Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk Вратница 0 3093 5651243 5629943 2026-10-29T13:59:46Z ~2026-57549-48 138191 /* Родови */ corrected incorrect details about my family. Do not delete 5651243 wikitext text/x-wiki :''Оваа статија се однесува на селото Вратница. За истоимената поранешна општина, видете [[Општина Вратница]]'' {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Вратница | слика = Vratnica pogled.JPG | големина на слика = 300п | опис = Панорамски поглед на селото Вратница | општина = {{општинскигрб|Општина Јегуновце}} | регион = {{грб|Полошки Регион}} | население = 364 | година = 2002 | поштенски број = 1225 | повикувачки број = 044 | надморска височина = 700-760 | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=08 | lat_sec=26 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=06 | lon_sec=51 | слава = | мрежно место = vratnica.info/ | карта = Вратница во Општина Јегуновце.svg }} '''Вратница''' — село во [[Општина Јегуновце]], во областа [[Полошка Котлина|Долни Полог]], во околината на градот [[Тетово]]. До [[2004]] година, селото претставувало административен центар на поранешната [[Општина Вратница|истоимена општина]], која била споена со Општина Јегуновце. == Географија и местоположба == [[Податотека:Ракита крај Вратница.jpg|мини|лево|Реката [[Ракита]] крај селото Вратница]] Вратница е сместена во областа [[Полог]] (Долен Полог), во подножјето на планинскиот врв [[Љуботен (планински врв)|Љуботен]] (2.498 м на [[Шар Планина]]). Надморската височина се движи од 700-760 м. Во близина на селото се наоѓа и реката [[Ракита]] (Раќита), која се влева во [[Вардар]]. Селото се наоѓа на магистралниот пат кој води од градот [[Тетово]] до граничниот премин [[Јажинце]] на [[Македонија|македонско]]-[[Република Косово|косовската]]<ref>{{Косово-белешка}}</ref> граница. Од градот [[Тетово]] е оддалечено 22 километри и е на само 5 километри од [[Јажинце]]. Порано, селото претставувало општинско средиште на [[Општина Вратница|истоимената]] општина, во која влегувале и селата [[Јажинце]], [[Рогачево]], [[Старо Село]], [[Беловиште]] и [[Орашје]], додека денес селото е дел од проширената [[Општина Јегуновце]]. == Историја == Се верува дека некогашното село [[Моравце]], сместено околу 800 метри северозападно, е претходник на денешното современо село Вратница. Поради притисокот на османлиските власти, жителите на Моравце биле приморани да побараат посигурна област за населбата. Првично се населиле во денешно Косово, но на крајот повторно биле приморани да се вратат назад. По нивното враќање го создале денешното село Вратница, заедно со потомците на првичните иселеници. Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Тетовската нахија (''Нихије-и Калканделен'') и имало 66 семејства, 4 неженети и 4 вдовици, сите христијани.<ref>Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.348</ref> === Понова историја === [[Податотека:2001 Macedonia insurgency-mk.svg|мини|десно|Преглед на жариштата во воениот конфликт]] Вратница била цел на идејата за [[Голема Албанија]], откога била објавена со [[Призренска лига|Призренската лига]] во 1878 година. Во текот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Вратница на кратко се нашла во територијата на Голема Албанија, создадена од балистите. Во 1912 година влегува во рамките на [[Кралство Србија|Кралството Србија]], кадешто е седиште на општина Вратница.<ref>{{Наведена книга|title=Речник места у Ослобођеној области Старе Србије|year=1914|location=Белград|pages=140}}</ref> За време на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт]] во [[Македонија]] во текот на 2001 година, Вратница била цел на постојани напади и дел од воените борби кои се случиле во текот на конфликтот. Во текот на постконфликтниот период, селото се нашло под удар на [[Македонски Албанци|албанските]] вандали и терористи, кога заедно со селата [[Старо Село]], [[Беловиште]] и [[Рогачево]], биле под практична опсада од членови на т.н. [[Ослободителна Народна Армија|Ослободителната Народна Армија]]. Вратница, како и останатите села, со недели поминала без храна, вода, лекови и медицинска помош. Албанските терористи биле сместени во блиското село [[Одри]], од каде објавиле ултиматум упатен до македонското население за напуштање на своите домови. == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|1299 |1953|1387 |1961|1384 |1971|1578 |1981|1688 |1991|1836 |1994|572 |2002|505 |2021|364 }} Вратница била првпат запишано во османлиските дефтери во {{римски|15}} век. Во првите дефтери, населението изнесувало 59 семејства. Селото било под влијание на миграциски движење во текот на {{римски|20}} век, кога голем број на жители се иселувале во [[САД]]. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Вратница живееле 780 жители, сите [[Македонци]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_27.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“, София, 1902, стр. 211.]</ref> Според секретарот на Бугарската егзархија [[Димитар Мишев]], во 1905 година во Вратница имало 880 [[Македонци]], патријаршисти.<ref>Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp.122-123.</ref> Во 1914 година има 1045 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Речник места у Ослобођеној области Старе Србије|year=1914|location=Белград|pages=140}}</ref> Според [[Афанасиј Селишчев]] во 1929 година селото било центар на општина и имало 131 куќа и 1.131 жител, сите [[Македонци]].<ref>Селищев, Афанасий. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929, стр.22.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 700 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во 1914 година, вкупното население изнесувало 1131 со 131 куќа; во 1948 година, имало 1299 жители и 197 куќи; во 1953 имало 1387 жители и 214 куќи; во 1961, бројот на жители изнесувал 1384 и 227 куќи; во 1968 имало 1240 жители и 225 куќи, а во 1971 година 1082 жители и 266 куќи. Како и во другите села во [[Македонија]] така и во Вратница поради миграциските движења село-град, бројот на жителите се намалил од 1384 жители во 1961 година на 572 жители денес. Во [[1994]] година селото броело 572 жители, од кои [[Македонци]] 522 жители, Срби 33 жители и 17 жители изјаснети како „други“. На пописот од 2002 година, селото имало 505 жители, од кои 482 [[Македонци]], 20 [[Македонски Срби|Срби]] и 3 останати.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=30 март 2013}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 364 жители, од кои 301 [[Македонци|Македонец]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 10 [[Македонски Срби|Срби]], 1 останат и 52 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:<ref>Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). [http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 База на податоци МАКСтат] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211210163915/http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 |date=2021-12-10 }}. Државен завод за статистика.</ref> {| class="wikitable" !Година !Македонци !Албанци !Турци !Роми !Власи !Срби !Бошњаци !{{крат|Ост.|Останати}} !{{крат|б.п.|Лица без податоци}} !Вкупно |- |1948 |— |— |— |— |— |— |— |— |— |'''1.299''' |- |1953 |1.103 |— |— |— |— |272 |... |12 |— |'''1.387''' |- |1961 |1.371 |1 |— |... |... |8 |... |4 |— |'''1.384''' |- |1971 |1.521 |2 |— |— |... |35 |... |20 |— |'''1.578''' |- |1981 |1.629 |— |— |— |— |22 |... |37 |— |'''1.688''' |- |1991 |1.678 |— |— |— |— |72 |— |86 |— |'''1.836''' |- |1994 |522 |— |— |— |— |33 |— |17 |— |'''572''' |- |2002 |482 |— |— |— |— |20 |— |3 |— |'''505''' |- |2021 |301 |1 |— |— |— |10 |— |1 |51 |'''364''' |} === Родови === Вратница е македонско село. Според истражувањата од 1948 година, родови во селото се: *'''Староседелци:''' ''Костанечевци'' ''(26 к.)'' Браќата Коста и Цветан, заедно со нивната сестра, се преселиле во Вратница околу 1752 година, поради крвна одмазда во нивното родно село Камена Глава, Косово. Коста имал еден син, Милош, кој пак имал четири сина: Стојко, Стојан, Столе и Симун. Цветан, исто така, имал еден син, Урош. Урош потоа добил син по име Цветан, а тој, пак, имал син по име Стојче. Имаат иселеници во [[Ратае]] (како домазет), [[Рогачево]] (како домазет) и во [[Канада]] (едно семејство); ''Степановци (22 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. И они по распадот на старото село преминале некаде во [[Косово и Метохија|Косово]] и Горна Морава, па потоа се вратиле назад. Они ги дале првите печалбари за [[Америка]]. Имаат иселеници во [[Јанчиште]] (Анто и Стојче); ''Папунџини (11 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Го знаат следното родословие: Ристо (жив на 72&nbsp;г. во 1948 година) Димо-Јанко-Анѓеле-Брајко-?. Се верува дека дедото на Брајко бил папуџија. При враќањето во селото, некое време се задржале во селото [[Копачин Дол]], таму еден од браќата се оженил и останал. А другите дошле и го основале селото Вратница. Еден далечен предок од овој род (Јанко) имал 800 овци и 40 коњи. На лето тој времето го поминувал во бачилото на Шар Планина (во месноста Ливадица). На зимо одел во Солун. Еднаш во летниот период завладеал силен ветар, по што цела стока му изумрела. Имаат иселеници во [[Америка]] (едно семејство); ''Крагуљевци (9 к.)'' гранка се од родот Папунџини. Името го добиле по некој предок Крагуљ. Имаат иселеници во Тетово (две семејства); ''Машкоќевци (16 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. По пропаста на старото село најпрво се иселиле во селото [[Камена Глава]] кај [[Гнилане]] во [[Косово и Метохија|Косово]]. Но потоа се вратиле во селото. Имаат иселеници во [[Јегуновце]] ( Машкоќевци) и во [[Јанчиште]]; ''Дабоќевци (7 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Бугарија]] (две семејства) и во [[Војводина]] (едно семејство); ''Василевци (10 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Подбреге|Подбреѓе]] (Јовчевци); ''Коеќевци (24 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. По распадот на старото село се населиле во селото [[Врбан]] кај [[Гнилане]] во [[Косово и Метохија|Косово]], но потоа се вратиле назад. Имаат иселеници во [[Тетово]] (две семејства), [[Скопје]] (едно семејство), [[Белград]] (едно семејство) и во [[Бугарија]] (едно семејство). Од овој род потекнувал универзитетскиот професор од [[Бугарија]], [[Михаил Арнаудов]]. Неговиот татко е роден во Вратница; ''Мојсиќевци (7 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Шемшево]]; ''Станисавлевци (6 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Се сметаат за основачи на денешното село. Имаат иселеници во [[Ратае]] (Станисавлевци); ''Тодоровци (8 к.).'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Тетово]] (едно семејство) и во [[Белград]] (едно семејство). *'''Доселеници:''' ''Длабочанци (8 к.)'' доселени се од денес албанското село [[Длабочица]] кај [[Качаник]] ([[Косово и Метохија|Косово]]), од таму се доселиле двајца браќа Велко и Ѓуро. Во селото Длабочица се потурчила сестрата на браќата. Па тие потоа ја убиле нивната сестра. И плашејќи се од крвна одмазда избегале. Го знаат следното родословие: Бојо (жив на 73&nbsp;г. во 1948 година) Мишо-Петре-Ѓуро, кој се доселил во селото; ''Шишковци (18 к.)'' потекнуваат од предок кој се доселил од областа [[Љума]] во северна [[Албанија]]. Основачот на родот овде бил слуга кај родот Степановци. Кај нив се оженил со крива девојка, го примил едниот дел од нивниот имот и така останал; ''Мажиќевци (3 к.)'' доселени се од денес албанското село [[Орашје]]. Таму живееле три браќа, од кои едниот останал во селото и си ја променил верата и поалбанчил, вториот отишол во селото [[Старо Село (Тетовско)|Старо Село]] (Краговци), а третиот дошол во селото Вратница; ''Пејовци (5 к.)'' доселени се од денес албанското село [[Нераште]]. Имаат иселеници во [[Тетово]] (едно семејство), [[Белград]] (едно семејство) и во [[Канада]] (едно семејство); ''Даноќевци (8 к.)'' некои мислат дека се доселени се од некое денес албанско село кај [[Качаник]]; ''Доброќевци (3 к.)'' некои мислат дека се доселени се од некое денес албанско село кај [[Качаник]]; ''Голомевци (7 к.)'' доселени се однекаде; ''Ивановци (1 к.)'' потекнуваат од домазет доселен од селото [[Рогачево]]; ''Станимир (1 к.)'' дошол од селото [[Горно Село косово|Горно Село]], [[Средска]] во [[Косово и Метохија|Косово]].<ref>{{Наведена книга|title=Полог|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=САНУ|year=1976|isbn=|location=Белград|pages=}}</ref> == Општествени установи == * Пошта — испостава на [[Македонска пошта]] со број 1225 * [[ОУ „Симче Настевски“ - Вратница|ОУ „Симче Настевски“]] — централно основно училиште со повеќе подрачни училишта * Месна заедница „Вратница“ == Самоуправа и политика == Селото се наоѓа во рамките на проширената [[Општина Јегуновце]], која во денешните граници настанала по донесувањето на новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Претходно, селото претставувало општинско седиште на поранешната [[Општина Вратница]], кон која припаѓале селата Јажинце, Рогачево, Старо Село, Беловиште и Орашје. Во периодот од 1962 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Тетово, додека во периодот по војната од 1955 до 1962 година селото се наоѓа во некогашната општина Теарце, која припаѓала на Тетовската околија. Во периодот 1952-1955, селото исто така било седиште на тогашната општина Вратница, во која покрај Вратница се наоѓале и селата Беловиште, Јажинце, Нераште, Одри, Орашје, Првце, Рогачево и Старо Село. Самата Општина Вратница била дел од Тетовската околија. Општината Вратница постоела и во периодот 1950-1952 година. === Избирачко место === Во селото постојат избирачките места бр. 2128 и 2129 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на месна заедница и основното училиште.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 564 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Св. Константин и Елена - Вратница (7).JPG|мини|десно|Црквата „Св. Константин и Елена“ во близина на Вратничкото Езеро]] [[Податотека:Arhangel Mihail - Vratnica 09.JPG|мини|десно|Гробјанската црква „Св. Архангел Михаил“]] ;Цркви * [[Црква „Св. Петка“ - Вратница]] — главната селска црква; * [[Црква „Св. Архангел Михаил“ - Вратница|Црква „Св. Архангел Михаил“]] — гробјанската црква; * [[Црква „Св. Константин и Елена“ - Вратница]] — црква кон Вратничкото Езеро ;Археолошки наоѓалишта * [[Мали Орман (Вратница)|Мали Орман]] * [[Св. Дуси (Вратница)|Св. Дуси]] * [[Св. Петка (Вратница)|Св. Петка]] * [[Тумба (Вратница)|Тумба]] * [[Црквиште (Вратница)|Црквиште]] ;Реки * [[Ракита]] ;Езера * [[Вратничко Езеро]] * [[Ливадичко Езеро]] ;Месност * [[Сенокос (Вратница)|Сенокос]] * [[Савин Камен]] — место од културно-историско значење поврзано со [[Свети Сава]] == Редовни настани == Во Вратница постои повеќедецениска [[традиција]] во одржувањето на следните настани: * Одбележување на [[Божиќ]] (на [[6 јануари]]) во центарот на Вратница. * [[Водици]] ([[19 јануари]]) — црковна манифестација во црквата [[Црква „Св. Петка“ - Вратница|„Св. Петка“]] и покрај вратничката река [[Ракита]] (Раќита). * Традиционален првомајски турнир „Вратница“ ([[1 мај]]). Ова е најголема спортска манифестација во [[Полог|Полошкиот]] крај. Турнирот се состои од натпревари во мал [[фудбал]] и [[кошарка]] (а во минатото и во [[ракомет]]). * Костановден (Св. Константин и Елена), месна слава ([[3 јуни]]). Се одбележува во манастирот [[Црква „Св. Константин и Елена“ - Вратница|„Свети цар Константин и царица Елена“]] во месноста Честодубје под Вратница. * Прославување на празникот [[Илинден]] ([[2 август]]) на [[Љуботен (планински врв)|Љуботен]] и покрај [[Ливадичко Езеро|Ливадичкото Езеро]] (на Шар Планина). == Личности == '''Личности родени во Вратница:''' * [[Атанас Крстевски]] (1903-1944) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Петко Јанчевски]] (1913-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Симче Настевски]] (1925-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Стефан Димовски]] (1904-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Столе Ацевски]] (1915-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Лена Атанасова]] (1899-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Трнина Ацевска|Трнина Атанасова Ацевска]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зугра Ацевска]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Перса Ѓорчевска]] (1901- ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Даница Здравковска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Таса Јанкоска|Таса Самојлова Јанкоска]] (1923-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Бора Јанчевска|Бора Ристова Јанчевска]] (1916-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојна Кировска]] (1915-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Веца Крстевска]] (1902-) — учесник во [[НОД]] на Македонија, активистка и хуманистка. * [[Славко Милосавлевски]] (28 јануари 1928 - 14 октомври 2012) — македонски социолог, и дисидент од [[комунизам|комунизмот]]; * [[Бранко Попов]] (р. 1940) - македонски научник и редовен професор на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје; * [[Киро Поповски]] (13 април 1942 - Скопје, 29 октомври 1995) — македонски правник, политичар, основоположник и прв претседател на [[Социјалистичка партија на Македонија|Социјалистичката партија на Македонија]]; * [[Карл Савиќ]] — американски професор и историчар, истражувач со голем осврт на Балканот;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.balkanalysis.com/blog/2006/09/14/vratnica-history-of-a-unique-macedonian-village/|title=Vratnica: History of a Unique Macedonian Village|first=Carl Kosta Savich|date=September 14, 2006|language=англиски|accessdate=2012-09-05|archive-date=2012-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120717004152/http://www.balkanalysis.com/blog/2006/09/14/vratnica-history-of-a-unique-macedonian-village/|url-status=dead}}</ref> == Култура и спорт == * [[ФК Хајдук (Вратница)]] — фудбалски клуб * [[Бојана (друштво)|Бојана]] — еколошко, научно, стручно, културно-истражувачко друштво<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://izdanija.slvesnik.com.mk/2002/E66CDAC9F6B1A24792E8BED0DC6D28B9.pdf|title=Рег. згф. пр 18/2002 година,|publisher=Службен весник на Македонија|accessdate=2010-02-01}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Иселеништво == Вратница е наделеку позната како место кое има многу иселеници. Вратничани може да се сретнат во многу западноевропски земји, но најмногу ги има во [[САД]], поточно во околината на градот [[Детроит]] (државата [[Мичиген]]). Во 1980-тите години имало над 200 домаќинства со жители од Вратница во областа на Детроит. Најголем дел од миграциите од селото се случиле по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], кога најголем дел од иселениците биле економски мигранти. По 1924 година, кога се наметнале одредени квоти за иселеници од Источна Европа, многумина Вратничани се одлучиле за иселување во [[Канада]]. Уште еден голем бран на иселување се случил за времето на првите години од [[Југославија]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Vratnica}} * [http://vratnica.info/ Vratnica.info] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150329013554/http://www.vratnica.info/ |date=2015-03-29 }} — вести, статии, информации, слики.. * [http://www.vratnica.5u.com Сајбер Вратница] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060101115722/http://www.vratnica.5u.com/ |date=2006-01-01 }} — портал за селото Вратница * [http://twitter.com/Vratnica Вратница на Твитер] — Најнови вести од Вратница. {{Општина Јегуновце}} [[Категорија:Вратница| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Тетовски села]] [[Категорија:Села во Општина Јегуновце]] 3sftv7oap68r59c14qnijqbfhzi4te2 5651281 5651243 2026-10-29T16:30:26Z Ehrlich91 24281 напишаното е согласно книгата, не може да се брише туку така 5651281 wikitext text/x-wiki :''Оваа статија се однесува на селото Вратница. За истоимената поранешна општина, видете [[Општина Вратница]]'' {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Вратница | слика = Vratnica pogled.JPG | големина на слика = 300п | опис = Панорамски поглед на селото Вратница | општина = {{општинскигрб|Општина Јегуновце}} | регион = {{грб|Полошки Регион}} | население = 364 | година = 2002 | поштенски број = 1225 | повикувачки број = 044 | надморска височина = 700-760 | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=08 | lat_sec=26 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=06 | lon_sec=51 | слава = | мрежно место = vratnica.info/ | карта = Вратница во Општина Јегуновце.svg }} '''Вратница''' — село во [[Општина Јегуновце]], во областа [[Полошка Котлина|Долни Полог]], во околината на градот [[Тетово]]. До [[2004]] година, селото претставувало административен центар на поранешната [[Општина Вратница|истоимена општина]], која била споена со Општина Јегуновце. == Географија и местоположба == [[Податотека:Ракита крај Вратница.jpg|мини|лево|Реката [[Ракита]] крај селото Вратница]] Вратница е сместена во областа [[Полог]] (Долен Полог), во подножјето на планинскиот врв [[Љуботен (планински врв)|Љуботен]] (2.498 м на [[Шар Планина]]). Надморската височина се движи од 700-760 м. Во близина на селото се наоѓа и реката [[Ракита]] (Раќита), која се влева во [[Вардар]]. Селото се наоѓа на магистралниот пат кој води од градот [[Тетово]] до граничниот премин [[Јажинце]] на [[Македонија|македонско]]-[[Република Косово|косовската]]<ref>{{Косово-белешка}}</ref> граница. Од градот [[Тетово]] е оддалечено 22 километри и е на само 5 километри од [[Јажинце]]. Порано, селото претставувало општинско средиште на [[Општина Вратница|истоимената]] општина, во која влегувале и селата [[Јажинце]], [[Рогачево]], [[Старо Село]], [[Беловиште]] и [[Орашје]], додека денес селото е дел од проширената [[Општина Јегуновце]]. == Историја == Се верува дека некогашното село [[Моравце]], сместено околу 800 метри северозападно, е претходник на денешното современо село Вратница. Поради притисокот на османлиските власти, жителите на Моравце биле приморани да побараат посигурна област за населбата. Првично се населиле во денешно Косово, но на крајот повторно биле приморани да се вратат назад. По нивното враќање го создале денешното село Вратница, заедно со потомците на првичните иселеници. Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Тетовската нахија (''Нихије-и Калканделен'') и имало 66 семејства, 4 неженети и 4 вдовици, сите христијани.<ref>Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.348</ref> === Понова историја === [[Податотека:2001 Macedonia insurgency-mk.svg|мини|десно|Преглед на жариштата во воениот конфликт]] Вратница била цел на идејата за [[Голема Албанија]], откога била објавена со [[Призренска лига|Призренската лига]] во 1878 година. Во текот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Вратница на кратко се нашла во територијата на Голема Албанија, создадена од балистите. Во 1912 година влегува во рамките на [[Кралство Србија|Кралството Србија]], кадешто е седиште на општина Вратница.<ref>{{Наведена книга|title=Речник места у Ослобођеној области Старе Србије|year=1914|location=Белград|pages=140}}</ref> За време на [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт]] во [[Македонија]] во текот на 2001 година, Вратница била цел на постојани напади и дел од воените борби кои се случиле во текот на конфликтот. Во текот на постконфликтниот период, селото се нашло под удар на [[Македонски Албанци|албанските]] вандали и терористи, кога заедно со селата [[Старо Село]], [[Беловиште]] и [[Рогачево]], биле под практична опсада од членови на т.н. [[Ослободителна Народна Армија|Ослободителната Народна Армија]]. Вратница, како и останатите села, со недели поминала без храна, вода, лекови и медицинска помош. Албанските терористи биле сместени во блиското село [[Одри]], од каде објавиле ултиматум упатен до македонското население за напуштање на своите домови. == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|1299 |1953|1387 |1961|1384 |1971|1578 |1981|1688 |1991|1836 |1994|572 |2002|505 |2021|364 }} Вратница била првпат запишано во османлиските дефтери во {{римски|15}} век. Во првите дефтери, населението изнесувало 59 семејства. Селото било под влијание на миграциски движење во текот на {{римски|20}} век, кога голем број на жители се иселувале во [[САД]]. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Вратница живееле 780 жители, сите [[Македонци]].<ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_27.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“, София, 1902, стр. 211.]</ref> Според секретарот на Бугарската егзархија [[Димитар Мишев]], во 1905 година во Вратница имало 880 [[Македонци]], патријаршисти.<ref>Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp.122-123.</ref> Во 1914 година има 1045 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Речник места у Ослобођеној области Старе Србије|year=1914|location=Белград|pages=140}}</ref> Според [[Афанасиј Селишчев]] во 1929 година селото било центар на општина и имало 131 куќа и 1.131 жител, сите [[Македонци]].<ref>Селищев, Афанасий. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929, стр.22.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 700 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Во 1914 година, вкупното население изнесувало 1131 со 131 куќа; во 1948 година, имало 1299 жители и 197 куќи; во 1953 имало 1387 жители и 214 куќи; во 1961, бројот на жители изнесувал 1384 и 227 куќи; во 1968 имало 1240 жители и 225 куќи, а во 1971 година 1082 жители и 266 куќи. Како и во другите села во [[Македонија]] така и во Вратница поради миграциските движења село-град, бројот на жителите се намалил од 1384 жители во 1961 година на 572 жители денес. Во [[1994]] година селото броело 572 жители, од кои [[Македонци]] 522 жители, Срби 33 жители и 17 жители изјаснети како „други“. На пописот од 2002 година, селото имало 505 жители, од кои 482 [[Македонци]], 20 [[Македонски Срби|Срби]] и 3 останати.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=30 март 2013}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 364 жители, од кои 301 [[Македонци|Македонец]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 10 [[Македонски Срби|Срби]], 1 останат и 52 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:<ref>Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). [http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 База на податоци МАКСтат] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211210163915/http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 |date=2021-12-10 }}. Државен завод за статистика.</ref> {| class="wikitable" !Година !Македонци !Албанци !Турци !Роми !Власи !Срби !Бошњаци !{{крат|Ост.|Останати}} !{{крат|б.п.|Лица без податоци}} !Вкупно |- |1948 |— |— |— |— |— |— |— |— |— |'''1.299''' |- |1953 |1.103 |— |— |— |— |272 |... |12 |— |'''1.387''' |- |1961 |1.371 |1 |— |... |... |8 |... |4 |— |'''1.384''' |- |1971 |1.521 |2 |— |— |... |35 |... |20 |— |'''1.578''' |- |1981 |1.629 |— |— |— |— |22 |... |37 |— |'''1.688''' |- |1991 |1.678 |— |— |— |— |72 |— |86 |— |'''1.836''' |- |1994 |522 |— |— |— |— |33 |— |17 |— |'''572''' |- |2002 |482 |— |— |— |— |20 |— |3 |— |'''505''' |- |2021 |301 |1 |— |— |— |10 |— |1 |51 |'''364''' |} === Родови === Вратница е македонско село. Според истражувањата од 1948 година, родови во селото се: *'''Староседелци:''' ''Костанаќевци (26 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Кога се распаднало тоа село преминале некаде во [[Косово и Метохија|Косово]] (мислат во [[Коачовци]]?). Потоа се вратиле во Вратница каде го основале денешното село со останатите староседелски родови. Некои предци од овој род по професија биле ковачи. Имаат иселеници во [[Ратае]] (како домазет), [[Рогачево]] (како домазет) и во [[Канада]] (едно семејство); ''Степановци (22 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. И они по распадот на старото село преминале некаде во [[Косово и Метохија|Косово]] и Горна Морава, па потоа се вратиле назад. Они ги дале првите печалбари за [[Америка]]. Имаат иселеници во [[Јанчиште]] (Анто и Стојче); ''Папунџини (11 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Го знаат следното родословие: Ристо (жив на 72&nbsp;г. во 1948 година) Димо-Јанко-Анѓеле-Брајко-?. Се верува дека дедото на Брајко бил папуџија. При враќањето во селото, некое време се задржале во селото [[Копачин Дол]], таму еден од браќата се оженил и останал. А другите дошле и го основале селото Вратница. Еден далечен предок од овој род (Јанко) имал 800 овци и 40 коњи. На лето тој времето го поминувал во бачилото на Шар Планина (во месноста Ливадица). На зимо одел во Солун. Еднаш во летниот период завладеал силен ветар, по што цела стока му изумрела. Имаат иселеници во [[Америка]] (едно семејство); ''Крагуљевци (9 к.)'' гранка се од родот Папунџини. Името го добиле по некој предок Крагуљ. Имаат иселеници во Тетово (две семејства); ''Машкоќевци (16 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. По пропаста на старото село најпрво се иселиле во селото [[Камена Глава]] кај [[Гнилане]] во [[Косово и Метохија|Косово]]. Но потоа се вратиле во селото. Имаат иселеници во [[Јегуновце]] ( Машкоќевци) и во [[Јанчиште]]; ''Дабоќевци (7 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Бугарија]] (две семејства) и во [[Војводина]] (едно семејство); ''Василевци (10 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Подбреге|Подбреѓе]] (Јовчевци); ''Коеќевци (24 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. По распадот на старото село се населиле во селото [[Врбан]] кај [[Гнилане]] во [[Косово и Метохија|Косово]], но потоа се вратиле назад. Имаат иселеници во [[Тетово]] (две семејства), [[Скопје]] (едно семејство), [[Белград]] (едно семејство) и во [[Бугарија]] (едно семејство). Од овој род потекнувал универзитетскиот професор од [[Бугарија]], [[Михаил Арнаудов]]. Неговиот татко е роден во Вратница; ''Мојсиќевци (7 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Шемшево]]; ''Станисавлевци (6 к.)'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Се сметаат за основачи на денешното село. Имаат иселеници во [[Ратае]] (Станисавлевци); ''Тодоровци (8 к.).'' живееле во раселеното село [[Моравци]]. Имаат иселеници во [[Тетово]] (едно семејство) и во [[Белград]] (едно семејство). *'''Доселеници:''' ''Длабочанци (8 к.)'' доселени се од денес албанското село [[Длабочица]] кај [[Качаник]] ([[Косово и Метохија|Косово]]), од таму се доселиле двајца браќа Велко и Ѓуро. Во селото Длабочица се потурчила сестрата на браќата. Па тие потоа ја убиле нивната сестра. И плашејќи се од крвна одмазда избегале. Го знаат следното родословие: Бојо (жив на 73&nbsp;г. во 1948 година) Мишо-Петре-Ѓуро, кој се доселил во селото; ''Шишковци (18 к.)'' потекнуваат од предок кој се доселил од областа [[Љума]] во северна [[Албанија]]. Основачот на родот овде бил слуга кај родот Степановци. Кај нив се оженил со крива девојка, го примил едниот дел од нивниот имот и така останал; ''Мажиќевци (3 к.)'' доселени се од денес албанското село [[Орашје]]. Таму живееле три браќа, од кои едниот останал во селото и си ја променил верата и поалбанчил, вториот отишол во селото [[Старо Село (Тетовско)|Старо Село]] (Краговци), а третиот дошол во селото Вратница; ''Пејовци (5 к.)'' доселени се од денес албанското село [[Нераште]]. Имаат иселеници во [[Тетово]] (едно семејство), [[Белград]] (едно семејство) и во [[Канада]] (едно семејство); ''Даноќевци (8 к.)'' некои мислат дека се доселени се од некое денес албанско село кај [[Качаник]]; ''Доброќевци (3 к.)'' некои мислат дека се доселени се од некое денес албанско село кај [[Качаник]]; ''Голомевци (7 к.)'' доселени се однекаде; ''Ивановци (1 к.)'' потекнуваат од домазет доселен од селото [[Рогачево]]; ''Станимир (1 к.)'' дошол од селото [[Горно Село косово|Горно Село]], [[Средска]] во [[Косово и Метохија|Косово]].<ref>{{Наведена книга|title=Полог|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=САНУ|year=1976|isbn=|location=Белград|pages=}}</ref> == Општествени установи == * Пошта — испостава на [[Македонска пошта]] со број 1225 * [[ОУ „Симче Настевски“ - Вратница|ОУ „Симче Настевски“]] — централно основно училиште со повеќе подрачни училишта * Месна заедница „Вратница“ == Самоуправа и политика == Селото се наоѓа во рамките на проширената [[Општина Јегуновце]], која во денешните граници настанала по донесувањето на новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Претходно, селото претставувало општинско седиште на поранешната [[Општина Вратница]], кон која припаѓале селата Јажинце, Рогачево, Старо Село, Беловиште и Орашје. Во периодот од 1962 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Тетово, додека во периодот по војната од 1955 до 1962 година селото се наоѓа во некогашната општина Теарце, која припаѓала на Тетовската околија. Во периодот 1952-1955, селото исто така било седиште на тогашната општина Вратница, во која покрај Вратница се наоѓале и селата Беловиште, Јажинце, Нераште, Одри, Орашје, Првце, Рогачево и Старо Село. Самата Општина Вратница била дел од Тетовската околија. Општината Вратница постоела и во периодот 1950-1952 година. === Избирачко место === Во селото постојат избирачките места бр. 2128 и 2129 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на месна заедница и основното училиште.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 564 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Св. Константин и Елена - Вратница (7).JPG|мини|десно|Црквата „Св. Константин и Елена“ во близина на Вратничкото Езеро]] [[Податотека:Arhangel Mihail - Vratnica 09.JPG|мини|десно|Гробјанската црква „Св. Архангел Михаил“]] ;Цркви * [[Црква „Св. Петка“ - Вратница]] — главната селска црква; * [[Црква „Св. Архангел Михаил“ - Вратница|Црква „Св. Архангел Михаил“]] — гробјанската црква; * [[Црква „Св. Константин и Елена“ - Вратница]] — црква кон Вратничкото Езеро ;Археолошки наоѓалишта * [[Мали Орман (Вратница)|Мали Орман]] * [[Св. Дуси (Вратница)|Св. Дуси]] * [[Св. Петка (Вратница)|Св. Петка]] * [[Тумба (Вратница)|Тумба]] * [[Црквиште (Вратница)|Црквиште]] ;Реки * [[Ракита]] ;Езера * [[Вратничко Езеро]] * [[Ливадичко Езеро]] ;Месност * [[Сенокос (Вратница)|Сенокос]] * [[Савин Камен]] — место од културно-историско значење поврзано со [[Свети Сава]] == Редовни настани == Во Вратница постои повеќедецениска [[традиција]] во одржувањето на следните настани: * Одбележување на [[Божиќ]] (на [[6 јануари]]) во центарот на Вратница. * [[Водици]] ([[19 јануари]]) — црковна манифестација во црквата [[Црква „Св. Петка“ - Вратница|„Св. Петка“]] и покрај вратничката река [[Ракита]] (Раќита). * Традиционален првомајски турнир „Вратница“ ([[1 мај]]). Ова е најголема спортска манифестација во [[Полог|Полошкиот]] крај. Турнирот се состои од натпревари во мал [[фудбал]] и [[кошарка]] (а во минатото и во [[ракомет]]). * Костановден (Св. Константин и Елена), месна слава ([[3 јуни]]). Се одбележува во манастирот [[Црква „Св. Константин и Елена“ - Вратница|„Свети цар Константин и царица Елена“]] во месноста Честодубје под Вратница. * Прославување на празникот [[Илинден]] ([[2 август]]) на [[Љуботен (планински врв)|Љуботен]] и покрај [[Ливадичко Езеро|Ливадичкото Езеро]] (на Шар Планина). == Личности == '''Личности родени во Вратница:''' * [[Атанас Крстевски]] (1903-1944) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Петко Јанчевски]] (1913-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Симче Настевски]] (1925-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Стефан Димовски]] (1904-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Столе Ацевски]] (1915-1943) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во [[НОВ]] * [[Лена Атанасова]] (1899-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Трнина Ацевска|Трнина Атанасова Ацевска]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Зугра Ацевска]] (1921-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Перса Ѓорчевска]] (1901- ) — учесник во НОВ на Македонија * [[Даница Здравковска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Таса Јанкоска|Таса Самојлова Јанкоска]] (1923-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Бора Јанчевска|Бора Ристова Јанчевска]] (1916-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Стојна Кировска]] (1915-) — учесник во НОВ на Македонија * [[Веца Крстевска]] (1902-) — учесник во [[НОД]] на Македонија, активистка и хуманистка. * [[Славко Милосавлевски]] (28 јануари 1928 - 14 октомври 2012) — македонски социолог, и дисидент од [[комунизам|комунизмот]]; * [[Бранко Попов]] (р. 1940) - македонски научник и редовен професор на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје; * [[Киро Поповски]] (13 април 1942 - Скопје, 29 октомври 1995) — македонски правник, политичар, основоположник и прв претседател на [[Социјалистичка партија на Македонија|Социјалистичката партија на Македонија]]; * [[Карл Савиќ]] — американски професор и историчар, истражувач со голем осврт на Балканот;<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.balkanalysis.com/blog/2006/09/14/vratnica-history-of-a-unique-macedonian-village/|title=Vratnica: History of a Unique Macedonian Village|first=Carl Kosta Savich|date=September 14, 2006|language=англиски|accessdate=2012-09-05|archive-date=2012-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120717004152/http://www.balkanalysis.com/blog/2006/09/14/vratnica-history-of-a-unique-macedonian-village/|url-status=dead}}</ref> == Култура и спорт == * [[ФК Хајдук (Вратница)]] — фудбалски клуб * [[Бојана (друштво)|Бојана]] — еколошко, научно, стручно, културно-истражувачко друштво<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://izdanija.slvesnik.com.mk/2002/E66CDAC9F6B1A24792E8BED0DC6D28B9.pdf|title=Рег. згф. пр 18/2002 година,|publisher=Службен весник на Македонија|accessdate=2010-02-01}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Иселеништво == Вратница е наделеку позната како место кое има многу иселеници. Вратничани може да се сретнат во многу западноевропски земји, но најмногу ги има во [[САД]], поточно во околината на градот [[Детроит]] (државата [[Мичиген]]). Во 1980-тите години имало над 200 домаќинства со жители од Вратница во областа на Детроит. Најголем дел од миграциите од селото се случиле по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], кога најголем дел од иселениците биле економски мигранти. По 1924 година, кога се наметнале одредени квоти за иселеници од Источна Европа, многумина Вратничани се одлучиле за иселување во [[Канада]]. Уште еден голем бран на иселување се случил за времето на првите години од [[Југославија]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Vratnica}} * [http://vratnica.info/ Vratnica.info] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150329013554/http://www.vratnica.info/ |date=2015-03-29 }} — вести, статии, информации, слики.. * [http://www.vratnica.5u.com Сајбер Вратница] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060101115722/http://www.vratnica.5u.com/ |date=2006-01-01 }} — портал за селото Вратница * [http://twitter.com/Vratnica Вратница на Твитер] — Најнови вести од Вратница. {{Општина Јегуновце}} [[Категорија:Вратница| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Тетовски села]] [[Категорија:Села во Општина Јегуновце]] bwhr4wovkrrf2n1wfumnq6yi5x4sbnd Марко Цепенков 0 4804 5651205 5651200 2026-10-29T12:17:35Z Buli 2648 /* Животопис */ 5651205 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ({{роден во|Прилеп}}, {{роден на|7|ноември|1829}} — {{починал во|Софија}}, {{починал на|29|декември|1920}}) — истакнат собирач на македонски народни умотворби, кои имаат непроценливо значење за македонската [[фолклористика]], за [[етнографија]]та, за [[лингвистика]]та, за националната историја и за правото и за моралот на Македонците.<ref group="белешка" name="vg_1"/> Тој е автор на неколку публикации напишани на македонски јазик. Македонскиот институт за фолклор го носи неговото име. == Животопис == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница|url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html|title=Автобиографија|author=Марко К. Цепенков|year=1998|work=Фолклорно наследство, том 1|publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“|accessdate=2026-10-29}}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === [[Податотека:Prilep in 1863.jpg|мини|Прилеп во 1863 година]]Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija2" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija2" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija2" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija2" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija2" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ|last=Трайчев|first=Георги|year=1925|pages=104}}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija3" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija3" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija3" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина'']], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница|url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295|title=Марко К. Цепенков|work=Енциклопедија на македонската книжевност|publisher=Институт за македонска литература|accessdate=2026-10-29}}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija3" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija3" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|лево|мини|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov2" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov2" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, [[Тодор Павлов]], донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov2" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] f0ujfe5fbxjtc6n12wxopckmjt3scob 5651206 5651205 2026-10-29T12:18:41Z Buli 2648 /* Животопис */ 5651206 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ({{роден во|Прилеп}}, {{роден на|7|ноември|1829}} — {{починал во|Софија}}, {{починал на|29|декември|1920}}) — истакнат собирач на македонски народни умотворби, кои имаат непроценливо значење за македонската [[фолклористика]], за [[етнографија]]та, за [[лингвистика]]та, за националната историја и за правото и за моралот на Македонците.<ref group="белешка" name="vg_1"/> Тој е автор на неколку публикации напишани на македонски јазик. Македонскиот институт за фолклор го носи неговото име. == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот [[Хаџи Поп Константин Динков]]. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во [[1888]] година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во [[1889]] година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на [[29 декември]] [[1920]] година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] 97sniejj7it9rne3pafs4nuvrr0oho3 5651207 5651206 2026-10-29T12:23:41Z Buli 2648 /* Детство и образование */ 5651207 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ({{роден во|Прилеп}}, {{роден на|7|ноември|1829}} — {{починал во|Софија}}, {{починал на|29|декември|1920}}) — истакнат собирач на македонски народни умотворби, кои имаат непроценливо значење за македонската [[фолклористика]], за [[етнографија]]та, за [[лингвистика]]та, за националната историја и за правото и за моралот на Македонците.<ref group="белешка" name="vg_1"/> Тој е автор на неколку публикации напишани на македонски јазик. Македонскиот институт за фолклор го носи неговото име. == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина''“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] 7sj266487zakk295b3sgeiuj1fwwgc6 5651208 5651207 2026-10-29T12:24:52Z Buli 2648 /* Собирање народни умотворби */ 5651208 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ({{роден во|Прилеп}}, {{роден на|7|ноември|1829}} — {{починал во|Софија}}, {{починал на|29|декември|1920}}) — истакнат собирач на македонски народни умотворби, кои имаат непроценливо значење за македонската [[фолклористика]], за [[етнографија]]та, за [[лингвистика]]та, за националната историја и за правото и за моралот на Македонците.<ref group="белешка" name="vg_1"/> Тој е автор на неколку публикации напишани на македонски јазик. Македонскиот институт за фолклор го носи неговото име. == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === [[Податотека:Prilep in 1863.jpg|мини|лево|Прилеп во 1863 година]] Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина''“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] e9a0g0x5if44acms9zw9aa4qht6888m 5651209 5651208 2026-10-29T12:25:19Z Buli 2648 /* Собирање народни умотворби */ 5651209 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ({{роден во|Прилеп}}, {{роден на|7|ноември|1829}} — {{починал во|Софија}}, {{починал на|29|декември|1920}}) — истакнат собирач на македонски народни умотворби, кои имаат непроценливо значење за македонската [[фолклористика]], за [[етнографија]]та, за [[лингвистика]]та, за националната историја и за правото и за моралот на Македонците.<ref group="белешка" name="vg_1"/> Тој е автор на неколку публикации напишани на македонски јазик. Македонскиот институт за фолклор го носи неговото име. == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === [[Податотека:Prilep in 1863.jpg|мини|Прилеп во 1863 година]] Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина''“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] oct9sg20rhh30bp9gbehlj7zslp3gn0 5651221 5651209 2026-10-29T13:06:51Z Buli 2648 5651221 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ([[Прилеп]], [[7 ноември]] [[1829]] — [[Софија]], [[29 декември]] [[1920]]) бил македонски собирач на [[народни умотворби]], [[етнограф]] и [[писател]], еден од најзначајните претставници на македонската [[фолклористика]] во [[19 век|XIX век]]. Во текот на повеќе од четири децении собирал и запишувал народни [[приказна|приказни]], [[народна песна|песни]], [[пословица|пословици]], [[поговорка|поговорки]], [[народни верувања|верувања]], [[обичај|обичаи]] и други фолклорни и етнографски материјали, претежно од Прилепско, но и од други краишта на Македонија. Неговите записи претставуваат значаен извор за проучување на македонското народно творештво, [[македонски јазик|јазикот]] и традиционалната култура.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Покрај собирачката дејност, Цепенков се занимавал и со книжевно творештво. Автор е на драмата „[[Црне Војвода]]“ ([[1903]]) и на „[[Автобиографија (Марко Цепенков)|Автобиографија]]“ ([[1896]]), напишани на прилепски говор. Неговите фолклорни записи започнале да се објавуваат во [[1889]] година во „[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина]]“, а голем дел од неговата оставина постхумно бил објавен во десеттомното издание „Македонски народни умотворби“ ([[1972]]).<ref name="IMLCepenkov" /> Во негова чест е именуван [[Институт за фолклор „Марко Цепенков“|Институтот за фолклор „Марко Цепенков“]] во [[Скопје]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ifmc.ukim.mk/за-нас/ |title=За нас |publisher=Институт за фолклор „Марко Цепенков“ – Скопје |accessdate=2026-10-29 }}</ref> == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === [[Податотека:Prilep in 1863.jpg|мини|Прилеп во 1863 година]] Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина''“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] i7bmcmhdlq5v4ribelav4z80n1y3799 5651222 5651221 2026-10-29T13:08:04Z Buli 2648 5651222 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ([[Прилеп]], [[7 ноември]] [[1829]] — [[Софија]], [[29 декември]] [[1920]]) бил македонски собирач на [[народни умотворби]], [[етнограф]] и [[писател]], еден од најзначајните претставници на македонската [[фолклористика]] во [[19 век|XIX век]]. Во текот на повеќе од четири децении собирал и запишувал народни [[приказна|приказни]], [[народна песна|песни]], [[пословица|пословици]], [[поговорка|поговорки]], [[народни верувања|верувања]], [[обичај|обичаи]] и други фолклорни и етнографски материјали, претежно од Прилепско, но и од други краишта на Македонија. Неговите записи претставуваат значаен извор за проучување на македонското народно творештво, [[македонски јазик|јазикот]] и традиционалната култура.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Покрај собирачката дејност, Цепенков се занимавал и со книжевно творештво. Автор е на драмата „[[Црне Војвода]]“ ([[1903]]) и на „[[Автобиографија (Марко Цепенков)|Автобиографија]]“ ([[1896]]), напишани на прилепски говор. Неговите фолклорни записи започнале да се објавуваат во [[1889]] година во „[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина'']]“, а голем дел од неговата оставина постхумно бил објавен во десеттомното издание „Македонски народни умотворби“ ([[1972]]).<ref name="IMLCepenkov" /> Во негова чест е именуван [[Институт за фолклор „Марко Цепенков“|Институтот за фолклор „Марко Цепенков“]] во [[Скопје]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ifmc.ukim.mk/за-нас/ |title=За нас |publisher=Институт за фолклор „Марко Цепенков“ – Скопје |accessdate=2026-10-29 }}</ref> == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === [[Податотека:Prilep in 1863.jpg|мини|Прилеп во 1863 година]] Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина''“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] frk5ymygrkx3q18lom8mo7d2daodulb 5651225 5651222 2026-10-29T13:11:15Z Buli 2648 5651225 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ([[Прилеп]], [[7 ноември]] [[1829]] — [[Софија]], [[29 декември]] [[1920]]) бил македонски собирач на [[народни умотворби]], [[етнограф]] и [[писател]], еден од најзначајните претставници на македонската [[фолклористика]] во [[19 век|XIX век]]. Во текот на повеќе од четири децении собирал и запишувал народни [[приказна|приказни]], [[народна песна|песни]], [[пословица|пословици]], [[поговорка|поговорки]], [[народни верувања|верувања]], [[обичај|обичаи]] и други фолклорни и етнографски материјали, претежно од Прилепско, но и од други краишта на Македонија. Неговите записи претставуваат значаен извор за проучување на македонското народно творештво, [[македонски јазик|јазикот]] и традиционалната култура.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Покрај собирачката дејност, Цепенков се занимавал и со книжевно творештво. Автор е на драмата „[[Црне Војвода]]“ ([[1903]]) и на „[[Автобиографија (Марко Цепенков)|Автобиографија]]“ ([[1896]]), напишани на прилепски говор. Неговите фолклорни записи започнале да се објавуваат во [[1889]] година во „[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина'']]“, а голем дел од неговата оставина постхумно била објавена во десеттомното издание „Македонски народни умотворби“ ([[1972]]).<ref name="IMLCepenkov" /> Во негова чест е именуван [[Институт за фолклор „Марко Цепенков“|Институтот за фолклор „Марко Цепенков“]] во [[Скопје]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ifmc.ukim.mk/за-нас/ |title=За нас |publisher=Институт за фолклор „Марко Цепенков“ – Скопје |accessdate=2026-10-29 }}</ref> == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот Наум Хаџов. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === [[Податотека:Prilep in 1863.jpg|мини|Прилеп во 1863 година]] Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина''“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] mur80yxn9torkb8oowwbitx6po5nnae 5651371 5651225 2026-10-29T22:57:53Z Buli 2648 /* Детство и образование */ 5651371 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Марко Цепенков | портрет = Marko-Cepenkov.jpg | px = | опис = македонски преродбеник | родено-име = | роден-дата = 7 ноември 1829 | роден-место = [[Прилеп]], [[Отоманска Македонија|Османлиска империја]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1920|12|29|1829|11|07}} | починал-место = [[Софија]], [[Царство Бугарија|Бугарија]] | починал-причина = | националност = | наставка = | наставка1 = | наставка2 = | познат = собирач на народни умотворби | занимање = | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = Потпис | data1 = [[Податотека:Marko Cepenkov Signature (vectorized).svg|150п]] | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Марко Костов Цепенков''' ([[Прилеп]], [[7 ноември]] [[1829]] — [[Софија]], [[29 декември]] [[1920]]) бил македонски собирач на [[народни умотворби]], [[етнограф]] и [[писател]], еден од најзначајните претставници на македонската [[фолклористика]] во [[19 век|XIX век]]. Во текот на повеќе од четири децении собирал и запишувал народни [[приказна|приказни]], [[народна песна|песни]], [[пословица|пословици]], [[поговорка|поговорки]], [[народни верувања|верувања]], [[обичај|обичаи]] и други фолклорни и етнографски материјали, претежно од Прилепско, но и од други краишта на Македонија. Неговите записи претставуваат значаен извор за проучување на македонското народно творештво, [[македонски јазик|јазикот]] и традиционалната култура.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Покрај собирачката дејност, Цепенков се занимавал и со книжевно творештво. Автор е на драмата „[[Црне Војвода]]“ ([[1903]]) и на „[[Автобиографија (Марко Цепенков)|Автобиографија]]“ ([[1896]]), напишани на прилепски говор. Неговите фолклорни записи започнале да се објавуваат во [[1889]] година во „[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина'']]“, а голем дел од неговата оставина постхумно била објавена во десеттомното издание „Македонски народни умотворби“ ([[1972]]).<ref name="IMLCepenkov" /> Во негова чест е именуван [[Институт за фолклор „Марко Цепенков“|Институтот за фолклор „Марко Цепенков“]] во [[Скопје]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ifmc.ukim.mk/за-нас/ |title=За нас |publisher=Институт за фолклор „Марко Цепенков“ – Скопје |accessdate=2026-10-29 }}</ref> == Биографија == === Детство и образование === Марко Цепенков е роден во [[Прилеп]] во сиромашно семејство, кое водело потекло од прилепското село [[Ореовец (Прилепско)|Ореовец]]. Неговиот татко, Коста Марков Цепенков, бил народен лекар, познат по лекувањето на разни болести и повреди. Покрај лекарската дејност, Коста бил и добар познавач на народни песни, приказни и преданија.<ref name="CepenkovAvtobiografija">{{Наведена мрежна страница |url=https://macedonia.kroraina.com/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html |title=Автобиографија |author=Марко К. Цепенков |work=Фолклорно наследство, том 1 |publisher=Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ |year=1998 |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Според сопствената автобиографија, неговиот дедо Марко, по потекло од Ореовец, бил самарџија и познат народен пејач. Неговото познавање на народните песни било толку големо што бил повикуван на свадби и други семејни свечености во повеќе села од Прилепско. Народни песни знаела и неговата тетка Дафина, за која Цепенков наведува дека слепиот народен пејач Наум научил 160 песни. Семејната традиција на усно раскажување и пеење имала значајно влијание врз неговиот подоцнежен интерес за народното творештво.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Поради тешката материјална состојба, Цепенков во Прилеп посетувал училиште само една година, кај учителот Хаџи Поп Константин Динков. Во својата автобиографија го опишува тогашниот начин на учење, кој се состоел главно од совладување на букварот и читање верски книги. Иако покажувал голема желба за образование, татко му го испратил да го изучува терзискиот занает за да придонесува за издржувањето на семејството.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1846 година заминал во [[Струга]], каде што во тоа време престојувал неговиот татко. Таму извесно време посетувал грчко училиште кај учителот [[Наум Хаџов]]. Потоа заминал во [[Кичево]], каде што продолжил да го изучува терзискиот занает, а извесно време престојувал и во [[Крушево]]. Во 1852 година заедно со татко му се преселил во [[Битола]], каде што отвориле дуќан во Солниот пазар и се занимавале со продажба на тутун, додека Коста продолжил да работи како народен лекар.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По враќањето во Прилеп, Цепенков продолжил да го изучува терзискиот занает кај повеќе мајстори, меѓу кои и познатиот прилепски терзија Тимион. Во овој период самостојно го проширувал своето образование, изучувајќи грчки и турски јазик и читајќи разни книги. По неколкугодишното усовршување станал терзиски мајстор и отворил сопствен дуќан во Прилеп.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Собирање народни умотворби === [[Податотека:Prilep in 1863.jpg|мини|Прилеп во 1863 година]] Во периодот 1856–1857 година Цепенков започнал систематски да собира и запишува народни умотворби, поттикнат од [[Димитар Миладинов]], кој во тоа време бил учител во Прилеп. Според неговата автобиографија, Миладинов повеќепати го посетувал неговиот дом, бидејќи дознал дека татко му Коста познава голем број народни песни. При една од овие посети Миладинов им ја објаснил важноста на собирањето и зачувувањето на народното творештво за идните поколенија.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Оваа средба оставила силен впечаток врз Цепенков, кој започнал да запишува приказни, песни, пословици и други народни умотворби, најпрвин од своите родители, а подоцна и од други жители на Прилеп и околните села. Во автобиографијата наведува дека во почетокот му било потребно и по една недела за да запише одредена приказна, бидејќи немал доволно писателско искуство и морал повеќепати да ја слуша од раскажувачот.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Важна улога во неговата собирачка дејност одиграл и [[Методиј Кусев]], кој го поттикнувал да чита весници, да го усовршува пишувањето и да продолжи со запишување народни умотворби. Преку него Цепенков се запознал и со [[Кузман Шапкарев]], кому му предал дел од своите записи. Шапкарев позитивно ги оценил собраните материјали и го охрабрил да продолжи со својата работа.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Покрај собирачката дејност, Цепенков бил вклучен во црковно-училишното движење во Прилеп, насочено против грчката црковна и училишна управа и за воведување словенска богослужба и настава. Според неговите сеќавања, учествувал во активностите за отстранување на грчкиот владика и подоцна повеќе години бил член на црковни и училишни настојателства и други општински тела.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Цепенков истовремено работел како терзија и трговец, а голем дел од слободното време го посветувал на запишување народни умотворби. Неговата собирачка дејност честопати предизвикувала несогласувања во семејството, бидејќи времето посветено на пишување се одразувало врз работата во дуќанот и семејните приходи. Сепак, тој не се откажувал од желбата да ги зачува и објави собраните материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Преселба во Софија и објавување на записите === Во 1888 година Цепенков се преселил во [[Софија]], со намера да најде можност за објавување на своите долгогодишни записи.<ref name="Trajcev1925">{{Наведена книга |title=Градъ Прилѣпъ |last=Трайчев |first=Георги |year=1925 |pages=104 }}</ref> Според неговата автобиографија, при патувањето ги носел своите ракописи во дисаги и стравувал дека османлиските гранични власти би можеле да му ги одземат. По пристигнувањето во Софија бил примен од браќата поп Спиркови, кај кои привремено престојувал.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во Софија повторно се сретнал со Кузман Шапкарев и со просветниот деец [[Јосиф Ковачев]], кои позитивно ги оцениле неговите записи. Со нивна поддршка Цепенков ги предал материјалите во Министерството за народна просвета, каде што се запознал со научникот [[Иван Шишманов]]. Неговите записи биле испратени на рецензија кај филологот [[Ефрем Каранов]], кој дал поволна оценка за нивната вредност.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> По совет на Шишманов, Цепенков повторно отпатувал во Македонија за да собере дополнителни етнографски податоци. Особено внимание посветил на старите занаети, еснафските обичаи, називите и цртежите на занаетчиските алатки, тајните јазици и преданијата поврзани со разни места и личности. На тој начин неговата собирачка дејност се проширила и на систематско запишување етнографски материјали.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во 1889 година започнало издавањето на [[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|„''Зборникот за народни умотворенија, наука и книжнина''“]], во кој биле објавувани материјали од Цепенков. Тој продолжил да соработува со изданието и во наредните години, а неговите записи се објавувале сè до 1900 година.<ref name="IMLCepenkov">{{Наведена мрежна страница |url=https://mke.iml.edu.mk/Home/Avtor/295 |title=Марко К. Цепенков |work=Енциклопедија на македонската книжевност |publisher=Институт за македонска литература |accessdate=2026-10-29 }}</ref> Во Софија Цепенков извршувал повеќе службенички должности. Најпрвин работел во градската управа, а потоа седум месеци во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание на Бугарија]], каде што бил ангажиран на статистички работи поврзани со населението. Подоцна работел во финансискиот оддел и како администратор во печатницата на браќата поп Спиркови.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> Во текот на долгогодишната работа врз ракописите Цепенков имал сè поголеми проблеми со видот. Во автобиографијата наведува дека го изгубил видот на десното око, додека со левото гледал сè послабо. Како причина го наведувал постојаното напрегање при пишувањето и препишувањето на народните умотворби.<ref name="CepenkovAvtobiografija" /> === Последни години и смрт === [[Податотека:Cepenkov.jpg|мини|лево|Марко Цепенков.]] Последните години од животот Цепенков ги поминал во тешка материјална состојба. Починал на 29 декември 1920 година во [[Софија]], каде што бил и погребан.<ref name="IMLCepenkov" /> Неговата обемна ракописна оставина се чува во Научниот архив на [[Бугарската академија на науките]] во Софија, во архивскиот фонд на Иван Шишманов.<ref name="IMLCepenkov" /> Во современа Македонија дел од неговото творештво првпат бил повторно објавен во 1954 година, кога [[Блаже Конески]] го приредил изборот од приказни „Сказни и сторенија“. Во 1957 година [[Кирил Пенушлиски]] добил пристап до ракописите на Цепенков и, со одобрение на тогашниот претседател на Бугарската академија на науките, Тодор Павлов, донел во Македонија нивни микрофилмски копии. Во 1958–1959 година Пенушлиски приредил три тома народни приказни, а во 1972 година било објавено десеттомното издание „Македонски народни умотворби“.<ref name="IMLCepenkov" /> == Собирачката дејност == [[Податотека:Cepenkov spomenik vo Prilep.JPG|мини|десно|алт=|Споменик на Марко Цепенков во центарот на Прилеп]] Од сите собирачи на македонското народно творештво, Марко Цепенков има временски најдолга запишувачка практика - повеќе од 40 години собирал народни умотворби. Освен тоа, за разлика од другите најистакнати собирачи на македонските народни умотворби - [[Браќа Миладиновци|браќата Миладиновци]], [[Кузман Шапкарев]], [[Стефан Верковиќ]], кои во својот фонд собрани [[фолклор]]ни материјали имаат и такви што ги добиле од други запишувачи, Марко Цепенков лично самиот ги запишал своите фолклорни и етнолошки материјали. И по вкупниот фонд на собраните народни умотворби, како и по жанровската разновидност на собраните фолклорни материјали, Марко Цепенков е најзначајниот собирач на македонските народни умотворби.<ref group="белешка" name="vg_2"/><ref name="tom1">[http://bg.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE_(%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2) Марко К.Цепенков - Фолклорно наследство т.1, София, 1998 ИК "Проф. Марин Дринов"]</ref> [[Податотека:Marko_Cepenkov.jpg|лево|мини|284x284пкс|Марко Цепенков (споменик во Прилеп) - истакнат собирач на македонски народни умотворби]] Во вкупниот број на публикувани и непубликувани негови дела можат да се набројат повеќе од 5500 [[пословица|пословици]] и [[поговорка|поговорки]], 800 [[приказна|приказни]], 150 [[песна|песни]], 100 [[гатанка|гатанки]], 400 [[верување|верувања]] и [[клетва|клетви]], 300 [[благослов]]и, 350 [[баење|баења]], 2900 [[сон]]ишта и нивни толкувања, 70 детски игри, јазичен и етнолошки материјал ([[речник]], тајни [[јазик|јазици]], описи на [[занает]]и, [[обичај|обичаи]], [[обред]]и, реквизити од домашниот материјален живот и народната аргономија и сл.). Во финалната песна од својата автобиографија, Цепенков вели дека ги напишал, за да остави вечен спомен на својот мил „бугарски“ народ. Своите запишани фолклорни и етнолошки материјали Марко Цепенков ги собрал претежно од [[Прилеп]] и неговата околина, но и од [[Битола|Битолско]], [[Скопје|Скопско]], [[Штип]]ско, [[Велес|Велешко]] и [[Дебар]]ско. Соодветно на обемниот фонд собрани народни умотворби, голем е и бројот на интерпретаторите од кои Цепенков ги слушал и запишувал своите фолклорни материјали. Автор е на драмското дело „[[Црне Војвода]]“, а неговата автобиографија претставува богат извор за проучување на целокупниот живот во Прилеп. == Семејството на Марко Цепенков == {{familytree/start}} {{familytree || || || || || || || |tatko | tatko= Марко Цепенков}} {{familytree | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | }} {{familytree | Brat1 | | Brat2 | | Brat3 | | Brat4 | | Sestra1 | | Sestra2 || Sestra3 || Brat1=Никола Цепенков|Brat2=Коста Цепенков|Brat3=Ристе Цепенков|Brat4=Илче Цепенков|Sestra1=Ката Цепенкова|Sestra2=Мара Цепенкова|Sestra3=Дафа Цепенкова}} {{familytree | |||||!||||||||||||||||||||| | | }} {{familytree || || |tatko | tatko=Марко Цепенков}} {{familytree/end}} == Фолклорни публикации (1889–1900) == Од 1889 до 1900 година, Марко Цепенков објавувал фолклорни и етнографски материјали во софискиот ''[[Зборник за народни умотворенија, наука и книжнина|Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина]]'', издаван од Министерството за народна просвета. Неговите прилози опфаќале народни песни, приказни, преданија, басни, пословици, верувања, баења, народни обичаи и јазични материјали. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:90%;" |+ Фолклорни публикации на Марко Цепенков во „Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина“ ! style="width:10%;" | Година ! style="width:10%;" | Книга ! Содржина на прилозите и почетни страници ! style="width:12%;" | Извор |- | align="center" | 1889 | align="center" | I | „Коледни песни и слави од Прилепско“ (стр. 16). | <ref name="Cepenkov1889">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=I |year=1889 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_01.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | II | Религиозни и народни песни (стр. 14, 28, 30, 65, 80, 114); народни верувања (169); баења и лекувања (173); приказни за зли духови (174); црковни приказни (192); приказни од општествениот живот (201); преданија (205); басни (211); детски игри (223). | <ref name="Cepenkov1890II">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=II |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_02.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1890 | align="center" | III | Народни песни (стр. 56, 68); верувања (134); приказни за зли духови (155); црковни приказни (182); приказни од семејниот и општествениот живот (191); преданија (196); басни (199). | <ref name="Cepenkov1890III">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=III |year=1890 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_03.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | IV | Народни песни (стр. 32, 55); народни верувања (94); приказни за зли духови (120); приказни од општествениот живот (140); преданија (154); фантастични и хумористични приказни (186); пословици (194). | <ref name="Cepenkov1891IV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IV |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_04.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | V | Религиозни песни (стр. 20, 28); песни од семејниот живот (62); народни верувања (110); басни (188); фантастични приказни (201). | <ref name="Cepenkov1891V">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=V |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_05.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1891 | align="center" | VI | Баења и лекувања (стр. 94); приказни за зли духови (101); црковни приказни (113); приказни од општествениот живот (129); басни (142); народни обичаи (228). | <ref name="Cepenkov1891VI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VI |year=1891 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_06.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VII | Народни верувања (стр. 129); приказни за зли духови (146); црковни приказни (167); преданија (187); басни (191); фантастични приказни (193), меѓу кои и '''„[[Силјан Штркот]]“''' (стр. 193–206). | <ref name="Cepenkov1892VII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_07.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1892 | align="center" | VIII | Народни верувања (стр. 141); приказни за зли духови (164); црковни приказни (178); приказни од семејниот и општествениот живот (192); преданија од Битолско (206) и Дебарско (212); басни (217); фантастични приказни (224); хумористични приказни (228); таен чевларски јазик во Прилеп (284). | <ref name="Cepenkov1892VIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=VIII |year=1892 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_08.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1893 | align="center" | IX | Приказни за зли духови (стр. 150); црковни приказни (156); приказни од општествениот живот (171); фантастични приказни (180). | <ref name="Cepenkov1893IX">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=IX |year=1893 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_09.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | X | Народни верувања (стр. 113); приказни за зли духови (132); басни (159); фантастични и хумористични приказни (165); детски игри (203). | <ref name="Cepenkov1894X">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=X |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_10.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1894 | align="center" | XI | Народни верувања (стр. 73); црковни приказни (98); приказни од општествениот живот (112); басни (120); фантастични приказни (141); гатанки (159); детски игри (172). | <ref name="Cepenkov1894XI">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XI |year=1894 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_11.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1895 | align="center" | XII | Политички народни песни (стр. 81); народни верувања (137); приказни за зли духови (157); црковни приказни (166); приказни од општествениот живот (186); преданија (195); басни (202); пословици (234); детски игри (266). | <ref name="Cepenkov1895XII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XII |year=1895 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_12.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1896 | align="center" | XIII | Политички народни песни (стр. 88); народни верувања (142); црковни приказни (188); преданија (205); народни обичаи (242); јазичен материјал (271). | <ref name="Cepenkov1896XIII">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIII |year=1896 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_13.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1897 | align="center" | XIV | Приказни за зли духови (стр. 103); црковни приказни (107); хумористични приказни (116); преданија (118); басни (123); фантастични приказни (125); пословици (136); детски игри (177). | <ref name="Cepenkov1897XIV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XIV |year=1897 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_14.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1898 | align="center" | XV | Тајни и условни говори (стр. 59); баења и лекувања (75–76); приказни за зли духови (81); црковни приказни (91); приказни од општествениот живот (103); преданија (112); басни (124); детски игри (155); народни обичаи (176). | <ref name="Cepenkov1898XV">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XV |year=1898 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_15.pdf}}</ref> |- | align="center" | 1900 | align="center" | XVI–XVII | Тажачки песни (стр. 103); политички народни песни (175); народни верувања (238); баења и лекувања (266); приказни за зли духови (278); црковни приказни (290); приказни од општествениот живот (303); преданија (311); басни (315); народни обичаи (388). | <ref name="Cepenkov1900">{{cite book |title=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина |volume=XVI–XVII |year=1900 |location=Софија |publisher=Държавна печатница |url=https://macedonia.kroraina.com/sbnu/sbnu_16_17.pdf}}</ref> |} ''Забелешка:'' Наведените страници ги означуваат почетоците на групите прилози на Цепенков според содржините на изданијата, а не задолжително страниците на секоја поединечна народна умотворба. Во книгата V, прилогот на стр. 20 е запишан од А. Јанев, а доставен од Цепенков. ==Белешки== {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1"> Во [[Бугарија]], Цепенков го сметаат за Бугарин. Како потврда за тоа, тие ја наведуваат реченицата во автобиографија на Цепенков, каде се вели дека дал придонес на ''неговиот бугарски народ'' (види во: М. Цѣпенков, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, кн. XIV, 1897, стр. 123.). Треба да се истакне дека Цепенков спаѓа во македонската интелигенција која го прифатила бугарското име и идејата за заедништво меѓу бугарскиот и македонскиот народ. Тоа било реакција на [[грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]] која во себе го носела погрчувањето, реченицата ''неговиот бугарски народ'' има словенска основа, односно културолошка, а не национална, Цепенков е меѓу оние македонски дејци кои зеле учество во борбата против Цариградската патријаршија и постепено почнале да се преореиентираат кон бугаризмот, односно кон словенизмот и станале идејни носители на македонското преродбеничко движење (види во: Славко Димевски, За развојот на македонската национална мисла до создавањето на ТМОРО. Култура, Скопје, 1980; Б. Конески, Кон македонската преродба. Скопје, 1959; Д. Ташковски, Раћање македонске нације. Београд, 1969.)</ref> <ref name="vg_2">Цепенков има големо значење за македонското преродбеничко движење. Треба да се истакне дека Цепенков и другите македонски преродбеници од тој период, без разлика како се именувле себеси, сета нивна дејност била носочена кон Македонија. Слично како и останатите македонски преродбеници, Цепенков собирал народни умотворби само од Македонија, а не од Бугарија, во неговиот случај: Прилепско, Битолско, Скопско, Штипско, Велешко и Дебарско (види во: Б. Конески, Кон македонската преродба, Скопје, 1959.)</ref> }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Sister project links|wikt=no|voy=no|commons=Category:Marko Tsepenkov|s=Марко Цепенков|n=no|q=no|v=no|b=no}} * [http://www.promacedonia.org/bmark/cepenkov/bio/cepenkov.html Автобиографијата] на Цепенков на македонски јазик и со поедноставен правопис. * [http://mk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80:%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE_%D0%A6%D0%B5%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2/_%D0%A1%D0%B8%D0%BB%D1%98%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%82%D1%80%D0%BA%D0%BE%D1%82 Приказната за Силјан штркот], најдолгата македонска народна приказна, запишана од Марко Цепенков. * [http://mling.ru/etnolingvistika/makedonia/folktales.pdf Marko Cepenkov, "19th Century Macedonian Folktales"] * [http://ifmc.ukim.mk/index.php Страница за Институтот за фолкор „Марко Цепенков“, Скопје] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190123235727/http://www.ifmc.ukim.mk/index.php |date=2019-01-23 }} * [http://www.strumski.com/books/Marko_Tzepenkov_Esnafite_v_Prilep.pdf "Еснафите во гр. Прилеп"], Марко Цепенков {{bg}} {{Нормативна контрола}} {{Македонско национално движење}} {{DEFAULTSORT:Цепенков, Марко}} [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Македонски писатели]] [[Категорија:Македонски собирачи на народни умотворби]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Македонски општественици]] arnz3rgc687zuy0nb93whr54dn3ukjm Разговор со корисник:Bjankuloski06 3 6824 5651259 5650933 2026-10-29T15:10:48Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651259 wikitext text/x-wiki {{Корисничкикоментар}} {{Архиви| 2006<br /> [[/Архива 1|јануари - април]]<br /> [[/Архива 2|мај - август]]<br /> [[/Архива 3|септемвриа - декември]]<br /> 2007<br /> [[/Архива 4|јануари - април]]<br /> [[/Архива 5|мај - август]]<br /> [[/Архива 6|септември - декември]]<br /> 2008<br /> [[/Архива 7|јануари - април]]<br /> [[/Архива 8|мај - август]]<br /> [[/Архива 9|септември - декември]]<br /> 2009<br /> [[/Архива 10|јануари - април]]<br /> [[/Архива 11|мај - август]]<br /> [[/Архива 12|септември - декември]]<br /> 2010-2013<br /> [[/Архива 13|јануари - април 2010]]<br /> [[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]<br /> 2012-2013<br /> [[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]<br /> [[/Архива 16|мај - октомври 2013]]<br /> 2013-2015<br /> [[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]<br /> 2015-2018<br /> [[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]<br /> 2018-2020<br /> [[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]<br /> 2020-2025<br /> [[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]<br /> [[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]] }} == Барање за оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:52, 16 мај 2025 (CEST) == Отфрлање на текстови == Почитуван, Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност. Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки. Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. Ве молам погледнете и пишете ми. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:50, 23 мај 2025 (CEST) :Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:06, 24 мај 2025 (CEST) ::Почитуван, ::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина. ::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток. ::Со почит, ::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 23:10, 24 мај 2025 (CEST) :::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:33, 26 мај 2025 (CEST) == Ракописни букви на македонски јазик == Почитуван, Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл. Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани. Ви благодарам. [[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] <small>([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])</small> 13:48, 25 мај 2025 (CEST) :Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:19, 25 мај 2025 (CEST) == Никусор Дан == Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:12, 26 мај 2025 (CEST) :Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:15, 26 мај 2025 (CEST) ::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] <small>([[User talk:A09|разговор]])</small> 00:19, 26 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Хиерархија == Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија, сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 06:23, 13 јуни 2025 (CEST) :Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:34, 13 јуни 2025 (CEST) :{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:26, 13 јуни 2025 (CEST) == Предлог == Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“. Поздрав [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:49, 26 јуни 2025 (CEST) :Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:57, 26 јуни 2025 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 10:07, 28 јуни 2025 (CEST) :Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:53, 29 јуни 2025 (CEST) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 08:17, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:00, 1 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question == Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:03, 26 јули 2025 (CEST) :Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:11, 26 јули 2025 (CEST) == Косово == Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:54, 19 август 2025 (CEST) :Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:58, 19 август 2025 (CEST) ::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:23, 19 август 2025 (CEST) :::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:27, 19 август 2025 (CEST) ::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:33, 19 август 2025 (CEST) :::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 14:42, 19 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:18, 19 август 2025 (CEST) :Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:35, 19 август 2025 (CEST) Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:14, 23 август 2025 (CEST) :Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:39, 26 август 2025 (CEST) Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 21:04, 27 август 2025 (CEST) :А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:39, 28 август 2025 (CEST) == Предлошка:Langx == Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx| Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 15:24, 2 септември 2025 (CEST) :Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:39, 3 септември 2025 (CEST) Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:45, 4 септември 2025 (CEST) :Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:45, 4 септември 2025 (CEST) ::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. ::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:32, 12 септември 2025 (CEST) :::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:40, 12 септември 2025 (CEST) == [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] == Здраво. [[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]]. Со почит, [[Специјална:Придонеси/&#126;2025-61428-1|&#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST) == Dungeon crawl == Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl" ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]". Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани" или со ,,на"? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 20 септември 2025 (CEST) :Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:23, 21 септември 2025 (CEST) ::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 11:57, 21 септември 2025 (CEST) == Молба за рецензија на нацрт-статија == Здраво, Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара. Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. Поздрав, B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] <small>([[User talk:B.stojkoski|разговор]])</small> 20:15, 21 септември 2025 (CEST) == Арамејски јазик == Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:54, 12 октомври 2025 (CEST) :{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:51, 12 октомври 2025 (CEST) == Статистика од 1873 година == Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 11:05, 12 октомври 2025 (CEST) :Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:24, 12 октомври 2025 (CEST) == Правопис за цртичка == Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:54, 31 октомври 2025 (CET) :@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:00, 31 октомври 2025 (CET) == Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula == Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene. I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers. Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia! [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz] Best regards, [Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 16:52, 2 ноември 2025 (CET) :Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 20:34, 2 ноември 2025 (CET) ::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] <small>([[User talk:Nurhanademi|разговор]])</small> 21:41, 2 ноември 2025 (CET) == Talk page lock == Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 16:59, 10 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:06, 10 ноември 2025 (CET) ::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) :::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] <small>([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])</small> 17:11, 10 ноември 2025 (CET) == Принц или кнез, монархот на Монако? == Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:17, 17 ноември 2025 (CET) :Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:24, 17 ноември 2025 (CET) ::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:51, 17 ноември 2025 (CET) :::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:57, 17 ноември 2025 (CET) :::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 10:02, 17 ноември 2025 (CET) Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) == Самороден / природен ?== Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:09, 17 ноември 2025 (CET) :Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:14, 17 ноември 2025 (CET) ::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:15, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Предлошка == Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:40, 27 ноември 2025 (CET) :Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:40, 28 ноември 2025 (CET) ::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 08:12, 28 ноември 2025 (CET) :::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:28, 28 ноември 2025 (CET) :::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 09:09, 28 ноември 2025 (CET) :::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:11, 28 ноември 2025 (CET) :::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] <small>([[User talk:JaKoRa|разговор]])</small> 13:07, 28 ноември 2025 (CET) :::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&mlon=22.427716&zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:37, 28 ноември 2025 (CET) == Прашање кое бара дискретност == Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] <small>([[User talk:Poliscimk|разговор]])</small> 21:41, 20 декември 2025 (CET) :Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:06, 20 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 18:34, 6 јануари 2026 (CET) :Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:50, 8 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] <small>([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])</small> 02:51, 15 јануари 2026 (CET) :::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка. Со особена почит, [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 02:13, 24 јануари 2026 (CET) :Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:44, 24 јануари 2026 (CET) ::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:47, 24 јануари 2026 (CET) :Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација". Види :[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] <small>([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])</small> 11:24, 26 јануари 2026 (CET) ::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&qs=SC&pq=meta-+dialectic&sk=SC1&sc=11-15&cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&FORM=QBRE&sp=2&ghc=1&lq=0].[[Специјална:Придонеси/&#126;2026-92605-4|&#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET) :::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за "Дијалектика", а камоли за "Мета-дијалектика". За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:29, 11 февруари 2026 (CET) :: Што се однесува до пребарувањето на Google го најдов терминот, повезан и со авторот на Мета-дијалектика - Google Search: [https://www.google.com/search?q=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&sca_esv=9a26454b369da4f9&ei=qvsfapW7Ltnlxc8P-Ku9gAw&biw=1167&bih=550&ved=0ahUKEwiVuImv6OqUAxXZcvEDHfhVD8AQ4dUDCBA&uact=5&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiH9Cc0LXRgtCwLdC00LjRmNCw0LvQtdC60YLQuNC60LAyBhAAGB4YCjIFEAAY7wUyCBAAGIAEGKIEMgUQABjvBTIFEAAY7wUyBRAAGO8FSIVcUIMRWOZXcAJ4AJABA5gBbKABpBWqAQQyNi41uAEDyAEA-AEBmAIToALpDKgCBsICBxAAGB4YsAPCAggQABjvBRiwA8ICCxAAGIAEGKIEGLADwgIEEAAYHsICFxAAGIAEGIoFGJECGOcGGOoCGLQC2AEBwgIFEAAYgATCAgUQLhiABMICBxAAGIAEGBPCAgkQABiABBgTGArCAgYQABgeGBPCAggQABgeGBMYCsICBhAAGB4YDZgDA_EFjr1DthkfSZuIBgGQBgW6BgQIARgHkgcEMTMuNqAHjcMBsgcEMTEuNrgH4QzCBwgwLjEuMTcuMcgHXYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp]. == Злоупотреба на администраторските овластувања == Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика" со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] <small>([[User talk:Вики.Мета|разговор]])</small> 00:22, 11 февруари 2026 (CET) :Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 06:04, 11 февруари 2026 (CET) ::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:02, 11 февруари 2026 (CET) :::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] <small>([[User talk:Инает|разговор]])</small> 02:17, 20 февруари 2026 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET) </div> (Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == Корејска транскрипција == Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:02, 21 февруари 2026 (CET) :Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:38, 21 февруари 2026 (CET) ::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:13, 22 февруари 2026 (CET) == Translation request == Hello, Bjankuloski06. Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:02, 11 март 2026 (CET) :Hello, Bjankuloski06. :I withdraw the request, because the article has been created. :Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 23:33, 13 март 2026 (CET) == Предлог == Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст. Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST). Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 19:44, 29 март 2026 (CEST) :И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 08:22, 30 март 2026 (CEST) == Предлошка == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 13:48, 10 април 2026 (CEST) :Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:50, 10 април 2026 (CEST) == Општини во Бугарија == Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 15:19, 16 април 2026 (CEST) :Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:57, 16 април 2026 (CEST) ::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 08:53, 17 април 2026 (CEST) :::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“? :::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 12:55, 20 април 2026 (CEST) ::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:03, 20 април 2026 (CEST) :::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:32, 20 април 2026 (CEST) ::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не. ::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:37, 20 април 2026 (CEST) :::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 13:49, 20 април 2026 (CEST) ::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради "масовен систематски вандализам" и систематско бришење на придавката "бугарски" од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]]. ::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале "исти", потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот "мене сеедно ми е" не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 14:45, 20 април 2026 (CEST) :::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:10, 20 април 2026 (CEST) ::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 16:29, 20 април 2026 (CEST) == Преместување страници == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* <moveonly> # Latin + non-Latin“. Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 16:38, 18 април 2026 (CEST) :Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:09, 19 април 2026 (CEST) ::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 00:36, 19 април 2026 (CEST) :::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 05:55, 19 април 2026 (CEST) ::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст" веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:21, 19 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Животописни податоци? == Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:02, 30 април 2026 (CEST) :Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 11:07, 30 април 2026 (CEST) ::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:15, 30 април 2026 (CEST) == Своеволијата на Gurther == Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 19:13, 30 април 2026 (CEST) :Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:56, 30 април 2026 (CEST) ::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] <small>([[User talk:Пакко|разговор]])</small> 09:10, 1 мај 2026 (CEST) :[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 10:44, 1 мај 2026 (CEST) == Модул:Infobox == Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox. Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS? /* Fix wide infoboxes with nowrap content */ .infobox td, .infobox th { white-space: normal !important; overflow-wrap: anywhere; word-break: break-word; } .infobox .nowrap { white-space: normal !important; } Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:26, 8 мај 2026 (CEST) :[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 12:33, 8 мај 2026 (CEST) ::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 12:58, 8 мај 2026 (CEST) :::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:25, 8 мај 2026 (CEST) == Македонски == Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] <small>([[User talk:Eurohunter|разговор]])</small> 00:53, 17 мај 2026 (CEST) :Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 00:55, 17 мај 2026 (CEST) == Прашање == Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 01:48, 20 мај 2026 (CEST) :Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 03:24, 20 мај 2026 (CEST) == Преместување == Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ја преместиш статијата во [[Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“ (МАХЕ Еверест '89)|Mакедонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест '89“]]? Мене не ми дозволува бидејќи има латинични букви кај „Mакедонска“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:24, 21 мај 2026 (CEST) :Преместено на [[Македонска алпинистичка хималајска експедиција „Еверест ’89“]] (а [[МАХЕ „Еверест ’89“]] како пренасочување). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:47, 21 мај 2026 (CEST) == Терминот мета-дијалектика == Што се однесува до терминот [[Мета-дијалектика]] го најдов и на Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q137660270].[[User:Алфа БК|Алфа БК]] <small>([[User talk:Алфа БК|разговор]])</small> 12:23, 3 јуни 2026 (CEST) == Предлог: полузаштита == Здраво. Би сакал да ти предложам статијата за Гоце Делчев да биде отклучена во форма на полузаштита, односно достапна за уредување само од проверени корисници. Сакам да ја уредувам, а веќе подолг период е заклучена. Поздрав. [[User:Buli|Buli]] <small>([[User talk:Buli|разговор]])</small> 13:25, 6 јуни 2026 (CEST) :Најдобро е ова барање да се постави на Селската чешма бидејќи не би сакал сам да одлучувам. Проблемот е тоа што неволјите што ги имавме беа и од корисници со доволно придонеси за да бидат потврдени (иако поредовни на друга Википедија). Треба ова да се разгледа заеднички. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 13:31, 6 јуни 2026 (CEST) == Лигос == Здраво Бојан, сакам да те прашам зошто ја имаш избришано статијата [[Лигос]]? Барем јас не гледам некоја причина за нејзино брзо бришење. Поздрав — [[User:SpectralWiz|SpectralWiz]] <small>([[User talk:SpectralWiz|разговор]])</small> 16:06, 7 јуни 2026 (CEST) :Ја вратив. Ммора да било некаква грешка. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:23, 7 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:36, 12 јуни 2026 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]], гласањето за Александар Мартулков завршило вчера. Како можам правилно да ја архивирам номинацијата и да ја прикажам на главната страница? Забележав дека има статии за номинации од 2025, 2024, 2023 итн. но нема за 2026? Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:31, 20 јуни 2026 (CEST) == Ажурирање на модул == Здраво, Бојан. При создавање и прилагодување посложени инфокутии од англиската Википедија, ми дава предупредувања како: <br> <code>Предупредување од скриптата: Deprecated member <code>loadI18n</code> called. Please use <code>i18n.loadMessages</code> instead.stack traceback:  Модул:Deprecated:20: in function 'warn'  Модул:Deprecated:38: in function <Модул:Deprecated:36>  Модул:Wikidata:89: in function 'chunk'  mw.lua:602: in function <mw.lua:542>  [C]: ?  [C]: in function 'getExpandedArgument'  mw.lua:232: in function <mw.lua:229>  Модул:Infobox:338: in function 'preprocessSingleArg'  Модул:Infobox:418: in function 'chunk'  mw.lua:678: in function <mw.lua:652>  [C]: ?</code> <br>Ова се случува на пример кога ја прилагодувам [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_lighthouse Template:Infobox lighthouse]. Претпоставувам треба да се ажурира [[Модул:WikidataIB]] бидејќи моментално е застарен. Не е нешто сериозно и итно, ама сепак сакав само да укажам на ова. Што мислиш ти? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:54, 23 јуни 2026 (CEST) :Го подновив модулот. Види дали тоа ќе направи разлика. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 23:42, 23 јуни 2026 (CEST) ::Сѐ уште дава предупредување. На пример, кај [[Бостонски светилник]] оди кај „Уреди извор“, и потоа кај „Преглед“ долу (десно од „Објави промени“, таму го дава целото предупредување. Како што гледам, предлошката убава си работи, само што го дава предупредувањето дека нешто е застарено. ::<code>Предупредување од скриптата: Deprecated member loadI18n called. Please use i18n.loadMessages instead.stack traceback:</code> --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 20:08, 24 јуни 2026 (CEST) :::Да, точно е дека дава предупредувања, ама не гледам дека тоа прави проблем. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 09:58, 25 јуни 2026 (CEST) == Предлошка:Инфокутија Претпријатие == Здраво, Бојан. Бидејќи предлошката [[Предлошка:Инфокутија Претпријатие|Инфокутија Претпријатие]] е заштитена, те молам за мала измена во кодот за да додадеме поддршка за повеќе параметри: Кај label36, те молам да се замени со:<br> <nowiki> | label36 = [[Подружница|Подружници]]</nowiki> <nowiki> | data36 = {{{subsid|{{{subsidiaries|}}}}}} </nowiki> Исто така, потребно е да се додаде „subsidiaries“ во делот за Check for unknown parameters за да не јавува грешка при употреба. Ти благодарам. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 14:12, 5 јули 2026 (CEST) :Ја тргнав заштитата, мислам дека не беше потребна, па затоа направи ги промените ти. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 21:26, 5 јули 2026 (CEST) :: Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:09, 6 јули 2026 (CEST) == Имиња на компании, производители итн. == Здраво, Бојан. Според мене имињата на автомобилите, камиони итн. (поточно производителите што ги произведуваат) треба да бидат во оригинал како главно име на статија, потоа може да се додаде транскрипција. Што мислиш ти? Сакав да ја променам „[[Тојота]]“ во „Toyota“ ама пишува забрането е за преместување. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:02, 13 август 2026 (CEST) :Па не го имаме решено тоа прашање. Но правописот официјално дозволува да се кирилизира/транскрибира, дури и како да го препрачува тоа. Не знам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 18:04, 13 август 2026 (CEST) ::Свесен сум, но за светски брендови и производители (како Toyota, Sony, Hyundai итн.) мислам дека користењето на изворниот латиничен облик како главен наслов е многу попрактично бидејќи се признати глобално како трговски марки. ::Патем, и во руската пракса (а и општо земјите што користат кирилица) на пример гледам дека брендовите и трговските марки често ги оставаат во оригинал за да не се губи глобалниот идентитет, иако административно или правно си имаат кирилични имиња за фирмите (како и кај нас). На пример кај нас кога рекламираат автомобил, речиси секогаш пишуваат во изворен облик, на билборд секогаш ќе се сретне Toyota, наместо „Тојота“. ::Можеби треба да отвориме дискусија или гласање во Заедницата за да формираме јасен консензус и правило за брендовите, издавачите, компаниите итн.? Јас сум да се задржи во оригинал, барем главниот наслов на статијата. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 18:16, 13 август 2026 (CEST) :::Да, може да се покрене. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 19:31, 13 август 2026 (CEST) :::[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]], не може да биде латиничното име главното име на статијата за компании за кои се знае како се именуваат со кирилица. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:00, 14 август 2026 (CEST) ::::Нема ова врска со кирилицата, која е закон, туку со зачувување на духот на трговската марка. Всушност ние само го задржуваме оригиналното име на компанијата (нивната трговска марка, без разлика дали е само латиница или има и знаци и бројки, како на пример [[4chan]]) за да се сочува автентичноста на трговската марка, а потоа може слободно да се додаде транскрипција во заграда ако е потребно. Истото важи и за апликации, корпорации, рок-групи, списанија, весници и сл. Многу ми звучи неприродно, барем според мене, да се пишува „Ибеј“ наместо [[eBay]]. Оригиналното име е многу попрегледно и автентично за окото и за целиот текст. Истото е и со [[VirusTotal]], [[TV Tokyo]], [[Weekly Shonen Sunday]], [[Shogakukan]] итн. Дури мислам дека и во Русија постои пракса да се задржува оригиналното име за брендовите. Кај нас нема некое строго правило за ова, па затоа најдобро е самите ние тука да се договориме за нашата Википедија. Ќе отворам дискусија и во Селска чешма кога ќе имам малку време. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 15:23, 14 август 2026 (CEST) :::::Од сите дискусии што ги отоврав јас на Селска чешма (од 8 февруари до 3 мај), во врска со оригиналните имиња се изгласа само за наслови на песни и музички албуми. Друго треба да е на кирилица. Научните имиња на флора и фауна се на латиница, и ако има македонски назив за видот, го ставаме како име на статија, ако нема, тогаш името оди со научното латиснко име. Но тоа е наука. Друго сè е општа култура, и оди на кирилица како што би одело на ТВ емисија или превод на документарец, на пример. Инаку сите примери што ги даде погоре веројатно треба да се променат, гледам сам си ги правел по свое видување. Поздрав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:02, 14 август 2026 (CEST) ::::::Чисто ме интересира како точно би се транскрибирале или извеле со кирилица имиња како [[4chan]] (со бројка на крај) или апликации/платформи со специјални знаци и споени зборови како [[VirusTotal]]? Или пак Weekly Shonen Sunday? Вирустотал, Форчан, 4чан, Викли шонен сандеј (или Неделен шонен-недела)? Ме разбираш што сакам да кажам? Некои можат да се преведат или транскрибираат (пр. [[Коданша]], Шогакукан), а некои пак звучат комично. Јас секогаш би одел со оригинален облик, освен ако исклучиво е навлезено во македонскиот јазик од официјални страници или во духот на јазикот. Сѐ друго во оригинал. А гледам и во официјални документи претпочитаат оригинал, пр. за модели на автомобили. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 20:40, 14 август 2026 (CEST) == Скрипта imgToggle == Здраво Бојан. Дали би можел, доколку ти е возможно, да ја овозможиш скриптата '''imgToggle''' за да се вчитува само на страниците што ја користат класата img_toggle? Имам потреба од мала поддршка за чисто префрлување/зголемување на слики преку стандардна класа ([https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A3%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F налик на предлошката на руската Википедија]) за да може [[Предлошка:Зголемување на слика|предлошката за зголемување на слики]] да работи. Поздрав. Ќе мораат да се создадат следниве (со копирање од руската): [https://ru.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Gadget-ondemand-imgToggle.js JS],<br> [https://ru.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Gadget-ondemand-imgToggle.css CSS],<br> [https://ru.wikipedia.org/wiki/MediaWiki:Gadgets-definition Gadgets-definition]<br> И да се додадат во нашиот Gadget definition. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 21:41, 27 октомври 2026 (CET) :Ги средив сите. Види сега дали работи. Само не знам дали треба да создадеме наш еквивалент на [[:ru:Шаблон:Увеличение изображения|Шаблон:Увеличение изображения]]. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 22:19, 27 октомври 2026 (CET) ::Благодарам. Да во право си. Имаат посебна алатка за тоа. А, што ако само ги префрлиме тие кодови во [[МедијаВики:Common.js]] (за скриптата), и стиловите во [[МедијаВики:Common.css]]? Нема ли така автоматски да работи секаде? --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 8:02, 28 октомври 2026 (CET) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:10, 29 октомври 2026 (CET) n0tqk4riyp6js2q61qknvextr2q5li1 Разговор со корисник:Македонец 3 6986 5651260 4642815 2026-10-29T15:12:52Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651260 wikitext text/x-wiki [[Image:Flag of the Republic of Macedonia 1991-1995.svg|thumb|десно|480px|НАЦИОНАЛНОТО ЗНАМЕ НА СИТЕ МАКЕДОНЦИ]] '''ЕДНО ИМЕ ИМАМЕ, ВО ДУШАТА ГО НОСИМЕ, ЗА ТЕБЕ ЖИВОТ ДАВАМЕ, О, МАКЕДОНИЈО!!!''' '''МАКЕДОНСКО ИМЕ НЕМА ДА СМЕНИМЕ, МАКЕДОНСКО ИМЕ НЕМА ДА ЗАГИНЕ!!!''' '''МАКЕДОНИЈА НА МАКЕДОНЦИТЕ!!!''' {{Архиви| [[/Архива]]}} == [[:Слика:DSC04194.JPG]] == Hello, I've seen others of your photos transfered to Commons and thus I came to see your local uploads. I was particularly interested in [[:Слика:DSC04194.JPG]] - can you please tell me where was it taken? I didn't got any clue neither from the filename, nor from the (missing :) ) description, nor has it been included in any article... By the way, I'd like to suggest you to upload your free works directly in [[:commons:|Wikimedia Commons]], thus they will be available not only to MK WP but simultaneously to all other projects of the Wikimedia Foundation. Cheers, [[Корисник:Spiritia|Spiritia]] 17:31, 12 јуни 2008 (UTC) ==Не беше посочен извор за [[:Слика:Karta-Cupovski-1913.JPG]]== [[Слика:Ambox warning blue.svg|70п|лево]] Ви благодариме за подигнувањето на '''[[:Слика:Karta-Cupovski-1913.JPG]]'''. Страницата за опис на датотеката моментално не дава информации за тоа кој ја создал содржината, што спречува да се одреди статусот на [[Авторско право|авторските права]] врз неа. Ако не сте ја создале оваа датотека вие, ќе мора да го наведете сопственикот на авторските права. Ако сте ја нашле сликата на некое [[веб-место]], тогаш би било доволно да доставите врска до веб-местото од каде што е земена сликата, заедно со условите за употреба на нивната содржина што се наведени на тоа веб-место. Меѓутоа, ако сопственикот на авторските права не е самиот издавач на веб-местото, треба да го дознаете сопственикот на авторските права. Покрај додавање на изворот, ве молиме додадете и соодветна ознака за лиценцата што ни дозволува да ја користиме сликата, ако не е веќе додадена. Ако сликата, звукот или видео-клипот сте го направиле вие, тогаш можете да ја поставите ознаката {{tl|Јд-јас}} или {{tl|ГЛСД-корисник}}. Ако мислите дека датотеката спаѓа во <!-- [[Википедија:Неслободна содржина| -->неслободна содржина<!-- ]] -->, искористете ознака како {{tlp|неслободна праведна употреба во|име-на-статија}} или една од ознаките наведени кај [[Википедија:Лиценци за слики#Праведна употреба]]. Видете [[Википедија:Лиценци за слики]] за целосен список на ознаки за авторски права и лиценци што може да ги користите. Ако сте подигнале и други датотеки, ве молиме проверете дали сте го навеле нивниот извор и сте ги означиле правилно. Можете да погледнете список на датотеки што сте ги подигнале со кликнување [http://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8:Log&type=upload&user=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86 овде]. '''Сликите без извор и ознака може да бидат избришани една недела по откако биле означени како проблематични'''<!--, како што е наведено во [[Википедија:Критериуми за брзо бришење#Слики и медија|критериумите за брзо бришење]]-->. Ако сликата е означена како [[Википедија:Лиценци за слики#Праведна употреба|неслободна]]<!-- (согласно [[Википедија:Праведна употреба]])-->, тогаш '''сликата ќе биде избришана <!-- [[Википедија:Неважечко тврдење за праведна употреба| -->48 часа<!-- ]] --> по 13:18, 7 септември 2008 (UTC)'''. Ако имате било какви прашања, слободно прашајте некој [[Википедија:Листа на администратори|администратор]] или обратете се до [[Википедија:Прашања за авторски права]]. Ви благодариме за соработката. --[[Корисник:Brainmachine|Brainmachine]]<sup>[[Разговор со корисник:Brainmachine|wtf?]]</sup> 13:18, 7 септември 2008 (UTC)<!-- Шаблон:Барање за извор --> ==Иницијатива== {{Иницијатива}} --[[User:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] <small>([[User talk:MacedonianBoy|разговор]])</small> 18:51, 16 септември 2008 (UTC) ==Иницијатива 22,222== {{Шаблон:Иницијатива 22.222}}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:50, 9 ноември 2008 (UTC) == Иницијатива за квалитетни статии == {| align="center" style="font-style:italic; padding:5pt; width:80%; border:3px dotted darkgreen; text-align:left" |+ '''Иницијатива''' | [[Слика:Cscr-featured.svg|125px]] |&nbsp;&nbsp; | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Здраво, {{PAGENAME}}!<br /><div align="justify">Сакам да Ви се заблагодарам за досегашната помош во остварувањето на целите на иницијативите на Википедија на македонски јазик. Инцијативата за квалитетни статии има за цел е новиот предизвик, кој бара подобрување на квалитетот на постоечките статии, правејќи ги поверодостојни и обемни за да го привлечат вниманието на читателот. Во функција е и [[Википедија:ВикиПроект Рецензија|ВикиПроектот Рецензија]] со [[Википедија:Рецензија|рецензијата]] која овозможува ситни промени во статиите. За повеќе информации видете:[[Википедија:ВикиПроект Квалитетни статии]] Се надевам дека активно ќе учествувате во оваа иницијатива и ќе помогнете за достигнување на посакуваните цели, </div><br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Поздрав и успешна работа! |}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 20:42, 30 декември 2008 (UTC) == Иницијатива 25.000 == {| align="center" style="font-style:italic; padding:5pt; width:80%; border:3px dotted gold; text-align:left" |+ '''Иницијатива''' |&nbsp;&nbsp; | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Здраво, {{PAGENAME}}!<br /><div align="justify">Сакам да Ви се заблогадарам за големиот придонес во достигнувањето на бројката од 22 222 статии на Википедија на македонски јазик. Пред нас е нов предизвик, а тоа е постигнувањето на бројката од 25 000 статии. Имено, сакам да Ве повикам во интензивното уредување на нови статии, со што за краток период би ја достигнале и оваа бројка, со што би добиле енциклопедија, која во вистинско светло го афирмира македонскиот јазик. За повеќе информации видете: [[Википедија:ВикиПроект Нови статии]] Се надевам дека активно ќе учествувате во оваа иницијатива и ќе помогнете за достигнување на посакуваните цели, </div><br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Поздрав и успешна работа! |}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 20:42, 30 декември 2008 (UTC) == Иницијатива за градови во Македонија == {| align="center" style="font-style:italic; padding:5pt; width:80%; border:3px dotted red; text-align:left" |+ '''Иницијатива за градови во Македонија''' |&nbsp;&nbsp; | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Здраво, {{PAGENAME}}!<br /><div align="justify">Сакам да Ви се заблагодарам за Вашите скорешни придонеси и да Ве известам дека во рмките на [[Википедија:ВикиПроект Македонија|ВикиПроектот Македонија]] се покренува иницијативата за подобрување на квалитетот и проширување на статиите за градовите во Република Македонија. За повеќе информации посетете ја [[Википедија:ВикиПроект Македонија/Градови|листата]] на градови кои бараат промени, поделени по региони, ВикиПроектот Македонија, како и [[Википедија:ВикиПроект Географија|ВикиПроектот Географија]]. Се надевам дека активно ќе учествувате во оваа иницијатива и ќе помогнете за достигнување на посакуваните цели, </div><br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Поздрав и успешна работа! |}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 20:42, 30 декември 2008 (UTC) == Иницијатива 2009-година на астрономијата == {| align="center" style="font-style:italic; padding:5pt; width:80%; border:3px dotted black; text-align:left" |+ '''Иницијатива''' | [[Слика:Crab Nebula.jpg|150px]] |&nbsp;&nbsp; | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Здраво, {{PAGENAME}}!<br /><div align="justify">Голема благодарност за Вашите придонеси во исполнувањето на целите на досегашните иницијативи. Како што веќе знаете 2009 е прогласена за меѓународна година на астрономијата, па затоа на Википедија на македонски јазик е покрената иницијатива за зголемување на бројот на статии поврзани со астрономијата, како и проширување на постоечките, создавање на нови портали, шаблони и инфокутии во тековната година. Во функција на оваа иницијатива е [[Википедија:ВикиПроект Астрономски објекти|ВикиПроектот Астрономски објекти]]. Секој Ваш придонес е добредојден. Се надевам дека активно ќе учествувате во оваа иницијатива и ќе помогнете за достигнување на посакуваните цели, </div><br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Поздрав и успешна работа! |}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 14:22, 23 јануари 2009 (UTC) == Иницијатива 500 (избрани) статии == {| align="center" style="font-style:italic; padding:5pt; width:80%; border:3px dotted darkgreen; text-align:left" |+ '''Иницијатива 500 (избрани) статии''' | [[Слика:Featured article star - check.svg|150px]] |&nbsp;&nbsp; | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Здраво, {{PAGENAME}}!<br /><div align="justify">Најпрвин сакам да Ви се заблагодарам за Вашите придонеси во остварувањето на целите на претходните иницијативи. Сакам да Ве известам дека на Википедија на македонски јазик се покренува иницијативата за уредување на 500 (избрани) статии, која ќе има за цел проширување на постоечките и уредување на нови квалитетни статии, кои без поголеми промени може да бидат избрани на Главната страница. Може да придонесувате со уредување на квалитетни статии од сите области. Подобрените квалитетни статии или новите квалитетни статии додадете ги во [[Портал:500 статии|порталот со 500 статии]]. Порталот служи и како увид за тоа како напредуваме во остварувањето на целта, а е и помагало за полесен избор на избрана содржина. Се надевам дека активно ќе учествувате во оваа иницијатива и ќе помогнете за достигнување на посакуваните цели, </div><br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Поздрав и успешна работа! |}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:59, 1 февруари 2009 (UTC) ==Брзо бришење на [[:Навивањето во Македонија]]== [[Image:Ambox warning pn.svg|48px|left]] Поставена е ознака на [[:Навивањето во Македонија]] со која се бара да биде избришана од Википедија по брза постапка. Тоа е направено заради следнава причина: <center>'''''тешко е содржината да се доведе во ред, а и повеќето од работите наведени веќе ги има во статиите за засебните навивачки групи'''''</center> Под [[ВП:КЗББ|критериумите за брзо бришење]], статиите кои не ги исполнуваат [[Википедија:Начела и насоки|основните стандарди на Википедија]] можат да бидат избришани во секое време. Ако можете да покажете зошто е статијата или содржината соодветна, можете да го предизвикате бришењето. За да го направите тоа, додадете <code>{{tl|ејпочекај}}</code> на врвот на страницата и оставете објаснување на [[Разговор:Навивањето во Македонија|страницата за разговор на содржината]] во кое ја прикажувате Вашата позиција. Ве молиме самите да не ја отстранувате ознаката за бришење, но не се двоумете да додадете информации кои ќе ја подобрат важноста на темата и ќе овозможат содржината да е исправна во однос на нашите стандарди. Доколку имате било какви прашања, консултирајте се со ''[[Википедија:Прашања]]'' за да утврдите каде да го поставите. Благодарам за Вашето разбирање, --[[Корисник:Brainmachine|Brainmachine]]<sup>[[Разговор со корисник:Brainmachine|wtf?]]</sup> 23:32, 1 март 2009 (UTC) <!-- Шаблон:Бб-предупреди-причина --> == Молба за слики == Здраво Македонец. Би те замолил кога подигнуваш слики, истото да го правиш исклучиво на Commons. Бидејќи тие слики ќе ги користат сите проекти, а плус нашата вики нема да биде оптоварена со слики. Фала и поздрав--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 17:20, 8 мај 2009 (UTC) :Уште една молба. Ако сакаш стави лиценца на [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Spomenik-Ljubanci.JPG оваа слика] за да не ја избришат. Фала--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 16:39, 22 мај 2009 (UTC) == Commons == Ај те молам оди на коммонс и на некои од сликите (тие за Св. Недела на Матка) на кои не си ставил лиценца, стави. Веќе ги кандидирале за бришење. Позз--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 13:47, 8 септември 2010 (CEST) : Веднаш ќе го сторам тоа. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 14:34, 12 септември 2010 (CEST) ::Стави го ова во Permission <nowiki>{{PD-Macedonia}}</nowiki>, додека <nowiki>{{no license|month=September|day=8|year=2010}}</nowiki> избриши го. Мораш само ти тоа да го направиш, бидејќи ти си ја подигнал сликата. Позз--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 15:24, 12 септември 2010 (CEST) :Извини што досаѓам пак, но овој шаблон треба да го ставиш <nowiki>{{self|cc-by-sa-3.0|GFDL}}</nowiki>, а не <nowiki>{{PD-Macedonia}}</nowiki>. И не анонимно, туку најавен.--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 16:41, 12 септември 2010 (CEST) : Нема грешка, сега ќе го сторам тоа. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 16:42, 12 септември 2010 (CEST) ::Добро е. Спасивме една слика. Таа предходната од Љубанци е избришана. Позз--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 16:46, 12 септември 2010 (CEST) : Слабо стојам со техника, ама нема да се случи пак да ни бришат слики. Ќе ја прикачам пак таа, со соодветна лиценца и се што е потребно. Поздрав. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 16:47, 12 септември 2010 (CEST) == Лидери по година == Здраво. Со создавањето на [[Википедија:ВикиПроект Години|ВикиПроектот Години]], започна иницијативата за пополнување на статиите за години на Википедија на македнски јазик. Првата активност е пополнување на [[Список на лидери на држави по година|списоците за лидери на држави по години]]. Доколку сте заинтересирани да помогнете во извршувањето на оваа задача, може да се пријавите на [[Википедија:ВикиПроект Години/Списоци на лидери на држави по години|страницата наменета за оваа активност]], на која и може да дадете свој коментар. Поздрав.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 01:25, 12 октомври 2010 (CEST) == Македонска ѕвезда == {| style="border: 1px solid gray; background-color: Aliceblue; width:100%;" |rowspan="3" valign="top" style="width:5em"| [[Image:Defender of Macedonian identety.PNG|50px]] |rowspan="3" | |style="font-size: x-large;font-color:blue; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;" | '''[[Република Македонија|Македонска]] ѕвезда за национална гордост''' |- |style="vertical-align: top; border-top: 1px solid gray; height:5em;"| Мал знак на внимание и почит за огромниот придонес во збогатувањето на Википедија на македонски јазик со содржини поврзани со Македонија. |- |style="vertical-align: top; border-top: 1px solid gray;" |<sub>''оваа Вики награда беше доделена на Македонец од страна на [[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> on 23:46, 12 јануари 2011 (CET)''</sub> |} Продолжете и понатаму. Поздрав.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 23:46, 12 јануари 2011 (CET) Би сакал да ја изразам огромната благодарност за можноста што ја имам преку Википедија да придонесувам за зголемување на знаењата за нашата земја Македонија. Огромно благодарам! Поздрав! - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 11:03, 13 јануари 2011 (CET) == 10 години Википедија == {| align="center" style="font-style:italic; padding:5pt; width:80%; border:3px dotted darkblue; text-align:left" |+ || [[Податотека:10yrs-oldbazaar-skopje-mk.png|150п]] | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Здраво, {{PAGENAME}}!<br /><div align="justify">Голема благодарност за Вашите придонеси на Википедија, која веќе 10 години е со нас и нуди слободен пристап кон слободното знаење. По тој повод, насекаде во светот ќе бидат организирани настани за прослава на овој јубилеј, а прослава ќе се одржи и во Скопје на 15 јануари 2010 година во кафе-барот Ла Кања во Старата скопска чаршија. Повеќе информации за настанот може да добиете на [[Википедија:Прослава на 10 годишнина|страницата посветена на истиот]]. Во рамките на настанот ќе биде организирана и Вики средба, на која како и обично Вашето присуство може да го најавите на [[Википедија:Вики средба|соодветната страница]]. Се надевам дека ќе присуствувате на оваа прослава и ќе се запознаете со многу останати корисници, кои придонесуваат за споделување на знаењето како и Вие. </div><br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Поздрав и успешна работа! |}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:16, 13 јануари 2011 (CET) == СЗР == Здраво Македонац, како си? Добри статии правиш за црквите. Само би те замолил да во страница за разговор го ставаш шаблонот Сзр. Поздрав--[[User:Тиверополник|Тиверополник]] <small>([[User talk:Тиверополник|разговор]])</small> 12:53, 13 јануари 2011 (CET) Добро е, маглава ја снема од Скопје, па сум многу радосен :) Благодарам што ме потсети, ќе го ставам шаблонот за разговор на сите новосоздадени статии за црквите низ Македонија, и општо за сите новосоздадени статии. Поздрав - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 12:55, 13 јануари 2011 (CET) ::Ха, кај мене нема магла, јас сум јужно Македонче :) Поздрав и пријатна работа--[[User:Тиверополник|Тиверополник]] <small>([[User talk:Тиверополник|разговор]])</small> 13:31, 13 јануари 2011 (CET) :Ај јас да додадам уште нешто. Значи <nowiki>{{Сзр}}</nowiki> ако е нова, + <nowiki>{{ВПМ}}</nowiki> ако е поврзана со Македонија и плус <nowiki>{{ВикиПроект МПЦ}}</nowiki> ако е црква или нешто поврзано со МПЦ-ОА. Позз--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 22:24, 13 јануари 2011 (CET) ::Ајде направи како што мислиш, па ќе погледнам. Проблемот е во некои села што имаат само една црква или воопшто немаат. --[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 15:07, 27 март 2011 (CEST) :Така и нека биде. Позз--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 15:10, 27 март 2011 (CEST) Р.Ѕ. [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Лазаровци|Види го ова]], не сум знаел за иконата со сонцето ;) {{готово}}--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 18:43, 29 март 2011 (CEST) == Покана за Вики средба == {| align="center" style="font-style:italic; padding:5pt; width:80%; border:3px dotted darkblue; text-align:left" |+ | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Здраво, {{PAGENAME}}!<br /><div align="justify">Сакам да Ве известам дека на 7 јуни 2011, во Скопје ќе се одржи Вики средба, па по тој повод Ве поканувам доколку сте во можност да присуствувате. Целта како и на секоја Вики средба е дружење и запознавање на корисниците кои постојано соработуваат уредувајќи на Википедија, како и дискутирање на теми поврзани и неповрзани со Википедија. Повеќе информации за средбата може да добиете на соодветната [[Википедија:Вики средба|страница]]. </div><br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Поздрав и успешна работа! |}--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 03:26, 4 јуни 2011 (CEST) == Оценувач== Здраво, како е? Ќе можеш да видиш, коментираш и евентуално гласаш за [[Википедија:Барања за оценувачки статус/Ruy Pugliesi|кандидатурата]] за оценувач на еден (веројатно) португалски корисник? Позз--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 10:22, 21 јуни 2011 (CEST) : Ајде да видам. Само да е на македонски линии човекот, да не е на линии против Македонија. :) - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 17:34, 22 јуни 2011 (CEST) == Награда за трудољубивост и посветеност == {| width="20%" align="center" border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="border: 3px solid #DAA520; background-color:white; -moz-border-radius: 0em;" valign="middle"padding:5px;" |[[Податотека:Barnstar of Diligence.png|center|150px]]<center>За трудољубивост и посветеност во работата. |- |<center>од [[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small></center> |} Секоја чест! Продолжете така и понатаму.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 18:26, 28 јуни 2011 (CEST) :Ви благодарам за наградава од се срце! Ќе продолжам со уште поголема посветеност! - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 18:53, 29 јуни 2011 (CEST) ==ДСЗ факт== {| class="messagebox standard-talk" |- |[[Податотека:Updated DYK query.svg|25px|ДСЗ]] |Еден факт од статијата '''[[Пепи Манасков]]''', која Вие ја создадовте и проширивте, се најде во секцијата „'''[[Шаблон:Дали сте знаеле|Дали сте знаеле?]]'''“ на [[главна страница|главната страница]] на [[7 септември]] [[2011]]. Одлична работа!--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 15:15, 7 септември 2011 (CEST) |} :Благодарам многу! Посебно ми е драго што се нашол факт поврзан со Пепи Манасков (мој омилен македонски спортист) на рубриката дали сте знаеле! Тоа ќе помогне голем број посетители да ја прочитаат и посетат статијата за него. Ќе продолжам со уште поголеми усилби за уредување на македонската Викиепдија! Големо благодарам! - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 00:28, 21 септември 2011 (CEST) == Јубилејна статија == Здраво. Откако веќе го ндминавме бројот од 50.000 статии, мислам дека би било добро да воведеме јубилејна статија, која ќе го означи трудот вложен кон надминување на одреден број на статии. Вашето учество е добредојдено во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма (Идеи)#Избор на јубилејна статија|страницата за идеи]], каде што е изнесен предлогот. Поздрав.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 22:32, 2 октомври 2011 (CEST) == Програмски план на Викимедија Македонија за 2012 година == Изготвен е предлог „'''[http://mk.wikimedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B0_2012 Програмски план на Викимедија Македонија за 2012 година]'''“. Оваа година би сакале да ги вклучиме и членовите на вики заедницата и јавноста во процедурата на усвојување на програмскиот план, со јавно изложување на работната верзија на овие планови неколку месеци пред годишното собрание на Викимедија Македонија, кое ќе се одржи во втората половина на месец декември 2011 година. Сите заинтересирани имаат можност да дебатираат околу предлог целите. Како еден од активните корисници на Википедија ве повикувам да дадете свој придонес. Поздрав. --[[User:Brest|brest]] <small>([[User talk:Brest|разговор]])</small> 15:11, 19 октомври 2011 (CEST) == Наградени сте! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Defender of Macedonian identety.JPG|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Заслуги за Македонија''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Благодарност за сите заслуги за Македонија досега! [[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 14:42, 2 ноември 2011 (CET) |} :Огромна благодарност до сите вас Википедијанци и ви ветувам дека нема да ве изневерам ниту вас ниту Македонија, уредувајќи уште повеќе статии и додавајќи уште повеќе слики за и од Македонија. Ветувам дека и на следната средба ќе ве дружам и ќе се придружам. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 00:54, 3 ноември 2011 (CET) == Гласање за јубилејна статија == Здраво. Мало потсетување дека е во тек гласањето за јубилејна статија. Се надевам дека и овој пат ќе избереме статија со занимлива содржина. Поздрав.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 10:14, 11 декември 2011 (CET) == Покана за Вики средба == На 2 март 2012 година (петок), со почеток во 20.00 часот, во кафулето EveryDay во Скопје, ќе се одржи Вики средба на која уредувачите на википедија на македонски јазик и нејзините корисници ќе имаат прилика да се дружат и разговараат за теми од заеднички интерес. Се радуваме што во изминатиот период уредувавте на википедија и со задоволство ве покануваме на средбата. Повеќе информации за средбата може да најдете [[Википедија:Вики средба|тука]], односно за локацијата на кафулето - http://g.co/maps/qq7q5. Поздрав. [[User:Brest-bot|Brest-bot]] <small>([[User talk:Brest-bot|разговор]])</small> 18:03, 1 март 2012 (CET) == Слика == Здраво Марио. Ја направив [[Црква „Св. Никола“ - Охрид|оваа статија]], па дефинитивно ни треба [http://www.panoramio.com/photo/54195450 оваа слика]. Ако можеш подигни ја на ризницата, однапред благодарам.--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 22:57, 17 март 2012 (CET) :Супер. Сега е комплетирано. А пак јас мислев дека ги знам (и посетил) сите цркви во Охрид, ама за оваа сум немал поим. Кај се наоѓа точно? И патем статиите за охридските цркви се супер и само да знаеш дека сите имаат категорија на ризницата и има доста и други слики. Поздрав и пријатно уредување.--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 21:38, 20 март 2012 (CET) ::Kaj Св. Димитриј во Охрид за да нема „љутиш“, нема ни твоја ни моја слика, туку на една Русинка. Девојката има многу убави слики од македонските цркви, па најчесто нејзини ставам по инфокутиите. Инаку дали си ги посетил Св. Мали Врачи и Богородица Челница во Охрид? На википедија нема слики од нив, но ќе ги подигнам деновиве.--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 22:29, 21 март 2012 (CET) == Јубилејна статија (55.000) == Здраво. Потсетување дека е во тек [[Википедија:Јубилејни статии/55.000|гласањето за јубилејна статија]]. Се надевам дека и за овој јубилеен број ќе избереме статија со занимлива содржина.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 16:21, 20 март 2012 (CET) : Фала за известувањево. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 00:02, 21 март 2012 (CET) ==[[Македонски Срби]]== Здраво. Во статијата Македонски Срби некој ставил факт-шаблони. Видов дека во добар дел ти си ја напишал статијата па ако сакаш види и дај извори. Поз--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 19:05, 31 мај 2012 (CEST) == Јубилејна статија == Здраво. Известување дека во тек е гласањето за избор на [[Википедија:Јубилејни статии/58.000|јубилејна статија]]. Поздрав.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 12:03, 20 јули 2012 (CEST) ==Молба== Здраво Марио. Би можел ви да подигнеш неколку слики од [http://www.panoramio.com/photo/70801668 Св. Ѓорѓи во Криви Дол] на ризницата? Ако подигаш, користи ја оваа категорија: <nowiki>[[Category:St. George's Church (Krivi Dol)]]</nowiki> Фала однапред --[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 11:57, 5 август 2012 (CEST) :Супер. Само дали имаш некаква информација кога е градена црквата?--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 14:48, 5 август 2012 (CEST) {{готово}}. Направив [[Црква „Св. Георгиј“ - Скопје|пристојна статија]]. Фала за брзиот одговор и сликите. Позз--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 17:34, 5 август 2012 (CEST) ==Сопиште и Општина Сопиште== Здраво. Видов си пишувал за Сопиште па мислам знаеш нешто што ме интересира. Имено, има проблем со податоците за Сопиште и неговата општина. Според територијалната поделба од 1996 Општината има ~9000 жители, а според територијалната поделба од 2004 општината има ~5000 жители. Проблемот е што истите села се во двете поделби (барем не најдов разлики) а сепак има помалку 5000 жители. Според пописот само селото има ~5000 жители од кои скоро сите Македонци, а низ статиите и на нивната страница за Општина Сопиште пишува има ~3000 Македонци во цела општина. Нешто многу е грешно. Дали знаеш нешто за населението во општината, дали некое село е одвоено од општината и сл? Позз--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 15:44, 20 декември 2012 (CET) ::Така и си мислев. Тоа и го наведов низ статиите. Патем, никаква победа не е за Албанците, ниту во Сопиште, ниту во Студеничани ниту во голем број т.н. албански општини во Македонија, бидејќи т.н. Албанци се всушност Торбеши. Зборам за Пласница, Струга, Дебар, Центар Жупа, Студеничани и др. Фала на информацијата, се сомневав за делот споен до Припор, ама реков да си прашам подобро. Позз--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 23:14, 24 декември 2012 (CET) :::Ги средив кичевските и дебарските села во тој поглед, сега ги фатив скопските. Ептен е очигледна ситуацијата во државава, ама убаво си кажа. позз--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 23:43, 24 декември 2012 (CET) :::Во принцип во воведот напоменувам колку има население селото (освен ако е торбешко, тогаш давам цела причина зошто се пишале Турци/ Албанци), а во секцијата население пак причината со вкупната бројка на население и етнички состав. Други податоци може да се додадат ако се има извори, а може да се стават уште сега податоци за религија и јазик според последниот попис. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 00:03, 25 декември 2012 (CET) == Јубилејна статија == Здраво Марио. Само потсетување дека денес е гласањето за избор на јубилејна статија. Вашиот глас можете да го оставите [[Википедија:Јубилејни статии/68.000|овде]].--[[User:Вик Ретлхед|Вик Ретлхед]] <small>([[User talk:Вик Ретлхед|разговор]])</small> 10:05, 2 февруари 2013 (CET) ==Молба== Здраво Марио. Мислам дека имаш слики од црквите од бутелските села (Љубанци, Љуботен и Радишани.) што не се подигнати на Википедија. Ако имаш време и волја, стори го тоа. Фала--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 21:53, 21 мај 2013 (CEST) :Здраво пак....нешто слики од Побожје и од црквите имаш?--[[Корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="#00008B" size="3px">Р</font>''']] [[Разговор со корисник:Raso mk|'''<font face="Segoe Script" color="blue" size="3px">ашо</font>''']][[Image:Aero-stub img.svg]] 18:18, 8 април 2014 (CEST) == Уредувачки маратон == Здраво, со задоволство Ве повикуваме на првиот уредувачки маратон организиран на тема „Земјите на Олимписките игри“ од страна на здружението „Споделено знаење“ составено од Википедијанци и насочено кон развивање на Википедија на македонски јазик. Маратонот ќе се одржи на 6 декември 2014 година (сабота) во интернет-кафулето „Хазард“ (види [https://goo.gl/maps/Xnb7x карта]) со почеток од 13:00 часот, кој е предвидено да трае околу три часа. Повелете на дружба со останатите Википедијанци и заедничко уредување статии и збогатување на нашата Википедија. Поздрав--[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:49, 30 ноември 2014 (CET) == Global account == Hi Македонец! As a [[:m:Stewards|Steward]] I'm involved in the upcoming [[:m:Help:Unified login|unification]] of all accounts organized by the Wikimedia Foundation (see [[:m:Single User Login finalisation announcement]]). By looking at [[Special:CentralAuth/Македонец|your account]], I realized that you don't have a global account yet. In order to secure your name, I recommend you to create such account on your own by submitting your password on [[Special:MergeAccount]] and unifying your local accounts. If you have any problems with doing that or further questions, please don't hesitate to contact me on my [[User talk:DerHexer|talk page]]. Cheers, [[User:DerHexer|DerHexer]] <small>([[User talk:DerHexer|разговор]])</small> 23:20, 16 јануари 2015 (CET) == СИЕ Пролет 2016 == Здраво, веќе неколку недели трае меѓународниот натпревар „СИЕ Пролет 2016“, во кој земјите од Средна и Источна Европа пишуваат едни за други. Доколку сакаш да се вклучиш во овој интересен натпревар, впиши го твоето корисничко име во [[Википедија:Уредувачки натпревар/СИЕ Пролет 2016|списокот]] и можеш да одбереш една од многуте статии во издвоените списоци по земја. Натпреварот трае до 31 мај, а за првите тројца ќе бидат обезбедени материјали/книги/енциклопедии. Доколку имате некои прашања, контактирајте го корисникот [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 18:05, 25 април 2016 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Ehrlich91@mkwiki преку списокот на https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%98%D0%95_%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%82_2016&oldid=3486329 --> == Participate in the Ibero-American Culture Challenge! == Hi! [[:m:Iberocoop|Iberocoop]] has launched a translating contest to improve the content in other Wikipedia related to Ibero-American Culture. We would love to have you on board :) Please find the contest here: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Translating_Ibero_-_America/Participants_2016 Hugs!--[[User:Anna Torres (WMAR)|Anna Torres (WMAR)]] <small>([[User talk:Anna Torres (WMAR)|разговор]])</small> 16:27, 10 мај 2016 (CEST) == Гласање во ревизии на избрани стататии == Здраво Марио. Приметив дека [[Википедија:Ревизија на избрани статии/Летни олимписки игри|дадениот глас]] ти е погрешно ставен, поради тоа што не е објаснето во текстот над гласањата. Гласот „За“ значи „за одземање“ на статусот на избрана. Тоа ќе го дополниме во текстот, за отсега да биде јасно. Доколку сакаше статијата да остане избрана тогаш треба да гласаш „Против“. Поздрав --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 15:19, 9 јули 2016 (CEST) Моја грешка, се извинувам. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 09:15, 11 јули 2016 (CEST) == Цркви во Македонија == Здраво Марио. Сакам да те прашам ако ти се наоѓа некоја книга за црквите во Македонија во дигитален облик. Гледам дека како литература користиш некои дела, во кои сум сигурен дека ќе најдам повеќе податоци за црквите што ги посетивме на викиекспедицијата во Железник. Освен тоа, кога создаваш страници за разговор на статии за цркви, користи го и шаблонот на МПЦ - {{[[Шаблон:ВПМПЦ|ВПМПЦ]]}}. Поздрав.--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 13:24, 11 јули 2016 (CEST) :Фала на укажувањето. Инаку, оваа [http://www.kovz.gov.mk/WBStorage/Files/karta%20i%20tekst%20spoeno.pdf „Карта на верски објекти“] најчесто ја користат Рашо и Тони, иако има некои грешки во неа, па може и ти да ја користиш при создавање на статии за да ги пополниш податоците за парохии и архијерејски намесништва во инфокутиите. Ќе сменам и во страната за Разговор. Поздрав - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 13:27, 11 јули 2016 (CEST) == Земјоделство во Македонија == {| class="messagebox standard-talk" |- |[[Податотека:Cscr-featured.svg|50п]] |Статијата '''[[Земјоделство во Македонија]]''', која Вие ја создадовте, проширивте и предложивте, го доби статусот „'''[[Портал:Избрана содржина|избрана статија]]'''“. Ве повикувам да продолжите со уредувањето на квалитетни статии кои во иднина би можеле да се стекнат со овој статус. |} Одлична работа Марио!--[[User:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] <small>([[User talk:Kiril Simeonovski|разговор]])</small> 00:22, 16 јули 2016 (CEST) ::Благодара. Навистина ми е чест и големо задоволство и ќе продолжам да уредувам и во иднина. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 08:01, 18 јули 2016 (CEST) == Скопски Општини == Здраво Македонец! Гледам дека си роден во Скопје и се надевам дека ќе можеш да ми објаснуваш како се границите на општините Центар и Чаир. Јас планирам да го проширувам [[:wikivoyage:Skopje|Skopje]] на Wikivoyage и сакам информацијата да се дели на три „дистрикти“ (Centar, Stara čaršija, и Outer Skopje) но не ми е јасно што се границите на општиниве. Мислев дека сè северно од реката паѓа во Чаир, но на страницата [[Граници на Општина Центар]] (кому изворот не постои) изгледа дека калето, сите новите музеји, и дел од чаршијата се под Центар. Тие граници не се согласуваат со сите други карти на општините ([[:File:Skopje administrative division numbered1.png|на пример]]). Фала и поздрав. --[[Корисник:Local hero|<font color="blue">Local hero</font>]] <sup>[[Разговор со корисник:Local hero|<font color="dark yellow">talk</font>]]</sup> 04:52, 16 август 2016 (CEST) :: Здраво, јуначе! :) Со измените на границите според новата територијална организација на Македонија од 2004 година, од Општина Центар беше одземен северниот дел Чаршијата и Бит-Пазар и придодаден на Општина Чаир, на чиј северен дел се формираше новата општина Бутел. Границата помеѓу општините Центар и Чаир започнува на ридот под Калето при што ги дели улицата зад Мустафа-пашина џамија со што целата Чаршија од платото пред Стоковна куќа Мост (зад плоштадот Филип Македонски) заедно со Бит-Пазар сега припаѓаат под општина Чаир. Факултетите на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ се останати под Општина Центар чија граница продолжува понатаму по булеварот Никола Карев (до Хотел Континентал и Саем) до железничка каде се граничи со Гази Баба и Аеродром, при што тука во Центар спаѓаат и зградата на МТВ и Судските палати. Поздрав - 09:59, 16 август 2016 (CEST) :::Добро, фала многу! Денес и најдов една [http://opstinacentar.gov.mk/%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%81%D0%B8-%D0%B7%D0%B0-%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B5/%D0%94%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8-%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8-%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8 добра карта] на вебсајтот на Општина Центар. Поздрав. --[[Корисник:Local hero|<font color="blue">Local hero</font>]] <sup>[[Разговор со корисник:Local hero|<font color="dark yellow">talk</font>]]</sup> 19:55, 16 август 2016 (CEST) == Wikimedian in Residence BoF at Wikimania 2017 == '''Hello!''' My name is David Alves ([[User:Horadrim~usurped]]), and I'm an Wikipedian in Residence at [[w:en:NeuroMat|RIDC NeuroMat]] ([[User:Horadrim]]). I've reach your contact through the [[outreach:WIR|Wikimedian in residence page]] in Outreach. As you may know, [https://wikimania2017.wikimedia.org/wiki/Wikimania Wikimania 2017] is coming! I am here because, as a fellow WiR, I believe this would be a great opportunity for us to share experiences, discuss difficulties and exchange solutions, creating a community among us capable of supporting in other projects that would benefit from residents. In that sense, I have submitted a proposal of a Birds of a Feather activity to Wikimania that you can check out [https://wikimania2017.wikimedia.org/wiki/Submissions/Wiki-in-Residence_Birds here]. I hope to count with your support in this project and would like to invite you to join us if you participate in Wikimania. In case of any doubts, please feel free to contact me, either in my talk pages or by e-mail at <tt dir="ltr" style="white-space:nowrap;font-size:12px;line-height:1.5">david.alves[[File:At sign.svg|15x15px|middle|link=|alt=(at)]]outlook.com</tt>. '''Thank you very much!''' [[User:Horadrim~usurped|‎Horadrim~usurped]] ([[User talk:Horadrim~usurped|talk]]) 02:33, 13 април 2017 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Teles@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Horadrim~usurped/ListaMassMessage&oldid=16418140 --> == Мапи == Здраво, пишувам овде, затоа што направам мапи на Бугарија во бугарска Википедија. Направив на [[:file:Bulgaria geographic map Osogovo bg.svg| Осогово]], на [[:file:Bulgaria geographic map Maleshevo Vlahina bg.svg|Малешево и Влаина]], како и на [[:file:Bulgaria geographic map Belasitsa Ograzhden bg.svg|Беласица и Огражден]], кои се на границата со Македонија. Дали сте заинтересирани да ги преведете овие карти на македонски јазик. Ако сакате можам да направам повеќе карти во делови од Македонија. Се извинувам за мојот македонски --[[User:Ikonact|Ikonact]] <small>([[User talk:Ikonact|разговор]])</small> 14:20, 25 октомври 2018 (CEST) :Здраво @[[User:Ikonact|Ikonact]] ти благодариме за создавањето на мапи од планините кои се протегаат во Македонија и Бугарија. Секако дека сме заинтересирани да ги преведеме и користиме бидејќи се доста значајни и полезни. Слободно направете и други, кои ние ќе ги преведеме и искористиме во статиите за самите планини. Голема благодарност и поздрав. - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 14:36, 25 октомври 2018 (CEST) :: Ви благодарам. Ќе направам други мапи, кога можам. Корисникот MacedonianBoy, исто така, се согласува да ги преведе. Се надевам дека тие се корисни. Поздрав --[[User:Ikonact|Ikonact]] <small>([[User talk:Ikonact|разговор]])</small> 14:49, 25 октомври 2018 (CEST) == Слике у Гугјаково == Здраво, Жал ми е за мој лош Македонски, Зборувам многу повеќе српски од македонска, иако мајка ми е од Прилеп. . Откако сте ги фотографирале во Гуджаково, сакав да ве прашам таму, бидејќи Google Maps не покажува пат кој води таму? благодарам однапред! [[User:Audi1merc2|Audi1merc2]] <small>([[User talk:Audi1merc2|разговор]])</small> 20:43, 28 мај 2019 (CEST) : Здраво {{ping|Audi1merc2}} @[[User:Audi1merc2|Audi1merc2]], до Гуѓаково нема пат. Ние пробивавме и бележевме планинарска патека и така се најдовме во Гуѓаково. Инаку, може да се стигне пеш откај селото Дрен преку превојот Клен, тука има пробиено со булдожер една делница на шумски пат, која не стасува до селото туку прекинува на некои 400-450 метри пред него. Тоа е единствениот начин да се стигне до Гуѓаково. Голем поздрав - 08:59, 31 мај 2019 (CEST) == Wikimedian-in-Residence at MANU == I am updating this page: [[outreach:Wikipedian_in_Residence]]. Can I confirm when [[meta:Shared_Knowledge/Projects/Wikimedian-in-Residence_at_MANU]] ended? I'm building [[w:template:WiR_table_row]] to help automate the [https://outreach.wikimedia.org/wiki/Wikipedian_in_Residence#List_of_Wikipedians_in_Residence Wikipedians_in_Residence table]. Do you have an existing qid? See [[wikidata:Q25212744#P106]] as an example. [[User:Evolution and evolvability|Evolution and evolvability]] <small>([[User talk:Evolution and evolvability|разговор]])</small> 13:25, 29 септември 2019 (CEST) Hi {{одговор|Evolution and evolvability}}, the project and the work of the [[meta:Shared_Knowledge/Projects/Wikimedian-in-Residence_at_MANU]] have ended on 31.12.2016 - [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 10:49, 30 септември 2019 (CEST) == Проблем со слика на акад. Р. Јанев, Молба == Здраво Марио, Те молам легализирај слика на акад. Ратко Јанев на Комонс(Ratko Janev.pdf), со симболот на МАНУ, вообичајно како и кај други членови на МАНУ. Оваа за акад. Јанев е избришана на англиската Википедија. Благодарен, поздрав, [[Special:Contributions/109.93.176.143|109.93.176.143]] <small>([[User talk:109.93.176.143|разговор]])</small> 00:29, 11 јануари 2020 (CET) ==Проблеми со слика== Здраво Македонец, работев на статија за [[Среќко Петрушевски - Пужаљка|Среќко Пужаљка]] и сфатив дека имаш [[:Податотека:Боро Петрушевски - Папучар.jpg|подигнато погрешна фотографија на wikicommons]]. Подигната слика е од Среќко Пужаљка а именувана е како Боро Петрушевски Папучар (истава грешка е направена во енциклопедијата на МАНУ). Мојот извор е книгата Беа, Загинаа, Останаа, но и гледам дека на српската википедија е поставена точната слика на Боро Петрушевски. И [https://www.facebook.com/asuc.edu.mk/photos/a.1150038415338066/1150032982005276/?type=3&theater од бистава во училиштето во АСУЦ] може да се спореди дека е настаната грешка со именувањето на сликите. Па би сакал да те замолам или да се реименува сликата која веќе постои, или да се избрише и да се постави повторно. Бидејќи грешкава се појавува и на англиската википедија (погрешна слика со погрешно име на човек). Ти благодарам [[User:Forbidden History|Forbidden History]] <small>([[User talk:Forbidden History|разговор]])</small> 14:40, 20 април 2021 (CEST) == Речни сливови во Македонија == Здраво! Не знам кој да прашам, па ти. Направив [[:File:NorthMacedonia riverbassins blank.svg|мапа на речните сливови во Македонија]]. Сепак, не можам да го разберам Мавровското Езеро во која зона е - Егејска или Jадранска. Можеш ли да помогнеш или ако знаеш кого да прашам? Извини мојот македонски, но го користам с Google translate --[[User:Ikonact|Ikonact]] <small>([[User talk:Ikonact|разговор]])</small> 13:59, 14 септември 2021 (CEST) :{{одговор|Ikonact}} Самото Мавровско Езеро е дел од [[ХС „Маврово“]], што е сложен хидросистем, чии води се распределуваат на три хидроцентрали, од кои едната ги испушта водите во Мавровска Река, а подоцна Радика (односно Јадрански слив), додека останатите две ги испуштаат водите во реката Вардар. Мислам дека вака како што е направена картата е точна. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 14:21, 14 септември 2021 (CEST) :Да, точно е нацртана картата.Водите на Мавровското Езеро кое е заезерено на Мавровска Река природно се влеваар во реката Радика и се дел од Јадранскиот слив, додека дел од нив преку хидросистемот Врбен се испуштаат и кон ХЕЦ Вруток и Равен со што завршуваат во Варадар, односно тоа е бифуркација по вештачки пат. Поздрав [[User:Македонец|Марио Шаревски - Македонец]] <small>([[User talk:Македонец|разговор]])</small> 23:41, 14 септември 2021 (CEST) ::{{одговор|Ehrlich91}}, {{одговор|Македонец}} Благодарам! И мене ми се чини дека картата е точна и Мавровска Река природно е дел од Јадранскиот слив. Проблемот е што [[:File:Речни сливови во Македонија.jpg|оваа карта на МАНУ]] покажува друго. Се прашував за тоа --[[User:Ikonact|Ikonact]] <small>([[User talk:Ikonact|разговор]])</small> 12:53, 15 септември 2021 (CEST) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:Македонец|Македонец]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:12, 29 октомври 2026 (CET) 1hng2u6h8yg7gdk4vlr8x4ln1f7w2eu Винсент ван Гог 0 17498 5651405 5475627 2026-10-30T01:42:36Z Surajr7 99167 5651405 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | bgcolour = #FBEC5D | name = Винсент ван Гог | image = Van Gogh Self-Portrait with Grey Felt Hat 1886-87 Rijksmuseum.jpg | caption = | alt = | birthname = Винсент Вилем ван Гог | birth_date = [[30 март]] [[1853]] | birth_place = [[Цундерт]], [[Холандија]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}} | death_place = [[Овер на Оаза]], [[Трета Француска Република|Франција]] | nationality = [[Холандија|Холанѓанец]] | ethnicity = [[Холанѓани|Холанѓанец]] | field = Сликар | training = | influenced by = | movement = [[постимпресионизам]] | works = „''[[Јадачи на компири]]''“, „''[[Сончогледи (серијал од Ван Гог)|Сончогледи]]''“, „''[[Ѕвездена ноќ]]''“, „''[[Ириси]]''“, „''[[Портрет на докторот Гаше]]''„, „''[[Пред портата на вечноста]]''“ | patron = [[Тео ван Гог]] | awards = }} '''Винсент Вилем ван Гог'''<ref>Hughes (1990), 144</ref> ({{рн|30|март|1853}} - {{пн|29|јули|1890}}) бил [[Холандија|холандски]] [[Постимпресионизам|постимпресионистички]] сликар, чии дела имале големо влијание врз уметноста во [[XX век]], поради живите бои и отсликувањето на чувствата. Боледувал од [[анксиозност]] и имал чести напади на ментална болест, а починал на 37-годишна возраст, извршувајќи [[самоубиство]]. Додека бил жив не бил многу ценет, но неговата слава пораснала по неговата смрт. Денес, тој се смета за еден од најголемите сликари во историјата и има значаен придонес во почетоците на [[Современа уметност|современата уметност]]. Ван Гог почнал да слика кон крајот на третата декада од својот живот, и најголемиот дел од неговите најпознати дела ги изработил во последните две години од животот. Изработил повеќе од 2.000 уметнички дела, од кои околу 900 слики и 1100 цртежи и скици. Иако бил малку познат додека бил жив, неговата работа имала силно влијание врз современата уметност. Денес многу од неговите дела, вклучувајќи ги и многубројните [[автопортрет]]и, [[пејзаж]]и, [[портрет]]и и [[сончоглед]]и, се меѓу најпрепознатливите и најскапи уметнички дела. Својата рана зрелост, Ван Гог ја поминувал работејќи во фирма за трговија со уметнички дела и често патувал во [[Хаг]], [[Лондон]] и [[Париз]], по што заминал да учителствува во [[Англија]]. Како мал имал желба да стане свештеник и да го проповеда евангелието, па од 1879 година работел како мисионер во рударски регион во [[Белгија]]. Во тоа време почнал да црта луѓе од локалната заедница, и во 1885 го насликал своето прво значајно дело „[[Компиројадачи]]“. Во тоа време, неговата палета на бои се состоела главно од мрачни земјени тонови и воопшто не ја навестувала употребата на живописен колорит, препознатлив за неговите подоцнежни дела. Во март 1886 година, се преселил во Париз, каде се запознал со [[Импресионизам|француските импресионисти]]. Подоцна живеел во [[јужна Франција]] и бил понесен од силната сончева светлина која ја пронашол таму. Во неговите дела, ја зголемил употребата на светли бои со што создал единствен и препознатлив стил, кој бил целосно разбран за време на неговиот престој во [[Арл]] во 1888 година. По неговата смрт, чест предмет на шпекулации е степенот до кој неговата ментална болест имала влијание врз неговите дела. == Писма == Најопширен извор за разбирање на Ван Гог како уметник е збирката на писма, испраќани меѓу него и неговиот помлад брат, трговец со уметнички дела, [[Тео ван Гог]].<ref name="a b Pomerans, ix">a b Pomerans, ix</ref> Тие се извор на најголемиот дел информации за мислите и верувања на уметникот.<ref>Van Gogh Museum. Retrieved 7 октомври 2009.</ref><ref>Van Gogh's letters, Unabridged and Annotated.</ref> Тео постојано му давал финансиска и емоционална поддршка на својот брат. Нивното доживотно пријателство и голем дел од она што е познато за уметничките погледи и теории на ван Гог е запишано во стотиците писма кои тие ги разменуваче од август 1872 до 1890 година. Поголемиот дел од писмата биле пишувани од Винсент до Тео. Повеќе од 600 писма од Винсент до Тео и 40 од Тео до Винсент се зачувани до денес, и иако многу од нив немаат датум, историчарите на уметност успеале да ги сложат хронолошки. Проблематични остануваат писмата кои биле пишувани за време на престојот на Винсент во [[Арл]]. Сепак, се знае дека во текот на овој период, ван Гог напишал 200 писма до пријателите на холандски, француски и англиски јазик.<ref>a b c d Hughes, 143</ref> Периодот кога Винсент живеел во Париз е најтежок за испитување за историчарите на уметност, бидејќи тој и Тео живееле заедно, поради што немало потреба да се допишуваат и оставиле мал или речиси никаков историски запис за тоа време.<ref>Pomerans, i–xxvi</ref> Во прилог на писмата до и од Тео, пронајдени се писмата пишувани до [[Антон ван Рапард]], [[Емил Бернар]], сестрата на ван Гог, [[Вил ван Гог|Вил]] и нејзиниот пријател Лине Крусе<ref>Pomerans, vii</ref> За овие писма во 1913 година пишувала вдовицата на Тео, [[Јохана ван Гог-Бонгер]]. Во нејзиниот предговор. таа изјавила дека тоа го објавува со „возбуда“, бидејќи не сака драмата во животот на уметникот да го засени неговото дело. И самиот ван Гог бил страстен читател на биографии од други уметници и претпоставувал дека нивниот живот е соодветен со карактерот на нивната уметност.<ref name="a b Pomerans, ix"/> == Животопис == [[Податотека:VincentVanGoghFoto.jpg|мини||right|Винсент ван Гог, на 18-годишна возраст]] [[Податотека:Theo_van_Gogh_1878_(cropped).jpg|мини||right|Тео ван Гог]] === Младост === Винсент Вилем ван Гог се родил на [[30 март]] [[1853]] во [[Цундерт]], село во близина на [[Бреда]] во покраината [[Северен Брабант]], во јужниот дел на [[Холандија]].<ref>Vincent Van Gogh Biography, Quotes & Paintings. The Art History Archive. Retrieved 14 June 2007.</ref> Тој бил син на Ана Корнелија Карбентус и Теодорус ван Гог, свештеник во [[Холандска реформаторска црква|Холандската реформаторска црква]]. Винсент го добил името по дедо му и неговиот прв мртвороден брат.<ref>It has been suggested that being given the same name as his dead elder brother might have had a deep psychological impact on the young artist, and that elements of his art, such as the portrayal of pairs of male figures, can be traced back to this. See: Lubin (1972), 82–84</ref> Ваквиот начин на добивање име не бил невообичаен. Името Винсент често се среќавало во семејството, а неговиот дедо ја добил дипломата по теологија на [[Универзитет во Лајден|Универзитетот во Лајден]] во 1811 г. Дедото Винсент имал шест синови, од кои тројца станале трговци со уметнички дела, меѓу кои и уште еден Винсент кој бил споменуван во писмата на Ван Гог како „чичко Сент.“ Можеби дедо му Винсент го добил името по неговиот чичко, успешниот вајар Винсент ван Гог (1729-1802).<ref>Erickson (1998), стр. 9.</ref> Уметноста и религијата биле главните професии кон кои било насочено семејството Ван Гог. Неговиот брат [[Тео ван Гог|Теодорус]] (Тео) е роден на 1 мај 1857. Имал уште еден брат, Кор, и три сестри: Елизабет, Ана и [[Вил ван Гог|Вилемина]] (Вил) <ref>Tralbaut (1981), 24</ref> Како дете, Винсент бил сериозен, молчелив и внимателен. Се школувал во селското училиште од 1860 година, каде што само еден наставник-Католик им предавал на околу 200 ученици. Од 1861 година, тој и неговата сестра Ана биле подучувани дома од [[гувернанта]], сè до 1 октомври 1864 година, кога тој заминал во интернатот во [[Цевенберген]], на оддалеченост од околу 32 километри. На 15 септември 1866, заминал во средното училиште [[Училиште Вилем II|Вилем II]] во [[Тилбург]]. Константин Ц. Хисманс, успешен уметник во Париз, бил учител на Ван Гог, и се залагал за систематски пристап кон предметот. Во март 1868, Ван Гог ненадејно го напуштил училиштето и се вратил дома. А подоцна коментарот за неговите рани години гласел: {{cquote|Мојата младост беше мрачна и студена и неплодна...<ref>^ Letter 347 Vincent to Theo, 18 декември 1883</ref>}} Во јули 1869 година, неговиот чичко му помогнал да добие работа во фирмата [[Goupil & Cie]] во [[Хаг]]. По обуката, во јуни 1873, фирмата го испратила во Лондон.<ref>Letter 7 Vincent to Theo, 5 мај 1873.</ref> Тоа бил среќен период за него, бидејќи бил успешен на работа и на 20 години заработувал повеќе од неговиот татко. Сопругата на Тео забележала дека таа година му била најсреќна во целиот негов живот. Се заљубил во ќерката на газдарицата, Евгение Лојер, но кога конечно ѝ ги признал неговите чувства, таа го одбила, велејќи му дека е тајно верена за поранешен потстанар. Потоа се изолирал и се посветил на религијата. Татко му и чичко му го пратиле во [[Париз]] за да продолжи со работата. На 1 април 1876 прекинал со работа.<ref>Tralbaut (1981), 35–47</ref> Се вратил во Англија и таму работел без да добива плата. Работел како учител на замена во мал интернат, кој имал поглед кон пристаништето во Рамсгејт, од каде што го нацртал убавиот поглед. Сопственикот на училиштето се преселил во Ислворт, а потоа и Ван Гог заминал во новото место, одејќи со воз до Ричмонд, а остатокот од патот го изодел пешки.<ref>[http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/4/073.htm?qp=attitude.death Letter from Vincent van Gogh to Theo van Gogh Isleworth] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111004055445/http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/4/073.htm?qp=attitude.death |date=2011-10-04 }}, 18 август 1876</ref> Подоцна работел и како [[Методизам|методистички]] помошен свештеник, исполнувајќи си ја желбата да го „проповеда Евангелието насекаде“.<ref>Tralbaut (1981), 47–56</ref> На Божиќ, се вратил дома и шест месеци работел во книжарница во Дордрехт. Сепак, не бил задоволен со оваа работа и најголем дел од своето време го поминувал во задниот дел од продавницата, каде преведувал извадоци од [[Библија]]та на англиски, француски и германски јазик.<ref>M. J. Brusse, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 26 мај и 2 јуни 1914</ref><ref>"...he would not eat meat, only a little morsel on Sundays, and then only after being urged by our landlady for a long time. Four potatoes with a suspicion of gravy and a mouthful of vegetables constituted his whole dinner"—from a letter to Frederik van Eeden, to help him with preparation for his article on Van Gogh in De Nieuwe Gids, Issue 1, December 1890. Quoted in Van Gogh: A Self-Portrait; Letters Revealing His Life as a Painter, selected by W. H. Auden, New York Graphic Society, Greenwich, CT. 1961. 37–39</ref> Љубовта на Ван Гог кон религијата била сè поголема и тој почувствувал дека ја пронашол вистинската професија. Со цел да му помогнат во остварувањето на неговата желба да стане свештеник, неговите родители го испратиле во [[Амстердам]] да студира теологија. Живеел со неговиот чичко Јан ван Гог, кој бил [[вице-адмирал]]. За приемниот испит се подготвувал заедно со чичко му Јоханес Стрикер, почитуван теолог кој го објавил делото „Животот на Исус“, кое може да се најде во Холандија. Ван Гог не го положил испитот, и заминал од куќата на чичко му Јан во јули 1878 година. Во јануари 1879, започнал да работи како мисионер на село, во областа [[Боринаж]] во Белгија. Го презел христијанството, сметајќи дека донесува правилна одлука, и почнал да живее бедно до тој степен што спиел на слама во мала колиба позади куќата на пекарот, кој го примил за спиење. Неговиот избор да живее во такви бедни услови не им се допаѓал на црковните власти, и тие го отфрлиле поради „нарушување на достоинството на свештенството“. Потоа заминал во [[Брисел]],<ref>Letter from mother to Theo, 7 август 1879, и Callow, work cited, стр. 72</ref> се вратил кратко во селото [[Кесмес]] во Боринаж, а подоцна попуштил на барањето на неговите родители да се врати во [[Етен]]. Таму останал до март следната година, поради загриженоста и фрустрацијата на неговите родители. Дошло и до кавга меѓу Ван Гог и татко му.<ref>Letter 158 Vincent to Theo, 18 ноември 1881</ref><ref>see Jan Hulsker's speech The Borinage Episode and the Misrepresentation of Vincent van Gogh, Van Gogh Symposium, 10–11 мај 1990. In Erickson (1998), стр. 67–68</ref> Се вратил во Квесмес и таму живеел заедно со рударот Чарлс Декрук до октомври истата година.<ref>Letter 134, 20 август 1880 from Cuesmes</ref> Почнал да се интересира за обичните луѓе и за местата околу нив. Времето поминато таму го посветил на цртањето, и таа година го послушал советот на Тео да започне сериозно да се занимава со сликање. Есента заминал во Брисел, а имал намера да ги послуша советите на Тео, да учи заедно со истакнатиот холандски уметник [[Вилем Роелофс]], кој го наговорил да ја посетува [[Кралска академија за уметносст (Брисел)|Кралската академија за уметност]] во Брисел. За време на студирањето, тој не само што учел анатомија, туку и основни правила за вајање и сликање на предмети. Ван Гог посакувал да стане уметник, за што и самиот рекол: {{cquote|...да се обидеш да го разбереш вистинското значење на тоа што ни го прикажуваат големите уметници, вистинските мајстори во нивните ремек-дела, тоа води до бога; некој го кажува тоа во книга, друг во слика.}} === Етен, Дренте и Хаг === [[Податотека:Vincent_Willem_van_Gogh_016.jpg|мини|лево|180п|Кровови, поглед од ателјето во [[Хаг]]]] Во април 1881 година, Ван Гог заедно со неговите родители се преселил во село во околината на [[Етен-Лур|Етен]], каде што продолжил со цртање, често користејќи ги соседите како предмет на неговите дела. Преку летото долго време поминувал во прошетки и разговори со неговата братучетка, вдовицата Ке Вос-Стрикер. Таа била ќерка на постарата сестра на неговата мајка и Јоханес Стрикер.<ref>Erickson (1998), 5</ref> Ке била седум години постара од Ван Гог и имала осумгодишен син. Ван Гог ѝ предложил брак, но таа одбила со зборовитем велејќи му: {{cquote|Не, никогаш, никогаш.<ref>Letter 153 Vincent to Theo, 3 ноември 1881.</ref>}} Подоцна, во ноември, му испратил писмо на чичко му Стрикер<ref>Letter 161 Vincent to Theo, 23 ноември 1881</ref> и заминал во [[Амстердам]], каде повторно разговарал со Стикер во неколку наврати.<ref>Letter 164 Vincent to Theo, from Etten c. 21 декември 1881, describing the visit in more detail</ref> Ке одбивала да се сретне со него и нејзините родители напишале: {{cquoteВашата упорност е одвратна.<ref>Letter 193 from Vincent to Theo, The Hague, 14 мај 1882.</ref>}} Тој, во очај ја држел неговата лева рака во пламенот од светилката и рекол: {{cquote|Дозволете ми да ја видам толку долго колку што можам да ја задржам раката во пламен.<ref name = "Letter193">Letter [http://www.webexhibits.org/vangogh/letter/11/193.htm Letter 193] from Vincent to Theo, The Hague, 14 May 1882.</ref>}} Не кажал што точно се случило, само спомнал дека чичко му го изгаснал пламенот. Таткото на Ке јасно кажал дека не станувало никаков збор за брак, додавајќи ја неспособноста на Ван Гог<ref>"Uncle Stricker", as Van Gogh refers to him in letters to Theo</ref> да се издржува себеси финансиски.<ref>Gayford (2006), 130–131.</ref> Согледувањето на хипокризијата на неговиот чичко и поранешен учител силно влијаело врз него. Тој [[Божиќ]], Ван Гог имал толку жестока расправија со татко му, така што ги одбил парите што му ги поклонил и заминал во [[Хаг]].<ref>Letter 166 Vincent to Theo, 29 декември 1881.</ref> Во јануари 1882, се преселил во Хаг, каде што го повикал братучед му, ликовниот уметник [[Антон Мауве]] (1838-1888). Мауве го поддржувал Ван Гог во сликањето, но по кратко време се скарале и подолго време не бил присутен во неговите писма.<ref>Tralbaut (1981), 96–103.</ref> Ван Гог бил во врска со проститутката и алкохоличарка [[Класина Марија Сиен Хорник]] (1850-1904).<ref>Callow (1990), 116; cites the work of Hulsker</ref> Ја сретнал Сиен кон крајот на јануари<ref>^ Callow (1990), 117</ref>, која тогаш имала петгодишна ќерка и била бремена. Веќе имала родено две деца кои починале, но сето тоа не го загрижувало Ван Гог.<ref>Callow (1990), 116; citing the research of Jan Hulsker; the two dead children were born in 1874 and 1879.</ref> На 2 јули, Сиен родила машко дете, кое го добило името „Вилем“.<ref name="Tralbaut 1981, 107">Tralbaut (1981), 107</ref> Кога татко му на Ван Гог ги дознал деталите за оваа врска, вршел силен притисок врз неговиот син, со цел да ги напушти Сиен и децата, иако Винсент се однесувал дрско кон татка си.<ref>Callow (1990), 132</ref><ref>Tralbaut (1981), 102–104, 112</ref> Во јуни, поминал три недели во болница болен од [[гонореја]]. Истото лето, започнал да слика со употреба на маслени бои. Есента 1883, по една година, ги напуштил Сиен и нејзините две деца. Тој размислувал да се пресели заедно со нив надвор од градот, но се премислил и заминал. Можно е лошата финансиска состојба да ја принудила Сиен да се врати на проституцијата, па во домот сè повеќе се чувствувала лошата атмосфера, а Ван Гог сметал дека не може да ја подобри ваквата ситуација со неговиот уметнички подем. Откако заминал, Сиен ја дала ќерката кај мајка ѝ, а синот кај нејзиниот брат. Таа се преселила во [[Делфт]], а подоцна и во [[Антверпен]].<ref>Tralbaut (1981), 113</ref> Вилем се сеќавал на моментот кога го однеле да ја посети мајка му во Ротердам, на 12-годишна возраст и неговиот вујко се обидувал да ја убеди Сиен да се омажи, за да може да го препознаат детето. Вилем се сеќавал на зборовите од мајка му: {{cquote|...но јас знам кој му е татко. Тој беше уметник и со него живеев пред околу 20 години во Хаг. Се вика Ван Гог.}} Тогаш, таа се завртила кон Вилем и рекла: {{cquote|Го доби името по него.}} Вилем верувал дека е син на Ван Гог, иако времето кога е роден не одговарало со тврдењата на Сиен. Во 1904, Сиен се удавила во реката [[Шелда]]. Ван Гог се преселил во холандската област Дрент, во северна Холандија. Тој декември, поради осаменост, заминал кај родителите кои во тоа време живееле во [[Нојнен]], северен Брабант.<ref>Tralbaut (1981), 111–122</ref> === Уметник во подем === === Уметнички пробив и последните години од животот === [[Податотека:Vincent van Gogh - Red Vineyard at Arles (1888).jpg|мини||right|''Црвените виногради'' 1888г.]] [[Податотека:Vincent_Willem_van_Gogh_128.jpg|мини||left|''Вазна со дванаесет сончогледи'' 1888г.]] Ван Гог се преселил во Арл барајќи засолниште; во тоа време бил зависник од алкохол и имал кашлица од цигарите.Пристигнал на 21 февруари 1888 година, зел соба во хотел-ресторанот Carrel, очекувајќи да изгледа како тие од сликите на Хокусаи (1760-1849) или Утамро (1753-1806).<ref>^ a b Pickvance (1984), 41–42: Chronology</ref> Тој заминал во градот со цел да пронајде утописка ликовна колонија. Во Арл два месеци се дружел со Кристијан Муриер-Петерсен. Сепак, Арл му изгледал егзотично и валкано. Во едно писмо тој го опишува Арл како туѓа земја и вели дека луѓето му изгледале како да припаѓаат на друг свет. 100 години после неговиот престој таму, 113 годишната Јани Калмент, која на 13-годшна возраст работела во продавницата на чичко и‘‘, се сеќава на Ван Гог како на валкан, лошо облечен, грд, некултурен и болен маж кој купувал платно од кај нив. Ван Гог бил обземен од пејзажот и светлината во Арл. Во делата кои ги насликал овој период преовладува жолта, ултрамарин и виолетова боја. Светлината на градот го воодушевувала, и поради тоа во неговите слики често ја прикажувал. Сликал локални пејзажи и три од неговите дела биле прикажани на изложба. Во април го посетил американскиот уметник Доџ МекНајт, кој живеел во близина на Фонтвил. На 1 мај изнајмил нов стан за 15 фрнки месечно. Собите биле празни, без мебел. За тоа време престојувал во хотелот Карел, но престојот му бил многу скап. Поради тоа на 7 мај се преселил кај нови газдисо кои многу се спријателил. Иако изнајмената куќа не била уредена со мебел, тој ја користел како атеље. Најголемо достигнување во овој период биле сериите дела : ''Столот на Ван Гог'' (1888г.), ''Спална соба во Арл''(1888), ''Кафе тераса, Арл, навечер''( септември 1888г.), ''Ѕвездено небо'' (1888г.), мртва природа: ''Вазна со дванаесет сончогледи''(1888), кои биле дел од проектот декорација за Жолтата куќа.<ref>^ Pickvance (1984), 175–176 and Dorn (1990), passim</ref> Во јуни заминал во Сен Мари де ла Мер, каде што држел часови по цртање. МекНајт го запознал Ван Гог со Еуген Бок, белгиски уметник кој некогаш живеел во Фонтвил. Во август почнал да слика сончогледи. Бок повторно го посетил, и тогаш Ван Гог го нацртал неговиот портрет. Сестрата на Бок, Ана (1848-1963), исто така уметник, ја купила сликата ''Црвениот виноград'' во 1890г. По советот на неговиот пријател Јосиф Рулин, чијшто портрет го насликал Ван Гог, на 8 септември купил два кревета,<ref>^ Letter 534; Gayford (2006), 18</ref> и конечно, на 17 септември, ја поминал првата ноќ во Жолтата куќа, која се‘ уште не била целосно уредена. Кога Гоген решил да живее и работи во Арл, Ван Гог започнал да работи на проектот Декорацијата за Жолтата куќа, кое веројатно било и негово најамбициозно дело. Ван Гог изработил две слики со столови: Столот на Ван Гог и Столот на Гоген.<ref>^ Pickvance (1984), 234–235</ref> Гоген пристигнал во Арл на 23 октомври. Во ноември сликале заедно. Гоген го насликал портретот на Ван Гог ''Сликар на сончогледи'', ''Портрет на Ван Гог'', и што е невообичаено за Ван Гог, нацртал неколку слики по сеќавање. Двајцата уметници во декември заминале во Монтпелиер, каде што виделе познати дела во музејот „Фабре“. Но , нивното пријателство почнало да се распаѓа. Се карале и за уметноста; Ван Гог чувствувал сртав дека Гоген ќе замине. На 23 декември 1888г., вознемирен и болен, Ван Гог го нападнал Гогин со жилет. Во паника, заминал и отишол во некој локален бордел. Додека бил таму си отсекол дел од левото уво. Го завиткал отсечениот дел во весник и и‘ го дал на проститутката Ракел, замолувајќи ја да го чува.<ref>^ According to Doiteau & Leroy, the diagonal cut removed the lobe and probably a little more.</ref> Гоген заминал од Арл и повеќе никогаш не го видел Ван Гог. По неколку дена Ван Гог бил хоспитализиран во критична состојба која траела неколку дена. Во јануари 1889г. се вратил во Жолтата куќа, но често бил и во болница бидејќи халуцинирал дека некој го отрул. Во март полицијата ја затворила неговата куќа, откако 30 луѓе од градот потпишале петиција за тоа. Пол Сињак го посетил во болницата и во негова придружба Ван Гог бил пуштен од таму. Во април се преселил во собите на докторот Реј, откако поплава му уништила неколку слики во станот.<ref>^ Tralbaut (1981), 265–273</ref> Два месеца подоцна заминал од Арл во душевна болница во Сен Реми де Прованс. === Сен Реми (мај 1889-мај 1890) === [[Податотека:VanGogh-starry_night_ballance1.jpg|мини||right|[[Ѕвездена ноќ]] 1889 г.]] [[Податотека:Paul_Gauguin_104.jpg|мини||right|Пол Гоген ''Сликар на сончогледи'' 1888г.]] На 8 мај 1889 г. Ван Гог отишол во болницата Сен Пол де Масол. Болницата била сместена во манастир во Сен Реми, оддалечено помалку од 32км од Арл. Манастирот се наоѓал во област со пченкарни полиња, виногради и маслинови дрвја, и во тоа време го предводел од д-р Теофил Пејрон. Ван Гог имал две мали соби,т.е. соседни ќелии кои имале прозорци со решетки. Втората ја користел како ателје.<ref>^ Callow (1990), 246</ref> Главен предмет на неговите слики за време на тамошниот престој била болницата и градините. Понекогаш можел да шета со придружба и од тие прошетки ги направил сликите со маслинови и кипрусови дрвја. Меѓутоа, поради ограничениот број на прошетки Ван Гог немал доволно инспирација за сликање. Затоа работел на интерпретации на слики од други уметници и варијации на неговите претходни слики. Во септември, насликал уште две верзии од ''Спална соба во Арл'', а во февруари 1890г. четири портрети, направени врз основа на скиците кои ги нацртал Гогин кога Мадам Гино им била модел на двајцата уметници, во почетокот од ноември 1888г.108 Пофалби за неговата работа добил од Алберт Орие, кој го нарекол гение. Во февруари, на покана од здружението на авангардни уметници во Брисел, учествувал на нивната годишна изложба. Членот на ова здружение, Хенри де Гро, ги навредил делата на Ван Гог. Сињак изјавил дека и понатаму ќе продолжи да се бори за славата на Ван Гог. Подоцна, кога се прикажувала изложбата на Ван Гог заедно со Независните Уметници во Париз, Моне забележал дека неговите дела биле најдобри од сите дела на изложбата.По раѓањето на неговиот внук Винсент Вилем, во февруари 1890г., и‘ пишал писмо на мајка му во кое вели дека веднаш ја започнал сликата за новороденчето - големи гранки со бел бадемов цвет спроти сино небо , која треба да стои во нивната спална соба. === Овер на Оаза (мај–јули 1890 г.) === [[Податотека:Portrait_of_Dr._Gachet.jpg|мини||left|''Портрет на д-р ГашеVincent_Willem_van_Gogh_138.jpg'' 1889г.]] [[Податотека:Vincent_Willem_van_Gogh_138.jpg|мини||right|''Столот на Ван Гог'' 1888г.]] Ван Гог заминал од болницата во мај 1890г., и се преселил во близина на докторот Пол Гаше(1828г.-1909г.), во [[Овер на Оаза]], надвор од Париз, со што бил поблиску и до Тео. За Д-р Гаше добил препорака од Камил Писаро(1830г.-1903г.); Гаше и претходно лечел неколку уметници, а и самиот бил уметник-аматер. Првиот впечаток на Ван Гог за докторот бил „... поболен од мене, односно, колку мене“<ref>^ Letter 648 Vincent to Theo, 10 јули 1890</ref> Во јуни 1890 го нацртал Портретот на д-р Гаше и довршил уште два портрети на Гаше во масло. Во сите го нагласувал меланхоличното расположение на Гаше. Последната недела во Сен Реми, Ван Гог во мислите се сеќавал на животот на Север, и неколку од 70-те слики во масло изработени за време на 70-дневниот престој во Овер на Оаза, меѓу кои и Црквата во Овер, се спомени од животот на север. ''Пченкарни полиња со врани'' (Јули 1890г.) е пример за необичните правоаголни платна кои ги користел во последната недела од неговиот живот. Поради својот интензитет, ова е едно од најзабележаните негови дела.<ref name="^ a b Pickvance 1986, 270–271">^ a b Pickvance (1986), 270–271</ref> Многу често погрешно се истакнува дека ова е неговото последно дело, но научникот Јан Хулскер наведува уште седум дела кои ги изработил после него. Во јули 1890г. Ван Гог завршил две слики Градините на Добињи , и најверојатно едната од нив е неговото последно дело.112 Исто така, има слики кои не биле довршени, како ''Колиби на рид''.<ref name="^ a b Pickvance 1986, 270–271"/> === Смрт === [[Податотека:Whitehousenight.jpg|мини||right|''Белата куќа навечер'' 1890г.]] Откако заминал од болницата, Ван Гог доживеал неколку неуспеси. Иако целиот свој живот имал проблеми со неговото ментално здравје, последните неколку години тие биле посебно изразени. Во тој период често се случувало да нема желба, па дури и да ја изгуби способноста за сликање, поради што доживувал низа неуспеси баш во периодот кога ги сликал неговите ремек-дела. Се‘ повеќе паѓал во депресија. На 27 јули 1890г., на 37-годишна возраст, заминал в поле и се застрелал во градите. Истрелот го преживеал, не знаејќи дека ќе биде фатален за неговиот живот. Починал два дена подоцна. Тео побрзал да биде покрај него последните денови од животот. Неговите последни зборови биле "La tristesse durera toujours" ( тагата ќе трае вечно).<ref>^ Hulsker (1980), 480–483</ref> Здравјето на Тео се влошило по смртта на брат му. Добил сифилис, иако неговото семејство не сакало да го признае тоа долго време. Бил примен на болница, и не можејќи да се помири со смртта на брат му, починал шест месеци подоцна, на 25 јануари во Утрехт<ref># ^ Hayden, Deborah . POX, Genius, Madness and the Mysteries of Syphilis. Basic Books, 2003. 152. ISBN 0-465-02881-0</ref> Во 1914г. телото на Тео било ексхумирано, и заедно со неговиот брат, презакопано во Овер на Оаза. Иако поголемиот дел од последните слики на Ван Гог се мрачни, во суштина тие се оптимистички и го одразуваат копнежот по времето кога бил здрав. Сликите кои ги завршил пред самоубиството се изразено темни и мрачни. Делото ''Врата кон вечноста'', портрет на стар човек кој ја држи главата со рацете, е особено мрачно. Сликата ја претставува трогателната психичка состојба во последните денови од неговиот живот. Повеќе од 150 психијатри се обделе да ја најдат причината за неговата болест, при што биле поставени 30 различни дијагнози. Дел од дијагнозите се: шизофренија, биполарно растројување, сифилис, труење од бои, епилепсија и акутен порфир. Некои од овие болести би можеле да бидат причина, потпомогнати од неисхранетоста, истоштеноста, несоницата и наклонетоста кон алкохол, особено кон апсинт.<ref>^ see Life with Absinthe, 1887</ref> == Работа == Додека одел на училиште, Ван Гог сликал со водени бои; некои од овие дела се зачувани, но авторството на дел од нив е спорно. Подоцна, кога прифатил сериозно да се занимава со уметност, започнал со копирање на Курс де дизајн. Пролетта 1882г., чичко му кој бил сопственик на галеријата за современа уметност во Амстердам, од Ван Гог побарал цртежи од Хаг. Но неговите дела не ги исполниле очекувањата на чичко му. Подоцна уште еднаш го ангажирал, прецизирајќи му што точно бара, но по вторпат бил разочаран од резултатот. Но тој не се разочарувал. Ја подобрил осветленоста во ателјето местејќи ролетни и експериментирал со различни материјали за цртање. За нешто повеќе од една година започнал да работи на еднофигурни композиции, за кои тогаш бил многу критикуван. Денес тие се сметаат за први ремек-дела од него. Во 1883г. започнал да црта композиции со повеќе фигури. Некои од нив ги фотографирал, но кога брат му забележал дека во нив недостасува свежина и живот, почнал да ги бои. Тео му обезбедувал финансиска поддршка за првите слики, но сите пари набргу биле потрошени. Пролетта 1883г. се запознал со уметници од училиштето во Хаг, Вајзенбрух и Блумерс, и од нив добивал техничка поддршка, како и од сликарите како Де Бок И Ван дер Веле, исто така уметници од втората генерација на ова училиште.<ref>^ a b See Dorn, Schröder & Sillevis, ed. (1996)</ref> Кога се преселил во Нуенен започнал со сликање на големи слики, но поголемиот дел од нив ги уништил. По посетата на [[Државен музеј (Амстердам)|Државниот музем]], Ван Гог станал свесен дека неговиот неуспех се должи на немањето искуство во техниката на работа. Затоа заминал во Антверпен , а подоцна и во Париз да ги усовршува овие техники. Помалку или повеќе запознаен со импресионистичките и неоимпресионистичките техники и теории, Ван Гог заминал во Арл да ги развива новите можности. Но, за кратко време почнал повторно да ги употребува старите идеи за сликање. Како што се развивала неговата работа, насликал повеќе автопортрети. Во 1884г. во Нуенен работел на циклус кој требало да ја декорира трпезаријата на негов пријател во [[Ајндховен]]. Исто така и во Арл, пролетта 1888г. подготвувал серија фигури кои завршиле во домот на фамилијата Рулин, а најпосле, со доаѓањето на Гогин во Арл, почнал да работи на ''Декорацијата за жолтата куќа'', што претставува негов најамбициозен циклус на дела. Пролетта 1889г. насликал уште еден помал циклус овоштарници. Историчарот на уметност Алберт Боиме бил првиот кој покажал дека дури и во фантастичното дело како ''Ѕвездена ноќ'' , Ван Гог се потпира на реалноста.<ref>^ Boime (1989)</ref> ''Белата куќа навечер'' претставува куќа во самрак и ѕвезда на небо опкружена со светлина. Астрономите од Универзитетот во Тексас пресметале дека ѕвездата е всушност Венус, која сјаела на небото во јуни 1890, за кога се смета дека Ван Гог го насликал ова дело. Сликите од Сен Реми се одликуваат со виори и спирали. Светлината која ја прикажува во сликите е соодветна со Колмогровиот статистички модел на турбуленција.<ref># ^ J. L. Aragón, Gerardo G. Naumis, M. Bai, M. Torres, P.K. Maini.'Kolmogorov scaling in impassioned van Gogh paintings'. 28 јуни 2006</ref> === Техники на работење === Како самоук уметник со мала обука, Ван Гог бил се освен академик во техниките на боење и цртање. Едно истражување покажува дека делата познати како масло на платно или цртежи, подобро би се опишале како „мешавина“. Под самата слика ''Мостот Ленглои во Арл'' има добро изработен цртеж со мастило, а се покажало дека и неколку дела од Сен Реми и Овер за кои се сметало дека дека се цртежи или акварели, како ''Дворот на болницата'', Сен Реми (Септември 1889г.) биле изработени со разводнети маслени бои и четка.<ref>^ See Ives, Stein & alt. (2005)</ref> Радиографските испитувања покажале дека Ван Гог сликал на едно платно повеќепати отколку што се мислело, а дали навистина повеќе од една третина од неговите дела биле сликани на овој начин, останува да покажат натамошните истражувања. Во 2008г. тим од Универзитетот за технологија во Делфт и Универзитетот во Антверпен користел напредна техника со рендгенски зраци со цел да се добие јасна слика од лицето на жената, кое било нацртано под делото ''Трева''.<ref>^ Struik, Tineke van der, ed. Casciato Paul. "Hidden Van Gogh revealed in color by scientists". Reuters, 30 јули 2008. Retrieved 3 август 2008.</ref> == Наследство == === Посмртна слава === Од неговата прва изложба во доцните [[1880]]-ти, неговата слава меѓу колегите, критичарите, трговците и колекционерите сè повеќе се зголемувала. По смртта, биле поставени повеќе изложби во негова чест во [[Брисел]], [[Париз]], [[Хаг]] и [[Антверпен]]. На почетокот на [[XX век]], биле организирани ретроспективни изложби во Париз ([[1901]] и [[1905]]) и во [[Амстердам]] (1905), како и значајни изложби во [[Келн]] ([[1912]]), [[Њујорк]] ([[1913]]) и [[Берлин]] ([[1914]]) Тие имале големо влијание врз наредните генерации уметници.<ref>Rewald, John. "The posthumous fate of Vincent van Gogh 1890–1970". ''Museumjournaal'', August–September 1970.</ref> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], славата на ван Гог уште повеќе се зголемувала и неговите дека редовно постигнувале висока цена на аукциите. Така, на [[аукција]]та одржана во [[1990]] година, неговата слика од [[1890]] година "''Портретот на доктор Гахет''" била продадена за 82,5 милиони [[долар]]и и тоа претставува најскапата слика (во реална вредност) во [[Историја на уметноста|историјата]].<ref>"Бекон е дома", ''Економија и бизнис'', година 16, ноември 2013, стр. 78.</ref> === Влијание === Во неговото последно писмо до Тео, Винсент кажува дека со оглед на тоа што немал деца, своите дела ги гледа како свое потомство. На ова се надоврзува историчарот Симон Шама кој вели: „се разбира дека има дете, експресионизмот, и многу, многу наследници“. Шама спомнува голем број уметници кои презеле елементи од неговиот стил, меѓу кои Вилем де Конинг, Ховард Ходкин и Џексон Полок. Француски уметници како Анри Матиз ги користат неговите бои и начинот на кој Ван Гог ги применувал, а исто и германскиот експресионист во делото ''Мостови''. Апстрактниот експресионизам од четириесеттите и педесеттите години е делумно инспириран од јасните потези со четка на Ван Гог. Во 1957г., Френсис Бекон (1909г.-1992г.) направи неколку серии слики, базирајќи се на репродукциите од ''Уметникот на патот до Тараскон'', чијшто оригинал бил уништен за време на Втората светска војна. Бекон не бил инспириран само од делата туки и од самиот Ван Гог, кој Бекон го окаректеризирал како туѓинец. Ирскиот уметник се идентификувал со уметничките теории и цитатите од писмата за Тео, „Вистинските уметници не ги сликаат предметите такви какви што се ...Ги сликаат онака како што тие ги доживуваат“<ref># ^ Farr, Dennis; Peppiatt, Michael; Yard, Sally. Francis Bacon: A Retrospective. Harry N Abrams, 1999. 112. ISBN 0-8109-2925-2</ref> Изложбата посветена на писмата од Ван Гог се одржа во Амстердам од октомври 2009г. да јануари 2010г. и потоа беше преместена во Кралската академија во Лондон од крајот на јануари до Април.<ref>^ "The Real Van Gogh: The Artist and His Letters". Royal Academy of Arts. http://www.royalacademy.org.uk/exhibitions/vangogh/ {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120808232922/http://www.royalacademy.org.uk/exhibitions/vangogh/ |date=2012-08-08 }}. Retrieved 24 март 2010.</ref> == Наводи == {{наводи|2}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ван Гог, Винсент}} [[Категорија:Винсент ван Гог| ]] [[Категорија:Холандски сликари]] [[Категорија:Постимпресионистички сликари]] hqm039jvrit8or3tjz3fdsnocm1h7cu Википедија:Селска чешма 4 20515 5651211 5651135 2026-10-29T12:37:02Z Виолетова 1975 /* Прашање до заедницата */ Одговор 5651211 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) :Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) 6joelsoayfe2z8gukz4awgb73jfpcqp 5651212 5651211 2026-10-29T12:37:17Z Виолетова 1975 /* Прашање до заедницата */ 5651212 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) p6l7mk68k36g6ox6yk2bpe4kc5kffhn 5651254 5651212 2026-10-29T14:55:49Z Инквизитор771 118082 /* Населението на Лешок */ ново заглавие 5651254 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) 708kvko6iltoroob6g10xpivsexbhhc 5651263 5651254 2026-10-29T15:19:31Z Ehrlich91 24281 /* Населението на Лешок */ Одговор 5651263 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, пописот се врши врз основа на катастарските општини, поради што се јавува и проблеми во однос на реалното население, поради што етапни спроведувам и додавам измени во инфокутиите по селата каде има вакви разлики, пример битолското село [[Крстоар]]. Се согласувам со тебе дека во примери за етнички села треба да има вакви дообјаснувања, но не можеме да ги бришеме и менуваме официјалните податоци, како што направи на статијата претходно. Но, вакво објаснување е добро да го имаме. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) nqxqko9usqy796cxp3rvettgftmc6zb 5651264 5651263 2026-10-29T15:19:52Z Инквизитор771 118082 /* Населението на Лешок */ Одговор 5651264 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, пописот се врши врз основа на катастарските општини, поради што се јавува и проблеми во однос на реалното население, поради што етапни спроведувам и додавам измени во инфокутиите по селата каде има вакви разлики, пример битолското село [[Крстоар]]. Се согласувам со тебе дека во примери за етнички села треба да има вакви дообјаснувања, но не можеме да ги бришеме и менуваме официјалните податоци, како што направи на статијата претходно. Но, вакво објаснување е добро да го имаме. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :но не значи ако нешто предлагам дека тоа мора да се направи, сакам да го знам вашето мислење, и како да најдеме заеднички консензус за овој проблем. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) 1z3kv2b09q5d8tga6kb5vug0xf5jg9g 5651266 5651264 2026-10-29T15:34:42Z Виолетова 1975 /* Населението на Лешок */ Одговор 5651266 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, пописот се врши врз основа на катастарските општини, поради што се јавува и проблеми во однос на реалното население, поради што етапни спроведувам и додавам измени во инфокутиите по селата каде има вакви разлики, пример битолското село [[Крстоар]]. Се согласувам со тебе дека во примери за етнички села треба да има вакви дообјаснувања, но не можеме да ги бришеме и менуваме официјалните податоци, како што направи на статијата претходно. Но, вакво објаснување е добро да го имаме. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :но не значи ако нешто предлагам дека тоа мора да се направи, сакам да го знам вашето мислење, и како да најдеме заеднички консензус за овој проблем. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :::Јас не сум многу корисна во оваа дискусија, дека со пописите не сум во тек. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:34, 29 октомври 2026 (CET) 45p84kmrfp75yeyoxdyhywoaxukkopl 5651282 5651266 2026-10-29T16:34:37Z Gurther 105215 /* Населението на Лешок */ Одговор 5651282 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, пописот се врши врз основа на катастарските општини, поради што се јавува и проблеми во однос на реалното население, поради што етапни спроведувам и додавам измени во инфокутиите по селата каде има вакви разлики, пример битолското село [[Крстоар]]. Се согласувам со тебе дека во примери за етнички села треба да има вакви дообјаснувања, но не можеме да ги бришеме и менуваме официјалните податоци, како што направи на статијата претходно. Но, вакво објаснување е добро да го имаме. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :но не значи ако нешто предлагам дека тоа мора да се направи, сакам да го знам вашето мислење, и како да најдеме заеднички консензус за овој проблем. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :::Јас не сум многу корисна во оваа дискусија, дека со пописите не сум во тек. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:34, 29 октомври 2026 (CET) :Пописите во 2021 година од секогаш биле оспорени, [[Спор за пописот на населението во Македонија (2021)|имаме и статија посветена кон таа тема]]. Не помага тоа што ВМРО-ДПМНЕ и други опозициски партии бојкотирале. Јас мислам, барем според мене, подобро би било да има некаква фуснота или забелешка дека резултатите се оспорени. Слично како што има во [[Општина Аеродром#Белешки|статијата Општина Аеродром]]. Поздрав [[User:Gurther|Ѓорѓи]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 17:34, 29 октомври 2026 (CET) 1lz0b2vuhe374w0hu0sn2cfksb334kf 5651283 5651282 2026-10-29T16:35:07Z Gurther 105215 5651283 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, пописот се врши врз основа на катастарските општини, поради што се јавува и проблеми во однос на реалното население, поради што етапни спроведувам и додавам измени во инфокутиите по селата каде има вакви разлики, пример битолското село [[Крстоар]]. Се согласувам со тебе дека во примери за етнички села треба да има вакви дообјаснувања, но не можеме да ги бришеме и менуваме официјалните податоци, како што направи на статијата претходно. Но, вакво објаснување е добро да го имаме. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :но не значи ако нешто предлагам дека тоа мора да се направи, сакам да го знам вашето мислење, и како да најдеме заеднички консензус за овој проблем. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :::Јас не сум многу корисна во оваа дискусија, дека со пописите не сум во тек. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:34, 29 октомври 2026 (CET) :Пописите во 2021 година од секогаш биле оспорени, [[Спор за пописот на населението во Македонија (2021)|имаме и статија посветена кон таа тема]]. Не помага тоа што ВМРО-ДПМНЕ и други опозициски партии бојкотирале. Јас мислам, барем според мене, подобро би било да има некаква фуснота или забелешка дека резултатите се оспорени. Слично како што има во [[Општина Аеродром#Белешки|статијата Општина Аеродром]]. Поздрав. [[User:Gurther|Ѓорѓи]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 17:34, 29 октомври 2026 (CET) 26at81rg4e7wd8su5hnc8ks77ayk7oo 5651285 5651283 2026-10-29T16:43:15Z Gurther 105215 5651285 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, пописот се врши врз основа на катастарските општини, поради што се јавува и проблеми во однос на реалното население, поради што етапни спроведувам и додавам измени во инфокутиите по селата каде има вакви разлики, пример битолското село [[Крстоар]]. Се согласувам со тебе дека во примери за етнички села треба да има вакви дообјаснувања, но не можеме да ги бришеме и менуваме официјалните податоци, како што направи на статијата претходно. Но, вакво објаснување е добро да го имаме. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :но не значи ако нешто предлагам дека тоа мора да се направи, сакам да го знам вашето мислење, и како да најдеме заеднички консензус за овој проблем. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :::Јас не сум многу корисна во оваа дискусија, дека со пописите не сум во тек. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:34, 29 октомври 2026 (CET) :Пописите во 2021 година од секогаш биле оспорени, [[Спор за пописот на населението во Македонија (2021)|имаме и статија посветена кон таа тема]]. Не помага тоа што ВМРО-ДПМНЕ и други опозициски партии бојкотирале. Јас мислам дека подобро би било да има некаква фуснота или забелешка дека резултатите се оспорени. Слично како што има во [[Општина Аеродром#Белешки|статијата Општина Аеродром]]. Поздрав. [[User:Gurther|Ѓорѓи]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 17:34, 29 октомври 2026 (CET) rn59me10v2g2uh176qlpbvcgczvuolt 5651288 5651285 2026-10-29T16:56:46Z Marco Mitrovich 114460 /* Населението на Лешок */ 5651288 wikitext text/x-wiki <!---------------------------------------------------------------------------------> <!-------Вам ви благодари помошниот тим на Википедија (pro's making woners)------> <!---------------------------------------------------------------------------------> {{Селска чешма}}<br /> __NEWSECTIONLINK__ <div id="содржина"> __TOC__ <div id="дискусии"> [[Категорија:Википедија:Селска чешма| ]] [[Категорија:Википедија:Заедница|Селска чешма]] == Менување на опслужувач — Наскоро вашето вики ќе може само да се чита == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Прочитајте ја поракава на друг јазик]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Фондацијата Викимедија]] ќе го префрли прометот од еден на друг податочен центар. Ова ќе осигура непречена работа на Википедија и другите Викимедиини викија, дури и ако се случи катастрофа. Целиот промет ќе биде префрлен на '''{{#time:j F Y|2026-10-28|mk}}'''. Префрлањето ќе почне во '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''. За жал, поради некои ограничувања во [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|МедијаВики]], сето уредување мора да престане додека се врши префрлањето. Се извинуваме за овој прекин и се трудиме да го намалиме во иднина. На сите викија ќе биде прикажан разглас 30 минути пред ова да се случи. Овој разглас ќе остане видлив сè додека не заврши постапката. Можете да учествувате во [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate преводот и коректурата] на текстот на овој разглас. '''За кратко ќе можете да читате, но не и да уредувате. Ова ќе важи за сите викија.''' * На {{#time:j F Y|2026-10-28|mk}} нема да можете да уредувате највеќе до еден час. * Ако пробате да уредувате или зачувате во текот на ова време, ќе ви се појави порака за грешка. Се надеваме дека во периодот на тие минути нема да има изгубени уредувања, но тоа не можеме да го гарантираме. Ако видите порака за грешка, почекајте додека нештата не се вратат во нормала. Тогаш ќе можете да го зачувате вашето уредување. Но, за секој случај, ви препорачуваме најпрвин да направите копија на промените што сте ги направиле. ''Други ефекти'': * Позадинските работи ќе бидат побавни, а некои може да бидат напуштени. Црвените врски може побавно да се подновуваат. Ако создадете статија до која веќе води некоја врска, врската ќе стои црвена подолго од вообичаено. Некои долгоработечки скрипти ќе мора да се запрат. * Спроведувањето на нов код се очекува да се одвива како во секоја друга недела. Меѓутоа, на места може да се случат некои замрзнувања на кодот ако тие потоа бидат потребни за дадената операција. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ќе биде недостапен 90 минути. Овој проект може да се осложи, ако е неопходно. Можете да го [[wikitech:Switch_Datacenter|погледате распоредот на wikitech.wikimedia.org]]. Сите промени ќе бидат соопштени во распоредот. '''Споделете ги овие информации со вашата заедница.'''</div><section end="server-switch"/> [[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 15:01, 26 октомври 2026 (CET) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Trizek (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Предлог за создавање страница за дискусија за страници поврзани со политиката на значајност == Здраво, Изминатиот период заедницата ги донесе [[Википедија:Значајност|политиките за значајност]], поради што мислам дека сега треба да воведеме посебна страница каде би ги дискутирале веќе создадените или можните идни нови статии поврзани со оваа област. На таа страница, според мене би можело да се дискутира неколку дена (3-4 на пример) за одредена статија и подоцна да се гласа по предлогот за зачувување или бришење на статијата. На овој начин тие дискусии не би се вршеле на главната страница на Селската чешма, туку на специјализирана страница и би се водела некоја историја исто така. Правилата за гласање би можеле да бидат слични на јубилејната статија или да ги измениме, но оставам најпрвин да дискутираме во следните неколку дена. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Се сложувам со предлогот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:43, 27 октомври 2026 (CET) : {{за}} - Јас мислам дека порано имавме таква страница, одамна не ја користиме. Исто така сметам дека постојат новосоздадени статии кои воопшто не се енциклопедиски, па би сакала да биде јасно дека ќе има статии кои веднаш ќе се бришат без дискусија и гласање. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:21, 27 октомври 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] Ако ја најдеш таа страница, слободно додај ја тука, па може само да ја обновиме, бидејќи јас не се сеќавам на такво нешто. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 27 октомври 2026 (CET) :::Мислев ќе ми треба време да ја најдам, ама еве ја - [[Википедија:Статии за бришење]]. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 19:37, 27 октомври 2026 (CET) == Предлог за општо уредувачко напатствие за историската употреба на поимот „македонски Бугари“ == По предлог на [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], отворам посебна дискусија со конкретни извори и предлог за разгледување од страна на заедницата. Целта не е со гласање да утврдуваме национална припадност на историски личности. Предлагам да се договориме како енциклопедиски да постапуваме кога определен историски поим е документиран во изворите, но неговото значење и толкување се предмет на историографски спор. === Извори === '''1. Македонска академија на науките и уметностите''' ''Македонска енциклопедија'', том I, главен и одговорен редактор Блаже Ристовски, Скопје: МАНУ, 2009, одредница „Бугарското име во Македонија“. Во одредницата изречно се употребува поимот „македонски Бугари“, при што неговата употреба се разгледува критички, во контекст на бугарската национална и државна политика. Овој извор е значаен затоа што покажува дека поимот е предмет на обработка и во македонската академска енциклопедиска литература, без тоа да значи дека енциклопедијата ја прифаќа бугарската национална интерпретација. [https://macedonism.org/Македонска-Енциклопедија/бугарското-име-во-македонија/ Одредницата во електронски препис] '''2. Проф. д-р Марија Пандевска''' Во авторскиот текст „Како говореше Гоце!“, објавен во 2023 година, историчарката Марија Пандевска од Институтот за национална историја во Скопје го наведува терминот „Македонски Бугари“ како пример за историска форма на внатрешно именување, во рамките на пошироката расправа за именувањата и самоименувањата во османлиска Македонија. Авторката притоа упатува на својот рецензиран научен труд: Maria Pandevska, „The term ‘Macedonian(s)’ in Ottoman Macedonia: on the map and in the mind“, ''Nationalities Papers'', 40(5), 2012, стр. 747–766, DOI: 10.1080/00905992.2012.705265. [https://vidivaka.mk/kako-govoreshe-goce/ Авторски текст] · [https://doi.org/10.1080/00905992.2012.705265 Научен труд] '''3. Д-р Ирена Авировиќ Бундалевска''' ''Македонската емиграција во Соединетите Американски Држави меѓу двете светски војни'', Филозофски факултет, Скопје, 2024, ISBN 978-608-238-245-6. На стр. 160 и 176 авторката го употребува и анализира поимот „македонски Бугари“ во контекст на Македонската политичка организација и нејзиното разбирање на националната припадност. Притоа се разграничува историската терминологија на организацијата од подоцнежните толкувања на националниот идентитет. [https://repository.ukim.mk/handle/20.500.12188/30223 Изданието во репозиториумот на УКИМ] === Предлог за начело === Предлагам заедницата да го разгледа следново уредувачко напатствие: '''„Историски засведочените национални, регионални, верски и политички определби, вклучително и поимот ‘македонски Бугари’, може да се употребуваат во енциклопедиски статии кога нивната употреба е релевантна за предметот и е поткрепена со веродостојни извори. Нивното значење треба да се претставува во соодветниот историски контекст, со јасно припишување на авторот или изворот кога постојат различни толкувања. Самото присуство на поимот во историските извори не претставува доволен основ тој автоматски да се примени како национална определба на која било историска личност.“''' Ова би значело дека: * поимот не се отфрла однапред како „псевдоисториски“ само поради неговата национална конотација; * неговото постоење во изворите не се изедначува со прифаќање на определена национална историографска теза; * регионалната припадност, националното самоопределување, верската припадност и политичката програма се разграничуваат; * употребата во конкретна биографија се оценува според документите и релевантната секундарна литература за таа личност; * поимот не се внесува автоматски во воведот, инфокутијата или категориите; * значајните спротивставени историографски толкувања се претставуваат правично и пропорционално. === Прашање до заедницата === Дали заедницата го прифаќа предложеното начело како општо уредувачко напатствие за историската терминологија? Предлагам најпрво да се разгледаат забелешките и евентуалните подобрувања на формулацијата, а потоа, доколку е потребно, да се спроведе гласање според [[Википедија:Правила за гласање|правилата за гласање]]. Не предлагам оваа дискусија да ги замени расправите за [[Гоце Делчев]], [[Тодор Александров]] или [[Александар Протогеров]]. Напротив, целта е да се разјасни општиот уредувачки пристап, додека секоја биографија и понатаму ќе се оценува според нејзините сопствени извори. Ги поканувам уредниците да дадат мислење, да предложат дополнителни академски извори и, доколку не се согласуваат со некој дел, да наведат конкретна алтернативна формулација. --[[User:Dobri.kovachev|Dobri.kovachev]] <small>([[User talk:Dobri.kovachev|разговор]])</small> 00:40, 29 октомври 2026 (CET) :Јас навистина не разбирам за што е предлогов и каде би стоил и за што би се користел. Ова повеќе ми личи расправа за некаква посебна статија за овој термин, отколку нешто што би се користело нашироко. Која е поентата да имаме вакво нешто? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:25, 29 октомври 2026 (CET) ::Ако не го применуваме во биографии, како национална определба на која било историска личност, како што се вели во дефинираниот предлог за начело, нема потреба ни да го гласаме ова нешто. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:37, 29 октомври 2026 (CET) == Населението на Лешок == Добар ден на сите, Покренувам разговор во врска со демографските податоци наведени во статијата за село [[Лешок]], [[Општина Теарце]], а кои се однесуваат на [[Попис на населението во Македонија (2021)|Пописот од 2021 година]]. Според официјалната публикација на Државниот завод за статистика, во селото се евидентирани 696 жители, од кои 381 [[Македонци|Македонец]] и 280 [[Албанци]]. Меѓутоа, разгледувајќи ги релевантните етнографски и ономастички студии за областа Подгор (како што се истражувањата за топонимијата и етничката структура во Полог), селото Лешок историски и традиционално е населено место со исклучително македонско население, за разлика од соседните населени места. Разликата меѓу официјалните пописни податоци и традиционалниот етнички состав на теренот произлегува од специфичноста на пописните кругови од 2021 година, каде одредени опфати граничат или се преклопуваат со атарските и катастарските граници на соседното село [[Слатино (Тетовско)|Слатино]]. Согласно правилата '''[[Википедија:Неутрална гледна точка]]''' и '''[[Википедија:Проверливост]]''', предлагам официјалната табела од ДЗС да се задржи како примарен статистички показател, но во текстот на статијата да се додаде соодветно објаснување поддржано со академиски извори: „Според Пописот од 2021 година, во селото се евидентирани 280 жители кои се изјасниле како Албанци. Во демографските и онмастичките проучувања за Подгор се истакнува дека оваа бројка се должи на специфичната опфатеност на пописните кругови и катастарските меѓи кои граничат со соседното село Слатино, додека самото село Лешок низ историјата и до денешен ден се одликува со доминантно македонски етнички состав.“ Ве молам за ваше мислење и консензус со цел дополнување на статијата согласно високите стандарди за проверливост [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:55, 29 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, пописот се врши врз основа на катастарските општини, поради што се јавува и проблеми во однос на реалното население, поради што етапни спроведувам и додавам измени во инфокутиите по селата каде има вакви разлики, пример битолското село [[Крстоар]]. Се согласувам со тебе дека во примери за етнички села треба да има вакви дообјаснувања, но не можеме да ги бришеме и менуваме официјалните податоци, како што направи на статијата претходно. Но, вакво објаснување е добро да го имаме. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :но не значи ако нешто предлагам дека тоа мора да се направи, сакам да го знам вашето мислење, и како да најдеме заеднички консензус за овој проблем. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:19, 29 октомври 2026 (CET) :::Јас не сум многу корисна во оваа дискусија, дека со пописите не сум во тек. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:34, 29 октомври 2026 (CET) :Пописите во 2021 година од секогаш биле оспорени, [[Спор за пописот на населението во Македонија (2021)|имаме и статија посветена кон таа тема]]. Не помага тоа што ВМРО-ДПМНЕ и други опозициски партии бојкотирале. Јас мислам дека подобро би било да има некаква фуснота или забелешка дека резултатите се оспорени. Слично како што има во [[Општина Аеродром#Белешки|статијата Општина Аеродром]]. Поздрав. [[User:Gurther|Ѓорѓи]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 17:34, 29 октомври 2026 (CET) : Според овој [https://telma.com.mk/2026/09/10/leshok-selo-shto-se-menuva-no-ne-go-gubi-duhot-reportaza-na-telma/ извор] селото Лешок се во последните години проширува каде се градат нови куќи - викендички. Можеби тоа работат Албанци од Слатино. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:56, 29 октомври 2026 (CET) 31qwa4w6edgr5bkcxrktq19wmebhg5l Бајерн Минхен 0 26556 5651485 5578730 2026-10-30T10:23:59Z Nordat 96439 FC Bayern München logo (2024).svg 5651485 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | color1 = #FFFFFF | color2 = #FF0000 | clubname = Бајерн Минхен| | fullname = Фудбалски клуб Бајерн Минхен | | image = [[Податотека:FC Bayern München logo (2024).svg|190px|Амблемот на Бајерн Минхен]]| | founded = {{start date and age|df=yes|1900|2|27}} | | nickname = {{Plainlist| * ''Die Bayern'' (Баварците) * ''Stern des Südens'' (Ѕвездата од Југот) * ''Die Roten'' (Црвените)<ref>{{cite web |title=Never-say-die Reds overcome Ingolstadt at the death |url=https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2017/02/match-report-bundesliga-fc-ingolstadt---fc-bayern-11.02.2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170212164904/https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2017/02/match-report-bundesliga-fc-ingolstadt---fc-bayern-11.02.2017 |archive-date=12 февруари 2017 |access-date=27 февруари 2025 |publisher=ФК Бајерн Минхен}}</ref> * ''FC Hollywood'' (ФК Холивуд)<ref>{{cite web |last=Whitney |first=Clark |date=8 април 2010 |title=CL Comment: Van Gaal's Bayern Give New Meaning to "FC Hollywood" |url=http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629015812/http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2010/04/08/1869197/cl-comment-van-gaals-bayern-give-new-meaning-to-fc-hollywood |archive-date=29 јуни 2014 |access-date=27 февруари 2025 |website=Goal (мрежно место)}}</ref> }}| | location = [[Минхен]], [[Германија]] | short name = {{Plainlist| * Бајерн Минхен * ФК Бајерн * Бајерн * ФКБ }} | ground = [[Алијанц Арена]] | | capacity = 75.024<ref>{{cite web |url=https://allianz-arena.com/en/arena/facts/general-information |title=Facts, figures & information about the Allianz Arena |website=allianz-arena.com |publisher=ФК Бајерн Минхен |access-date=27 февруари 2025}}</ref> | | owntitle = Претседател | | owner = {{знамеикона|Германија}} [[Херберт Хаинер]] | chrtitle = Извршен директор | | chairman = {{знамеикона|Германија}} [[Јан-Кристијан Дрезер]] | mgrtitle = Тренер | | manager = {{знамеикона|Белгија}} [[Венсан Компани]]| | league = {{Лига-Бундеслига}} | | season = [[Бундеслига 2025-2026|2025–2026]] | position = Бундеслига, 1-и | | website = http://www.fcbayern.de/en/ | | pattern_la1 = _bayern2526h | pattern_b1 = _bayern2526h | pattern_ra1 = _bayern2526h | pattern_sh1 = _bayern2526h | pattern_so1 = _bayern2526hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _bayern2526a | pattern_b2 = _bayern2526a | pattern_ra2 = _bayern2526a | pattern_sh2 = _bayern2526a | pattern_so2 = _bayern2526al | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_la3 = _bayern2526t | pattern_b3 = _bayern2526t | pattern_ra3 = _bayern2526t | pattern_sh3 = _bayern2526t | pattern_so3 = _bayern2526tl | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | socks3 = 000000 }} '''ФК Бајерн Минхен''' (целосно име на [[германски]]: ''Fußball-Club Bayern München e. V.'') ― [[Германија|германски]] [[фудбал]]ски клуб од [[Минхен]], [[Баварија]]. Клубот е повеќекратен првак и освојувач на Купот на Германија, како и неколкукратен првак на [[Европа]]. == Историја == ===Ран период=== Фудбалскиот клуб „Бајерн“ е оформен на [[27 февруари]] [[1900]] од Гимнастичкиот клуб во Минхен. Првите неколку сезони, тимот ги играл во регионалните [[Баварија|баварски]] лиги. Првиот поголем успех го остварил во [[1926]] во Јужното германско првенство, достигнување кое го повториле и две години подоцна. Во [[1932]], клубот ја освоил првата шампионска титула во германското првенство. Со доаѓањето на [[Хитлер]] на власт, развивањето на клубот замрело, „Бајерн“ бил преименуван во „Јевовиот клуб“, а тренерите ја напуштиле земјата. ===1950-1970=== Подоцна, кога „Бајерн“ станал дел од Јужната германска лига (Oberliga Süd), клубот стангирал и во [[1955]] испаднал од таа лига. Сепак, веќе во следната сезона, „Бајерн“ успеал да се врати и го освоил германскиот куп победувајќи во финалето против „Фортуна“ од [[Диселдорф]] со 1-0. Во [[1963]], поделените германски лиги се соединиле во „Бундес-лигата“. Бајерн станал член на „Бундеслигата“ две години подоцна, кога во тимот играле младите таленти: [[Франц Бекенбауер]], [[Герд Милер]], [[Сеп Маер]] и др. Во првата сезона во „Бундеслигата“, „Бајерн“ завршил на третото место и го освоил германскиот куп. На тој начин, „Бајерн“ се стекнал со право да учествува во Европскиот куп на куповите, кој го освоиле истата година, победувајќи го „[[ФК Глазгов Ренџерс]]“ со 1-0. [[Бранко Зебец]] бил првиот тренер со кој „Бајерн“ освоил двојна титула, употребувајќи само 13 играчи во текот на сезоната. ===1970-ти=== Во [[1970]], во клубот дошол нов тренер, [[Удо Латек]], со кого „Бајерн“ го освоил германскиот куп, како и третата национална титула. Решавачкиот натпревар во сезоната [[1970]]-[[1971]], одигран против „[[Шалке]]“, бил првиот натпревар одигран на [[Олимписки стадион (Минхен)|Олимпискиот стадион]] во Минхен и првиот натпревар од Бундеслигата пренесуван на [[телевизија]]. Тогаш, „Бајерн“ победил со 5-1 и ја освоил титулата, а во таа сезона ги соборил рекордите за освоени најмногу бодови и постигнати најмногу голови. Следен голем успех бил освојувањето на [[Лигата на шампионите]] во [[1974]] година, кога во финалето „Бајерн“ го победил „[[Атлетико Мадрид]]“ со 4-0. Следната година, „Бајерн“ ја одбранил титулата во Лигата на шампионите, победувајќи го „[[Лидс јунајтед]]“ во финалето. Во [[1976]] година, во [[Глазгов]], „Бајерн“ уште еднаш ја освоил Лигата на шампионите и таа станал третиот тим кој успеал трипати по ред да ја освои Лигата на шампионите. Истата година, „Бајерн“ го освоил и Меѓународниот куп на [[ФИФА]], победувајќи го бразилскиот шампион „[[Крузерио]]“ од [[Бело Хоризонте]]. ===1980-ти=== Во [[1980]]-тите следувале промени во тимот и финансиски проблеми, но сепак, „Бајерн“ успеал да ја освои Бундеслигата во [[1980]] и во [[1981]]. Потоа, следувале две сезони без никаков трофеј, по што Удо Латек дал отказ. „Бајерн“ го освоил купот во [[1984]], по што следувала серија од пет шампионски титули во период од шест сезони, вклучувајќи и една дупла титула во [[1986]]. Но, клубот немал врвни резултати во [[Европа]], каде стигнал само до второто место во [[1982]] и [[1987]]. ===1990-ти=== Формата на „Бајерн“ паднала драстично по освојувањето на титулата во [[1990]], така што за само пет бода, клубот се спасил од испаѓање во сезоната [[1991]]/[[1992]]. Успесите на клубот се вратиле кога Франц Бекенбауер бил поставен за тренер во втората половина од сезоната [[1993]]/[[1994]], освојувајќи ја титулата по пазуа од три години. Притоа, поради славните играчи кои играле во „Бајерн“ во овој период, клубот го добил прекарот „ФК Холивуд“ (FC Hollywood). Подоцна, Бекенбауер уште еднаш се вратил како тренер на „Бајерн“, кој под негово водство го освоил [[Куп на уефа|Купот на УЕФА]] во [[1996]], победувајќи го „[[ФК Бордо|Бордо]]“ во финалето. Од [[1998]] до [[2004]], тренер на „Бајерн“ бил [[Отмар Хицфелд]], кој станал најдобриот тренер во историјата на „Бајерн“. Во неговата прва сезона, „Бајерн“ ја освоил Бундеслигата, но во финалето на Лигата на шампионите загубил од „[[Манчестер Јунајтед|Манчестер јунајтед]]“ со 2-1, а двата гола ги примил во продолжението. Во сезоната [[1999]]-[[2000]] „Бајерн“ ја освоил третата дупла титула во [[Германија]]. ===2000-ти=== Во [[2001]] ја освоил и третата по ред шампионска титула. Неколку дена подоцна, „Бајерн“ ја освоил и Лигата на шампионите, победувајќи ја [[ФК Валенсија|„Валенсија]]“ на пенали. Во [[2002]], клубот не освоил трофеј во Германија, но по вторпат го освоил Меѓународниот куп на [[ФИФА]]. Во [[2003]], „Бајерн“ ја освоил и четвртата дупла титула. Следната година, Хицфелд се повлекол од тренерската позиција поради слабите резултати на клубот. Во [[2005]]-[[2006]], „Бајерн“ се преселил на новиот стадион „Алијанц арената“. Тренер на „Бајерн“ во овој период бил [[Феликс Магат]], со кого клубот освоил две двојни титули, но немал поголеми успси во европските натпреварувања. Во [[јануари]] [[2007]], Магат бил отпуштен и пак бил вратен Хицфелд. Во сезоната 2006/[[2007]], во Бајерн имало многу промени и клубот не освоил ништо. Во сезоната [[2008]]-[[2009]], „Бајерн“ ја освоил Бундеслигата, по што следувале сезони без германска титула и два изгубени финални натпревари во Лигата на шампиони. Најпрвин, тренерот [[Луј ван Гал]] го донел „Бајерн“ до финалето на Лигата на шампионите во сезоната 2009-[[2010]], каде изгубил од „[[ФК Интернационале Милано|Интер]]“ од [[Милано]], со 0-2. По овој неуспех, ван Гал го напуштил кормилото на „Бајерн“, а на неговото место дошол [[Јуп Хејнкес]]. ===2010-ти=== Под водство на Хејнкенс, во сезоната [[2011]]-[[2012]], „Бајерн“ стигнал до финалето во Лигата на шампионите. Иако натпреварот се одиграл на „Алијанц арената“, „Бајерн“ изгубил на пенали од „[[Челси]]“. Сепак, во сезоната 2012-[[2013]], „Бајерн“ ја освоил двојната круна во Германија (шампиони и освојувачи на купот), а со победата над „[[ФК Борусија Дортмунд]]“ на „[[Вембли]]“, клубот станал по повеќе од една деценија ја освоил Лигата на шампионите. И сезоната 2013-[[2014]], под водство на новиот тренер [[Пеп Гвардиола]], „Бајерн“ ја започнал во одличен стил. Така, на [[27 ноември]] [[2013]], во петтото коло од групата „Д“ на [[Лига на шампионите|Лигата на шампионите]], на гостувањето во [[Москва]], Бајерн ја победил [[ЦСКА Москва]] со 3:1 и со тоа влегол во историјата како првиот клуб кој во Лигата на шампионите забележал десет победи по ред.<ref>"На Бајерн му годат рекордите, но ја сака титулата", ''Дневник'', год. XVII, бр. 5328, петок, 29 ноември 2013, стр. 24.</ref> Сепак, наспроти добриот почеток, „Бајерн“ бил запрен во полуфиналето на Лигата на шампионите од „[[ФК Реал Мадрид|Реал]]“, кој таа година станал европски првак. Бајерн потоа во [[2019-20 Лига на шампиони|2019-20]] сезоната на Лигата на шампионите во финалето го совладаа [[Париз сан-Жерман|ПСЖ]] 1:0 во финалето, да станат прваци на Европа за 6-ти пат. == Организација, сопственичка структура и финансии == Фудбалскиот клуб „Бајерн“ е организиран како [[акционерско друштво]] и неговото официјално име е ФК „Бајерн Минхен“ АД (FC Bayern München AG). Во однос на сопственоста, 90% од акциите на клубот му припаѓаат на здружението FC Bayern München E.V. (e.v.-значи „регистрирана асоцијација“), додека останатите 10% припаѓаат на „[[Адидас]]“, кој е и голем спонзор на „Бајерн“. „Адидас“ ги купил своите [[Акција (финансии)|акции]] во [[2002]] за 77 милиони [[Евро|евра]]. Други поголеми спонзори на „Бајерн“ се: „Дојче телеком“ („T-Home“ е спонзор на дресевите), „[[Ауди]]“, „[[Сименс]]“, „[[Луфтханза]]“ и „[[Кока Кола]]“. Претходни спонзори на дресевите биле: „Адидас“ (1974-78), „[[Ивеко]]“ (1978-84), „[[Комодор]]“ (1984-89), „[[Опел]]“ (1989-2002) и „Дојче телеком“ (T-Mobile, T-Com, T-Home/2002-*). Претседател на клубот е [[Франц Бекенбауер]], а претседател на одборот на директори е [[Карл-Хајнц Румениге]], исто така, поранешен играч на Бајерн. Најголема улога во тимот има [[Ули Хенес]], кој е извршен директор на тимот. Во сезоната [[2013]]/[[2014]], „Бајерн“ остварил [[заработка]] од 528 милиони евра и на тој начин, за првпат во историјата ја надминал границата од половина милијарда евра. Притоа, во текот на сезоната, клубот продал 1,2 милиони дресови, а со фирмата „Алијанц“ бил склучен договор со кој долговите на „Бајерн“ се намалиле за 110 милиони евра.<ref>„Бајерн првпат со профит од преку половина милијарда евра“, ''Вест'', година XV, број 4297, среда, 15 октомври 2014, стр. 42.</ref> ==Амблем== [[Податотека:Flag of Bavaria (lozengy).svg|мини|[[Знаме на Баварија]]]] Амблемот на Бајерн бил променуван повеќе пати. Првично се состоел од стилизираните [[Латиница|латинични]] букви F, C, B, M, кои биле сошиени во еден симбол. Првобитниот амблем бил син. Боите на [[Баварија]] биле вклучебу за прв пат во 1954 година.<ref name="crestcolor">{{Cite book |last=Schulze-Marmeling |first=Dietrich |title=Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters |publisher=Die Werkstatt |year=2003 |isbn=3-89533-426-X |page=581 |language=de}}</ref> Амблемот од 1919 до 1924 година, содржел „Bayern FA“, пришто „FA“ стоело за ''Fußball-Abteilung'' (Фусбал-Абтајлунг), односно, фудбалско одделение; Бајерн тогаш бил вклучен во ТСВ Јан Минхен и било негово составно фудбалско одделение.{{citation needed|date=февруари 2025}} Современата верзија на амблемот била променувана од верзијата од 1954 година, во неколку чекори.<ref name="crestcolor" /> Додека амблемот се состоел од една боја само поголемиот дел од времето, имено сина или црвена, сегашниот амблем е син, црвен и бел. Во средиштето ги има боите на Баварија, а ФК Бајерн Минхен е испишан со бело на црвениот прстен кој ги опфаќа боите на Баварија. {{gallery |title=Историја на амблемот на Бајерн Минхен |width=120 |height=100 |align=center |Податотека:FC Bayern München (Altes Emblem).png |1901 |Податотека:Bayern München Logo (1901-1906).svg|1902–1906 |Податотека:Bayern München Logo (1906-1919).svg|1906–1919 |Податотека:Bayern München Logo (1919-1924).svg|1919–1924 |Податотека:Bayern München Logo (1924-1954).svg|1925–1954{{efn|Помеѓу 1938 и 1945 година, сите германски клубови морале да го носат амблемот на [[Националсоцијалистички сојуз на Рајхот за физички вежби|Националсоцијалистичкиот сојуз на Рајхот за физички вежби]] на своите дресови, наместо нивните вистински грбови.<ref>{{Cite book |last=Raimund Simmet |first=Dietrich |title=Alle Bayern-Trikots - von 1900 bis heute |publisher=Die Werkstatt |year=2021 |isbn=978-3-7307-0561-2 |pages=22 |language=de}}</ref>}} |Податотека:Logo Bayern Munchen(1954-1996).svg|1954–1996 |Податотека:Bayern München Logo (1996-2002).svg|1996–2002 |Податотека:Logo FC Bayern München.svg|2002–2017 |Податотека:FC Bayern München logo (2017).svg|2017–2024 |Податотека:FC Bayern München logo (2024).svg|2024–до денес }} ==Играчи== === Моментален состав === {{Updated|17 јануари 2014}} {{Fs start}} {{Fs player|no=1 |nat=GER|name=[[Мануел Нојер]]|pos=GK}} {{Fs player|no=5 |nat=GER|name=[[Матс Хумелс]]|pos=DF}} {{Fs player|no=6|nat=GER|name=[[Џошуа Кимих]]|pos=MF}} {{Fs player|no=7 |nat=FRA|name=[[Франк Рибери]]|pos=MF}} {{Fs player|no=8 |nat=ESP|name=[[Хави Мартинес]]|pos=MF}} {{Fs player|no=9 |nat=POL|name=[[Роберт Левандовски]]|pos=FW}} {{Fs player|no=10|nat=NED|name=[[Лирој Сане]]|pos=MF}} {{fs player|no=11|pos=MF|nat=COL|name=[[Даглас Коста]]|}} {{Fs player|no=13|nat=BRA|name=[[Рафиња]]|pos=DF}} {{Fs player|no=14|pos=DF|nat=ESP|name=[[Хуан Бернат]]}} {{Fs player|no=15|pos=DF|nat=GER|name=[[Ларс Лукас Маи]]}} {{Fs player|no=17|nat=GER|name=[[Џером Боатенг]]|pos=DF}} {{Football squad mid}} {{Fs player|no=18|nat=ESP|name=[[Хуан Бернат]]|pos=DF}} {{Fs player|no=21|nat=GER|name=[[Лукас Ернандес]]|pos=DF}} {{Fs player|no=22|nat=GER|name=[[Том Штарке]]|pos=GK}} {{Fs player|no=23|nat=CHL|name=[[Артуро Видал]]|pos=MF}} {{Fs player|no=25|nat=GER|name=[[Томас Милер]]|pos=FW}} {{Fs player|no=26|nat=GER|name=[[Свен Улрих]]|pos=GK}} {{Fs player|no=27|nat=AUT|name=[[Давид Алаба]]|pos=DF}} {{Fs player|no=28|nat=GER|name=[[Тијаго Дантас]]|pos=DF}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|name=[[Кингсли Коман]]|pos=FW}} {{Fs player|no=35|pos=GK|nat=GER|name=Александар Нубел}} {{Fs player|no=41|pos=DF|nat=GER|name=[[Крис Ричардс]]}} {{Fs player|no=35|nat=POR|name=[[Ренато Санчес]]|pos=MF}} {{Fs end}} == Освоени титули == [[Податотека:Bayern hattrick champions league trophies.jpg|thumb|Трите последователни трофеи во Купот на шампионите кои ги освоил Бајерн Минхен од 1974 до 1976 година. Тој што е крајно десно е вистинскиот трофеј, кој му бил даден на Бајерн трајно. Тие лево се малку помали реплики.]] Почнувајќи од освојувањето 30-тата титула на клубот во Бундеслигата, на неговите играчи им е дозволено да носат петта ѕвезда на своите дресови.<ref>{{cite web |date=9 август 2022 |title=Why Bayern Munich will wear a fifth star on their shirt |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/why-bayern-munich-wear-a-fifth-star-on-their-shirt-15935 |access-date=27 февруари 2025 |publisher=[[Бундеслига]] |archive-date=9 август 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809173059/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/why-bayern-munich-wear-a-fifth-star-on-their-shirt-15935 |url-status=live }}</ref> *'''{{Трофеј-Бундеслига}} [[Бундеслига]]''' (35) : 1932, 1968-69, 1971-72, 1972-73, 1973-74, 1979-80, 1980-81, 1984-85, 1985-86, 1986-87, 1988-89, 1989-90, 1993-94, 1996-97, 1998-99, 1999-2000, 2000-01, 2002-03, 2004-05, 2005-06, 2007-08, 2009-10, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2020-21, 2021-22, 2022-23, 2024-25, 2025-26 * '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Германија}} [[Фудбалски куп на Германија|Куп на Германија]]''' (20) : 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982, 1984, 1986, 1998, 2000, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020 * '''[[Фудбалски суперкуп на Германија|Суперкуп на Германија]]''' (10) : 1987, 1990, 2010, 2012, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022 * '''[[Германски фудбалски Лига куп|Лига куп на Германија]]''' (6) : 1997, 1998, 1999, 2000, 2004, 2007 * '''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' (6) : 1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020 * '''[[Податотека:Coppauefa.png|15px|Куп на УЕФА]] [[Лига Европа|Куп на УЕФА]]''' (1) : 1995-96 * '''[[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' (1) : 1966-67 * '''{{Трофеј-Интерконтинентален куп}} [[Интерконтинентален куп]]''' (2) : 1976, 2001 * '''[[Светско клупско првенство во фудбал|Светско клупско првенство]]''' (2) : 2013, 2020 == Најдобар состав на сите времиња == На [[1 јуни]] [[2005]] година, Бајерн ги објавил резултатите од јавното гласање за најдобар тим на сите времиња, на кое гласале над 66 000 навивачи на клубот: *'''Голман''' : [[Сеп Маер|Маер]] *'''Одбрана''' : [[Георг Шварценберг|Шварценберг]], [[Франц Бекенбауер|Бекенбауер]], [[Клаус Аугенталер|Аугенталер]], [[Паул Брајтнер|Брајтнер]] *'''Среден ред''': [[Штефан Ефенберг|Ефенберг]], [[Мехмет Шол|Шол]], [[Лотар Матеус|Матеус]] *'''Напад''' : [[Карл-Хајнц Румениге|Румениге]], [[Герд Милер|Г. Милер]], [[Џоване Елбер|Елбер]]. ==Втора екипа/клуб== {{Infobox football club 2 | color1 = #FFFFFF | color2 = #FF0000 | clubname = Бајерн Минхен II | current = ФК Бајерн Минхен II сезона 2017–2018| | ground = [[Стадион Грунвалдер|Стадионот Грунвалдер]]<br/>[[Минхен]], [[Германија]] | capacity = 10,240 | manager = {{знамеикона|Германија}} [[Ерик тен Хаг]] | mgrtitle = Тренер | | league = [[Регионална фудбалска лига - Бајерн (Германија)|Регионална лига - Бајерн]] | season = [[Регионална фудбалска лига - Бајерн (Германија) 2017-18|2017–18]] | position = Регионална лига - Бајерн, 2-ри | pattern_la1 = _FCBAYERN_1112h | pattern_b1 = _FCBAYERN_1112h | pattern_ra1 = _FCBAYERN_1112h | pattern_sh1 = _FCBAYERN_1112h | pattern_so1 = _FCBAYERN_1112h | leftarm1 = DD0000 | body1 = DD0000 | rightarm1 = DD0000 | shorts1 = DD0000 | socks1 = DD0000 | pattern_la2 = _adidasonwhite2002 | pattern_b2 = _FCBAYERN_1213a | pattern_ra2 = _adidasonwhite2002 | pattern_sh2 = _FCBAYERN_1213a | pattern_so2 = | leftarm2 = FF6F00 | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FF6F00 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF }} ФК Бајерн Минхен II (до [[2005]] ''ФК Баjерн Минхен аматери'') е, исто така, професионален тим кој од [[2011]] година се натпреварува во четвртата лига по ранг односно [[4. фудбалска лига (Германија)|Регионалната лига]]. Овој тим се наоѓа меѓу јуниорите и сениорите и обично се состои од перспективни играчи на возраст од 18 до 23 години. Од [[1973]] до [[2011]] година, тимот постојано се натпреварувал во третата лига. Од [[2013]] година тренер на тимот е [[Ерик тен Хаг]], а негови соработници се [[Герд Милер]] и [[Рајнер Улрих]].<ref>[http://www.fcbayern.telekom.de/de/news/news/2013/43290.php?fcb_sid=0c3bf370abce0b4b203dc35fb91e528c Erik ten Hag übernimmt FC Bayern II], fcbayern.de, преземено на 13 март 2015</ref>. Во [[1983]] и [[1987]] година, Баерн Минхен аматери стигнале до финалето на [[Германско аматерски првенство (фудбал)|Германското аматерско првенство]]. Со воведувањето на [[Регионална лига (Германија)|регионални лиги]] како трета лига по ранг во [[1994]] година, тимот директно се квалификувал за Регионалната лига - Југ и играл во оваа лига до [[2008]] година, кога со освојувањето на осмата позиција се квалификувале за новоформираната [[3. фудбалска лига (Германија)|3 Лига]]. Во својата прва сезона во 3. Лига, вториот тим на Баерн завршил на петтото место во сезоната 2008-09. Претходно пак, [[Регионална лига (Германија) 2003-04#Регионална лига-Југ|во сезоната 2003-04]] Баерн Минхен аматери го освои првото место во Регионалната лига - Југ со играчи како [[Звјездан Мисимовиќ]], [[Петар Троховски]] и [[Паоло Гереро]]. Во [[Фудбалски куп на Германија|Купот на Германија]] аматерите на Баерн првиот добар резултат го имале во сезоната [[Фудбалски куп на Германија 1993-1994|1993-1994]] кога стигнале до осмина-финалето каде биле елиминирани на пенали од [[Тенис Борусија Берлин]]. Следната сезона [[Фудбалски куп на Германија 1994-1995|1994-1995]] како и во сезоната [[Фудбалски куп на Германија 2004-2005|2004-2005]], тимот го остварил најдобриот резултат во ова натпреварување достигнувајќи дури до четврт-финалето, каде биле елиминирани од [[ВФЛ Волфсбург|Волфсбург]] и од [[ФК Вердер Бремен|Вердер]] соодветно. На патот до овие успеси во Купот на Германијата Баерн аматери елиминирале неколку екипи од [[Бундеслига]]та како Вердер Бремен, [[ФК Штутгарт|Штутгарт]], [[1.ФК Келн|Келн]] и [[ФК Борусија Менхенгладбах|Борусија Менхенгладбах]]. Од [[2008]] година резервните екипи немаат право на учество во Купот на Германија. Од вториот тим произлегле многу играчи кој подоцна заиграле за првиот тим, подоцна станале ѕвезди во Баерн Минхен и во репрезентацијата, а меѓу нив најпознати се [[Маркус Бабел]], [[Филип Лам]], [[Овен Харгривс]], [[Бастиан Швајнштајгер]] и помладите [[Холгер Бадштубер]] и [[Томас Милер (фудбалер)|Томас Милер]]. ''Бајерн II'' ги игра своите натпревари на [[Стадион Грунвалдер|Стадионот Грунвалдер]], кој во почетокот бил стадион на првиот тим на Бајерн и [[ТСВ Минхен 1860|Минхен 1860]], додека тие не се преместиле на [[Олимписки стадион во Минхен|Олимпискиот стадион]] во [[1972]] година. Денес, покрај ''Бајерн II'', Стадионот Грунвалдер го користи и вториот тим на [[ТСВ Минхен 1860|Минхен 1860]]. Поради реновирање овој стадион бил затворено во сезоната 2012-13, па тимот своите домашни натпревари за таа сезона ги играл во Шпортпарк Хајмстетен во источниот дел на Минхен. === Моментален состав === {{Fs start}} {{Fs player|no=1 |nat=AUT|name=[[Иван Лучиќ]]|pos=GK}} {{Fs player|no=2 |nat=GER|name=[[Херберт Пол]]|pos=DF}} {{Fs player|no=3 |nat=GER|name=[[Филип Стеинхарт]]|pos=DF}} {{Fs player|no=4 |nat=GER|name=[[Штефан Бук]]|pos=DF}} {{Fs player|no=5 |nat=GER|name=[[Едвин Шварц]]|pos=DF}} {{Fs player|no=6 |nat=GER|name=[[Рико Стридер]]|pos=MF}} {{Fs player|no=7 |nat=GER|name=[[Тобијас Швајнштајгер]]|pos=FW}} {{Fs player|no=9 |nat=GER|name=[[Герит Вегкамп]]|pos=FW}} {{Fs player|no=10|nat=GER|name=[[Басијан Фишер]]|pos=MF}} {{Fs player|no=11|nat=GER|name=[[Патрик Веихрауч]]|pos=FW}} {{Fs player|no=12|nat=GER|name=[[Андреас Росл]]|pos=GK}} {{Fs player|no=13|nat=GER|name=[[Џузепе Лео]]|pos=DF}} {{Fs player|no=14|nat=FRA|name=[[Стивен Рибери]]|pos=FW}} {{Football squad mid}} {{Fs player|no=15|nat=GER|name=[[Матијас Строхмајер]]|pos=DF}} {{Fs player|no=16|nat=GRE|name=[[Ангелос Оиконому]]|pos=MF}} {{Fs player|no=17|nat=GER|name=[[Лукас Гертлер]]|pos=MF}} {{Fs player|no=18|nat=TOG|name=[[Коџови Кусу]]|pos=DF}} {{Fs player|no=19|nat=GER|name=[[Себастијан Бесел]]|pos=MF}} {{Fs player|no=20|nat=GER|name=[[Никола Јелишиќ]]|pos=DF}} {{Fs player|no=22|nat=GER|name=[[Рикардо Баста]]|pos=MF}} {{Fs player|no=23|nat=GER|name=[[Александер Зигхарт]]|pos=FW}} {{Fs player|no=24|nat=AUT|name=[[Патрик Пучегер]]|pos=DF}} {{Fs player|no=25|nat=GER|name=[[Леополд Зингерле]]|pos=GK}} {{Fs player|no=26|nat=GER|name=[[Ленарт Ингман]]|pos=FW}} {{Fs player|no=35|nat=GER|name=[[Даниел Милер]]|pos=GK}} {{Fs end}} === Тренер и стручен кадар === [[Податотека:Erik ten Hag.jpg|thumb|десно|220px|Тренерот на Баерн II: [[Ерик тен Хаг]].]] {| class="wikitable" width="550" |- bgcolor="#DDDDDD" ! Име!! Функција |- bgcolor="#EEEEEE" ! colspan="2" | Тренерски штаб |- | [[Ерик тен Хаг]] || align="center"| Тренер |- | [[Рајнер Улрих]] || align="center"| Пом. тренер |- | [[Герд Милер]] || align="center"| Пом. тренер |- | [[Валтер Јунганс]] || align="center"| Тренер на голманите |- ! colspan="2" | Оддел за медицина |- | Волкер Браун || align="center"| Тимски доктор |- | Штефан Милер || align="center"| Физиотерапевт |- | Хелмут Ерхард || align="center"| Физиотерапевт |- | Хајнц Планк || align="center"| Негувател |} == Поврзано == *[[Список на фудбалски клубови кои биле светски прваци]] == Забелешки == {{notelist}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Commons category|FC Bayern Munich}} * {{Official website}} {{in lang|en|de|es|zh}} * [https://web.archive.org/web/20110716015827/http://scoreshelf.com/qmjb/en/Bayern_Munich/German_Bundesliga Годишно евидентирање] на [[Бундеслига]]та (архивирано) * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/50037--fc-bayern-munchen/ ФК Бајерн Минхен] на [[УЕФА]] * [http://bayernmkd.wordpress.com Информатор за Бајерн Минхен] на македонски јазик {{Бундеслига}} {{Шампиони на Германија во фудбал}} {{Победници на Европскиот Куп на шампиони и Лигата на шампионите}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Бајерн Минхен| ]] awok7cinmbldsr7p8u3el8uyaulvyc5 Разговор со корисник:Виолетова 3 34591 5651256 5579344 2026-10-29T15:02:53Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651256 wikitext text/x-wiki {{Архиви| [[/Архива1]]<br /> [[/Архива2]]<br /> [[/Архива3]]<br /> [[/Архива4]]<br /> [[/Архива5]]<br /> [[/Архива6]]<br /> [[/Архива7]]<br /> [[/Архива8]]<br /> [[/Архива9]]<br /> [[/Архива10]]<br /> [[/Архива11]]<br /> [[/Архива12]] }} == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question from [[User:Blblb3333|Blblb3333]] (10:53, 18 јуни 2025) == test --[[User:Blblb3333|Blblb3333]] <small>([[User talk:Blblb3333|разговор]])</small> 10:53, 18 јуни 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Question from [[User:JovanGJ17|JovanGJ17]] (14:49, 16 јули 2025) == Како да напавам страница за новинарот Драган Ѓорговски? Станува збор за татко ми, направив неколку обиди, но не излегува ништо. Станува збор за новинар во пензија со награда за животно дело од ЗНМ, кој низ годините со својата работа бил во центарот на речиси сите случувања од распадот на поранешна Југославија и создавањето на независна Македонија до денеска --[[User:JovanGJ17|JovanGJ17]] <small>([[User talk:JovanGJ17|разговор]])</small> 14:49, 16 јули 2025 (CEST) == Question from [[User:Кристијан Поповски|Кристијан Поповски]] (23:20, 22 јули 2025) == Здраво, здраво. Штотуку објавив за Македонска студентска организација во Словенија. Би ми значело ваш фидбек и помош да ја скоцкаме за да ги следи правилата на Википедија, со оглед на тоа дека сум нов во оваа дејност. Благодарам многу! :) --[[User:Кристијан Поповски|Кристијан Поповски]] <small>([[User talk:Кристијан Поповски|разговор]])</small> 23:20, 22 јули 2025 (CEST) :Ќе ја видам утре, а сега на кратко колку што видов, една забелешка: на Википедија на македонски јазик не користиме Северна, туку само Македонија. Можеш тоа да го смениш. Поздрав. [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 23:28, 22 јули 2025 (CEST) == Пролет 2025 == Здраво, Виолетова, Оно што е напишано за статии кое су помалку од 20 не е по правило, тоа не е пишувало во целиот текот на натпреварот. Јас сум работел на тие статии и несум награден а по збирот на бодови сум освоил второ место. Големо разочарување. Поздрав. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 11:54, 3 август 2025 (CEST) :Здраво [[Корисник:Marco Mitrovich|Марко]], :Некои натпревари имаат жири комисија што решава и става оценки, така и Пролет 2025, каде јас не сум член. Би требало на некој од членовите на комисијата да се обратиш со прашање. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:13, 3 август 2025 (CEST) == Викисредба (23 септември 2025) == Добар ден Виолетова, ве поканувам на петата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 23 септември во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (23 септември 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:57, 21 септември 2025 (CEST) == Козјак (езеро) == Зошто ја вративте мојата измена? Погледнете како изгледа инфокутијата сега! [[User:MBi|MBi]] <small>([[User talk:MBi|разговор]])</small> 20:18, 25 октомври 2025 (CEST) : Кај мене се појави дека сте ги избришале метрите и километрите, затоа ја вратив вашата измена. Ќе видам сега за што велите како изгледа кутијата. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 20:29, 25 октомври 2025 (CEST) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Викисредба (9 февруари 2026) == Добар ден Виолетова, ве поканувам на втората викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 9 февруари во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (9 февруари 2026)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на ''Google Maps''). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 09:40, 2 февруари 2026 (CET) == Мета-дијалектика == Почитувана и драга колешка Виолетова, може ли некој да ја суреди оваа статија [[Мета-дијалектика]] со цел да нема досадни жолти шаблони. (Ако треба можам да изнаредим уште 100 референци, но ако нема добра воља...се ќе остане како и досега). Голем поздрав, [[User:SMK-WMC|SMK-WMC]] <small>([[User talk:SMK-WMC|разговор]])</small> 22:55, 3 февруари 2026 (CET) == Question from [[User:DarenSharen|DarenSharen]] (22:32, 8 февруари 2026) == Здраво, штотуку ги создадов моите 2 први статии https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%B8%D0%BA%D0%BE (за Зико и за Тривела). Може ли да замолам да ги проверите дали се ок? --[[User:DarenSharen|DarenSharen]] <small>([[User talk:DarenSharen|разговор]])</small> 22:32, 8 февруари 2026 (CET) == Question about the public domain status of Vidoe_Smilevski.jpg == Здраво! The article on Vidoe Smilevski is currently nominated as a Did You Know hook on the English Wikipedia. It can be published with the [https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vidoe_Smilevski.jpg file Vidoe_Smilevski.jpg from Commons], but we're unsure where its status as Public Domain comes from. Where can we confirm that it was published before 1971? Since you're the original uploader, maybe you can help) Thank you! [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]] <small>([[User talk:Barbalalaika|разговор]])</small> 23:16, 25 февруари 2026 (CET) :Hi [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]], The photo was given with those info from the file of Vidoe Smilevski which curently keeps in the State Archive of the Republic of Macedonia. I believed what the employees in the Archive wrote in the file and said about the photo: that the photo is in public domain. I can try to find link or something else with the proof. Regards, -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:56, 26 февруари 2026 (CET) ::Thank you for the quick reply! If the State Archive of the Republic of Macedonia said so, I think it is fine to use the photo. But if you have some time to find a proof I can show, it woulod be appreciated) [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]] <small>([[User talk:Barbalalaika|разговор]])</small> 10:25, 26 февруари 2026 (CET) :::Hi [[Корисник:Barbalalaika|Barbalalaika]], :::I got the answer at the Archive that the archivists who worked on the file containing the photo made that assessment. There is no link or other proof we can use on Wiki for the photo. Regrads, - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 09:25, 27 февруари 2026 (CET) ::::That's all right, thank you so much for the quick reply and have a nice day! [[User:Barbalalaika|Barbalalaika]] <small>([[User talk:Barbalalaika|разговор]])</small> 10:00, 27 февруари 2026 (CET) :::::@[[Корисник:Barbalalaika|Barbalalaika]] и @[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] не те разбирам! [[User:Куйгорож|Куйгорож]] <small>([[User talk:Куйгорож|разговор]])</small> 10:15, 7 март 2026 (CET) == Question from [[User:Куйгорож|Куйгорож]] (10:31, 7 март 2026) == Здраво, каде можам да најдам 2 шаблони <nowiki>{{Бришење}}</nowiki> {{{Јавна сопственост}}} --[[User:Куйгорож|Куйгорож]] <small>([[User talk:Куйгорож|разговор]])</small> 10:31, 7 март 2026 (CET) :[[Предлошка:Јавна сопственост]] - овде има повеќе опции. :За брзо бришење, колку што гледам веќе го знаеш шаблонот. :-Поздрав[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 11:55, 7 март 2026 (CET) ::@[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] ова е за вас со[[Предлошка:Јавна сопственост]]: [[User:Куйгорож|Куйгорож]] <small>([[User talk:Куйгорож|разговор]])</small> 12:05, 7 март 2026 (CET) :::Не те разбирам, ти бараше , не јас. -[[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 12:07, 7 март 2026 (CET) == Question from [[User:Коробар|Коробар]] (09:13, 22 март 2026) == Ми треба помош со уредување. Не знам од која причина ја избришале страната за Вук Митевски. Јас не сум „уредувач“ на страници, но можам значително да придонесам на македонската Википедија. Ви благодарам --[[User:Коробар|Коробар]] <small>([[User talk:Коробар|разговор]])</small> 09:13, 22 март 2026 (CET) :Здраво [[User:Коробар|Коробар]], убаво што сакате да придонесете, за тоа ви е потребно да почитувате одредени правила за уредување на енциклопедијата. Колку што можам да видам, страницата за Вук Митевски била избришана затоа што прво презимето било со мала буква, а забелешката е: „уредување на неискусен уредувач“. Повеќе информации за тоа како се создава статија, може да најдете на [[Помош:Нагледен уредник/Кориснички прирачник|корисничкиот прирачник]], [[Википедија:Прирачник за стилот|препораките за стилот на пишување]], како и на [[Википедија:Почетен курс|почетниот курс]]. За сè што ви треба, слободно обратете ми се за помош поврзана со Википедија. - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 13:40, 22 март 2026 (CET) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Курукан Фуга == Здраво @[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] што се случи со страницата што ја уредував? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 16:05, 5 јуни 2026 (CEST) :Тука е страницата [[Курукан Фуга]]. Некој друг пробал да ја уредува од ново, и тоа го отповикав, а твоето уредување си стои. п.с. Можеш да видиш во историја на уредувањата. - Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 16:12, 5 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 12:22, 13 јуни 2026 (CEST) :Го поставив гласањето горе на сајтнотис, да видат повеќемина. Мејл ти пратив преку Википедија, провери. Поздрав [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:04, 13 јуни 2026 (CEST) ::Добар ден [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], гласањето завршило вчера. Ако можете ве молам тргнете го гласањето на сајтнотис. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 14:24, 20 јуни 2026 (CEST) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:Виолетова|Виолетова]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:02, 29 октомври 2026 (CET) os8oyl9fcbj37mzc6tljbtlywx68ljb Пол Гоген 0 38134 5651403 4932259 2026-10-30T01:11:09Z Surajr7 99167 5651403 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Пол Гоген <br />Paul Gauguin | image = Paul Gauguin 1891.png | caption = Гоген во 1891 | birth_name = Еуген Хенри Пол Гоген | birth_date = {{birth date|df=yes|1848|6|7}} | birth_place = [[Париз]], [[Втора република (Франција)|Франција]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1903|5|8|1848|6|7}} | death_place = [[Атуона]], [[Маркиски Острови]], [[Француска Полинезија]] | nationality = French | field = Сликарство, скулптура, [[керамичка уметност|керамика]], [[гравура]] | training = | movement = [[Постимпресионизам]], [[Примитивизам]], [[Синтетизам]] | spouse = {{marriage|Мет - Софи Гад<br>|1873|1894|end=разведени}}<br>{{marriage|[[Теха - амана]]<br>|1891|1893|end=разведени}} | works = | patrons = | awards = }} '''Пол Гоген''' ({{роден во|Париз}}, {{роден на|7|јуни|1848}} - {{починал на|9|мај|1903}}) бил [[Франција|француски]] [[сликар]]. Тој се инспирирал од егзотичниот свет на островите Тахити и Фати - Ива. Формите на неговите слики се мирни и монументални, проткаени со еротика. Влијаел врз развојот на експресионизмот и на формирањето на фовизмот, а се занимавал и со скулптура. Умрел на Маркишките Острови во 1903 година<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.britannica.com/biography/Paul-Gauguin/ |title=Paul Gauguin |accessdate=2021-02-04 |archive-date=2021-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125011829/https://www.britannica.com/biography/Paul-Gauguin }}</ref>,<ref>[https://www.theartstory.org/artist/gauguin-paul/life-and-legacy/ Paul Gauguin - Biography and Legacy]</ref>. == Галерија == <gallery class="center" widths="150px" heights="150px"> File:Paul Gauguin 137.jpg|'''Пол Гоген''' - ''Визија по проповедта (Јаков се бори со ангелот) '' (1888), масло на платно File:Gauguin - Cafe at Arles (1888).jpg|'''Пол Гоген''' - „Вечерната кафетерија во Арл, (Г-ѓа Гинукс )“ (1888), маслона платно File:Paul Gauguin 121.jpg|'''Пол Гоген''' - „Мртва природа со вазна во форма на глава и јапонска дрворез | Мртва природа со јапонски дрворез“ (1889) File:Paul Gauguin 056.jpg|'''Пол Гоген''' - „ Тахичанки на плажа“ (1891), масло на платно File:Paul Gauguin - Delightful Land (Te Nave Nave Fenua) - Google Art Project.jpg|'''Пол Гоген''' - „Прекрасна земја “„ (Te Nave Nave Fenua)“ (1892), масло на платно File:Paul Gauguin (French - Arii Matamoe (The Royal End) - Google Art Project.jpg|'''Пол Гоген''' - „Арии Матамое (Кралскиот крај)“(1892), масло на платно File:Paul Gauguin 031.jpg| '''Пол Гоген''' - „ Месечината и земјата (Hina tefatou)“ (1893), масло на платно File:Paul Gauguin 039.jpg|'''Пол Гоген''' - „ Воденица во Понт-Авен“(1894), масло на платно </gallery> ==Наводи== {{наводи}} {{Франција-сликар-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гоген, Пол}} [[Категорија:Пол Гоген| ]] [[Категорија:Француски сликари]] [[Категорија:Постимпресионистички сликари]] [[Категорија:Фовизам]] 1opvro39ezqx9vj2yy2tge53iha0hsx 5651546 5651403 2026-10-30T11:47:17Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Gauguin_-_Cafe_at_Arles_(1888).jpg]] со [[File:Gauguin_-_Café_at_Arles_(Night_Café_at_Arles)_1888.jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: more common name of the painting). 5651546 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Пол Гоген <br />Paul Gauguin | image = Paul Gauguin 1891.png | caption = Гоген во 1891 | birth_name = Еуген Хенри Пол Гоген | birth_date = {{birth date|df=yes|1848|6|7}} | birth_place = [[Париз]], [[Втора република (Франција)|Франција]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1903|5|8|1848|6|7}} | death_place = [[Атуона]], [[Маркиски Острови]], [[Француска Полинезија]] | nationality = French | field = Сликарство, скулптура, [[керамичка уметност|керамика]], [[гравура]] | training = | movement = [[Постимпресионизам]], [[Примитивизам]], [[Синтетизам]] | spouse = {{marriage|Мет - Софи Гад<br>|1873|1894|end=разведени}}<br>{{marriage|[[Теха - амана]]<br>|1891|1893|end=разведени}} | works = | patrons = | awards = }} '''Пол Гоген''' ({{роден во|Париз}}, {{роден на|7|јуни|1848}} - {{починал на|9|мај|1903}}) бил [[Франција|француски]] [[сликар]]. Тој се инспирирал од егзотичниот свет на островите Тахити и Фати - Ива. Формите на неговите слики се мирни и монументални, проткаени со еротика. Влијаел врз развојот на експресионизмот и на формирањето на фовизмот, а се занимавал и со скулптура. Умрел на Маркишките Острови во 1903 година<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.britannica.com/biography/Paul-Gauguin/ |title=Paul Gauguin |accessdate=2021-02-04 |archive-date=2021-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125011829/https://www.britannica.com/biography/Paul-Gauguin }}</ref>,<ref>[https://www.theartstory.org/artist/gauguin-paul/life-and-legacy/ Paul Gauguin - Biography and Legacy]</ref>. == Галерија == <gallery class="center" widths="150px" heights="150px"> File:Paul Gauguin 137.jpg|'''Пол Гоген''' - ''Визија по проповедта (Јаков се бори со ангелот) '' (1888), масло на платно File:Gauguin - Café at Arles (Night Café at Arles) 1888.jpg|'''Пол Гоген''' - „Вечерната кафетерија во Арл, (Г-ѓа Гинукс )“ (1888), маслона платно File:Paul Gauguin 121.jpg|'''Пол Гоген''' - „Мртва природа со вазна во форма на глава и јапонска дрворез | Мртва природа со јапонски дрворез“ (1889) File:Paul Gauguin 056.jpg|'''Пол Гоген''' - „ Тахичанки на плажа“ (1891), масло на платно File:Paul Gauguin - Delightful Land (Te Nave Nave Fenua) - Google Art Project.jpg|'''Пол Гоген''' - „Прекрасна земја “„ (Te Nave Nave Fenua)“ (1892), масло на платно File:Paul Gauguin (French - Arii Matamoe (The Royal End) - Google Art Project.jpg|'''Пол Гоген''' - „Арии Матамое (Кралскиот крај)“(1892), масло на платно File:Paul Gauguin 031.jpg| '''Пол Гоген''' - „ Месечината и земјата (Hina tefatou)“ (1893), масло на платно File:Paul Gauguin 039.jpg|'''Пол Гоген''' - „ Воденица во Понт-Авен“(1894), масло на платно </gallery> ==Наводи== {{наводи}} {{Франција-сликар-никулец}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Гоген, Пол}} [[Категорија:Пол Гоген| ]] [[Категорија:Француски сликари]] [[Категорија:Постимпресионистички сликари]] [[Категорија:Фовизам]] lh7wp9ld3iw134kzq7on8s8kodssvtn Назарет 0 40310 5651521 4611934 2026-10-30T11:17:01Z Rijikk 116125 update 5651521 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за град | тип = | име = Назарет | официјално име = | изворно име = [[Хебрејски јазик|хебрејски]]: נָצְרַת | изворно име2 = [[Арапски јазик|арапски:]]: الناصرة | друго име1 = | друго име2 = | друго име3 = | слика = Nazrat.jpg | сл-големина = 250px | опис = | знаме = | знаме-големина = | знаме-врска = | грб = | грб-големина = | грб-врска = | локација = | лок-големина = | лок-коментар = | lat_dir = N | lat_deg = 32 | lat_min = 42 | lat_sec = 07 | lon_dir = E | lon_deg = 35 | lon_min = 18 | lon_sec = 12 | временска зона = | вз-лето = | прекар = | прекар изворно = | прекар2 = | прекар2 изворно = | прекар3 = | прекар3 изворно = | прекар4 = | прекар4 изворно = | мото = | мото изворно = | доселување = | основан од = | основан во = | старо име1 = | старо име2 = | старо име3 = | старо име4 = | авто = | празник датум = | празник име = | поштенски код = | повикувачки број = | официјална страница = [http://www.nazarethinfo.org/ www.nazarethinfo.org] | земја = | поделба-тип1 = [[Области на Израел|Област]] | поделба-име1 = [[Северна област (Израел)|Северна]] | поделба-тип2 = | поделба-име2 = | поделба-тип3 = | поделба-име3 = | поделба-тип4 = | поделба-име4 = | општини = | административна распределба = | населби = | градоначалник = Jаков Эфрати<ref name="972mag">{{cite web |author = |url = https://www.972mag.com/nazareth-christmas-crime-corruption/ |title = In Nazareth, holiday festivities mask a ‘deep rot’ By Baker Zoubi January 5, 2026 |lang =en |website = www.972mag.com |date = |access-date = 2026-10-30 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}</ref><ref name="maariv2025">{{cite web |author = |url = https://www.maariv.co.il/news/israel/article-1209109 |title = אחרי ההדחה: זה מי שיעמוד בראש עיריית נצרת בתיה גלעדי 26/06/2025/ |lang =he |website = www.maariv.co.il |date = |access-date = 2026-10-30 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}</ref> | власт-тип1 = | власт-име1 = | власт-тип2 = | власт-име2 = | партија = | површина = 14,2 | копно = | вода = | паркови = | надморска височина = 350 | клима = | население = 64&nbsp;800<ref>[http://www.cbs.gov.il/population/new_2007/table3.pdf cbs.gov]</ref> | година на попис1 = 2006 | мажи = | жени = | високо = | средно = | основно = | неписмени = | густина на население = 4&nbsp;553 | година на попис2 = | етнички групи = [[Израелски Арапи|Арапи]] }} '''Назарет''' ([[Арапски јазик|арапски]]: الناصرة ан-Насира; [[Хебрејски јазик|хебрејски]]: נָצְרַת, стандарден хебрејски: Náẓəraт) е град во северен [[Израел]]. [[Нов завет|Новиот завет]] го споменува како место каде што [[Исус Христос]] го поминал своето детство. Денес, градот е еден од најважните христијански свети градови. Има околу 70&nbsp;000 жители. == Географија == Во денешно време, градот се наоѓа на 350 метри надморска височина. Тој се наоѓа на околу 25 километри од [[Галилејско езеро|Галилејското езеро]] и на околу 9 километри од планината [[Табор (планина)|Табор]]. Главниот сообраќаен пат помеѓу [[Египет]] и внатрешна [[Азија]] го заобиколува Назарет и преминува кон [[Дамаск]]. == Демографија == Градот има околу 70,000 жители. Мнозинството од населението се [[израелски Арапи]], од кои 35% се со [[Христијанство|христијанска]], а 65% со [[ислам|муслиманска]] [[религија|вероисповед]]. Заедно со својот сестрински град Назарет Илит (Горен Назарет), градот брои околу 120&nbsp;000. Илит Назарет е создаден и претежно таму живеат [[Евреи]]. == Историја == [[Податотека:Nazareth the holy land 1842.jpg|thumb|right|1842]] Археолошките ископувања покажале дека градот во [[1 век]] бил многу ретко населуван. Пронајдени се стари гробови, остатоци од многу ѕидови кои денеска претставуваат само туристички урнатини. Се проценува дека градот за време на [[Исус Христос]] имал само околу 480 до 2000 жители и според еврејските записи тој не се споменува до [[3 век]]. Некои сметаат дека градот всушност не ни постоел бидејќи не само што не се споменува во [[Стар завет|Стариот завет]], туку и според ископувањата нема податоци дека овој град постоел во времето на [[Асирија]], [[Вавилон]] или [[Римско Царство|Римското Царство]]. За првпат градот бил споменет во 3 век од страна на римскиот војсководец [[Јулиус Африканeцот]] кој го опишува како едно мало село. Градот бил многупати освојуван и разрушуван под разни владетели. Така, во [[637]] година муслиманите ја освоиле [[Палестина]]. Подоцна за градот се води битка во време на [[Крстоносни војни|Крстоносните војни]] во [[11 век]]. Потоа, [[Саладин]] во [[1187]] година ја зазел цела Палестина (нормално овде спаѓал претходно и градот [[Витлеем]]). Подоцна, градот бил под власт на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]] од [[1517]] година), а од 1918 година под [[Британија|британска]] контрола. Во [[1948]] година градот припаднал на [[Израел]]. == Градот во модерно време == Назарет денеска претставува најголема заедница на израелските [[Арапи]] во светот. Во стариот дел на градот, каде што претежно се населени Арапите, постојат познатите тесни, мали улици. Во близина на базиликата е објавено дека ќе се гради [[џамија]], со што се појавиле големи нереди меѓу населението. == Религиозни светилишта == Назарет се состои од повеќе цркви кои денес претставуваат туристички атракции: * [[Базилика]] Благовест, најголемиот христијански објект на Блискиот Исток. * [[Православна црква|Православната црква]] ја изградила [[Црква]]та св. Гаврил * Грчката католичка црква поседува [[Синагога]] која е традиционално место на Синагогата каде што Исус проповедал * Црква Св. Јосиф * Базилика на младиот Исус == Наводи == {{reflist}} {{Координати-наслов dms|32|42|07|N|35|18|12|E|type:city_scale:40000}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Градови во Израел]] [[Категорија:Назарет| ]] [[Категорија:Свети градови]] suqjiqtmb1rwtvnsxsvzef28jvqicvv Разговор со корисник:MacedonianBoy 3 40875 5651258 5621496 2026-10-29T15:09:44Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651258 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <imagemap> Image:Flag of Mongolia.svg|150px|border|left|Знаме на Монголиiа default [[Знаме на Монголија]] desc none </imagemap> <imagemap> Image:Flag of Vanuatu.svg|150px|border|right|Знаме на Вануату default [[Знаме на Вануату]] desc none </imagemap> <div class="messagebox cleanup metadata plainlinks">{{native name|mk|Нова порака оставаіте наідолу. Обично тука одговарам, но во случаі да е нешто многу важно очекуваіте порака на вашата страна за разговор!|paren=omit}}</div> {{Clear}} <div style="font-family: Palatino Linotype;font-size:16px;padding: 8px;background: #FFFACD; color: #00416A; border: 2px solid red;-moz-border-radius: 20px;"> {{Архиви|авто=долга]]}} {{Clear}} ---- <!--НОВИТЕ ПОРАКИ ПОД ОВОЈ ЗНАК--> == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 15:07, 26 јули 2024 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:10, 7 октомври 2024 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Вашата страниза за Борислав Павловски == Добар ден, сакав да Ве преудпредам дека странца за Борислав Павловски веќе постои на хрватски https://hr.wikipedia.org/wiki/Borislav_Pavlovski и на српскохрватски и дека треба да ја врзете со тие јазици, инаку ќе остане „сама“. Благодарам на вниманието, Јасмина [[User:Јасмина Шопова|Јасмина Шопова]] <small>([[User talk:Јасмина Шопова|разговор]])</small> 17:32, 26 март 2025 (CET) :: Благодарам. Средено е. Секое добро!--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 11:27, 9 април 2025 (CEST) == Identify village in Macedonia == Drawing a detailed map of the border between Greater Albania and Greater Bulgaria during WWII including its smaller changes, I found [https://macedonia.kroraina.com/nk2/nk_2.htm#5<nowiki>] in Bulgarian, the paragraph that refers to footnote 201 lists villages that were ceeded from Bulgaria to Albania. All are east of Kicevo, I found them quickly, exept one: Подусел/Podusel. Can you identfy it?--</nowiki>[[User:Antemister|Antemister]] <small>([[User talk:Antemister|разговор]])</small> 13:44, 18 април 2025 (CEST) :Hi, I saw this message by accident, and as I visit personally these villages as part of our expeditionary project, and based that every mentioned village in the sentence are part of the small ethnographic-historical area Rabetinkol, my answer is that the village Podusel is actually the Miokazi ([[Миокази]]). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:|разговор]])</small> 17:59, 18 април 2025 (CEST) ::{{ping|Ehrlich91}}, wow, what I quick reply, thank you! Seems that this Rabetinkol area as a whole was exchanged. There was a treaty signed on 29/30/31 March 1943 between "Albania" and Bulgaria, in which the demarcation line was fixed, with small changes "north of Kachanik", the mentioned Rabetinkol area and at Lake Ohrid. Was unfortunately still not able to find that treaty. Maybe you could try google for that in Makedonian if you find that text or at least some more details about it?--[[User:Antemister|Antemister]] <small>([[User talk:Antemister|разговор]])</small> 12:00, 20 април 2025 (CEST) == Викисредба (29 мај 2025) == Добар ден MacedonianBoy, ве поканувам на третата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 29 мај во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (29 мај 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:02, 27 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Викисредба (30 јуни 2025) == Добар ден MacedonianBoy, ве поканувам на четвртата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 30 јуни во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (30 јуни 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:46, 27 јуни 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Правопис == Здраво, бидејќи предлошката за главна лента е заклучена, не можам да сменам правопис. Правилно е ,,добре дојде" со празен простор, а не ,,добредојде" во овој случај. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 20:22, 19 октомври 2025 (CEST) ::Здраво. Супер штон се следат промени :) Да, да, секако тоа, во фаза на пробување/ освежување сум на главната, секој предлог и подобрување е добредојдено. Позз--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 20:42, 19 октомври 2025 (CEST) :::Предлог: Да се вметне врска кон статистиката за колку има активни членови, статии итн. кога ќе се притисне на вкупниот број на статии како претходно. Само што не можам да го најдам линкот кон тоа. И по „Википедија“ можеби треба да се стави запирка. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 22:14, 19 октомври 2025 (CEST) == Википедија:Нова статија == Добар ден, околу [[Википедија:Нова статија]], можеби кога ќе се притисне '''Започни ја!''' директно да носи до '''Создавање на''' (име на статија), наместо до '''Исход од пребарувањето'''? [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:23, 20 октомври 2025 (CEST) ::Ја барам таа опција уште :D --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 13:24, 20 октомври 2025 (CEST) == Александар Наумоски == Здраво Никола, не те разбирам со постапкава за бришење на статијава, ако имаме редица други статии за градоначалници, како баш оваа не е доволно значајна? За да немаме уредувачка војна, кажи ја причината поради која го имаш шаблонот за бришење? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:31, 20 октомври 2025 (CEST) ::Пишав на страната за разговор. --<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 21:31, 20 октомври 2025 (CEST) == Правопис, правило бр. 66== Здраво, Никола. Те молам види го правилото бр. 66 под в), стр. 45 од [https://www.pollitecon.com/Assets/Ebooks/Pravopis-na-Makedonskiot-Jazik.pdf Правописот од 2017 г.] „Именките запад, исток, север, југ кога со нив се именува општествен, политички или културен простор: борба меѓу Истокот и Западот, разлики меѓу Северот и Југот, како и придавките западен, источен, северен, јужен, среден итн. кога се составен дел на географски имиња, без разлика дали означуваат подрачја во географска, културна, политичка или историска смисла: Југоисточна Европа, Западна Европа, Источна Европа, Средна Европа, Западен Балкан, Јужна Македонија, Северна Италија, Западна Полска, Источна Бугарија.“ Приметив бидејќи ги враќаш именките назад со мала буква, а тоа е погрешно. :) Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 17:02, 31 октомври 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Помоћ == Здраво колега, ја сам уредник на википедији на српском језику, извини пишем ти на српском, али одлично се разумемо:) Треба ми једна помоћ. Видим да си ти поставио 2022. страницу [[Арлии]]. Тренутно сам узео да допуним страницу [https://sr.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D1%80%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B5&veaction=edit Арлије] ( на српском). Исто је клица ( ''никулец'') као и ваша страница. Имаш ли било какву референцу (''наводи'') за: ''Тие, за време на [[Отоманската Империја]], биле донесени од [[Анадолија]] и се населиле во тогашната покраина Румелија ?'' Тражим на интернету и не могу нигде да нађем навод за овакву тврдњу. Ова страница ( о Арлии) постоји само на македонском, српском и енглеском. Претпостављам да ви у Македонији имате више сазнања ... Благодарим за одговор и појашњење. [[User:Pisanija|Pisanija]] <small>([[User talk:Pisanija|разговор]])</small> 00:27, 5 декември 2025 (CET) :Здраво. Да, добра забелешка, нема многу информации на интернет за оваа група. Може да има во пишани медиуми (книги, статии) но моментално не ни се достапни нам. Ако случајно начекам такви информации, ќе ве известам. Секое добро <big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 08:07, 6 декември 2025 (CET) == Проблем со пробугарски уредувач на македонска википедија == @[[Корисник:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] мислам дека си запознат со корисникот @[[Корисник:Jingiby|Jingiby]] кој пред неколку години исто така имаше проблем со тебе и непрекинато правеше вандализиам на статиите за [[Историја на македонскиот народ|историја на Македонија]] осoбено за [[Пајонија]] и [[Антички Македонци|Античките Македонци]]. Но сега ја пика својата великобугарска пропаганда и на статијата [[Бугари]], каде што посочил дека Бугарите се [[Јужни Словени|јужнословеснки народ]] и дека [[Македонци|Македонците]] порано се изјаснувале и биле запишувани како Бугари и дека наводно има големо [[Македонски Бугари|Бугарско малцинство во Македонија]]. Тој исто така креирал статија за да си ги исполни своите великобугарски ставови, [[Генетски проучувања на Бугарите]] каде што пробува да докаже дека Бугарите се јужнословеснки народ, а кога во реалност не се. Овој корисник мора веднашка да биде [[Википедија:Начела за блокирање|блокиран]] од [[македонска википедија]], тој не припаѓа овде и треба да му се стави забрана за уредување во целост. Со оглед на тоа што си [[Википедија:Список на администратори/TOC|администратор на македонска википедија]] имаш право да го блокираш од уредување на [[Македонска Википедија]]. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:49, 7 декември 2025 (CET) ::Здраво. Ќе ги разгледаме уредувањата, а за блокирање само ако има основа. Не блокираме само заради тоа што има други ставови, макар и вакви квази научно-бугарски. Позз--<big><font face="Monotype Corsiva">[[Корисник:MacedonianBoy|Никола]] <sup>[[Разговор со корисник:MacedonianBoy|Стоіаноски]]</sup></font></big> 09:12, 14 декември 2025 (CET) == Викисредба (9 февруари 2026) == Добар ден MacedonianBoy, ве поканувам на втората викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 9 февруари во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (9 февруари 2026)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на ''Google Maps''). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 09:36, 2 февруари 2026 (CET) [[Мета-дијалектика]] Почитуван MacedonianBoy, би сакал да Ве информирам дека повеќе уредници и еден администратор со континуирани шаблони за бришење вандализираат сатијата [[Мета-дијалектика]]. Се работи за легитимен филозофски термин (филозофската терминилогија) која е надвор од какво било познавање и едикација од наведените арогантни лица.[[User:Мета-дијалектика|Мета-дијалектика]] <small>([[User talk:Мета-дијалектика|разговор]])</small> 02:48, 11 февруари 2026 (CET) == Update request == Hello, MacedonianBoy. Can you remove Nagorno-Karabakh, which ceased to exist in 2023, and the Armenian language from the map of Azerbaijan, which is no longer spoken after the [[:en:Expulsion of Nagorno-Karabakh Armenians]] in 2023, from the current-day maps which have no fixed date: * [[:File:Languages of Europe - mk.svg]] * [[:File:Languages of Europe.svg]] * [[:File:Languages of Europe eo.svg]] * [[:File:Simplified Languages of Europe map-eo.svg]] * [[:File:Languages of Europe fi.svg]] * [[:File:Europallingues.jpg]] * [[:File:Kaukasus klein.png]] * [[:File:How to say Hungary in European languages?.jpg]] * [[:File:Germany Name European Languages de.svg]] * [[:File:Germany Name European Languages.svg]] * [[:File:Germany Name European Languages.svg]] * [[:File:Word for Tea in European Languages.svg]] * [[:File:Word for Wine in European languages.svg]] * [[:File:Word for Monday in European Languages.svg]] * [[:File:Word for Tuesday in European Languages.svg]] * [[:File:Word for Wednesday in European Languages.svg]] * [[:File:Word for Thursday in European Languages.svg]] * [[:File:Word for Friday in European Languages.svg]] * [[:File:Word for Saturday in European Languages.svg]] * [[:File:Word for Sunday in European Languages.svg]] Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 11:11, 9 март 2026 (CET) == Correction request == Hello, MacedonianBoy. In [[:File:Kurdish languages map.svg]], can you completely remove Kurdish from the map of Azerbaijan? After the abolition of [[:en:Kurdistan Uezd]] and the [[:en:Deportations of Kurds from Transcaucasia|en:Deportation of Kurds from Azerbaijan]] to Central Asia by Stalin in 1929, the Kurds never returned and Kurdish is no longer spoken in Azerbaijan. The same area was completely depopulated and repopulated three times (1929, 1993, 2020), which is now inhabited only by Azeris. I lack the knowledge in eduting SVG files, and the only thing I can do is to revert SVG files. Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] <small>([[User talk:Kurcke|разговор]])</small> 08:45, 13 март 2026 (CET) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == [[Волф Ошлис]] == Hello MacedonianBoy, you startet this article in 2008.<br> Wolf Oschlies died on August 18th, see [https://www.wirtrauern.de/traueranzeige/wolf-oschlies this obituary ad]. Best regards, [[User:Aspiriniks|Aspiriniks]] <small>([[User talk:Aspiriniks|разговор]])</small> 11:32, 29 август 2026 (CEST) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:MacedonianBoy|MacedonianBoy]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:09, 29 октомври 2026 (CET) 849le2ptx7203jftdtgehor9yyqrnyc Зоолошка градина Битола 0 44438 5651496 5540393 2026-10-30T10:40:51Z P.Nedelkovski 47736 ситна поправка 5651496 wikitext text/x-wiki {{Infobox zoo |zoo_name= Зоолошка градина Битола |logo= |logo_width= |logo_caption= |image=ЗООБитола.JPG |image_caption = Влезот на зоолошката градина |date_opened=1950 |location= [[Битола]], [[Македонија]] |coordinates={{Coord|41|00|52|N|21|20|29|E|type:landmark_scale:2500|display=inline,title}} |area= |num_species=40 |num_animals=200 |exhibits= |website=[http://www.zoobitola.mk/ zoobitola.mk] }} '''Зоолошка градина Битола''' — [[зоолошка градина]] во градот [[Битола]], основана на [[1 мај]] [[1950]] г. со помош на зоолошките градини од [[Зоолошка градина Скопје|Скопје]], [[Загреб]], [[Белград]] и [[Суботица]]. Зоолошката градина во Битола има значајно место во сферата на општественото живеење, посебно во делот на образование на населението и заштита на одредени животински видови. Уште од своето основање во [[1950]], зоолошката константно ги подобрува условите за животните со цел да ги исполни европските стандарди, но тие сè уште не се исполнети. Во текот на 2004 година, вработените во Зоолошката градина во Битола започнале низa активности насочени кон подобрување на условите за живот на животните, како и афирмирање на образовниот карактер на градината. == Местоположба == Битолската зоолошка градина е сместена на падините на [[Тумбе Кафе]] и заради одликите на својот терен, градината има оригинален и нетипичен „ридско-планински” изглед. Зоолошката има вкупна површина од околу 2 хектари, бројка што според модерните светски стандарди ја сместува во категоријата на мали зоолошки градини. == Реконструкција == Една од најголемите промени во целокупното работење на зоолошката градина во Битола се случи во текот на [[2011]] година. Имено, за првпат во историјата на работењето на оваа институција била изработена техничка документација за нејзина комплетна реконструкција. Со ова, во суштина бил започнат процес кој целосно ќе го промени ликот на оваа институција. Техничката документација предвидува нови 26 живеалишта и останата комплементарна инфраструктура: образовен центар, пешачки патеки, [[видиковец]], детски парк, ресторан, сервисна зона. Истата година, Зоолошката градина Битола поднесе апликација за членство во Европската асоцијација на зоолошки градини и аквариуми (ЕАЗА). Благодарение на претходно преземените активности, на седницата на Советот на ЕАЗА одржана на [[26 април]] [[2012]] во [[Минхен]], [[Германија]] со консензус била донесена одлука на зоолошката градина во Битола да ѝ се додели статус „Зоолошка градина – кандидат за член во фаза на реконструкција”. Во [[2014]] година со средства од ИПА фондовите биле изградени 9 нови објекти кои ги исполнуваат стандардите на ЕАЗА. Биле изградени живеалишта за [[Црвена лисица|лисицата]] и [[ракун]]от, [[мечка]]та, [[рис]]от, [[Тигар|тигрите]], [[лав]]овите, фарма, нилскиот коњ, мајмуните и бил изграден нов влез и билетарница <ref>http://www.novamakedonija.com.mk/DetalNewsInstant.asp?vestInstant=35562{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Галерија == <gallery> Image:Farma zoo bitola.jpg|Фарамата во зоолошката Image:Ara_ararauna_at_Bitola_Zoo-4a.jpg|[[Макаo|Макајски]] [[ара-папагал]] во зоолошката Image:Bitola Zoo Bear.JPG|Еден од четирите [[мечка|мечоци]], кој скоро постана татко. Image:File-Bitola Zoo Bear 2.JPG|Истиот мечок. Неговото мече е првото новороденче во зоолошката во последните 20 години. Image:Bitola Zoo Tiger.JPG|Еден од трите [[тигар|тигри]] во зоолошката. Image:Bitola Zoo Tiger 2.JPG|Истиот тигар. Овој живее со неговиот партнер, додека пак другиот мажјак живее сам. Image:Bitola Zoo Peafowls.JPG|Два од многуте [[паун]]и во зоолошката. Image:Bitola Zoo Monkey.JPG|Еден од десетиците [[мајмун]]и кои живеат во зоолошката. Овој е познат по тоа што краде од гостите. Image:Bitola Zoo Monkey 2.JPG|Најголемиот мајмун во зоолошката. Исто така и најстариот. Image:Bitola Zoo Lions.JPG|Двата [[лав]]а кои живеат во зоолошката. Image:Bitola Zoo Lions 2.JPG|Лавовите во нивниот кафез. </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Bitola Zoo}} * [http://www.zoobitola.mk/ Официјалното мрежно место на Битолската Зоолошка градина] {{mk}} {{битола-знаменитости}} [[Категорија:Битола]] [[Категорија:Зоолошки градини во Македонија|Битола]] 159dgo0vbzc1m4afi2dgblk47medwiw Магдонос 0 68364 5651267 5651123 2026-10-29T15:39:40Z Виолетова 1975 /* Име */ 5651267 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = Магдонос |image = Petroselinum crispum 003.JPG |image_caption = Магдонос |regnum = [[Растенија]] |unranked_divisio = [[Скриеносеменици]] |unranked_classis = [[Евдикоти]] |unranked_ordo = [[Астериди]] |ordo = [[Штитовидни]] |familia = [[Штитоцветни]]<!--наставката „-цветни“ стои намерно бидејќи цветот е во облик на штит--> |genus = [[Магдонос (род)|Магдонос]] |species = '''Магдонос''' |binomial = ''Petroselinum crispum'' |binomial_authority = ([[Mill.]]) Fuss |synonyms = ''Apium crispum'' Mill.<br>''Apium petroselinum'' [[L.]] |}} '''Магдонос''' ([[науч.]] ''Petroselinum crispum'') — светлозелено, двегодишно [[растение]] кое се користи како [[зачин]]. Потекнува од [[Иран]]. Тој е многу чест во [[Блискоисточна кујна|блискоисточната]], [[Европа|европската]] и [[америка]]нската кујна. Магдоносот се користи поради неговите [[лист]]ови, слично како и [[кориандер]]от (познат како ''кинески магдонос'' или ''цилантро''), иако има поблаг вкус. Две форми на магдонос се користат во исхраната: оној со извиткани листови и италијанскиот (или рамнолисен магдонос ''P. neapolitanum''). Магдоносот со извиткани листови често се користи како [[гарнир]]. Рамнолисниот магдонос има појак вкус, што доаѓа од повисоката количина на [[Етерично масло|етерични масла]]. Една состојка на етеричното масло е [[апиол]]от. Друг тип на магдонос произведува многу подебели корења отколку видовите кои се одгледуваат поради нивните листови. Овој тип е чест во средна и источна [[Европа]]. [[Податотека:Parsley100.jpg|мини|лево|Листови од магдонос]] == Име == Латинското име е ''Petroselinum sativum''. На македонското јазично подрачје познато е како и бајданос (Рајково, Ахачелебиско), македониш (Баракли-Џумаја, Сер), македонец (Загоричани, Костур), погрожел (Банско, Разлог).<ref>''Билтен на одборот за изработување на македонската терминологија, МАНУ, Скопје, 1974, стр. 10''</ref> == Опис == Градинскиот магдонос е светлозелено, мазно, [[двегодишно растение|двегодишно]] тревесто растение во умерените климатски подрачја, а едногодишно во суптропските и тропските подрчја. == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Штитоцветни]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Коренест зеленчук]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Целери]] lkcr0djsm1fabkzdz6pmk6f5eqjznoi Турјак (замок) 0 158712 5651286 5602443 2026-10-29T16:50:01Z PetarM 13136 поубава слика во Инфобокс 5651286 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic building |name = Турјак<br />Turjaški grad |image = Grad Turjak, Slovenija (2025).jpg |caption = |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Турјак]], [[Општина Велике Лашче]] |location_country = [[Словенија]] |architect = |client = |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |cost = |structural_system = |Served as = |owner = |style = |size = }} '''Турјак''' — замок во селото [[Турјак]], [[Општина Велике Лашче]], [[Словенија]]<ref>[http://www.mestnimuzej.si/stran/index.php?mode=showevent&submode=singular&id=54&lang=en&CLBSID=ob4kee9st7gi4jqo140rgd7c81 Ljubljana City Museum]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Овој замок се смета за еден од најимпресивните и најпознатите замоци во оваа област. Првиот замок бил изграден кон крајот на [[11 век]] од страна на лордовите [[фон Ауерсперг]]. Во [[1140]], објектот бил уништен и изгорен за време на борбата помеѓу двата наследници на [[Пилграм II фон Ауерсперг]], неговиот син Пилграм IV и неговиот зет Отон Ортенбуршки. Тековниот замок првпат се споменува во [[1220]] година. Во [[1270]] година, Петар и Волфганг фон Ауерсперг го продале имотот на друг потомок од семејството, Балтазар фон Ауерсперг, канцелар на [[Свето Римско Царство|Светото Римско Царство]]. Изградбата била комплетно уништена од страна на големиот земјотрес од [[1511]] година, но повторно била обновена по овој настан. Во текот на [[16 век]], Ауерсперг биле силни поддржувачи на [[Реформација|протестантската реформација]] во ''Словенија''. На познатиот словенечки протестантски водач [[Примож Трубар]], како и на [[Јуриј Далматини]] работеле во замокот, каде го обработиле и првиот превод на [[Библија]]та на словенечки. Во [[1805]], имотот бил продаден на Павле Алоис Јохан. Помеѓу [[1916]] и [[1931]] година, замокот бил во сопственост на Лео Хервард. На [[19 септември]] [[1943]] година, замокот бил заземен од страна на партизаните по долга битка со Белате гарда на словенечките. По војната, имотот бил национализиран. Во [[2006]] година, тогашниот претседател на Словенија, [[Јанез Дрновшек]], со неговата партија одржал голем собир во замокот. == Наводи == {{наводи}} {{Замоци во Словенија}} {{Градби во Словенија-никулец}} [[Категорија:Замоци во Словенија|Турјашката]] [[Категорија:Музеи во Словенија|Турјашката]] [[Категорија:Архитектура од 13 век]] [[Категорија:Општина Велике Лашче]] jc4w447k1eun31ph8rk1yd3h0jumt3n 5651287 5651286 2026-10-29T16:50:26Z PetarM 13136 5651287 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic building |name = Турјак<br />Turjaški grad |image = Grad Turjak, Slovenija (2025).jpg |caption = Турјак во 2025 |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Турјак]], [[Општина Велике Лашче]] |location_country = [[Словенија]] |architect = |client = |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |cost = |structural_system = |Served as = |owner = |style = |size = }} '''Турјак''' — замок во селото [[Турјак]], [[Општина Велике Лашче]], [[Словенија]]<ref>[http://www.mestnimuzej.si/stran/index.php?mode=showevent&submode=singular&id=54&lang=en&CLBSID=ob4kee9st7gi4jqo140rgd7c81 Ljubljana City Museum]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Овој замок се смета за еден од најимпресивните и најпознатите замоци во оваа област. Првиот замок бил изграден кон крајот на [[11 век]] од страна на лордовите [[фон Ауерсперг]]. Во [[1140]], објектот бил уништен и изгорен за време на борбата помеѓу двата наследници на [[Пилграм II фон Ауерсперг]], неговиот син Пилграм IV и неговиот зет Отон Ортенбуршки. Тековниот замок првпат се споменува во [[1220]] година. Во [[1270]] година, Петар и Волфганг фон Ауерсперг го продале имотот на друг потомок од семејството, Балтазар фон Ауерсперг, канцелар на [[Свето Римско Царство|Светото Римско Царство]]. Изградбата била комплетно уништена од страна на големиот земјотрес од [[1511]] година, но повторно била обновена по овој настан. Во текот на [[16 век]], Ауерсперг биле силни поддржувачи на [[Реформација|протестантската реформација]] во ''Словенија''. На познатиот словенечки протестантски водач [[Примож Трубар]], како и на [[Јуриј Далматини]] работеле во замокот, каде го обработиле и првиот превод на [[Библија]]та на словенечки. Во [[1805]], имотот бил продаден на Павле Алоис Јохан. Помеѓу [[1916]] и [[1931]] година, замокот бил во сопственост на Лео Хервард. На [[19 септември]] [[1943]] година, замокот бил заземен од страна на партизаните по долга битка со Белате гарда на словенечките. По војната, имотот бил национализиран. Во [[2006]] година, тогашниот претседател на Словенија, [[Јанез Дрновшек]], со неговата партија одржал голем собир во замокот. == Наводи == {{наводи}} {{Замоци во Словенија}} {{Градби во Словенија-никулец}} [[Категорија:Замоци во Словенија|Турјашката]] [[Категорија:Музеи во Словенија|Турјашката]] [[Категорија:Архитектура од 13 век]] [[Категорија:Општина Велике Лашче]] lcly4y913m25qcimbwds1tjkx60t0jw Знаме на Брунеј 0 170823 5651501 5322740 2026-10-30T10:49:53Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:War_Flag_of_Brunei.svg]] со [[File:Military_ensign_of_Brunei_Darussalam.svg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · it's NOT a 'war fla 5651501 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Flag of Brunei.svg|right|thumb|250px|[[Податотека:FIAV 110100.svg|23px]] Знаме на Брунеј во сооднос од 1:2]] [[Податотека:Military ensign of Brunei Darussalam.svg|right|thumb|250px|[[Податотека:FIAV 001000.svg|23px]] Знаме на воените сили.]] [[Податотека:Naval Ensign of Brunei.svg|right|thumb|250px|[[Податотека:FIAV 000001.svg|23px]] Знаме на морнарицата на Брунеј.]] '''Знамето на [[Брунеј]]''' е националното знаме на државата усвоено на [[29 септември]] [[1959]] кога државата била британска колонија. Знамето се официјализирало кога Брунеј станал независен на [[1 јануари]] [[1984]]. Знамето го содржи [[Грб на Брунеј|националниот грб на Брунеј]] во средина на жолта основа. Позадината е пресечена од две ленти во црна и бела боја кои се дијагонално поставени.<ref> {{FOTW|id=bn|title=Брунеј}}</ref><ref>[[Витни Смит]], [[Отфрид Нојбекер]]: ''Грбови и знамиња на сите народи.'' Батенберг, Минхен 1980, ISBN 3-87045-183-1.</ref> Грбот ги содржи следните елементи: полумесечина (симбол на [[ислам]]от), парасол (симбол на монархијата) и две ракавици од страните. Под полумесечината има лента со арапски натпис „Држава Брунеј“ заедно со националното мото „Секогаш во служба со Господово водство“. Жолтата боја е боја на кралската лоза додека црната и белата ги претставуваат главните министри. == Историски знамиња == <gallery> File:Flag_of_Brunei_1906-1959.svg|[[Податотека:FIAV historical.svg|23px]]Знаме на Брунеј од 1906 до 1959 File:Old Flag of Brunei.svg|[[Податотека:FIAV historical.svg|23px]]Знаме на Брунеј до 1906 </gallery> == Поврзано == * [[Грб на Брунеј]] * [[Брунеј]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.brunei.gov.bn/about_brunei/flag.htm Знамето и грбот на Брунеј] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060804212614/http://www.brunei.gov.bn/about_brunei/flag.htm |date=2006-08-04 }} {{Азија по тема|Знаме на}} [[Категорија:Знамиња на Брунеј]] [[Категорија:Државни знамиња во Азија|Б]] [[Категорија:Национални симболи на Брунеј]] k8ixsfv8zdi7j0ngn4s5almxlsa7dox Стивен Кинг 0 180728 5651284 5592163 2026-10-29T16:42:36Z Andrew012p 85224 5651284 wikitext text/x-wiki {{Викифицирање}} {{Внимание}} {{Инфокутија Писател <!-- for more information see [[:Template:Инфокутија Писател/doc]] --> | name = Стивен Кинг <br /> Stephen King | image = Stephen King, Comicon.jpg | image_size = 220px | caption = Кинг во 2007 | pseudonym = {{flatlist| * [[Ричард Бахман]] * Џон Свитен * Берил Еванс }} | birth_date = {{birth date and age|1947|9|21}} | birth_place = [[Портланд, Мејн]], САД<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birthplace indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.--> | occupation = Автор | period = 1967 | genre = {{flatlist| * [[Horror fiction|Horror]] * [[Фантастична фикција|фантазија]] * [[натприродна фикција]] * [[Драма (фикција)|драмаa]] * [[Gothic fiction|gothic]] * [[жанровска фикција]] * [[темна фантастика]] * [[постапокалиптика]] * [[криминалистичка белетристика]] * [[Суспенија фикција|суспенсија]] * [[Трилер фикција|трилер]] }} | alma_mater = [[Универзитет во мејн]] | movement = | spouse = {{marriage|[[Табита Кинг|Табита Спајс]]<br />|1971}} | children = [[Џо Хил (писател)|Џо Хил]] и [[Овен Кинг]] | signature = Stephen King Signature.svg | website = {{URL|http://stephenking.com}} }} '''Стивен Едвин Кинг''' (роден {{роден на|21|септември|1947}}) — [[САД|американски]] [[писател]] на современа [[Хорор (жанр)|хорор]], [[Научна фантастика|научнофантастична]], фантастична литература и сценарија. До 2006 година, продадени се повеќе од 350 милиони копии од романите и колекциите на [[расказ]]и на Кинг,<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/low/programmes/newsnight/6174256.stm|title=Stephen King|author=Morgan, Robert|date=November 22, 2006|work=[[Newsnight]]|access-date=November 7, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20190918152131/http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/newsnight/6174256.stm|archive-date=September 18, 2019|publisher=BBC|url-status=live}}</ref> а многу од неговите приказни се адаптирани во филмови, телевизија и други медиуми.<ref>Breznican, Anthony (September 3, 2019).[https://www.nytimes.com/2019/09/03/books/stephen-king-interview-the-institute.html "Life Is Imitating Stephen King's Art, and That Scares Him"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190903151422/https://www.nytimes.com/2019/09/03/books/stephen-king-interview-the-institute.html|date=September 3, 2019}}. [[The New York Times|New York Times]]. Retrieved September 3, 2019.</ref> Кинг има напишано неколку книги под псевдонимот Ричард Бахман и еден краток расказ, „Петтата четвртина“, како Џон Свитен. Во 2003 Националната литературна фондација на Кинг му го додели Медалот за докажан придонес во американската литература.<ref name="natbook">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nationalbook.org/amerletters.html|title=Distinguished Contribution to American Letters|date=2003|work=National Book Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20110310053959/http://www.nationalbook.org/amerletters.html|archive-date=March 10, 2011|accessdate=March 11, 2011}}</ref><ref name="auto3">{{Наведени вести|url=https://www.nationalbook.org/tag/stephen-king/|title=Stephen King Accepts the Medal for Distinguished Contribution to American Letters|date=2003|work=[[National Book Foundation]]}}</ref> === Младост === Кинг е роден во Портланд, Мејн, син на Нели Рут (родена Пилсбури)<ref name="genealogy">[http://www.genealogy.com/famousfolks/stephen-king/d0/i0000002.htm Ancestry of Stephen King] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061023205329/http://www.genealogy.com/famousfolks/stephen-king/d0/i0000002.htm|date=October 23, 2006}} at Genealogy.com. Retrieved August 3, 2010.</ref> и Доналд Едвин Кинг.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.geni.com/people/Donald-King/6000000006574282764|title=Donald Edwin King|date=March 11, 1914|work=geni.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006143227/http://www.geni.com/people/Donald-King/6000000006574282764|archive-date=October 6, 2014|accessdate=September 24, 2014}}</ref> Кога Кинг имал 2 години, неговиот татко, кој бил морнар-трговец, ја напуштил семејството со изговорот „одам да си купам [[кутија цигари]]“, оставајќи ја жена му сама да ги одгледа Кинг и неговиот постар посвоен брат Дејвид, понекогаш под тешки финансиски услови. Семејството се селеше во Де Пер, Висконсин; Форт Вејн, Индијана; и Стретфорд, Конектикат.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=yMbYYw_6200C&pg=PT15|title=Haunted Heart: The Life and Times of Stephen King|last=Rogak|first=Lisa|date=January 5, 2010|publisher=St. Martin's Publishing Group|isbn=978-1-4299-8797-4|page=15|access-date=December 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104005858/https://books.google.com/books?id=yMbYYw_6200C&pg=PT15|archive-date=November 4, 2021}}</ref> Кога Кинг имаше единаесет години, семејството се врати во Дурхем, Мејн, каде Рут Кинг се грижеше за нејзините родители до нивната смрт. Таа потоа стана снабдувач во локална установа за лица со ментални недостатоци. Како дете, Кинг наводно бил сведок како еден негов другар е удрен и убиен од воз, иако не се сеќава на настанот. Неговот семејство му кажало дека откако испаднал да си игра со момчето, Кинг се вратил, нем и во шок. Подоцна семејството дознало за смртта на неговиот другар.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/stephenkingstory00beah|title=The Stephen King Story: A Literary Profile|last=Beahm|first=George|publisher=Andrews and McMeel|year=1991|isbn=0836279891}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.looper.com/80718/untold-truth-stephen-king/|title=The Untold Truth Of Stephen King|date=September 12, 2017|work=Looper}}</ref> Некои негови критичари сугерираат дека овој настан психолошки ги инспирирал некои од помрачните дела на Кинг, но тој самиот ја отфрла таквата идеја. Основната инспирација на Кинг за пишување хорор белетристика е наведена до детаљ во 1981 во неговато нефиктивно дело ''Danse Macabre'', во поглавјето насловено „An Annoying Autobiographical Pause“. Кинг прави компарација на успешнота техника на вујко му за пронаоѓање вода под земја со користење на две гранчиња од јаболкница со ненадејната идеја што тој сака да прави за да заработува. Додека раскревале на таванот со неговиот постар брат, Кинг пронашол книга на Х.Ф. Ловкрафт, збирка раскази што припаѓала на неговиот татко. Илустрацијата на корицата од чудовиште кое се крие под надгробен камен во вдлабнатината на пештера која изгледа како пеколот била, како што пишува, „моментот во мојот живот кога пронаоѓањето вода ненадејно потона... што се однесуваше до мене, бев на правиот пат.“ === Образование и рана креативност === Кинг учел во основното училиште во Дурхем и завршил средно училиште во Лисбон Фолс, Мејн. Покажал ран интерес за хорор како редовен читател на EC хорор стриповите, како ''Tales from the Crypt'' (подоцна оддава почит кон стриповите во неговото сценарио за ''Creepshow''). Почнал да пишува од забава додека бил на училиште, придонесувајќи статии за Dave's Rag, весникот што неговиот брат го издавал со мимеографска машина а подоцна почнал да продава стории на неговите пријатели засновани на филмови што ги имал изгледано (иако откако бил откриен од наставниците, бил приморан да им ги врати парите). Првата негова приказна издадена независно беше „I Was a Teenage Grave Robber“, издадена во три објавени изданија и едно необјавено издание на ''Comics Review'', во 1965. Приказната беше објавена наредната година во скратена форма „In a Half-World of Terror“ во друг магазин, ''Stories of Suspense'', од уредникот Марв Волфмен. Од 1966, Кинг студираше англиски на Универзитетот во Мејн, каде дипломираше во 1970 диплома по англиски јазик. Напиша колумна за студентскиот весник, The Maine Campus, насловена „Steve King's Garbage Truck“, земал часови по пишување организирани од Бартон Хетлен,<ref name=":3">{{Cite magazine|last=Singer|first=Mark|date=September 7, 1998|title=What Are You Afraid Of?|url=https://www.newyorker.com/magazine/1998/09/07/what-are-you-afraid-of|magazine=[[The New Yorker]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bangordailynews.com/2010/07/25/obituaries/edward-m-holmes/|title=Edward M. Holmes|date=July 25, 2010|work=[[Bangor Daily News]]}}</ref> и прифаќаше чудни работни места за да си ги плати студиите, како таа во индустриска перална. Ја продаде својата прва оригинална приказна, „The Glass Floor“, на ‘‘Startling Mystery Stories‘‘ во 1967.<ref name="OfficialBio3">{{Наведена мрежна страница|url=https://stephenking.com/the-author/|title=The Author|last=King|first=Tabitha|last2=DeFilippo|first2=Marsha|work=stephenking.com|archive-url=|archive-date=|accessdate=}}</ref> Библиотеката на Универзитетот во Мејн содржи многу ракописи на Кинг. По завршувањето, Кинг доби дозвола да предава во средно училиште, но бидејќи не можеше да најде работно место во моментот, во почетокот заработуваше со продавање на раскази на списанија за мажи како Cavalier. Многу од овие први приказни беа објавени во колекцијата ''Night Shift''. Во 1971, Кинг се ожени со Табита Спрус,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://twitter.com/StephenKing/status/1080588109065191426|title=Stephen King on Twitter: "A couple of kids got married 48 years ago today. So far it's worked out pretty well. Still in love."|last=King|first=Stephen|work=Twitter|archive-url=https://web.archive.org/web/20190102232359/https://twitter.com/StephenKing/status/1080588109065191426|archive-date=January 2, 2019|accessdate=January 6, 2019}}</ref> колешка од Универзитетот во Мејн, која ја сретнал во библиотеката на Универзитетот по едно предавање на професор Хатлен. Таа есен, Кинг беше вработен како наставник во Академијата Хампден во Хампден, Мејн. Продолжил да испраќа раскази за магазини и работел на идејата за романи.<ref name="OfficialBio3"/> Во овој период Кинг се здоби со проблем со алкохолот, кој се задржа кај него повеќе од една декада. === Успехот со Carrie === На Денот на мајките, 1973, романот на Кинг, Carrie беше прифатен од издавачката куќа Doubleday. Кинг пишувал како се обесхрабрил кога се обидел да развие идеја за девојче со психичка моќ во роман од која на почетокот мислел да се откаже бидејќи идејата му се видела многу детска, но жена му, Табита, ја спасила идејата и го охрабрила да го заврши романот.<ref>King, Tabitha, Introduction to ''Carrie'' (Collector's Edition) Plume 1991</ref> Добил $2,500 однапред (не е многу за роман, дури и во тоа време) а правата за книгата заработиле $400,000, од кои пола отишле кај издавачот.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/stephenkingfromt00beah|title=Stephen King from A to Z: An Encyclopedia of His Life and Work|last=Beahm|first=George|date=September 1, 1998|publisher=Andrews McMeel Publishing|isbn=9780836269147|page=[https://archive.org/details/stephenkingfromt00beah/page/29 29]|quote=carrie stephen king april 5.|access-date=February 15, 2019|url-access=registration|via=Internet Archive}}</ref> Кинг и неговото семејство се преселиле во јужен Мејн заради лошото здравје на мајка му. Во тоа време, тој почнал да пишува книга насловена ''Second Coming'', подоцна пренасловена како ''Jerusalem's Lot'', пред на крајот да го смени насловот во '''Salem's Lot'' (објавена 1975). По издавањето на ‘‘Carrie‘‘ во 1974, неговата мајка умира од рак на матката.<ref name="OfficialBio3"/> Неговата тетка Емрајн ѝ го прочитала романот пред да умре. Кинг пишувал за неговиот сериозен проблем со пиењето во тоа време, тврдел дека бил пијан кога читал пофалба на погребот на мајка му. По смртта на мајка му, Кинг со семејството се преселиле во Бадлер, Колорадо, каде Кинг го пишува ''The Shining'' (објавена 1977). Семејството се вратило во западен Мејн во 1975, каде Кинг го комплетира својот четврт роман, The Stand (објавен 1978). Во 1977, семејството на кратко отпатувало за Англија, се вратило во мејн следната есен каде Кинг почнал со предавање за творечко пишување на Универзитетот во Мејн. Оттогаш Кинг живее во Мејн. === Книгите The Dark Tower === Во доцните 70-ти, Кинг започна серија на поврзани приказни за осамен пиштолџија, Роланд, кој се нарекува „Човекот во црно“ во алтернативно-реален универзум што е помеѓу Средната земја на Џ.Р.Р.Толкин и американскиот див запад од шпагети-вестерните на Клинт Иствуд и Серџо Леоне. На почетокот беа објавени во пет продолженија од ''The Magazine of Fantasy & Science Fiction'' под уредништво на Едвард Л. Ферман, со почеток од 1977 до 1981. Ќе биде проодлжено како книга од 7 дела наречена ''The Dark Tower'' која ќе биде пишувана и издавана одвреме-навреме низ 4 декади, од 1970-те до 2000-те. Во 1982, печатницата на Доналд М. Грант (познат по издавањето на цел репертоар на Роберт Е. Хауард) ги испечати овие приказни за првпат заедно во книга со тврди корици во боја и со црно-бели илустрации од Мајкл Велан, како ''The Dark Tower: The Gunslinger''. Секое поглавје беше насловено според приказната која била издадена во магазинот претходно. Кинг го посвети изданието со тврди корици на неговиот уредник, Ед Ферман, кој "им дал шанса на овие приказни." Првиот тираж беше само 10,000 копии, што беше, дури за тоа време, слаб тираж за прво печатење на Кинг во тврди корици. Неговиот роман од 1980, ''Firestarter'', имаше почетен тираж од 100,000 копии, а неговиот роман од 1983, ''Christine'', имаше тираж од 250,000 копии, двете од поголемата издавачка куќа Viking. Првичното издание на ''Gunslinger'' не беше многу раширено, само специјални книжарници за научна фантастика и други слични продавници за книги го имаа на полиците. Книгата не беше достапна во поголемите дуќани, освен по специјална порачка. Се рашири меѓу обожавателите дека Кинг има нова книга за која знаеле мал број на читатели. Ога се продадоа првите 10,000 копии, Грант испечати уште 10,000 копии во 1984, но овој тираж беше сѐ уште мал за големата побарувачка за оваа книга. ''The Dark Tower: The Gunslinger'' беше почетокот на неговот големо епско дело. Првиот и вториот тираж од ''The Gunslinger'' се продаваа по добри цени по колекциските книжарници, особено кај верните читатели и колекционери на Стивен Кинг, хорор литература, фантастична литература, па дури и на американска вестерн литература. Беше купувана и од обожавателите на илустраторот Мајкл Велан. Во 1987, Кинг го издаде вториот дел, ''The Dark Tower II: The Drawing of the Three'', во кое Роланд носи три личности од 20-от век на САД во неговиот свет низ магични врати. Грант ја издаде ''The Drawing of the Three'' со илустрации на Фил Хејл во нешто повеќе од 30,000 копии, што беше сѐ уште многу малку за типичниот просек за нова книга на Кинг. (It, објавена во 1986, имаше почетен тираж од 1,000,000 копии, најголемиот на Кинг до денес.) Кинг веруваше дека Dark Tower книгите ќе бидат во интерес на одбрана група негови обожаватели, па одбиваше да го зголеми тиражот за нив. Конечно, во доцните 80-ти, под притисок на издавачите и обожавателите who кои беа гладни за книгите (дотогаш нешто над 50,000 од неговите милиони читатели можеа да ја имаат која било книга од колекцијата Dark Tower), Кинг се согласи да го издаде ''The Gunslinger'' и сите наредни делови на Dark Tower книгите во тврди корици и трговски формат. Серијалот стигна до 7 книги, со последниот дел ''The Dark Tower VII: The Dark Tower'', објавен во 2004. На почетокот на 2000-те Кинг ја уреди оригиналната, ''The Gunslinger'', бидејќи почувствува дека гласот и сликовитоста на оригиналот од 70-тите не се поклопуваа со оние од последниот дел од 2004. Кинг забележа дека стилот му се променил низ изминатите 27 години. Уредената верзија беше објавена во 2003 од поранешната издавачка куќа што ги издаваше неговите дела, Викинг. Грант ја издаде неговота ограничена верзија од уредената ''The Gunslinger'' заедно со почетна приказна за светот на Dark Tower насловена „The Little Sisters of Eluria“ (од колекцијата на Кинг раскази ''Everything's Eventual'') во 2009. === Адаптации === Во октомври 2005, King потпиша со Marvel Comics да издадат 7 дела, минисеријал од ''The Dark Tower'' насловен ''The Gunslinger Born''. Серијалот што се фокусира на младиот Роланд Дешејн, е во сценарио на Робин Фурт, со дијалози на Питер Дејвид и илустрации на добитникот на Ајснер награда Џае Ли. Првото издание беше објавено 7 февруари, 2007, а Кинг, Дејвид, Ли и главниот уредник на Марвел Џо Квесада се појавија на полноќното делење автограми на промоцијата во продавницата за стрипови во Тајмс Сквер, Њујорк. Делото се продаде во преку 200,000 копии до март 2007. The Hollywood Reporter најави во февруари 2007 дека ко-творецот на Lost Џ.Џ. Абрамс е во план да прави адаптација на серијалот ''Dark Tower'' на Кинг. Пред некое време, Абрамс изјави дека нема да учествува во проектот "Tower". === Ричард Бахман === Во доцните 70-ти-раните 80-ти, Кинг објави повеќе кратки раскази - ''Rage'' (1977), ''The Long Walk'' (1979), ''Roadwork'' (1981), ''Тркачот'' (1982) и ''Thinner'' (1984) -под псевдонимот Ричард Бахман. Идејата за ова беше експеримент дали ќе може да го постигне стариот успех повторно, и да намали барем мал дел од помислата во својата глава дека популарноста е можеби само случајност на судбината. Друго алтернативно објаснение беше поради објавувачките стандарди во тоа време кои дозволувале само една книга годишно. Ричард Бахман беше откриен како псевдонимот на Кинг по упорноста на еден продавач во книжарница во Вашингтон, Стив Браун, кој забележал сличности на две дела и подоцна во издавачките досиеја од Библиотеката на Конгресот било забележано дека Кинг е автор на романите на Бахман. Ова водеше до објавување во медиумите за “смртта“ на Бахман – наводно од „рак на псевдонимот“. Кинг ја посвети неговата книга од 1989 ''The Dark Half'', на "починатиот Ричард Бахман", а во 1996, кога романот ''Desperation'' беше издаден, компанијата во романот насловена ''The Regulators'' го имаше презимето "Бахман" како име на газдата. Во 2006, за време на прес-конференција во Лондон, Кинг изјави дека открил нов роман од Бахман, насловен ''Blaze''. Беше издаден на 12 јуни, 2007. Всушност, ракописот бил чуван во досието од дипломирањето на Кинг, во Универзитетот во Мејн, многу години. Кинг целосно го пренапиша ракописот од 1973 за неговото === Спротивставување на зависноста === Набрзо по издавањето на ''The Tommyknockers'' во 1987, семејството на Кинг и пријателите почнаа со интервенција, прикривајќи ги доказите во кантата за ѓубре меѓу кои лименки пиво, отпушоци, кокаин, ксанакс, валиум, најкил, декстрометорфан и марихуана, од килимот под него. Како што спомнува Кинг во неговите мемоари, тогаш побарал помош и ги прекинал сите форми на користење дрога и алкохол во доцните 80-ти, и оттогаш е трезен. === Сообраќајка и план за пензионирање === Летото 1999, Кинг ја заврши мемоарската секција од ''On Writing: A Memoir of the Craft'', но ја запостави книгата речиси 18 месеци, несигурен како да продолжи. На 19 јуни, во 16:30 часот., читаше книга и одеше по помошната лента на патот 5, во Ловел, Мејн. Возачот Брајан Смит, чие внимание било одземено од неврзаното куче назад во неговото комбе, го удри Кинг, кој летнал 4 метра од асфалтот на патот 5. Според локалниот заменик шериф од Оксфорд Мет Бејкер, Кинг бил удрен одзади и некои сведоци рекле дека возачот не возел брзо или несовесно. Мрежното место на Кинг, меѓутоа, објави дека Кинг одел низ сообраќаен метеж. Кинг беше доволно при свест да му ги даде броевите на заменикот да го контактира неговото семејство но сепак беше во болка. Писателот беше првен пренесен во болницата “Нортерн Камберленд“ во Брајтон а потоа со хеликоптер во медицинскиот центар во централен Мејн, во Луистон. Неговите повреди – пукање на десното белодробно крило, повеќе скршеници на десната нога, исеченица на скалпот и скршен колк – го држеа во болницата до 9 јули , скоро 3 недели. Претходно истата година, Кинг скоро ја заврши From a Buick 8, роман во кој лик умира откако е удрен од автомобил. На оваа сличност, Кинг вели дека се обидува „да не прави драма околу тоа.“ По 5 операции за 10 дена и физикална терапија, кинг продолжи да работи на On Writing во јули, иако колкот сѐ уште го болеше и можеше да седи само 40 минути. Потоа болката стануваше неподнослива. Адвокатот на Кинг и двајца други го откупија комбето од Смит за $1,500, наводно за да спречат да се појави на И-Беј. Комбето беше искршено потоа во дворот на Кинг од него со бејзбол палка. Кинг подоцна спомна во интервју за Fresh Air со Тери Грос дека сакал да го уништи целосно комбето со чекан. Дел од несреќата вметна и во „Dark Tower“ серијалот. Делови од разговорот помеѓу Смит и Кинг додека чекал медицинска помош, беа искористени и напишани, како и точен опис на повредите со кои се здоби. Две години подоцна, Кинг претрпи тешка пневмонија како резултат на притиснувањето на неговите бели дробови во несреќата. За тоа време, Табита Кинг беше инспирирана да го редизајнира неговото студио. Кинг го посети местото додека неговите работи и книги беа спакувани. Тоа што го виде беше слика на неговото студио како ќе изгледа ако тој умрел , инспирирајќи го за неговиот роман ''Lisey's Story''. Во 2002, Кинг изјави дека ќе прекине да пишува, наводно заради фрустрацијата со неговите повреди, кои го направија нестабилен и ја намалија неговата цврстина . Оттогаш продолжи да пишува, но на неговото мрежно место стои: „Пишувам но пишувам со поспоро темпо од порано и ако дојдам до нешто навистина, навистина убаво, ќе бидам пресреќен да го објавам бидејќи тоа сѐ уште е финалниот акт на креативниот процес, да се објави за луѓето да го прочитаат и ќе добиете назад повратна информација и луѓето ќе зборуваат за тоа меѓу себе и со вас, со писателот, но силата на мојата инвентивност заслабна многу во текот на годините и така и треба да биде.“ === Понови дела === Во 2000, Кинг објави роман на делови, ''The Plant'', преку интернет, без да го испечати. На почетокот се мислеше дека Кинг го запоставил проектот заради лошата продажба, но подоцна тој самиот изјави дека снемал приказни. Во 2006, Кинг објави апокалиптички роман насловен ''Cell''. На 15 август, 2007, Кинг беше обвинет за „вандализам“ во книжарница во Алис Спрингс, Австралија, кога потпишуваше негови книги. Клиент забележал вандалски чкртаници во секторот за фантастика. Во 2008, Кинг ги издаде романот, ''Duma Key'', и неговата петта колекција кратки раскази (заедно со колекцијата од 1997 ''Six Stories''), насловена ''Just After Sunset''. Таа содржеше 13 кратки раскази, заедно со расказот, N., кое подоцна беше прикажан како анимирана серија што може да се види бесплатно, или, за малку пари, може да се даунлоадира со подобар квалитет. Во 2009, Кинг објави нов расказ насловен „Ur“, напишан ексклузивно за втората генерација Amazon Kindle – чиатчот на електронски книги и беше достапна само на Amazon.com, и како аудио книга насловена Road Rage, заедно со расказот на Ричард Матесон Duel и исто така омажот на Кинг на неговата приказна, ''Throttle'', ко-напишан од неговиот син Џо Хил. Најновиот роман на Кинг е насловен Under the Dome, репродукција на незавршен роман што почнал да го пишува двапати во 70-те и 80-те; беше објавен на 10 ноември, 2009. Тоа е најголемиот роман што го има напишано после It од 1986, со 1074 страници. Дебитираше на второ место на бестселер списокот на Њујорк Тајмс, и на трето место во Велика Британија. Кинг навести дека за Under the Dome ќе има мини-серија. === Скок во стриповите === Како што беше најавено во недела на 25 октомври, 2009 на блогот 'DC comics Vertigo Кинг ќе помогне за старт на нов месечен серијал со писателот на раскази Скот Снајдер и цртачот Рафаел Албакрки насловен American Vampire во март 2010. Ова е долгоочекуваната соработка на Кинг во стриповите. Неговиот син Џо Хил напиша приказна во стрип-форма прв, со издавањето на неговоиот Locke & Key IDW серијал на 20 февруари, 2008, со подранување пред татко му од две години. Кинг ја научи стрип продукцијата од прва рака со гледањето на неговите адаптации од страна на Марвел Комикс. Првата приказна од серијалот American Vampire се планира да биде пренесена во пет изданија. Овие пет изданија содржат две различни приказни, една од Снајдер, друга од Кинг. На Кинг му е дадена задачата да го опише потеклото на првиот американски вампир : кожар, ограбувач на банки, убиец каубој од 1880-те. Приказната на Снајдер се однесува на Перл, амбициозна модерна жена со амбиции да стане старлета, во потрага по голема шанса. По завршувањето на првиот дел од приказната, не се знае дали Кинг ќе биде сѐ уште во проектот. === Семеен живот === Кинг и неговата жена имаат три куќи, една во [[Бангор]], една во центарот на, Ловел, Мејн, и често зимуваат на нивниот имот на Мексиканскиот Залив, во Сарасота, Флорида. Тој и Табита имаат три деца и три внуци. Табита Кинг има издадено 9 свои романи. Двата сина на Кинг се писатели: Овен Кинг ја објави својата прва колекција на раскази, ''We're All in This Together: A Novella and Stories'', во 2005; Џозеф Хилстром ја објави својата наградена колекција кратки раскази, 20th Century Ghosts, во 2005, а неговиот прв роман, Heart-Shaped Box ќе биде адаптиран на филмското платно од ирскиот режисер Нил Џордан во 2010 од страна на Warner Bros. Ќерката на Кинг Наоми две години беше свештеничка во Unitarian Universalist црквата, во Јутика, Њујорк. Наоми сега е свештеничка во Unitarian Universalist Church of River of Grass, во Плантајшон, Флорида со нејзината партнерка од ист пол, Д-р Тандека. == Интереси == === Филантропија === Откако стана успешен на комерцијален план, Кинг и неговата сопруга имаат донирано големи суми на пари во нивното родно место Мејн и пошироко, особено за литературни проекти. Донацијата на Кинг во раните 90-ти за пливачкиот тим на Универзитетот во Мејн ја зачува оваа програма во одделот за атлетика. Донациите за локалните YMCA и YWCA програми овозможија реновирање и подобрување што без нив се чинеше невозможно. Освен тоа, Кинг годишно спонзорира неколку стипендии за средношколци и студенти. Кинг и неговата сопруга не бараат признание за нивното донирање во установите околу Бангор: го крстија стадионот Шон Т. Менсфилд во чест на синот на еден локален тренер кој бил болен од церебрална парализа, додека водениот парк Бет Панко е во чест на докажана пливачка која починала од рак. На 6 ноември, 2008, Кинг се појави со неговиот пријател и колега Ричард Русо за да соберат пари за банката за храна во западен Масачусетс. Настанот кој се одржа во книжарницата Одисеја во Јужен Хедли во Mount Holyoke колеџот собра преку $18,000 и тука ја промовираше својата колекција, ''Just After Sunset'', и книгата на Русо, ''Bridge of Sighs''. Стивен и Табита Кинг исто така донираат илјадници долари годишно на политички организации, како Граѓанската Алијанса на Мејн. === Бејзбол === Кинг е обожавател бејзбол, поточно навивач на Бостон Ред Сокс; често ги посетува натпреварите дома и на гостински терен, а понекогаш и го спомнува тимот во неговите дела. Помагаше како тренер на тимот на својот син Bangor West во малата лига на Мејн во првенството во 1989.Во 1999, Кинг ја напиша ''The Girl Who Loved Tom Gordon'', во која се зборува за поранешниот фрлач на Ред Сокс Том Гордон. Кинг неодамна беше соавтор на книгата насловена ''Faithful: Two Diehard Boston Red Sox Fans Chronicle the Historic 2004 Season'' заедно со Стјуарт О’нен, во која се зборува за бурната реакција за сезоната 2004 на Ред Сокс, сезона во која кулминираа со што го освоија првенството и плејофот. Во 2005 филмот ''Fever Pitch'', за опсесивен навивач на Бостон Ред Сокс, Кинг ја фрла првата топка за време на почетокот на натпреварот. Тој посвети и една од неговите колумни во Entertainment Weekly за комерцијализмот во најквалитетната бејзбол лига. Неодамна, Кинг се појави во реклама на ESPN Спортскиот Центар каде ја покажува неговата верност кон Ред Сокс и стилот на пишување (хорор фантастиката). === Радио Станици === Стивен и неговата жена Табита ја поседуваат The Zone корпорацијата, група на централни радио станици во Мејн што ги содржи WZON, WZON-FM, и WKIT. Последната од овие има лого на човек што личи на Франкештајн наречен Даг Е. Грејвс и слоган „Рокенрол станицата на Стивен Кинг.“ === Колумнист === Од август 2003, Кинг пишува колумни за поп културата во ''Entertainment Weekly'', обично секоја трета недела. Колумната е наречена „The Pop of King“, како анаграм на прекарот „The King of Pop“ на Мајкл Џексон. === Политички погледи === Во април 2008, Кинг се изјави против HB 1423, закон во Масачусетс со кој се ограничува или целосно забранува продажбата на насилни видеоигри на деца под 18-годишна возраст. Иако Кинг истакна дека нема личен интерес кон видеоигри, го критикуваше предложениот закон, кој според него е обод политичарите да ја жртвуваат поп културата и да делуваат како сурогат родители за сите деца, што за него е „катастрофално“ и „недемократски“.Тврди дека нема уметничка заслуга во некои насилни видеоигри, исто така мисли дека таквите игри го прикажуваат насилството кое веќе постои во општеството, кое нема да се промени со таков закон, а ќе биде и непотребен во однос на системот за оценување кој веќе постои за видеоигрите. Кинг објасни дека таквите закони им овозможуват на законодавците да ја игнорирарат економската поделба помеѓу богатите и сиромашните и лесното набавување на оружје, кое според него е поголем причинител на насилство. Се појави контроверзност на 5 мај, 2008, кога конзервативен блогер постираше клип од Кинг на една манифестација за читањето во Библиотеката на Конгресот. Кинг, им се обрати на студентите: „Ако знаете да читате, ќе налетате на работа понатаму. Ако не знате, тогаш одите во армијата, Ирак, не знам, нешто такво.“ Коментарот беше опишан од блогерот како „уште еден во долгата низа на либералните медиуми и нивни членови кои ја силуваат армијата,“ и го спореди овој коментар со сличниот на Џон Кери од 2006. Кинг одговори подоцна истиот ден, велејќи, „Тој десничарски блог кој сака да го оспори мојот патриотизам бидејќи реков дека децата треба да научат да читаат, па со тоа да си најдат подобри работни места, е за секаков презир...Живеам во град на националната гарда, и ги поддржувам нашите трупи, но не ја поддржувам војната или политиката во образованието што ги скратуваат опциите на млладите мажи и жени за секое работно место—воено и секакво.“ Кинг повторно го одбрани својот коментар во интервју за ''Bangor Daily News'' на 8 мај, велејќи, „Нема да се извинам што се залагам децата да добијат поквалитетно образование во средните училишта, за да имаат повеќе опции. Оние што не се согласуваат со ова мое мислење, не планирам да ги премислам.“ Мрежното место на Кинг вели дека тој е поддржувач на Демократската партија. За време на претседателските избори во 2008, Кинг го поддржи демократскиот кандидат Барак Обама. === Стил на пишување === Кинг е познат по тоа што има око за детали, за континуитет и внатрешно обраќање; многу приказни што се чинат не поврзани се поврзуваат со секундарен лик, фиктивни градови, или надворешно обраќање на настани во претходни книги. Многу од дејствијата во книгите на Кинг се случуваат во Мејн, иако најчесто на фиктивни локации, посебно градот Касл Рок. (Во Касл Рок беше дејството на ''The Body''; кога романот беше адаптиран за сценариото на Роб Рајнер, тој оформи продукциска компанија, Castle Rock Entertainment, која оттогаш има продуцирано и други адаптации на Кинг како ''Dolores Claiborne'', ''Hearts in Atlantis'', ''The Shawshank Redemption'' и ''The Green Mile''.) Книгите на Кинг се полни со показатели на американската историја и култура, особено помрачната, пострашната. Овие показатели главно се вртат околу приказните на ликовите, често како објаснување на нивните стравови. Некои показатели вклучуваат криминал, војна (особено војната во Виетнам), насилство, натприродното и расизмот. Кинг е познат по своето народно, неформално раскажување, често обраќајќи се на своите обожаватели како „Константни читатели“ или „пријатели и соседи.“ Овој познат стил е во контраст со страшната содржина во многу од неговите приказни. Кинг има едноставна формула за убаво пишување: „Читај и пишувај четири до шест часа на ден. Ако немате време за толку, не очекувајте да станете добра писател.“ Си поставува секој ден квота од 2000 збора и не престанува да пишува додека не ја исполни. Тој има и едноставна дефиниција за талентот на пишување: „Ако напишеш нешто за кое некој ти пратил чек, ако го извадиш чекот и е вситински, и ако ја платиш сметката за струја со тие пари, јас те сметам за талентиран.“ Набрзо по неговата несреќа, Кинг ја напиша содржината на ''Dreamcatcher'' во тетратка и Waterman хемиско пенкало, кое го нарече „најдобриот произведувач на зборови во светот.“ Стилот на Кинг во неговите дела се менува минато-иднина, развојот на ликовите (како јасност на ликовите, динамика и откривање), пишување во поглавја—оставајќи на крајот т.н клифхенгер или дилема меѓу карактерите која води до некое откритие Потоа продолжува со процесот додека романот не е завршен. Кога го прашале зошто пишува, Кинг одговорил: „Одговорот на тоа е едноставен —за ништо друго не сум создаден. Јас сум создаден да пишувам приказни и сакам приказни. Затоа го правам тоа. Не можам да замислам да правам нешто друго и не можам да замислам да не го правам ова што го правам.“ Често е прашуван зошто пишува толку застрашувачки приказни и одговара со уште едно прашање „Зошто мислите дека имам избор?“ Кинг често користи автори како ликови, или спомнува фиктивни книги во неговите приказни, новели и романи, како Пол Шелдон кој е главен лик во ''Misery'' и џек Торенс во ''The Shining''. На 21 септември 2009 беше најавено дека ќе почне да пишува за Fangoria. === Влијание === Кинг го нарече [[Ричард Метисон]] „авторот кој го инспирирал највеќе за пишување.“<ref name="io9">{{Наведена мрежна страница|url=http://io9.com/r-i-p-richard-matheson-author-of-i-am-legend-and-many-564036878|title=R.I.P. Richard Matheson, Author of I Am Legend and Many Other Classics|last=Bricken|first=Rob|date=June 24, 2013|publisher=[[io9]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512212548/http://io9.com/r-i-p-richard-matheson-author-of-i-am-legend-and-many-564036878|archive-date=May 12, 2015|accessdate=April 30, 2015}}</ref> Двата автора понекогаш ги интегрираат мислите на ликот во раскажување во трето лице, само една од неколкуте паралели на нивните стилови на пишување. Во најновото издание на ''The Shrinking Man'' на Матесон, Кинг вели: „Хорор приказна ако некогаш постоела...голема авантура—со сигурност е една од оние што ги одбирам со полна рака и им ги давам на луѓето, завидувајќи им на првото читање.“ Кинг е обожавател на [[Хауард Филипс Лавкрафт]] и го спомнува неколкупати во ''Danse Macabre''. Влијанието на Ловкрафт се гледа кај Кинг во бизарното, античките богињи, раскописи и документи како наративни направи. Измислените три англиски града —Jerusalem's Lot, Castle Rock и Derry—потсетуваат Arkham, Dunwich и Innsmouth на Ловкрафт. Расказот на Кинг „Crouch End“ е експлицитна почит, исто и дел од, Cthulhu Mythos циклусот на Ловкрафт. Во „Gramma“ , расказ која потоа се префрли и во филмот во 1980-те во антологиското хорор шоу ''The New Twilight Zone'', се спомнува познатата фиктивна творба на Ловкрафт Necronomicon, исто така позајмува имиња на многу други ликови користени таму. „I Know What You Need“ од 1976 од колекцијата ''Night Shift'' и '''Salem's Lot'' исто имаат некои позајмени имиња. Друга почест за Ловкрафт има во расказот на Кинг „Jerusalem's Lot,“ со која почнува ''Night Shift''. Кинг за нијанса се разликува од Ловкрафт по сконцентрирањето на обемната карактеријализација и природниот дијалог, кои ги нема во пишувањето на Ловкрафт. Во On Writing, Кинг ги критикува вештините на Ловкрафт за пишување на дијалози, користејќи пасуси од ''The Colour Out of Space'' како очигледно лоши примери. Има и неколку примери каде Кiнг ги спомнува ликовите на Ловкрафт во неговите дела, како Nyarlathotep и Yog-Sothoth. [[Едгар Алан По]] има забележително влијание за пишувањето на Кинг. Во ''The Shining'', фразата „И црвената смрт се наведна врз сите“ може да се слушне како "И Смрт и Гнилеж и Црвената Смрт неограничено завладеа со сите" од „The Masque of the Red Death(Маската на Црвената Смрт).“ Романот „Dolan's Cadillac“ има тема скоро идентична на „The Cask of Amontillado од По“, која користи парафраза од познатиот говор на Фортунато, „за љубовта божја, Монтресор!“ Во The Shining, Кинг го нарекува По „Големиот американски тркачки коњ“. Кинг покажува влијание и од Брам Стокер, посебно во неговиот роман 'Salem's Lot, кое тој го гледа како прераскажување на Дракула. Неговата расказ „Jerusalem's Lot“, потсетува на Стокеровата ''The Lair of the White Worm''. Кинг исто така го има покажано своето восхитување кон, помалку славен автор: Ширли Џексон.'Salem's Lot почнува со фраза од Џексоновата ''The Haunting of Hill House''. Тони, замислен лик од The Shining, има голема сличност со еден друг лик со исто име од Hangsaman на Џексон. Почетната сцена во Storm of the Century е заснована на Џексоновата ''The Lottery''. Лик во ''Wolves of the Calla'' ја спомнува книгата на Џексон We Have Always Lived in the Castle. Кинг е голем обожавател на Џон Д. МекДоналд и го посвети својот роман "Sun Dog" нему со зборовите „Ми недостигаш, стар пријателе.“ МекДоналд напиша убав предговор за ''Night Shift'', а неговиот познат лик, Тревис МекЏи, ја читаше ''Cujo'' во еден од неговите последни романи и ''Pet Sematary'' во последниот роман, ''The Lonely Silver Rain''. Во 1987 издавачката куќа на Кинг Philtrum Press издаде роман на Дон Робертсон, The Ideal, Genuine Man. На првата страна од книгата, Кинг напиша, „Дон Робертсон еден од трите автори што ме инспирираа кога бев млад кој сака да “стане“ писател (другите двајца се Ричард Матесон и Џон Д. МекДоналд).“ Во интервју за Amazon.com, Кинг вели дека книга која би сакал да е напишана од него е ''Lord of the Flies'' на Вилијам Голдинг. Кинг некогаш ги спомнува ликовите и настаните од ''Хобитот'' и ''Господар на прстените'' на Џ. Р. Р. Толкин Книгата на Роберт А. Хајнлајн ''The Door into Summer'' се спомнува во ''Wolves of the Calla'' на Кинг. Во едно интервју на Кинг, објавено во USA Weekend во март, 2009, авторот вели, „Луѓето гледаат кон авторите како незаменлив ресурс. И јас исто. Елмор Леонард, секој ден кога се будам – не сакам да бидам морбиден или слично, иако морбиден ми е животот до одреден степен– ако не ја видам неговата посмртница во весник, си помислувам, Супер! Сигурно работи некаде. Ќе напише нова книга, а јас ќе имам уште една книга за читање.„ Зошто ако го нема него, нема никој друг.“ === Соработка === Кинг има напишано два романа со докажаниот писател Питер Строб: ''The Talisman'' и продолжението, Black House. Кинг најави дека со Строб ќе го напишат и третиот и последен дел, приказната за Џек Соер, но не даде рок за комплетирањето. Кинг напиша нефиктивна книга, ''Faithful'' со писателот и Ред Сокс фанатик Стјуарт О’нен. Во 1996 Кинг соработуваше со Мајкл Џексон да го создаде ''Ghosts'', долг и скап музички спот. „Throttle“, роман напишан со неговиот син Џо Хил, се појавува во антологијата ''He Is Legend: Celebrating Richard Matheson'', (Gauntlet Press, 2009). ''The Diary of Ellen Rimbauer: My Life at Rose Red'', беше вклучена во минисеријалот напишан од Кинг ''Rose Red''. Книгата беше издадена од анонимен автор, а беше напишана од Ридли Пирсон. Ова е редок случај кога на друг автор му е дадена дозвола да напише комерцијално дело со користење на ликови и елементи измислени од Кинг. Шпекулацијата дека Кинг ја напишал ''Bad Twin'', дел од серијалот ''Lost'', под псевдонимот Гери Труп е отфрлена. Теоријата се распламти бидејќи Кинг е голем обожавател на ''Lost'', спомнувајќи и фалејќи се во колумните во Entertainment Weekly. Кинг има напишано музичко сценско дело со Џон Меленкамп насловено ''Ghost Brothers of Darkland County''. Кинг свиреше гитара за бендот Rock-Bottom Remainders, од кои неколку членови од составот се автори. Другите членови се Дејв Бери, Ридли Пирсон, Скот Туроу, Ејми Тан, Џејмс МекБрајд, Мич Албом, Рој Блунт Џуниор, Мет Гренинг, Кејти Камен Голдмарк и Грег Ајлс. Сите од нив тврдат дека немаат музички талент. Кинг е обожавател на рок бендот ЕјСиДиСи, кои го направија саундтракот за неговиот филм од 1986, ''Maximum Overdrive''. Исто е обожавател на Рамонс, кои ја напишаа песната ''Pet Sematary'' и се појави во музичкиот спот. Кинг ги спомнуваше Рамонс во неговите романи и приказни, а Рамонс го спомнаа во песната „It's Not My Place (In the 9 to 5 World)“, што е од албумот од 1981 Pleasant Dreams.Во 1988, бендот Блу Ојстер Култ сними обновена верзија на нивната песна од 1974 „Astronomy“. Синглот за радио имаше раскажувачко интро рецитирано од Кинг. На 25 октомври, 2009 DC comics Vertigo блогот објавија дека Кинг ќе се здружи со авторот на раскази Скот Снајдер и илустраторот Рафаел Албакрки за новиот стрип месечник од Vertigo во март 2010 насловен American Vampire. Кинг ќе ја пишува историјата на првиот вампир во Америка: Скинер Свит во првите пет изданија. Скот Снајдер ќе ја пишува приказната за Перл. Двете приказни ќе се спојат за да се добие една приказна. === Филм и Телевизија === Многу од романите и расказите на Кинг се направени големи филмски хитови, ТВ филмови и мини серии. Несоодветно за многу автори, Кинг нема проблем што филмовите според неговите дела се оддалечуваат од оригиналот. Тој го објасни контрастот на неговите дела и филмовите од нив како „јаболка и портокали; двете вкусни, ама многу различни.“ Исклучок за ова е ''The Shining'', што Кинг го критикуваше кога беше снимен во 1980; и ''The Lawnmower Man'' (тужеше да се тргне неговото име од филмот). Почитта на за ''The Shining'' на Кјубрик Кинг со текот на годините нарасна. Кјубрик го објасни оригиналниот роман во интервју како нелитературен. Ова сигурно го налутило Кинг. Како филм, ''The Lawnmower Man'' нема сличност со расказот на Кинг. Името на Кинг беше искористено како лажен бренд. Кинг има изјавено дека омилени негови дела претворени во филм му се ''Stand by Me'', ''The Shawshank Redemption'', и ''The Mist''. Првото појавување на филм на Кинг беше во филмот на Џорџ Ромеро „Knightriders“ како член на публика. Неговата прва улога беше во '''Creepshow'', како Џорди Верил, селанец, откако допира паднат метеорит и се надева дека ќе го продаде, му расте трева по целото тело. Оттогаш се има појавено во неколку адаптации на негови дела. Се појави во Pet Sematary како свештеник на погреб, во Rose Red како испорачувач на пица, како репортер во ''The Storm of the Century'', во ''The Stand ''како„Теди Визчак,“ во ''Shining'' минисеријата како член на бенд, во ''The Langoliers'' како Том Холби и во ''Sleepwalkers'' како чувар на гробиштата. Се појави и во ''The Golden Years'', во Chappelle's Show и заедно со авторката Ејми Тан, во The Simpsons as himself. Освен со глумење, Кинг се проба и со режирање на ''Maximum Overdrive'', во кој исто така се појавува како човек што користи банкомат пред бензиската. Кинг беше продуцент и глумец во минисеријата, Kingdom Hospital, која е заснована на данската минисерија ''Riget'' од Ларс Фон Трир. Бешесоавтор на епизодата од петтата сезона на Досиејата Х season „Chinga“ со творецот на серијата Крис Картер. Кинг е пријател со филмскиот режисер Џорџ Ромеро, на кого му ја има посветено книгата ''Cell'', и напиша во чест на Ромеро во неговата колумна за поп култура во Entertainment Weekly, како и есеј за елитното ДВД издание за ''Night of the Living Dead''. Кинг се има и појавено на квизот Celebrity Jeopardy! во 1995. Кинг го произведе гласот на Абрахам Линколн во аудио верзијата на книгата Assassination Vacation. Во 2009 во епизода на цртаниот филм Family Guy, насловена „Three Kings“, три од филмските адаптации на делата на Кинг, ''Stand By Me'', ''Misery'', и ''The Shawshank Redemption'', беа пародирани. == Прием == === Критики === Иако најчесто критиките за Кинг се позитивни, тој понекогаш се наоѓа во костец со академиците. Уредниците за научна фантастика Џон Клут и Питер Николс се полни со пофалби за Кинг, алудирајќи на „зајадливата проза, остриот слух за дијалог, целосно опуштен, искрен стил, заедно со неговата страсна и жестока осуда на човечката глупост и злоба (посебно кон децата) коишто го прават еден од најиастакнатите популарни писатели.“ Во анализите на неговата хорор фантастика од пост-Втората светска војна, ''The Modern Weird Tale'' (2001), критичарот С.Т. Џоши посветува поглавје за Кинг. Џоши расправа дека најпознатите дела на Кинг (неговите натприродни романи), се неговите најлоши, опишувајќи ги како подуени, нелогични, сентиментални и склони кон деукс екс макина крај. Покрај овие критики, Џоши расправа дека од ''Gerald's Game'' (1993), Кинг ги поправил повеќето од своите грешки, со пишување на книги поопуштени, повеќе веројатни и подобро скроени. Џоши истакнува дека и покрај неговите недостатоци, Кинг речиси сигурно пишува остроумно за маките и радостите на адолесценцијата, и има напишано неколку прекрасни приказни. Џоши ги набројува двата рани не-натприродни романи—''Rage'' (1977) и ''The Running Man'' (1982)—како негови најдобри, со сугестија дека двата се возбудливи и добро составени напнати трилери, со веројатни ликови. Во 1996, Кинг ја доби наградата О. Хенри за неговата расказ "The Man in the Black Suit." Во 2003, Кинг беше почестен од Националните Литературни Награди со награда за животно дело, Медал за докажан придонес во американската литература, а неговата работа е опишана како: Пишувањето на Стивен Кинг е во целост вкоренето во американската традиција што го слави духот на ова место и почитта на моќта на раскажувањето. Тој твори стилски, умосвиткувачки листачи на страници што содржат морални вистини–некои убави, некои страшни–за нашите внатрешни животи. Оваа награда го прославува докажаното место на Г-н. Кинг во светот на читатели и љубители на книги од сите возрасти. Некои од литературната заедница изразија несогласување: Ричард Снајдер, поранешен извршен директор на Simon & Schuster, ги опиша делата на Кинг како „нелитературни“, а критичарот Харолд Блум го осуди изборот: Одлуката да се даде годишната награда на Националните Литературни награди за„докажан придонес“ на Стивен Кинге неверојатна, уште еден удар на шокантниот процес на глупавеење на нашиот културен живот. Го опишав Кинг во минатото како писател на неделни романчиња, но и тоа е премногу. Тој нема ништо заедничко со Едгар Алан По.Тој е само еден неизмерно не адекватен писател по основа на реченица по реченица, параграф по параграф, книга по книга. Меѓутоа, некои го одбранија Кинг, како писателот Орсон Скот Кард, кој одговори: Дозволете да ве уверам дека делата на Кинг се и те како литература, бидејќи е напишано да се објави и е читано со восхит. Снајдер всушност сака да каже дека не е литература претпочитана за литературната академска елита. Во рецензијата на Роџер Еберт за филмот од 2004 ''Secret Window(Тајниот Прозорец)'', тој вели „Многу луѓе се налутија зошто Кинг беше крунисан на Националните Литературни Награди, како популарен автор што не може да се сфати сериозно. Но откако открив дека неговата книга On Writing има многу поучни и внимателни работи кажани за занаетот повеќе од која и да било книга од ''The Elements of Style'', на Странк и Вајт, го пребродев мојот снобизам.“ Во 2008, Книгата на Кинг ''On Writing'' беше одбрана од ''Entertainment Weekly'' како една од “Новите класици: 100-те најдобри книги од 1983 до 2008. ''On Writing'' беше рангирана 21-ва. === Влијание врз поп културата === Од објавувањето на ''Carrie'', јавната свест за Кинг и неговите дела се искачи на високо ниво, а неговите дела станаа популарни како „Зоната на Самракот“ и филмовите на Алфред Хичкок. Како еден од најпродаваните писатели во светот и најфинансиски успешниот хорор писател во историјата, Кинг е американска хорор икона од највисок ред. Книгите и ликовите на Кинг опфаќаат основни стравови на толку уникатен начин што неговите дела станаа синоними за некои клучни идеи за жанрот. === Награди === • '''Алекс Награди 2009:''' „Just After Sunset“ • '''Американска Библиотекарска Асоцијација најдобра книга за млада публика ''' o 1978: „'Salem's Lot“ o 1981: „Firestarter“ • '''Барлог Награди 1980:''' „Night Shift“ • '''Црно Перо Награди 2009:''' „Duma Key“ • '''Брам Стокер Награди''' o 1987: Misery<ref name="auto2" /> o 1990: Four Past Midnight<ref name="Bram Stoker Awards">[http://www.horror.org/stokerwinnom.htm Bram Stoker Awards] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113132337/http://www.horror.org/stokerwinnom.htm|date=January 13, 2008}}, Horror Writer's Association. Retrieved April 13, 2011.</ref> o 1995: Lunch at the Gotham Café<ref>{{cite web|url=https://www.thebramstokerawards.com/uncategorized/1995-bram-stoker-award-winners-nominees/|title=1995 Bram Stoker Award Winners & Nominees}}</ref> o 1996: The Green Mile<ref>{{Cite web|url=https://www.thebramstokerawards.com/uncategorized/1996-bram-stoker-award-winners-nominees/|title=1996 Bram Stoker Award Nominees & Winners – The Bram Stoker Awards|language=en-US|access-date=2023-05-06}}</ref> o 1998: Bag of Bones<ref>{{Cite web|url=https://www.thebramstokerawards.com/uncategorized/1998-bram-stoker-award-winners-nominees/|title=1998 Bram Stoker Award Nominees & Winners – The Bram Stoker Awards|language=en-US}}</ref> o 2002: „Награда за животно дело“<ref name="Bram Stoker Awards2" /> o 2006: Lisey's Story<ref>{{Cite web|url=https://www.thebramstokerawards.com/uncategorized/2006-bram-stoker-award-winners-nominees/|title=2006 Bram Stoker Award Nominees & Winners – The Bram Stoker Awards|language=en-US}}</ref> o 2009: Duma Key<ref>{{Cite web|url=https://www.thebramstokerawards.com/uncategorized/2008-bram-stoker-award-winners-nominees-2/|title=2008 Bram Stoker Award Nominees & Winners – The Bram Stoker Awards|language=en-US}}</ref> o 2009: „Just After Sunset“ • '''Британски награди за фантастика''' o 1981: За неверојатниот придонес кон жансрот<ref name="British Fantasy Society">[http://www.fantasticfiction.co.uk/awards/british_fantasy_society.htm British Fantasy Society Awards] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516130519/http://www.fantasticfiction.co.uk/awards/british_fantasy_society.htm|date=May 16, 2011}}, Fantastic Fiction. Retrieved March 11, 2011.</ref> o 1982: „Cujo“<ref>{{Cite web|url=https://www.sfadb.com/British_Fantasy_Awards_1982|title=sfadb: British Fantasy Awards 1982|website=www.sfadb.com}}</ref> o 1987: „It“<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.sfadb.com/British_Fantasy_Awards_1987|title=sfadb: British Fantasy Awards 1987|access-date=2023-05-25|website=www.sfadb.com}}</ref> o 1999: „Bag of Bones“<ref>{{Cite web|url=https://www.sfadb.com/British_Fantasy_Awards_1999|title=sfadb: British Fantasy Awards 1999|website=www.sfadb.com}}</ref> o 2005: „The Dark Tower VII: The Dark Tower“<ref>{{Cite web|url=https://www.sfadb.com/British_Fantasy_Awards_2005|title=sfadb: British Fantasy Awards 2005|website=www.sfadb.com}}</ref> • '''Германски Награди за фантастика''' o 2000: „Hearts in Atlantis“ o 2001: „The Green Mile“ o 2003: „Black House“ o 2004: Меѓународен автор на годината o 2005: „The Dark Tower VII: The Dark Tower“ • '''Хорор Собир''' o 1997: „Desperation“ o 2001: „Riding the Bullet“ o 2001: „On Writing“ o 2002: „Black House“ o 2003: „From a Buick 8“ o 2003: „Everything's Eventual“ • '''Хуго Награда 1982: Danse Macabre''' • '''Меѓународен Хорор Собир Награда 1999:''' "Storm of the Century" • '''Локус Награди''' o 1982: „Danse Macabre“ o 1986: „Skeleton Crew“ o 1997: „Desperation“ o 1999: „Bag of Bones“ o 2001: „On Writing“ • '''Писатели на Мистерија 2007: „Главна Награда“''' • '''Национални литературни награди 2003: „Медал за придонес во американската литература“''' • '''Њујоршка Библиотека за тинејџери''' 1982: „Firestarter“ • '''О.Хенри награда''' 1996: The Man in the Black Suit • '''Перо награда 2005''': „Faithful“ • '''Спокејнска Библиотека Златно Перо 1986:''' Награда Златно Перо • ''''Универзитет на Мејн 1980:''' Награда за поранешен ученик • '''Us Магазин 1982:''' Најдобар писател на фантастика на годината • '''Светски Награди по Фантастика''' o 1980: „Конвенцијална Награда“ o 1982: „The Reach“ o 1995: The Man in the Black Suit o 2004: „Награда за животно дело“ • '''Светска Хорор Конвенција 1992:''' Светски Мајстор по Хорор === Библиографија === • 1974 ''(Carrie)'' • 1975 ''(Salem's Lot)'' • 1977 ''(Rage)'' (како Ричард Бахман) • 1977 ''(The Shining)'' • 1978 ''(Night Shift)'' (приказни) • 1978 ''(The Stand)'' • 1979 ''(The Dead Zone)'' • 1979 ''(The Long Walk)'' (како Ричард Бахман) • 1980 ''(Firestarter)'' • 1981 ''(Cujo)'' • 1981 ''(Danse Macabre)'' (автобиографска, за историјата на ужасот) • 1981 ''(Road Work)'' (како Ричард Бахман) • 1982 ''(Creepshow)'' (стрип) • 1982 ''(The Dark Tower I: The Gunslinger)'' • 1982 ''(Different Seasons)'' (четири приказни) • 1982 ''(The Running Man)'' (како Ричард Бахман) • 1983 ''(Christine)'' • 1983 ''(Cycle of the Werewolf)'' • 1983 ''(Pet Ѕеmаtаry)'' • 1984 ''(The Talisman)'' (напишана со Питер Строб) • 1984 ''(Thinner)'' (како Ричард Бахман) • 1985 ''(Skeleton Crew)'' (раскази) • 1985 ''(The Bachman Books)'' • 1986 ''(It)'' • 1987 ''(The Eyes of the Dragon)'' • 1987 ''(Misery)'' • 1987 ''(The Dark Tower II: The Drawing of the Three)'' • 1988 ''(The Tommyknockers)'' • 1988 ''Nightmares in the Sky'' • 1989 ''(The Dark Half)'' • 1989 ''(Dolan's Cadillac)'' (ограничен тираж) • 1989 ''My Pretty Pony'' (ограничен тираж) • 1990 ''(The Stand: The Complete & Uncut Edition)'' • 1990 ''(Four Past Midnight)'' • 1991 ''(Needful Things)'' • 1991 ''(The Dark Tower III: The Waste Lands)'' • 1992 ''(Gerald's Game)'' • 1993 ''(Dolores Claiborne)'' • 1993 ''(Nightmares & Dreamscapes)'' (раскази) • 1994 ''(Insomnia)'' • 1995 ''(Rose Madder)'' • 1995 ''(Umney's Last Case)'' (долг расказ) • 1996 ''(The Green Mile)'' (првично објавена во 6 дела: ''(The Two Dead Girls)'', ''(Mouse on the Mile)'', ''( Coffey's Hands)'', ''(The Bad Death of Eduard Delacroix)'', ''(Night Journey)'' и ''(Coffey on the Mile)'') • 1996 ''(Desperation)'' • 1996 ''(The Regulators)'' (како Ричард Бахман) • 1997 ''(Six Stories)'' (раскази) • 1997 ''(The Dark Tower IV: Wizard and Glass)'' • 1998 ''(Bag of Bones)'' • 1999 ''(Storm of the Century)'' • 1999 ''(The Girl Who Loved Tom Gordon)'' • 1999 ''The New Lieutenant's Rap'' (ограничен тираж) • 1999 ''(Hearts in Atlantis)'' • 1999 ''(Blood and Smoke)'' (аудио книга) • 2000 ''(Riding the Bullet)'' (електронски објавен роман) • 2000 ''(The Plant) (електронски објавен)'' • 2000 ''(Secret Windows)'' • 2000 ''(On Writing: A Memoir of the Craft)'' (автобиографска) • 2001 ''(Dreamcatcher)'' • 2001 ''(Black House)'' (напишана со Питер Строб) • 2002 ''(From a Buick 8)'' • 2002 ''(Everything's Eventual: 14 Dark Tales)'' (раскази) • 2003 ''(The Dark Tower V: Wolves of the Calla)'' • 2004 ''(The Dark Tower VI: Song of Susannah)'' • 2004 ''(The Dark Tower VII: The Dark Tower)'' • 2005 ''(Colorado Kid)'' • 2006 ''(Cell)'' • 2006 ''(Lisey's Story)'' • 2007 ''(Blaze)'' • 2008 ''(Duma Key)'' • 2009 ''(Just After Sunset)'' (раскази) • 2009 ''(Under The Dome)'' {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кинг, Стивен}} [[Категорија:Американски романописци]] [[Категорија:Американски писатели на фантастика]] [[Категорија:Живи луѓе]] jnjmgvel2j7kqm9dbbyibel8eph04id Категорија:Евреите и јудаизмот во Македонија 14 193434 5651409 5568770 2026-10-30T04:32:52Z ~2026-57708-36 138208 5651409 wikitext text/x-wiki {{Ризница-врска|Judaism in the Republic of Macedonia}} [[Категорија:Евреите и јудаизмот по земја|Македонија]] [[Категорија:Евреите и јудаизмот во Европа|Македонија]] [[Категорија:Религијата во Македонија]] [[Категорија:Македонско-израелски односи]] a3ex9ijqicjknjejzqsaz9vpneaav8k Разговор со корисник:Ehrlich91 3 734078 5651255 5650535 2026-10-29T15:01:42Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651255 wikitext text/x-wiki {{Архиви|[[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива|Архива 2011]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 2|Архива 2012]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 3|Архива 2013]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 4|Архива 2014]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 5|Архива 2015]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 6|Архива 2016]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 7|Архива 2017]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 8|Архива 2018]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 9|Архива 2019]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 10|Архива 2020]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 11|Архива 2021]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 12|Архива 2022]]}} == Маќедонија == Дали знаете дека [[Ѓорѓија Пулевски]] напишал македонска историја наречена [[Славјанско-маќедонска општа историја]]? [[User:Savasampion|Savasampion]] <small>([[User talk:Savasampion|разговор]])</small> 19:38, 9 јануари 2023 (CET) :@[[Корисник:Savasampion|Savasampion]] Не мора употреба на сарказам. Дури и со ова, не ја сфаќам потребата од пренасочување. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:35, 10 јануари 2023 (CET) == Наградени сте! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[Податотека:Team Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Награда за колегијалност''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Благодарам за разбирање! [[User:Academician.NYAS|Academician.NYAS]] <small>([[User talk:Academician.NYAS|разговор]])</small> 03:40, 19 април 2023 (CEST) |} == Славко Јаневски == Здраво. Зошто сите мои промени на оваа статија беа одбиени? Повеќето од нив беа конструктивни. Нема смисла да има линкови на секој чекор. Само не бев свесен дека Македонија е најчестото име тука. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 17:14, 18 мај 2023 (CEST) :@[[Корисник:Василко|Василко]] Одговорот лежи во зборот „повеќето“. Да, не треба да има врски до годините и тие може да се отстранат, но истовремено ги менуваш и другите работи, за кои нема никаква потреба. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:43, 18 мај 2023 (CEST) :Не сум сменил ништо, освен името. Само ги остранив линковите за годините, месеците и националноста, а ставив и линк таму за неговата етничка припадност. Националност и државјанство се едно исто, затоа не мора да го пишува два пати. Тие промени кои се конструктивни можаат да се вратат. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 23:16, 18 мај 2023 (CEST) ::@[[Корисник:Василко|Василко]] Статијата си е добра и вака и без твоите промени, особено што го имаше променето името Македонија, за кое заедницата на Википедија на македонски јазик има донесено одлука дека ќе продолжи да се користи, без разлика на уставните измени. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:05, 20 мај 2023 (CEST) :::Признав дека не бев свесен за името. Само не знам што ќе му се на статијата толку линкови и дупликати. Овде станува збор за енциклопедиски стандард и стил. Повеќето од корисниците нема да кликнат ни на пола од линковите, бидејќи се за општи работи и прекумерни, затоа треба да има соодветно ниво на линкови. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 23:06, 22 мај 2023 (CEST) ::::@[[Корисник:Василко|Василко]] Направи ги измените за годините и врските до нив повторно. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:23, 24 мај 2023 (CEST) == Прашање == Зошто сакаш да ми ја избришеш сликата? https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%B2 [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 16:10, 28 мај 2023 (CEST) :@[[Корисник:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] За која фотографија правиме муабет и што сум избришал? Поновата фотографија (твоја, подигната на 18 мај 2023) ја имам ставено во инфокутијата, а на статијата има уредувања со ИП адреса. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:24, 29 мај 2023 (CEST) ::Фотографијата од Кривопанечката градска општина е избришана без причина?? Зошто го направи тоа? [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 23:21, 29 мај 2023 (CEST) :::https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%B2&oldid=4979023 :::Зошто ја избрша сликата-документот не разбирам? [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 23:23, 29 мај 2023 (CEST) ::::Исто сакам да те прашам зошто ми е избришен текстот од оваа страница за кметскиот намесник. https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0&action=history [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 23:39, 29 мај 2023 (CEST) == Наградени сте! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[Податотека:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Општа награда''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ЗА ПРИДОНЕС ВО РАЗВОЈОТ НА МАКЕДОНСКАТА ВИКИПЕДИЈА [[User:Academician.NYAS|Academician.NYAS]] <small>([[User talk:Academician.NYAS|разговор]])</small> 20:03, 15 јуни 2023 (CEST) |} == Санкционирање за навреди == Здраво @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] те тагнав на два разговора, но сум сигурен дека си презафатен па за да не ги пропуштиш таговите, ќе ти пишам и овде. 1.Првиот случај е [[Разговор:Тане Николов|Станислав, кого веќе го санксионираше]], му помина казната,а тој се врати и повторно пцуе - молам за подолга и поригорозна санкција овој пат. 2.Вториот случај е [[Разговор со корисник:Gurther|Василко кој го нарекува Ѓубре, уредникот Gurther]], замолувам и овој уредник да биде санкциониран. Благодарам [[User:Forbidden History|Forbidden History]] <small>([[User talk:Forbidden History|разговор]])</small> 10:38, 27 јуни 2023 (CEST) :Слободно санкционарајте ме, но и јас ќе ја информирам Meta Wikimedia за вашето однесување тука и дека не сте заинтересирани да градите енциклопедија. Да не завршите како хрватската википедија, па после ќе видиме што ќе правите. Плус уредникот Gurther исто така ме има нападнато лично повеќе пати, како и други уредници. Да нарекуваш конструктивни уредувања "вандализам" е само по себе личен напад. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 19:08, 27 јуни 2023 (CEST) ::@[[Корисник:Василко|Василко]] имаш порака од мене на твојата страница за разговор, а за твојата суптилна закана за пријава на Мета ќе те пријавам и на огласната табла на администратори @[[Корисник:Forbidden History|Forbidden History]] фала ти, првиот уредник е уште блокиран, нешто си грешка, додека за вториот еве му последна шанса. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:06, 27 јуни 2023 (CEST) :::Ehrlich, не мора да се мачиш. Можеш слободно да ме блокираш (на мое барање). Пријавата на Мета се подготвува и таа ќе ви ја достави stewart, а јас лично ќе те информирам и таму. Очигледно Википедијата има системски проблеми кои не можаат да бидаат разрешени локално, а и недостасува арбитражна комисија. Ви благодарам. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 17:56, 28 јуни 2023 (CEST) :::Благодарам @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], веројатно дека одговорил на пораката, па помислив дека повторно може да уредува. Погрешно сум разбрал, се извинувам. [[User:Forbidden History|Forbidden History]] <small>([[User talk:Forbidden History|разговор]])</small> 08:00, 22 јули 2023 (CEST) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> 14:08, 10 јули 2023 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Samuel (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&oldid=25272792 --> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=mk medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 6 August 2023 (UTC) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/mk&oldid=25414915 --> == Статијата „Бугари (Национален термин)“ == Би посакал објаснување зошто статијата беше избришана, ви благодарам [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 20:44, 24 август 2023 (CEST) :Само што ти оставив порака на твојата страница за разговор --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:46, 24 август 2023 (CEST) == Медал за учество во хуманитарни или мировни операции == Здраво, која е причината што е одбиена проманата на страницата за Медалот за учество во хуманитарни или мировни операции? Што е спорно!? [[User:PhoenixOr|PhoenixOr]] <small>([[User talk:PhoenixOr|разговор]])</small> 19:17, 3 септември 2023 (CEST) :{{ping|PhoenixOr}} Промената се однесува на целосна измена на статијата, што вообичаено не се прави така, особено ако добро се сеќавам уредувањето беше неумесно изведено и го користише новото уставно име, за кое ние на Википедија имаме донесено одлука во заедницата дека нема да се користи (туку ќе продолжи користењето на името [[Википедија:Македонија|Македонија]]). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:44, 7 септември 2023 (CEST) ::Секако дека ќе биде промена на целата страница, кога медалот до сега не ни постоеше и сите тие информации и детали не ни постоеја. Затоа, впрочем, и воопшто се менува страницата и во суштина сега се создава. ::Разликите во користењето на името на државата сметам дека не може да се причина за целосно бришење. Првин затоа што јас не можам да ја знам одлуката и праксата на заедницата; а уште поважно - можеше да се коригира само тоа, однапред или отпосле, а не да се поништува измената во целост. Впрочем, како што и беше случај и сега - некој друг после мене направи промена на моите промени само на името на државата. ::Во секој случај, најважно е дека сега страницата е изменета, реална и детална. Тоа, впрочем, е и најважно и поента на нејзиното постоење, нели! [[User:PhoenixOr|PhoenixOr]] <small>([[User talk:PhoenixOr|разговор]])</small> 09:15, 8 септември 2023 (CEST) :::@[[Корисник:PhoenixOr|PhoenixOr]] Надмениов однос воопшто не ме допира. Побара зашто сум го направил тоа, ти одговорив, гледам си ги направил пак измените, некој ти ги прифатил и ја досредил статијата, и тоа е. Статијата постои од 2021 година, не си ја напишал ти (ако веќе одиме со односов), и никој ја немаше избришано, ниту пак јас имав за намера да не постои. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:01, 8 септември 2023 (CEST) ::::Навистина не разбирам каде гледаш надмен однос!? Те молам појасни ми што е надмено. :) [[User:PhoenixOr|PhoenixOr]] <small>([[User talk:PhoenixOr|разговор]])</small> 18:26, 10 септември 2023 (CEST) == Васил Априлов == Гледам дека продолжувате да отстранувате уредувања без гледајќи што содржи во текстот, има присутни разни извори што тврдат дека Априлов самиот себеси се гледал како Грцин, дури давал донации кон Грчкото ослободително востание и дури учествувал во востанието во одредено ниво, не разбирам што е проблемот со текстот и како што гледам други администратори не гледат проблем со текстот, освен тебе. Нејќам да почне уредничка војна [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:20, 9 септември 2023 (CEST) :[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], би посакал соработка, бидејќи досега не сум добил прецисен одговор бидејќи во разни англиски извори, дури Бугарски извори тврдат дека човекот имал грчки/хеленофилски идентитет. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:41, 15 септември 2023 (CEST) == Суверен Воен Ред на Малта == Пишувам овде бидејќи тамошната разговорна страница беше за бришење. Статијата ја пренасочив назад в [[Малтешки ред]], и направив пренасочување, но не од оваа верзија, која е правописно погрешна, туку исправната (Суверен воен ред на Малта). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:38, 23 ноември 2023 (CET) == Васил Кацаров == Зошто профилот/страницата, за васил е избрисана од вас?, која е прицината " Не е рекламиранје/спам ", има референции, исто така е преведена од Espanol Wiki, дали мозе да се врати страницата и да се поправи, сто е греска сто е потребно да се објасни? [[User:Админ.МК|Админ.МК]] <small>([[User talk:Админ.МК|разговор]])</small> 04:38, 1 декември 2023 (CET) :@[[Корисник:Админ.МК|Админ.МК]] Вториот пат статијата беше нималку преведена, а првиот пат се користеа суперлативи, што за живи личности не се прави, освен за исклучителни ситуации, каде навистина е така. И основно пребарување на интернет покажува дека освен една иста ваква содржина што си ја ставил тука, за Васил Кацаров нема ништо, така што личноста не е релевантна, што спаѓа во критериумот „саморекламирање“. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:41, 1 декември 2023 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 23:24, 3 февруари 2024 (CET) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == Категорија:Македонски Народни Носии == ако може да ја додадеш страната за [[Носии од Горноџумајско поле|носии од горноџумајско поле]] под шопскиот дел кај категоријата Македонски Народни Носии имам и јас пробано еднаш, но малку згрешено ми идеше, и го избришав на крај. мислам дека вам убаво ќе ви излези (поточно: [[Предлошка:Македонски народни носии]]) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 19:53, 18 април 2024 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 00:53, 3 мај 2024 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:RamzyM (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 --> == Македонски народни носии: предлошка == имам направено повеќе страници околу носии од одредени предели во егејска македонија (кајларско, воденско и мегленско). ако може да ги внесиш во предлошката кај „јужномакедонски носии“. фала многу :) исто така јас сега ја составувам таа за пазарскиот крај :D [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 00:47, 19 мај 2024 (CEST) :ја составив од пазарско (се откажив барајки за машката моментално, сигурно ќе се најди в'иднина :) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 15:33, 19 мај 2024 (CEST) ::@[[Корисник:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] {{готово}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:25, 20 мај 2024 (CEST) == Hi! == Hi Ehrlich91, I sent an e-mail to you. Did you receive it? :) [[User:İmmortalance|İmmortalance]] <small>([[User talk:İmmortalance|разговор]])</small> 20:59, 20 јуни 2024 (CEST) == Thank you == Hello! Thank you for deleting files also on Commons. I have some problems getting {{tl|СегаРизница}} to work as planned. It seems the template does not add files to a category but there are more files tagged according to [[Специјална:ШтоВодиОвде/Предлошка:СегаРизница]]. Files copied from other wikis is a bit of a challenge in the project I have with license migration and getting rid of disclaimers in GFDL ([[Википедија:Барања_за_одобрување_на_бот#Bot_status_for_User:MGA73bot]]). So I'm very happy that files are getting deleted. --[[User:MGA73|MGA73]] <small>([[User talk:MGA73|разговор]])</small> 17:45, 15 јули 2024 (CEST) == Скандал со тетратки == Здраво @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], Се надевам дека си добро. Сакам да разберам подобро зошто беше одбиена модификацијата што ја предложив на страницата за „скандалот со тетратки“, каде што ја сменив описната фраза во „Предмет тетратки“. Мојата намера беше да прилагодам јазикот за да одрази пообјективен тон, особено бидејќи терминот „скандал“ може да имплицира предрасуди и да влијае на перцепцијата за неутралноста што Википедија се обидува да ја одржи. Разбирам дека „тетратки“ беше медиумското име дадено на случајот, но мислам дека употребата на помалку сензационалистички јазик би помогнала во презентирањето на информациите на пообјективен и согласно со упатствата на Википедија за импарцијалност. Можеш ли, те молам, да ми објасниш конкретни причини зошто се преферираше задржувањето на зборот „скандал“ во овој случај? Отворен сум за дискусија и за подобро разбирање на контекстот или уредувачките политики кои можеби ја оправдуваат одлуката. Ти благодарам за твоето време и труд во одржувањето на квалитетот и прецизноста на содржината на Википедија. Со почит, Sflexas [[User:Sflexas|Sflexas]] <small>([[User talk:Sflexas|разговор]])</small> 14:09, 17 јули 2024 (CEST) :@[[Корисник:Sflexas|Sflexas]] Здраво, го сменив насловот од скандал во случај --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 15:22, 17 јули 2024 (CEST) == Прашање == Зошто ми го избриша текстот? https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8&oldid=prev&diff=5041802 [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 18:23, 21 јули 2024 (CEST) :@[[Корисник:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] Ова е од пред една година. Инаку, текст што содржи монографски податоци не е местото за во енциклопедиска статија, не може да се даваат податоци за сите вклучени во нешто, ако почнеме така, тогаш ќе пишуваме книга, а не кратка енциклопедиска статија. Плус, изворот не можам да го пронајдам, ќе ми треба дополнителен доказ за ова, за да го проверам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:26, 26 јули 2024 (CEST) == СИЕ Пролет 2024 - Награда за најдобар постоечки корисник == ''Вредносен купон во вредност од 2.000 денари за најдобар постоечки корисник, кој претходно не учествувал на уредувачките натпревари „СИЕ Пролет“.'' На кое претходно издание на СИЕ Пролет јас сум учествувал? Како јас сум отстранет од добивање на оваа награда на [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2024#Резултати|СИЕ Пролет 2024]]? [[User:Dandarmkd|Dandarmkd]] <small>([[User talk:Dandarmkd|разговор]])</small> [[User:Dandarmkd|Dandarmkd]] <small>([[User talk:Dandarmkd|разговор]])</small> 21:13, 31 јули 2024 (CEST) :@[[Корисник:Dandarmkd|Dandarmkd]] Не бев достапен, но гледам дека Кирил го средил ова и ги поправил резултатите. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:00, 12 август 2024 (CEST) == Non-free files == Hello! I made [[Корисник:MGA73/OrphanNon-free]] and other lists of files that may not be okay. I do not know if you have noticed. I made a comment at [[Википедија:Селска_чешма#Чистење_датотеки_и_бришење_датотеки]]. [[User:MGA73|MGA73]] <small>([[User talk:MGA73|разговор]])</small> 17:20, 14 август 2024 (CEST) == Прашање == Зошто е избришана оваа страница!? https://mk.wikipedia.org/wiki/A%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9C-%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0 [[User:Александра Стојановиќ|Александра Стојановиќ]] <small>([[User talk:Александра Стојановиќ|разговор]])</small> 00:27, 17 август 2024 (CEST) :Која е потребата да се избрише страница стара 4 години? [[User:Александра Стојановиќ|Александра Стојановиќ]] <small>([[User talk:Александра Стојановиќ|разговор]])</small> 00:50, 17 август 2024 (CEST) ::@[[Корисник:Александра Стојановиќ|Александра Стојановиќ]] Едноставна е потребата, бидејќи статијата не ги задоволуваше ни најмалите критериуми да биде статија, а поминале четири години и никој не ја средил. Врски до англиската Википедија (како на пр. за Скопје), несредена библиографија, несредени извори и еден куп други причини. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 07:00, 17 август 2024 (CEST) == Source that institutions agree on it about Samuil == Hello, I want to know why you removed my edit, I was just gonna put a source which is "The Legend of the Bulgar-Slayer" by Paul Stephenson which is published by Cambridge Press and it confirms that Samuil is a Bulgarian ruler and it explains also the debates between North Macedonia and Bulgaria, I want to put my source [[User:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] <small>([[User talk:The Hunter2k19|разговор]])</small> 13:42, 22 август 2024 (CEST) :@[[Корисник:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] За таа статија е доста веќе дискутирано и како што и самиот знаеш, ние се водиме по изворите достапни во македонскиот јазик и во нашата историографија. Ако сакаш да користиме странски извори, тогаш зашто на бугарската Википедија не стои македонски јазик, туку норма, и ред други работи? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:43, 22 август 2024 (CEST) ::The difference is that, this source is world accepted and it is an American source not "Bulgarian propaganda", we can debate on that topic if you want, and the nickname ,,Bulgar-slayer" gives enough details on the topic. If it is necessary, just add he is Bulgarian-Macedonian. The agreement between North Macedonia and Bulgaria should not be broken. And the wiki community must also follow those rules, because it is a worldwide community, which is with the aim to give a knowedge, not just make an encyclopedia rewritten for someone else's personal interests towards only one group of people. The community of Wikipedia must follow neutrality and the sources must be respected [[User:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] <small>([[User talk:The Hunter2k19|разговор]])</small> 00:36, 23 август 2024 (CEST) :::@[[Корисник:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] А зашто дебатираш само со мене, јас не сум врховен судија на македонската заедница. Има уште 11 други администратори и ред други уредници, и има уште стотици други книги кои викаат дека Цар Самоил бил македонски владетел, и јас не можам да одам против тоа. А за неутралноста, македонската Википедија е каде каде понеутрална од вашата, во која бришете цел еден народ и јазик и употребувате термини како Северномакедонци, што сами си ги измислувате, така што првин зачисти си по дома, па после на други кажувај. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 09:59, 23 август 2024 (CEST) ::::Agreements are agreements and must be followed. Bulgarians do not use "north macedonian" for mentioning your nationality but still according to your agreement with Greece you must use the name "North Macedonia". As a Wikipedia admin you are taking the responsibility to keep peace and follow the rules, and maintain the neutrality. My source is legit and it is a fact that he can be called also "Bulgarian" than just "Macedonian" and as a Bulgarian I can tell you that you are also putting "propaganda" as Bulgaria is "making" according to you. And about your question why I am telling you this stuff and judging only your action - it is very clear, you are the admin and you reverted my edit. I have my source which is legit and the book is written by the American author Paul Stephenson, published in 2003 by Cambridge University Press and if that source is ignored then I will allow myself to report those kind of actions, because you are disrespecting the sources and the facts, claiming it is a propaganda, and pretending the wikipedia must be in the interests of the officials in your country. [[User:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] <small>([[User talk:The Hunter2k19|разговор]])</small> 01:24, 24 август 2024 (CEST) :::::@[[Корисник:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] Да, и јас ти укажав дека не можеш со еден извор да го смениш воведот и да напишеш дека нешто е сосем различно од стотици други извори, особено не без расправа во заедницата, а тоа го немаш направено, а јас не сум врховен судија за да донесам одлука. Постапи по сите чекори и јави се. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:37, 24 август 2024 (CEST) == две работи == # дали би можело на подгрупата струмско-местански носии да се додаде „[[Народни носии од Серско]]“ (струма тече низ серско, come on) # зошто ми ги остранивте едитите околу селата косоврасти и горно мелничани? ако сакате доказ околу тоа, [https://ibb.co/3kk2c67 повеле вам] :) ако може да се дефинира регион [[Рекански Регион|голема река]], тогаш зошто да не се додаде како опис кон селата косоврасти и мелничани (горно и долно) дека спаѓаат во тој регион *исто така, во делото на бранислав русиќ околу [https://docs.google.com/file/d/0B3ma9plMXxAEcHhaeXF6R3NzdnM/edit?resourcekey=0-hoaMEDW_XQVKSiJ2ftBeTQ жупа], меѓу набројаните села, мелничани никогаш ли е вклучено меѓу нив затоа, најмногу би имало смисла да се воведат под прецизниот регион „голема река“ (на пр. Горно Косоврасти - село во Голема река... итн) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 12:46, 11 декември 2024 (CET) :исто така одобрија страницата за тапан ако може :) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 18:41, 11 декември 2024 (CET) ::@[[Корисник:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] Здраво, статијата за носии е додадена во шаблонот, ова можеш и сам да го правиш, само треба да го најдеш шаблонот што се употребува користејќи Шаблон: или Предлошка: и потоа без празно место името на шаблонот, кој е спомнат (во случајов Македонски народни носии). ::Што се однесува за селата Косоврасти и Горно Мелничани, јас ти ги вратив уредувањата, затоа што во самите статии веќе нашироко има објаснување зашто се користи таа област. Во прилог подолу го додавам извадокот од статијата. Работата не е баш црно бело и треба да се земе во обзир тоа при уредување на вакви специфични примери, кои од различни автори се сметаат во различни области. Ќе го разгледам ова и ќе смислам како да го смислам воведот. :::„Етнографски селото Горно Косоврасти заедно со Долно Косоврасти, се наоѓаат на самата граница помеѓу областите Долна Река од Реканскиот Крај, односно мијачкиот етнографски предел и Дебарско, односно областа наречена Дебарско Поле, брсјачкиот етнографски предел, но сепак во Горно Косоврасти преовладуваат јазично-говорните, културно-фолклорните и обичајно-традициските одлики на дебарскиот крај и брсјачкиот предел со одредени мијачки примеси.“ ::Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:28, 11 декември 2024 (CET) == [[Модул:Cycling_race]] == Можете ли да го ажурирате овој модул од неговиот родител, [[Wikidata:Module:Cycling race]]? Не можам, бидејќи е заштитена со „каскадна заштита“ со тоа што е вградена во вашата архива за разговор со корисници, [[Разговор_со_корисник:Ehrlich91/Архива_5]]. Ова ажурирање ја кочи работата на Википодатоци за да се ослободи од застарената сопственост; ажурирањето е направено на 21 јазик, а останаа само португалски и македонски. Благодарам! [[User:Swpb|Swpb]] <small>([[User talk:Swpb|разговор]])</small> 19:25, 2 јануари 2025 (CET) :@[[Корисник:Swpb|Swpb]] {{done}} Sorry, I noticed your message on the Village pump, but due to the holidays, I did not respond to update the module. Now, I updated the code from the Wikidata. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:35, 2 јануари 2025 (CET) ::благодарам!! [[User:Swpb|Swpb]] <small>([[User talk:Swpb|разговор]])</small> 21:49, 2 јануари 2025 (CET) == Фалсификување на извор? == Сигурен сум дека со оваа [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%BE&diff=prev&oldid=5318581 промена] сфаќате дека jа заменувате вистинската информациjа во изворот. [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:01, 19 јануари 2025 (CET) :@[[Корисник:Simin|Simin]] А ти сигурно знаеш дека правиш промена само во едно село, а истиот извор со зборовите „Македонци“ или „македонско“ население се користи во сите други 1750 села. Така што, слободно покрени расправа на Селска чешма, не може промена да биде во само една статија, кога истото се повторува насекаде. Одбивањето беше чисто од таа причина. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:12, 19 јануари 2025 (CET) ::Може ли да ми испратите линк кон расправа на Селска чешма каде што можам да видам дека конкретно за овој извор е постигнат консензус дека во статиите на Википедија наместо „води како чисто бугарско село“ да се замени со „... како чисто македонско село“? На тој начин можам да знам кои се можните аргументи за таа замена и да нема излишно повторување.--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:26, 19 јануари 2025 (CET) :::@[[Корисник:Simin|Simin]] Не можам да го најдам тоа во моментов, така што слободно отвори нова тема на обичната селска чешма или на [[Википедија:Огласна табла за администратори|огласната табла за администратори]]. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:34, 19 јануари 2025 (CET) ::::Па, ако нема таков разговор за начинот на цитирање на изворов, по кој основ се враќаат фалсификуваните информации? Зарем тој што мисли дека невистината треба да стои, не треба да почне разговор?--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 14:02, 19 јануари 2025 (CET) :::::@[[Корисник:Simin|Simin]] Цело време ти посочувам дека за ова треба опфатна заедничка одлука на администраторите, и ти викам отвори расправа. Вака се сите статии на македонски јазик, вака се и сите други современени македонски извори, јас само ти посочувам дека ти си тој што сакаш да смениш нешто, па затоа слободно прашај ги и останатите администратори или целата заедница. Во меѓувреме гледам пак продолжуваш со промени, истите нема да ти бидат прифатени, и многу си свесен во ова што го правиш. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 14:06, 19 јануари 2025 (CET) ::::::Разбирам дека треба опфатна заедничка одлука на администраторите за да се следат правилата на Википедија и фер цитирање на еден одреден извор. Нема да Ве замарам повеќе. Ви благодарам.--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 14:12, 19 јануари 2025 (CET) == мојот здравев == ја уредив страната, само да ја оправдате. иначи, од друга страна, арни ми сте во животот? :D [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 13:18, 21 јануари 2025 (CET) == Барање од преместувач на датотеки на Commons == Добро утро Ве молам, извинете што едноставно ви пишувам на вашата страница за разговор и велам дека користам и програма за преведување. Видов дека си проверил многу мои уредувања и дека си и сисоп овде. Поради проблемите со читањето не можам да ја најдам sysop таблата и затоа ве прашувам овде. Па, јас сум активен овде само затоа што сум Filemover и ги преименувам датотеките на Commons и понекогаш го правам тоа рачно без скрипта. Исто така понекогаш разменувам и постари jpg/png/gif датотеки ако има подобра во SVG вектор. Сакав да ве прашам дали е можно да се зголемат моите кориснички права за да не морате да ги проверувате моите објави во иднина. Со над 42.000 уредувања на глобално ниво, ова не би требало да биде проблем и другите јазични верзии го исполнија моето барање веднаш и без никакви проблеми. Во спротивно нема да работам многу овде поради јазични проблеми. Затоа, нема да правам никакви корекции на текстот или да ги подобрувам написите на друг начин. Среќен сум што тоа им го оставам на моите македонски колеги. Разменувам само лајкови за лајкови. Ви благодарам. Најдобри желби од Швајцарија. [[User:Ziv|Ziv]] <small>([[User talk:Ziv|разговор]])</small> 11:07, 26 јануари 2025 (CET) :@[[Корисник:Ziv|Ziv]] {{done}} It was not a problem for me to approve your edits, as you are not editing quite frequent on our wiki, but it is not a problem to be autoconfirmed user. All the best --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 26 јануари 2025 (CET) ::Hello @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], thank you so much. Same to you. Greetings, [[User:Ziv|Ziv]] <small>([[User talk:Ziv|разговор]])</small> 20:26, 26 јануари 2025 (CET) == Талат Џафери == '''Здраво, Ehrlich91''' [[Талат Џафери]] беше '''технички премиер''', а не редовно избран премиер на Македонија. Сите претходни технички премиери во статиите на Википедија се именувани како „Технички премиер на Македонија“, па нема причина Џафери да биде исклучок. Ве молам да престанете со бришење на корекциите бидејќи нема ништо неточно или погрешно во нив. Ако имате аргументи за спротивното, ве молам да ги образложите за разговор за да се постигне консензус. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 17:01, 23 февруари 2025 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Проблемот во твоите уредувања е што при нешто добро, ти правиш уште три други работи, кои не се прифатливи. На пример, при твоето уредување за Талат Џафери, го имаш избришано како му е името на албански. Воедно, не се пишува '''техничен''', тоа не постои, туку може евентуално да биде технички. Го внесов во инфокутијата технички, а твоето друго уредување го отфрлив. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:12, 23 февруари 2025 (CET) ::А дали си свесен за проблемите со твоите уредувања? Прво, некои од моите уредувања што ги правам, ти ги бришеш целосно без да објасниш, а потоа, кога ќе те прашам за причината, ми одговараш дека текстот бил спорен или погрешно напишан и едноставно го избришуваш целосно. Разбирам дека можеби постојат корекции кои треба да се направат, но зошто мораш да избришеш се, наместо само да корегираш она што не е во ред? ::Во врска со твојот коментар дека во едно уредување правам „нешто добро“ и уште „три други работи“, моето уредување беше целосно исправно, и го правам тоа за да не бидам принуден да уредувам по сто пати истото нешто. Не ми е јасно кои делови од моето уредување беа проблематични за тебе, особено кога сите беа во согласност со стандардите. ::Со врска за албанскиот јазик , да имам проблем со него, особено имам проблем со тоа што во твоите уредувања редовно ставаш имиња на албански јазик. Тоа е неприфатливо и нема место на Македонската Википедија. Македонската Википедија е на македонски јазик и сите имиња и термини треба да бидат на македонски, во согласност со јазичната и културна политика на енциклопедијата. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 17:35, 23 февруари 2025 (CET) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Многу празни зборови. Не сум должен да ти ги поправам твоите уредувања цело време, бидејќи си имам јас за уредување други теми. Ова не се мои уредувања, туку администраторски постапки, кога ги прегледувам уредувањата на други корисници, меѓу кои си и ти. За последната точка те повикувам да си ги прочиташ уште еднаш политиките на Википедија, а Википедија не е на национална енциклопедија, туку е на јазикот. За личности кои не се Македонци и те како треба да го пишува нивното име на нивниот мајчин јазик. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:42, 23 февруари 2025 (CET) == СУ „Д-р Панче Караѓозов“ - Скопје == Ehrlich91 можеш да го смениш името на статијата на училиштево од '''СУ „Д-р Панче Караѓозов“ - Скопје''' до '''СМУГС „Д-р Панче Караѓозов“ - Скопје''' . бидејќи тоа е правилното име. мене не ми дозволува [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 21:32, 3 март 2025 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] {{done}} Бев отсутен од Википедија, па дури сега ја забележувам поракава. Средено, ама мислам дека имаш можност и ти самиот да преместуваш страници, така што во горниот десен дел до Историја имаш паѓачко место и Премести. Ако го немаш, слободно пишувај ми и ќе ги преместувам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:52, 16 март 2025 (CET) ::го имам дугмето за премести но секојпат кога ќе пробам да преместам ми вика дека немам дозвола [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:36, 30 март 2025 (CEST) == Стоунвол == Ја уредував таа страница за уредувачкиот викенд на тема Протести.... сега сите подобрувања ми се изгубени... [[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 10:27, 23 март 2025 (CET) :@[[Корисник:19user99|19user99]] Инфокутијата ја отстранив бидејќи не ја имаше преведено воопшто. Ако сакаш да ја додадеш, ископирај ја од англиската верзија. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:28, 23 март 2025 (CET) ::@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] токму инфокутијата ја преведов (заедно со десетици други промени) но бидејќи отстранивте додека уште уредував кога објавив ми ги снема сите подобрувања и остана на вашето. -- [[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 10:58, 23 март 2025 (CET) :::@[[Корисник:19user99|19user99]] Мене системот не ми дава дека некој во меѓувреме уредува, но тебе ќе ти даде. Па затоа токму кога ти си одбрал да ја зачуваш, требало да отидеш подолу од твојот постоечки прозорец и да одбереш објави со моите промени. Јас сега не можам да ја повратам статијата, бидејќи ти нигде не си ја зачувал. Ова може да се случи и другпат кога една статија се уредува од повеќе уредници, па така треба да штиклираш дека сакаш да ја објавиш твојата содржина. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 11:02, 23 март 2025 (CET) == Отстранување на Северна == мислам сите знаеме за ова - ако сакаш може и јавна дискусија со сите македонски администратори да направиме, но Северна Македонија и Република Северна Македонија веднашка треба да биде остранета од сите македонски статиии да биде заменета со Македонија и Република Македонија, како што ти кажа во 2019 г. , не сме обврзани со одлуки на владата, туку на нашата заедница, и за ова веќе се дискутира темелно на нашата селска пумпа. Ќе го користиме терминот Македонија за земја која сега официјално се нарекува Северна Македонија, бидејќи избираме да го следиме вообичаеното правило за именување на некое место/зграда/објект. Не можеме да дозволиме да подлегнеме на заканите од странски сили, вклучувајќи ги и грчките и англиско-бугарските администратори на Википедија, кои се обидуваат да ја изменат нашата историја и идентитет. Ние сме Македонци и не треба да дозволиме да бидеме замолчени или принудени да прифатиме туѓи наративи. Нашето име и идентитет се неотстапни и треба да бидат јасно присутни во сите извори, вклучувајќи ја и Википедијата. Знам дека ти и сите останати македонски администратори не го прифаќаат ова срамно име , кои се тие да ни кажуваат за нашата историја и идентитет кои се тие да ни го кажуваат нашиот идентитет и самосвест, зашто им подлегате на странските притисоци, ние не треба ни да збориме со нив дали знаеш на бугарската википедија како сме наречени Северномакедонци, и ние треба на овие луѓе да им подлегнеме кои активно шират омраза кон нас. Мислам дека дојде време и дека треба да се продолжи темелна дискусија за отстранување на северна, без разлика на какви било политички притисоци или договори. Наша одговорност е да го браниме нашето име и идентитет од сите обиди за негово изменување или бришење. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:03, 30 март 2025 (CEST) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Не разбирам од каде е поттикот за оваа порака, но името на државата како што е и статијата [[Македонија]] не е променeто на нашата Википедија и не знам што и од каде треба да се отстранува. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:44, 30 март 2025 (CEST) ::Мислев во статијата Македонија да се отстрани Официјално позната како Република Северна Македонија за тоа мислев [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 19:39, 30 март 2025 (CEST) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Па тоа е факт, не може да отстрануваме факти, колку и да не се согласуваме. Државата ги издава законите и институциите се наречени со тоа име, така што не, не треба да го отстраниме тоа од воведниот дел на статијата за Македонија. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:41, 30 март 2025 (CEST) ==Прва лига на Република Српска== Здраво, кој дел од страницата не е на македонски јазик? Ви благодарам.--[[User:Zvakazvaka|Zvakazvaka]] <small>([[User talk:Zvakazvaka|разговор]])</small> 18:21, 31 март 2025 (CEST) :@[[Корисник:Zvakazvaka|Zvakazvaka]] Делот каде ги имаш споменато клубовите и градовите, најмалку на едно место немаше „ќ“. Провери ги уште еднаш. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:28, 31 март 2025 (CEST) ::Се надевам дека е поправено. [[User:Zvakazvaka|Zvakazvaka]] <small>([[User talk:Zvakazvaka|разговор]])</small> 08:18, 2 април 2025 (CEST) == СУ „Димитар Влахов“ - Скопје == [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] можеш и за оваа страница да го смениш името во СУГС „Димитар Влахов“ - Скопје бидејќи мене сеуште не ми дава да променувам наслови [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 23:41, 5 април 2025 (CEST) :можеш и да го смениш насловот на СУ „Панче Арсовски“ во СУГС „Панче Арсовски“ [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 00:13, 6 април 2025 (CEST) ::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] {{готово}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:55, 8 април 2025 (CEST) :::Извини вака но можеш и СУ „Никола Карев“ – Скопје да го смениш во СУГС „Никола Карев“ – Скопје. Мене ми вика дека збрането е да создавам наслови кои содржат голем број големи букви [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 23:17, 8 април 2025 (CEST) == Уредник == Благодарам и фала на забелешка. ;) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:41, 8 април 2025 (CEST) Ке можеш да преместувааш статијата [[Свирце (Медвеђа)]] на [[Свирце (Медвеѓа)]], бидејки јас не можам. --[[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:18, 12 април 2025 (CEST) Када се пишува ''живеат'' со едно и со два ''а''? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:23, 1 мај 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Во примерот живеат не може да има две аа и да биде '''живеаат'''. Има случаи на три самогласки (вокали) едно до друго, но тоа е ретко и никогаш во овој редослед. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:07, 2 мај 2025 (CEST) несум го имал од каде да ''консултирам'' транскрипцијата од италијанскиот на македонски јазик. :) Едино за Тавела не е погрешка во прашање, така се вика на молишкохрватски јазик, а Тавена на италијанскиот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:54, 15 мај 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Нема никаков проблем, ги прегледав статиите и тие што имаа проблем ги преместив. Во принцип следи како се веќе преведени на српски/руски јазик и во 95% од случаите ќе биде истата транскрипција. За Тавела премести го тогаш штом е таква работата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:54, 15 мај 2025 (CEST) == Барање на оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 12:03, 16 мај 2025 (CEST) == Викисредба (29 мај 2025) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на третата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 29 мај во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (29 мај 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:01, 27 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Македонија == Имаш ли некоја македонска литературата за македонско население во Прешевско, Бујановачко и Трговишко? Пошто за тоа словенското население се вика дека е српско. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:44, 9 јуни 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Здраво Марко, има книга за Горна Пчиња од [[Јован Трифуноски]], ќе ја побарам како пдф и ќе ти ја пратам на мејл. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:52, 14 јуни 2025 (CEST) == Бришење на страница == Здраво Ehrlich, Ве замолувам да ја погледнете статијата [[Владимир Блажев-Панчо]] и да видете дали може да се избрише поради лошо-направена содржина, од неискусна ИП адреса. Убав ден! [[User:Todot3123|Todot3123]] <small>([[User talk:Todot3123|разговор]])</small> 12:14, 10 јуни 2025 (CEST) == Масакар во Долгаец == Здраво, имам многу информации за колежот во Долгаец, па може ли некако да ми помогнете бидејќи не сум искусен да ги напишеме на страницата? Имам список на сите убиени, имам список на осудените лица за злосторствата. [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 10:59, 27 јуни 2025 (CEST) :@[[Корисник:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] Немам баш време јас да ја пишувам статијата, но тука сум за совети или подобрувања за истата. Може да продолжиме на самата страница на разговор на статијата. Означи ме штом имаш внесени промени кои сакаш да ги проверам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:18, 30 јуни 2025 (CEST) == Викисредба (30 јуни 2025) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на четвртата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 30 јуни во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (30 јуни 2025)|врска]]<nowiki> (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! </nowiki> [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:43, 27 јуни 2025 (CEST) == Долна Ржана == Сигурен си дека треба апостроф овдека [[Долна ’Ржана]], кај српските референци тоа е полн називот? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:48, 27 јуни 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Да, бидејќи ние тука се водиме по правописот на македонскиот јазик, а не тоа како е наведено името во српски документи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:18, 30 јуни 2025 (CEST) Ќе можаш да преместуваш статијата [[Калуѓерово (Бабушница)]] на [[Калуѓерево]], бидејки јас не можам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 12:43, 5 јули 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] {{готово}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:36, 5 јули 2025 (CEST) == Question from [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] (13:32, 15 јули 2025) == Може да те прашам нешто, секојпат кога ќе пробувам да сменам име на некоја статија која било да е, не ми дава ми вика дека тој наслов е забранет ама јас не пишувам ништо лошо пример го пишувам правилното име на училиште како што беше со СМУГС "Д-р Панче Караѓозов" дали знаеш како можам да го поправам овој проблем --[[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 13:32, 15 јули 2025 (CEST) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Искрено не знам, бидејќи ти имаш статус на автопотврден корисник и со тоа можеш да преместуваш страници. Ќе мора некој друг и јас да прашам, за да ја дознаеме причината. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:52, 15 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Пролет 2025 == ''Учесниците со помалку од 20 статии оценети со просечна оценка 2,0 не се рангирани поради тоа што не го исполнуваат основниот критериум за освојување награда.'' овој правило не е било врз текот на натпррварот. Не знаем како да толкувам овој што е уработено, дали како дискриминација? Ако моите статии несу исполниле критериуми, зошто веднаш не е кажано. Големо разочарување. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 15:06, 3 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Грешка си, не е воведено ново правило. Правилото стои на сите натпревари кои ние ги организираме и стои и на овој, можеш да отидеш во историја на страницата и ќе видиш. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 15:45, 3 август 2025 (CEST) Во право си, несум видел тоа правило воопшто. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:02, 3 август 2025 (CEST) 17:01, 3 август 2025 (CEST) == Медијана == Можеш ли да преместуваш статијата Медијана (Ниш) на Медијана (археолошко наоѓалиште) и пренасочување Медијана (Ниш) да се брише кога што сакам да создадем статија Медијана (Ниш) како нишка градска општина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 07:54, 15 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] {{готово}} Не ја избришав страницата за пренаосчување, ама можеш во нејзе да влезеш и да ја уредиш за градската општина. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:01, 18 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:11, 19 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Статијата [[Ниш]] нема никакви проблеми со картата во рамки на инфокутијата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 11:20, 20 август 2025 (CEST) == Страници на унгарски јазик == Знаеш што се во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%83%D1%88%D0%BD%D0%BE%D0%BA статии] кое сум направил со унгарски имиња појавува оваа категоријата? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:23, 30 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Ако мислеше на категоријата „Статии со текст на унгарски јазик“ се појавува во статии каде има унгарски јазик, односно се користи шаблонот за тоа како се пишува местото на јазикот на државата. Категоријата ја направив да биде скриена и сега нема да се појавува. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:03, 30 август 2025 (CEST) Ке можеш да преместуваш оваа статија [[Мађере (Ражањ)]], бидејки јас не можам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:42, 12 септември 2025 (CEST) За натпреварот "Европска книжевност" насловот на статија за книга мора биде преведуван или во оригинал, нпр. некој роман.? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:48, 13 септември 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Насловите на сите книги се преведуваат на македонски јазик и во голем дел се преведени на македонски јазик. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:39, 13 септември 2025 (CEST) == Член на Оценувачки одбор == Здраво Ehrlich91, имам желбата да бидем член на оценувачки одбор на некој од следните натпревари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:44, 17 септември 2025 (CEST) == Викисредба (23 септември 2025) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на петата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 23 септември во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (23 септември 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:50, 21 септември 2025 (CEST) == Тргнат превод „Соната за пијано бр. 8 (Бетовен)“ == Здраво Ehrlich91. Видов дека сте ми го тргнале мојот превод од погоре наведената страница. Преводот беше солиден, со мали промени во текстот за правилното користење на стручната терминологија. Не гледам причина зошто треба да го избришете преводот. Ве замолувам преиспитајте ја вашата одлука, и дозволете преводот на македонски јазик да остане. [[User:Wizard pk|Wizard pk]] <small>([[User talk:Wizard pk|разговор]])</small> 15:23, 17 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Wizard pk|Wizard pk]] Споменатата статија беше целосно автоматски преведена со безмалку ниту една интервенција и стоеше ознака за тоа, така што ако сакаш некоја статија да ти биде прифатена, треба покрај автоматски превод и да ја доуредиш некоја статија. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:31, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Итно бришење на страницата Генетски проучувања на Бугарите == @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] сакам да те замолам за отворена дискусија за итно бришење на страницата [[Генетски проучувања на Бугарите]]. Која е направена од великобугарскиот антимакедонски едитор @[[Корисник:Jingiby|Jingiby]] кој ја направи страницата само за да си ги задоволи своите пробугарски ставови и впрочем инсистира дека [[Бугари|Бугарите]] се јужнословеснки народ и дека [[Македонци|македонскиот народ]] и идентитет за него се непостоечки. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 02:09, 7 декември 2025 (CET) :Предлагам Инквизиторот да биде санкциониран за лични навреди и ширење лажни и пристрасни изјави. [[User:Jingiby|Jingiby]] <small>([[User talk:Jingiby|разговор]])</small> 05:52, 7 декември 2025 (CET) ::А јас предлагам ти да си се вратиш на твојата википедија [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 11:51, 7 декември 2025 (CET) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Вакви статии за генетски проучувања има за бројни други европски народи и нема тука толку спорно. Го избришав предлогот за бришење и поставив шаблон за внимание, односно за средување на статијата, па така директно или преку страницата за разговор предложувај измени на самата статија. @[[Корисник:Jingiby|Jingiby]] Како што и пишав, статијата треба да се среди, бидејќи навистина е напишана со бугарски зборови низ целиот текст, па така ако поради нешто и се избрише статијата пред да се среди, тоа е поради тие бугарски зборообразувања. Ако имате и двајцата нешто повеќе да си кажете, обратете се на страницата за администратори, за да видат и другите администратори. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:51, 7 декември 2025 (CET) == Бугари == @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], разбирам дека статијата [[Бугари]] е чувствителна, но би сакал да ми објасниш врз која основа го тргна моето уредување. Сигурно си забележал дека направив промена и автоматски заклучи дека станува збор за нешто лошо, но вистината е дека тргнав конкретна реченица: ''„Најчесто во минатото Македонците се именувале и биле именувани како Бугари.“'' Не би сакал да се инсистира дека ова мора да остане затоа што „има доверливи извори“. Изворите што ги дал @[[Корисник:Jingiby|Jingiby]] се од пробугарски медиуми, професори, академици, што е очекувано дека ќе ја потврдат оваа теза. Ако мислиш дека ова треба да остане во статијата, тогаш е тешко да се сложиме со таквата формулација. Исто така, забележав дека статијата е заштитена и само администратори можат да уредуваат. Тоа е во ред, но те замолувам, како администратор, да го разгледаш ова и да ја тргнеш таа реченица. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 22:09, 10 декември 2025 (CET) :Се извинувам што се мешам, но ова е затоа што беше споменато моето корисничко име. Изворите за ова не ги дава Џингиби, туку дури ни самиот Красте Мисирков: "Ниiе се велефме бугари. Со тоа, од iедна страна, сакафме тоа име да ни послужит како центр, около кого сите да се згрупираме, без да бараме за таiа цел'а некоi друг, а можит и сосим нов, од друга, ниiе мислефме, оти вистина во соiединеiн'ето со бугарите iет нашата сила. До 1878 г. сите, па и руското правителство, велеа, оти Македонците сет бугари." [[User:Jingiby|Jingiby]] <small>([[User talk:Jingiby|разговор]])</small> 04:37, 11 декември 2025 (CET) ::Незнам кој е тој "Красте Мисирков" но ваква изјава мора веднашка да се отстрани [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 14:16, 11 декември 2025 (CET) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, те молам напиши го ова на страницата за разговор, па ќе им укажам и на другите администратори, па ќе може да се одлучи заедно како ќе биде запишана реченицата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 14:32, 13 декември 2025 (CET) ::::@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] јас ќе го направам тоа но не ми се верува дека реченицата не ти е провокативна , што не те нервира или жифцира, јас мислев дека одма ќе ја тргнеш , но тоа ти не го направи [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:07, 13 декември 2025 (CET) :::::не ми се верува до кое дереџе сме стигнале, вакво нешто да биде пишано на Македонска Википедија и да не добие реакција ниту од администратори, ниту од оценувачи, ниту од долгогодишни македонски уредувачи. Не можам нормално да уредувам и да обврнам внимание на мои проекти со ваква глупост треба да се замарам [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:13, 13 декември 2025 (CET) :::::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Далеку од тоа дека не ме нервира, но од друга страна, вистина е дека во некои извори го употребуваат изразот „Бугари“ за нас во тој период и не треба тоа да те спречува за уредување на било што. Ти реков, напиши го тоа на страницата за разговор, па сите администратори и други уредници нека кажат како треба најдобро, не сум јас најпаметен да решам сам дали треба да стои, дали не треба да стои, или треба да биде изменета. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 15:15, 13 декември 2025 (CET) ::::::ја направив можеш да се вклучиш во дискусијата заедно со други администратори :[[Разговор:Бугари#Бугарите_во_соседните_земји]] ::::::Очекувам дека проблемот ќе биде решен и дека ќе биде напишана историската реалност. ::::::Ви благодарам однапред. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:42, 13 декември 2025 (CET) == Предлошката БИМ и бришење на линк == Во врска со [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%97%D0%B8%D1%85%D0%BD%D0%B0&diff=prev&oldid=5485800 ова] ваше уредување на страницата Зихна, ве молам да: # Наведете линк до одлуката на заедницата да се користи предлошката БИМ. Би било добро да видиме дали оваа одлука се однесува на автори кои не спаѓаат во категоријата „бугарски извори“; # Да објасните зошто го бришете линкот до изворот. Претпоставката за добра намера претпоставува дека станува збор за техничка грешка. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 12:30, 25 декември 2025 (CET) :@[[Корисник:Simin|Simin]] Целокупното уредување беше вратено, вклучувајќи ја и врската, која можеш да ја вратиш слободно. За одлуката на заедницата појди во последната архива на Селска чешма и ќе ја пронајдеш дискусијата и гласањето по ова прашање. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 12:45, 25 декември 2025 (CET) ::Ја видов [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%88%D0%BC%D0%B0/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%D0%B0_37 одлуката] пред да ја направам последната моја промена на страницава. Се усвојува предлогот за продолжување на користењето на шаблонот [[Предлошка:БИМ|<nowiki>{{БИМ}}</nowiki>]]. Нема индикации дека овој шаблон се однесува на извори кои не се бугарски.--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:06, 25 декември 2025 (CET) :::@[[Корисник:Simin|Simin]] Дискусијата се водеше за извори направени во текот на Отоманското Царство и дискусијата и гласањето се одвиваше на тој начин. Уредникот @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] требаше да го надополни шаблонот согласно дискусијата, што забележувам не е направено. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:12, 25 декември 2025 (CET) ::::Ја прочитав дискусијата. Штета што jа имам пропуштено. Во секој случај, овој шаблон моментално е неточен во овој конкретен текст. Нели?--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:53, 25 декември 2025 (CET) :::::@[[Корисник:Simin|Simin]] Да, и затоа го означив корисникот Бојан да го направи истото, што го имам направено уште и во текот на дискусијата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:59, 25 декември 2025 (CET) ::::::И за времето додека шаблонот е во оваа форма, тој не е точен и може да се отстрани?--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 20:07, 25 декември 2025 (CET) :::::::@[[Корисник:Simin|Simin]] Не, бидејќи како што ти укажав, нашата заедница гласаше и водеше расправа за ова прашање. поради неможност да го надополни шаблонот корисникот Бојан, јас го направив тоа. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:36, 26 декември 2025 (CET) == Викисредба (9 февруари 2026) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на втората викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 9 февруари во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (9 февруари 2026)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на ''Google Maps''). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 09:34, 2 февруари 2026 (CET) == Бришење страници == Зошто е избришана страницата за југословенскиот разорувач дубровник без никаква причина наведена? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:09, 18 април 2026 (CEST) :@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Затоа што беше означена за бришење од страна на оценувачот @[[Корисник:Gurther|Gurther]], а веројатно причината била големиот непреведен дел во статијата, ама оставам корисникот да ти одговори. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:12, 18 април 2026 (CEST) ::Па не знам што да сменам, јас проверив си беше горе доле ок преводот , не можам на пример Тој и тој бил роден тогап и тогаш да го сменам во тогаш и тогаш тој бил роден... Ќе ја направам повторно сепак, ако има проблеми со останатите статии пишете ми ќе ги средам [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:20, 18 април 2026 (CEST) ::+ зошто статијата за катедралата е избришана? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:22, 18 април 2026 (CEST) :::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Која катедрала? Ако може да дадеш точно име на статијата за да проверам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:28, 18 април 2026 (CEST) ::::[[Катедрала Свети Стефан (Хвар)]] [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:46, 18 април 2026 (CEST) :::јас малку ја надополнив и беше избришана [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:46, 18 април 2026 (CEST) ::::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Статијата не е избришана, туку е вратена содржината и причината е наведена „статијата е создадена веќе при СИЕ Пролет 2024, не треба да се менува целосно“. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:48, 18 април 2026 (CEST) :::::Во ред , инаку ако пишуваме за советските тенкови дали се важи под русија и сие 2026 или не? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:51, 18 април 2026 (CEST) ::::::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Да, може да си биде дел од натпреварот, додека за земјата веројатно би била Русија, освен ако не се работи за локален бренд на другите советски републики. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:53, 18 април 2026 (CEST) :::::::<bdi>[[Советскиот Сојуз во Втората светска војна]]</bdi> оваа статија :::::::и п.с ако можете да проверите и да ми кажете од сите статии што се евидентирани во евиденција кои се отстранети и зошто и дали сум заборавил некоја да вметнам, а за Југословенскиот Разорувач дубровник сега ќе ја направам подобра [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:58, 18 април 2026 (CEST) :[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], голем дел од статијата беше целосно непреведена. Освен тоа имаше многу грешки со самиот код. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 22:00, 18 април 2026 (CEST) ::и сега дали да ја правам повторно или не? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 23:36, 18 април 2026 (CEST) :::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Да, можеш да ја направиш пак, само внимавај да не оставиш непреведени делови. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:00, 21 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Будевице == Здраво. Будевице се новоформираното село во општината Плав, еве извор за селото [https://web.archive.org/web/20250214182936/http://pop-stat.mashke.org/montenegro-ethnic-loc2023.htm]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:08, 28 мај 2026 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Здраво Марко, во ред, но токму ова беше и проблемот, во статијата немаше валиден извор, туку изворот во статијата беше мртва врска, а нигде на интернет немаше информација за местото. Ќе ја вратам јас сега статијата, ама промени го изворот соодветно во сите други статии. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:18, 28 мај 2026 (CEST) == Едмонд Темелко == Последниве денови еден нерегистриран ИП адреса се обидува да го избриши името на Пали Колефски, кој го наследи [[Едмонд Темелко]] за градоначалник на [[Општина Пустец]]. Додадов врска од официјалниот вебсајт за новиот градоначалник но продолжува да ги отстранува. Дали можете да ја заштитите статијата од ИП адреси за неколку дена? [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 20:28, 1 јуни 2026 (CEST) :@[[Корисник:Gurther|Gurther]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:37, 1 јуни 2026 (CEST) == Избришани статии == Здраво, сакав да прашам зошто се избришани статиите за да знам за друг пат што да правам. [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 14:29, 2 јуни 2026 (CEST) :@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Здраво, статиите беа означени со посебен шаблон за брзо бришење од страна на друг корисник (оценувач/уредник), па јас како дел од тековното одржување на Википедија ги избришав. Ознаките беа дека се работи за автоматизиран превод без средување. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:29, 5 јуни 2026 (CEST) ::Во ред [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 13:47, 5 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:35, 12 јуни 2026 (CEST) == Question from [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] (01:14, 13 септември 2026) == ми треба помош само дали можеш да го смениш името на статијата за [[СУГС „Марија Кири Склодовска“ - Скопје|„СУГС „Марија Кири Склодовска“ - Скопје“]] да се премести на „ДСУ - РЦСОО „Марија Кири Склодовска“ - Скопје, бидејќи училиштето го смени името оваа година и мене не ми дава да го сменам --[[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 01:14, 13 септември 2026 (CEST) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, ќе го прегледам следната недела целиот список со новите ресурсни центри, за да ги преименуваме сите средни училишта. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:16, 13 септември 2026 (CEST) == Избришана статија == Здраво @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], може да објасните зошто е избришана [[Илбер Идризи|статијатa]] ? [[User:Operator096|Operator096]] <small>([[User talk:Operator096|разговор]])</small> 17:21, 8 октомври 2026 (CEST) :@[[Корисник:Operator096|Operator096]] Многу едноставно, не е во согласност со [[Википедија:Значајност (луѓе)|политиката за значајност]]. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:47, 8 октомври 2026 (CEST) ::Во политиката на значајност е потенцирано ::'''Естраден музичар''' ::* добитник е на награди на музички фестивали на регионално, национално или меѓународно ниво; ::* има издадено неколку песни со повеќемилионски прегледи на музичките сервиси (YouTube, Spotify, Deezer итн.); ::''(Има издадено 4 студиски албуми, добитник на десетина награди на регионални фестивали, има официјален верифициран Јутуб канал со над 1.5милиони прегледи)'' ::'''Политичари и правници''' ::* има или извршува внатрепартиска функција на национално ниво во партија која е или била застапена во законодавното собрание на една држава: лидер на партија, член на партиски комитет, секретар на партија, претседател (или еквивалентна функција) во здружение поврзано со партијата; ::(Има внатрепартиска фунскија на национално ниво - подпретседател, член на партиски комитет.) [[User:Operator096|Operator096]] <small>([[User talk:Operator096|разговор]])</small> 02:05, 10 октомври 2026 (CEST) :::@[[Корисник:Operator096|Operator096]] Да, точно, но не ги читаш основните правила, во кои се вели дека за личноста треба да има медиумска покриеност и дека Википедија не треба да се користи за бесплатна реклама. Доколку не ти се допаѓа мојот став, слободно прашај ги и останатите на [[Википедија:Селска чешма|Селска чешма]]. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:31, 10 октомври 2026 (CEST) == Крум Чушков и Виктор Канзуров == Здраво Ehrlich, дали можете да ги заштите страниците [[Крум Чушков]] и [[Виктор Канзуров]] за само администратори за еден месец? Редовно се вандализирани од бугарски корисници кои се обидуваат да вметнат псевдоисториски наративи. Претходно сум [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80:%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%A7%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2#%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0 се обидол да постигнам некакво заедничко решение] но тие немаат намера за енциклопедиски дискусии. Ако можете, заштити ги страниците на овие верзии [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%A7%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2&oldid=5640502] и [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2&oldid=5602094]. За вашето разбирање однапред Ви благодарам. Поздрав [[User:Gurther|Ѓорѓи]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:52, 26 октомври 2026 (CET) :@[[Корисник:Gurther|Gurther]] Не ги заштитив, во статијата за Чушков направив некои измени, додека во статијата за Канзуров ги отфрлив промените. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 14:51, 27 октомври 2026 (CET) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:01, 29 октомври 2026 (CET) 096t6h05blev2a8d05yo1z81mus4uey NGC 18 0 1005350 5651372 4887293 2026-10-29T22:58:52Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651372 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 9 м 23 с |деклинација=+ 27° 43' 56" |положбен агол= |вид на објект= [[двојна ѕвезда]] |морфолошки вид=*2 |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Пер Магнус Херман Шулц]] |датум на откривање=[[15 октомври]] [[1866]] |алтернативни ознаки= |слика=NGC 0018 SDSS.png}} '''NGC 18''' — [[двојна ѕвезда]] во соѕвездието [[Пегаз (соѕвездие)|Пегаз]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[15 октомври]] [[1866]] година од страна на [[Пер Магнус Херман Шулц]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 9,6&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 18 е од видот *2.<ref>{{NASA link|број=18}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 9 м 23 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 27° 43' 56".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+18 NGC 18], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> == Други поделби == Проучување на NGC 18 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 125; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1735. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува со ознаката под број 205. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Пегаз (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC18 Прегледувач на длабокото небо — NGC 18]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC18 Поправени информации за NGC 18] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%2018 NGC 18] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240606185232/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%2018 NGC 18] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] {{Ѕвезди во Пегаз}} [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Пегаз (соѕвездие)]] [[Категорија:Двоѕвезди]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1866 година]] 1lslhdpmp6cx39tpo6cwncsx6i74j06 NGC 177 0 1005619 5651355 5265143 2026-10-29T21:49:08Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651355 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 0177 SDSS.jpg |ректасцензија=0 ч 37 м 34,3 с |деклинација=- 22° 32' 57" |положбен агол=11 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sab |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14,1 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=2,2' х 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Франк Милер]] |датум на откривање=[[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 474-6, MCG -4-2-28, AM 0035-224 |слика=NGC177 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 177''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 177 се споменува и како ESO 474-6, MCG -4-2-28, AM 0035-224 . == Откривање == Објектот е откриен во [[1886]] година од страна на [[Франк Милер]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 177 е од видот Sab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 177 има привидни димензии од 2,2' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 37 м 34,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 22° 32' 57". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 11°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 177 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 2241. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 306; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6421. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1271. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC177 Прегледувач на длабокото небо — NGC 177]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC177 Поправени информации за NGC 177] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20177 NGC 177] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240605055632/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20177 NGC 177] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:Непречкести спирални галаксии]] [[Категорија:PGC-објекти]] [[Категорија:MCG-објекти]] 0zxj16d7j9bz39q2no9ir33j71jkt8q NGC 178 0 1005620 5651360 5265186 2026-10-29T22:07:19Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651360 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 39 м 8,4 с |деклинација=- 14° 10' 20" |положбен агол=178 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sb/P |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=2,1' х 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ормонд Стоун]] |датум на откривање=[[1886]] |алтернативни ознаки=IC 39, MCG -2-2-78, 8ZW 34, IRAS 00366-1426 |слика=NGC178-hst-R814GB300.jpg}} '''NGC 178''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 178 се споменува и како IC 39, MCG -2-2-78, 8ZW 34, IRAS 00366-1426 . == Откривање == Телото е откриено во [[1886]] година од страна на [[Ормонд Стоун]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 178 е од видот Sb/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 178 има привидни димензии од 2,1' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 39 м 8,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 14° 10' 20". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 178°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 178 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 2349. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 261; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5271. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1203. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC178 Прегледувач на длабокото небо — NGC 178]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC178 Поправени информации за NGC 178] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20178 NGC 178] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240818065054/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20178 NGC 178] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1885 година]] [[Категорија:Џуџести спирални галаксии]] [[Категорија:Ѕвездородни галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1857 година]] 8gxo31e5i77l00z505w7npqfwmvx1kf NGC 179 0 1005621 5651363 5265230 2026-10-29T22:27:10Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651363 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Кит (соѕвездие)|Кит]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 0179 DSS.jpg |ректасцензија=0 ч 37 м 46,3 с |деклинација=- 17° 51' 0" |положбен агол=113 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=13,3 |привиден сјај Ч=14,2 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=0,9' х 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Френсис Ливенворт]] |датум на откривање=[[1886]] |алтернативни ознаки=ESO 540-7, MCG -3-2-26 |слика=NGC 179 PanS.jpg}} '''NGC 179''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Кит (соѕвездие)|Кит]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 179 се споменува и како ESO 540-7, MCG -3-2-26 . == Откривање == Телото е откриено во [[1886]] година од страна на [[Френсис Ливенворт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 179 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,3 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 179 има привидни димензии од 0,9' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 37 м 46,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 17° 51' 0". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 113°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 179 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 2253. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 306; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5847. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 884. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Кит (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC179 Прегледувач на длабокото небо — NGC 179]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC179 Поправени информации за NGC 179] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20179 NGC 179] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240706135852/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20179 NGC 179] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Кит (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1886 година]] [[Категорија:Леќести галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1885 година]] b3t6kbgleg1751c6dlui7tlp6l72a7a NGC 181 0 1005626 5651382 5265331 2026-10-29T23:24:51Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651382 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC181 - SDSS DR14.jpg |соѕвездие=[[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=0 ч 38 м 23,3 с |деклинација=+ 29° 28' 24" |положбен агол=147 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S? |привиден сјај В=14,9 |привиден сјај Ч=15,8 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=0,7' х 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Едуар Жан Мари Стефан]] |датум на откривање=[[6 октомври]] [[1883]] |алтернативни ознаки=MCG 5-2-32, CGCG 500-55 }} '''NGC 181''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Андромеда (соѕвездие)|Андромеда]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Телото било предмет и на други истражувања, па освен како NGC 181 се споменува и како MCG 5-2-32, CGCG 500-55 . == Откривање == Телото е откриено на [[6 октомври]] [[1883]] година од страна на [[Едуар Жан Мари Стефан]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 31,5&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 181 е од видот S?.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,9 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 181 има привидни димензии од 0,7' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Телото е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 38 м 23,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 29° 28' 24". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 147°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 181 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 2287. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 90; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1744. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1244. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Андромеда (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC181 Прегледувач на длабокото небо — NGC 181]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC181 Поправени информации за NGC 181] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20181 NGC 181] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240719090630/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20181 NGC 181] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Андромеда (соѕвездие)]] [[Категорија:Спирални галаксии]] [[Категорија:Откритија на Едуар Стефан]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1883 година]] s63vy8k4tnxbeoz2yd96ybt23wsp7dg NGC 182 0 1005627 5651390 5265375 2026-10-29T23:44:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651390 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Риби (соѕвездие)|Риби]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 0182 SDSS.jpg |ректасцензија=0 ч 38 м 12,4 с |деклинација=+ 2° 43' 43" |положбен агол=75 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBa |привиден сјај В=12,4 |привиден сјај Ч=13,3 |површински сјај=13,6 |привидни димензии=1,9' х 1,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[25 декември]] [[1790]] |алтернативни ознаки=UGC 382, MCG 0-2-95, CGCG 383-45 |слика=NGC182 - SDSS DR14.jpg}} '''NGC 182''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Риби (соѕвездие)|Риби]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 182 се споменува и како UGC 382, MCG 0-2-95, CGCG 383-45 . == Откривање == Објектот е откриен на [[25 декември]] [[1790]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 182 е од видот SBa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,4 ''m'', оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,6 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 182 има привидни димензии од 1,9' х 1,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 38 м 12,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 2° 43' 43". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 75°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 182 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 2279. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 216; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 13. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 591. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1-500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Риби (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC182 Прегледувач на длабокото небо — NGC 182]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC182 Поправени информации за NGC 182] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%20182 NGC 182] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240707045320/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%20182 NGC 182] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Риби (соѕвездие)]] [[Категорија:Преодни спирални галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1790 година]] [[Категорија:Откритија на Вилијам Хершел]] 9fkxq1nvubur5kcxogzfie3otrpzcg2 Коријандер 0 1027622 5651468 5593707 2026-10-30T09:54:50Z Виолетова 1975 5651468 wikitext text/x-wiki {{taxobox |color = lightgreen |name = Коријандер |image =Coriandrum_sativum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-193.jpg |regnum = [[Растенија]] |divisio = [[Скриеносеменици]] |ordo = [[Штитовидни]] |familia = [[Штитоцветни]] |genus = '''''Coriandrum''''' |species = '''''C. sativum''''' |binomial = ''Coriandrum sativum'' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] |}}'''Коријандер''' ([[науч.]] ''Coriandrum sativum'') ― [[едногодишно растение|едногодишно]] [[растение]] во семејството на [[штитоцветни]]те (''Apiaceae''). Потекнува од [[Мароко]], Средна и [[Јужна Америка]]. Листовите му се слични на магдоносот, иако се доста помали, а мирисаат на мешавина од цреша, ванила, цимет, ружа или портокал. Плодовите се во форма на мали топчиња кои можат да имаат од светло браон до црвеникаво-жолта боја, а мирисаат на анис. == Опис == Ова е едногодишно голо растение, 20-50 см високо, јако, во горната половина обично многу разгрането. Стеблото е јако, круглесто, со надолжни пруги. Листовите се тројни. Базалните листови се обично еднаш перести, со обратно-јајцевидни сегменти, еднаш или двапати длабоко пересто насечени. Во горниот дел на стеблото, на секој нодиум на спротивната страна на листот се развива по еден штит. Штитот е со 3-5 штитчиња, ретко повеќе, без брактеи. Чашкините ливчиња се триаглести, со различна големина и остануваат на плодот. Венечните ливчиња се бели или розеви. Плодот е топчест, тврд, 3-4 мм долг, со зреењето станува светло-кафеав, а сувиот плод е црн.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1559}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по напуштени ниви, по меѓи и покрај грмушести растенија. Видот е познат за [[Куманово]], клисурата на реката [[Пчиња]], [[Кожле]], [[Велес]], [[Новачани]], [[Свети Николе]], [[Делисинци]], [[Гевгелија]], [[Богданци]].<ref name="ФлораМак1.6" /> == Употреба == [[Податотека:Coriander.png|мини|лево|Исушени плодови на коријандер]] Како зачин се користат и листовите и плодовите. Додека во Европа најчесто се користат плодовите, во Јужна Америка и Азија предност има листот на коријандерот. Специфичниот вкус на листот бара одредено привикнување поради неговиот остро-горчлив вкус. Листовите на постарите билки можат да се користат за салати и како додаток на јадења од сирење. Семето вообичаено користи во теста, пецива, во рецепти кои содржат зелје, тиква и слични состојки. Одлично е како додаток на јадења од дивеч, чорби, јадења од свинско и јунешко месо, а оди и во рецепти со зелка и печурки. Познато е благотворното дејство што коријандерот го има во поцесот на варење на храната, па поради тоа е препорачливо да се додаде во било кое “тешко“ јадење. Освен како додаток за солени јадења, може да се употреби и при подготовка на слатки како компоти, божиќни колачи (Lebkuechengewuerz), маринади, коктели, а познато е и пивото Госа во кое исто така се додава коријандер. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://migusto.mk/%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80/|title=Коријандер|work=Migusto.mk|accessdate=2012-07-08|archive-date=2012-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120626173505/http://migusto.mk/%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80/|url-status=dead}}</ref> == Слични растенија == [[Податотека:Coriandrum sativum 003.JPG|мини|десно|Цветови на ''Coriandrum sativum'']] Наведените растенија се користат скоро на истиот начин како и кориандерот во подрачјата каде што се одгледуваат. * ''[[Eryngium foetidum]]'' има сличен вкус и е познат како ''culantro''. Расте во Мексико, Јужна америка и на Карибите.<ref name="Tucker, A.O. 1992">Tucker, A.O. & T. DeBaggio. 1992. Cilantro Around The World. The Herb Conpanion. Ap.-May. pgs 36-41.</ref> * ''[[Persicaria odorata]]'' најчесто се нарекува [[Виетнамски коријандер]], или ''rau răm''. Листовите имаат слична арома и вкус. Растението спаѓа во семејството на [[подворки]]те (''Polygonaceae''), или во семејството на леќата.<ref name="Tucker, A.O. 1992"/> * ''Papaloquelite'' е народното име на ''[[Porophyllum ruderale]]'' подвид ''macrocephalum'', член на [[Compositae]] или [[Asteraceae]], односно спаѓа во семејството на сончогледите. Ова растение расте на големо подрачје, почнувајќи од Тексас па сè до Аргентина.<ref name="Tucker, A.O. 1992"/> == Лековитост == Кориандерот содржи [[антиоксиданси]], кои можат да го одложат или спречат расипувањето на храната која е зачинета со ова растение. Истражувањата покажуваат дека и листовите и семињата содржат антиокситанди, меѓутоа количината што може да се најде во листовите е значително поголема.<ref>{{cite doi|10.1016/j.foodchem.2004.01.047}}</ref> Хемикалиите што се добиваат од листовите на коријандерот имаат антибактериски својства кои се добри за борба против ''[[Salmonella choleraesuis]]''.<ref>{{cite doi|10.1021/jf0354186}}</ref> Коријандерот има голема примена во народната медицина особено како средство против анксиозност(вознемиреност) и [[несоница]]<ref>{{Наведено списание|title=Coriandrum sativum: evaluation of its anxiolytic effect in the elevated plus-maze|author=Emamghoreishi M, Khasaki M, Aazam MF|year=2005|journal=Journal of Ethnopharmacology|volume=96|issue=3|pages=365–370|pmid=15619553|doi=10.1016/j.jep.2004.06.022}}</ref> Во традиционалната медицина коријандерот често се користи за подобрување на функцијата на дигестивниот систем и за намалуваже на гасовите во желудникот.<ref>{{Наведена мрежна страница | title = Coriander | publisher = PDRHealth | url = http://www.pdrhealth.com/drug_info/nmdrugprofiles/herbaldrugs/100860.shtml | accessdate = 2007-07-18 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070601175355/http://www.pdrhealth.com/drug_info/nmdrugprofiles/herbaldrugs/100860.shtml | archivedate = 2007-06-01 | url-status = live }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|title=Herbs for the Prairies:Coriander|publisher=Saskatchewan Herb and Spice Association|url=http://paridss.usask.ca/specialcrop/commodity/herb_spice/tour/coriander.html|accessdate=2007-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070818114016/http://paridss.usask.ca/specialcrop/commodity/herb_spice/tour/coriander.html|archivedate=2007-08-18|url-status=dead}}</ref>. Коријандерот исто така е познат како традиционален лек за дијабетес.<ref>{{cite doi|10.1017/S0007114599000392}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons|Coriandrum sativum}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Зачини]] [[Категорија:Усноцветни]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Билки]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] q7jd40fe86a54xquv11aj3463ndswhl 5651476 5651468 2026-10-30T10:07:33Z Виолетова 1975 5651476 wikitext text/x-wiki {{taxobox |color = lightgreen |name = Коријандер |image =Coriandrum_sativum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-193.jpg |regnum = [[Растенија]] |divisio = [[Скриеносеменици]] |ordo = [[Штитовидни]] |familia = [[Штитоцветни]] |genus = '''''Coriandrum''''' |species = '''''C. sativum''''' |binomial = ''Coriandrum sativum'' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] |}}'''Коријандер''' ([[науч.]] ''Coriandrum sativum'') ― [[едногодишно растение|едногодишно]] [[растение]] во семејството на [[штитоцветни]]те (''Apiaceae''). Потекнува од [[Мароко]], Средна и [[Јужна Америка]]. == Опис == [[Податотека:Coriander.png|мини|лево|Исушени плодови на коријандер|195x195пкс]] Ова е едногодишно голо растение, 20-50 см високо, јако, во горната половина обично многу разгрането. Стеблото е јако, круглесто, со надолжни пруги. Листовите се тројни. Базалните листови се обично еднаш перести, со обратно-јајцевидни сегменти, еднаш или двапати длабоко пересто насечени. Во горниот дел на стеблото, на секој нодиум на спротивната страна на листот се развива по еден штит. Штитот е со 3-5 штитчиња, ретко повеќе, без брактеи. Чашкините ливчиња се триаглести, со различна големина и остануваат на плодот. Венечните ливчиња се бели или розеви. Плодот е топчест, тврд, 3-4 мм долг, со зреењето станува светло-кафеав, а сувиот плод е црн.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1559}}</ref> Етеричното масло од листовите и семето на коријандерот содржи мешавина од полифеноли и терпени, вклучувајќи го и линалолот како главна компонента, која е одговорна за аромата и вкусот на коријандерот.<ref>{{cite journal|last1=Zheljazkov|first1=V. D|last2=Astatkie|first2=T|last3=Schlegel|first3=V|year=2014|title=Hydrodistillation extraction time effect on essential oil yield, composition, and bioactivity of coriander oil|journal=Journal of Oleo Science|volume=63|issue=9|pages=857–65|doi=10.5650/jos.ess14014|pmid=25132088|doi-access=free}}</ref> Различни луѓе можат различно да го доживуваат вкусот на листовите од коријандер. Оние што уживаат во него велат дека има освежителен вкус, сличен на лимон или лајм, додека оние што не го сакаат чувствуваат силна одбивност кон неговиот интензивен вкус и мирис, опишувајќи го како вкус на сапун или на нешто расипано.<ref>{{cite news|url=https://www.wsj.com/article/SB123446387388578461.html|title=Across the Land, People Are Fuming Over an Herb (No, Not That One)|last=Rubenstein|first=Sarah|date=13 February 2009|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=24 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118213337/http://www.wsj.com/articles/SB123446387388578461|archive-date=18 November 2015}}</ref> Истражувањата исто така покажуваат разлики во преференциите помеѓу различни етнички групи: 21% од Источните Азијци, 17% од Европејците и 14% од луѓето со африканско потекло изјавиле дека не го сакаат коријандерот; меѓутоа, во групите каде што коријандерот е популарен во кујната, само 7% од Јужните Азијци, 4% од Хиспаноамериканците и 3% од луѓето од Блискиот Исток изјавиле дека не го сакаат.<ref>{{cite journal|date=2 May 2012|title=Prevalence of cilantro (''Coriandrum sativum'') disliking among different ethnocultural groups|journal=Flavour|volume=1|issue=8|doi=10.1186/2044-7248-1-8|doi-access=free|hdl-access=free|vauthors=Mauer L, El-Sohemy A|article-number=8|hdl=1807/86813}}</ref> Генот [[OR6A2]] се наоѓа во група гени за олфакторни (мирисни) рецептори и кодира рецептор, кој е високо чувствителен на хемиски соединенија од типот на алдехиди. Хемичарите специјализирани за ароми утврдиле дека мирисот на коријандерот се должи на околу шест супстанции, од кои повеќето се алдехиди. Луѓето на кои не им се допаѓа вкусот се чувствителни на конкретните незаситени алдехиди, а истовремено можеби не се во состојба да ги детектираат оние ароматични соединенија што другите ги доживуваат како пријатни.<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98695984|title=Getting to the Root of the Great Cilantro Divide|date=26 декември 2008|work=NPR|vauthors=Kurz J}}</ref> Исто така, утврдена е поврзаност помеѓу вкусот на коријандерот и неколку други гени, вклучително и еден ген за рецептор за горчлив вкус.<ref>{{cite journal|year=2012|title=Genetic analysis of chemosensory traits in human twins|journal=Chemical Senses|volume=37|issue=9|pages=869–81|doi=10.1093/chemse/bjs070|pmc=3589946|pmid=22977065|vauthors=Knaapila A, Hwang LD, Lysenko A, Duke FF, Fesi B, Khoshnevisan A, James RS, Wysocki CJ, Rhyu M, Tordoff MG, Bachmanov AA, Mura E, Nagai H, Reed DR}}</ref><ref name="flavour-journal">{{cite journal|last1=Eriksson|first1=N.|last2=Wu|first2=S.|last3=Do|first3=C.B.|arxiv=1209.2096|doi=10.1186/2044-7248-1-22|датум=29 ноември 2012|наслов=Генетска варијанта во близина на гените за олфакторни рецептори влијае врз претпочитањето на коријандер|списание=Flavour|том=1|doi-пристап=слободен|број-на-статија=22}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по напуштени ниви, по меѓи и покрај грмушести растенија. Видот е познат за [[Куманово]], клисурата на реката [[Пчиња]], [[Кожле]], [[Велес]], [[Новачани]], [[Свети Николе]], [[Делисинци]], [[Гевгелија]], [[Богданци]].<ref name="ФлораМак1.6" /> == Употреба == [[Податотека:Onion_Corriander_Paratha.JPG|мини|Коријандер послужен со храна]] Како зачин се користат и листовите и плодовите. Додека во Европа најчесто се користат плодовите, во Јужна Америка и Азија предност има листот на коријандерот. Специфичниот вкус на листот бара одредено привикнување поради неговиот остро-горчлив вкус. Листовите на постарите билки можат да се користат за салати и како додаток на јадења од сирење. Семето вообичаено се користи во теста, пецива, во рецепти кои содржат зелје, тиква и слични состојки. Одлично е како додаток на јадења од дивеч, чорби, јадења од свинско и јунешко месо, а оди и во рецепти со зелка и печурки. Освен како додаток за солени јадења, може да се употреби и при подготовка на слатки како компоти, божиќни колачи, маринади, коктели, а познато е и пивото Госа во кое исто така се додава коријандер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://migusto.mk/%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80/|title=Коријандер|work=Migusto.mk|accessdate=2012-07-08|archive-date=2012-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120626173505/http://migusto.mk/%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80/|url-status=dead}}</ref> == Слични растенија == [[Податотека:Coriandrum sativum 003.JPG|мини|десно|Цветови на коријандер|247x247пкс]] Наведените растенија се користат речиси на истиот начин како и кориандерот во подрачјата каде што се одгледуваат. * ''[[Eryngium foetidum]]'' има сличен вкус и е познат како ''силантро''. Расте во Мексико, Јужна Америка и на Карибите.<ref name="Tucker, A.O. 1992">Tucker, A.O. & T. DeBaggio. 1992. Cilantro Around The World. The Herb Conpanion. Ap.-May. pgs 36-41.</ref> * ''[[Persicaria odorata]]'' најчесто се нарекува „виетнамски коријандер“. Листовите имаат слична арома и вкус. Растението спаѓа во семејството на [[подворки]]те (''Polygonaceae'').<ref name="Tucker, A.O. 1992"/> * ''[[Porophyllum ruderale]]'' subsp. ''macrocephalum'', член на ''[[Asteraceae]]''. Ова растение расте на големо подрачје, почнувајќи од Тексас, па сè до Аргентина.<ref name="Tucker, A.O. 1992"/> == Алергија == Некои луѓе се алергични на листовите или семињата од коријандер, при што пројавуваат симптоми слични на оние кај другите алергии на храна. Една студија опфаќајќи 589 случаи каде постоело сомневање за алергија на зачини, покажала дека 32 % од кожните тестови кај децата и 23 % кај возрасните биле позитивни на коријандер и други претставници од семејството [[штитоцветни]], вклучувајќи ги [[ким]], [[коморач]] и [[целер]].<ref name="aip">{{cite journal|last1=Moneret-Vautrin|first1=D. A|last2=Morisset|first2=M|last3=Lemerdy|first3=P|last4=Croizier|first4=A|last5=Kanny|first5=G|year=2002|title=Food allergy and IgE sensitization caused by spices: CICBAA data (based on 589 cases of food allergy)|journal=Allergie et Immunologie|volume=34|issue=4|pages=135–40|pmid=12078423}}</ref> Алергиските симптоми можат да бидат благи или, пак, опасни по живот.<ref>{{cite magazine|author-first1=Christina|author-last1=Agapakis|date=18 September 2011|title=Allergy Recapitulates Phylogeny|url=https://blogs.scientificamerican.com/oscillator/allergy-recapitulates-phylogeny/|access-date=17 March 2018|magazine=Scientific American}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons|Coriandrum sativum}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Зачини]] [[Категорија:Усноцветни]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Билки]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] a5y896wfe0i4y9bhsvqbik35bvzmhll 5651477 5651476 2026-10-30T10:08:19Z Виолетова 1975 /* Надворешни врски */ 5651477 wikitext text/x-wiki {{taxobox |color = lightgreen |name = Коријандер |image =Coriandrum_sativum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-193.jpg |regnum = [[Растенија]] |divisio = [[Скриеносеменици]] |ordo = [[Штитовидни]] |familia = [[Штитоцветни]] |genus = '''''Coriandrum''''' |species = '''''C. sativum''''' |binomial = ''Coriandrum sativum'' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] |}}'''Коријандер''' ([[науч.]] ''Coriandrum sativum'') ― [[едногодишно растение|едногодишно]] [[растение]] во семејството на [[штитоцветни]]те (''Apiaceae''). Потекнува од [[Мароко]], Средна и [[Јужна Америка]]. == Опис == [[Податотека:Coriander.png|мини|лево|Исушени плодови на коријандер|195x195пкс]] Ова е едногодишно голо растение, 20-50 см високо, јако, во горната половина обично многу разгрането. Стеблото е јако, круглесто, со надолжни пруги. Листовите се тројни. Базалните листови се обично еднаш перести, со обратно-јајцевидни сегменти, еднаш или двапати длабоко пересто насечени. Во горниот дел на стеблото, на секој нодиум на спротивната страна на листот се развива по еден штит. Штитот е со 3-5 штитчиња, ретко повеќе, без брактеи. Чашкините ливчиња се триаглести, со различна големина и остануваат на плодот. Венечните ливчиња се бели или розеви. Плодот е топчест, тврд, 3-4 мм долг, со зреењето станува светло-кафеав, а сувиот плод е црн.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1559}}</ref> Етеричното масло од листовите и семето на коријандерот содржи мешавина од полифеноли и терпени, вклучувајќи го и линалолот како главна компонента, која е одговорна за аромата и вкусот на коријандерот.<ref>{{cite journal|last1=Zheljazkov|first1=V. D|last2=Astatkie|first2=T|last3=Schlegel|first3=V|year=2014|title=Hydrodistillation extraction time effect on essential oil yield, composition, and bioactivity of coriander oil|journal=Journal of Oleo Science|volume=63|issue=9|pages=857–65|doi=10.5650/jos.ess14014|pmid=25132088|doi-access=free}}</ref> Различни луѓе можат различно да го доживуваат вкусот на листовите од коријандер. Оние што уживаат во него велат дека има освежителен вкус, сличен на лимон или лајм, додека оние што не го сакаат чувствуваат силна одбивност кон неговиот интензивен вкус и мирис, опишувајќи го како вкус на сапун или на нешто расипано.<ref>{{cite news|url=https://www.wsj.com/article/SB123446387388578461.html|title=Across the Land, People Are Fuming Over an Herb (No, Not That One)|last=Rubenstein|first=Sarah|date=13 February 2009|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=24 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118213337/http://www.wsj.com/articles/SB123446387388578461|archive-date=18 November 2015}}</ref> Истражувањата исто така покажуваат разлики во преференциите помеѓу различни етнички групи: 21% од Источните Азијци, 17% од Европејците и 14% од луѓето со африканско потекло изјавиле дека не го сакаат коријандерот; меѓутоа, во групите каде што коријандерот е популарен во кујната, само 7% од Јужните Азијци, 4% од Хиспаноамериканците и 3% од луѓето од Блискиот Исток изјавиле дека не го сакаат.<ref>{{cite journal|date=2 May 2012|title=Prevalence of cilantro (''Coriandrum sativum'') disliking among different ethnocultural groups|journal=Flavour|volume=1|issue=8|doi=10.1186/2044-7248-1-8|doi-access=free|hdl-access=free|vauthors=Mauer L, El-Sohemy A|article-number=8|hdl=1807/86813}}</ref> Генот [[OR6A2]] се наоѓа во група гени за олфакторни (мирисни) рецептори и кодира рецептор, кој е високо чувствителен на хемиски соединенија од типот на алдехиди. Хемичарите специјализирани за ароми утврдиле дека мирисот на коријандерот се должи на околу шест супстанции, од кои повеќето се алдехиди. Луѓето на кои не им се допаѓа вкусот се чувствителни на конкретните незаситени алдехиди, а истовремено можеби не се во состојба да ги детектираат оние ароматични соединенија што другите ги доживуваат како пријатни.<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98695984|title=Getting to the Root of the Great Cilantro Divide|date=26 декември 2008|work=NPR|vauthors=Kurz J}}</ref> Исто така, утврдена е поврзаност помеѓу вкусот на коријандерот и неколку други гени, вклучително и еден ген за рецептор за горчлив вкус.<ref>{{cite journal|year=2012|title=Genetic analysis of chemosensory traits in human twins|journal=Chemical Senses|volume=37|issue=9|pages=869–81|doi=10.1093/chemse/bjs070|pmc=3589946|pmid=22977065|vauthors=Knaapila A, Hwang LD, Lysenko A, Duke FF, Fesi B, Khoshnevisan A, James RS, Wysocki CJ, Rhyu M, Tordoff MG, Bachmanov AA, Mura E, Nagai H, Reed DR}}</ref><ref name="flavour-journal">{{cite journal|last1=Eriksson|first1=N.|last2=Wu|first2=S.|last3=Do|first3=C.B.|arxiv=1209.2096|doi=10.1186/2044-7248-1-22|датум=29 ноември 2012|наслов=Генетска варијанта во близина на гените за олфакторни рецептори влијае врз претпочитањето на коријандер|списание=Flavour|том=1|doi-пристап=слободен|број-на-статија=22}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по напуштени ниви, по меѓи и покрај грмушести растенија. Видот е познат за [[Куманово]], клисурата на реката [[Пчиња]], [[Кожле]], [[Велес]], [[Новачани]], [[Свети Николе]], [[Делисинци]], [[Гевгелија]], [[Богданци]].<ref name="ФлораМак1.6" /> == Употреба == [[Податотека:Onion_Corriander_Paratha.JPG|мини|Коријандер послужен со храна]] Како зачин се користат и листовите и плодовите. Додека во Европа најчесто се користат плодовите, во Јужна Америка и Азија предност има листот на коријандерот. Специфичниот вкус на листот бара одредено привикнување поради неговиот остро-горчлив вкус. Листовите на постарите билки можат да се користат за салати и како додаток на јадења од сирење. Семето вообичаено се користи во теста, пецива, во рецепти кои содржат зелје, тиква и слични состојки. Одлично е како додаток на јадења од дивеч, чорби, јадења од свинско и јунешко месо, а оди и во рецепти со зелка и печурки. Освен како додаток за солени јадења, може да се употреби и при подготовка на слатки како компоти, божиќни колачи, маринади, коктели, а познато е и пивото Госа во кое исто така се додава коријандер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://migusto.mk/%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80/|title=Коријандер|work=Migusto.mk|accessdate=2012-07-08|archive-date=2012-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120626173505/http://migusto.mk/%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80/|url-status=dead}}</ref> == Слични растенија == [[Податотека:Coriandrum sativum 003.JPG|мини|десно|Цветови на коријандер|247x247пкс]] Наведените растенија се користат речиси на истиот начин како и кориандерот во подрачјата каде што се одгледуваат. * ''[[Eryngium foetidum]]'' има сличен вкус и е познат како ''силантро''. Расте во Мексико, Јужна Америка и на Карибите.<ref name="Tucker, A.O. 1992">Tucker, A.O. & T. DeBaggio. 1992. Cilantro Around The World. The Herb Conpanion. Ap.-May. pgs 36-41.</ref> * ''[[Persicaria odorata]]'' најчесто се нарекува „виетнамски коријандер“. Листовите имаат слична арома и вкус. Растението спаѓа во семејството на [[подворки]]те (''Polygonaceae'').<ref name="Tucker, A.O. 1992"/> * ''[[Porophyllum ruderale]]'' subsp. ''macrocephalum'', член на ''[[Asteraceae]]''. Ова растение расте на големо подрачје, почнувајќи од Тексас, па сè до Аргентина.<ref name="Tucker, A.O. 1992"/> == Алергија == Некои луѓе се алергични на листовите или семињата од коријандер, при што пројавуваат симптоми слични на оние кај другите алергии на храна. Една студија опфаќајќи 589 случаи каде постоело сомневање за алергија на зачини, покажала дека 32 % од кожните тестови кај децата и 23 % кај возрасните биле позитивни на коријандер и други претставници од семејството [[штитоцветни]], вклучувајќи ги [[ким]], [[коморач]] и [[целер]].<ref name="aip">{{cite journal|last1=Moneret-Vautrin|first1=D. A|last2=Morisset|first2=M|last3=Lemerdy|first3=P|last4=Croizier|first4=A|last5=Kanny|first5=G|year=2002|title=Food allergy and IgE sensitization caused by spices: CICBAA data (based on 589 cases of food allergy)|journal=Allergie et Immunologie|volume=34|issue=4|pages=135–40|pmid=12078423}}</ref> Алергиските симптоми можат да бидат благи или, пак, опасни по живот.<ref>{{cite magazine|author-first1=Christina|author-last1=Agapakis|date=18 September 2011|title=Allergy Recapitulates Phylogeny|url=https://blogs.scientificamerican.com/oscillator/allergy-recapitulates-phylogeny/|access-date=17 March 2018|magazine=Scientific American}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons|Coriandrum sativum}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Зачини]] [[Категорија:Усноцветни]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Америка]] [[Категорија:Флора на Азија]] onmjecke4pv0uzrjnpn04hdrz24jf36 NGC 1419 0 1031145 5651218 5265281 2026-10-29T12:46:18Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651218 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1419 DSS.jpg |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=3 ч 40 м 42 с |деклинација=- 37° 30' 40" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,5 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=0,9' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[22 октомври]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 301-23, MCG -6-9-17, AM 0338-374, FCC 249 }} '''NGC 1419''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1419 се споменува и како ESO 301-23, MCG -6-9-17, AM 0338-374, FCC 249. == Откривање == Објектот е откриен на [[22 октомври]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1419 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1419 има привидни димензии од 0,9' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 40 м 42 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 37° 30' 40". == Други поделби == Проучување на NGC 1419 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 13534. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 356; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7569. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1001-1500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1419 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1419]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1419 Поправени информации за NGC 1419] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201419 NGC 1419] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20220118003352/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201419 NGC 1419] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1835 година]] mn5vmntwp1nf0g33vr9kjvqiboy8s42 NGC 1423 0 1031149 5651219 5265261 2026-10-29T12:54:36Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651219 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1423 SDSS.jpg |ректасцензија=3 ч 42 м 40,1 с |деклинација=- 6° 22' 54" |положбен агол=22 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB? |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=0,9' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[31 октомври]] [[1886]] |алтернативни ознаки=MCG -1-10-25 }} '''NGC 1423''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1423 се споменува и како MCG -1-10-25. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 октомври]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1423 е од видот SB?.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1423 има привидни димензии од 0,9' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 42 м 40,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 6° 22' 54". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 22°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1423 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 13628. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 267; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4723. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1485. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1001-1500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1423 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1423]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1423 Поправени информации за NGC 1423] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201423 NGC 1423] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240706204732/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201423 NGC 1423] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1886 година]] o45fe8z3grhd0er4zic3wvcqpbpowgc NGC 1428 0 1031156 5651220 5265236 2026-10-29T13:04:17Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651220 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1428 DSS.jpg |соѕвездие=[[Печка (соѕвездие)|Печка]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1428.jpg |ректасцензија=3 ч 42 м 22,9 с |деклинација=- 35° 9' 14" |положбен агол=118 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E/SB0 |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,9 |површински сјај=12,3 |привидни димензии=1,1' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Јохан Фридрих Јулиус Шмит]] |датум на откривање=[[19 јануари]] [[1865]] |алтернативни ознаки=ESO 358-53, MCG -6-9-22, FCC 277 }} '''NGC 1428''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Печка (соѕвездие)|Печка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1428 се споменува и како ESO 358-53, MCG -6-9-22, FCC 277. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 јануари]] [[1865]] година од страна на [[Јохан Фридрих Јулиус Шмит]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 6,2&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1428 е од видот E/SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,3 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1428 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 42 м 22,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 35° 9' 14". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 118°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1428 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 13611. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 356; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7034. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1001-1500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Печка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1428 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1428]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1428 Поправени информации за NGC 1428] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201428 NGC 1428] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20241130223202/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201428 NGC 1428] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Печка (соѕвездие)]] [[Категорија:Печка (галактичко јато)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1837 година]] hj2lnoel6harv26ugpf62yuhxqg5mz4 NGC 1431 0 1031159 5651226 5265220 2026-10-29T13:11:22Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651226 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1431 DSS.jpg |соѕвездие=[[Бик (соѕвездие)|Бик]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=3 ч 44 м 40,7 с |деклинација=+ 2° 50' 8" |положбен агол=160 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=15,1 |површински сјај=13,7 |привидни димензии=1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Алберт Март]] |датум на откривање=[[6 септември]] [[1864]] |алтернативни ознаки=UGC 2845, MCG 0-10-17, CGCG 391-33, NPM1G +02.0129 }} '''NGC 1431''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Бик (соѕвездие)|Бик]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1431 се споменува и како UGC 2845, MCG 0-10-17, CGCG 391-33, NPM1G +02.0129. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 септември]] [[1864]] година од страна на [[Алберт Март]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 48&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1431 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,7 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1431 има привидни димензии од 1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 44 м 40,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 2° 50' 8". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 160°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1431 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 13732. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 222; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 68. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 932. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1001-1500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Бик (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1431 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1431]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1431 Поправени информации за NGC 1431] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201431 NGC 1431] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240603121212/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201431 NGC 1431] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Бик (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1864 година]] 32t5xiuusupwccdgg5o9sj3cizzampn NGC 1443 0 1031174 5651230 5265169 2026-10-29T13:30:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651230 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1443 DSS.jpg |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=3 ч 45 м 53,1 с |деклинација=- 4° 3' 8" |положбен агол= |вид на објект= [[ѕвезда]] |морфолошки вид=* |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]] |датум на откривање= [[1882]] |алтернативни ознаки= }} '''NGC 1443''' — [[ѕвезда]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен во [[1882]] година од страна на [[Ернст Вилхелм Либерехт Темпел]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 11&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1443 е од видот *.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 45 м 53,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 4° 3' 8". == Други поделби == Проучување на NGC 1443 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 222; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4720. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1485. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1001-1500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Skiff, Brian, private communication of February 27, 1988. (93,36) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1443 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1443]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1443 Поправени информации за NGC 1443] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201443 NGC 1443] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240817202805/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201443 NGC 1443] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1882 година]] tuo22ap4qsnu2fqj7djp7ie1mcipygs NGC 1450/1 0 1031181 5651232 5265137 2026-10-29T13:44:36Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651232 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=3 ч 45 м 36,5 с |деклинација=- 9° 14' 5" |положбен агол=40 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=15,1 |површински сјај=13,4 |привидни димензии=0,8' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[22 октомври]] [[1886]] |алтернативни ознаки= |слика=NGC 1450 PanS.jpg }} '''NGC 1450/1''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[22 октомври]] [[1886]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1450/1 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,4 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1450/1 има привидни димензии од 0,8' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 3 ч 45 м 36,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 9° 14' 5". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 40°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1450/1 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 13775. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 267; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5304. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1480. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1001-1500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. [[File:Eridanus_constellation_map-bs.svg|thumb|upright 1.2|Констелациска карта на соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]]]] == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1450/1 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1450/1]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1450/1 Поправени информации за NGC 1450/1] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201450/1 NGC 1450/1] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240817070243/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201450/1 NGC 1450/1] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] q1djyae4vbtjffvrfp4gauttc518y76 NGC 1743 0 1032633 5651344 5265030 2026-10-29T21:01:36Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651344 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1743 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 54 м 3,2 с |деклинација=- 69° 11' 57" |положбен агол= |вид на објект= [[оддавна маглина]] |морфолошки вид=EN |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=2' x 2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џејмс Данлоп]] |датум на откривање=[[3 август]] [[1826]] |алтернативни ознаки=ESO 56-EN21, in LMC }} '''NGC 1743''' — [[оддавна маглина]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1743 се споменува и како ESO 56-EN21, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 август]] [[1826]] година од страна на [[Џејмс Данлоп]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 9&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1743 е од видот EN.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> NGC 1743 има привидни димензии од 2' х 2'.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 54 м 3,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 11' 57". == Други поделби == Проучување на NGC 1743 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1743 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1743]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1743 Поправени информации за NGC 1743] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201743 NGC 1743] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240806235550/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201743 NGC 1743] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1826 година]] 33m89h0d2z5nhajd8vjxnodm26z9m9y NGC 1749 0 1032639 5651345 5265055 2026-10-29T21:11:18Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651345 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1749 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 54 м 56,1 с |деклинација=- 68° 11' 20" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=13,6 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај= |привидни димензии=1,2' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[30 декември]] [[1836]] |алтернативни ознаки=ESO 56-SC26, in LMC }} '''NGC 1749''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1749 се споменува и како ESO 56-SC26, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[30 декември]] [[1836]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1749 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1749 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 54 м 56,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 68° 11' 20". == Други поделби == Проучување на NGC 1749 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1749 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1749]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1749 Поправени информации за NGC 1749] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201749 NGC 1749] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240723010914/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201749 NGC 1749] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1836 година]] qw1ruuth9jwzg996i5bkrckhgyajqcn NGC 1750 0 1032640 5651347 5265059 2026-10-29T21:14:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651347 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1750 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Бик (соѕвездие)|Бик]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 3 м 54 с |деклинација=+ 23° 39' 30" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=25' x 12' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[26 декември]] [[1785]] |алтернативни ознаки=part of OCL NGC 1746 }} '''NGC 1750''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Бик (соѕвездие)|Бик]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1750 се споменува и како part of OCL NGC 1746. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 декември]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1750 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> NGC 1750 има привидни димензии од 25' х 12'.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 3 м 54 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 23° 39' 30". == Други поделби == Проучување на NGC 1750 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 134; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1845. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1461. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Бик (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1750 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1750]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1750 Поправени информации за NGC 1750] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201750 NGC 1750] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20220308072037/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201750 NGC 1750] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Бик (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1785 година]] rja711htpsyz6lumwtmvp8iyybtz1aa NGC 1759 0 1032649 5651349 5265095 2026-10-29T21:28:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651349 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Длето (соѕвездие)|Длето]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1759 DSS.jpg |ректасцензија=5 ч 0 м 49 с |деклинација=- 38° 40' 25" |положбен агол= |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E0 |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,8 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,2' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[28 ноември]] [[1837]] |алтернативни ознаки=ESO 305-1, MCG -6-12-2, AM 0459-384 }} '''NGC 1759''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Длето (соѕвездие)|Длето]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1759 се споменува и како ESO 305-1, MCG -6-12-2, AM 0459-384. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 ноември]] [[1837]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1759 е од видот E0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,8 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1759 има привидни димензии од 1,2' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 0 м 49 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 38° 40' 25". == Други поделби == Проучување на NGC 1759 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16547. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 358; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7587. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Длето (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1759 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1759]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1759 Поправени информации за NGC 1759] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201759 NGC 1759] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240605210124/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201759 NGC 1759] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Длето (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1837 година]] 02xx20vp5jwh2t7k98pbyjxtrnmr6o5 NGC 1765 0 1032655 5651350 5265123 2026-10-29T21:39:09Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651350 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1765 DSS.jpg |ректасцензија=4 ч 58 м 24,3 с |деклинација=- 62° 1' 40" |положбен агол=150 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=13 |привиден сјај Ч=14 |површински сјај=13 |привидни димензии=1,2' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[26 декември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 119-24, AM 0457-620 }} '''NGC 1765''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1765 се споменува и како ESO 119-24, AM 0457-620. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 декември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1765 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1765 има привидни димензии од 1,2' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 58 м 24,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 62° 1' 40". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 150°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1765 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16444. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8881. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1765 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1765]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1765 Поправени информации за NGC 1765] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201765 NGC 1765] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240817122753/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201765 NGC 1765] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] a9y8ty3jwy7vjnaymljn4c2jf9vikem NGC 1769 0 1032659 5651354 5265139 2026-10-29T21:46:09Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651354 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1769 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 57 м 44,7 с |деклинација=- 66° 27' 49" |положбен агол= |вид на објект= [[оддавна маглина]] |морфолошки вид=EN |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џејмс Данлоп]] |датум на откривање=[[6 ноември]] [[1826]] |алтернативни ознаки=ESO 85-EN23 }} '''NGC 1769''' — [[оддавна маглина]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1769 се споменува и како ESO 85-EN23. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 ноември]] [[1826]] година од страна на [[Џејмс Данлоп]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 9&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1769 е од видот EN.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 57 м 44,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 66° 27' 49". == Други поделби == Проучување на NGC 1769 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8889. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1769 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1769]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1769 Поправени информации за NGC 1769] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201769 NGC 1769] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20220126151744/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201769 NGC 1769] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1826 година]] 7odouvdp2mfvoz2rbfxzezw2as3bzw1 NGC 1775 0 1032665 5651359 5265167 2026-10-29T21:59:00Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651359 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1775 DSS.jpg |соѕвездие=[[Маса (соѕвездие)|Маса]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 56 м 53,4 с |деклинација=- 70° 25' 47" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=0,7' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[12 ноември]] [[1836]] |алтернативни ознаки=ESO 56-SC34, in LMC }} '''NGC 1775''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Маса (соѕвездие)|Маса]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1775 се споменува и како ESO 56-SC34, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[12 ноември]] [[1836]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1775 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1775 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 56 м 53,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 70° 25' 47". == Други поделби == Проучување на NGC 1775 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9165. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Маса (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1775 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1775]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1775 Поправени информации за NGC 1775] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201775 NGC 1775] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240725225031/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201775 NGC 1775] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Маса (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1836 година]] j1b0su4cumsvxe72iaf9p098y40l80k NGC 1783 0 1032673 5651361 5265202 2026-10-29T22:14:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651361 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1783 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=4 ч 59 м 8,8 с |деклинација=- 65° 59' 7" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=10,9 |привиден сјај Ч=10,9 |површински сјај= |привидни димензии=3' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[13 декември]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 85-SC29, in LMC }} '''NGC 1783''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1783 се споменува и како ESO 85-SC29, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 декември]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1783 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 10,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 10,9 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1783 има само една позната привидна димензија, која изнесува 3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 59 м 8,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 65° 59' 7". == Други поделби == Проучување на NGC 1783 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8889. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1783 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1783]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1783 Поправени информации за NGC 1783] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201783 NGC 1783] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240605101317/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201783 NGC 1783] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:HD-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1835 година]] [[Категорија:Збиени ѕвездени јата]] [[Категорија:Голем Магеланов Облак]] 340zjsz66mtmofdcc1lg5edna0wp3ts NGC 1788 0 1032678 5651362 5265222 2026-10-29T22:22:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651362 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1788 DSS.jpg |соѕвездие=[[Орион (соѕвездие)|Орион]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 6 м 53,2 с |деклинација=- 3° 20' 28" |положбен агол= |вид на објект= [[отсјајна маглина]] |морфолошки вид=RN |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=5' x 3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[1 февруари]] [[1786]] |алтернативни ознаки=LBN 916 }} '''NGC 1788''' — [[отсјајна маглина]] во соѕвездието [[Орион (соѕвездие)|Орион]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1788 се споменува и како LBN 916. == Откривање == Објектот е откриен на [[1 февруари]] [[1786]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7 см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1788 е од видот RN.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> NGC 1788 има привидни димензии од 5' х 3'.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 6 м 53,2 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 3° 20' 28". == Други поделби == Проучување на NGC 1788 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 225; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 4754. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1519. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Орион (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1788 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1788]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1788 Поправени информации за NGC 1788] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201788 NGC 1788] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20211031073610/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201788 NGC 1788] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Орион (соѕвездие)]] [[Категорија:Отсјајни маглини]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1786 година]] nlao6wmgmau3bi162dpdn8k9l5undae NGC 1791 0 1032681 5651364 5265238 2026-10-29T22:31:26Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651364 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Маса (соѕвездие)|Маса]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1791 DSS.jpg |ректасцензија=4 ч 59 м 6,6 с |деклинација=- 70° 10' 8" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=13,1 |привиден сјај Ч=13,5 |површински сјај= |привидни димензии=1,3' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[16 декември]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 56-SC41, in LMC }} '''NGC 1791''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Маса (соѕвездие)|Маса]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1791 се споменува и како ESO 56-SC41, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[16 декември]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1791 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1791 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 59 м 6,6 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 70° 10' 8". == Други поделби == Проучување на NGC 1791 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9165. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Маса (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1791 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1791]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1791 Поправени информации за NGC 1791] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201791 NGC 1791] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240810215847/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201791 NGC 1791] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Маса (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1835 година]] 36o8neob25n2quogxv1ex29xx1vgpbh NGC 1794 0 1032684 5651365 5265251 2026-10-29T22:37:02Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651365 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1794 SDSS.jpg |соѕвездие=[[Зајак (соѕвездие)|Зајак]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 7 м 55,1 с |деклинација=- 18° 11' 24" |положбен агол=45 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SB0 |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,6 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1,3' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ормонд Стоун]] |датум на откривање= [[1886]] |алтернативни ознаки=NGC 1781, ESO 553-7, MCG -3-14-2, IRAS 05057-1815 |слика=NGC 1781 DSS.jpg}} '''NGC 1794''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Зајак (соѕвездие)|Зајак]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1794 се споменува и како NGC 1781, ESO 553-7, MCG -3-14-2, IRAS 05057-1815. == Откривање == Објектот е откриен во [[1886]] година од страна на [[Ормонд Стоун]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1794 е од видот SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1794 има привидни димензии од 1,3' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 7 м 55,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 18° 11' 24". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 45°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1794 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16788. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 315; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5905. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1473. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Зајак (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., ibid. Errata on pages 237, 281-283, and 366-378. (158,28) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1794 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1794]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1794 Поправени информации за NGC 1794] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201794 NGC 1794] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240818075503/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201794 NGC 1794] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Зајак (соѕвездие)]] [[sr:NGC 1794]] jbnvpy5icqgp4pd7tyl0e4rgpj2wnc3 NGC 1795 0 1032685 5651366 5265254 2026-10-29T22:40:05Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651366 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1795 DSS.jpg |ректасцензија=4 ч 59 м 47 с |деклинација=- 69° 48' 5" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=12,4 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај= |привидни димензии=1,6' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џејмс Данлоп]] |датум на откривање=[[24 септември]] [[1826]] |алтернативни ознаки=ESO 56-SC44, in LMC }} '''NGC 1795''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1795 се споменува и како ESO 56-SC44, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[24 септември]] [[1826]] година од страна на [[Џејмс Данлоп]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 9&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1795 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,4 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1795 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 59 м 47 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 48' 5". == Други поделби == Проучување на NGC 1795 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9165. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1795 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1795]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1795 Поправени информации за NGC 1795] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201795 NGC 1795] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240706211930/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201795 NGC 1795] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1826 година]] eyid7d8y81y23npgn7ma8t7rx7d3jws NGC 1796A 0 1032687 5651367 5265263 2026-10-29T22:44:22Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651367 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |слика= NGC 1796 DSS.jpg |опис= Поглед кон NGC 1796 |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 5 м 3,3 с |деклинација=- 61° 29' 2" |положбен агол=150 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sab |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч=14,9 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=0,6' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[26 декември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 119-35 }} '''NGC 1796A''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1796A се споменува и како ESO 119-35. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 декември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1796A е од видот Sab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,9 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1796A има привидни димензии од 0,6' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 5 м 3,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 61° 29' 2". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 150°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1796A е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16698. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8877. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1796A Прегледувач на длабокото небо — NGC 1796A]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1796A Поправени информации за NGC 1796A] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201796A NGC 1796A] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20250219172611/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201796A NGC 1796A] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] ni734qqvq7m8bi3oht468fpk72vjak9 NGC 1796B/2 0 1032689 5651368 5265270 2026-10-29T22:48:46Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651368 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 7 м 55,8 с |деклинација=- 61° 11' 37" |положбен агол=27 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=S/P |привиден сјај В=15,7 |привиден сјај Ч=16,5 |површински сјај=13,2 |привидни димензии=1,1' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[26 декември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 119-37A }} '''NGC 1796B/2''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот не претставува [[Дрееров објект]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1796B/2 се споменува и како ESO 119-37A. == Откривање == Објектот е откриен на [[26 декември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1796B/2 е од видот S/P.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,2 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1796B/2 има привидни димензии од 1,1' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 7 м 55,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 61° 11' 37". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 27°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1796B/2 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16789. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8877. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. [[File:Dorado_constellation_map-bs.svg|thumb|upright 1.2|Констелациска карта на соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]]]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1796B/2 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1796B/2]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1796B/2 Поправени информации за NGC 1796B/2] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201796B/2 NGC 1796B/2] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201796B/2 NGC 1796B/2] {{Мртва_врска|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] dszgnn0x1y0otu83l6qwidbmz4i4q4z NGC 1797 0 1032690 5651369 5265275 2026-10-29T22:51:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651369 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1797 DSS.jpg |ректасцензија=5 ч 7 м 44,9 с |деклинација=- 8° 1' 8" |положбен агол=90 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=13,5 |привиден сјај Ч=14,4 |површински сјај=13,9 |привидни димензии=1,6' x 1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[13 февруари]] [[1887]] |алтернативни ознаки=MCG -1-14-2, MK 1093, IRAS 05053-0805 }} '''NGC 1797''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1797 се споменува и како MCG -1-14-2, MK 1093, IRAS 05053-0805. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 февруари]] [[1887]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1797 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,9 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1797 има привидни димензии од 1,6' х 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 7 м 44,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 8° 1' 8". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 90°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1797 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16781. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 270; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5330. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1526. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1797 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1797]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1797 Поправени информации за NGC 1797] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201797 NGC 1797] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20211203015459/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201797 NGC 1797] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1887 година]] gvc2capawfhgi01kl4pguog2zimyuvs NGC 1799 0 1032692 5651370 5265282 2026-10-29T22:55:57Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651370 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Еридан (соѕвездие)|Еридан]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1799 DSS.jpg |ректасцензија=5 ч 7 м 44,5 с |деклинација=- 7° 58' 8" |положбен агол=125 |вид на објект= [[леќеста галаксија]] |морфолошки вид=S0 |привиден сјај В=13,7 |привиден сјај Ч=14,7 |површински сјај=13,1 |привидни димензии=1,1' x 0,6' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[13 февруари]] [[1887]] |алтернативни ознаки=MCG -1-14-1 }} '''NGC 1799''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Еридан (соѕвездие)|Еридан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1799 се споменува и како MCG -1-14-1. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 февруари]] [[1887]] година од страна на [[Луис Свифт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 16&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1799 е од видот S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13,7 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14,7 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,1 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1799 има привидни димензии од 1,1' х 0,6'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 7 м 44,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 7° 58' 8". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 125°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1799 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16783. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 270; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5330. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1526. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Еридан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1799 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1799]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1799 Поправени информации за NGC 1799] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201799 NGC 1799] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240719091531/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201799 NGC 1799] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Еридан (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1887 година]] 4mvqi01n6a7sopzx42icu0bq2h17snp NGC 1800 0 1032694 5651375 5265290 2026-10-29T23:03:16Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651375 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1800 DSS.jpg |соѕвездие=[[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 6 м 25,4 с |деклинација=- 31° 57' 16" |положбен агол=113 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=IBm |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=2' x 1,1' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[19 ноември]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 422-30, MCG -5-13-4, AM 0504-320, IRAS 05045-3201 }} '''NGC 1800''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1800 се споменува и како ESO 422-30, MCG -5-13-4, AM 0504-320, IRAS 05045-3201. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 ноември]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1800 е од видот IBm.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1800 има привидни димензии од 2' х 1,1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 6 м 25,4 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 31° 57' 16". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 113°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1800 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16745. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 358; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7047. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 74. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Гулаб (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1800 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1800]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1800 Поправени информации за NGC 1800] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201800 NGC 1800] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240727150420/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201800 NGC 1800] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Гулаб (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1835 година]] iex2rml3bnelca9p0gpckhfe6s3ytx0 NGC 1803 0 1032697 5651378 5265303 2026-10-29T23:08:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651378 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Сликар (соѕвездие)|Сликар]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1803 DSS.jpg |ректасцензија=5 ч 5 м 26,5 с |деклинација=- 49° 34' 3" |положбен агол=62 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBbc |привиден сјај В=12,9 |привиден сјај Ч=13,4 |површински сјај=12,7 |привидни димензии=1,3' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[28 декември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 203-18, IRAS 05041-4938 }} '''NGC 1803''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Сликар (соѕвездие)|Сликар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1803 се споменува и како ESO 203-18, IRAS 05041-4938. == Откривање == Објектот е откриен на [[28 декември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1803 е од видот SBbc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,9 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,4 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,7 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1803 има привидни димензии од 1,3' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 5 м 26,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 49° 34' 3". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 62°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1803 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16715. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 392; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 8081. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Сликар (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, "Southern Galaxy Catalogue", Austin, Texas: University of Texas Monographs in Astronomy No. 4, 1985. (152,564) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1803 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1803]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1803 Поправени информации за NGC 1803] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201803 NGC 1803] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240603225040/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201803 NGC 1803] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Сликар (соѕвездие)]] [[Категорија:Пречкести спирални галаксии]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] 90fh557xqyfa6klj3dve1jagdp3dy3b NGC 1804 0 1032698 5651379 5265307 2026-10-29T23:11:48Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651379 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1803 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 1 м 3,3 с |деклинација=- 69° 4' 58" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=11,9 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=1' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[3 ноември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 56-SC46, in LMC }} '''NGC 1804''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1804 се споменува и како ESO 56-SC46, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[3 ноември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1804 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,9 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1804 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 1 м 3,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 4' 58". == Други поделби == Проучување на NGC 1804 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9161. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1804 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1804]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1804 Поправени информации за NGC 1804] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201804 NGC 1804] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240724170917/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201804 NGC 1804] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] smffidstj2t3w02p7ofg448uhqc5wv1 NGC 1807 0 1032701 5651380 5265319 2026-10-29T23:17:26Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651380 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1807 DSS.jpg |соѕвездие=[[Бик (соѕвездие)|Бик]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 10 м 46 с |деклинација=+ 16° 30' 48" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=II2p |привиден сјај В=7 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=12' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[25 јануари]] [[1832]] |алтернативни ознаки=OCL 462, * group? }} '''NGC 1807''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Бик (соѕвездие)|Бик]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1807 се споменува и како OCL 462, * group?. == Откривање == Објектот е откриен на [[25 јануари]] [[1832]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1807 е од видот II2p.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 7 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1807 има само една позната привидна димензија, која изнесува 12'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 10 м 46 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 16° 30' 48". == Други поделби == Проучување на NGC 1807 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 180; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1282. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 639. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Бик (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1807 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1807]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1807 Поправени информации за NGC 1807] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201807 NGC 1807] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240706123454/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201807 NGC 1807] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Бик (соѕвездие)]] [[Категорија:Орион (соѕвездие)]] [[Категорија:Мелотови објекти]] [[Категорија:Колиндерови објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1832 година]] prih5wpwt8ebazmvoyxrn9oupwwfwap NGC 1809 0 1032703 5651381 5265327 2026-10-29T23:21:50Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651381 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1809 DSS.jpg |ректасцензија=5 ч 2 м 5,3 с |деклинација=- 69° 34' 6" |положбен агол=143 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=12,1 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=13 |привидни димензии=3,2' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[декември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 56-48, IRAS 05023-6937 }} '''NGC 1809''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1809 се споменува и како ESO 56-48, IRAS 05023-6937. == Откривање == Објектот е откриен во [[декември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1809 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1809 има привидни димензии од 3,2' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 2 м 5,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 34' 6". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 143°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1809 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16599. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9165. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1809 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1809]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1809 Поправени информации за NGC 1809] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201809 NGC 1809] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240727071606/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201809 NGC 1809] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] t1ojt32dlbmyemf7jykzd801m0hhzg2 NGC 1812 0 1032706 5651384 5265343 2026-10-29T23:30:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651384 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1812 DSS.jpg |ректасцензија=5 ч 8 м 52,8 с |деклинација=- 29° 15' 6" |положбен агол=8 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=Sa |привиден сјај В=12,6 |привиден сјај Ч=13,5 |површински сјај=12,5 |привидни димензии=1,2' x 0,9' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[6 ноември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 422-39, MCG -5-13-9, AM 0506-291, IRAS 05068-2918 }} '''NGC 1812''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1812 се споменува и како ESO 422-39, MCG -5-13-9, AM 0506-291, IRAS 05068-2918. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 ноември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1812 е од видот Sa.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,5 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1812 има привидни димензии од 1,2' х 0,9'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 8 м 52,8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 29° 15' 6". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 8°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1812 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 16819. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 358; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 6485. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 74. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Гулаб (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1812 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1812]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1812 Поправени информации за NGC 1812] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201812 NGC 1812] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20220312051423/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201812 NGC 1812] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Гулаб (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] 8h21rop69c4u0sxp249t5jho54buibe NGC 1817 0 1032711 5651385 5265363 2026-10-29T23:38:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651385 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1817 DSS.jpg |соѕвездие=[[Бик (соѕвездие)|Бик]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 12 м 27 с |деклинација=+ 16° 41' 0" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=III1m |привиден сјај В=7,7 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=20' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[19 февруари]] [[1784]] |алтернативни ознаки=OCL 463 }} '''NGC 1817''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Бик (соѕвездие)|Бик]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1817 се споменува и како OCL 463. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 февруари]] [[1784]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1817 е од видот III1m.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 7,7 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1817 има само една позната привидна димензија, која изнесува 20'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 12 м 27 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, + 16° 41' 0". == Други поделби == Проучување на NGC 1817 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 180; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 1283. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 639. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Бик (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1817 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1817]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1817 Поправени информации за NGC 1817] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201817 NGC 1817] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240606091446/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201817 NGC 1817] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Бик (соѕвездие)]] [[Категорија:Расеани ѕвездени јата]] [[Категорија:Колиндерови објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1784 година]] nagkxnrtz7zlptnzjdlom6stqedqdgf NGC 1828 0 1032722 5651396 5265411 2026-10-29T23:58:24Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651396 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 1828 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 4 м 20,9 с |деклинација=- 69° 23' 18" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=12,5 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=0,7' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[декември]] [[1834]] |алтернативни ознаки=ESO 56-SC54, in LMC }} '''NGC 1828''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1828 се споменува и како ESO 56-SC54, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен во [[декември]] [[1834]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1828 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,5 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1828 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 4 м 20,9 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 23' 18". == Други поделби == Проучување на NGC 1828 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9165. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1828 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1828]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1828 Поправени информации за NGC 1828] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201828 NGC 1828] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240606160334/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201828 NGC 1828] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] hf6bml0kqkmfx1hjjzmiy6eemo0sgp4 NGC 1841 0 1032735 5651400 5265472 2026-10-30T00:24:10Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651400 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Маса (соѕвездие)|Маса]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1841 hst 05897 07 wfpc2 R814 G B555.png |ректасцензија=4 ч 45 м 23,1 с |деклинација=- 83° 59' 49" |положбен агол= |вид на објект= [[збиено ѕвездено јато]] |морфолошки вид=GCL |привиден сјај В=14,1 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=2,4' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[19 јануари]] [[1836]] |алтернативни ознаки=GCL 8, ESO 4-SC15 }} '''NGC 1841''' — [[збиено ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Маса (соѕвездие)|Маса]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1841 се споменува и како GCL 8, ESO 4-SC15. == Откривање == Објектот е откриен на [[19 јануари]] [[1836]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1841 е од видот GCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,1 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1841 има само една позната привидна димензија, која изнесува 2,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 4 ч 45 м 23,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 83° 59' 49". == Други поделби == Проучување на NGC 1841 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 462; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9492. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Маса (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1841 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1841]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1841 Поправени информации за NGC 1841] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201841 NGC 1841] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240802145736/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201841 NGC 1841] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Маса (соѕвездие)]] [[Категорија:ESO-објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1836 година]] sh7vcbmpftg2i2mjq8c56izzek0unvd NGC 1879 0 1032773 5651404 5265632 2026-10-30T01:19:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651404 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]] |епоха=Ј2000.0 |слика= NGC 1879 GALEX WikiSky.jpg |ректасцензија=5 ч 19 м 48,1 с |деклинација=- 32° 8' 33" |положбен агол=60 |вид на објект= [[спирална галаксија]] |морфолошки вид=SBm |привиден сјај В=12,8 |привиден сјај Ч=13,2 |површински сјај=14,2 |привидни димензии=2,5' x 1,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[18 ноември]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 423-6, MCG -5-13-16, UGCA 110, IRAS 05178-3211, DDO 232, AM 0517-321 }} '''NGC 1879''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Гулаб (соѕвездие)|Гулаб]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1879 се споменува и како ESO 423-6, MCG -5-13-16, UGCA 110, IRAS 05178-3211, DDO 232, AM 0517-321. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 ноември]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1879 е од видот SBm.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,8 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,2 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,2 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1879 има привидни димензии од 2,5' х 1,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 19 м 48,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 32° 8' 33". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 60°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 1879 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 17113. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 358; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 7048. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 74. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Гулаб (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Vol.2, Cambridge, Massachusetts: Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1879 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1879]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1879 Поправени информации за NGC 1879] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201879 NGC 1879] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240727201703/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201879 NGC 1879] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Гулаб (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1835 година]] pxrcsp7zx600q8rwddwxanq4y1qpuhr NGC 1922 0 1032816 5651406 5265821 2026-10-30T02:25:06Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651406 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 19 м 50 с |деклинација=- 69° 30' 6" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=11,5 |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=0,5' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање= [[-]] |алтернативни ознаки=ESO 56-SC103, in LMC |слика=NGC 1922 DSS.jpg}} '''NGC 1922''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 1922 се споменува и како ESO 56-SC103, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен во [[-]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 1922 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 11,5 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 1922 има само една позната привидна димензија, која изнесува 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 19 м 50 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 30' 6". == Други поделби == Проучување на NGC 1922 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 444; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9166. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (1501-2000)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC1922 Прегледувач на длабокото небо — NGC 1922]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1922 Поправени информации за NGC 1922] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%201922 NGC 1922] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240603145348/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%201922 NGC 1922] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] miq2ex9kuhpqwrxh4ixeb4vqnp93tiw NGC 2089 0 1034113 5651417 5266519 2026-10-30T06:22:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651417 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Зајак (соѕвездие)|Зајак]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 47 м 51,3 с |деклинација=- 17° 36' 10" |положбен агол=39 |вид на објект= [[елиптична галаксија]] |морфолошки вид=E/SB0 |привиден сјај В=12 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=1,9' x 1,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Вилијам Хершел]] |датум на откривање=[[6 февруари]] [[1785]] |алтернативни ознаки=ESO 554-36, MCG -3-15-16, IRAS 05456-1738 }} [[Податотека:NGC 2089 DSS.jpg|алт=NGC 2089 DSS Елиптична галаксија во соѕвездие Зајак|мини|NGC 2089 DSS Елиптична галаксија во соѕвездие Зајак]] '''NGC 2089''' — [[елиптична галаксија]] во соѕвездието [[Зајак (соѕвездие)|Зајак]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2089 се споменува и како ESO 554-36, MCG -3-15-16, IRAS 05456-1738. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 февруари]] [[1785]] година од страна на [[Вилијам Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 2089 е од видот E/SB0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм<sup>2</sup>.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 2089 има привидни димензии од 1,9' х 1,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 47 м 51,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 17° 36' 10". [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 39°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на NGC 2089 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 17860. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 316; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5922. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1482. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (2001-2500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Зајак (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC2089 Прегледувач на длабокото небо — NGC 2089]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC2089 Поправени информации за NGC 2089] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%202089 NGC 2089] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20211213221357/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%202089 NGC 2089] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Зајак (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1785 година]] bf6s26exst85rlfrhe9b10xvwzqdtr1 NGC 2091 0 1034115 5651420 5266531 2026-10-30T06:28:31Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651420 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 2091 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 40 м 58,1 с |деклинација=- 69° 26' 14" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В=12,1 |привиден сјај Ч=12,4 |површински сјај= |привидни димензии=1,7' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање= [[-]] |алтернативни ознаки=ESO 57-SC21, in LMC }} '''NGC 2091''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2091 се споменува и како ESO 57-SC21, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен во [[-]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 2091 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,1 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 12,4 ''m''.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> NGC 2091 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 40 м 58,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 26' 14". == Други поделби == Проучување на NGC 2091 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9167. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (2001-2500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC2091 Прегледувач на длабокото небо — NGC 2091]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC2091 Поправени информации за NGC 2091] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%202091 NGC 2091] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20211214094037/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%202091 NGC 2091] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] r8utll8hj6bn5jl7krbvhy8kwbzc8lm NGC 2092 0 1034116 5651422 5266534 2026-10-30T06:31:26Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651422 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 2092 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 41 м 22,1 с |деклинација=- 69° 13' 27" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии=1,2' x ?' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање= [[-]] |алтернативни ознаки=ESO 57-SC22, in LMC }} '''NGC 2092''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2092 се споменува и како ESO 57-SC22, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен во [[-]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 2092 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> NGC 2092 има само една позната привидна димензија, која изнесува 1,2'.<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 41 м 22,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 69° 13' 27". == Други поделби == Проучување на NGC 2092 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9163. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (2001-2500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC2092 Прегледувач на длабокото небо — NGC 2092]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC2092 Поправени информации за NGC 2092] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%202092 NGC 2092] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20210715003159/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%202092 NGC 2092] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1834 година]] 6yleiy3wv6ltezsn4b4czrstu3k5csh NGC 2094 0 1034118 5651428 5266542 2026-10-30T06:35:41Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 5651428 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |податотека = NGC 2094 DSS.jpg |соѕвездие=[[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=5 ч 42 м 8 с |деклинација=- 68° 21' 48" |положбен агол= |вид на објект= [[расеано ѕвездено јато]] |морфолошки вид=OCL |привиден сјај В= |привиден сјај Ч= |површински сјај= |привидни димензии= |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Џон Хершел]] |датум на откривање=[[31 јануари]] [[1835]] |алтернативни ознаки=ESO 57-SC26, in LMC }} '''NGC 2094''' — [[расеано ѕвездено јато]] во соѕвездието [[Златна Рипка (соѕвездие)|Златна Рипка]], заведено во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 2094 се споменува и како ESO 57-SC26, in LMC. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 јануари]] [[1835]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&nbsp;см. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 2094 е од видот OCL.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 5 ч 42 м 8 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, - 68° 21' 48". == Други поделби == Проучување на NGC 2094 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 445; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 9163. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на NGC објекти (2001-2500)]]; * [[Нов општ каталог]]; * [[Златна Рипка (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, "The Revised New General Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects (RNGC)". Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC2094 Прегледувач на длабокото небо — NGC 2094]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC2094 Поправени информации за NGC 2094] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%202094 NGC 2094] — VizieR. * [https://web.archive.org/web/20240721173528/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%202094 NGC 2094] — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]] [[Категорија:Златна Рипка (соѕвездие)]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1835 година]] go061wcodvcpkhr64w7iz3kznc4i2af Марк Реншо 0 1069535 5651419 5424483 2026-10-30T06:25:21Z Bjankuloski06 332 /* 2014 */ Правописна исправка, replaced: Ландудно → Ландидно 5651419 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за велосипедист | name = Марк Реншо | image = 2019 ToB stage 8 065 Mark Renshaw in Manchester.JPG | caption = Реншо на Трката околу Британија 2019 | fullname = Марк Реншо | nickname = Маркимарк/Принц Хари | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1982|10|22}} | birth_place = [[Батурст]], {{АВС}} | height = 1,79 м | weight = 74 кг | currentteam = пензиониран | discipline = друмски велосипедизам | role = возач | ridertype = спринтер | proyears = 2004–2005<br/> 2006–2008<br />2009–2011<br/>2012–2013<br>2014–2015<br/>2016-2019 | proteams = {{ct|FDJ|2004}}<br/>{{ct|C.A|2006}}<br/>{{ct|THR|2009a}}<br/>{{ct|RAB|2012}}<br />{{ct|OPQ|2014}}<br/>{{ct|DDD|2016}} | majorwins = '''[[Голема трка (велосипедизам)|Големи трки]]''' : [[Џиро д’Италија]] ::2 [[Екипен хронометар|ТТТ]] етапи ([[Џиро д’Италија 2009|2009]], [[Џиро д’Италија 2011|2011]]) '''[[Етапна трка|Етапни трки]]''' :[[Трка околу Катар]] (2011) '''[[Класични велосипедски трки|Еднодневни трки и класици]] :[[Класика де Алмерија]] (2013) | medaltemplates = {{MedalCountry| {{АВС}} }} {{MedalSport | [[Велодромски велосипедизам]]}} {{MedalCompetition|Комонвелтски игри}} {{MedalGold | Манчестер 2002|Екипна потера}} {{MedalSilver | Манчестер 2002|Бодовна трка}} {{MedalCompetition|[[Светски велодромски првенства UCI]]|Светски првенства}} {{MedalGold | Копенхаген 2002|Екипна потера}} {{MedalGold | Мелбурн 2004|Екипна потера}} }} '''Марк Реншо''' ({{langx|en|Mark Renshaw}}; р. {{роден|22|октомври|1982}}) — поранешен [[Австралија|австралиски]] велосипедист, кој возел професионално помеѓу 2004 и 2019 за екипите {{ct|FDJ|2005}}, {{ct|C.A|2008}}, {{ct|THR|2011}}, {{ct|RAB|2013b}}, {{ct|OPQ|2015}} и {{ct|DDD|2019}}. Негови најголеми победи се освојувањето на Трката околу Катар 2011,<ref name="TOQ">{{наведени вести|url=http://www.cyclingweekly.co.uk/news/latest/515948/renshaw-claims-overall-win-in-tour-of-qatar.html|title=Renshaw claims overall win in Tour of Qatar|work=Cycling Weekly|publisher=IPC Media Sports & Leisure network|date=11 февруари 2011|accessdate=23 април 2013|author=Најџел Вин}}</ref> и еднодневната трка Класика де Алмерија во 2013.<ref name="Almeria"/> Од 2009 до 2011 и од 2014 година до неговото повлекување, Реншо бил познат како главен предводник на спринтерот [[Марк Кевендиш]] во {{ct|THR|2011|nolink=yes}},<ref name="lead"/> {{ct|OPQ|2015|nolink=yes}} и {{ct|DDD|2019|nolink=yes}}.<ref name="lead"/> == Рана кариера == Реншо, кој е роден во Батурст, [[Нов Јужен Велс]], ја започнал својата кариера како велодромски велосипедист возејќи за Батурст Сајкл Клаб. Бил трениран од Марк Виндзор<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cycling.org.au/default.asp?id=8874|title=Марк Реншо|work=Cycling Australia|date=25 јули 2011|accessdate=26 јануари 2012|archive-date=2011-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110617120230/http://www.cycling.org.au/default.asp?id=8874|url-status=dead}}</ref> и покажал ветувачки резултати, па поради тоа бил избран во спортската академија за западниот регон. На дисциплините под 17 години на Австралиските велодромски првенства во 1998 го освоил златниот медал во екипна потера (австралиски рекорд), скреч, хронометар и поединечната потера (австралиски рекорд) и сребро на хронометарот од 200 метри. Во првата година како возач под 19 години, Реншо продолжил со постигнувањето на силни резултати на велодромот. Неговите резултати вклучувале трето место на хронометарот (зад светскиот првак Бен Керстен и бронзениот медалист Џоби Дајка), 4. во поединечна потера, 5. во хронометарот од 200 метри, 3. во спринт (повторно зад Дајка и Керстен), 1. во екипна потера и 1. во олимписки спринт.<ref>{{Наведена мрежна страница|url= http://autobus.cyclingnews.com/results/1999/feb99/oztrack99.html|title=CyclingNews Presents Australian National Track Cycling Championships 1999|accessdate=1 мај 2009}}</ref> Потоа, Реншо бил избран да ја претставува Австралија на Светските јуниорски велодромски првенства, каде станал светски првак, заедно со Џоби Дајка и Бен Керстен во олимписки спринт. Во втората година како возач под 19 години, Реншо имал многу успешни национални велодромски првенства, повторувајќи ги успесите во втората година како возач под 17 години. Бил 1. во олимписки спринт, 1. во хронометар, 2. во поединечна потера, 1. во екипна потера, 4. во кеирин и 1. во скреч.<ref>{{Наведена мрежна страница|url= http://autobus.cyclingnews.com/results/2000/mar00/oztrack009.shtml|title=CyclingNews Presents Australian National Track Cycling Championships 2000|accessdate=1 мај 2009}}</ref> Повторно Реншо бил избран за настап на Светските јуниорски првенства. На овие првенства, Реншо го додал успехот во поединечна потера на неговиот успех од минатата година во екипна потера, враќајќи се во Австралија како првак на хронометар, како и бранител на титулата во олимписки спринт и така станувајќи троен светски јуниорски првак. Како сениор, Реншо започнал да се насочува повеќе на програмата за издржливост со надеж да стане професионален друмски првак. Меѓутоа, во 2001 во неговата прва година како сениор, го освоил Светски велодромски куп, но сепак продолжил да размислува за настап на подолги трки. Тој бил носител на стипендија на Австралискиот институт за спорт за Олимписките игри во Атина 2004.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ausport.gov.au/ais/history/achievements/olympics |work=Roll of honour – AIS Roll of Honour for the Olympics |title=Атина 2004: Велосипедизам|year=2011|accessdate=26 јануари 2012 }}</ref> 2002 била клучната година за Реншо како велодромски велосипедист. Главно настапувал на бодовните трки, медисон трките и екипните хронометри. Исто така бил дел од австралиската екипа за екипна потера, која го соборила светскиот рекорд на Комонвелтските игри во Манчестер (заедно со Греам Браун, Питер Досон и Лук Робертс). Подоцна бил дел и од светските сениорски првенства, каде повторно победил во екипна потера. == Професионална кариера == === 2004-2008: Насочување на друмски велосипедизам === Во 2002, друмската кариера на Реншо започнала да се развива кога бил избран за настап во екипата НСВИС-ФДЖу. Поради вклучувањето на Реншо во екипата, наскоро возел во Франција со аматерскатаекипа СКО Дижон, која му го отворила патот за приклучување во елитната екипа ФДЖ во 2004.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mrenshaw.com/|title=Марк Реншо - Австралиски професионален велосипедист|accessdate=1 мај 2009|archive-date=2011-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20110203011855/http://mrenshaw.com/|url-status=dead}}</ref> Реншо се вратил на велодромскиот велосипедизам во 2004 и на Светските првенства настапил во медисон, бодовна трка и екипна потера. Реншо паднал на бодовната трка и завршил 4. во медисон. Австралиската екипа за екипна потера победила, но Марк ја загубил својата втора титула, бидејќи тој настапил само во едно коло (квалификациите) откако паднал на бодовната трка. Откако возел на сите трки од Светските купо во медисон и откако ѝ го обезбедил олимпиското место на Австралија бил одбран да вози на бодовната трка и медисот на Игрите. Меѓутоа била донесена контроверзна одлука и селекторот на Австралија одлучил да го одбере искусниот друмски возач, [[Стјуарт О’Грејди]] како партнер на [[Греам Браун]] наместо Реншо во трката на медисон.<ref>{{наведени вести|url=http://www.smh.com.au/olympics/articles/2004/08/25/1093246602577.html|title=Bitter Renshaw lashes out over dumping|work=The Sydney Morning Herald|date=25 август 2004}}</ref> Реншо настапил на бодовната трка, каде завршил на шестото место. Реншо останал со ФДЖ на две сезони, пред да се префрли во Кредит Агрикол, со главна цел да ги користи своите велодромски техники како помош и поддршка на спринтерот [[Тор Хушовд]]. Реншо покажал силна форма на почетокот на сезоната, освојувајќи го критериумот Гилонг Беј втора година по ред. Ова довело да биде главен спринтер во почетокот на сезоната за Кредит Агрикол (додека да почне сезоната на Хушовд) и ја освоил својата прва победа во ''ProTour'' на неговата домашна трка, Тур Даун Андер. Реншо го имал водството во генералниот пласман на Тур Даун Андер по претпоследната етапа, кога поради недостиг на вештини за искачување изгубил многу минути и водството во трката.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://autobus.cyclingnews.com/road/2008/jan08/tdu08/?id=results/tdu085|title=10. Тур Даун Андер - Етапа 5}}</ref> Додека бил во Кредит Агрикол, Реншо го имал својот прв настап на Тур де Франс во 2008, откако ја пропуштил трката во 2007 поради болест. Во 2008, Реншо добил многу пофалби за неговата улога во победата на втората етапа на Тор Хушовд.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cyclingweekly.co.uk/news/latest/346607/hushovd-takes-stage-2-of-tour-de-france.html|title=Хушовд ја освои втората етапа на Тур де Франс}}</ref> Откако екипата Кредит Агрикол се распаднала на крајот на 2008, Реншо заминал во Колумбија-Хај Роуд. Негови главни одговорности на големите трки биле да биде човек за поддршка на спринтерот [[Марк Кевендиш]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.highroadsports.com/team/52-Mark-Renshaw|title=Марк Реншо - Тим Колумбија-Хај Роуд|accessdate=2013-03-05|archive-date=2009-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090218235401/http://highroadsports.com/team/52-Mark-Renshaw|url-status=dead}}</ref> По неговата прва сезона со Колумбија во 2009, Реншо добил пофалби од коментаторите и возачите за неговото учество во огромниот успех на Кевендиш на Тур де Франс и општо во сезоната.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.velonews.com/article/95179|title=Renshaw is key to Cav's winning ways}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cycling.org.au/?page=34540|title=Реншо на подиум во Париз|accessdate=2013-03-05|archive-date=2012-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222071644/http://www.cycling.org.au/?page=34540|url-status=dead}}</ref> Лични достигнувања во 2009 било второто место на последната етапа на Тур де Франс, откако го довел Кевендиш до победа. === 2009 === [[Податотека:Mark Renshaw 2009.jpg|мини|upright|Реншо на Шпаркасен Џиро Бохум 2009]] По успешната прва сезона како водечки човек за [[Марк Кевендиш]] со {{ct|THR|2009a}} во 2009, Реншо бил подготвен за сезоната во 2010. Неговиот планиран распоред за сезоната започнувал со Тур Даун Андер, [[Тур де Франс]] и потоа Светските првенства - кои за првпат се одржувале на домашен терен за Реншо, во Австралија. Овие планови наскоро се промениле кога му бил дијагностициран вирусот Епштајн-Бар во претсезоната и ги ставиле неговите планови под знак прашалник. Реншо ја пропуштил неговата домашна трка, [[Тур Даун Андер]] и не се вратил во Европа и сериозно тренирање до февруари. Случајно ова се погодило со задоцнетиот почеток на сезоната и за Кевендиш (поради инфекција на забот). Целите на Реншо за сезоната останале Светските првенства, Тур де Франс, како водечки човек а Кевендиш, како и Трката околу Калифорнија, каде повторно ќе возел за Кевендиш. === 2010 === Во текот на спринтерската завршница на етапата 11 на [[Тур де Франс 2010]], додека го водел спринтерот на {{ct|THR|2010}} [[Марк Кевендиш]], Реншо бил дисквалификуван и отстранет од трката поради буткање со глава на членот на {{ct|GRM|2010}}, [[Џулијан Дин]].<ref>{{наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/cycling/8826472.stm|title=Марк Кевендиш со контроверзна победа на Тур де Франс|work=BBC News|date=15 јули 2010}}</ref> === 2011 === Марк имал успешна сезона во 2011, освојувајќи ја етапата 4, а потоа и генералниот пласман на Трката околу Катар, победувајќи ги познатите спринтери [[Том Бонен]], [[Даниеле Бенати]] и [[Хајнрих Хауслер]]. Потоа го потврдил својот углед како најдобар помагач во спринтот на Тур де Франс, кога му помогнал на Марк Кевендиш да дојде до пет етапни победи и зелената маичка. Меѓутоа, сезоната на Марк завршила во разочарување, кога бил прескокнат за влез во екипата на Австралија на Светските првенства.<ref>{{наведени вести|url= http://www.heraldsun.com.au/sport/more-sport/mark-renshaw-surprised-by-omission-from-australias-cycling-world-championships-team/story-e6frfglf-1226136315723|title=Mark Renshaw surprised by omission from Australia's cycling world championships team|work=Herald Sun|date=14 септември 2011}}</ref><ref>{{наведени вести|url= http://www.cyclingweekly.co.uk/news/latest/530040/renshaw-left-out-of-australia-s-worlds-team.html|title= Реншо надвор од екипата на Австралија на светските првенства|work=Cycling Weekly|date=12 септември 2011}}</ref> Како можна причина од страна на Реншо и другите од медиумите била наведено одбивањето да потпише за новата австралиска екипа ГринЕЏ.<ref>{{наведени вести|url=http://www.velonation.com/News/ID/9778/Renshaw-suggests-worlds-selection-might-have-been-affected-by-signing-for-GreenEdge-rival.aspx|title=Renshaw suggests worlds selection might have been affected by signing for GreenEdge rival|work=Velonation|date=14 септември 2011}}</ref> Реншо се пласирал втор зад колегата Кевендиш на првите две етапи на Трката околу Британија, пред да ја освои петтата етапа самиот. === 2012 === Марк потпишал со холандската екипа Рабобанк на почетокот на сезоната 2012, со што му се пружило можност да вози за самиот себе отколку да му помага на Кевендиш.<ref>http://www.smh.com.au/sport/cycling/renshaw-and-cavendish-part-ways-as-aussie-joins-rabobank-20110811-1inhm.html</ref> Откако ги слушнал вестите, Кевендиш изјавил дека никој не може да прави истата работа како Реншо во последните три години, истакнувајќи дека верува дека Реншо е најдобар помагаш во светот на спринтерите.<ref name="lead">{{наведени вести|url= http://www.velonation.com/News/ID/10461/Mark-Cavendish-Interview-No-one-in-the-World-can-do-Mark-Renshaws-job.aspx|title=Mark Cavendish Interview: "No one in the World can do Mark Renshaw’s job"|work=VeloNation |publisher=VeloNation LLC|date=21 ноември 2011|accessdate=23 април 2013|author=Бен Аткинс}}</ref> Реншо ја освоил четвртата етапа на Трката околу Турција. Во масовниот спринт победил Реншо со екстремно мала разлика пред сонародникот [[Метју Гос]]. Разликата било невозможно да се забележи со голо око, дури и на фото-финиш.<ref>{{наведени вести|url=http://www.cyclingnews.com/races/presidential-cycling-tour-of-turkey-2012/stage-4/results|title=Renshaw edges to Tour of Turkey stage 4 win|work=Cyclingnews.com|publisher=Future plc|date=25 април 2012|accessdate=23 април 2013}}</ref> Реншо се повлекол од [[Тур де Франс 2012|Тур де Франс]] на етапата 12 во планините на околу 72 километра пред целта, откако доживеал повреди по четири последователни падови порано на трката. === 2013 === Во 2013, името на неговата екипа се променило во {{ct|RAB|2013a}}<ref>{{нмс|url=http://www.uciworldtour.com/Modules/SUCI/TEAMS/TeamDetails.asp?id=MTg&RefDate=01.01.2013&MenuId=MTYzMDE&LangId=1&BackLink=%2Ftemplates%2FUCI%2FUCI2%2Flayout%2Easp%3FMenuId%3DMTYzMDE%26LangId%3D1|title=Поранешен Рабобанк (RAB)&nbsp;– ХОЛ|accessdate=3 јануари 2013|work=[[Светска турнеја на UCI]]|publisher=[[Меѓународен велосипедистички сојуз]]|archive-date=2014-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102194349/http://www.uciworldtour.com/Modules/SUCI/TEAMS/TeamDetails.asp?id=MTg&RefDate=01.01.2013&MenuId=MTYzMDE&LangId=1&BackLink=%2Ftemplates%2FUCI%2FUCI2%2Flayout%2Easp%3FMenuId%3DMTYzMDE%26LangId%3D1|url-status=dead}}</ref>, бидејќи {{ct|RAB|2012|nolink=yes}} одлучил да го повлече своето спонзорство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/cycling/20001685|title=BBC Sport&nbsp;– Rabobank ends sponsorship of professional cycling team|publisher=BBC |accessdate=23 април 2013}}</ref> Во февруари на Класика де Алмерија, Реншо ја остварил својата прва победа во сезоната.<ref name="Almeria">{{наведени вести|url=http://www.sbs.com.au/cyclingcentral/news/42472/renshaw-continues-blanco-s-golden-run|title=Renshaw continues Blanco's golden run|work=Cycling Central|publisher=SBS|date=25 февруари 2013|accessdate=23 април 2013|archive-date=2014-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140103002829/http://www.sbs.com.au/cyclingcentral/news/42472/renshaw-continues-blanco-s-golden-run|url-status=dead}}</ref> Во април, Реншо имал тежок пад во последната кривина на втората етапа на Трката околу Турција, предизвикувајќи масовна несреќа. Ја скршил клучната коска, имал потрес на мозокот и загубил заб во несреќата.<ref>{{наведени вести|url=http://www.cyclingnews.com/news/renshaw-breaks-collarbone-in-tour-of-turkey-crash|title=Renshaw breaks collarbone in Tour of Turkey crash|work= Cyclingnews.com|publisher=Future plc|date=22 април 2013|accessdate=23 април 2013}}</ref> На 10 јули било објавено дека Реншо ќе му се приклучи на {{ct|OPQ|2014}} за сезоната 2014 година,<ref name="OPQ">{{наведени вести|url=http://www.cyclingnews.com/news/renshaw-to-ride-for-omega-pharma-quick-step-in-2014|title=Реншо ќе вози за Омега Парма-Квик Степ во 2014|work=Cyclingnews.com|publisher=Future plc |date=10 јули 2013|accessdate=10 јули 2013}}</ref> придружувајќи му се на поранешниот колега од {{ct|THR|2011|nolink=yes}} [[Марк Кевендиш]]. === 2014 === Во септември, откако неговиот предводник Кевендип не ја имал формата по повеќекратните падови, Реншо ја преземал улогата на спринтер на Трката околу Британија и победил во масовниот спринт на втората етапа.<ref>{{наведени вести|url=http://www.cyclingnews.com/races/tour-of-britain-2014/stage-2/results|title=Трка околу Британија: Реншо победи на втората етапа во Ландидно|work=Cyclingnews.com|publisher=Future plc|date=8 септември 2014|accessdate=11 септември 2014}}</ref> === 2015 === Реншо ја поминал сезоната 2015 како помошник на Кевендиш, со негов најдобар резултат третото место на Класика де Алмерија, на која Кевендиш победил.<ref>{{нмс|title=Класика де Алмерија 2015 - Класик|url=http://www.procyclingstats.com/race/Clasica_de_Almeria_2015|website=ProCyclingStats|accessdate=29 септември 2015|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121155140/http://www.procyclingstats.com/race/Clasica_de_Almeria_2015|url-status=dead}}</ref> На 29 септември било објавено дека се приклучил на Кевендиш и на нивниот поранешен колега [[Бернхард Ајзел]] во потпишување за {{ct|MTN|2015}} — наскоро преименувана како {{ct|MTN|2016|nolink=y}} — за сезоната 2016.<ref>{{наведени вести|last1=О’Ши|first1=Садб|title=Mark Cavendish joins Team Dimenson Data for 2016|url=http://www.cyclingnews.com/news/mark-cavendish-joins-team-dimenson-data-for-2016/|accessdate=29 септември 2015|work=Cyclingnews.com|publisher=Immediate Media Company|date=29 септември 2015|archive-date=2015-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120233546/http://www.cyclingnews.com/news/mark-cavendish-joins-team-dimenson-data-for-2016/|url-status=dead}}</ref> == Приватен живот == Реншо има холандско потекло и неговите баба и дедо емигрирале во Австралија по Втората светска војна. Во ноември 2009, Марк ја објавил својата свршувачка со неговата девојка Кристина Харис. Тие се венчале на приватна церемонија во Маџи, Нов Јужен Велс, во ноември 2010. Двојката има три деца. == Достигнувања == {{Palmares start|3}} ;1997 : 1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Национално јуниорско хронометарско првенство ;1999 : 1. [[Податотека:Jersey rainbow.svg|20п]] Светски првак под 19 години во екипен спринт : Национални јуниорски велодромски првенства ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Екипна потера ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Екипен спринт ;2000 : Светски јуниорски велодромски првенства ::1. [[Податотека:Jersey rainbow.svg|20п]] Кило ::1. [[Податотека:Jersey rainbow.svg|20п]] Екипен спринт : 1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Национално хронометарско првенство под 23 години : Национални јуниорски велодромски првенства : 1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Скреч : 1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Екипна потера : 1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Екипен спринт ;2001 : Национални велодромски првенства ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Кило ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Медисон ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Бодовна трка ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Скреч ;2002 : 1. [[Податотека:Jersey rainbow.svg|20п]] Светски првак во екипна потера : Комонвелтски игри ::1. [[Податотека:Gold medal blank.svg|15п]] Екипна потера ::2. [[Податотека:Silver medal blank.svg|15п]] Бодовна трка : Национални велодромски првенства ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Бодовна трка ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Скреч ::1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Екипна потера ;2003 : 1. [[Податотека:MaillotAustralia.PNG|20п]] Национално велодромско првенство во медисон : 1. Краен пласман Би Актив ::1. Етапа 2 ::1. Етапа 3 : 1. Етапа 3 Нидерброн Трофе де Сурсес : 2. Трофео Чита ди Бреша : 7. ГП Џеф Схеренс ;2004 : 1. [[Податотека:Jersey rainbow.svg|20п]] Светско велодромско првенство во екипна потера ;2005 : 2. ГП де Денен : 9. Краен пласман [[Тур Даун Андер 2005|Тур Даун Андер]] : 9. Краен пласман ГП Интернасионал Коста Азул : 9. Краен пласман [[Хералд Сан Тур]] ;2006 : 1. Тро-Бро Леон : 1. Етапа 3 ([[Екипен хронометар|ТТТ]]) Средоземна трка : 3. Краен пласман Гилонг Беј Класик Серија ::1. Етапа 5 : 8. Краен пласман Тур де л’Еурометропол Франко-Белж : 10. Гран при де Вијер-Котерет ;2007 : 1. [[Податотека:Jersey yellow.svg|20п]] Краен пласман Беј Класик Серија ::1. Етапа 2 : 1. Даун Андер Класик : 1. Етапа 2 [[Тур де Пикарди]] : 2. ГП де Денен : 2. Тур де Вандеја : 6. Краен пласман Тур де л’Еурометропол Франко-Белж ;2008 : 1. [[Податотека:Jersey yellow.svg|20п]] Краен пласман Беј Класик Серија ::1. Етапа 3 : 1. Етапа 1 [[Тур Даун Андер 2008|Тур Даун Андер]] : 1. Етапа 2 Тур де л’Еурометропол Франко-Белж : 2. Даун Андер Класик : 2. [[Ватенфал Класик]] ;2009 : 1. Етапа 1 ([[Екипен хронометар|ТТТ]]) [[Џиро д’Италија 2009|Џиро д’Италија]] : 8. [[Гран при де Денен]] ;2010 : 1. Етапа 4 [[Трка околу Данска]] ;2011 : 1. [[Податотека:Jersey yellow.svg|20п]] Краен пласман [[Трка околу Катар]] ::1. Етапа 4 : 1. Етапа 1 (ТТТ) [[Џиро д’Италија 2011|Џиро д’Италија]] : 1. Етапа 5 [[Трка околу Британија]] ;2012 : 1. Етапа 4 [[Трка околу Турција]] : 2. [[Париз-Брисел]] : 3. [[Меморијал Рик ван Стенберген]] : 3. Класик Венендал-Венендал : 4. Краен пласман Делта Тур Зеланд : 5. Краен пласман [[Светски пристаништен класик]] : 6. [[Ватенфал Класик 2012|Ватенфал Класик]] ;2013 : 1. Класика де Алмерија : 1. Етапа 1 [[Енеко Тур 2013|Енеко Тур]] ;2014 : 1. Етапа 1 (ТТТ) [[Тирено-Адријатико 2014|Тирено-Адријатико]] : 1. Етапа 2 [[Трка околу Британија]] : 5. Комонвелтски игри - друмска трка ;2015 : 3. Класика де Алмерија : 9. [[Даун Андер Класик]] ;2016 : 2. [[Класик Лондон-Сари]] : 5. [[Трка околу Келн]] : 7. [[ЈуроАјс Класик 2016|ЈуроАјс Класик]] ;2017 : 6. [[Пиплс Чојс Класик 2017|Пиплс Чојс Класик]] {{Palmares end}} === Распоред на резултатите на големите трки === {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | [[Голема трка (велосипедизам)|Голема трка]] ! scope="col" | 2001 ! scope="col" | 2002 ! scope="col" | 2003 ! scope="col" | 2004 ! scope="col" | 2005 ! scope="col" | 2006 ! scope="col" | 2007 ! scope="col" | 2008 ! scope="col" | 2009 ! scope="col" | 2010 ! scope="col" | 2011 ! scope="col" | 2012 ! scope="col" | 2013 ! scope="col" | 2014 ! scope="col" | 2015 ! scope="col" | 2016 ! scope="col" | 2017 ! scope="col" | 2018 ! scope="col" | 2019 |- style="text-align:center;" ! scope="row" | [[Податотека:Jersey pink.svg|20п]] '''[[Генерален пласман на Џиро д’Италија|Џиро]]''' | — | — | — | — | [[Џиро д’Италија 2005|144]] | — | — | — | [[Џиро д’Италија 2009|СО]] | — | [[Џиро д’Италија 2011|СО]] | [[Џиро д’Италија 2012|СО]] | — | — | — | — | — | — | [[Џиро д’Италија 2019|СО]] |- style="text-align:center;" ! scope="row" | [[Податотека:Jersey yellow.svg|20п]] '''[[Генерален пласман на Тур де Франс|Тур]]''' | — | — | — | — | — | — | — | [[Тур де Франс 2008|СО]] | [[Тур де Франс 2009|146]] | [[Тур де Франс 2010|СО]] | [[Тур де Франс 2011|161]] | [[Тур де Франс 2012|СО]] | — | [[Тур де Франс 2014|142]] | [[Тур де Франс 2015|СО]] | [[Тур де Франс 2016|СО]] | [[Тур де Франс 2017|СО]] | [[Тур де Франс 2018|СО]] | — |- style="text-align:center;" ! scope="row" | [[Податотека:Jersey red.svg|20п]] '''[[Генерален пласман на Вуелта а Еспања|Вуелта]]''' | — | — | — | — | — | [[Вуелта а Еспања 2006|СО]] | [[Вуелта а Еспања 2007|143]] | — | — | — | — | [[Вуелта а Еспања 2012|22]] | — | — | — | — | — | — | — |} СО = се откажал; — = не учествувал == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Mark Renshaw}} * {{официјална}} {{en}} * {{cycling archives}} * {{CQ ranking}} * {{ProCyclingStats}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Реншо, Марк}} [[Категорија:Родени во 1982 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Австралиски велосипедисти]] [[Категорија:Велодромски велосипедисти]] [[Категорија:Спортисти од Нов Јужен Велс]] [[Категорија:Велосипедисти на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Олимписки велосипедисти на Австралија]] pc3a0cm8ds9m8vrug5xrodsft83vdqi Кан (Азурен Брег) 0 1089984 5651440 5562868 2026-10-30T08:36:57Z APictche 58946 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Panorama of Cannes Hoarbour.jpg]] → [[File:Panorama of Cannes (Fr-06), Harbour.jpg]] 5651440 wikitext text/x-wiki {{Infobox French commune | name = Кан | native name = Cannes | image = Cannes - port et croisette.jpg | caption = Шеталиштето „Круазет“ и пристаништето | image coat of arms = FRA Cannes COA.svg | longitude = 7.0128 | latitude = 43.5513 | INSEE = 06029 | region = Provence-Alpes-Côte d'Azur | department = Alpes-Maritimes | arrondissement = [[Грас (округ)|Грас]] | canton = | mayor = Давид Лиснар ([[Унија за народно движење|UMP]]) | term = 2014-2020 | postal code = 06400 | intercommunality = | elevation m = | elevation min m = 0 | elevation max m = 260 | area km2 = 19.62 | population = 73603 | population date = 2012 }} '''Кан''' ({{langx|fr|Cannes}}; {{langx|oc|Canas}}) — град сместен на [[Азурен Брег|Азурниот Брег]]. Претставува [[Општини во Франција|општина]], сместена во департманот [[Приморски Алпи (департман)|Приморски Алпи]] и е домаќин на годишниот [[Кански филмски фестивал]]. Градот е поврзуван со богатите и славните, своите луксузни хотели и ресторани и многуте конференции. На 3 ноември 2011 година бил домаќин на самитот на организацијата [[Г-20 големи економии|Г20]] на индустријализираните земји. == Историја == За време на {{римски|2}} век пред нашата ера, [[Лигурија|лигурскиот]] Оксибиј тука воспоставил населба позната како Егитна (''Aegitna''). Историчарите не се сигурни што значи името. Областа била рибарско село користено како порта помеѓу [[Лерински Острови|Леринските Острови]]. [[Податотека:Cannes SPOT 1160.jpg|мини|десно|280п|Кан погледнат од сателит]] Во 69 година од [[Наша ера|нашата ера]] станал место на насилните борби меѓу трупите на [[Отон]] и [[Вителиј]].<ref>Забележано од Полибиј во ''Histories'', 33.10.</ref> Во {{римски|10}} век градот бил познат како Кануа (''Canua''). Името може да извира од „кана“, трска. Кануа е веројатно местото на мало лигурско пристаниште, а подоцна римски бастион на ридот Ле Сике, според римските гробници кои се тука откриени. На Ле Сике е сместена кула од {{римски|11}} век која гледа кон мочуришта каде што сега стои градот. Повеќето од древните активности, особено заштитата, се одвивале на Леринските Острови и историјата на Кан е блиску поврзана со историјата на островите. Нападот на [[Сарацени]]те во 891 година, кој траее до крајот на {{римски|10}} век, ја уништил земјата околу Кануа. Несигурноста на Леринските Острови ги принудило монасите да се населат на копното, на Ле Сике. Изградбата на замокот во 1035 година го зацврстило градот тогаш веќе познат како Кан, и на крајот на {{римски|11}} век започнала изградбата на две кули на Леринските Острови. Едната се градела еден век, а другата, три. Околу 1530 година, Кан се одвоил од монасите, кои го контролирале градот стотици години и станал независен. Во текот на {{римски|18}} век, Шпанците и Британците се обиделе да се здобијат со контрола над Леринските Острови, но биле избркани од страна на Французите. Островите подоцна биле контролирани од страна на многумина, како што се Жан Оноре Алзијари и епископот од [[Римокатоличка епископија Фрежис-Тулон|Фрежис]]. Островите имале многу различни цели; на крајот на {{римски|19}} век, еден од нив служел како болница за ранетите војници во Кримската војна. Хенри Брум, прв барон на Брум и Во, купил земјиште во Кроа де Гард и ја изградил вилата Елеонора Луиза. Неговата работа за подобрување на условите за живеење ја привлекло англиската аристократија, која исто така започнала со изградба на зимски резиденции. На крајот на {{римски|19}} век биле завршени неколку железници, што го забрзало доаѓањето на трамваите. Во Кан биле изведени проекти како што се булеварот Карно и улицата Антиб, како и хотелот Карлтон на шеталиштето Круасет. По затворањето на Казино де Флер (хотел Галија), била изградена луксузна градба за богатите зимски клиенти, како и Казино Мунисипал веднаш до пристаништето Албер Едуар. Ова казино било урнато и заменето со новата палата во 1979 година. Во {{римски|20}} век биле изградени нови луксузни хотели како што се Карлтон, Мажестик, Мирамар и Мартинес. Градот се осовременил со спортскиот центар, поштата и училиштата. Имало помалку британски и германски туристи по [[Прва светска војна|Првата светска војна]], а повеќе Американци. Зимскиот туризам му отстапил место на летниот туризам и било изградено летното казино на Палм Бич. Градскиот совет имал идеја за отпочнување на еден меѓународен филмски фестивал непосредно пред [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Првиот бил отворен на 20 септември 1946 година и се одржал во Казино Мунисипал. == Клима == Кан има [[средоземна клима]] ([[Кепенова класификација на климата]]: означена со ''Csa'' или ''Csb&#x202f;'') и градот добива 12 часа сонце дневно во текот на летото (мај до септември), додека во зима (декември-февруари) времето е благопријатно. Двете сезони имаат релативно слаби врнежи од дожд и повеќето дожд се јавува во текот на октомври и ноември, кога паѓа 110 мм. Канските лета се долги и топли, со летни дневни температури редовно до 30&nbsp;°C, додека просечните температури се околу 25&nbsp;°C. Температурите остануваат високи од јуни до септември, најпрометното време од годината. И покрај топлите дневни температури, средоземниот ветер ги држи летните вечери пријатно свежи. Температурите паѓаат под 10&nbsp;°C во само три месеци од годината (декември-февруари). Пролетта и есента се исто така топли, но повеќе погодни за оние кои сакаат малку постудено време. {{Weather box | Место = Кан (1981–2010) | Извор = ''Météoclimat''<ref name=MC1>{{нмс|url=http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/listenormale-1981-2010-1-r25.php|title=Moyennes 1981/2010: Région Provence-Alpes-Côte d'Azur|publisher=Météoclimat|language=француски|accessdate=19 декември 2014}}</ref><ref name=MC2>{{нмс|url=http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=65|title=STATION Cannes|publisher=Météoclimat|language=француски |accessdate=19 декември 2014}}</ref>; ''Infoclimat.fr'' (влажност 1961–1990)<ref name=Infoclimat>{{нмс|url= http://www.infoclimat.fr/climatologie-07684-cannes-mandelieu.html|title=Normes et records 1961-1990: Cannes - Mandelieu (06) - altitude 2m|language=француски|publisher=Infoclimat|accessdate=19 декември 2014}}</ref> | Јан_а_макс = 21.9 | Фев_а_макс = 26.0 | Мар_а_макс = 24.8 | Апр_а_макс = 27.6 | Мај_а_макс = 31.6 | Јун_а_макс = 34.7 | Јул_а_макс = 38.0 | Авг_а_макс = 37.0 | Сеп_а_макс = 35.0 | Окт_а_макс = 31.0 | Ное_а_макс = 25.7 | Дек_а_макс = 23.4 | Год_а_макс = 38.0 | Јан_прос_макс = 13.1 | Фев_прос_макс = 13.5 | Мар_прос_макс = 15.7 | Апр_прос_макс = 17.3 | Мај_прос_макс = 21.0 | Јун_прос_макс = 24.5 | Јул_прос_макс = 27.5 | Авг_прос_макс = 27.8 | Сеп_прос_макс = 24.8 | Окт_прос_макс = 20.9 | Ное_прос_макс = 16.7 | Дек_прос_макс = 13.9 | Год_прос_макс = 19.7 | Јан_прос = 8.4 | Фев_прос = 8.7 | Мар_прос = 10.8 | Апр_прос = 13.0 | Мај_прос = 16.9 | Јун_прос = 20.5 | Јул_прос = 23.2 | Авг_прос = 23.4 | Сеп_прос = 20.2 | Окт_прос = 16.6 | Ное_прос = 12.3 | Дек_прос = 9.2 | Год_прос = 15.3 | Јан_прос_мин = 3.6 | Фев_прос_мин = 3.9 | Мар_прос_мин = 6.2 | Апр_прос_мин = 8.7 | Мај_прос_мин = 12.8 | Јун_прос_мин = 16.4 | Јул_прос_мин = 18.8 | Авг_прос_мин = 18.8 | Сеп_прос_мин = 15.5 | Окт_прос_мин = 12.3 | Ное_прос_мин = 7.8 | Дек_прос_мин = 4.6 | Год_прос_мин = 10.8 | Јан_а_мин = −12.0 | Фев_а_мин = −8.6 | Мар_а_мин = −9.9 | Апр_а_мин = −0.5 | Мај_а_мин = 2.3 | Јун_а_мин = 7.4 | Јул_а_мин = 8.8 | Авг_а_мин = 10.5 | Сеп_а_мин = 5.3 | Окт_а_мин = 0.9 | Ное_а_мин = −3.0 | Дек_а_мин = −5.6 | Год_а_мин = −12.0 | Јан_прос_врнежи = 76.7 | Фев_прос_врнежи = 41.9 | Мар_прос_врнежи = 41.9 | Апр_прос_врнежи = 72.5 | Мај_прос_врнежи = 49.4 | Јун_прос_врнежи = 30.9 | Јул_прос_врнежи = 16.0 | Авг_прос_врнежи = 24.6 | Сеп_прос_врнежи = 79.6 | Окт_прос_врнежи = 120.1 | Ное_прос_врнежи = 107.0 | Дек_прос_врнежи = 95.6 | Год_прос_врнежи = 756 | Јан_врнежливи_денови = 5.80 | Фев_врнежливи_денови = 4.80 | Мар_врнежливи_денови = 4.97 | Апр_врнежливи_денови = 6.53 | Мај_врнежливи_денови = 5.17 | Јун_врнежливи_денови = 3.73 | Јул_врнежливи_денови = 1.83 | Авг_врнежливи_денови = 2.77 | Сеп_врнежливи_денови = 4.43 | Окт_врнежливи_денови = 7.03 | Ное_врнежливи_денови = 7.20 | Дек_врнежливи_денови = 6.50 | Год_врнежливи_денови = 60.8 | Јан_влага = 72 | Фев_влага = 70 | Мар_влага = 70 | Апр_влага = 70 | Мај_влага = 73 | Јун_влага = 74 | Јул_влага = 72 | Авг_влага = 72 | Сеп_влага = 74 | Окт_влага = 75 | Ное_влага = 74 | Дек_влага = 72 | Год_влага = 72.3 | Јан_сончеви_часови_мес = 152.3 | Фев_сончеви_часови_мес = 175.3 | Мар_сончеви_часови_мес = 225.4 | Апр_сончеви_часови_мес = 225.3 | Мај_сончеви_часови_мес = 265.3 | Јун_сончеви_часови_мес = 311.5 | Јул_сончеви_часови_мес = 343.2 | Авг_сончеви_часови_мес = 316.0 | Сеп_сончеви_часови_мес = 254.6 | Окт_сончеви_часови_мес = 193.5 | Ное_сончеви_часови_мес = 148.3 | Дек_сончеви_часови_мес = 133.8 | Год_сончеви_часови_мес = 2750 }} [[Податотека:Cannes-panorama-2009.jpg|мини|250п|Панорама на крајбрежјето.]] [[Податотека:Cannes promenade.jpg|мини|250п|Булеварот де ла Круасет долж крајбрежјето.]] == Стопанство == [[Податотека:Aero cannes.jpg|мини|250п|десно|Воздухопловниот центар Мандели во Кан]] Областа околу Кан се развила во високотехнолошка област. Технолошкиот парк „Софија Антиполис“ се наоѓа во ридовите над Кан. Филмскиот фестивал е голем настан за индустријата. Постои годишен телевизиски фестивал во последната недела на септември. Стопанството на градот се заснова на туризам, стопански саеми, трговија и воздухопловство. Кан има 6.500 претпријатија, од кои 3000 се трговски, занаетчиски и услужни. Во Кан е седиштето на воздухопловниот центар „Мандели“, под капата на претпријатието „Талес Аленија“, првиот европски производители на [[Вештачки сателит|сателити]]. == Знаменитости == Шеталиштето „Круазет“ е авенија со палми на брегот. Круазет е познато по живописните плажи и ресторани, кафулиња и бутици. Ле Сике, стариот град, обезбедува добар поглед на Круазет. Утврдената кула и капелата на „Св. Ана“ е дом на музејот Де ла Кастр. Карактеристична градба во Кан е руската православна црква „Св. Архангел Михаил“. === Музеи === Во Музејот на историјата и уметноста на Прованса се сочувани артефакти од праисторијата до денес, во палата од {{римски|18}} век. Музејот Де ла Кастр има објекти од коралните острови на Тихиот Океан, перуански реликвии и гранчарски предмети од Маите. Други музеи се Поморскиот музеј, Музејот на морето, Музејот на фотографијата и Меѓународниот музеј на парфеми. === Вилите на Кан === Кан од {{римски|19}} век сè уште може да се види со своите големи вили, изградени за да го одразат богатството и состојбата на своите сопственици и инспириран од средновековните замоци до римските вили. Не се отворени за јавност. Италијанската вила на „Елеонора Луиз“ на лордот Бруам (една од првите во Кан) — изградена помеѓу 1835 и 1839 година. Исто така познат како „Англиски четврт“ (''Quartier des Anglais''), ова е најстарата станбена област во Кан. Друга атракција е Вила Фјезол (позната денес како Вила Домерг) дизајнирана од страна на Жан Габриел Домерж во стилот на Фјезоле, во близина на [[Фиренца]], која може да биде посетена со најава. === Остров Сент Маргерит === На „човекот во железната маска“ му требале 11 години да го напушти овој мал, пошумен остров [[Сент Маргерит (остров)|Сент Маргерит]]. Се верува дека мистериозниот поединец бил од благородна крв, но неговиот идентитет никогаш не е докажан. Неговата ќелија може да биде посетена во тврдината Сент Маргерит, сега преименувана во Музеј на морето. Во овој музеј, исто така, се сместени откритија од потонати бродови во близина на островот, вклучувајќи и римска ({{римски|1}} век п.н.е.) и сараценска ({{римски|10}} век од н.е.) керамика. === Островот Сент Онора === Цистерцијанските монаси се единствените жители на помалиот појужен остров [[Сент Онора (остров)|Сент Онора]]. Монасите го населиле островот од 410 година во екот на нивните овластувања, ги имале во сопственост Кан, [[Мужен]] и [[Валорис]]. Средновековни траги се наоѓаат во црквата, која е отворена за јавноста, и во урнатините од {{римски|11}} век во манастирот на работ на морето. Монасите го делеле своето време помеѓу молитвата и производството на црвени и бели вина. === Театар и музика === Кан не е познат по традиционалниот театар. Сепак, малите настани на сцена продуцираат и организираат кратки скеч изведби за време на меѓународниот годишен фестивал на глумечки настапи. Познати театри се Еспас Мирамар и Александар III. === Фестивали и настани === * [[Кански филмски фестивал|Канскиот филмски фестивал]] — основан во 1949 година, се одржува секоја година, обично во мај. * Меѓународен фестивал на креативноста — глобален настан на кој се доделуваат награди во полето на маркетингот, одржуван секоја година во јуни. * Мидем — настан за музичката индустрија. * МИПИМ — најголемото светско шоу на трговско-имотно претставување. * Карневал на Ривиерата — годишна парада низ улиците за да се одбележи 21-дневниот период пред Црниот вторник. * Меѓународен фестивал на игри — фестивал на игрите во карти, табли, шах, тарот и други (февруари). * Фестивал на морето — настан за ентузијасти во едрење во пристаништето (септември). * Меѓународен фестивал на глумечки изведби — комични скечеви и настапи на уметници. * Меѓународен пазар на луксузни патувања — средба на сите врвни меѓународни луксузни туристички услуги и добавувачи од целиот свет. * Фестивал на пиротехничката уметност — прекрасно годишно натпреварување во огномет, кое се одржува во текот на летото во Канскиот Залив. * Мипком и МИПТВ — се одржуваат во октомври и април и претставува еден од најважните светски трговски пазари за телевизиската индустрија. * Пан-африкански филмски фестивал — се одржува во почетокот на април и претставува филмови од африканската дијаспора. == Сообраќај == ;Аеродромот Ница Азурен Брег [[Аеродром Ница Азурен Брег]] се наоѓа на 24 километри од Кан и има околу 10 милиони патници годишно. [[Аеродром Марсеј Прованса]] е, исто така, оддалечен 150 километри. Помалиот [[аеродром Кан-Манделе]] е во близина. ''CannesExpress'' извршуваат редовни трансфери меѓу аеродоромот во Ница и хотелите во Кан. Цена за едно место е 20 евра. ;Железнички [[TGV]] пружа железнички услуги до главната железничка станица во Кан и обезбедува пристап од големите француски градови, вклучувајќи ги Ница, Марсеј, Лион, Париз и Тулуза. Други градови до кои има железнички превоз се [[Брисел]] (6 часа), [[Милано]] (5 часа), [[Базел]] (10 часа), [[Рим]] (10 часа) и [[Венеција]] (10 часа). Помалите железнички станици Кан-Ла Бока и Ди Боске служат само за места во областа. ;Автобуски Превозните услуги се во ''Gare Routière'', во центарот на градот, во близина на Градското собрание. Компании од странство се ''Eurolines'' и ''Agence Phoceens''. Регионалните услуги се обезбедени од ''Rapides'' и ТМО, со услуги од Ница и Грас/Манделе соодветно. Локалните автобуски услуги се обезбедени од страна на Азур. ;Фериботски Траектите се достапни во Ница на пристаништето од [[Бастија]] и [[Калви]] на Корзика, со услуги обезбедени од страна на ''SNCM Ferryterranée'' и Корзика фериботи. Од Бастија, патувањето е 4 часа и 45 минути на конвенционалните траекти и 3 часа и 40 минути на брзи траекти, а од Калви, конвенционалните се 3 часа и 45 минути, а експресните се 2 часа и 45 минути. Во просек по четири траекти на ден пловат на овие правци, а повеќе во текот на летото. {{wide image|Panorama of Cannes (Fr-06), Harbour.jpg|1800px|Панорама на пристаништето Кан, од кое многу фериботи испловуваат.}} == Меѓународни односи == {{Поврзано|Список на збратимени градови во Франција}} === Збратимени градови === Кан е [[Збратимени градови|збратимен]] со следниве градови: {|class="wikitable" |- valign="top" | * {{знамеикона|ВБР}} [[Лондонска општина Кенсингтон и Челси|Кенсингтон и Челси]], [[Обединето Кралство]]<ref name="Archant twinning 3">{{нмс|url=http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130705094933/http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|title=Британски градови збратимени со француски градови|accessdate=20 јули 2013|archivedate=2013-07-05|work=Archant Community Media Ltd|url-status=live}}</ref> * {{знамеикона|ЈАП}} [[Шизуиока (град)|Шизуиока]], [[Јапонија]] * {{знамеикона|МЕК}} [[Акапулко]], [[Мексико]] * {{знамеикона|САД}} [[Беверли Хилс]], [[САД]] * {{знамеикона|ШПА}} [[Мадрид]], [[Шпанија]] |} Кан има договори за пријателство со следниве градови: {|class="wikitable" |- valign="top" | * {{знамеикона|ШВА}} [[Гштад]], [[Швајцарија]] * {{знамеикона|КАН}} [[Квебек (град)|Квебек]], [[Канада]] * {{знамеикона|ИТА}} [[Торино]], [[Италија]]<ref name="Turin twinnings">{{нмс|url=http://www.comune.torino.it/relint/inglese/gemellaggieaccordi/index.shtml|title=Меѓународни односи - Збратимени градови и договори|accessdate=6 август 2013|last=Песото|first=Лоренцо|work=International Affairs Service in cooperation with Servizio Telematico Pubblico|publisher=Град Торино|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130618182559/http://www.comune.torino.it/relint/inglese/gemellaggieaccordi/index.shtml|archivedate=2013-06-18|url-status=live}}</ref> * {{знамеикона|ИТА}} [[Фиренца]], [[Италија]] || * {{знамеикона|РУС}} [[Москва]], [[Русија]] * {{знамеикона|ИЗР}} [[Тел Авив]], [[Израел]] * {{знамеикона|French Polynesia}} [[Папеете]], [[Француска Полинезија]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Cannes}} * {{ODP|Regional/Europe/France/Regions/Provence-Alpes-Cote_d'Azur/Alpes-Maritimes/Localities/Cannes|Кан}} {{en}} * [http://www.beyond.fr/villages/cannes-provence-france.html Информации и фотографии од Прованса] * [http://www.cannes.fr Официјална страница] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305033403/http://www.cannes.fr/ |date=2012-03-05 }} {{Fr}} * [http://www.cannes-destination.com Официјалан туристичка страница] {{en}} * [http://www.festival-cannes.org Кански филмски фестивал] {{Fr}} {{en}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Кан (Азурен Брег)| ]] [[Категорија:Градови во Франција]] [[Категорија:Општини во Приморските Алпи]] qxql6dvn8y6kzphccholaw2wd87gwpv Категорија:Печатени медиуми во Македонија 14 1117220 5651247 3276566 2026-10-29T14:11:35Z ~2026-57818-73 138192 Додадена е ставка Емитер во печатени медиуми. Емитер има ограничен печатен тираж покрај електронската продажба. Излегува нередовно, но го запазува ритамот од минимум 2 броја во годината 5651247 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Печатени медиуми по земја|Македонија]] [[Категорија:Македонски медиуми]] Емитер<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://emiter.com.mk/|title=Емитер|work=Емитер|accessdate=2026-10-29}}</ref> 86tfvunh0hgmdv0ryk0kh84t1q6hmz4 Предлошка:Западни уметнички движења 10 1150836 5651552 5648425 2026-10-30T11:49:41Z Тиверополник 1815 5651552 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Западни уметнички движења | title = Предмодерни, [[Модерна уметност|модерни]] и [[Современа уметност|современи]] уметнички правци | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | basestyle = background:#EAE0C8; | above = [[Список на уметнички правци]]/[[Периоди во историјата на западната уметност|периоди]] | group1 = Предмодерна<br/>(западна) | list1 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 | group1 = [[Античка уметност|Античка]] | list1 = *[[Тракиско богатство|Тракиска]] ** [[Дачка уметност|Дачка]] * [[Нурагиска цивилизација#Култура|Нурагиска]] * [[Егејска уметност|Егејска]] ** [[Кикладска уметност|Кикладска]] ** [[Минојска уметност|Минојска]] ** [[Минијска керамика]] ** [[Микенска Грција#Уметност и керамика|Микенска]] * [[Старогрчка уметност|Грчка]] ** [[Субмикенска керамика|Субмикенска]] ** [[Протогеометриски стил|Протогеометриска]] ** [[Геометриска уметност|Геометриска]] ** [[Ориентализирачки период|Ориентализирачка]] ** [[Архаична грчка уметност|Архаична]] ** [[Црнофигурална керамика|Црнофигурална]] ** [[Црвенофигурална керамика|Црвенофигурална]] ** [[Строг стил|Строг стил]] ** [[Старогрчка уметност#Класична|Класична]] ** [[Керчки стил]] ** [[Хеленистичка уметност|Хеленистичка]] *** [[Хеленистичка уметност#„Барок“|„Барок“]] *** [[Индогрчка уметност|Индогрчка]] **** [[Грчко-будистичка уметност|Грчко-будистичка]] *** [[Неоатички стил]] * [[Етрурска уметност|Етрурска]] * [[Скитска уметност|Скитска]] * [[Ибериска скулптура|Ибериска]] * [[Гали#Уметност|Галска]] * [[Римска уметност|Римска]] ** [[Римска републиканска уметност|Републиканска]] ** [[Гало-римска уметност|Гало-римска]] ** [[Августовска и јулиско-клавдиевска уметност|Јулиско-клавдиевска]] ** [[Помпејски стилови]] ** [[Трајанска уметност|Трајанска]] ** [[Северовска уметност|Северовска]] <!-- 193–253 --> | group2 = [[Средновековна уметност|Средновековна]] | list2 = * [[Доцноантичка уметност|Доцноантичка]] ** [[Ранохристијанска уметност и архитектура|Ранохристијанска]] <!-- 260–525 --> * [[Коптска уметност|Коптска]] ** [[Етиопска уметност|Етиопска]] * [[Уметност од периодот на преселбата на народите|Период на преселбата на народите]] <!-- 300–900 de --> ** [[Англосаксонска уметност|Англосаксонска]] <!-- 400–1066 uk --> ** [[Хунска уметност|Хунска]] ** [[Островска уметност|Островска]] <!-- 600–1200 --> ** [[Ломбарди|Лангобардска]] ** [[Визиготска уметност и архитектура|Визиготска]] <!-- 415–711 Iberia --> * [[Дарителски портрет]] <!-- 500–1500 --> * [[Пикти#Уметност|Пиктска]] * [[Мозарапска уметност и архитектура|Мозарапска]] <!-- 711–1100 Iberia --> ** ''[[Уметност и архитектура на Репобласион|Репобласион]]'' * [[Викиншка уметност|Викиншка]] <!-- 700–1100 --> * [[Византиска уметност|Византиска]] ** [[Византиско иконоборство|Иконоборечка]] ** [[Македонска уметност (Византија)|Македонска]] ** [[Палеолошка ренесанса#Уметност и архитектура|Палеолошка]] ** [[Итало-византиска уметност|Итало-византиска]] * [[Франки#Уметност и архитектура|Франкиска]] ** [[Меровиншка уметност|Меровиншка]] ** [[Каролиншка уметност|Каролиншка]] ** [[Предроманика|Предроманичка]] <!-- 500–1000 --> * [[Отонска уметност|Отонска]] * [[Романика|Романичка]] <!-- 1000–1200 --> ** [[Мезанска уметност |Мезанска]] ** [[Шпанска романика|Шпанска]] * [[Нормани#Визуелни уметности|Норманска]] ** [[Норманско-арапско-византиска култура|Норманско-сицилијанска]] <!-- 1100–1200 Sicily --> * ''[[Opus Anglicanum]]'' * [[Готска уметност|Готска]] <!-- 1100–1400 --> ** [[Готска уметност во Милано]] ** [[Меѓународна готика]] ** [[Меѓународна готска уметност во Италија]] * [[Лукеска школа]] * [[Крстоносна уметност|Крстоносни војни]] * [[Московска школа]] * [[Новгородска школа]] * [[Владимирско-суздаљска школа]] * [[Дуеченто]] <!-- 1200–1300 --> ** [[Сиенско училиште|Сиенска школа]] * [[Мудехарска уметност|Мудехарска]] <!-- 1200–1500 --> * Средновековна [[Историја на картографијата#Средновековна Европа|картографија]] ** [[Историја на картографијата#Италијанската картографија и појавата на портоланските карти|Италијанска школа]] ** [[Мајорканска картографска школа|Мајорканска школа]] ** ''[[Mappa mundi]]'' | group3 = [[Раноренесансно сликарство|Ренесанса]] | list3 = * [[Италијанско ренесансно сликарство|Италијанска ренесанса]] <!-- доц. 13–доц. 16 век --> ** [[Треченто]] *** [[Италијанско ренесансно сликарство#Проторенесансно сликарство|Проторенесанса]] *** [[Фирентинско сликарство|Фирентинска школа]] *** ''[[Pittura infamante]]'' ** [[Кватроченто]] *** [[Ферарска школа|Ферарска школа]] *** [[Форливеска школа на уметноста|Форливеска школа]] *** [[Венецијанско сликарство|Венецијанска школа]] ** [[Чинквеченто]] *** [[Висока ренесанса]] *** [[Болоњска школа]] *** [[Маниризам]] <!-- 1520–1580 Италија --> *** [[Контраманиеризам|Контра-''маниера'']] * [[Северна ренесанса]] ** [[Ранохоландско сликарство|Ранохоландска]] <!-- 1420–1520 --> *** [[Светски пејзаж]] ** [[Гентско-брижска школа]] ** [[Северен маниризам]] <!-- 1530–1580 fr cz nl --> ** [[Германска ренесанса]] <!-- 15 и 16 век --> *** [[Келнска школа на сликарството|Келнска школа]] <!-- 15 век de --> *** [[Дунавска школа]] <!-- 1500–1530 de at --> ** [[Холандско и фламанско ренесансно сликарство|Холандска и фламанска ренесанса]] <!-- 16 век --> *** [[Антверпенски маниризам]] <!-- 1500–1530 --> *** [[Романизам (сликарство)|Романизам]] <!-- 16 век nl --> *** [[Мртва природа]] * [[Англиска ренесанса#Визуелни уметности|Англиска ренесанса]] ** [[Уметници на тјудорскиот двор|Тјудорски двор]] * [[Критска школа]] * [[Туркерија]] <!-- продолжува до крајот на раниот нов век --> * [[Фонтенбловска школа]] <!-- 1530–1610 fr --> * [[Уметност од доцниот 16 век во Милано]] | group4 = 17 век | list4 = * [[Барок]] <!-- 1563–1740, најзастапен во 17 век --> ** [[Барок во Милано]] ** [[Фламанско барокно сликарство|Фламански барок]] <!-- крај на 16 век nl --> ** [[Караваџисти]] <!-- почеток на 17 век --> *** [[Утрехтски караваџизам|Во Утрехт]] *** [[Тенебризам]] ** [[Стил на Луј XIII]] ** [[Лутерански барок|Лутерански барок]] * [[Строгановска школа]] * [[Сликар на животни|Сликарство на животни]] * [[Гилда на романистите]] * [[Златно време на холандското сликарство|Холандско златно доба]] <!-- 1625–1672 --> ** [[Делфтска школа (сликарство)|Делфтска школа]] * [[Капричо (уметност)|Капричо]] * [[Јонска школа (сликарство)|Хептанеска школа]] * [[Класицизам#Во ликовните уметности|Класицизам]] ** [[Стил на Луј XIV]] ** [[Пусенисти и рубенсисти]] <!-- 1671–1717 --> | group5 = 18 век | list5 = * [[Рококо]] <!-- 1740–1790 --> ** [[Рокај]] <!-- 1710–1760 --> ** [[Стил на Луј XV]] ** [[Фридерициски рококо|Фридерициски]] ** [[Шиноазерија]] ** ''[[Fête galante]]'' * [[Неокласицизам]] <!-- 1760–1830 --> ** ''[[Goût grec]]'' ** [[Стил на Луј XVI]] ** [[Адамов стил]] ** [[Стил на Директоратот]] ** [[Неокласична архитектура во Милано]] * [[Пиктуреск]] |group6 = Колонијална уметност |list6 = * Уметност на [[Африканска дијаспора|африканската дијаспора]] ** [[Афроамериканска уметност|Афроамериканска]] ** [[Карипска уметност|Карипска]] *** [[Хаитска уметност|Хаитска]] * Колонијална азиска уметност ** [[Уметност на Филипините]] *** [[Letras y figuras]] *** [[Tipos del País]] ** [[Барок#Барок во шпанска и португалска колонијална Азија|Колонијален азиски барок]] ** [[Корпоративен стил]] * [[Латиноамериканска уметност]] ** [[Каста сликарство]] ** [[Индохристијанска уметност]] *** [[Чилотска школа на религиозна иконографија|Чилотска школа]] *** [[Куско школа]] *** [[Кито школа]] ** [[Барок#Барок во шпанските и португалските колонијални Америки|Латиноамерикански барок]] |group7 = Уметност со<br>позајмени западни елементи |list7 = * [[Исламска уметност|Исламска]] ** [[Ал-Андалус#Уметност и архитектура|Маварска]] * [[Манихејска уметност|Манихејска]] * [[Могулска уметност|Могулска]] * [[Каџарска уметност|Каџарска]] * [[Кинг занаетчиска уметност]] * Западно влијание во [[Јапонска уметност|Јапонија]] ** [[Акита ранга]] ** [[Уки-е]] | group8 = [[Историја на уметноста#Западна уметност по 1770|Премин<br>кон модерната]]<br>(околу 1770 – 1862) | list8 = * [[Романтизам#Визуелни уметности|Романтизам]] <!-- 1770–1850 --> ** [[Бајковито сликарство]] ** [[Данско златно доба]] ** [[Трубадурски стил]] ** [[Назаренско движење]] <!-- почеток на 19 век --> ** [[Пуризам]] ** [[Античари (уметничка група)|Шоремски античари]] ** [[Диселдорфска школа на сликарството|Диселдорфска школа]] ** [[Предрафаелитско братство|Предрафаелити]] ([[Американски предрафаелити|американски]])<!-- 1848–1854; уметници активни најдоцна до 1950-тите --> ** [[Школа на реката Хадсон]] <!-- 1840-ти–1860-ти --> *** [[Луминизам (американски уметнички стил)|Американски луминизам]] * [[Ориентализам#Ориенталистичка уметност|Ориентализам]] <!-- 1798–почеток на 20 век (?) --> * [[Норичка школа на сликари|Норичка школа]] <!-- 1803–1833 --> * [[Империски стил]] * [[Историцизам (уметност)|Историцизам]] ** [[Ревивалистичка архитектура|Ревивалистичка уметност]] * [[Бидермаер]] <!-- 1815–1848 --> * [[Реализам (уметничко движење)|Реализам]] <!-- 1840-ти+ --> ** [[Барбизонска школа]] <!-- 1830–1870 --> ** [[Костумбризам]] ** [[Веризам (сликарство)|Веризам]] *** [[Макиајоли]] <!-- 1850-ти–1890-ти --> * [[Академска уметност]] <!-- 1820-ти–1900-ти --> ** [[Минхенска школа]] *** [[Грчка академска уметност во 19 век|во Грција]] ** [[Неогрек#Сликарство|Неогрек]] * [[Ренесанса на бакрорезот]] }} | group2 = [[Модерна уметност|Модерна]]<br/>(1863–1944) | list2 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 |group1 = 1863–1899 |list1 = * [[Неоромантизам]] ** [[Романтичен национализам#Уметности|Национален романтизам]] * [[Јога (сликарство)]] <!-- 1850-ти–1940-ти --> * [[Нихонга]] * ''[[Јапонизам]]'' <!-- 1860-ти–1910-ти --> ** [[Англо-јапонски стил]] <!-- 1860-ти–1910-ти --> * [[Беуронска школа]] <!-- 1860-ти–90-ти --> * [[Хашка школа]] <!-- 1860-ти–90-ти --> * [[Передвижници]] * [[Импресионизам]] <!-- 1870-ти–1880-ти --> ** [[Американски импресионизам|Американски]] *** [[Хузиерска група]] *** [[Бостонска школа (сликарство)|Бостонска школа]] <!-- 1880-ти–1940-ти --> ** [[Амстердамски импресионизам|Амстердамски]] ** [[Канадски импресионизам|Канадски]] ** [[Хајделбершка школа]] <!-- 1885–1900 --> * [[Естетицизам]] <!-- 1870-ти–1890-ти --> * [[Движење „Уметности и занаети“|Уметности и занаети]] <!-- 1870-ти–1910-ти --> ** [[Уметничка керамика]] <!-- 1870–1930 --> * [[Тонализам]] <!-- 1880-ти --> * [[Декадентско движење]] <!-- 1880-ти --> * [[Симболизам (движење)|Симболизам]] <!-- 1880-ти–1900-ти --> ** [[Симболистичко движење во Романија|Романски]] ** [[Руски симболизам#Визуелни уметности|Руски]] * [[Вулканска школа]] <!-- 1880-ти–1890-ти --> * [[Инкохеренти]] <!-- 1882–средина на 1890-ти --> * [[Постимпресионизам]] <!-- 1880-ти–1890-ти --> ** [[Неоимпресионизам]] <!-- 1884–1886 --> *** [[Луминизам (импресионизам)|Луминизам]] ** [[Дивизионизам]] ** [[Поентилизам]] <!-- 1880-ти–1920-ти --> ** [[Школа Понт-Авен]] ** [[Клуазонизам]] <!-- 1890-ти --> ** [[Синтетизам]] <!-- околу 1890 --> ** [[Наби]] <!-- 1888–1900 --> * [[Американска барбизонска школа]] <!-- 1880-ти–1920-ти --> ** [[Калифорниски тонализам]] <!-- 1890-ти–1920-ти --> * [[Вилхелминизам]] * [[Костумбризам#Визуелен костумбризам во Америка|Костумбризам]] |group2 = 1900–1914 |list2 = * [[Југендстил]] <!-- 1892–1914 --> ** [[Арт нуво во Милано]] <!-- 1900-ти–1915 --> * [[Примитивизам]] <!-- 1890-ти–1910-ти --> * [[Калифорниски импресионизам]] <!-- 1890-ти–1920-ти --> * [[Сецесионизам (уметност)|Сецесионизам]] <!-- 1890-ти–1930-ти --> * [[Париска школа]] <!-- 1910-ти–1940-ти --> ** [[Минхенска сецесија]] <!-- 1892–1938 --> ** [[Виенска сецесија]] <!-- 1897–1905 --> ** [[Берлинска сецесија]] <!-- 1898–1913 --> ** [[Зондербунд|Зондербунд]] * [[Пенсилваниски импресионизам]] <!-- 1890-ти–1940-ти --> * [[Светот на уметноста]] <!-- 1898–1927 --> * [[Десет американски сликари]] <!-- 1900-ти–1910-ти --> * [[Фовизам]] <!-- 1904–1908 --> * [[Експресионизам]] <!-- почеток на 20 век --> ** [[Мост (уметност)|Мост]] <!-- 1905–13 --> ** [[Дер Блауе Рајтер]] <!-- 1911–14 --> * [[Ночентизам]] * [[Германски сојуз на работилници]] <!-- 1907–38 --> * [[Американски реализам]] ** [[Школа Ашкан]] <!-- 1908–1910-ти --> * [[Кубизам]] <!-- 1908+ --> ** [[Протокубизам]] ** [[Орфизам (уметност)|Орфизам]] <!-- 1912–13 --> * ''[[Осумтемина (сликари)|Осумтемина]]'' <!-- 1935–40 --> * [[Нова уметничка асоцијација Минхен]] <!-- 1909–12 --> * [[Футуризам]] <!-- 1909–14 --> ** [[Кубофутуризам]] * [[Арт деко]] <!-- 1910–39 --> ** [[Арт деко архитектурата на Њујорк|Арт деко во Њујорк]] * [[Метафизичко сликарство|Метафизичко]] <!-- 1911–20 --> * [[Раjонизам]] <!-- 1911–14 --> * [[Продуктивизам (уметност)|Продуктивизам]] * [[Синхромизам]] <!-- 1912–13 --> * [[Вортицизам]] <!-- 1913–15 --> |group3 = 1915–1944 |list3 = * [[Сосаку-ханга]] <!-- 1910-ти–40-ти --> * [[Супрематизам]] <!-- 1915–18 --> * [[Париска школа]] <!-- 1910-ти–1940-ти --> * [[Кристален кубизам]] <!-- 1915–19 --> * [[Конструктивизам (уметност)|Конструктивизам]] <!-- 1915–28 --> ** [[Латиноамериканска уметност#Конструктивистичко движење|Латиноамерикански]] *** [[Универзален конструктивизам]] * [[Дада]] <!-- 1915–20+ --> * [[Шин-ханга]] <!-- 1915–42 --> * [[Неопластицизам]] ** ''[[Де Стајл]]'' <!-- 1917 --> * [[Пуризам]] <!-- 1918–25 --> * [[Враќање кон редот]] <!-- 1918–20-ти --> ** [[Новеченто Италијано]] * [[Фигуративен конструктивизам]] <!-- 1918–20-ти --> ** [[Глупаво (уметничко движење)|Глупаво]] ** [[Келнски прогресивисти]] * [[Работнички совет за уметност]] ** [[Ноемвриска група (Германија)|Ноемвриска група]] * [[Австралиски тонализам]] <!-- 1918–30+ --> * [[Дрезденска сецесија]] <!-- 1919–1925 --> * [[Социјалистички реализам]] <!-- 1920-ти и 30-ти, до 60-ти --> * [[Функционализам (архитектура)|Функционализам]] ** [[Баухаус]] <!-- 1919–33 --> * [[Кинетичка уметност]] <!-- околу 1919–60+ --> * [[Антропофагија (манифест)|Антропофагија]] * [[Мингеј]] * [[Група од седум (уметници)|Група од седум]] <!-- 1920–33 --> * [[Нова објективност]] <!-- 1920-ти --> * [[Гросвенорска школа за модерна уметност|Гросвенорска школа]] <!-- самата школа во текот на 1920-тите–1940-тите; уметници до 1992 и најдоцна до почетокот на 2000-тите --> * [[Ноес Зехен]] <!-- 1920-ти и 30-ти --> * [[Надреализам]] <!-- 1920-ти --> ** [[Иранска модерна и современа уметност#Надреализам во Иран|Ирански]] ** [[Латиноамериканска уметност#Надреализам|Латиноамерикански]] * [[Мексикански мурализам]] * [[Неофовизам]] <!-- средина на 1920-тите --> * [[Прецизионизам]] <!-- 1920-ти и 30-ти --> * ''[[Аеросликарство]]'' * [[Здружение на револуционерни визуелни уметници|Асо]] <!-- 1928–33 --> * [[Римска школа]] <!-- 1928–45 --> * [[Керкл е Квадрат]] <!-- 1929–31 --> * [[Групата (новозеландска уметност)|Групата]] <!-- 1927–77 --> * [[Харлемска ренесанса]] * [[Каписти]] <!-- 1930-ти --> * [[Регионализам (уметност)|Регионализам]] <!-- 1930-ти --> ** [[Сликарство на калифорниската сцена]] <!-- 1920-ти – 1960-ти --> * [[Херојски реализам]] ** [[Социјалистички реализам]] <!-- 1932–88 Русија --> ** [[Уметност во нацистичка Германија|Нацистичка уметност]] <!-- 1933–45 --> * [[Стримлајн модерн]] <!-- 1930–50 --> * [[Конкретна уметност]] <!-- 1930-ти–денес --> ** [[Апстракција-Креација]] <!-- 1931–60-ти (?) --> * [[Тики култура|Тики]] * [[Десеттемина (експресионисти)|Десеттемина]] <!-- 1935–40 --> * [[Четврта димензија во уметноста#Димензионистички манифест|Димензионизам]] <!-- 1936 --> * [[Бостонски експресионизам]] <!-- 1930-ти–70-ти+ --> * [[Ленинградска школа на сликарството|Ленинградска школа]] <!-- 1930–1991 --> }} | group3 = [[Современа уметност|Современа]]<br/>и [[Постмодерна уметност|постмодерна]]<br/>(1945–денес) | list3 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 |group1 = 1945–1959 |list1 = * [[Меѓународен типографски стил]] <!-- Почеток во 1920-тите, најактивен во 1950-тите и 1960-тите --> * [[Апстрактен експресионизам]] <!-- 1940-ти --> ** [[Вашингтонска школа на бојата]] * [[Визионерска уметност]] ** [[Виенска школа на фантастичниот реализам]] <!-- 1946–? --> * [[Просторизам]] * [[сликарство на обоено поле|Обоено поле]] <!-- 1940-ти и 50-ти --> * [[Лирска апстракција]] <!-- 1945–47 (Европа); 60-ти–70-ти (САД); обновување 1970-ти–2000+ --> ** [[Тахизам]] <!-- 40-ти–50-ти --> ** [[Арте информале]] ** [[КОБРА (уметничко движење)|КОБРА]] <!-- 1948–51 --> ** [[Нуажизам]] <!-- 1955–73 --> * [[Генерација на раскинот]] * [[Џикен Кобо]] * [[Меткалф Шато]] * [[Моно-ха]] * [[Нанјангски стил]] * [[Акционо сликарство]] <!-- 1940-ти–почеток на 60-ти --> * [[Американски фигуративен експресионизам]] <!-- 1940-ти–60-ти --> ** [[Њујоршки фигуративен експресионизам|во Њујорк]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Нова медиумска уметност]] <!-- главно во втората половина на 20 век --> * [[Њујоршка школа (уметност)#Визуелни уметности|Њујоршка школа]] * [[Сликарство со остри рабови]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Фигуративно движење на Заливската област]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Ле Пластисиен]] * [[Здружение за уметност Гутаи]] <!-- 1952 --> * [[Гендаи Биџуцу Конданкаи]] <!-- 1954 --> * [[Поп-арт]] <!-- 1955–1960-ти --> * [[Ситуационистичка интернационала]] <!-- 1957–72 --> * [[Советска неконформистичка уметност|Советска неконформистичка уметност]] <!-- 1950-ти–80-ти --> ** [[Украинско подземје]] * [[Летристизам]] <!-- 50-ти–70-ти+ --> ** [[Летристичка интернационала]] <!-- 1952–57 --> ** [[Ултралетристизам]] * [[Флорида Хајвејмен]] * [[Кибернетичка уметност]] * [[Антиподејци]] <!-- 1959 --> |group2 = 1960–1969 |list2 = * [[Отра фигурасион]] * [[Афрофутуризам]] * [[Нуева Пресенсија]] * [[Зеро (уметност)|ЗЕРО]] <!-- 1959–60-ти --> * [[Хепенинг]] * [[Неодада]] <!-- 1960-ти --> ** [[Организатори на неодада]] * [[Оп-арт]] <!-- главно 1960-ти --> * [[Ново реализам]] <!-- 1960-ти --> * [[Нова тенденција]] * [[Капиталистички реализам]] * [[Уметност и јазик]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Арте повера]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Движење на црните уметности]] * [[Карипско уметничко движење]] * [[Чикано (уметничко движење)|Чикано]] * [[Концептуална уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Земјишна уметност]] <!-- 1968–80-ти+ --> * [[Системска уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Видео уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти+ --> * [[Минимализам (визуелни уметности)|Минимализам]] <!-- 60-ти и 70-ти --> * [[Флуксус]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Генеративна уметност]] * [[Постсликарска апстракција]] * [[Интермедија]] * [[Психоделична уметност]] * [[Нат арт]] <!-- доцни 60-ти до почеток на 70-ти --> * [[Фотореализам]] <!-- доцни 60-ти до 70-ти и понатаму --> * [[Еколошка уметност]] * [[Перформанс]] <!-- 1960-ти–2000-ти+ --> * [[Процесна уметност]] * [[Институционална критика]] * [[Светлина и простор]] <!-- 1960-ти+ --> * [[Улична уметност]] <!-- 1960-ти+ --> * [[Феминистичко уметничко движење]] <!-- 1960-ти+ --> ** [[Феминистичко уметничко движење во Соединетите Држави|во САД]] * [[Иранска модерна и современа уметност#Движење Сакаханех|Движење Сакаханех]] * [[Уметничка група „Ѕвездите“]] * [[Тропикалија]] * [[Јору но Каи]] * [[Визуелна уметност со вештачка интелигенција]] <!-- 1960-ти+ --> |group3 = 1970–1999 |list3 = * [[Постконцептуална уметност]] * [[Инсталациска уметност]] <!-- 1970-ти–90-ти --> * [[Арцсин]] <!-- 1970-ти–денес --> * [[Постминимализам]] <!-- 1971+ --> * [[Уметност на издржливоста]] <!-- 1971–2012+ --> * [[Соц арт]] <!-- 1970-ти–80-ти --> ** [[Московски концептуалисти]] * [[Шема и декорација]] <!-- средина на 1970-ти–почеток на 80-ти --> * [[Плионтанизам]] * [[Панк визуелна уметност|Панк уметност]] * [[Неоекспресионизам]] <!-- доцни 1970-ти–средина на 80-ти --> ** [[Трансавангарда]] * [[Хаитска уметност#Школа Сен Солеи|Школа Сен Солеи]] * [[Герилска уметност]] <!-- доцни 70-ти–2000+ --> * [[Лоуброу (уметничко движење)|Лоуброу уметност]] <!-- доцни 70-ти–2000+ --> * [[Телематска уметност]] * [[Присвојување (уметност)|Уметност на присвојување]] * [[Неоконцептуална уметност]] * [[Ново европско сликарство]] * [[Туниско колаборативно сликарство]] * [[Мемфиска група]] <!-- 1980–87 --> * [[Киберделик]] <!-- 1980-ти–90-ти --> * [[Neue Slowenische Kunst]] <!-- 1984–денес --> * [[Скреч видео]] * [[Трансгресивна уметност|Трансгресивна]] * [[Ретрофутуризам]] * [[Млади британски уметници]] <!-- 1988–1990-ти+ --> * [[Суперфикција]] <!-- 1989–денес --> * [[Таринг Пади]] * [[Суперфлет]] * [[Нова Лајпцишка школа|Нова Лајпцишка школа]] * [[Иницијатива управувана од уметници]] * [[Артивизам]] * [[Република на дизајнерите]] <!-- главно 1990-ти --> * [[Гранџ#Графички дизајн|Гранџ дизајн]] * [[Вердадизам]] * [[Кинеска апартманска уметност]] * [[Осцилоскопска музика]] | group4 = 2000–<br/>денес | list4 = * [[Амазонска поп-арт уметност]] * [[Алтермодерн]] * [[Уметност заради уметност]] * [[Уметничка игра]] * [[Уметничка интервенција]] * [[Брендализам]] * [[Класичен реализам]] * [[Современа африканска уметност]] ** [[Афрофутуризам]] * [[Современа домородна австралиска уметност]] * [[Незаменлив токен#Дигитална уметност|Крипто уметност]] * [[Киборг уметност]] * [[Ексцесивизам]] * [[Фиктивна уметност]] * [[Рамен дизајн]] ** [[Корпоративен Мемфис]] * [[Хипермодернизам (уметност)|Хипермодернизам]] * [[Хиперреализам (визуелни уметности)|Хиперреализам]] * [[Идејна уметност]] * [[Интернет уметност]] ** [[Пост-интернет]] * [[Ајфон уметност]] * [[Кич движење]] * [[Светлосно сликање]] * [[Масурреализам]] * [[Современо европско сликање со мастило]] * [[Неофутуризам]] * [[Неомодерна#Уметничка група|Неомодерна]] * [[Неосимболизам]] * [[Пасионизам]] * [[Пост-ЈБА]] * [[Релациска уметност]] * [[Скеуморфизам#Во дизајнот|Скеуморфизам]] * [[Софтверска уметност]] * [[Звучна уметност]] * [[Стакизам]] * [[Суперфлет]] ** [[СоФло Суперфлет]] ** [[Суперстроук]] * [[Тојизам]] * [[Вејпорвејв]] * [[Мрежа на уметници што пешачат]] }} | group10 = Поврзано | list10 = * [[Историја на уметноста]] * [[Апстрактна уметност]] ** [[Асемично пишување]] * [[Антиуметност]] * [[Авангарда]] * [[Балет Рус]] * [[Христијанска уметност]] ** [[Уметност во протестантската реформација и контрареформацијата]] ** [[Католичка уметност]] ** [[Икона]] ** [[Лутеранска уметност]] * [[Дигитална уметност]] * [[Фантастична уметност]] * [[Народна уметност]] * [[Хиерархија на жанрови]] ** [[Жанровско сликарство]] ** [[Историско сликарство]] * [[Илуминиран ракопис]] * [[Илустрација]] * [[Интерактивна уметност]] * [[Еврејска уметност]] * [[Кич]] * [[Пејзажно сликарство]] * [[Модернизам]] ** [[Модерна скулптура]] ** [[Доцниот модернизам]] * [[Наивна уметност]] * [[Аутсајдерска уметност]] * [[Портрет]] * [[Праисториска уметност#Европа|Праисториска европска уметност]] * [[Квир уметност]] * [[Реализам (уметности)|Реализам]] * [[Шок уметност]] * ''[[Trompe-l'œil]]'' * [[Западно сликарство]] | below = * {{icon|Category}} [[:Предлошки за уметнички правци и движења|Категорија]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> gcjkuiuh9h4ie62c7ay6cy7qz3qqpfc 5651555 5651552 2026-10-30T11:51:25Z Тиверополник 1815 5651555 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Западни уметнички движења | title = Предмодерни, [[Модерна уметност|модерни]] и [[Современа уметност|современи]] уметнички правци | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | basestyle = background:#EAE0C8; | above = [[Список на уметнички правци]]/[[Периоди во историјата на западната уметност|периоди]] | group1 = Предмодерна<br/>(западна) | list1 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 | group1 = [[Античка уметност|Античка]] | list1 = *[[Тракиско богатство|Тракиска]] ** [[Дачка уметност|Дачка]] * [[Нурагиска цивилизација#Култура|Нурагиска]] * [[Егејска уметност|Егејска]] ** [[Кикладска уметност|Кикладска]] ** [[Минојска уметност|Минојска]] ** [[Минијска керамика]] ** [[Микенска Грција#Уметност и керамика|Микенска]] * [[Старогрчка уметност|Грчка]] ** [[Субмикенска керамика|Субмикенска]] ** [[Протогеометриски стил|Протогеометриска]] ** [[Геометриска уметност|Геометриска]] ** [[Ориентализирачки период|Ориентализирачка]] ** [[Архаична грчка уметност|Архаична]] ** [[Црнофигурална керамика|Црнофигурална]] ** [[Црвенофигурална керамика|Црвенофигурална]] ** [[Строг стил|Строг стил]] ** [[Старогрчка уметност#Класична|Класична]] ** [[Керчки стил]] ** [[Хеленистичка уметност|Хеленистичка]] *** [[Хеленистичка уметност#„Барок“|„Барок“]] *** [[Индогрчка уметност|Индогрчка]] **** [[Грчко-будистичка уметност|Грчко-будистичка]] *** [[Неоатички стил]] * [[Етрурска уметност|Етрурска]] * [[Скитска уметност|Скитска]] * [[Ибериска скулптура|Ибериска]] * [[Гали#Уметност|Галска]] * [[Римска уметност|Римска]] ** [[Римска републиканска уметност|Републиканска]] ** [[Гало-римска уметност|Гало-римска]] ** [[Августовска и јулиско-клавдиевска уметност|Јулиско-клавдиевска]] ** [[Помпејски стилови]] ** [[Трајанска уметност|Трајанска]] ** [[Северовска уметност|Северовска]] <!-- 193–253 --> | group2 = [[Средновековна уметност|Средновековна]] | list2 = * [[Доцноантичка уметност|Доцноантичка]] ** [[Ранохристијанска уметност и архитектура|Ранохристијанска]] <!-- 260–525 --> * [[Коптска уметност|Коптска]] ** [[Етиопска уметност|Етиопска]] * [[Уметност од периодот на преселбата на народите|Период на преселбата на народите]] <!-- 300–900 de --> ** [[Англосаксонска уметност|Англосаксонска]] <!-- 400–1066 uk --> ** [[Хунска уметност|Хунска]] ** [[Островска уметност|Островска]] <!-- 600–1200 --> ** [[Ломбарди|Лангобардска]] ** [[Визиготска уметност и архитектура|Визиготска]] <!-- 415–711 Iberia --> * [[Дарителски портрет]] <!-- 500–1500 --> * [[Пикти#Уметност|Пиктска]] * [[Мозарапска уметност и архитектура|Мозарапска]] <!-- 711–1100 Iberia --> ** ''[[Уметност и архитектура на Репобласион|Репобласион]]'' * [[Викиншка уметност|Викиншка]] <!-- 700–1100 --> * [[Византиска уметност|Византиска]] ** [[Византиско иконоборство|Иконоборечка]] ** [[Македонска уметност (Византија)|Македонска]] ** [[Палеолошка ренесанса#Уметност и архитектура|Палеолошка]] ** [[Итало-византиска уметност|Итало-византиска]] * [[Франки#Уметност и архитектура|Франкиска]] ** [[Меровиншка уметност|Меровиншка]] ** [[Каролиншка уметност|Каролиншка]] ** [[Предроманика|Предроманичка]] <!-- 500–1000 --> * [[Отонска уметност|Отонска]] * [[Романика|Романичка]] <!-- 1000–1200 --> ** [[Мезанска уметност |Мезанска]] ** [[Шпанска романика|Шпанска]] * [[Нормани#Визуелни уметности|Норманска]] ** [[Норманско-арапско-византиска култура|Норманско-сицилијанска]] <!-- 1100–1200 Sicily --> * ''[[Opus Anglicanum]]'' * [[Готска уметност|Готска]] <!-- 1100–1400 --> ** [[Готска уметност во Милано]] ** [[Меѓународна готика]] ** [[Меѓународна готска уметност во Италија]] * [[Лукеска школа]] * [[Крстоносна уметност|Крстоносни војни]] * [[Московска школа]] * [[Новгородска школа]] * [[Владимирско-суздаљска школа]] * [[Дуеченто]] <!-- 1200–1300 --> ** [[Сиенско училиште|Сиенска школа]] * [[Мудехарска уметност|Мудехарска]] <!-- 1200–1500 --> * Средновековна [[Историја на картографијата#Средновековна Европа|картографија]] ** [[Историја на картографијата#Италијанската картографија и појавата на портоланските карти|Италијанска школа]] ** [[Мајорканска картографска школа|Мајорканска школа]] ** ''[[Mappa mundi]]'' | group3 = [[Раноренесансно сликарство|Ренесанса]] | list3 = * [[Италијанско ренесансно сликарство|Италијанска ренесанса]] <!-- доц. 13–доц. 16 век --> ** [[Треченто]] *** [[Италијанско ренесансно сликарство#Проторенесансно сликарство|Проторенесанса]] *** [[Фирентинско сликарство|Фирентинска школа]] *** ''[[Pittura infamante]]'' ** [[Кватроченто]] *** [[Ферарска школа|Ферарска школа]] *** [[Форливеска школа на уметноста|Форливеска школа]] *** [[Венецијанско сликарство|Венецијанска школа]] ** [[Чинквеченто]] *** [[Висока ренесанса]] *** [[Болоњска школа]] *** [[Маниризам]] <!-- 1520–1580 Италија --> *** [[Контраманиеризам|Контра-''маниера'']] * [[Северна ренесанса]] ** [[Ранохоландско сликарство|Ранохоландска]] <!-- 1420–1520 --> *** [[Светски пејзаж]] ** [[Гентско-брижска школа]] ** [[Северен маниризам]] <!-- 1530–1580 fr cz nl --> ** [[Германска ренесанса]] <!-- 15 и 16 век --> *** [[Келнска школа на сликарството|Келнска школа]] <!-- 15 век de --> *** [[Дунавска школа]] <!-- 1500–1530 de at --> ** [[Холандско и фламанско ренесансно сликарство|Холандска и фламанска ренесанса]] <!-- 16 век --> *** [[Антверпенски маниризам]] <!-- 1500–1530 --> *** [[Романизам (сликарство)|Романизам]] <!-- 16 век nl --> *** [[Мртва природа]] * [[Англиска ренесанса#Визуелни уметности|Англиска ренесанса]] ** [[Уметници на тјудорскиот двор|Тјудорски двор]] * [[Критска школа]] * [[Туркерија]] <!-- продолжува до крајот на раниот нов век --> * [[Фонтенбловска школа]] <!-- 1530–1610 fr --> * [[Уметност од доцниот 16 век во Милано]] | group4 = 17 век | list4 = * [[Барок]] <!-- 1563–1740, најзастапен во 17 век --> ** [[Барок во Милано]] ** [[Фламанско барокно сликарство|Фламански барок]] <!-- крај на 16 век nl --> ** [[Караваџисти]] <!-- почеток на 17 век --> *** [[Утрехтски караваџизам|Во Утрехт]] *** [[Тенебризам]] ** [[Стил на Луј XIII]] ** [[Лутерански барок|Лутерански барок]] * [[Строгановска школа]] * [[Сликар на животни|Сликарство на животни]] * [[Еснаф на романисти]] * [[Златно време на холандското сликарство|Холандско златно доба]] <!-- 1625–1672 --> ** [[Делфтска школа (сликарство)|Делфтска школа]] * [[Капричо (уметност)|Капричо]] * [[Јонска школа (сликарство)|Хептанеска школа]] * [[Класицизам#Во ликовните уметности|Класицизам]] ** [[Стил на Луј XIV]] ** [[Пусенисти и рубенсисти]] <!-- 1671–1717 --> | group5 = 18 век | list5 = * [[Рококо]] <!-- 1740–1790 --> ** [[Рокај]] <!-- 1710–1760 --> ** [[Стил на Луј XV]] ** [[Фридерициски рококо|Фридерициски]] ** [[Шиноазерија]] ** ''[[Fête galante]]'' * [[Неокласицизам]] <!-- 1760–1830 --> ** ''[[Goût grec]]'' ** [[Стил на Луј XVI]] ** [[Адамов стил]] ** [[Стил на Директоратот]] ** [[Неокласична архитектура во Милано]] * [[Пиктуреск]] |group6 = Колонијална уметност |list6 = * Уметност на [[Африканска дијаспора|африканската дијаспора]] ** [[Афроамериканска уметност|Афроамериканска]] ** [[Карипска уметност|Карипска]] *** [[Хаитска уметност|Хаитска]] * Колонијална азиска уметност ** [[Уметност на Филипините]] *** [[Letras y figuras]] *** [[Tipos del País]] ** [[Барок#Барок во шпанска и португалска колонијална Азија|Колонијален азиски барок]] ** [[Корпоративен стил]] * [[Латиноамериканска уметност]] ** [[Каста сликарство]] ** [[Индохристијанска уметност]] *** [[Чилотска школа на религиозна иконографија|Чилотска школа]] *** [[Куско школа]] *** [[Кито школа]] ** [[Барок#Барок во шпанските и португалските колонијални Америки|Латиноамерикански барок]] |group7 = Уметност со<br>позајмени западни елементи |list7 = * [[Исламска уметност|Исламска]] ** [[Ал-Андалус#Уметност и архитектура|Маварска]] * [[Манихејска уметност|Манихејска]] * [[Могулска уметност|Могулска]] * [[Каџарска уметност|Каџарска]] * [[Кинг занаетчиска уметност]] * Западно влијание во [[Јапонска уметност|Јапонија]] ** [[Акита ранга]] ** [[Уки-е]] | group8 = [[Историја на уметноста#Западна уметност по 1770|Премин<br>кон модерната]]<br>(околу 1770 – 1862) | list8 = * [[Романтизам#Визуелни уметности|Романтизам]] <!-- 1770–1850 --> ** [[Бајковито сликарство]] ** [[Данско златно доба]] ** [[Трубадурски стил]] ** [[Назаренско движење]] <!-- почеток на 19 век --> ** [[Пуризам]] ** [[Античари (уметничка група)|Шоремски античари]] ** [[Диселдорфска школа на сликарството|Диселдорфска школа]] ** [[Предрафаелитско братство|Предрафаелити]] ([[Американски предрафаелити|американски]])<!-- 1848–1854; уметници активни најдоцна до 1950-тите --> ** [[Школа на реката Хадсон]] <!-- 1840-ти–1860-ти --> *** [[Луминизам (американски уметнички стил)|Американски луминизам]] * [[Ориентализам#Ориенталистичка уметност|Ориентализам]] <!-- 1798–почеток на 20 век (?) --> * [[Норичка школа на сликари|Норичка школа]] <!-- 1803–1833 --> * [[Империски стил]] * [[Историцизам (уметност)|Историцизам]] ** [[Ревивалистичка архитектура|Ревивалистичка уметност]] * [[Бидермаер]] <!-- 1815–1848 --> * [[Реализам (уметничко движење)|Реализам]] <!-- 1840-ти+ --> ** [[Барбизонска школа]] <!-- 1830–1870 --> ** [[Костумбризам]] ** [[Веризам (сликарство)|Веризам]] *** [[Макиајоли]] <!-- 1850-ти–1890-ти --> * [[Академска уметност]] <!-- 1820-ти–1900-ти --> ** [[Минхенска школа]] *** [[Грчка академска уметност во 19 век|во Грција]] ** [[Неогрек#Сликарство|Неогрек]] * [[Ренесанса на бакрорезот]] }} | group2 = [[Модерна уметност|Модерна]]<br/>(1863–1944) | list2 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 |group1 = 1863–1899 |list1 = * [[Неоромантизам]] ** [[Романтичен национализам#Уметности|Национален романтизам]] * [[Јога (сликарство)]] <!-- 1850-ти–1940-ти --> * [[Нихонга]] * ''[[Јапонизам]]'' <!-- 1860-ти–1910-ти --> ** [[Англо-јапонски стил]] <!-- 1860-ти–1910-ти --> * [[Беуронска школа]] <!-- 1860-ти–90-ти --> * [[Хашка школа]] <!-- 1860-ти–90-ти --> * [[Передвижници]] * [[Импресионизам]] <!-- 1870-ти–1880-ти --> ** [[Американски импресионизам|Американски]] *** [[Хузиерска група]] *** [[Бостонска школа (сликарство)|Бостонска школа]] <!-- 1880-ти–1940-ти --> ** [[Амстердамски импресионизам|Амстердамски]] ** [[Канадски импресионизам|Канадски]] ** [[Хајделбершка школа]] <!-- 1885–1900 --> * [[Естетицизам]] <!-- 1870-ти–1890-ти --> * [[Движење „Уметности и занаети“|Уметности и занаети]] <!-- 1870-ти–1910-ти --> ** [[Уметничка керамика]] <!-- 1870–1930 --> * [[Тонализам]] <!-- 1880-ти --> * [[Декадентско движење]] <!-- 1880-ти --> * [[Симболизам (движење)|Симболизам]] <!-- 1880-ти–1900-ти --> ** [[Симболистичко движење во Романија|Романски]] ** [[Руски симболизам#Визуелни уметности|Руски]] * [[Вулканска школа]] <!-- 1880-ти–1890-ти --> * [[Инкохеренти]] <!-- 1882–средина на 1890-ти --> * [[Постимпресионизам]] <!-- 1880-ти–1890-ти --> ** [[Неоимпресионизам]] <!-- 1884–1886 --> *** [[Луминизам (импресионизам)|Луминизам]] ** [[Дивизионизам]] ** [[Поентилизам]] <!-- 1880-ти–1920-ти --> ** [[Школа Понт-Авен]] ** [[Клуазонизам]] <!-- 1890-ти --> ** [[Синтетизам]] <!-- околу 1890 --> ** [[Наби]] <!-- 1888–1900 --> * [[Американска барбизонска школа]] <!-- 1880-ти–1920-ти --> ** [[Калифорниски тонализам]] <!-- 1890-ти–1920-ти --> * [[Вилхелминизам]] * [[Костумбризам#Визуелен костумбризам во Америка|Костумбризам]] |group2 = 1900–1914 |list2 = * [[Југендстил]] <!-- 1892–1914 --> ** [[Арт нуво во Милано]] <!-- 1900-ти–1915 --> * [[Примитивизам]] <!-- 1890-ти–1910-ти --> * [[Калифорниски импресионизам]] <!-- 1890-ти–1920-ти --> * [[Сецесионизам (уметност)|Сецесионизам]] <!-- 1890-ти–1930-ти --> * [[Париска школа]] <!-- 1910-ти–1940-ти --> ** [[Минхенска сецесија]] <!-- 1892–1938 --> ** [[Виенска сецесија]] <!-- 1897–1905 --> ** [[Берлинска сецесија]] <!-- 1898–1913 --> ** [[Зондербунд|Зондербунд]] * [[Пенсилваниски импресионизам]] <!-- 1890-ти–1940-ти --> * [[Светот на уметноста]] <!-- 1898–1927 --> * [[Десет американски сликари]] <!-- 1900-ти–1910-ти --> * [[Фовизам]] <!-- 1904–1908 --> * [[Експресионизам]] <!-- почеток на 20 век --> ** [[Мост (уметност)|Мост]] <!-- 1905–13 --> ** [[Дер Блауе Рајтер]] <!-- 1911–14 --> * [[Ночентизам]] * [[Германски сојуз на работилници]] <!-- 1907–38 --> * [[Американски реализам]] ** [[Школа Ашкан]] <!-- 1908–1910-ти --> * [[Кубизам]] <!-- 1908+ --> ** [[Протокубизам]] ** [[Орфизам (уметност)|Орфизам]] <!-- 1912–13 --> * ''[[Осумтемина (сликари)|Осумтемина]]'' <!-- 1935–40 --> * [[Нова уметничка асоцијација Минхен]] <!-- 1909–12 --> * [[Футуризам]] <!-- 1909–14 --> ** [[Кубофутуризам]] * [[Арт деко]] <!-- 1910–39 --> ** [[Арт деко архитектурата на Њујорк|Арт деко во Њујорк]] * [[Метафизичко сликарство|Метафизичко]] <!-- 1911–20 --> * [[Раjонизам]] <!-- 1911–14 --> * [[Продуктивизам (уметност)|Продуктивизам]] * [[Синхромизам]] <!-- 1912–13 --> * [[Вортицизам]] <!-- 1913–15 --> |group3 = 1915–1944 |list3 = * [[Сосаку-ханга]] <!-- 1910-ти–40-ти --> * [[Супрематизам]] <!-- 1915–18 --> * [[Париска школа]] <!-- 1910-ти–1940-ти --> * [[Кристален кубизам]] <!-- 1915–19 --> * [[Конструктивизам (уметност)|Конструктивизам]] <!-- 1915–28 --> ** [[Латиноамериканска уметност#Конструктивистичко движење|Латиноамерикански]] *** [[Универзален конструктивизам]] * [[Дада]] <!-- 1915–20+ --> * [[Шин-ханга]] <!-- 1915–42 --> * [[Неопластицизам]] ** ''[[Де Стајл]]'' <!-- 1917 --> * [[Пуризам]] <!-- 1918–25 --> * [[Враќање кон редот]] <!-- 1918–20-ти --> ** [[Новеченто Италијано]] * [[Фигуративен конструктивизам]] <!-- 1918–20-ти --> ** [[Глупаво (уметничко движење)|Глупаво]] ** [[Келнски прогресивисти]] * [[Работнички совет за уметност]] ** [[Ноемвриска група (Германија)|Ноемвриска група]] * [[Австралиски тонализам]] <!-- 1918–30+ --> * [[Дрезденска сецесија]] <!-- 1919–1925 --> * [[Социјалистички реализам]] <!-- 1920-ти и 30-ти, до 60-ти --> * [[Функционализам (архитектура)|Функционализам]] ** [[Баухаус]] <!-- 1919–33 --> * [[Кинетичка уметност]] <!-- околу 1919–60+ --> * [[Антропофагија (манифест)|Антропофагија]] * [[Мингеј]] * [[Група од седум (уметници)|Група од седум]] <!-- 1920–33 --> * [[Нова објективност]] <!-- 1920-ти --> * [[Гросвенорска школа за модерна уметност|Гросвенорска школа]] <!-- самата школа во текот на 1920-тите–1940-тите; уметници до 1992 и најдоцна до почетокот на 2000-тите --> * [[Ноес Зехен]] <!-- 1920-ти и 30-ти --> * [[Надреализам]] <!-- 1920-ти --> ** [[Иранска модерна и современа уметност#Надреализам во Иран|Ирански]] ** [[Латиноамериканска уметност#Надреализам|Латиноамерикански]] * [[Мексикански мурализам]] * [[Неофовизам]] <!-- средина на 1920-тите --> * [[Прецизионизам]] <!-- 1920-ти и 30-ти --> * ''[[Аеросликарство]]'' * [[Здружение на револуционерни визуелни уметници|Асо]] <!-- 1928–33 --> * [[Римска школа]] <!-- 1928–45 --> * [[Керкл е Квадрат]] <!-- 1929–31 --> * [[Групата (новозеландска уметност)|Групата]] <!-- 1927–77 --> * [[Харлемска ренесанса]] * [[Каписти]] <!-- 1930-ти --> * [[Регионализам (уметност)|Регионализам]] <!-- 1930-ти --> ** [[Сликарство на калифорниската сцена]] <!-- 1920-ти – 1960-ти --> * [[Херојски реализам]] ** [[Социјалистички реализам]] <!-- 1932–88 Русија --> ** [[Уметност во нацистичка Германија|Нацистичка уметност]] <!-- 1933–45 --> * [[Стримлајн модерн]] <!-- 1930–50 --> * [[Конкретна уметност]] <!-- 1930-ти–денес --> ** [[Апстракција-Креација]] <!-- 1931–60-ти (?) --> * [[Тики култура|Тики]] * [[Десеттемина (експресионисти)|Десеттемина]] <!-- 1935–40 --> * [[Четврта димензија во уметноста#Димензионистички манифест|Димензионизам]] <!-- 1936 --> * [[Бостонски експресионизам]] <!-- 1930-ти–70-ти+ --> * [[Ленинградска школа на сликарството|Ленинградска школа]] <!-- 1930–1991 --> }} | group3 = [[Современа уметност|Современа]]<br/>и [[Постмодерна уметност|постмодерна]]<br/>(1945–денес) | list3 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 |group1 = 1945–1959 |list1 = * [[Меѓународен типографски стил]] <!-- Почеток во 1920-тите, најактивен во 1950-тите и 1960-тите --> * [[Апстрактен експресионизам]] <!-- 1940-ти --> ** [[Вашингтонска школа на бојата]] * [[Визионерска уметност]] ** [[Виенска школа на фантастичниот реализам]] <!-- 1946–? --> * [[Просторизам]] * [[сликарство на обоено поле|Обоено поле]] <!-- 1940-ти и 50-ти --> * [[Лирска апстракција]] <!-- 1945–47 (Европа); 60-ти–70-ти (САД); обновување 1970-ти–2000+ --> ** [[Тахизам]] <!-- 40-ти–50-ти --> ** [[Арте информале]] ** [[КОБРА (уметничко движење)|КОБРА]] <!-- 1948–51 --> ** [[Нуажизам]] <!-- 1955–73 --> * [[Генерација на раскинот]] * [[Џикен Кобо]] * [[Меткалф Шато]] * [[Моно-ха]] * [[Нанјангски стил]] * [[Акционо сликарство]] <!-- 1940-ти–почеток на 60-ти --> * [[Американски фигуративен експресионизам]] <!-- 1940-ти–60-ти --> ** [[Њујоршки фигуративен експресионизам|во Њујорк]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Нова медиумска уметност]] <!-- главно во втората половина на 20 век --> * [[Њујоршка школа (уметност)#Визуелни уметности|Њујоршка школа]] * [[Сликарство со остри рабови]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Фигуративно движење на Заливската област]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Ле Пластисиен]] * [[Здружение за уметност Гутаи]] <!-- 1952 --> * [[Гендаи Биџуцу Конданкаи]] <!-- 1954 --> * [[Поп-арт]] <!-- 1955–1960-ти --> * [[Ситуационистичка интернационала]] <!-- 1957–72 --> * [[Советска неконформистичка уметност|Советска неконформистичка уметност]] <!-- 1950-ти–80-ти --> ** [[Украинско подземје]] * [[Летристизам]] <!-- 50-ти–70-ти+ --> ** [[Летристичка интернационала]] <!-- 1952–57 --> ** [[Ултралетристизам]] * [[Флорида Хајвејмен]] * [[Кибернетичка уметност]] * [[Антиподејци]] <!-- 1959 --> |group2 = 1960–1969 |list2 = * [[Отра фигурасион]] * [[Афрофутуризам]] * [[Нуева Пресенсија]] * [[Зеро (уметност)|ЗЕРО]] <!-- 1959–60-ти --> * [[Хепенинг]] * [[Неодада]] <!-- 1960-ти --> ** [[Организатори на неодада]] * [[Оп-арт]] <!-- главно 1960-ти --> * [[Ново реализам]] <!-- 1960-ти --> * [[Нова тенденција]] * [[Капиталистички реализам]] * [[Уметност и јазик]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Арте повера]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Движење на црните уметности]] * [[Карипско уметничко движење]] * [[Чикано (уметничко движење)|Чикано]] * [[Концептуална уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Земјишна уметност]] <!-- 1968–80-ти+ --> * [[Системска уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Видео уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти+ --> * [[Минимализам (визуелни уметности)|Минимализам]] <!-- 60-ти и 70-ти --> * [[Флуксус]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Генеративна уметност]] * [[Постсликарска апстракција]] * [[Интермедија]] * [[Психоделична уметност]] * [[Нат арт]] <!-- доцни 60-ти до почеток на 70-ти --> * [[Фотореализам]] <!-- доцни 60-ти до 70-ти и понатаму --> * [[Еколошка уметност]] * [[Перформанс]] <!-- 1960-ти–2000-ти+ --> * [[Процесна уметност]] * [[Институционална критика]] * [[Светлина и простор]] <!-- 1960-ти+ --> * [[Улична уметност]] <!-- 1960-ти+ --> * [[Феминистичко уметничко движење]] <!-- 1960-ти+ --> ** [[Феминистичко уметничко движење во Соединетите Држави|во САД]] * [[Иранска модерна и современа уметност#Движење Сакаханех|Движење Сакаханех]] * [[Уметничка група „Ѕвездите“]] * [[Тропикалија]] * [[Јору но Каи]] * [[Визуелна уметност со вештачка интелигенција]] <!-- 1960-ти+ --> |group3 = 1970–1999 |list3 = * [[Постконцептуална уметност]] * [[Инсталациска уметност]] <!-- 1970-ти–90-ти --> * [[Арцсин]] <!-- 1970-ти–денес --> * [[Постминимализам]] <!-- 1971+ --> * [[Уметност на издржливоста]] <!-- 1971–2012+ --> * [[Соц арт]] <!-- 1970-ти–80-ти --> ** [[Московски концептуалисти]] * [[Шема и декорација]] <!-- средина на 1970-ти–почеток на 80-ти --> * [[Плионтанизам]] * [[Панк визуелна уметност|Панк уметност]] * [[Неоекспресионизам]] <!-- доцни 1970-ти–средина на 80-ти --> ** [[Трансавангарда]] * [[Хаитска уметност#Школа Сен Солеи|Школа Сен Солеи]] * [[Герилска уметност]] <!-- доцни 70-ти–2000+ --> * [[Лоуброу (уметничко движење)|Лоуброу уметност]] <!-- доцни 70-ти–2000+ --> * [[Телематска уметност]] * [[Присвојување (уметност)|Уметност на присвојување]] * [[Неоконцептуална уметност]] * [[Ново европско сликарство]] * [[Туниско колаборативно сликарство]] * [[Мемфиска група]] <!-- 1980–87 --> * [[Киберделик]] <!-- 1980-ти–90-ти --> * [[Neue Slowenische Kunst]] <!-- 1984–денес --> * [[Скреч видео]] * [[Трансгресивна уметност|Трансгресивна]] * [[Ретрофутуризам]] * [[Млади британски уметници]] <!-- 1988–1990-ти+ --> * [[Суперфикција]] <!-- 1989–денес --> * [[Таринг Пади]] * [[Суперфлет]] * [[Нова Лајпцишка школа|Нова Лајпцишка школа]] * [[Иницијатива управувана од уметници]] * [[Артивизам]] * [[Република на дизајнерите]] <!-- главно 1990-ти --> * [[Гранџ#Графички дизајн|Гранџ дизајн]] * [[Вердадизам]] * [[Кинеска апартманска уметност]] * [[Осцилоскопска музика]] | group4 = 2000–<br/>денес | list4 = * [[Амазонска поп-арт уметност]] * [[Алтермодерн]] * [[Уметност заради уметност]] * [[Уметничка игра]] * [[Уметничка интервенција]] * [[Брендализам]] * [[Класичен реализам]] * [[Современа африканска уметност]] ** [[Афрофутуризам]] * [[Современа домородна австралиска уметност]] * [[Незаменлив токен#Дигитална уметност|Крипто уметност]] * [[Киборг уметност]] * [[Ексцесивизам]] * [[Фиктивна уметност]] * [[Рамен дизајн]] ** [[Корпоративен Мемфис]] * [[Хипермодернизам (уметност)|Хипермодернизам]] * [[Хиперреализам (визуелни уметности)|Хиперреализам]] * [[Идејна уметност]] * [[Интернет уметност]] ** [[Пост-интернет]] * [[Ајфон уметност]] * [[Кич движење]] * [[Светлосно сликање]] * [[Масурреализам]] * [[Современо европско сликање со мастило]] * [[Неофутуризам]] * [[Неомодерна#Уметничка група|Неомодерна]] * [[Неосимболизам]] * [[Пасионизам]] * [[Пост-ЈБА]] * [[Релациска уметност]] * [[Скеуморфизам#Во дизајнот|Скеуморфизам]] * [[Софтверска уметност]] * [[Звучна уметност]] * [[Стакизам]] * [[Суперфлет]] ** [[СоФло Суперфлет]] ** [[Суперстроук]] * [[Тојизам]] * [[Вејпорвејв]] * [[Мрежа на уметници што пешачат]] }} | group10 = Поврзано | list10 = * [[Историја на уметноста]] * [[Апстрактна уметност]] ** [[Асемично пишување]] * [[Антиуметност]] * [[Авангарда]] * [[Балет Рус]] * [[Христијанска уметност]] ** [[Уметност во протестантската реформација и контрареформацијата]] ** [[Католичка уметност]] ** [[Икона]] ** [[Лутеранска уметност]] * [[Дигитална уметност]] * [[Фантастична уметност]] * [[Народна уметност]] * [[Хиерархија на жанрови]] ** [[Жанровско сликарство]] ** [[Историско сликарство]] * [[Илуминиран ракопис]] * [[Илустрација]] * [[Интерактивна уметност]] * [[Еврејска уметност]] * [[Кич]] * [[Пејзажно сликарство]] * [[Модернизам]] ** [[Модерна скулптура]] ** [[Доцниот модернизам]] * [[Наивна уметност]] * [[Аутсајдерска уметност]] * [[Портрет]] * [[Праисториска уметност#Европа|Праисториска европска уметност]] * [[Квир уметност]] * [[Реализам (уметности)|Реализам]] * [[Шок уметност]] * ''[[Trompe-l'œil]]'' * [[Западно сликарство]] | below = * {{icon|Category}} [[:Предлошки за уметнички правци и движења|Категорија]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 2ao0qciayab610o8xz7gxbrqbzerefu 5651562 5651555 2026-10-30T11:56:50Z Тиверополник 1815 5651562 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Западни уметнички движења | title = Предмодерни, [[Модерна уметност|модерни]] и [[Современа уметност|современи]] уметнички правци | bodyclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | basestyle = background:#EAE0C8; | above = [[Список на уметнички правци]]/[[Периоди во историјата на западната уметност|периоди]] | group1 = Предмодерна<br/>(западна) | list1 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 | group1 = [[Античка уметност|Античка]] | list1 = *[[Тракиско богатство|Тракиска]] ** [[Дачка уметност|Дачка]] * [[Нурагиска цивилизација#Култура|Нурагиска]] * [[Егејска уметност|Егејска]] ** [[Кикладска уметност|Кикладска]] ** [[Минојска уметност|Минојска]] ** [[Минијска керамика]] ** [[Микенска Грција#Уметност и керамика|Микенска]] * [[Старогрчка уметност|Грчка]] ** [[Субмикенска керамика|Субмикенска]] ** [[Протогеометриски стил|Протогеометриска]] ** [[Геометриска уметност|Геометриска]] ** [[Ориентализирачки период|Ориентализирачка]] ** [[Архаична грчка уметност|Архаична]] ** [[Црнофигурална керамика|Црнофигурална]] ** [[Црвенофигурална керамика|Црвенофигурална]] ** [[Строг стил|Строг стил]] ** [[Старогрчка уметност#Класична|Класична]] ** [[Керчки стил]] ** [[Хеленистичка уметност|Хеленистичка]] *** [[Хеленистичка уметност#„Барок“|„Барок“]] *** [[Индогрчка уметност|Индогрчка]] **** [[Грчко-будистичка уметност|Грчко-будистичка]] *** [[Неоатички стил]] * [[Етрурска уметност|Етрурска]] * [[Скитска уметност|Скитска]] * [[Ибериска скулптура|Ибериска]] * [[Гали#Уметност|Галска]] * [[Римска уметност|Римска]] ** [[Римска републиканска уметност|Републиканска]] ** [[Гало-римска уметност|Гало-римска]] ** [[Августовска и јулиско-клавдиевска уметност|Јулиско-клавдиевска]] ** [[Помпејски стилови]] ** [[Трајанска уметност|Трајанска]] ** [[Северовска уметност|Северовска]] <!-- 193–253 --> | group2 = [[Средновековна уметност|Средновековна]] | list2 = * [[Доцноантичка уметност|Доцноантичка]] ** [[Ранохристијанска уметност и архитектура|Ранохристијанска]] <!-- 260–525 --> * [[Коптска уметност|Коптска]] ** [[Етиопска уметност|Етиопска]] * [[Уметност од периодот на преселбата на народите|Период на преселбата на народите]] <!-- 300–900 de --> ** [[Англосаксонска уметност|Англосаксонска]] <!-- 400–1066 uk --> ** [[Хунска уметност|Хунска]] ** [[Островска уметност|Островска]] <!-- 600–1200 --> ** [[Ломбарди|Лангобардска]] ** [[Визиготска уметност и архитектура|Визиготска]] <!-- 415–711 Iberia --> * [[Дарителски портрет]] <!-- 500–1500 --> * [[Пикти#Уметност|Пиктска]] * [[Мозарапска уметност и архитектура|Мозарапска]] <!-- 711–1100 Iberia --> ** ''[[Уметност и архитектура на Репобласион|Репобласион]]'' * [[Викиншка уметност|Викиншка]] <!-- 700–1100 --> * [[Византиска уметност|Византиска]] ** [[Византиско иконоборство|Иконоборечка]] ** [[Македонска уметност (Византија)|Македонска]] ** [[Палеолошка ренесанса#Уметност и архитектура|Палеолошка]] ** [[Итало-византиска уметност|Итало-византиска]] * [[Франки#Уметност и архитектура|Франкиска]] ** [[Меровиншка уметност|Меровиншка]] ** [[Каролиншка уметност|Каролиншка]] ** [[Предроманика|Предроманичка]] <!-- 500–1000 --> * [[Отонска уметност|Отонска]] * [[Романика|Романичка]] <!-- 1000–1200 --> ** [[Мезанска уметност |Мезанска]] ** [[Шпанска романика|Шпанска]] * [[Нормани#Визуелни уметности|Норманска]] ** [[Норманско-арапско-византиска култура|Норманско-сицилијанска]] <!-- 1100–1200 Sicily --> * ''[[Opus Anglicanum]]'' * [[Готска уметност|Готска]] <!-- 1100–1400 --> ** [[Готска уметност во Милано]] ** [[Меѓународна готика]] ** [[Меѓународна готска уметност во Италија]] * [[Лукеска школа]] * [[Крстоносна уметност|Крстоносни војни]] * [[Московска школа]] * [[Новгородска школа]] * [[Владимирско-суздаљска школа]] * [[Дуеченто]] <!-- 1200–1300 --> ** [[Сиенско училиште|Сиенска школа]] * [[Мудехарска уметност|Мудехарска]] <!-- 1200–1500 --> * Средновековна [[Историја на картографијата#Средновековна Европа|картографија]] ** [[Историја на картографијата#Италијанската картографија и појавата на портоланските карти|Италијанска школа]] ** [[Мајорканска картографска школа|Мајорканска школа]] ** ''[[Mappa mundi]]'' | group3 = [[Раноренесансно сликарство|Ренесанса]] | list3 = * [[Италијанско ренесансно сликарство|Италијанска ренесанса]] <!-- доц. 13–доц. 16 век --> ** [[Треченто]] *** [[Италијанско ренесансно сликарство#Проторенесансно сликарство|Проторенесанса]] *** [[Фирентинско сликарство|Фирентинска школа]] *** ''[[Pittura infamante]]'' ** [[Кватроченто]] *** [[Ферарска школа|Ферарска школа]] *** [[Форливеска школа на уметноста|Форливеска школа]] *** [[Венецијанско сликарство|Венецијанска школа]] ** [[Чинквеченто]] *** [[Висока ренесанса]] *** [[Болоњска школа]] *** [[Маниризам]] <!-- 1520–1580 Италија --> *** [[Контраманиеризам|Контра-''маниера'']] * [[Северна ренесанса]] ** [[Ранохоландско сликарство|Ранохоландска]] <!-- 1420–1520 --> *** [[Светски пејзаж]] ** [[Гентско-брижска школа]] ** [[Северен маниризам]] <!-- 1530–1580 fr cz nl --> ** [[Германска ренесанса]] <!-- 15 и 16 век --> *** [[Келнска школа на сликарството|Келнска школа]] <!-- 15 век de --> *** [[Дунавска школа]] <!-- 1500–1530 de at --> ** [[Холандско и фламанско ренесансно сликарство|Холандска и фламанска ренесанса]] <!-- 16 век --> *** [[Антверпенски маниризам]] <!-- 1500–1530 --> *** [[Романизам (сликарство)|Романизам]] <!-- 16 век nl --> *** [[Мртва природа]] * [[Англиска ренесанса#Визуелни уметности|Англиска ренесанса]] ** [[Уметници на тјудорскиот двор|Тјудорски двор]] * [[Критска школа]] * [[Туркерија]] <!-- продолжува до крајот на раниот нов век --> * [[Фонтенбловска школа]] <!-- 1530–1610 fr --> * [[Уметност од доцниот 16 век во Милано]] | group4 = 17 век | list4 = * [[Барок]] <!-- 1563–1740, најзастапен во 17 век --> ** [[Барок во Милано]] ** [[Фламанско барокно сликарство|Фламански барок]] <!-- крај на 16 век nl --> ** [[Караваџисти]] <!-- почеток на 17 век --> *** [[Утрехтски караваџизам|Во Утрехт]] *** [[Тенебризам]] ** [[Стил на Луј XIII]] ** [[Лутерански барок|Лутерански барок]] * [[Строгановска школа]] * [[Сликар на животни|Сликарство на животни]] * [[Еснаф на романисти]] * [[Златно време на холандското сликарство|Холандско златно доба]] <!-- 1625–1672 --> ** [[Делфтска школа (сликарство)|Делфтска школа]] * [[Капричо (уметност)|Капричо]] * [[Јонска школа (сликарство)|Хептанеска школа]] * [[Класицизам#Во ликовните уметности|Класицизам]] ** [[Стил на Луј XIV]] ** [[Пусенисти и рубенсисти]] <!-- 1671–1717 --> | group5 = 18 век | list5 = * [[Рококо]] <!-- 1740–1790 --> ** [[Рокај]] <!-- 1710–1760 --> ** [[Стил на Луј XV]] ** [[Фридерициски рококо|Фридерициски]] ** [[Шиноазерија]] ** ''[[Fête galante]]'' * [[Неокласицизам]] <!-- 1760–1830 --> ** ''[[Грчки гихт]]'' ** [[Стил на Луј XVI]] ** [[Адамов стил]] ** [[Стил на Директоратот]] ** [[Неокласична архитектура во Милано]] * [[Пиктуреск]] |group6 = Колонијална уметност |list6 = * Уметност на [[Африканска дијаспора|африканската дијаспора]] ** [[Афроамериканска уметност|Афроамериканска]] ** [[Карипска уметност|Карипска]] *** [[Хаитска уметност|Хаитска]] * Колонијална азиска уметност ** [[Уметност на Филипините]] *** [[Letras y figuras]] *** [[Tipos del País]] ** [[Барок#Барок во шпанска и португалска колонијална Азија|Колонијален азиски барок]] ** [[Корпоративен стил]] * [[Латиноамериканска уметност]] ** [[Каста сликарство]] ** [[Индохристијанска уметност]] *** [[Чилотска школа на религиозна иконографија|Чилотска школа]] *** [[Куско школа]] *** [[Кито школа]] ** [[Барок#Барок во шпанските и португалските колонијални Америки|Латиноамерикански барок]] |group7 = Уметност со<br>позајмени западни елементи |list7 = * [[Исламска уметност|Исламска]] ** [[Ал-Андалус#Уметност и архитектура|Маварска]] * [[Манихејска уметност|Манихејска]] * [[Могулска уметност|Могулска]] * [[Каџарска уметност|Каџарска]] * [[Кинг занаетчиска уметност]] * Западно влијание во [[Јапонска уметност|Јапонија]] ** [[Акита ранга]] ** [[Уки-е]] | group8 = [[Историја на уметноста#Западна уметност по 1770|Премин<br>кон модерната]]<br>(околу 1770 – 1862) | list8 = * [[Романтизам#Визуелни уметности|Романтизам]] <!-- 1770–1850 --> ** [[Бајковито сликарство]] ** [[Данско златно доба]] ** [[Трубадурски стил]] ** [[Назаренско движење]] <!-- почеток на 19 век --> ** [[Пуризам]] ** [[Античари (уметничка група)|Шоремски античари]] ** [[Диселдорфска школа на сликарството|Диселдорфска школа]] ** [[Предрафаелитско братство|Предрафаелити]] ([[Американски предрафаелити|американски]])<!-- 1848–1854; уметници активни најдоцна до 1950-тите --> ** [[Школа на реката Хадсон]] <!-- 1840-ти–1860-ти --> *** [[Луминизам (американски уметнички стил)|Американски луминизам]] * [[Ориентализам#Ориенталистичка уметност|Ориентализам]] <!-- 1798–почеток на 20 век (?) --> * [[Норичка школа на сликари|Норичка школа]] <!-- 1803–1833 --> * [[Империски стил]] * [[Историцизам (уметност)|Историцизам]] ** [[Ревивалистичка архитектура|Ревивалистичка уметност]] * [[Бидермаер]] <!-- 1815–1848 --> * [[Реализам (уметничко движење)|Реализам]] <!-- 1840-ти+ --> ** [[Барбизонска школа]] <!-- 1830–1870 --> ** [[Костумбризам]] ** [[Веризам (сликарство)|Веризам]] *** [[Макиајоли]] <!-- 1850-ти–1890-ти --> * [[Академска уметност]] <!-- 1820-ти–1900-ти --> ** [[Минхенска школа]] *** [[Грчка академска уметност во 19 век|во Грција]] ** [[Неогрек#Сликарство|Неогрек]] * [[Ренесанса на бакрорезот]] }} | group2 = [[Модерна уметност|Модерна]]<br/>(1863–1944) | list2 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 |group1 = 1863–1899 |list1 = * [[Неоромантизам]] ** [[Романтичен национализам#Уметности|Национален романтизам]] * [[Јога (сликарство)]] <!-- 1850-ти–1940-ти --> * [[Нихонга]] * ''[[Јапонизам]]'' <!-- 1860-ти–1910-ти --> ** [[Англо-јапонски стил]] <!-- 1860-ти–1910-ти --> * [[Беуронска школа]] <!-- 1860-ти–90-ти --> * [[Хашка школа]] <!-- 1860-ти–90-ти --> * [[Передвижници]] * [[Импресионизам]] <!-- 1870-ти–1880-ти --> ** [[Американски импресионизам|Американски]] *** [[Хузиерска група]] *** [[Бостонска школа (сликарство)|Бостонска школа]] <!-- 1880-ти–1940-ти --> ** [[Амстердамски импресионизам|Амстердамски]] ** [[Канадски импресионизам|Канадски]] ** [[Хајделбершка школа]] <!-- 1885–1900 --> * [[Естетицизам]] <!-- 1870-ти–1890-ти --> * [[Движење „Уметности и занаети“|Уметности и занаети]] <!-- 1870-ти–1910-ти --> ** [[Уметничка керамика]] <!-- 1870–1930 --> * [[Тонализам]] <!-- 1880-ти --> * [[Декадентско движење]] <!-- 1880-ти --> * [[Симболизам (движење)|Симболизам]] <!-- 1880-ти–1900-ти --> ** [[Симболистичко движење во Романија|Романски]] ** [[Руски симболизам#Визуелни уметности|Руски]] * [[Вулканска школа]] <!-- 1880-ти–1890-ти --> * [[Инкохеренти]] <!-- 1882–средина на 1890-ти --> * [[Постимпресионизам]] <!-- 1880-ти–1890-ти --> ** [[Неоимпресионизам]] <!-- 1884–1886 --> *** [[Луминизам (импресионизам)|Луминизам]] ** [[Дивизионизам]] ** [[Поентилизам]] <!-- 1880-ти–1920-ти --> ** [[Школа Понт-Авен]] ** [[Клуазонизам]] <!-- 1890-ти --> ** [[Синтетизам]] <!-- околу 1890 --> ** [[Наби]] <!-- 1888–1900 --> * [[Американска барбизонска школа]] <!-- 1880-ти–1920-ти --> ** [[Калифорниски тонализам]] <!-- 1890-ти–1920-ти --> * [[Вилхелминизам]] * [[Костумбризам#Визуелен костумбризам во Америка|Костумбризам]] |group2 = 1900–1914 |list2 = * [[Југендстил]] <!-- 1892–1914 --> ** [[Арт нуво во Милано]] <!-- 1900-ти–1915 --> * [[Примитивизам]] <!-- 1890-ти–1910-ти --> * [[Калифорниски импресионизам]] <!-- 1890-ти–1920-ти --> * [[Сецесионизам (уметност)|Сецесионизам]] <!-- 1890-ти–1930-ти --> * [[Париска школа]] <!-- 1910-ти–1940-ти --> ** [[Минхенска сецесија]] <!-- 1892–1938 --> ** [[Виенска сецесија]] <!-- 1897–1905 --> ** [[Берлинска сецесија]] <!-- 1898–1913 --> ** [[Зондербунд|Зондербунд]] * [[Пенсилваниски импресионизам]] <!-- 1890-ти–1940-ти --> * [[Светот на уметноста]] <!-- 1898–1927 --> * [[Десет американски сликари]] <!-- 1900-ти–1910-ти --> * [[Фовизам]] <!-- 1904–1908 --> * [[Експресионизам]] <!-- почеток на 20 век --> ** [[Мост (уметност)|Мост]] <!-- 1905–13 --> ** [[Дер Блауе Рајтер]] <!-- 1911–14 --> * [[Ночентизам]] * [[Германски сојуз на работилници]] <!-- 1907–38 --> * [[Американски реализам]] ** [[Школа Ашкан]] <!-- 1908–1910-ти --> * [[Кубизам]] <!-- 1908+ --> ** [[Протокубизам]] ** [[Орфизам (уметност)|Орфизам]] <!-- 1912–13 --> * ''[[Осумтемина (сликари)|Осумтемина]]'' <!-- 1935–40 --> * [[Нова уметничка асоцијација Минхен]] <!-- 1909–12 --> * [[Футуризам]] <!-- 1909–14 --> ** [[Кубофутуризам]] * [[Арт деко]] <!-- 1910–39 --> ** [[Арт деко архитектурата на Њујорк|Арт деко во Њујорк]] * [[Метафизичко сликарство|Метафизичко]] <!-- 1911–20 --> * [[Раjонизам]] <!-- 1911–14 --> * [[Продуктивизам (уметност)|Продуктивизам]] * [[Синхромизам]] <!-- 1912–13 --> * [[Вортицизам]] <!-- 1913–15 --> |group3 = 1915–1944 |list3 = * [[Сосаку-ханга]] <!-- 1910-ти–40-ти --> * [[Супрематизам]] <!-- 1915–18 --> * [[Париска школа]] <!-- 1910-ти–1940-ти --> * [[Кристален кубизам]] <!-- 1915–19 --> * [[Конструктивизам (уметност)|Конструктивизам]] <!-- 1915–28 --> ** [[Латиноамериканска уметност#Конструктивистичко движење|Латиноамерикански]] *** [[Универзален конструктивизам]] * [[Дада]] <!-- 1915–20+ --> * [[Шин-ханга]] <!-- 1915–42 --> * [[Неопластицизам]] ** ''[[Де Стајл]]'' <!-- 1917 --> * [[Пуризам]] <!-- 1918–25 --> * [[Враќање кон редот]] <!-- 1918–20-ти --> ** [[Новеченто Италијано]] * [[Фигуративен конструктивизам]] <!-- 1918–20-ти --> ** [[Глупаво (уметничко движење)|Глупаво]] ** [[Келнски прогресивисти]] * [[Работнички совет за уметност]] ** [[Ноемвриска група (Германија)|Ноемвриска група]] * [[Австралиски тонализам]] <!-- 1918–30+ --> * [[Дрезденска сецесија]] <!-- 1919–1925 --> * [[Социјалистички реализам]] <!-- 1920-ти и 30-ти, до 60-ти --> * [[Функционализам (архитектура)|Функционализам]] ** [[Баухаус]] <!-- 1919–33 --> * [[Кинетичка уметност]] <!-- околу 1919–60+ --> * [[Антропофагија (манифест)|Антропофагија]] * [[Мингеј]] * [[Група од седум (уметници)|Група од седум]] <!-- 1920–33 --> * [[Нова објективност]] <!-- 1920-ти --> * [[Гросвенорска школа за модерна уметност|Гросвенорска школа]] <!-- самата школа во текот на 1920-тите–1940-тите; уметници до 1992 и најдоцна до почетокот на 2000-тите --> * [[Ноес Зехен]] <!-- 1920-ти и 30-ти --> * [[Надреализам]] <!-- 1920-ти --> ** [[Иранска модерна и современа уметност#Надреализам во Иран|Ирански]] ** [[Латиноамериканска уметност#Надреализам|Латиноамерикански]] * [[Мексикански мурализам]] * [[Неофовизам]] <!-- средина на 1920-тите --> * [[Прецизионизам]] <!-- 1920-ти и 30-ти --> * ''[[Аеросликарство]]'' * [[Здружение на револуционерни визуелни уметници|Асо]] <!-- 1928–33 --> * [[Римска школа]] <!-- 1928–45 --> * [[Керкл е Квадрат]] <!-- 1929–31 --> * [[Групата (новозеландска уметност)|Групата]] <!-- 1927–77 --> * [[Харлемска ренесанса]] * [[Каписти]] <!-- 1930-ти --> * [[Регионализам (уметност)|Регионализам]] <!-- 1930-ти --> ** [[Сликарство на калифорниската сцена]] <!-- 1920-ти – 1960-ти --> * [[Херојски реализам]] ** [[Социјалистички реализам]] <!-- 1932–88 Русија --> ** [[Уметност во нацистичка Германија|Нацистичка уметност]] <!-- 1933–45 --> * [[Стримлајн модерн]] <!-- 1930–50 --> * [[Конкретна уметност]] <!-- 1930-ти–денес --> ** [[Апстракција-Креација]] <!-- 1931–60-ти (?) --> * [[Тики култура|Тики]] * [[Десеттемина (експресионисти)|Десеттемина]] <!-- 1935–40 --> * [[Четврта димензија во уметноста#Димензионистички манифест|Димензионизам]] <!-- 1936 --> * [[Бостонски експресионизам]] <!-- 1930-ти–70-ти+ --> * [[Ленинградска школа на сликарството|Ленинградска школа]] <!-- 1930–1991 --> }} | group3 = [[Современа уметност|Современа]]<br/>и [[Постмодерна уметност|постмодерна]]<br/>(1945–денес) | list3 = {{Navbox|subgroup | basestyle = background: #EAE0C8 |group1 = 1945–1959 |list1 = * [[Меѓународен типографски стил]] <!-- Почеток во 1920-тите, најактивен во 1950-тите и 1960-тите --> * [[Апстрактен експресионизам]] <!-- 1940-ти --> ** [[Вашингтонска школа на бојата]] * [[Визионерска уметност]] ** [[Виенска школа на фантастичниот реализам]] <!-- 1946–? --> * [[Просторизам]] * [[сликарство на обоено поле|Обоено поле]] <!-- 1940-ти и 50-ти --> * [[Лирска апстракција]] <!-- 1945–47 (Европа); 60-ти–70-ти (САД); обновување 1970-ти–2000+ --> ** [[Тахизам]] <!-- 40-ти–50-ти --> ** [[Арте информале]] ** [[КОБРА (уметничко движење)|КОБРА]] <!-- 1948–51 --> ** [[Нуажизам]] <!-- 1955–73 --> * [[Генерација на раскинот]] * [[Џикен Кобо]] * [[Меткалф Шато]] * [[Моно-ха]] * [[Нанјангски стил]] * [[Акционо сликарство]] <!-- 1940-ти–почеток на 60-ти --> * [[Американски фигуративен експресионизам]] <!-- 1940-ти–60-ти --> ** [[Њујоршки фигуративен експресионизам|во Њујорк]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Нова медиумска уметност]] <!-- главно во втората половина на 20 век --> * [[Њујоршка школа (уметност)#Визуелни уметности|Њујоршка школа]] * [[Сликарство со остри рабови]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Фигуративно движење на Заливската област]] <!-- 1950-ти–60-ти --> * [[Ле Пластисиен]] * [[Здружение за уметност Гутаи]] <!-- 1952 --> * [[Гендаи Биџуцу Конданкаи]] <!-- 1954 --> * [[Поп-арт]] <!-- 1955–1960-ти --> * [[Ситуационистичка интернационала]] <!-- 1957–72 --> * [[Советска неконформистичка уметност|Советска неконформистичка уметност]] <!-- 1950-ти–80-ти --> ** [[Украинско подземје]] * [[Летристизам]] <!-- 50-ти–70-ти+ --> ** [[Летристичка интернационала]] <!-- 1952–57 --> ** [[Ултралетристизам]] * [[Флорида Хајвејмен]] * [[Кибернетичка уметност]] * [[Антиподејци]] <!-- 1959 --> |group2 = 1960–1969 |list2 = * [[Отра фигурасион]] * [[Афрофутуризам]] * [[Нуева Пресенсија]] * [[Зеро (уметност)|ЗЕРО]] <!-- 1959–60-ти --> * [[Хепенинг]] * [[Неодада]] <!-- 1960-ти --> ** [[Организатори на неодада]] * [[Оп-арт]] <!-- главно 1960-ти --> * [[Ново реализам]] <!-- 1960-ти --> * [[Нова тенденција]] * [[Капиталистички реализам]] * [[Уметност и јазик]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Арте повера]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Движење на црните уметности]] * [[Карипско уметничко движење]] * [[Чикано (уметничко движење)|Чикано]] * [[Концептуална уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Земјишна уметност]] <!-- 1968–80-ти+ --> * [[Системска уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Видео уметност]] <!-- 1960-ти–70-ти+ --> * [[Минимализам (визуелни уметности)|Минимализам]] <!-- 60-ти и 70-ти --> * [[Флуксус]] <!-- 1960-ти–70-ти --> * [[Генеративна уметност]] * [[Постсликарска апстракција]] * [[Интермедија]] * [[Психоделична уметност]] * [[Нат арт]] <!-- доцни 60-ти до почеток на 70-ти --> * [[Фотореализам]] <!-- доцни 60-ти до 70-ти и понатаму --> * [[Еколошка уметност]] * [[Перформанс]] <!-- 1960-ти–2000-ти+ --> * [[Процесна уметност]] * [[Институционална критика]] * [[Светлина и простор]] <!-- 1960-ти+ --> * [[Улична уметност]] <!-- 1960-ти+ --> * [[Феминистичко уметничко движење]] <!-- 1960-ти+ --> ** [[Феминистичко уметничко движење во Соединетите Држави|во САД]] * [[Иранска модерна и современа уметност#Движење Сакаханех|Движење Сакаханех]] * [[Уметничка група „Ѕвездите“]] * [[Тропикалија]] * [[Јору но Каи]] * [[Визуелна уметност со вештачка интелигенција]] <!-- 1960-ти+ --> |group3 = 1970–1999 |list3 = * [[Постконцептуална уметност]] * [[Инсталациска уметност]] <!-- 1970-ти–90-ти --> * [[Арцсин]] <!-- 1970-ти–денес --> * [[Постминимализам]] <!-- 1971+ --> * [[Уметност на издржливоста]] <!-- 1971–2012+ --> * [[Соц арт]] <!-- 1970-ти–80-ти --> ** [[Московски концептуалисти]] * [[Шема и декорација]] <!-- средина на 1970-ти–почеток на 80-ти --> * [[Плионтанизам]] * [[Панк визуелна уметност|Панк уметност]] * [[Неоекспресионизам]] <!-- доцни 1970-ти–средина на 80-ти --> ** [[Трансавангарда]] * [[Хаитска уметност#Школа Сен Солеи|Школа Сен Солеи]] * [[Герилска уметност]] <!-- доцни 70-ти–2000+ --> * [[Лоуброу (уметничко движење)|Лоуброу уметност]] <!-- доцни 70-ти–2000+ --> * [[Телематска уметност]] * [[Присвојување (уметност)|Уметност на присвојување]] * [[Неоконцептуална уметност]] * [[Ново европско сликарство]] * [[Туниско колаборативно сликарство]] * [[Мемфиска група]] <!-- 1980–87 --> * [[Киберделик]] <!-- 1980-ти–90-ти --> * [[Neue Slowenische Kunst]] <!-- 1984–денес --> * [[Скреч видео]] * [[Трансгресивна уметност|Трансгресивна]] * [[Ретрофутуризам]] * [[Млади британски уметници]] <!-- 1988–1990-ти+ --> * [[Суперфикција]] <!-- 1989–денес --> * [[Таринг Пади]] * [[Суперфлет]] * [[Нова Лајпцишка школа|Нова Лајпцишка школа]] * [[Иницијатива управувана од уметници]] * [[Артивизам]] * [[Република на дизајнерите]] <!-- главно 1990-ти --> * [[Гранџ#Графички дизајн|Гранџ дизајн]] * [[Вердадизам]] * [[Кинеска апартманска уметност]] * [[Осцилоскопска музика]] | group4 = 2000–<br/>денес | list4 = * [[Амазонска поп-арт уметност]] * [[Алтермодерн]] * [[Уметност заради уметност]] * [[Уметничка игра]] * [[Уметничка интервенција]] * [[Брендализам]] * [[Класичен реализам]] * [[Современа африканска уметност]] ** [[Афрофутуризам]] * [[Современа домородна австралиска уметност]] * [[Незаменлив токен#Дигитална уметност|Крипто уметност]] * [[Киборг уметност]] * [[Ексцесивизам]] * [[Фиктивна уметност]] * [[Рамен дизајн]] ** [[Корпоративен Мемфис]] * [[Хипермодернизам (уметност)|Хипермодернизам]] * [[Хиперреализам (визуелни уметности)|Хиперреализам]] * [[Идејна уметност]] * [[Интернет уметност]] ** [[Пост-интернет]] * [[Ајфон уметност]] * [[Кич движење]] * [[Светлосно сликање]] * [[Масурреализам]] * [[Современо европско сликање со мастило]] * [[Неофутуризам]] * [[Неомодерна#Уметничка група|Неомодерна]] * [[Неосимболизам]] * [[Пасионизам]] * [[Пост-ЈБА]] * [[Релациска уметност]] * [[Скеуморфизам#Во дизајнот|Скеуморфизам]] * [[Софтверска уметност]] * [[Звучна уметност]] * [[Стакизам]] * [[Суперфлет]] ** [[СоФло Суперфлет]] ** [[Суперстроук]] * [[Тојизам]] * [[Вејпорвејв]] * [[Мрежа на уметници што пешачат]] }} | group10 = Поврзано | list10 = * [[Историја на уметноста]] * [[Апстрактна уметност]] ** [[Асемично пишување]] * [[Антиуметност]] * [[Авангарда]] * [[Балет Рус]] * [[Христијанска уметност]] ** [[Уметност во протестантската реформација и контрареформацијата]] ** [[Католичка уметност]] ** [[Икона]] ** [[Лутеранска уметност]] * [[Дигитална уметност]] * [[Фантастична уметност]] * [[Народна уметност]] * [[Хиерархија на жанрови]] ** [[Жанровско сликарство]] ** [[Историско сликарство]] * [[Илуминиран ракопис]] * [[Илустрација]] * [[Интерактивна уметност]] * [[Еврејска уметност]] * [[Кич]] * [[Пејзажно сликарство]] * [[Модернизам]] ** [[Модерна скулптура]] ** [[Доцниот модернизам]] * [[Наивна уметност]] * [[Аутсајдерска уметност]] * [[Портрет]] * [[Праисториска уметност#Европа|Праисториска европска уметност]] * [[Квир уметност]] * [[Реализам (уметности)|Реализам]] * [[Шок уметност]] * ''[[Trompe-l'œil]]'' * [[Западно сликарство]] | below = * {{icon|Category}} [[:Предлошки за уметнички правци и движења|Категорија]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> c8fs9rycdn3miozpxugs1tmyjlo4uz3 Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 0 1158449 5651334 4694270 2026-10-29T19:45:59Z Ehrlich91 24281 5651334 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Леонтиј |слика = Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Преспанско-пелагониска |намесништво = Крушевско-демирхисарско |парохија = Слепчанска |координати = {{Coord|41|14|15|N|21|13|8|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Граиште |општина = Демир Хисар |држава = Македонија |патрон = [[Свети Леонтиј]] |изградба = |завршено = 1927 |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабна |архитектонски стил= |површина = }} '''Свети Леонтиј''' — главна селска црква во [[демирхисарско]]то село [[Граиште]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа на падина над селото [[Граиште]], а околу нејзе се наоѓаат и самите селски гробишта. == Историја == Црквата била изградена во 1927 година на стари темели од некогашен храм.<ref name="ГеоНасДХ">{{ГеоНасДХ|страница=26}}</ref> == Архитектура == Храмот во основа претставува впишан крст со полукружна апсида и плиток дрвен свод. Ѕидовите на црквата во внатрешноста и на фасадата се малтерисани и варосани бело. Покривот на црквата е на две води и покриена со ќерамиди.<ref name="ГеоНасДХ" /> == Галерија == <gallery mode=packed heights=100px> Податотека:Викиекспедиција Железник 276.jpg|Предниот дел Податотека:Викиекспедиција Железник 279.jpg|Селските гробишта Податотека:Викиекспедиција Железник 281.jpg|Поглед на црквата Податотека:Викиекспедиција Железник 282.jpg|Поглед на црквата Податотека:Викиекспедиција Железник 284.jpg|Дел од гробовите Податотека:Викиекспедиција Железник 280.jpg|Селските гробишта Податотека:Гробишта во Граиште.jpg|Селските гробишта Податотека:Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 2.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 3.jpg|Споредниот влез Податотека:Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 4.jpg|Источната страна Податотека:Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 5.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 6.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 7.jpg|Припратата Податотека:Црква „Св. Леонтиј“ - Граиште 8.jpg|Влезот во припратата </gallery> == Поврзано == * [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво]] * [[Слепчанска парохија]] * [[Граиште]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Leontius Church (Graište)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Леонтиј, Граиште}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Леонтиј во Македонија|Граиште]] jb5mqxs7pkd5stf7cxmfs64zyuheupf Хаифа 0 1158995 5651482 5273669 2026-10-30T10:22:29Z Rijikk 116125 5651482 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Хаифа | native_name = {{Hlist | {{Lang|he|{{Script/Hebrew|חֵיפָה}} |rtl=yes}} | {{Lang|ar|{{lang|ar|حَيْفَا}} |rtl=yes}} }} | settlement_type = [[List of cities in Israel|City]] | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/3/2/2 | border = infobox | total_width = 300 | caption_align = center | image1 = PikiWiki_Israel_76755_haifa_lights_in_the_evening_(cropped).jpg | caption1 = Downtown and [[Port of Haifa]] | image2 = SailTower.jpg | caption2 = [[Sail Tower]] | image3 = Haifa_5694-1.jpg | caption3 = [[Baháʼí World Centre]] | image4 = Israel_Electric_Company_Building_-_Hof_HaCarmel_-_Haifa.jpg | caption4 = [[IEC Tower]] | image5 = 98082 polytechnic PikiWiki Israel.jpg | caption5 = [[Madatech]] | image6 = Bat Galim neighborhood and Haifa Bay.jpg | caption6 = [[Bat Galim]] | image7 = Hadar_and_Carmel.jpg | caption7 = [[Hadar HaCarmel]] | image8 = 97600_stella_maris_monastery_PikiWiki_Israel.jpg | caption8 = [[Stella Maris Monastery]] | color = red }} | image_flag = Flag of Haifa.svg | image_blank_emblem = [[File:Haifa coa.svg|60px]] | blank_emblem_type = Coat of arms | image_map = Printable_map_haifa_israel_g_view_level_12_eng_svg.svg | mapsize = 250px | map_caption = Map of Haifa | pushpin_map_alt = | pushpin_map = Israel north haifa#Israel | pushpin_mapsize = | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = Location in Israel | coordinates = {{coord|32|49|09|N|34|59|57|E|region:IL|display=inline,title}} | grid_name = Grid&nbsp;position | grid_position = 145/246 [[Palestine grid|PAL]] | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Israel}} | subdivision_type1 = | subdivision_name1 = | subdivision_type2 = [[Districts of Israel|District]] | subdivision_name2 = {{flag|Haifa District|name=Haifa}} | established_title = Founded | established_date = 1st century CE | leader_title = Градоначалник | leader_name = [[Jона Jахав]] | unit_pref = dunam | area_total_dunam = {{formatnum:63666|R}} | population_footnotes = {{Israel populations|reference}} | population_total = {{Israel populations|Haifa}} | population_urban = 600,000 | population_metro = 1,050,000 | population_as_of = {{Israel populations|Year}} | population_density_km2 = auto | website = {{URL|http://www.haifa.muni.il/English/Pages/default.aspx|www.haifa.muni.il}} }} [[Податотека:Keren Hayesod Album, Haifa (cropped).jpg|мини|алт=Хаифа, 1925 - 1937|Хаифа, 1925 - 1937]] [[Податотека:Haifa Bay.JPG|мини]] '''Хаифа''' — град во [[Израел]] со население од околу 280.000 жители и уште 300.000 во неговата непосредна околина. Градот се наоѓа на брегот на [[Средоземно Море|Средоземното Море]], под планината Кармел, која е прогласена за национален парк. ==Сообраќај== Уште во 1888 година, во Хаифа била изградена железничка пруга. Покрај автобускиот превоз, во Хаифа оперира и надземното „метро“ наречено „Кармелит“, а од планината Кармел до морскиот брег се спушта жичарница. Исто така, во градот се наоѓаат пристаништата Хаифа и Кишон, а во близината на градот има [[аеродром]].<ref name="Haifa Tourist Board 2014">Haifa Tourist Board, ''I love Haifa'', 2014.</ref> ==Трговски центри== Хаифа располага со бројни трговски центри, како:<ref name="Haifa Tourist Board 2014"/> * Трговски центар Хаифа Аудиториум * Трговско-забавен центар Кастра * Трговски центар Синемол - Лев Ха'мифрац * Градски центар * Хаифа мол * Центарот Хорев * Хуцот Ха'мифрац * Големиот кањон, најголемиот трговско-забавен центар во Израел * Центарот Панорама * Пазарот Талпиот ==Религиозни места== Во Хаифа се наоѓаат неколку свети места од неколку различни [[Религија|религии]]:<ref name="Haifa Tourist Board 2014"/> * Кабабир - мала заедница (село) населено со припадниците на [[муслиман]]ската секта на Ахмед. Селото се наоѓа во непосредна близина на центарот Кармел, а во селото се наоѓа [[џамија]]та на Махмуд. * Пештерата на [[Пророк Илија|пророкот Илија]] (Ме'арат Елијаху) * Манастирот ''Stella Maris''. * Градината на [[Бахаи]] со светилиштето - светски центар на религијата Бахаи. ==Германската колонија== Во центарот на градот, од Градината Бахаи до пристаништето Хаифа, долж авенијата [[Бен Гурион]] се протега Германската колонија, која е една од главните туристички знаменистости на Хаифа.<ref name="Haifa Tourist Board 2014"/> ==Културни и образовни институции== Најпознати институции од областа на образованието, уметноста и културата во Хаифа се:<ref name="Haifa Tourist Board 2014"/> * [[Универзитетот на Хаифа]], сместен на планината [[Кармел]], на надморска висина од 480 метри. Во рамките на универзитетот особено се истакнуваат главната зграда ([[облакодер]]от Ешкол) и [[Археологија|археолошкиот]] музеј. * Технион, т.е. Технолошкиот институт за високо образование, најпознатиот технолошки универзитет во Израел, сместен во квартот Неве Ша'анан * Уметничката куќа Шагал * Музејот на имиграцијата и поморството * Музејот на [[житарици]] Дагон * Железничкиот музеј на Хаифа, сместен во камена отоманска зграда во историскиот дел на Источна Хаифа * Музејот на [[Мане Кац]] * Мадатех - Националниот музеј на Израел за наука, технологија и вселенски истражувања * Центарот за посетители во состав на електричната централа на Израелската електрична корпорација * Музејот на Реубен и Едит Хехт * Музејот на уметноста на Хаифа * Националниот поморски музеј * Музејот на Хаифа (Беит Ха'ам), сместен во Беит Ха'ам, првата изградена куќа во Германската колонија, која првобитно служела како конференциска сала и како училиште * Музејот на јапонска уметност Тикотин * Музејот на Херман Шрук * Преисторискиот музеј Стекелис ==Паркови== Во Хаифа постојат повеќе паркови, како:<ref name="Haifa Tourist Board 2014"/> * Градина на мајките (Ган Ха'ем) * Спомен -парк, посветен на израеслките војници од Хаифа кои загинале во војните што ги водел Израел * Градина на скулптурите, со 29 бронзени скулптури на уметничката [[Урсула Марбин]] * Зоолошка градина * Паркот Хехт, најголемиот парк во Хаифа кој се протега меѓу плажата Дадо и Израелскиот океанографски и лимнолошки истражувачки центар ==Плажи== Најпознати плажи во Хаифа се:<ref name="Haifa Tourist Board 2014"/> * Променадата Бат Галим * плажата Замир * плажата Дадо * плажата Јужен Дадо == Наводи == {{наводи}} {{Најголеми градови во Израел}} [[Категорија:Градови во Израел]] [[Категорија:Населени места основани во 1 век]] b0gz8okyats7irrtakfn804c40s9bqx Колт 0 1168080 5651491 5407457 2026-10-30T10:26:38Z Annacantrell 138211 5651491 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Kolt<br />Колт | image = | alt = | caption = Kolt во [[2014]] година | background = group_or_band | origin = [[Скопје]], [[Македонија]] | genre = [[Алтернативен рок]], [[Хард-рок]], [[Прогресивен метал]], [[Панк рок|Панк-рок]], [[Блуз]], [[Џез]], [[Гранџ]] | years_active = 2014–2016 | Brief_Hiatas = | label = Kolt Recordings (Независни)<ref>{{наведени вести |title=Kolt Recordings на страницата на ВБУ музички регистар |url=http://www.muzichkiregistar.com/PublisherDetails.aspx?id=10120 |accessdate=27 декември 2016 |publisher=muzichkiregistar.com |date= }}{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | associated_acts = | website = | current_members = | past_members =Златко Петровски<br />Томи Апостолов<br />Никола Велевски - Ник<br />Дејан Которчевиќ - Котор<br />Владо Крстевски }} '''Колт''' биле [[Рок]] [[бенд]] од [[Скопје]], [[Македонија]], основани во 2014 година од гитаристот Томи Апостолов и басистот Никола Велевски, и заокружени со вокалот Златко Петровски и тапанарот Дејан Которчевиќ. Пред распадот во 2016 година, тапанарот Котор бил замет со Владо Крстевски, а вокалот Златко бил привремено заменет од Томи и Ник. Нивната музика е хибрид од различни жанрови, вклучувајќи [[Хард рок]], [[Панк рок|Панк-рок]], [[Блуз]], [[Алтернативен рок]], [[Гранџ]], [[Прогресивен метал]], и [[Џез]]. Бендот има издадено еден [[Студиски албум]] и едно [[EP]]. Нејасно е што би се случило со необјавениот и неснимен материјал. ==Историја== ===Формација и “Equilibrium”=== Колт биле формирани во јануари 2014 година, добивајќи го името по [[САД|американскиот]] пронаоѓач и индустријалец Семјуел Колт, но поради стилски причини, Томи и Ник одлучиле името да започнува на "К", наместо на "Ц". Во следните неколку месеци, Томи и Ник создале и работеле на 26 песни вметнувајќи различни жанрови – главно [[хард-рок]], [[алтернативен рок]], [[Панк рок|панк-рок]], [[метал]] и [[блуз]]. Во Мај 2014 година, Томи стапил во контакт со Златко Петровски кој ја прифатил поканата да се приклучи на групата како вокал и текстописец. Истиот месец, поставата на бендот е заокружена од страна на тапанарот Дејан Которчевиќ - Котор. Не трошејќи го своето време, веднаш одлучиле да влезат во студио и да снимат единаесет од дваесет и шест песни за нивниот деби албум со наслов "Equilibrium". Кога ги завршиле сесиите, кон крајот на Септември, започнале со редовни проби на материјалот за настапи во живо, додека Томи работел на миксот и мастерот на албумот. На 29 ноември 2014 година, своето прво појавување во јавноста, Колт, го имале како дел од Таксират "[[Лузер фест]]" во кој дебитирале со четири песни од претстојното издание.<ref>{{наведени вести |title=„Лузер Фест“ ги избра своите финалисти |url=http://inpress.com.mk/?p=11790 |accessdate=27 декември 2016 |publisher=inpress.com.mk |date=6 ноември 2014 }}{{Мртва_врска|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "Equilibrium" бил независно објавен на 12 декември 2014 година. Една недела подоцна, на 17 декември учествувале на јубилејниот 30-ти "Рок Фест".<ref>{{наведени вести |title=Избрани учесниците на ''Рок фест” |url=http://vecer.mk/zabavna/izbrani-uchesnicite-na-rok-fest |accessdate=27 декември 2016 |publisher=inpress.com.mk |date=10 декември 2014 }}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На 10 јануари 2015 година, за првпат се појавиле на националната телевизија [[Телевизија Алфа|Алфа]], за промоција на "Еквилибриум", претставувајќи се со синглот "Dry".<ref>{{наведени вести |title=KOLT- DRY (VO SABOTA POPLADNE) |url=https://www.youtube.com/watch?v=WbwRxzWur_w |accessdate= 27 декември 2016 |publisher=youtube.com |date=12 јануари 2015}}</ref> ===“Solipse” и раздорот на бендот=== Во Февруари, Колт, настапиле на фестивалот "Земјотрес 3",<ref>{{наведени вести |title=ЗЕМЈОТРЕС 3: Фестивал на независна музика |url=https://www.facebook.com/events/1533420583610535/ |accessdate= 27 декември 2016 |publisher=facebook.com |date=}}</ref> и започнале да го снимаат материјалот за вториот албум "Solipse", претежно вметнувајќи прогресивен рок и метал, и примеси на џез – нови елементи на нивниот звук. Целиот албум бил снимен во слободен проток, а темпото на тапаните и басот се снимени во живо. Во Мај го снимиле своето прво музичко видео за песната "Chess" и учествувале на "Македонските Алтернативни Награди". Во Септември, со одбран материјал од двата албума, во поинтимно издание настапиле на четвртиот, годишен "Acoustic Square Festival".<ref>{{наведени вести |title=СЕ ОДРЖА AКУСТИК СКВЕР ФЕСТИВАЛ 2015 |url=http://www.skopje.gov.mk/ShowAnnouncements.aspx?ItemID=8486&mid=482&tabId=1 |accessdate=27 декември 2016 |publisher=skopje.gov.mk |date=16 септември 2015 }}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На 9 Октомври била промоцијата на музичкото видео на "Chess", заедно со краток документарен филм за неговото снимање.<ref>{{наведени вести |title=Скопјаните „Колт“ го најавуваат вториот албум со „Chess“ |url=http://daily.mk/zabava/skopjanite-kolt-najavuvaat-vtoriot-album-chess |accessdate= 27 декември 2016 |publisher=radio.mk преку daily.mk |date=19 октомври 2015}}</ref> На 6 ноември заедно со „Cutting Edge“ одржале заедничка концертна промоција на своите албуми.<ref>{{наведени вести |title=Концертна промоција на „Kolt“ и „Cutting Edge“ |url=http://allevents.in/skopje/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%E2%80%9Ekolt%E2%80%9C-%D0%B8-%E2%80%9Ecutting-edge%E2%80%9C/1719057668326231 |accessdate=27 декември 2016 |publisher=allevents.in |date= }}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Од средината на Ноември до крајот на Јануари, 2016 година, бендот настапил во повеќе прилики низ различни градови на територијата на [[Република Македонија]]. На 29 јануари, Колт настапиле на “Infinity Festival Vol.1”, замислен како годишен настан организиран од страна на бендот.<ref>{{наведени вести |title=INFINITY FESTIVAL vol.1 @ МКЦ (Младински Културен Центар) |url=https://www.facebook.com/events/1644538152464445/ |accessdate= 27 декември 2016 |publisher=facebook.com |date=}}</ref> Во Февруари, започнале со творење на нови песни, со тоа што една демо песна, насловена “Egotistical Singularity”, бива најоформена песна за третото издание. Исто така, идејата за флеш игра, со нив како карактерите, добива поголемо внимание. На 19 март, по рутинска свирка, бендот спорел околу предлогот, кој го дал Котор, да се вклучи и ритам гитарист на места на кои бендот ќе свири преработки од различни бендови. Иако спорот бил оставен да се одлучи во наредните денови, Томи го отпушта Котор во истиот час. Разочаран од начинот на кој Томи се справил со стварите, Златко го напуштил бендот. Следниот ден одлучиле да не се издаваат песните снимени во целост “Tethered Cry”, “Motormouth”, “Clinomania” и “The River”, додека последните две песни, “Jupiter’s Rain” и “King” немале исполнети вокали. Причината е Златко, којшто не сакал неговите текстови да се користат, иако веднаш потоа се покајал и направил напор да го убеди Томи да издадат уште еден последен албум, неуспешно. Преработка на песната “[[Would]]” од [[Alice in Chains]] е исто така неиздадена, иако била снимена во целост. "Solipse", единственото EP, било објавенo на 3 април 2016 година, а бендот продолжил без Златко и Котор. ===Потешкотиите, последните настапи и распадот=== По откажувањето на веќе договорени настапи, Колт веднаш започнале со барање на замени. Неуспешни на неколку месеци, сè додека не го најдат тапанарот Владо Крстевски. Набрзо, добиле изненадувачка покана од “[[Демофест]]”, годишен фестивал кој се одржува во [[Бања Лука]], [[Босна и Херцеговина]].<ref>{{наведени вести |title=Два македонски бендови „Колт“ од Скопје и „Ки“ од Куманово на 9. „Демофест“ |url=http://text.mk/dva-makedonski-bendovi-kolt-od-skopje-i-ki-od-kumanovo-na-9-demofest/ |accessdate=27 декември 2016 |publisher=text.mk |date=22 јули 2016 }}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Експресно започнуваат со подготовки за настап. На 21 јули, настапиле со песната „Elegy of Destruction“ на првиот полуфинален ден. Не успеале да се квалификуваат во финалето. На 1 Септември, настапуваат на Бла-Бла Стејџот како дел од Пиволенд.<ref>{{наведени вести |title=Запознајте ги бендовите кои ќе свираат на Бла Бла стејџот |url=http://blabla.mk/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE/%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%98%D1%82%D0%B5-%D0%B3%D0%B8-%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BA%D0%BE%D0%B8-%D1%9C%D0%B5-%D1%81%D0%B2%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%B0-2/ |accessdate=27 декември 2016 |publisher=text.mk |date=30 август 2016 |archive-date=2016-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013100624/http://blabla.mk/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE/%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%98%D1%82%D0%B5-%D0%B3%D0%B8-%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BA%D0%BE%D0%B8-%D1%9C%D0%B5-%D1%81%D0%B2%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%B0-2/ |url-status=dead }}</ref> На 15 Декември, поради недостиг на оптимизам, иако немало голем недостаток на материјал за втор албум, Ник одлучил да го напушти бендот. И Томи и Владо ја прифатиле неговата одлука, па на истиот ден, по скоро три години, официјално се распаднале. ==Музички стил== Освен [[Хард рок]], првите сесии на бендот се повеќе ориентирани кон [[Панк рок|Панк-рок]] и [[Блуз]] од кои произлегуваат песни како "Brutality", "The Smell" и "Patriot" , додека "Night" и "Lemonade" се напишани како класични блуз рифови. Примарни влијанија на првиот албум се уметници како: [[Soundgarden]], [[Foo Fighters]], [[The Melvins]], [[Skunk Anansie]], [[Monster Magnet]], [[Them Crooked Vultures]], [[Мади Вотерс]], [[Slash]], [[Velvet Revolver]] и [[Guns N' Roses]]. Како што сесиите продолжуваат, бендот посегнува кон [[Прогресивен метал]], со што се создаваат песни како "Zophist`s Respite" и " Heterogeneous". Песната "Jupiter`s Rain" има најистакнати примеси на [[Џез]]. Идеите и влијанијата за вториот албум се од уметниците: [[Porcupine Tree]], [[Tool]], [[Џеф Бакли]], [[Opeth]], [[Alice in Chains]], [[Alter Bridge]], [[Black Keys]], [[Pantera]], [[Black Label Society]], [[Aghora]], [[Korn]], Foo Fighters, Velvet Revolver, Soundgarden и [[Куртис Мејфилд]]. ==Дискографија== * Equilibrium (2014)<ref>{{наведени вести |title=Equilibrium на страницата на ВБУ музички регистар |url=http://www.muzichkiregistar.com/AlbumDetails.aspx?id=19404 |accessdate=27 декември 2016 |publisher=muzichkiregistar.com |date= }}{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Solipse (2016)<ref>{{наведени вести |title=Solipse на страницата на ВБУ музички регистар |url=http://www.muzichkiregistar.com/AlbumDetails.aspx?id=33999 |accessdate=27 декември 2016 |publisher=muzichkiregistar.com |date= }}{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.muzichkiregistar.com/AuthorDetails.aspx?id=14324 Kolt на страницата на ВБУ музички регистар]{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Категорија:Бенд]] [[Категорија:Бендови од Македонија]] ks1ycit663agqadmp5gqv9tj5terbsu Анасон 0 1180008 5651536 5616979 2026-10-30T11:41:53Z Виолетова 1975 5651536 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Анасон | image = Koehler1887-PimpinellaAnisum.jpg | image_caption=Илустрација од 1897 г.<ref>from Franz Eugen Köhlae, Köhlae's Medizinal-Pflanzen, 1897</ref> | genus = Pimpinella | species = anisum | authority = [[Карл Линеј|L.]] | synonyms = {{расклопен список|bullets = true |title=<small>Синоними</small> |''Anisum odoratum'' <small>Raf.</small> |''Anisum officinale'' <small>DC.</small> |''Anisum officinarum'' <small>Moench</small> |''Anisum vulgare'' <small>Gaertn.</small> |''Apium anisum'' <small>(L.) Crantz</small> |''Carum anisum'' <small>(L.) Baill.</small> |''Pimpinele anisa'' <small>St.-Lag.</small> |''Ptychotis vargasiana'' <small>DC.</small> |''Selinum anisum'' <small>(L.) E.H.L. Krause</small> |''Seseli gilliesii'' <small>Hook. & Arn.</small> |''Sison anisum'' <small>(L.) Spreng.</small> |''Tragium anisum'' <small>(L.) Link</small> | synonyms_ref= <ref name="WFO">{{нмс |url=http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000390925 |title=''Pimpinella anisum'' L. |date=2023 |website=World Flora Online |publisher=World Flora Consortium |access-date=22 јануари 2023 }}</ref> }} }} '''Анасон''' ({{науч|Pimpinella anisum}}) — растение од семејството на [[Штитоцветни|штитоцветните]] (''Apiaceae''). Расте од 0,5 до 1 метар во височина. Расте во областите околу [[Средоземно Море|Средоземјето]]. == Име == Латинското име е ''Pimpinella anusum''. На македонското јазично подрачје познато е како и луканство (Горни Броди, Сер), кликанцу (Савек, Демир Хисар), разијане (Прилеп), аласојне (Дрен, Прилеп).<ref>''Билтен на одборот за изработување на македонската терминологија, МАНУ, Скопје, 1974, стр. 11''</ref> == Особини == * Има гранулести, меки, снегулести влакна покриени со шупливо [[стебло]]. Стеблото почнува да се разгранува на 2/3 од височината. * [[Цвет]]овите се бели, распоредени во штитасти цветови. [[Лутичиња|Лутуците]] му се прекриени со ситни влакненца. Растат во китките во облик на извртен чадор. Содржат ароматично масло, така што имаат пријатен мирис. * [[Лист]]овите се на дното и се состојат од 3 округлести врежани листови, средни прстенасти листови, а горните крпасто разделени. * [[Плод]]от е во облик на јајце, спрема врвот сушен, а од страна малку стиснат, долгнавест од 3 до 6 милиметри. Бојата од плодовите е светлозелена. Плодот ([[семе]]) се употребува и како зачин и како лек. * [[Корен]]от е тенок и вретенест. Лековитиот дел од плодот, односно зрелото [[семе]] се собира само по суво време. == Употреба == Главната примена на анасонот во традиционалната европска фитотерапија била поради неговото карминативно дејство (намалување на надуеноста), како што забележал Џон Џерард во неговото дело. Според [[Плиниј Постариот]], анасонот се користел како лек против несоница, наутро се џвакал заедно со растението ''[[Smyrnium olusatrum]]'' и малку [[мед]] за освежување на здивот, а измешан со вино служел како лек против каснувања од отровни змии.<ref>{{cite book|title=The Natural History of Pliny|last=Pliny|publisher=Henry Bohn|others=translators John Bostock, Henry Riley|year=1856|volume=4|location=London|pages=271–274|chapter=Book XX. Anise—sixty-one remedies|oclc=504358830}}</ref> Во медицината од 19 век, анасонот се подготвувал како ''{{lang|la|aqua anisi}}'' („вода од анасон“) во дози од една унца или повеќе, како и во форма на ''{{lang|la|spiritus anisi}}'' („спирт од анасон“) во дози од 5–20 миними (мерна единица за течност).{{sfn|Chisholm|1911}} Во [[Турција|турската]] народна медицина, неговите семиња се користеле за поттикнување на [[апетит]], како средство за смирување или како [[диуретик]].<ref>Baytop, T. (1999) ''Therapy with medicinal plants in Turkey, Past and Present.'' Kitapevi, Istanbul, Turkey, 2nd edition, pp. 142.</ref> Анасонот се употребува во производство на колачи и [[слатки]], [[козметика]], производство на [[ликер]]и, како и алкохолни пијалаци, како што е [[мастика]], [[узо]], [[Ракија|анасонова ракија]] Вистинскиот анасон денес се употребуа во незначителни количества, бидејќи е потиснат од ѕвездестиот анасон (''[[Illicium verum]]'') којшто има мирис и [[вкус]] на анасон, но [[ботаника|ботанички]] не е во никаква врска со него. == Одгледување == Семето на билките се сади во април, плодот се собира кон крајот на август. Плодот сам отпаѓа, а созрева нерамномерно. Приносот е околу 1 тон на хектар.{{sfn|Ashurst|1999|p=33}} === Историја на одгледување === Првпат, анасонот се спомнува во египетскиот папирус што датира од околу 1500 година п.н.е. == Поврзано == * [[Анасонка]] * [[Мастика]] * [[Узо]] == Наводи == {{reflist}} == Литература == * {{Наведена книга |last=Ashurst|first=Philip R. |publisher=Springer |year=1999|url=https://books.google.com/?id=hrWuqmtwJiEC&dq=anethole&q=anethole#search_anchor |isbn=978-0-8342-1621-1||title=Food Flavorings |pages=33}} == Надворешни врски == {{рвр|Pimpinella anisum}} {{Таксонска лента}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Бедренка]] [[Категорија:Зачини]] [[Категорија:Турцизми]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Азија]] aiwembxrdfahk3jn1dxjs652nifwgix Категорија:Луѓе од Стразбур 14 1183444 5651423 3642175 2026-10-30T06:31:33Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651423 wikitext text/x-wiki {{рв|People of Strasbourg}} [[Категорија:Стразбур]] [[Категорија:Луѓе по град во Франција|Стразбур]] [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток]] 0humoojg4bcrzrs0y942l4c08un6uzi 5651424 5651423 2026-10-30T06:32:03Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Луѓе од Алзас]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651424 wikitext text/x-wiki {{рв|People of Strasbourg}} [[Категорија:Стразбур]] [[Категорија:Луѓе по град во Франција|Стразбур]] [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток]] [[Категорија:Луѓе од Алзас]] ejdiln8xjff4w563o5qcac30ejgt9ur 5651425 5651424 2026-10-30T06:32:14Z Bjankuloski06 332 5651425 wikitext text/x-wiki {{рв|People of Strasbourg}} [[Категорија:Стразбур]] [[Категорија:Луѓе по град во Франција|Стразбур]] [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток|Стразбур]] [[Категорија:Луѓе од Алзас|Стразбур]] girn6znwj7k8i2p5p31s03t5oh5toki Разговор со корисник:Jtasevski123 3 1184912 5651262 5576362 2026-10-29T15:16:59Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651262 wikitext text/x-wiki [[/Архива 1]] == Пролет 2025 == Благодарам. ;) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:34, 7 април 2025 (CEST) :Нема на што! Во секое време слободно постави прашање ако нешто не ти е јасно па ќе се обидам да ти помогнам штом видам :) :Инаку ако сакаш да ставиш знаме пред името на државата ќе отвориш големи загради <nowiki>{{flag|Србија}}</nowiki> и ќе го вметне знамето плус името на државата како што можеш да видиш кај другите натпреварувачи [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2025/евиденција|овде]]. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:07, 7 април 2025 (CEST) ::може ли во натпреварот да учествуваат и статии со врска за Италија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:12, 30 април 2025 (CEST) ::и поврзани со Хрвати.[[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:16, 30 април 2025 (CEST) :::Нема да се сметаат статиите поврзани со Италија, само од овој следниот [[metawiki:Wikimedia_CEE_Spring_2025/List_of_Articles|список]]. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:30, 30 април 2025 (CEST) Оно што е напишано за статии кое су помалку од 20 не е по правило, тоа не е пишувало во целиот текот на натпреварот. Јас сум работел на тие статии и несум награден а по збирот на бодови сум освоил второ место. Големо разочарување. Поздрав. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 11:44, 3 август 2025 (CEST) :Мојата грешка. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:34, 3 август 2025 (CEST) ::Добра вечер, извинете на доцниот одговор, но не го исполнувате условот со просечната оценка бидејќи вашите статии се сите речиси никулци. Ако имате какви било прашања околу бодувањето на натпреварот би ве замолил да се обратите кај жири комисијата за да ви образложат. Убава вечер! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 23:38, 17 август 2025 (CEST) == Викисредба (29 мај 2025) == Добар ден, Jtasevski123. Сакам да се заблагодарувам за поканата на третата викисредба, но со голем жал не можам да дојдем поради здравствени причини. Се надевам дека на следната вилисредба, со вашата поканата, ке дојдем. Уште еднаш благодарам на вашата поканата. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:14, 27 мај 2025 (CEST) :Нема на што, секако ќе има и наредна се надевам дека ќе бидете во можност да дојдете! И ви посакувам брзо закрепнување. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:34, 28 мај 2025 (CEST) Благодарам на поканата. Имам едно прашање, знаете ли воѕен ред од Скопје за Белград во вечерниот термин? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 15:32, 27 јуни 2025 (CEST) :Добар ден, зависи со која агенција сакате да патувате,ама има секојдневно речиси тури. На пример ова го најдов за понеделник: https://shop.flixbus.mk/search?departureCity=7c0e2d09-d177-4c0b-a274-051c9c9a6347&arrivalCity=340bdce6-7eb1-4c50-bd1e-fd43485cdfef&route=%D0%A1%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D1%98%D0%B5-%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4&rideDate=30.06.2025&adult=1&_locale=mk&departureCountryCode=MK&arrivalCountryCode=RS&features%5Bfeature.enable_distribusion%5D=1&features%5Bfeature.train_cities_only%5D=0&features%5Bfeature.auto_update_disabled%5D=0&features%5Bfeature.webc_search_us_veterans_promoted%5D=0&features%5Bfeature.webc_search_no_stations_limit%5D=0&features%5Bfeature.webc_station_search%5D=0&features%5Bfeature.webc_search_grouping_trips%5D=0&features%5Bfeature.darken_page%5D=1 [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:39, 28 јуни 2025 (CEST) Фала ѕа бројот, и уште еднаш сакам да икажам моја благодарност ѕа вашето гостопримствето. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 20:35, 1 јули 2025 (CEST) :Нема на што, многу ни е драго што ни ја збогативте средбата со вашето присуство! До наредна прилика! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:49, 3 јули 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Може ли да се иста илустрација (на примерот стара карта) тури у повише статии? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 15:08, 2 јули 2025 (CEST) :Добар ден, карти не се сметаат за натпреварот. Ако веќе статијата има илустација тогаш нема да се смета ако додадете уште фотографии или обновите некоја. Придржувајте се само на статии што немаат никаква илустрација. И да напоменам исто поени се смета без разлика колку илустрации вметнете во една статија (дали една или десет). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:51, 3 јули 2025 (CEST) уште едно прашање. во статијата [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%BE&action=history Манастир Бабичко] сум додал илустрацијата, ама сум забравил во описот хаштаг, потоа сум направил ситна изменка на неа и додадов во описот хаштагот. ке се рачуна ли тоа во поен? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:36, 3 јули 2025 (CEST) :Да, ќе го рачунаме дека се случуваат грешки не е воопшто проблем, но припазувај за наредните. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:26, 3 јули 2025 (CEST) Дали се во статијата [[Жан Виденов]] слика од потписот вклучува во илустрации? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:49, 13 јули 2025 (CEST) :Добар ден, би ти препорачал да не ги илустрираш тие статии дека потписот е сепак превземен од Ризницата, па така испаѓа дека е веќе илустрирано. Убав ден [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:56, 14 јули 2025 (CEST) == Question from [[User:KNaumovska12|KNaumovska12]] (15:47, 25 август 2025) == Здраво, имам прашање во врска со мојата страница. Уредував, но не гледам да е јавно достапна. Може ли да ми кажете што недостасува или што треба да направам? --[[User:KNaumovska12|KNaumovska12]] <small>([[User talk:KNaumovska12|разговор]])</small> 15:47, 25 август 2025 (CEST) :Добар ден KNaumovska12, :Дали ме прашувате за страницата [[Борче Наумовски]]? Ако се работи за таа статија, сè уште не ја прегледал некој потврден корисник, затоа не е сè уште јавно достапна за читање. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 17:22, 25 август 2025 (CEST) ::Да ве прашував за таа страница, ви благодарам за одговорот. [[User:KNaumovska12|KNaumovska12]] <small>([[User talk:KNaumovska12|разговор]])</small> 14:06, 16 септември 2025 (CEST) == Месечни награди за уредувачки денови+викенди == Здраво, сакав да прашам дали овие месечни награди се доделуваат само за прво место или за сите што ќе ги исполнат условите? Мислам дека погрешно разбрав. [[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 13:31, 5 февруари 2026 (CET) :Добар ден, само една награда има месечно, условите се поставени за минимум придонеси и учества за потоа да се пресмета најплодотворниот корисник од тој месец (што ги исполнува условите). [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:10, 5 февруари 2026 (CET) == Пролет 2026 == Здраво Јован. Ќе биде ли натпревар Пролет 2026? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 14:08, 22 март 2026 (CET) :Добар ден Марко, :Да натпреварот ќе започне на 1 април. :Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:35, 22 март 2026 (CET) == Question from [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] (18:42, 24 март 2026) == ако преводот од машината е без грешки што да правам тогаш? --[[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 18:42, 24 март 2026 (CET) :Добар ден, ако сметате дека преводот е без грешки, тогаш можете слободно да објавите, а ако не ви дозволува поради многу неизменет текст тогаш можете да парафразирате неколку реченици за да ви дозволи. Има исто така неколку начини да го намалите тоа без да менувате текст или многу малку. На пример: за работи што се случиле во минатото користиме глаголска л форма, бил, пишувал, работел бидејќи не сме биле таму да користиме другите форми како беше, пишуваше и останато. Друг пример наводите залепи ги за точките како што ти ја поправивме статијата што си ја создал за националниот парк, :вака: Јован работел во хотел.<ref>{{Наведено списание|date=2026-01-17|title=Главна страница|url=https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0&oldid=5495126|journal=Wikipedia, the free encyclopedia|language=mk}}</ref>, a не вака Јован работел во хотел. <ref>{{Наведено списание|date=2026-01-17|title=Главна страница|url=https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0&oldid=5495126|journal=Wikipedia, the free encyclopedia|language=mk}}</ref> (отстрането е празното место). :Друго: '''Референци''' ги викаме '''Наводи''', '''Видете исто така''' е '''Поврзано''', и уште други работи. :Какви било други прашања да имате слободно обратете ми се овде. :Пријатно [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:19, 24 март 2026 (CET) ::Ќе ти ги прегледам и поправам новите статии, па можеш да видиш од таму што се грешките за во иднина да ги избегнуваш. Во Историја на статијата (горе десно од насловот). Па до моето или кое било друго корисничко име што ќе направи промени во вашата создадена статија, ќе кликнете '''посл''' (лево од часот кога е направена промената) и ќе ви прикаже измените. @[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:25, 24 март 2026 (CET) :::во ред ви благодарам за брзиот одговор, ќе се потрудам да внимавам на грешките од сега па натаму [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:32, 24 март 2026 (CET) ::::Нема на што, како што напоменав слободно за какви било прашања обратете ми се и ќе добиете одговор штом видам! ::::И да ви понудам ако сте заинтересирани за поубава обука за Википедија во живо, можете да ме исконтактирате на jovan@wikimedia.mk и да ви споделам каде ни е канцеларијата за дојдете и да ве обучиме на полесен начин. @[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] ::::Пријатна вечер. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 20:37, 24 март 2026 (CET) :::::секако би сакал [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 21:01, 24 март 2026 (CET) :::а за ова сеа што е за Војводства денес или од утре да почнеме? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 18:54, 25 март 2026 (CET) == Question from [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] (22:18, 7 април 2026) == На почетната вики страница ми го нема она со известувања за настани и натпревари, а имаопција за скриј што изгледа сум ја кликнал, како да го вратам освен со тоа рефреш на страна --[[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 22:18, 7 април 2026 (CEST) :Ќе треба да ги ресетираш колачињата што ти се во мрежниот пребарувач, '''Settings > Privacy and security > Third-party cookies > see all site and data permissions ,''' потоа да ги најдеш колачињата (cookies) за Википедија и да ги избришеш, па ќе ти се поправи. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:19, 8 април 2026 (CEST) == Question from [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] (08:05, 15 април 2026) == Дали ако направам статија за советскиот сојуз или руската империја ќе ми се важи под русија за натпреварот? --[[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 08:05, 15 април 2026 (CEST) :Да ќе се важат во натпреварот. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:06, 16 април 2026 (CEST) == Question from [[User:Rfstefan|Rfstefan]] (15:07, 8 јуни 2026) == Здраво Јаневски, Сакав да прашам во врска за правилата на Википедија меѓу корисниците. IvanKonev123 води разговор веќе со мене овие два дена. Не знам која му е целта, но има упатено навреди кон мене. Прво кога го започна разговорот мислев дека е на шега, но како што продолжи не ми звучи веќе на тоа. Сакам да знам како може да се превземат некакви мерки и дали воопшто ги има? Кај кого треба да се упатам или ти си таа личност на кого ова треба да го пријавам? Ви благодарам на вашето време од напред. Со почит --[[User:Rfstefan|Rfstefan]] <small>([[User talk:Rfstefan|разговор]])</small> 15:07, 8 јуни 2026 (CEST) :Добар ден, би те замолил да ги исконтактираш администраторите околу ова. Во прилог список на активни администратори: [[Википедија:Список на администратори|Список]], а тука е огласната табла каде што можеш да се повикаш со жалбатa (овде е најдобро), па во скоро време ќе ти вратат: [[Википедија:Огласна табла за администратори|Огласна табла за администратори]]. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:14, 8 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 12:21, 13 јуни 2026 (CEST) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:16, 29 октомври 2026 (CET) tv5uc39nyou0tdd90xyicsx03no7dge Фугасе леб 0 1204939 5651332 5596733 2026-10-29T18:45:43Z Amherst99 14303 /* */ 5651332 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Јадење|име=Фугасе|изворно_име=Фугасе|слика=Fougasse 1.jpg|вид=Леб|земја=Франција|регион=Прованска(регион во Франција)|кујна=Француска кујна}} Во француската кујна, '''фугасе''' е еден вид леб кој обично се поврзува со [[Прованса]], но во варијации го има и во други региони. Некои верзии се извајани или намалени во модел сличен на увото од пченица. == Историја и етимологија == Во Стариот Рим, ''panis focacius'' бил тенок леб печен во пепелта на огништето ('''focus''' на латински).<ref>{{Наведена книга |last=Root |first=Waverley |authorlink=Waverley Root |date=1992 |orig-year=Originally published 1958 |title=The Food of France |url=https://archive.org/details/foodoffrance00root |location=New York |publisher=Vintage Books |pages=[https://archive.org/details/foodoffrance00root/page/43 43]–44 |isbn=0-679-73897-5 |quote=}}</ref> Ова станало широк спектар на лебови, кои вклучуваат фокација во италијанската кујна, хогаза во Шпанија, фогаса во Каталонија, фугаса во Лигуријан, погача на Балканот, погаса во Унгарија, фугасе во Прованса (првично напишана фогаца), фуас или фуее во други француски региони и на Каналските Острови. Верзијата на Прованса е поверојатно да има додатоци како маслинки, сирење, лук или аншоа, кои се како примитивна форма на пица без домати. Исто така, во [[Португалија]] постои и ''fogaça'', сладок леб. Во [[Бразил]], ''pão sovado'' е типичен голем фугасе, додека рецепт, типичен за државите на [[Рио де Жанеиро]], Еспирито Санто и околните региони, што е на половина пат помеѓу ''fougasse'' и'' bolillo'' (во овие региони познати како ''pão francês'' или'' pão-de- сал''), нешто што личи на солен мал бриош, се нарекува ''pão suíço''. Тие се можеби најслатки од солени рецепти  најчесто направени во Бразил.  Фугасе традиционално се користеше за да се процени температурата на фурната на дрва. Времето што треба да се пече дава идеја за температурата на рерната и дали остатокот од лебот може да се вчита. Фугасе е исто така еден вид тесто од Монако, кое е наполнето со бадеми и ореви. == Користрење во јадења == Се користи за да се направи француска верзија на калзон, која може да има сирење и мали плодови од сланина во џебот направени со преклопување над лебот. Други варијации вклучуваат суво овошје, Рокфор и ореви или маслинки и козјо сирење. Подоцна е познато како фугас, иако тоа е повеќе сендвич отколку само еден вид леб. == Наводи == {{reflist}} [[Категорија:Француска кујна]] jf47lp4zjkeir9w7nfze4naw7t85pm6 Црква „Св. Петка“ - Козица 0 1216768 5651498 5639127 2026-10-30T10:46:22Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5651498 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Петка |слика = Викиекспедиција во Копачка 104.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Дебарско-кичевска |намесништво = Кичевско |парохија = Трета кичевска |координати = {{coord|41|25|09.52|N|20|55|52.11|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Козица |општина = Кичево |држава = Македонија |патрон = [[Света Петка]] |изградба = 1870 |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= |површина = }} '''Света Петка''' — главна селска [[Црква (градба)|црква]] во селото [[Козица]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата е сместена над селото, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта. == Историја == Црквата била подигната во 1870 година, што е запишано. [[Иконостас|Иконостасот]] во нејзе потекнува од тоа време. [[Икона|Иконите]] се дело на зографот [[Никола Михајлов]] од [[Крушево]].<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dke.org.mk/namesnistva/kicevsko.asp|title=Дебарско-кичевска епархија|date=2014-03-04|work=web.archive.org|accessdate=2019-01-31|archive-date=2014-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140304122930/http://www.dke.org.mk/namesnistva/kicevsko.asp|url-status=dead}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Викиекспедиција во Копачка 105.jpg|Влез во црквата Податотека:Викиекспедиција во Копачка 106.jpg|Селските гробишта Податотека:Викиекспедиција во Копачка 107.jpg|Додаден дел од црквата Податотека:Викиекспедиција во Копачка 108.jpg|Селските гробишта Податотека:Викиекспедиција во Копачка 109.jpg|Поглед на црквата </gallery> == Поврзано == * [[Кичевско архијерејско намесништво]] * [[Трета кичевска парохија]] * [[Козица]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Petka Church (Kozica)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петка, Козица}} [[Категорија:Козица]] [[Категорија:Храмови посветени на Света Петка во Македонија|Козица]] [[Категорија:Дела на Дебарската школа]] [[Категорија:Дела на Самаринската школа]] 9sc4vze95wft00xzxmaezxo2d0snvmp Покемон 0 1219944 5651408 5649041 2026-10-30T04:17:17Z Stephan1000000 82108 1389 5651408 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{викификација}} {{Инфокутија за телевизија |show_name = Покемон |image = International Pokémon logo.svg |caption = |genre = [[фантазија]], [[аниме]] |creator = [[Сатоши Таџири]] |starring = - |opentheme = „Gotta Catch 'Em All“, [[Џејсон Пејџ]] |country = [[Јапонија]] |language = [[Јапонски јазик|јапонски]], [[Англиски јазик|англиски]] |num_episodes = 1389 |executive_producer = |location = - |runtime = [[24 минути]] |network = - |first_aired = [[1 април]] [[1997]] |website = {{Official website|URL=http://www.pokemon.co.jp/|name=Japan}} }} '''''Покемон''''' — аниме-серија создадена од [[Сатоши Таџири]] во [[1996]] година и која е во сопственост на јапонската компанија [[Нинтендо]]. „Покемони“ започнале од неколку игри за Нинтендо, а подоцна е направена и [[аниме]]-серијата [[Покемон (аниме)|со исто име]]. === Покемон Филмови === {| class="wikitable" |- ! Филм !! Година !! Режисер |- | ''Pokémon: The First Movie'' || 1998 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon The Movie 2000'' || 1999 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon 3: The Movie || 2000 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon 4Ever'' || 2001 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon Heroes'' || 2002 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon: Jirachi—Wish Maker'' || 2003 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon: Destiny Deoxys'' || 2004 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon: Lucario and the Mystery of Mew ''|| 2005 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon Ranger and the Temple of the Sea'' || 2006 || Kunihiko Yuyama, Armen Mazlumian |- |''Pokémon: The Rise of Darkrai'' || 2007 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon: Giratina and the Sky Warrior''|| 2008 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon: Arceus and the Jewel of Life'' || 2009 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon: Zoroark: Master of Illusions ''|| 2010 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: White—Victini and Zekrom'' || 2011 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Black—Victini and Reshiram ''|| 2011 || Kunihiko Yuyama |- |'' Pokémon the Movie: Kyurem vs. the Sword of Justice'' || 2012 || Kunihiko Yuyama |- |'' Genesect and the Legend Awakened'' || 2013 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Diancie and the Cocoon of Destruction ''|| 2014 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Hoopa and the Clash of Ages'' || 2015 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: Volcanion and the Mechanical Marvel'' || 2016 || Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: I Choose You!'' || 2017|| Kunihiko Yuyama |- | ''Pokémon the Movie: The Power of Us'' || 2018 || Tetsuo Yajima |- | ''Pokémon the Movie: Mewtwo Strikes Back Evolution '' || 2019 || Motonori Sakakibara, Tetsuo Yajima |- | ''Pocket Monsters the Movie: Coco'' || 2020 || Tetsuo Yajima |} === Серии === {| class="wikitable" |- ! Серија !!Година |- | ''Pokémon ''|| 1997-2002 |- |'' Pokémon Chronicles'' || 2002 |- |'' Pokémon: Advanced ''|| 2002-2006 |- | ''Pokémon Diamond and Pearl'' || 2006-2010 |- | ''Pokémon: Black & White'' || 2010-2013 |- | ''Pokémon XY ''|| 2013-2016 |- |'' Pokémon The Series: Sun & Moon'' || 2016-2019 |- | ''Pokémon Journeys: The Series ''|| 2019-во тек |- | ''Pokémon: The Arceus Chronicles ''|| 2022 |} [[Категорија:Аниме]] [[Категорија:Покемон]] asb8fa0l3x7906qsblah2rnzwvcbd3h Список на дрвописи од Албрехт Дирер 0 1260534 5651346 5650645 2026-10-29T21:13:58Z Redaktor GLAM 92835 Higher resolution version of image 5651346 wikitext text/x-wiki Ова е список на [[дрвопис]]и од [[германски]]от сликар и графичар [[Албрехт Дирер]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.britannica.com/biography/Albrecht-Durer-German-artist/ |title=Albrecht Dürer |accessdate=2021-02-17 |archive-date=2021-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210216065225/https://www.britannica.com/biography/Albrecht-Durer-German-artist |url-status=dead }}</ref>. == Уметнички каталози == Еден од најраните списоци на дрвописите од Дирер бил собран во 1808 година од [[Адам Барч]] во неговиот „Сликарството на гравирањето“ том 7. Во 1862 година [[Јохан Дејвид Пасавант]] го проширил „Сликарството на гравирањето“ и додал дополнителни дрвописи. Делата на Барч и Пасавант, кои биле организирани по азбучен ред, се изворот на „Б.“ и „П.“ броеви, на кои се повикуваат сите подоцнежни книги<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.kunstkopie.de/a/albrecht-duerer.html/ |title=KUNSTDRUCKE & GEMÄLDE VON ALBRECHT DÜRER |accessdate=2021-02-17 |archive-date=2020-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201017175304/https://www.kunstkopie.de/a/albrecht-duerer.html |url-status=dead }}</ref>. Друг често цитиран навод е „Каталог на раногермански и фламански дрвописи во британскиот музеј, том 1“ од [[Кембел Доџсон]] од 1903 година, организиран според датумот и често се повикува со употреба на „ЦД“ броеви. На списокот подолу, користени се броевите од 1938 година „Албрехт Дирер: Целосни дрвописи“ (германски: Sämtliche Holzschnitte) од [[Ото Фишер (историчар на уметност)|Ото Фишер]] бидејќи оваа книга нуди каталог на повеќето дрвописи на Дирер отпечатени во оригинална големина. == Список на дрвописи== Авторството на многу дровписи е неизвесно, со различни извори, кои не се согласуваат дали дрвописи се направена од Дирер сам, со помош на еден од неговите ученици или од некој од неговите ученици со или без надзор на Дирер. За некои отпечатоци, исто така има само копии од подоцнежни отпечатоци, кои би можеле да бидат од Дирер или копија од изгубен отпечаток од него. Отпечатоците со неизвесно авторство се обележани со белешка под насловот. Списокот подолу содржи огромно мноштво отпечатоци што биле вклучени во еден од наведените каталошки подрачја на Дирер, дури и ако изворот не бил сигурен за авторството или сметал дека е дело на Школата на Дирер. Списокот подолу вклучува неколку илустрации на дрвопис од [[Албрехт Дирер#Теоретски работници|книги од Дирер]], но многу други беа изоставени или вклучени подоцна<ref>[https://artinwords.de/albrecht-duerer/ Wer war Albrecht Dürer?.]</ref>. {| class="wikitable sortable" !class="unsortable" rowspan="2"|Слика !rowspan="2"|Наслов <br/>(Коментари) !colspan="4"|[[Каталог]] !rowspan="2"|Година !rowspan="2"|Серии<br/> или книга !class="unsortable" rowspan="2"|Други наводи |- !Курт ![[Адам Барч|Барч]] ![[Кембел Доџсон|Доџсон]] !Фишер |- | [[File:Saint Jerome Extracting a Thorn from the Lion's Foot, Lyons 1508 (copy) MET DP816415.jpg|150px]] | Свети Јероним<br/> | 22 | Стр.246 | Ц. Д. 1 | 1 | 1492 | | |- | [[File:Christ on the Cross with the Virgin and Saint John MET DP816062.jpg|150px]] | Христос на крстот помеѓу Дева Марија и Свети Јован<br/>(неизвесно авторство) | 85 | | | 285 | 1493 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Lamentation for the Dead Christ - WGA7117.jpg|150px]] | Оплакување на мртвиот Христос<br/>(неизвесно авторство) | 87 | | | 342 | 1495 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Crucifixion - WGA7118.jpg|150px]] | Распетие<br/>(неизвесно авторство) | 88 | | | 343 | 1495 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Martyrdom of St Sebastian - WGA7119.jpg|150px]] | Мачеништвото на свети Севастијан<br/>(неизвесно авторство) | 90 | Стр. 182 | Ц. Д. 2 | 345 | 1495 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - St. Christopher Crossing the Stream - 1925.146 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Свети Кристофер го преминува потокот<br/>(неизвесно авторство) | 91 | Б. 105 | | 346 | 1528 | | |- | [[File:Broadsheet; text and wood cut of a syphilitic. Wellcome L0014503EB.jpg|150px]] | Сифилитичен човек<br/>(неизвесно авторство) | 92 | | | 287 | 1496 | | |- | [[File:Christ Crowned with Thorns MET DP820456.jpg|150px]] | Христос крунисан со трње<br/>(неизвесно авторство) | 94 | | | 289 | околу 1500 | Албертинина страст | |- | [[File:Albertina-Passion - Flagellation of Christ - Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Бичувањето на Христа <br/>(неизвесно авторство) | 95 | | | 290 | c. 1494 | Страста на Албертина | |- | [[File:Albertina-Passion - Christ bearing the cross - Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Патот за Голгота или Христос со крстот <br/>(неизвесно авторство) | 96 | | | 291 | c. 1494 | Страста на Албертина | |- | [[File:Albertina-Passion - Christ on the cross - Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Патот за Голгота или Христос со крстот <br/>(неизвесно авторство) | 97 | | | 292 | 1494 | Страста на Албертина | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Martyrdom of the Ten Thousand, c. 1496-1497, NGA 6681.jpg|150px]] | Мачеништво на десетте илјади <br/> | 98 | Б, 117 | Ц. Д. 3 | 2 | c. 1496-1497 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Hercules Conquering Cacus ("Ercules"), c. 1496, NGA 42612.jpg|150px]] | Херкулес <br/> | 99 | Б. 127 | Ц. Д. 5 | 3 | c. 1496 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Knight on Horseback and the Lansquenet, c. 1496-1497, NGA 619.jpg|150px]] | Витезот и Ландскнет<br/> | 100 | Б. 131 | Ц. Д. 6 | 4 | 1496-1497 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Men’s Bath - Google Art Project.jpg|150px]] | Машка бања <br/> | 101 | Б. 128 | Ц. Д. 4 | 5 | 1496 - 1497 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Martyrdom of St. Catherine of Alexandria - Google Art Project.jpg|150px]] | Мачеништво на Света Катерина <br/> | 102 | Б. 120 | Ц. Д. 7 | 6 | 1497-1499 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Samson Fighting with the Lion, c. 1497-1498, NGA 49057.jpg|150px]] | Самсон го убива лавот <br/> | 103 | Б. 2 | Ц. Д. 8 | 7 | 1497-1498 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with the Three Hares, c. 1497-1498, NGA 617.jpg|150px]] | Светото семејство со трите зајаци <br/> | 104 | Б. 102 | Ц. Д. 9 | 8 | 1497-1498 | | |- | [[File:Durer, apocalisse, 00 frontespizio dell'edizione del 1498.jpg|150px]] | Тајното откровение<br/> | 105 | | | 9 | меѓу 1497 и 1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Title Page, 1498, NGA 142348.jpg|150px]] | Откровение <br/> | | | | | 1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 17.jpg|150px]] | Отсекување на главата на Свети Јован <br/> | 106 | Б. 61 | Ц. Д. 10 | 10 | c. 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 19.jpg|150px]] | Визијата на Свети Јован за седумте свеќници <br/> | 107 | Б. 62 | | 11 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 21.jpg|150px]] | Свети Јован кој што клечи пред Христа и дваесет и четирите старешини <br/> | 108 | Б. 63 | | 12 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 23.jpg|150px]] | Четворицата јавачи на Апокалипсата <br/> | 109 | Б 64 | C. D. 11 | 13 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 25.jpg|150px]] | Отворањето на Петтиот и Шестиот печат <br/> | 110 | Б. 65 | | 14 | 1496-1498 | [[Apocalypse (Dürer)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 27.jpg|150px]] | Четирите ангели ги задржуваат ветровите и обележувањето на избраните <br/> | 111 | Б. 66 | | 15 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 29.jpg|150px]] | Отворање на седмиот печат и орелот кој плаче „Оф леле“<br/> | 112 | Б. 68 | | 16 | c 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 31.jpg|150px]] | Четирите ангели на смртта <br/> | 113 | Б. 69 | | 17 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 33.jpg|150px]] | Свети Јован ја јаде книгата <br/> | 114 | Б. 70 | | 18 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 35.jpg|150px]] | Жената на Апокалипсата и седумглавиот змеј <br/> | 115 | Б. 71 | | 19 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 37.jpg|150px]] | Свети Михаил се бори со змејот <br/> | 116 | Б. 72 | | 20 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 39.jpg|150px]] | Sверот со јагнешките рогови и Sверот со седум глави <br/> | 117 | Б. 74 | Ц. Д. 13 | 21 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 41.jpg|150px]] | Химната во поклонување на јагнето <br/> | 118 | Б. 67 | | 22 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 43.jpg|150px]] | Вавилонската курва<br/> | 119 | Б. 73 | Ц. Д. 12 | 23 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 45.jpg|150px]] | Ангелот со клучот од јамата без дно <br/> | 120 | Б. 75 | Ц. Д. c. 14 | 24 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Mount of Olives, c. 1497-1499, NGA 6686.jpg|150px]] | Христос во маслиновата гора <br/> | 121 | Б. 6 | Ц. Д. 15 | 25 | 1497-1500 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Flagellation, c. 1497, NGA 6736.jpg|150px]] | Камшикувањето на Христос<br/> | 122 | Б. 8 | Ц. Д. 16 | 26 | c. 1497 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Ecce Homo, c. 1498-1499, NGA 6737.jpg|150px]] | Еве го Човекот<br/> | 123 | Б. 9 | Ц. Д. 17 | 27 | меѓу 1498 и 1499 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Carrying the Cross, c. 1498-1499, NGA 6738.jpg|150px]] | Патот за Голгота<br/> | 124 | Б. 10 | Ц. Д. 18 | 28 | 1498-1499 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Crucifixion, c. 1497-1498, NGA 6739.jpg|150px]] | Распетие<br/> | 125 | Б. 11 | Ц. Д. 19 | 29 | 1497-1498 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Lamentation, c. 1498-1499, NGA 6740.jpg|150px]] | Оплакување на Христос<br/> | 126 | Б. 12 | Ц. Д. 20 | 30 | 1498-1499 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Deposition, c. 1497, NGA 6688.jpg|150px]] | Положувањето во гробот<br/> | 127 | Б. 13 | Ц. Д. 21 | 31 | 1497 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - Illustration to Revelationes Sancte Birgitte - WGA7127.jpg|150px]] | Илустрацијата за Откровенијата на Света Бригита: <br/>(uncertain authorship) | 139 | | | 305 | 1500 | | |- | [[File:Conrad Celtis biedt Frederik III de Wijze, keurvorst van Saksen, een boek met het werk van Roswitha van Gandersheim aan, RP-P-1961-76.jpg|150px]] | Конрад Селтес му ја претставува книгата од Хротсвита на Фридрих III од Саксонија <br/> | 143 | П. 277 | Ц. Д. 23 | 32 | 1501 | | |- | [[File:Roswitha van Gandersheim biedt keizer Otto I een exemplaar van haar boek aan, RP-P-1921-2147.jpg|150px]] | Хротсвита ја претставува својата книга пред царот Отон I<br/> | 144 | П. 277 | | 33 | 1501 | | |- | [[File:Conrad Celtis Presenting His Book "Quatuor Libri Amorum" to Maximilian I ( from the book) MET DP816435.jpg|150px]] | Конрад Селтис му ја претставува својата книга „Quatuor Libri Amorum“ на Максимилијан Први <br/> | 145 | Б. 130P. 217 | | 36 | 1502 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Philosophy, probably 1502, NGA 30325.jpg|150px]] | Филозофија<br/> | 146 | Б. 130P. 217 | Ц. Д. 24 | 37 | веројатно 1502 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Saint Sebaldus Standing on a Column (NGA 1943.3.3571) (cropped).jpg|150px]] | Свети Себалд стои на колона <br/> | 169 | Б. 20 (Додаток) | Ц. Д. 22 | 34 | 1501 | | |- | [[File:The Book Plate of Wilibald Pirckheimer MET DP816448.jpg|150px]] | Ex libris на Вилибалд Пиркхајмер <br/> | 170 | Б. 52 (Додаток) | Ц. Д. 25 | 38 | | | |- | [[File:Houghton Typ 520.04.561 - De scientia motvs orbis (cropped).jpg|150px]] | Астроном<br/>(неизвесно авторство) | 171 | | | 331 | 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Nude Woman with the Zodiac - WGA07161.jpg|150px]] | Женски акт од Зодијак <br/>(неизвесно авторство) | 172 | | | 330 | 1500 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Joachim's Offering Rejected, c. 1504-1505, NGA 6690.jpg|150px]] | Одбивање на понудата на Јоаким <br/> | 175 | Б. 77 | Ц. Д. 37 | 44 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Joachim and the Angel, c. 1504, NGA 6692.jpg|150px]] | Ангелот се појавува кај Јоаким <br/> | 176 | Б. 78 | Ц. Д. 38 | 45 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Joachim and Anna at the Golden Gate, 1504, NGA 6694.jpg|150px]] | Јоаким и Ана средба пред Златна Порта <br/> | 177 | Б. 79 | Ц. Д. 39 | 46 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Birth of the Virgin, c. 1503-1504, NGA 6695.jpg|150px]] | Животот на Богородица <br/> | 178 | Б. 80 | Ц. Д. 40 | 47 | 1503-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Presentation of the Virgin in the Temple, c. 1502-1503, NGA 6696.jpg|150px]] | Воведение на Богородица во Храмот <br/> | 179 | Б. 81 | Ц. Д. 41 | 48 | 1502-1503 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrothal of the Virgin, c. 1504-1505, NGA 610.jpg|150px]] | Свадбата на Богородица <br/> | 180 | Б. 82 | Ц. Д. 42 | 49 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Annunciation, c. 1502-1504, NGA 611.jpg|150px]] | Благовештение <br/> | 181 | Б. 83 | Ц. Д. 43 | 50 | 1502-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Visitation, c. 1504, NGA 6700.jpg|150px]] | Посета<br/> | 182 | Б. 84 | Ц. Д. 44 | 51 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Nativity, c. 1502-1504, NGA 6701.jpg|150px]] | Рождеството Христово <br/> | 183 | Б. 85 | Ц. Д. 45 | 52 | 1502-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Circumcision, c. 1504-1505, NGA 6702.jpg|150px]] | Обрежувањето Христово <br/> | 184 | Б. 86 | Ц. Д. 46 | 53 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Adoration of the Magi, c. 1501-1503, NGA 6704.jpg|150px]] | Поклонување на маговите <br/> | 185 | Б. 87 | Ц. Д. 47 | 54 | 1501-1503 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Presentation of Christ in the Temple, c. 1504-1505, NGA 6705.jpg|150px]] | Воведение на Христос во Храмот <br/> | 186 | Б. 88 | Ц. Д. 48 | 55 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Flight into Egypt, c. 1504, NGA 6706.jpg|150px]] | Летот во Египет <br/> | 187 | Б. 89 | Ц. Д. 49 | 56 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Sojourn of the Holy Family in Egypt, c. 1504, NGA 6707.jpg|150px]] | Почивка на летот за Египет<br/> | 188 | Б. 90 | Ц. Д. 50 | 57 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ among the Doctors, c. 1503-1504, NGA 6708.jpg|150px]] | Христос меѓу лекарите во Храмот <br/> | 189 | Б. 91 | Ц. Д. 51 | 58 | 1503-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Taking Leave from His Mother, c. 1504-1505, NGA 6709.jpg|150px]] | Заминувањето на Христос од мајка си <br/> | 190 | Б. 92 | Ц. Д. 52 | 59 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Glorification of the Virgin, c. 1504, NGA 6710.jpg|150px]] | Богородица обожувана од ангели и светци <br/> | 191 | Б. 95 | Ц. Д. 53 | 60 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Calvary with the Three Crosses, c. 1504-1505, NGA 6712.jpg|150px]] | Голгота со трите крста <br/> | 192 | Б. 59 | Ц. Д. 26 | 40 | 1504-1505 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Two Angels in a Vaulted Hall, c. 1504, NGA 41296.jpg|150px]] | Светото семејство со два ангели во засводена сала <br/> | 193 | Б. 100 | Ц. Д. 27 | 35 | 1504 | | |- | [[File:Saint Christopher by Albrecht Dürer- V&A - E.679-1940.jpg|150px]] | Свети Кристофер<br/> | 194 | Б. 104 | Ц. Д. 32 | 39 | 1503-1504 | | |- | [[File:De heilige Franciscus ontvangt de Stigmata - Museum Boijmans Van Beuningen.jpg|150px]] | Свети Франсис ја прима Стигмата <br/> | 195 | Б. 110 | Ц. Д. 33 | 41 | 1503 - 1504 | | |- | [[File:Johannes de Doper met de Heilige Onuphrius in de wildernis, RP-P-OB-1447.jpg|150px]] | Свети Јован и Свети Онуфриј <br/> | 196 | Б. 112 | Ц. Д. 30 | 42 | 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Anthony and Saint Paul in the Wilderness, c. 1504, NGA 6714.jpg|150px]] | Пустиниците Свети Антониј и Свети Павле <br/> | 197 | Б. 107 | Ц. Д. 31 | 43 | 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint George Killing the Dragon, 1501-1504, NGA 6715.jpg|150px]] | Свети Георги го убива змејот <br/> | 198 | Б. 111 | Ц. Д. 36 | 61 | 1501 - 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Elevation of Saint Mary Magdalene, c. 1504-1505, NGA 6716.jpg|150px]] | Вознесението на Света Марија Магдалена <br/> | 199 | Б. 121 | Ц. Д. 29 | 62 | 1504-1505 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Five Angels, in or before 1505, NGA 6717.jpg|150px]] | Светото семејство со пет ангели <br/> | 200 | Б. 99 | Ц. Д. 28 | 63 | 1500s | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saints Stephen, Sixtus, and Lawrence, probably c. 1504-1505, NGA 41295.jpg|150px]] | Свети Стефан, Сикст и Лоренс <br/> | 201 | Б. B. 108 | Ц. Д. 34 | 64 | 1504-1505 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saints Nicholas, Ulrich, and Erasmus, c. 1508, NGA 60682.jpg|150px]] | Свети Никола, Улрих и Еразмо <br/> | 202 | Б. 118 | Ц. Д. 35 | 65 | 1500 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The First Knot (with a heart-shaped shield), probably 1506-1507, NGA 6718.jpg|150px]] | Првиот јазол <br/> | 203 | Б. 140 | Ц. Д. 54 | 66 | Веројатно меѓу 1506 и 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Second Knot (with an oblong tablet), probably 1506-1507, NGA 6725.jpg|150px]] | Вториот јазол <br/> | | Б. 141 | Ц. Д. 55 | | 1506 - 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Third Knot (with a black circle on a white medallion), probably 1506-1507, NGA 6724.jpg|150px]] | Третиот јазол <br/> | | Б. 142 | Ц. Д. 56 | | 1506 -1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Fourth Knot (combining seven circular groups of knots with black centers), probably 1506-1507, NGA 6719.jpg|150px]] | Четвртиот јазол <br/> | 204 | Б. 143 | Ц. Д. 57 | 67 | 1506 -1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Fifth Knot (with a six-pointed white shield), probably 1506-1507, NGA 6721.jpg|150px]] | Петтиот јазол <br/> | 205 | Б. 144 | Ц. Д. 58 | 68 | 1506 - 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Sixth Knot (combining seven small systems of knots with black centers), probably 1506-1507, NGA 6723.jpg|150px]] | Шестиот јазол <br/> | 206 | Б. 145 | Ц. Д. 59 | 69 | 1506 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, Coat of Arms of Michael Behaim, probably c. 1520, NGA 6726.jpg|150px]] | Грб на Мишел Бехајм <br/> | 207 | Б. 159 | Ц. Д. 101 | 70 | 1520 | | |- | [[File:Wapens van de families Scheurl en Tucher Hic Scheurlina simul Tucherinaque signa refulgent (..) (titel op object), RP-P-1912-405.jpg|150px]] | Грб на семејствата Шеурл и Тухер <br/>(uncertain authorship) | | П. 214 | Ц. Д. 42 | | 1512 | | |- | [[File:Job in his sickness being scourged by the devil. Wellcome L0011796.jpg|150px]] | Ѓаволот го измачува Јов во неговата болест <br/>(uncertain authorship) | | Б. 2 (Додаток) / П. 222 | Ц. Д. 348.1 | | 1509 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Cross with Mary and Saint John, 1510, NGA 6728.jpg|150px]] | Христос на крстот, Марија и Свети Јован <br/> | 208 | Б. 55 | Ц. Д. 97 | 72 | 1510 | | |- | [[File:De schoolmeester, RP-P-OB-1472.jpg|150px]] | Училиште <br/> | 209 | Б. 133 | Ц. Д. 99 | 71 | 1510 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Death and the Lansquenet, 1510, NGA 6729.jpg|150px]] | Смртта и Ланкенетот <br/> | 210 | Б. 132 | Ц. Д. 98 | 73 | 1510 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, King David Doing Penance, 1510, NGA 6731.jpg|150px]] | Кралот Давид се кае <br/> | 211 | Б. 119 | Ц. Д. 100 | 74 | 1510 | | |- | [[File:De onthoofding van Johannes de Doper, RP-P-OB-1465.jpg|150px]] | Отсекувањето на главата на Свети Јован Крстител <br/> | 212 | Б. 125 | Ц. Д. 108 | 75 | 1510 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Virgin Appearing to Saint John, 1510-1511, NGA 846.jpg|150px]] | Откровение на Свети Јован <br/> | 213 | Б. 60 | Ц. Д. 113 | 77 | меѓу 1510 и 1511 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Man of Sorrows Mocked by a Soldier, probably 1511, NGA 600.jpg|150px]] | Човекот тага исмеан од војник <br/> | 214 | Б. 4 | Ц. Д. 112 | 78 | probably 1511 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Supper, 1510, NGA 601.jpg|150px]] | Тајната вечера <br/> | 215 | Б. 5 | Ц. Д. 102 | 79 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrayal of Christ, 1510, NGA 602.jpg|150px]] | Христос заробен <br/> | 216 | Б. 7 | Ц. Д. 103 | 80 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ in Limbo, 1510, NGA 6742.jpg|150px]] | Христос во Лимбо <br/> | 217 | Б. 14 | Ц. Д. 104 | 81 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Resurrection, 1510, NGA 6743.jpg|150px]] | Воскресението Христово <br/> | 218 | Б. 15 | Ц. Д. 105 | 82 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Madonna on the Crescent, 1510-1511, NGA 605.jpg|150px]] | Мадона на полумесечина <br/> | 219 | Б. 76 | Ц. Д. 111 | 83 | меѓу 1510 и 1511 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Death of the Virgin, 1510, NGA 6747.jpg|150px]] | Смртта на Богородица <br/> | 220 | Б. 93 | Ц. Д. 106 | 84 | 1510 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Assumption and Coronation of the Virgin, 1510, NGA 6748.jpg|150px]] | Крунисувањето на Богородица <br/> | 221 | Б. 94 | Ц. Д. 107 | 85 | 1510 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Title page of the Small Passion by Albrecht Dürer.png|150px]] | Предница <br/> | 222 | Б. 16 | Ц. Д. 110 | 86 | 1511 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Fall of Man, probably c. 1509-1510, NGA 6787.jpg|150px]] | Падот на човекот <br/> | 223 | Б. 17 | Ц. Д. 61 | 88 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Expulsion from Paradise, 1510, NGA 6752.jpg|150px]] | Протерување од рајот <br/> | 224 | Б. 18 | Ц. Д. 62 | 87 | 1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Annunciation, probably c. 1509-1510, NGA 6753.jpg|150px]] | Благовештение <br/> | 225 | Б. 19 | Ц. Д. 63 | 89 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Nativity, probably c. 1509-1510, NGA 6754.jpg|150px]] | Раѓањето Христово <br/> | 226 | Б. 20 | Ц. Д. 64 | 90 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Taking Leave from His Mother, probably c. 1509-1510, NGA 6755.jpg|150px]] | Христос заминува од својата мајка <br/> | 227 | Б. 21 | Ц. Д. 65 | 91 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ's Entry into Jerusalem, probably c. 1509-1510, NGA 6756.jpg|150px]] | Христовото влегуваље во Ерусалим <br/> | 228 | Б. 22 | Ц. Д. 66 | 92 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Expelling the Moneylenders from the Temple, probably c. 1509-1510, NGA 6757.jpg|150px]] | Христос ги протерува трговците од Храмот <br/> | 229 | Б. 23 | Ц. Д. 67 | 93 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Supper, probably c. 1509-1510, NGA 6758.jpg|150px]] | Тајната вечера <br/> | 230 | Б. 24 | Ц. Д. 68 | 94 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Washing the Feet of the Disciples, probably c. 1509-1510, NGA 6759.jpg|150px]] | Христос ги мие нозете на Петар <br/> | 231 | Б. 25 | Ц. Д. 69 | 95 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Mount of Olives, probably c. 1509-1510, NGA 6760.jpg|150px]] | Христос во маслиновата гора <br/> | 232 | Б. 26 | Ц. Д. 70 | 96 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrayal of Christ, probably c. 1509-1510, NGA 6761.jpg|150px]] | Заробувањето на Христос <br/> | 233 | Б. 27 | Ц. Д. 71 | 97 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Annas, probably c. 1509-1510, NGA 6762.jpg|150px]] | Христос пред Хана <br/> | 234 | Б. 28 | Ц. Д. 72 | 98 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Caiaphas, probably c. 1509-1510, NGA 6763.jpg|150px]] | Христос пред Каифа <br/> | 235 | Б. 29 | Ц. Д. 73 | 99 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Mocking of Christ, probably c. 1509-1510, NGA 6764.jpg|150px]] | Исмевањето на Христос <br/> | 236 | Б. 30 | Ц. Д. 74 | 100 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Pilate, probably c. 1509-1510, NGA 6765.jpg|150px]] | Христос пред Пилат <br/> | 237 | Б. 31 | Ц. Д. 75 | 101 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Herod, 1509, NGA 6766.jpg|150px]] | Христос пред Ирод <br/> | 238 | B. 32 | Ц. Д. 76 | 102 | 1509 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Flagellation, probably c. 1509-1510, NGA 6767.jpg|150px]] | Камшикувањето<br/> | 239 | Б. 33 | Ц. Д. 77 | 103 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Crowned with Thorns, probably c. 1509-1510, NGA 6768.jpg|150px]] | Христос крунисан со трње <br/> | 240 | Б. 34 | Ц. Д. 78 | 104 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Ecce Homo, probably c. 1509-1510, NGA 6769.jpg|150px]] | Христос им се покажа на луѓето <br/> | 241 | Б. 35 | Ц. Д. 79 | 105 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Pilate Washing His Hands, probably c. 1509-1510, NGA 6770.jpg|150px]] | Пилат ги мие рацете <br/> | 242 | Б. 36 | Ц. Д. 80 | 106 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Carrying the Cross, 1509, NGA 6771.jpg|150px]] | Христос го носи Крстот <br/> | 243 | Б. 37 | Ц. Д. 81 | 107 | 1509 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Veronica between Saints Peter and Paul, 1509, NGA 6772.jpg|150px]] | Судариум на Света Вероника <br/> | 244 | Б. 38 | Ц. Д. 82 | 108 | 1509 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Nailed to the Cross, probably c. 1509-1510, NGA 6773.jpg|150px]] | Христос прикован на Крстот <br/> | 245 | Б. 39 | Ц. Д. 83 | 109 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Crucifixion, probably c. 1509-1510, NGA 6774.jpg|150px]] | Христос на крстот <br/> | 246 | Б. 40 | Ц. Д. 84 | 110 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ in Limbo, probably c. 1509-1510, NGA 6775.jpg|150px]] | Христос во Лимбо <br/> | 247 | Б. 41 | Ц. Д. 85 | 111 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Descent from the Cross, probably c. 1509-1510, NGA 6776.jpg|150px]] | Симнувањето од крстот <br/> | 248 | Б. 42 | Ц. Д. 86 | 112 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Lamentation, probably c. 1509-1510, NGA 6777.jpg|150px]] | Оплакувањето на Христос<br/> | 249 | Б. 43 | Ц. Д. 87 | 113 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Deposition, probably c. 1509-1510, NGA 6778.jpg|150px]] | Полагањето во гробот <br/> | 250 | Б. 44 | Ц. Д. 88 | 114 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] |</ref> |- | [[File:Albrecht Dürer, The Resurrection, probably c. 1509-1510, NGA 6779.jpg|150px]] | Вознесение <br/> | 251 | Б. 45 | Ц. Д. 89 | 115 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Appearing to His Mother, probably c. 1509-1510, NGA 6780.jpg|150px]] | Христос и се јавува на својата мајка <br/> | 252 | Б. 46 | Ц. Д. 90 | 116 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Noli Me Tangere, probably c. 1509-1510, NGA 6781.jpg|150px]] | Христос и се покажува на Марија Магдалена<br/> | 253 | Б. 47 | Ц. Д. 91 | 117 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ in Emmaus, probably c. 1509-1510, NGA 6782.jpg|150px]] | Христос и учениците во Емаус <br/> | 254 | Б. 48 | Ц. Д. 92 | 118 | c. 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Doubting Thomas, probably c. 1509-1510, NGA 6783.jpg|150px]] | Неверниот Тома<br/> | 255 | Б. 49 | Ц. Д. 93 | 119 | c. 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Ascension, probably c. 1509-1510, NGA 6784.jpg|150px]] | Вознесението <br/> | 256 | Б. 50 | Ц. Д. 94 | 120 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Pentecost, probably c. 1509-1510, NGA 6785.jpg|150px]] | Слегувањето на Светиот Дух <br/> | 257 | Б. 51 | Ц. Д. 95 | 121 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Judgment, probably c. 1509-1510, NGA 6786.jpg|150px]] | Последната пресуда<br/> | 258 | Б. 52 | Ц. Д. 96 | 122 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Mount of Olives, probably c. 1509-1510, NGA 6788.jpg|150px]] | Христос во маслиновата гора <br/> | 259 | Б. 54 | Ц. Д. 60 | 123 | 1509-1510 | | |- | [[File:Herodias ontvangt het hoofd van Johannes de Doper, RP-P-OB-1466.jpg|150px]] | Ирод со главата на Крстителот <br/> | 260 | Б. 126 | Ц. Д. 109 | 76 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Cain Killing Abel, 1511, NGA 6789.jpg|150px]] | Каин го убва Авел <br/> | 261 | Б. 1 | Ц. Д. 114 | 124 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Adoration of the Magi, 1511, NGA 6790.jpg|150px]] | Поклонување на кралевите<br/> | 262 | Б. 3 | Ц. Д. 115 | 125 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Mass of Saint Gregory, 1511, NGA 6791.jpg|150px]] | Миса на Свети Григориј <br/> | 263 | Б. 123 | Ц. Д. 117 | 126 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Trinity, 1511, NGA 6792.jpg|150px]] | Светото Тројство<br/> | 264 | Б. 122 | Ц. Д. 116 | 127 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Christopher, 1511, NGA 6793.jpg|150px]] | Свети Кристофер <br/> | 265 | Б. 103 | Ц. Д. 121 | 128 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Jerome in His Cell, 1511, NGA 6794.jpg|150px]] | Свети Јероним во неговата ќелија <br/> | 266 | Б. 114 | Ц. Д. 118 | 129 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Joachim and Anne under a Tree, 1511, NGA 6795.jpg|150px]] | Светото семејство со Јоаким и Ана под дрво <br/> | 267 | Б. 96 | Ц. Д. 119 | 130 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Two Music-Making Angels, 1511, NGA 6796.jpg|150px]] | Свето семејство со два ангели што изведуваат музика <br/> | 268 | Б. 97 | Ц. Д. 120 | 131 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Jerome in a Cave, 1512, NGA 74852.jpg|150px]] | Свети Јероним во пештерата<br/> | 269 | Б. 113 | Ц. Д. 122 | 132 | 1512 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Title-Border with Putti Holding the Pirckheimer Arms, probably 1513, NGA 63219.jpg|150px]] | Рамка со Пути кој ги држи во рацете оружјето на Пиркхајмер <br/> | 270 | П. 205 | | 133 | 1513 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Border - with The Baptism of Christ - 1925.1225 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Рамка - со Крштевањето Христово <br/>(uncertain authorship) | | Б. 30 (Додаток) | Ц. Д. 11 | | 1517 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Virgin Crowned by Two Angels above a Landscape (NGA 1943.3.3679).jpg|150px]] | Богородица крунисана од двајца ангели над пејзажот <br/> | 271 | П. 177 | | 134 | 1515 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Arch of Maximilian, 1515 (1799 edition), NGA 76935.jpg|150px]] | Триумфална порта <br/> | 273 | Б. 138 | Ц. Д. 130 | 135-154 | 1515 | [[Триумфална процесија]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 02.jpg|150px]] | Горниот дел од средната порта на Триумфалната порта <br/> | 274 | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 03.jpg|150px]] | Постамент на десната рака средна колона на Триумфалната порта <br/> | 276 | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 04.jpg|150px]] | Основа на десната рака средна колона на Триумфалната порта <br/> | 277 | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 05.jpg|150px]] | Продолжување на основата на десната средна колона на Триумфалната порта <br/> | 279 | | | 141 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 06.jpg|150px]] | Основа на десната аголна колона на Триумфалната порта <br/> | 281 | | | 143 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 07.jpg|150px]] | Таблета со натпис со кожа на елен од највисокиот дел на десното крило на Триумфалната порта <br/> | 284 | | | 146 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 08.jpg|150px]] | Грифин на најгорниот дел од колоната од десниот агол на Триумфалната порта <br/> | 286 | | | 148 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 09.jpg|150px]] | Свршувачката на Максимилијан со Марија од Бургундија <br/> | 287 | | | 151 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrothal of Philip the Fair with Joan of Castile, 1515, NGA 47899.jpg|150px]] | Веридбата Филип Убавиот со Јоана од Кастиља <br/> | 288 | | | 149 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - Printed text for The Betrothal of Philip the Fair with Joan of Castile.jpg|150px]] | Печатен текст за „Свршувачката на Филип Убавиот со Јоана Кастиља“ <br/> | | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrothal of Maximilian with Mary of Burgundy, 1511, NGA 47901.jpg|150px]] | Свршувачката на Максимилијан со Марија од Бургундија <br/> | | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - Printed text for The Betrothal of Maximilian with Mary of Burgundy.jpg|150px]] | Печатен текст за „Свршувачката на Филип Убавиот со Јоана Кастиља“ <br/> | | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:The Congress of Princes at Vienna MET DP816493.jpg|150px]] | Двојна венчавка во Виена <br/> | 289 | | | 150 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 12.jpg|150px]] | Средбата по Битката кај Спарс <br/> | 290 | | | 152 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 13.jpg|150px]] | Светиот плашт од Трир <br/> | 291 | | | 153 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 14.jpg|150px]] | Четврт сет на бистите на Царевите на Триумфалната порта <br/> | 292 | | | 154 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer Die Schutzheiligen von Österreich Druck um 1625.jpg|150px]] | Австриските светци <br/>(неизвесно авторство) | 293 | Б. 116 | Ц. Д. 129 | 335 | 1515 | | |- | [[File:Heilige Koloman S. Colomanni effigies (titel op object), RP-P-1905-2499.jpg|150px]] | Јохан Стабиус како Свети Коломана <br/> | 294 | Б. 106 | | 155 | 1513 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Northern Celestial Hemisphere, 1515, NGA 43181.jpg|150px]] | Северната полутопка на небесниот глобус <br/> | 295 | Б. 151 | Ц. Д. 127 | 156 | 1515 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Southern Celestial Hemisphere, 1515, NGA 43182.jpg|150px]] | Јужната полутопка на небесниот глобус <br/> | 296 | Б. 152 | Ц. Д. 128 | 157 | 1515 | | |- | [[File:Durer Stabiussche Weltkarte 1515.jpg|150px]] | Светската мапа Стабиус <br/> | 297-298 | П. 201 | Ц. Д. 126 | 158-159 | 1515 | | |- | [[File:Stabius world map L.png|150px]] | Светската мапа Стабиус (лево)<br/> | 297 | П. 201 | Ц. Д. 126 | 158 | 1515 | Светската мапа Стабиус | |- | [[File:Stabius world map R.png|150px]] | Светската мапа Стабиус (десно)<br/> | 298 | П. 201 | Ц. Д. 126 | 159 | 1515 | Светската мапа Стабиус | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Rhinoceros, 1515, NGA 47903.jpg|150px]] | Носорог <br/> | 299 | Б.. 136 | Ц. Д. 125 | 160 | 1515 | | |- | [[File:Dürer - Die Eule im Kampf mit anderen Vögeln.jpg|150px]] | Бувот во борба со другите птици <br/>(неизвесно авторство) | 300 | | | 336 | | | |- | [[File:Virgin with Carthusian monks by Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Богородица со картузијански монаси <br/>(неизвесно авторство) | 301 | П. 180 | Ц. Д. 124 | | 1515 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Cross, 1516, NGA 6799.jpg|150px]] | Христос на крстот <br/> | 302 | Б. 56 | Ц. Д. 138 | 161 | 1516 | | |- | [[File:Exlibris Hieronymus Ebner.jpg|150px]] | Екслибрис на Хиеронимус Ебнер <br/> | 303 | Б. 45 (Додатак) | Ц. Д. 137 | 162 | 1516 | | |- | [[File:The Great Column by Albrecht Dürer - woodcut.jpg|150px]] | Големата колона <br/> | | Б. 129 | | | 1517 | | |- | [[File:The Tournament on Horseback MET DP816487.jpg|150px]] | „Шарфренен“ <br/> | | П. 288 | Ц. Д. 131 | | 1526 | | |- | [[File:Italian Joust Between Jacob de Heere and Freydal by Albrecht Dürer.jpg|150px]] | „Анзоген-Реннен“<br/> | 304 | Б. 36 (Додаток)P. 289 | Ц. Д. 132 | 163 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Italian Joust, probably 1526, NGA 6800.jpg|150px]] | Италијански жар на мирот помеѓу Јакоб де Хире и Фрејдал, Дрва за Фрејдал <br/> | 305 | П. 290 | Ц. Д. 133 | 164 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Masquerade Dance with Torches, probably 1516, NGA 6801.jpg|150px]] | Маскенбал танц со факели <br/> | 306 | Б. 38 (Appendice)P. 292 | Ц. Д. 135 | 165 | 1516 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Virgin Surrounded by Many Angels, 1518, NGA 6802.jpg|150px]] | Богородица опкружена со многу ангели <br/> | 307 | Б. 101 | Ц. Д. 139 | 166 | 1518 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - St Sebald in the Niche - WGA7202.jpg|150px]] | Свети Себалд во нишата <br/> | 308 | Б. 21 (Додаток) | | 167 | 1518 | | |- | [[File:Triumphwagen2.jpg|150px]] | Малиот триумфален славолук или бургундскиот брак <br/> | 309-311 | Б. 229 | Ц. Д. 136 | 168-170 | 1510 | [[Триумфална Процесија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Small Triumphal Car or the Burgundian Marriage - WGA7198.jpg|150px]] | Малиот триумфален славолук или бургундскиот брак (лев дел)<br/> | 309 | Б. 229 | | 168 | 1510 | Малиот триумфален славолук | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Small Triumphal Car or the Burgundian Marriage - WGA7199.jpg|150px]] | Малиот триумфален славолук или бургундскиот брак (десен дел)<br/> | 311 | Б. 229 | | 170 | 1510 | Малиот триумфален славолук | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car), 1523 (Latin ed.), NGA 6810.jpg|150px]] | Триумфалната кочија на Максимилијан Први <br/> | 312-317 | Б. 139 | Ц. Д. 145 | 171-176 | 1523 | [[Триумфална Процесија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 1 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57603.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 1 од 8]<br/> | 312 | Б. 139 | | 171 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 2 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57604.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 2 од 8] <br/> | 314 | Б. 139 | | 173 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 3 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57605.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 3 од 8] <br/> | 315 | B. 139 | | 174 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 7 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57609.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 3 од 8] <br/> | 316 | B. 139 | | 175 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 4 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57606.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 4 од 8] <br/> | | Б. 139 | | | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 5 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57607.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 5 од 8] <br/> | | Б. 139 | | | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 6 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57608.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 6 од 8] <br/> | | B. 139 | | | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 8 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57610.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 8 од 8] <br/> | 317 | Б. 139 | | 176 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Emperor Maximilian I, c. 1518, NGA 58111.jpg|150px]] | Царот Максимилијан Први <br/> | 318 | Б. 154 | Ц. Д. 140 | 177 | c. 1518 | | |- | [[File:Portrait of the Emperor Maximilian I in an Architectural Frame (copy) MET DP820488.jpg|150px]] | Царот Максимилијан Први <br/>(uncertain authorship) | | Б. 153 | Ц. Д. 141 | | 1519 | | |- | [[File:Roggendorf Freiherren Wappen (Duerer).jpg|150px]] | Грб на фон Рогендорф <br/> | 319 | | | 178 | 1520 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Coat of Arms of Lorenz Staiber, probably 1520-1521, NGA 33369.jpg|150px]] | Грб на Лоренц Стајбер <br/> | 320 | Б. 167 | | 179 | веројатно помеѓу 1520 и 1521 | | |- | [[File:Coat of arms with Three Lions' Heads MET DP816461.jpg|150px]] | Грб со глави на три лавови <br/> | 321 | Б. 169 | | 180 | 1520 | | |- | [[File:Stabius wappen.jpg|150px]] | Грб на Јохан Стабиус <br/> | 322 | Б. 166 | | 181 | 1510 | | |- | [[File:Wapen van Johann Tscherte Soli deo gloria (titel op object), RP-P-OB-1510.jpg|150px]] | Грб на Јохан Церте <br/> | 323 | Б. 170 | Ц. Д. 143 | 182 | 1520 | | |- | [[File:Coat of arms of Don Pedro Lasso de Castilla.png|150px]] | Грб на Дон Педро Ласо де Кастиља <br/> | 324 | П. 216 | | 183 | 1521 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Coat of Arms of the German Empire and Nuremberg City, 1521, NGA 6803.jpg|150px]] | Грб на Германското Царство и градот Нирнберг <br/> | 325 | Б. 162 | Ц. Д. 144 | 184 | 1521 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Ulrich Varnbuler, 1522, NGA 6804.jpg|150px]] | Улрих Варнбулер <br/> | 326 | Б. 155 | Ц. Д. 146 | 185 | 1522 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Coat of Arms of the House of Dürer - WGA07258.jpg|150px]] | Грб на Домот на Дирер <br/> | 327 | Б. 160 | Ц. Д. 147 | 186 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Supper, 1523, NGA 603.jpg|150px]] | Тајната вечера <br/> | 328 | Б. 53 | Ц. Д. 148 | 187 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Christ on the Cross - 1923.243 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Христос на крстот со три ангели <br/> | 329 | Б. 58 | | 188 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Time and a Fox Turning the Wheel of Fortune with People of all Ranks to the Right, probably 1526, NGA 39813.jpg|150px]] | Време и лисица вртејќи го тркалото на среќата со луѓе од сите редови надесно <br/>(неизвесно авторство) | 331 | Б. 34 (Appendice) | Ц. Д. 149 | 338 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Justice, Truth and Reason in the Stocks with the Seated Judge and Sleeping Piety, probably 1526, NGA 6807.jpg|150px]] | Правда, вистина и разум во залихите со судијата кој седи со побожна заспаност <br/> (неизвесно авторство) | 332 | Б. 34 (Додаток) | Ц. Д. 149 | 339 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Teacher, the Clergyman, and Providence, probably 1526, NGA 39812.jpg|150px]] | Учителот, Свештеникот и Провидението <br/> (неизвесно авторство) | | Б. 34 (Додаток) | Ц. Д. 149 | | 1526 | | |- | [[File:Albrecht durer the - armillary sphere.jpg|150px]] | Вооружената сфера <br/> | 333 | P. 202 | | 190 | 1525 | | |- | [[File:Fotothek df tg 0000726 Geometrie ^ Architektur ^ Säule.jpg|150px]] | Споменик во сеќавање на победата <br/> | 334 | | | 191 | 1525 | | |- | [[File:Fotothek df tg 0000729 Geometrie ^ Architektur ^ Denkmal.jpg|150px]] | Споменик на мртов пијаница <br/> | 335 | | | 192 | 1525 | | |- | [[File:Treatise on Measurement - Peasants Monument.png|150px]] | Споменик на победените селани <br/> | 336 | | | 193 | 1525 | | |- | [[File:Een tekenaar tekent een portret, RP-P-OB-1490.jpg|150px]] | Човек слика портрет <br/> | 337 | Б. 146 | Ц. Д. 150 | 194 | 1525 | | |- | [[File:Dürer Stich aus Anweisung 2.jpg|150px]] | Човек црта лејта <br/> | 338 | Б. 147 | Ц. Д. 151 | 195 | 1525 | | |- | [[File:Treatise on Measurement - artist at work.jpg|150px]] | Цртач црта вазна <br/> | 339 | Б. 148 | Ц. Д. 152 | 196 | 1525 | | |- | [[File:Een tekenaar tekent een vrouw, RP-P-OB-1492.jpg|150px]] | Цртач црта лежечки женски акт <br/> | 340 | Б. 149 | Ц. Д. 153 | 197 | 1525 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family on a Grassy Bench, 1526, NGA 33033.jpg|150px]] | Свето семејство на тревна клупа <br/>(неизвесно авторство) | 341 | Б. 98 | Ц. Д. 154 | 340 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Eobanus Hess (NGA 1943.3.3690) (cropped).jpg|150px]] | Хелиус Еобанус Хесус <br/>(uncertain authorship) | 342 | | | 341 | 1526 | | |- | [[File:The Arms of Ferdinand I, King of Hungary and Bohemia MET DP816456.jpg|150px]] | Рацете на Фердинанд Први, кралот на Унгарија и Бохемија <br/> | 343 | П. 210 | Ц. Д. 155 | 198 | 1527 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Siege of a Fortress - 1923.69 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Опсада на тврдина <br/> | 344-345 | Б. 137 | Ц. Д. 156 | 199-200 | 1527 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Siege of a Fortress- Left Portion - 1923.69.b - Cleveland Museum of Art.jpg|150px]] | Опсада на тврдина: лево <br/> | 344 | Б. 137 | Ц. Д. 156 | 199 | 1527 | Опсада на тврдина | |- | [[File:The Siege of a Fortress MET DP816480.jpg|150px]] | Опсада на тврдина: Десен дел <br/> | 345 | Б. 137 | Ц. Д. 156 | 200 | 1527 | Опсада на тврдина | |- | [[File:De Heilige Hiëronymus in de wildernis, RP-P-OB-1561 (cropped).jpg|150px]] | Свети Јероним <br/> | | Б. 115 | | | помеѓу 1500 and 1515 | | |} ==Илустрации за книги== === Витезот од Турн (1493)=== Сет од 45 илустрации од „Витезот од Турн“ или „Книга за витезот на кулата“ објавени во 1493 година, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> Set of 45<ref name="Kurth"/> illustrations from "Ritter von Turn" or "The Book of the Knight of the Tower" published in 1493, which are attributed to Dürer. <gallery mode=packed> Book of the Knight of the Tower - Demon of Vanity and Coquett (125520361).jpg Book of the Knight of the Tower - The Knight with his Daughters (125520314).jpg Book of the Knight of the Tower - The Knight offering his book to his daughters (125520515).jpg The woman and the bathing hermit.jpg Book of the Knight of the Tower - Autopsy (125520453).jpg Book of the Knight of the Tower - Child abduction (125520435).jpg Illustration from the Ritter von Turn, 1493 MET DP816798.jpg Illustration from the Ritter von Turn, 1493 MET DP816799.jpg </gallery> === Комедија на Теренс (ca. 1493)=== Список на илустрации од „Комедијата на Теренс“ објавена околу 1493 година, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> File:Eunuchus, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816814.jpg File:Eunuchus, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816813.jpg File:Eunuches, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816809.jpg File:Andria,from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816810.jpg File:Andria, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816811.jpg File:Adelphi, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816803.jpg File:Phormio, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816805.jpg File:Illustration from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816823.jpg </gallery> === Бродот на лудите (1494)=== [[File:Ship of Fools WDL8973.pdf|thumb|page=6| Книгата со илустрации, сочувана во целост]] Список на илустрации од книгата „[[Бродот на лудите (сатира)|Бродот на лудите]]“, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> File:Narrenschiff.JPG| Предципис на бродот на лудите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 6, Of Negligent Fathers Ayenst Their Children.jpg| На небрежните татковци Ајенст Нивните деца File:Shyp Of Foles Of The Worlde 7, Of Taleberers And Mouers Of Debate.jpg| Талеберера и Моуерс оф Дебате File:Shyp Of Foles Of The Worlde 9, Of Vngoodly Maners, And Dysordred.jpg| На Vngoodly Maners, и Dysordred File:Shyp Of Foles Of The Worlde 11, Of Dispysers Of Holy Scripture.jpg| На диспензерите на Светото писмо File:Shyp Of Foles Of The Worlde 13, Of Disordred And Venerious Loue.jpg| На несреќен и весел Луе File:Shyp Of Foles Of The Worlde 14, Of Them That Synne Trustynge Vpon The Mercy Of Almyghty God.jpg| Од нив кои Синне Трустинг Впон Милоста на Бога File:Shyp Of Foles Of The Worlde 15, Of Folys Yt Begyn Great Byldynge Without Sufficient Prouysion.jpg| Оф Фолис Ит Бегин Велика Билдинге без доволна причина File:Shyp Of Foles Of The Worlde 20, Of Them That Correct Other, Them Self Culpable In The Same Faut.jpg|Од оние кои поправаат други, а сами се криви за истото File:Shyp Of Foles Of The Worlde 22, The Sermon Or Doctryne Of Wysdom.jpg| Беседа File:Shyp Of Foles Of The Worlde 27, Of Negligent Stodyers.jpg| На небрежните Стодиери File:Shyp Of Foles Of The Worlde 29, Of Lewde Juges Of Others Dedes.jpg| Од развратните судии други Дедес File:Shyp Of Foles Of The Worlde 31, Of Synners That Prolonge From Daye To Day To Amende Theyr Myslyuyng.jpg| На синхронизатори кои продолжуваат од ден на ден за да ги амандмануваат нивните Мирсјујнг File:Shyp Of Foles Of The Worlde 32, Of Men That Ar Jelous.jpg| На мажите кои се љубоморни File:Shyp Of Foles Of The Worlde 34, Of Suche As Nedys Wyll Contynue In Theyr Foly Nat Withstandynge Holsom Erudicion.jpg| На Суче, бидејќи Недис ќе продолжи со својот лудак, Нат издржува на грешките на Холсом File:Stultifera-navis - The ship of fool (112540523).jpg| Од лутиот Фоли File:Shyp Of Foles Of The Worlde 36, Of The Mutabylyte Of Fortune.jpg| На мутабилитот на среќата File:Shyp Of Foles Of The Worlde 37, Of Seke Men Inobedient.jpg| На мажите Секе непослушни File:Shyp Of Foles Of The Worlde 38, Of To Open Councellers.jpg| На отворените советници File:Shyp Of Foles Of The Worlde 39, Of Folys That Can Nat Be Ware By Ye Mysfortune Nor Take Example Of Others Damage.jpg| На грешки што можат да ги направат природните несреќи или примери на други штети File:Shyp Of Foles Of The Worlde 40, Of Folys That Force Or Care For The Bacbytynge Of Lewde People.jpg| На луѓе што ја присилуваат или се грижат за бабитингот на Луде File:Shyp Of Foles Of The Worlde 41, Of Mockers And Fals Accusers.jpg| На подбивачите и лажните обвинувачи File:Shyp Of Foles Of The Worlde 42, Of Them That Despyse Euerlastynge Blys For Worldly Thynges And Transitory.jpg| Од нив, кои Деспиза Еуерластинг се грижат за световните митрополи и минливи File:Shyp Of Foles Of The Worlde 43, Of Talkers And Makers Of Noyse In The Chirche Of God.jpg| На говорителите и на креаторите на Нојс во Божиќ File:Shyp Of Foles Of The Worlde (112540603).jpg| На луѓе што ги ставаат во опасност... File:Shyp Of Foles Of The Worlde 45, Of The Way Of Felycyte, And Godnes And The Payne To Come To Synners.jpg| На патот на Фелисит, и Годнс и Пејн да дојдат во Синер File:Shyp Of Foles Of The Worlde 47, Of Bodely Lust Or Corporall Voluptuosyte.jpg| На телесната страст или на телесниот волуптуозитет File:Shyp Of Foles Of The Worlde 49, Of Yonge Folys That Take Olde Wymen To Theyr Wyues Nat For Loue But For Ryches.jpg| На Јонг Фоли, кои старите жени им ги носат на очите, навивајќи се за Луе, но за Рајч File:Shyp Of Foles Of The Worlde 50, Of Enuyous Folys.jpg| На Enuyous Folys File:Stultifera navis (112540685).jpg| На нетрпеливиот Фоли непочитувајќи го почитувањето и страдањето на Коречион, за нивниот Профите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 52, Of Folysshe Fesicians Vsynge Theyr Practyke Without Speculacyon.jpg| На фолиши фезичани File:Shyp Of Foles Of The Worlde 54, Of Predestinacyon.jpg| На Предстацинасион File:Shyp Of Foles Of The Worlde 55, Of Folys That Aply Other Mennys Besynes Leuynge Theyr Owne Vndone.jpg| Фоли што применуваат други мажи Бесинес Лејинге File:Shyp Of Foles Of The Worlde 56, Of The Vyce Of Ingratytude Or Vnkyndnes And Folys That Vse It.jpg| На Vyce на Ingratytude Или Vnkyndnes и Folys кои Vse тоа File:Shyp Of Foles Of The Worlde 58, Of Folys That Delyte Them In Daunsynge.jpg| На фолиите што ги делетираат во Даунсинг File:Stultifera-navis-- The ship of fool (112540769).jpg| На набљудувачите на Нигт File:Shyp Of Foles Of The Worlde 60, Of The Vanyte Of Beggers.jpg|Of The Vanyte Of Beggers File:Shyp Of Foles Of The Worlde 63, Of Ye Vayne Cure Of Astronomy.jpg| Лек на астрономијата од Вие File:Shyp Of Foles Of The Worlde 65, Of Folys Yet Stryue Agaynst Theyr Betters Nat Wyllynge To Se Theyr Foly.jpg| Од народите, сепак, Стриј Агајнт Тиер е подобар за Нат Вилинџ да го види нивниот фолј File:Shyp Of Foles Of The Worlde 66, Of Folys That Can Nat Vnderstande Sport And Yet Wyll Haue To Do With Folys.jpg| На фолиите што можат да ги разберат Спорт, а сепак Вил Хауе да ги стори со момците File:Shyp Of Foles Of The Worlde 67, Of Folys That Hurte Euery Man Nat Wyllynge To Be Hurt Agayne.jpg| На народите што го напаѓаат секој човек, Нат Вилинге, да биде повреден Агајн File:Shyp Of Foles Of The Worlde 68, Of Folys Improuyndent.jpg| На Folys Improuyndent File:Shyp Of Foles Of The Worlde 70, Of Dyshonest Folys In Wordes Of Rybawdry, Or Vyle Langage.jpg| Или Вајл Лангејџ File:Shyp Of Foles Of The Worlde 71, Of The Abusion Of Ye Spiritualte.jpg| За злоупотребата на духовниот човек File:Shyp Of Foles Of The Worlde 75, Of The Extorcion Of Men Of Warre, Scrybes And Other Offycers.jpg| На Ексторсион за мажи воинствени, шкрибети и други службеници File:Shyp Of Foles Of The Worlde 77, Of The Foly Of Cokes, Butlers, And Other Oflycers Of Housholde.jpg| На глупоста на коксот, батлерите и другите службеници во домаќинството File:Shyp Of Foles Of The Worlde 78, Of The Pryde Of Churles And Rude Men Of The Countrey.jpg| На прајдот на Чарлс и груб човек на земјата File:Shyp Of Foles Of The Worlde 80, Of Suche Folys As Begyn To Do Well And Contynue Nat.jpg| На приврзаниците на добриот совет на Нат File:Shyp Of Foles Of The Worlde 81, Of Folys That Despyse Deth And Make No Prouysyon Therfore.jpg| На луѓе што ја презираат смртта и затоа не обезбедуваат никакви одредби File:Shyp Of Foles Of The Worlde 82, Of Folys That Despyse God.jpg| На луѓето што го омаловажуваат Бог File:Shyp Of Foles Of The Worlde 84, Of The Plage And Indignacyon Of God.jpg| На чумата и огорченоста на Бога File:Shyp Of Foles Of The Worlde 85, Of Folysshe Exchaunges.jpg| На Фоши Ексхаунж File:Shyp Of Foles Of The Worlde (112541027).jpg| На децата кои го слават Дизен и го обожаваат нивниот Парентис File:Shyp Of Foles Of The Worlde 87, Of Claterynge And Vayne Langage Vsyd Of Prestes And Clerkes In The Quere.jpg| На Клатеринг и Вејн Лангејг Всид од Престес и Клеркс во Квере File:Shyp Of Foles Of The Worlde 88, Of The Elacion Or Bostynge Of Pryde.jpg| Од Еласион или Бостинге од Прајд File:Shyp Of Foles Of The Worlde 89, Of Vsures And Okerers.jpg| На Всурс и Океарите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 90, Of The Vayne Hope That Folys Haue To Succede To Herytage Of Men Yet Lyuynge.jpg| Од надежта на Вејн дека Фоули треба да успее во салонот на наследството на мажите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 92, Of Folys That Gyue And That After Repent Of That They Haue Gyuen.jpg| На народите што ги посакаа и што потоа се покајаа за тоа што го Хајеа Ујен File:Shyp Of Foles Of The Worlde 96, Of Flaterers And Glosers.jpg| На Пламените и Глосерите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 97, Of Taleberers And Folys Of Lyght Credence Vnto The Same.jpg| На насилници и народи на веродостојност до исто File:Shyp Of Foles Of The Worlde 98, Of Marchauntis And Other Occupyers That Vse Falshode And Gyle.jpg| На Мархаунтис и на други окупатори кои се разликуваат од Фалшод и Гејл File:Shyp Of Foles Of The Worlde 99, Of The Falshode Of Antichrist.jpg| На Фалшоде и Антихристот File:Shyp Of Foles Of The Worlde 100, Of Hym That Dare Nat Vtter The Trouthe For Fere Of Displeasour.jpg| Неговиот што се осмелува на Нат Вттер Трути од страв и немилост File:Shyp Of Foles Of The Worlde 101, Of Suche As Withdrawe And Let Other From Good Dedes.jpg| На Суче како да се повлече и да ги остави другите од добриот Дедес File:Shyp Of Foles Of The Worlde 102, Of Leuyng Gode Warkes Vndone.jpg| На Лејинг Годе Воркес Вндоне File:Shyp Of Foles Of The Worlde 103, Of The Rewarde Of Wysdom.jpg| На наградата на мудроста File:Shyp Of Foles Of The Worlde 105, Of Bacbyters Of Good Workes And Ayenst Suche As Shall Dysprayse This Boke.jpg| На Бакбитер на добра работа и Ајнст Суше како што ќе го распрсне овој Bоке File:Shyp Of Foles Of The Worlde 114, The Vnyuersall Shyp Of Craftysmen Or Laborers.jpg| Вениерсалскиот нарк на занаетчии или работници File:BlasphemyDurer.jpg| На богохулниците File:Stultifera-navis - The ship of fool (112540907).jpg| Рехерсинг од Диуер до Фоли угнетуван од сопственото лудило File:Stultifera-navis - The ship of fool (112540864).jpg| На фолиите што провејуваат во законот за мисии од мала важност File:Gluttony.jpg| На Глотони и Дронкарди File:Stultifera-navis - Insanity (112540322).jpg| Лудоста </gallery> === Salus anime (1503)=== [[File:2019rosen0596.pdf|thumb|page=6| Книгата со илустрации, сочувана во целост]] Комплет од 63 илустрации од книгата „Salus anime“, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> File:Albrecht Dürer, Saint Apollonia, c. 1500, NGA 51104.jpg| Света Аполонија File:Albrecht Dürer, Saint Erasmus, c. 1500, NGA 51100.jpg| Свети Еразмо File:Albrecht Dürer, Saint Odilia, c. 1500, NGA 51105.jpg| Света Одилија File:Albrecht Dürer, Saint Roch, c. 1500, NGA 51102.jpg| Свети Рох File:Albrecht Dürer, Saint Leonard, c. 1500, NGA 51101.jpg| Свети Леонард File:Albrecht Dürer, Saint Matthias, c. 1500, NGA 51099.jpg| Свети Матијас File:Albrecht Dürer, Saint Wolfgang, c. 1500, NGA 51103.jpg| Свети Волфганг Apostel Andreas, RP-P-OB-1523.jpg| Апостол Андреј Apostel Jakobus de Meerdere, RP-P-OB-1524.jpg| Апостол Јаков Големиот Apostel Jakobus de Mindere, RP-P-OB-1530.jpg| Апостол Јаков Малиот Apostel Mattheüs, RP-P-OB-1528.jpg| Апостол Матеј Apostel Petrus, RP-P-OB-1522.jpg| Апостол Петар Apostel Simon, RP-P-OB-1531.jpg| Апостол Симон Apostel Thomas, RP-P-OB-1529.jpg| Апостол Тома Saint Judas MET DP816793.jpg| Апостол Јуда Apostel Johannes de Evangelist, RP-P-OB-1525.jpg| Јован Евангелист De Heilige Christoffel draagt het Christuskind, RP-P-OB-1534.jpg| Свети Кристофер De Heilige Joris en de draak, RP-P-OB-1536.jpg| Свети Георги и Змејот De Heilige Martinus deelt zijn mantel met een bedelaar, RP-P-OB-1538.jpg| Сен-Мартин Heilige Antonius, RP-P-OB-1533.jpg| Свети Антониј Heilige Barbara, RP-P-OB-1540.jpg| Света Барбара Heilige Brigitta, RP-P-OB-1541.jpg| Света Бригита Heilige Dominicus, RP-P-OB-1535.jpg| Свети Доминик Heilige Helena, RP-P-OB-1542.jpg| Света Елена Heilige Margaretha, RP-P-OB-1543.jpg| Света Маргарет Heilige Sebastiaan, RP-P-OB-1539.jpg| свети Севастијан Heilige Veronica, RP-P-OB-1545.jpg| Света Вероника Saint Michael MET DP816774.jpg| Свети Михаил Annunciatie, RP-P-OB-1518.jpg| Annunciation The Nativity MET DP816790.jpg| Раѓање Aanbidding door de herders, RP-P-OB-1519.jpg| Поклонение на пастирите The Adoration of the Kings MET DP816788.jpg| Поклонение на кралевите File:Albrecht Dürer, The Virgin Nursing the Christ Child with Four Angels, c. 1500, NGA 51098.jpg| Богородица го негува детето Христос со четири ангели Kruisiging, RP-P-OB-1520.jpg| Распетие File:Albrecht Dürer, The Lamentation, c. 1500, NGA 51097.jpg| Оплакувањето The Resurrection MET DP816789.jpg| Воскресение Gregoriusmis, RP-P-OB-1537.jpg|[[Миса на Свети Григориј]] Avondgebed, RP-P-OB-1546.jpg| Вечерна молитва </gallery> === Четири книги за човечката пропорција (1528)=== Илустрации од книгата „Четири книги за човечката пропорција“ (германски: Vier Bücher von Menschlicher Proportion).<gallery mode=packed> File:AlbrechtDürer01.jpg File:Houghton FA 6470.202 Albrecht Dürer - woman, front.jpg File:Houghton FA 6470.202 Albrecht Dürer - woman, back.jpg File:Durer’s Menschlicher Proportion.jpg File:Albrecht Dürer - Studies on the Proportions of the Female Body - WGA07263.jpg File:Proportions of a female figure-front view. Wellcome L0000296.jpg File:IIllustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816817.jpg File:IIllustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816818.jpg File:Illustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816815.jpg File:Illustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816816.jpg File:Illustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816821.jpg File:Dürer - Vier Bücher von menschlicher Proportion ita., 1594 - 168613 Illustrazione 3v.jpg File:Albrecht Dürer - Rear view of the female head type 7 - WGA07264.jpg File:Albrecht Dürer - Side and frontal view of the female head type 7 - WGA07262.jpg File:Illustration and Text from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816819.jpg File:Illustration and Text from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816820.jpg File:Durer face transforms.jpg File:Proportions of two faces, by A. Durer Wellcome L0002709.jpg File:Albrecht Dürer - Hand - WGA07265.jpg File:Durer foot.jpg File:Fotothek df tg 0000877 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000878 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000879 Geometrie ^ Proportion ^ Person ^ Kopf.jpg File:Fotothek df tg 0000880 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000881 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000882 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000883 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000884 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000885 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000886 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000887 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000888 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000889 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000890 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000891 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000892 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000893 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000894 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000895 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000896 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000897 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000898 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000899 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000900 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000901 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000902 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg </gallery> ==Наводи== {{наводи}} == Дополнителни извори == * Borer (Alain) & Bon (Cécile). L'oeuvre Graphique De Albrecht Dürer. Hubschmid & Bouret. 1980. [[Категорија:Слики од Албрехт Дирер]] l659r3p9ric9atp565y38q8znjz5nse 5651475 5651346 2026-10-30T10:06:23Z Redaktor GLAM 92835 Higher resolution version of image 5651475 wikitext text/x-wiki Ова е список на [[дрвопис]]и од [[германски]]от сликар и графичар [[Албрехт Дирер]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.britannica.com/biography/Albrecht-Durer-German-artist/ |title=Albrecht Dürer |accessdate=2021-02-17 |archive-date=2021-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210216065225/https://www.britannica.com/biography/Albrecht-Durer-German-artist |url-status=dead }}</ref>. == Уметнички каталози == Еден од најраните списоци на дрвописите од Дирер бил собран во 1808 година од [[Адам Барч]] во неговиот „Сликарството на гравирањето“ том 7. Во 1862 година [[Јохан Дејвид Пасавант]] го проширил „Сликарството на гравирањето“ и додал дополнителни дрвописи. Делата на Барч и Пасавант, кои биле организирани по азбучен ред, се изворот на „Б.“ и „П.“ броеви, на кои се повикуваат сите подоцнежни книги<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.kunstkopie.de/a/albrecht-duerer.html/ |title=KUNSTDRUCKE & GEMÄLDE VON ALBRECHT DÜRER |accessdate=2021-02-17 |archive-date=2020-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201017175304/https://www.kunstkopie.de/a/albrecht-duerer.html |url-status=dead }}</ref>. Друг често цитиран навод е „Каталог на раногермански и фламански дрвописи во британскиот музеј, том 1“ од [[Кембел Доџсон]] од 1903 година, организиран според датумот и често се повикува со употреба на „ЦД“ броеви. На списокот подолу, користени се броевите од 1938 година „Албрехт Дирер: Целосни дрвописи“ (германски: Sämtliche Holzschnitte) од [[Ото Фишер (историчар на уметност)|Ото Фишер]] бидејќи оваа книга нуди каталог на повеќето дрвописи на Дирер отпечатени во оригинална големина. == Список на дрвописи== Авторството на многу дровписи е неизвесно, со различни извори, кои не се согласуваат дали дрвописи се направена од Дирер сам, со помош на еден од неговите ученици или од некој од неговите ученици со или без надзор на Дирер. За некои отпечатоци, исто така има само копии од подоцнежни отпечатоци, кои би можеле да бидат од Дирер или копија од изгубен отпечаток од него. Отпечатоците со неизвесно авторство се обележани со белешка под насловот. Списокот подолу содржи огромно мноштво отпечатоци што биле вклучени во еден од наведените каталошки подрачја на Дирер, дури и ако изворот не бил сигурен за авторството или сметал дека е дело на Школата на Дирер. Списокот подолу вклучува неколку илустрации на дрвопис од [[Албрехт Дирер#Теоретски работници|книги од Дирер]], но многу други беа изоставени или вклучени подоцна<ref>[https://artinwords.de/albrecht-duerer/ Wer war Albrecht Dürer?.]</ref>. {| class="wikitable sortable" !class="unsortable" rowspan="2"|Слика !rowspan="2"|Наслов <br/>(Коментари) !colspan="4"|[[Каталог]] !rowspan="2"|Година !rowspan="2"|Серии<br/> или книга !class="unsortable" rowspan="2"|Други наводи |- !Курт ![[Адам Барч|Барч]] ![[Кембел Доџсон|Доџсон]] !Фишер |- | [[File:Saint Jerome Extracting a Thorn from the Lion's Foot, Lyons 1508 (copy) MET DP816415.jpg|150px]] | Свети Јероним<br/> | 22 | Стр.246 | Ц. Д. 1 | 1 | 1492 | | |- | [[File:Christ on the Cross with the Virgin and Saint John MET DP816062.jpg|150px]] | Христос на крстот помеѓу Дева Марија и Свети Јован<br/>(неизвесно авторство) | 85 | | | 285 | 1493 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Lamentation for the Dead Christ - WGA7117.jpg|150px]] | Оплакување на мртвиот Христос<br/>(неизвесно авторство) | 87 | | | 342 | 1495 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Crucifixion - WGA7118.jpg|150px]] | Распетие<br/>(неизвесно авторство) | 88 | | | 343 | 1495 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Martyrdom of St Sebastian - WGA7119.jpg|150px]] | Мачеништвото на свети Севастијан<br/>(неизвесно авторство) | 90 | Стр. 182 | Ц. Д. 2 | 345 | 1495 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - St. Christopher Crossing the Stream - 1925.146 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Свети Кристофер го преминува потокот<br/>(неизвесно авторство) | 91 | Б. 105 | | 346 | 1528 | | |- | [[File:Broadsheet; text and wood cut of a syphilitic. Wellcome L0014503EB.jpg|150px]] | Сифилитичен човек<br/>(неизвесно авторство) | 92 | | | 287 | 1496 | | |- | [[File:Christ Crowned with Thorns MET DP820456.jpg|150px]] | Христос крунисан со трње<br/>(неизвесно авторство) | 94 | | | 289 | околу 1500 | Албертинина страст | |- | [[File:Albertina-Passion - Flagellation of Christ - Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Бичувањето на Христа <br/>(неизвесно авторство) | 95 | | | 290 | c. 1494 | Страста на Албертина | |- | [[File:Albertina-Passion - Christ bearing the cross - Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Патот за Голгота или Христос со крстот <br/>(неизвесно авторство) | 96 | | | 291 | c. 1494 | Страста на Албертина | |- | [[File:Albertina-Passion - Christ on the cross - Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Патот за Голгота или Христос со крстот <br/>(неизвесно авторство) | 97 | | | 292 | 1494 | Страста на Албертина | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Martyrdom of the Ten Thousand, c. 1496-1497, NGA 6681.jpg|150px]] | Мачеништво на десетте илјади <br/> | 98 | Б, 117 | Ц. Д. 3 | 2 | c. 1496-1497 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Hercules Conquering Cacus ("Ercules"), c. 1496, NGA 42612.jpg|150px]] | Херкулес <br/> | 99 | Б. 127 | Ц. Д. 5 | 3 | c. 1496 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Knight on Horseback and the Lansquenet, c. 1496-1497, NGA 619.jpg|150px]] | Витезот и Ландскнет<br/> | 100 | Б. 131 | Ц. Д. 6 | 4 | 1496-1497 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Men’s Bath - Google Art Project.jpg|150px]] | Машка бања <br/> | 101 | Б. 128 | Ц. Д. 4 | 5 | 1496 - 1497 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Martyrdom of St. Catherine of Alexandria - Google Art Project.jpg|150px]] | Мачеништво на Света Катерина <br/> | 102 | Б. 120 | Ц. Д. 7 | 6 | 1497-1499 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Samson Fighting with the Lion, c. 1497-1498, NGA 49057.jpg|150px]] | Самсон го убива лавот <br/> | 103 | Б. 2 | Ц. Д. 8 | 7 | 1497-1498 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with the Three Hares, c. 1497-1498, NGA 617.jpg|150px]] | Светото семејство со трите зајаци <br/> | 104 | Б. 102 | Ц. Д. 9 | 8 | 1497-1498 | | |- | [[File:Durer, apocalisse, 00 frontespizio dell'edizione del 1498.jpg|150px]] | Тајното откровение<br/> | 105 | | | 9 | меѓу 1497 и 1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Title Page, 1498, NGA 142348.jpg|150px]] | Откровение <br/> | | | | | 1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 17.jpg|150px]] | Отсекување на главата на Свети Јован <br/> | 106 | Б. 61 | Ц. Д. 10 | 10 | c. 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 19.jpg|150px]] | Визијата на Свети Јован за седумте свеќници <br/> | 107 | Б. 62 | | 11 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 21.jpg|150px]] | Свети Јован кој што клечи пред Христа и дваесет и четирите старешини <br/> | 108 | Б. 63 | | 12 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 23.jpg|150px]] | Четворицата јавачи на Апокалипсата <br/> | 109 | Б 64 | C. D. 11 | 13 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 25.jpg|150px]] | Отворањето на Петтиот и Шестиот печат <br/> | 110 | Б. 65 | | 14 | 1496-1498 | [[Apocalypse (Dürer)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 27.jpg|150px]] | Четирите ангели ги задржуваат ветровите и обележувањето на избраните <br/> | 111 | Б. 66 | | 15 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 29.jpg|150px]] | Отворање на седмиот печат и орелот кој плаче „Оф леле“<br/> | 112 | Б. 68 | | 16 | c 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 31.jpg|150px]] | Четирите ангели на смртта <br/> | 113 | Б. 69 | | 17 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 33.jpg|150px]] | Свети Јован ја јаде книгата <br/> | 114 | Б. 70 | | 18 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 35.jpg|150px]] | Жената на Апокалипсата и седумглавиот змеј <br/> | 115 | Б. 71 | | 19 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 37.jpg|150px]] | Свети Михаил се бори со змејот <br/> | 116 | Б. 72 | | 20 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 39.jpg|150px]] | Sверот со јагнешките рогови и Sверот со седум глави <br/> | 117 | Б. 74 | Ц. Д. 13 | 21 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 41.jpg|150px]] | Химната во поклонување на јагнето <br/> | 118 | Б. 67 | | 22 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 43.jpg|150px]] | Вавилонската курва<br/> | 119 | Б. 73 | Ц. Д. 12 | 23 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Houghton Typ Inc 2121A - Dürer, Apocalypse, 45.jpg|150px]] | Ангелот со клучот од јамата без дно <br/> | 120 | Б. 75 | Ц. Д. c. 14 | 24 | 1496-1498 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Mount of Olives, c. 1497-1499, NGA 6686.jpg|150px]] | Христос во маслиновата гора <br/> | 121 | Б. 6 | Ц. Д. 15 | 25 | 1497-1500 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Flagellation, c. 1497, NGA 6736.jpg|150px]] | Камшикувањето на Христос<br/> | 122 | Б. 8 | Ц. Д. 16 | 26 | c. 1497 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Ecce Homo, c. 1498-1499, NGA 6737.jpg|150px]] | Еве го Човекот<br/> | 123 | Б. 9 | Ц. Д. 17 | 27 | меѓу 1498 и 1499 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Carrying the Cross, c. 1498-1499, NGA 6738.jpg|150px]] | Патот за Голгота<br/> | 124 | Б. 10 | Ц. Д. 18 | 28 | 1498-1499 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Crucifixion, c. 1497-1498, NGA 6739.jpg|150px]] | Распетие<br/> | 125 | Б. 11 | Ц. Д. 19 | 29 | 1497-1498 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Lamentation, c. 1498-1499, NGA 6740.jpg|150px]] | Оплакување на Христос<br/> | 126 | Б. 12 | Ц. Д. 20 | 30 | 1498-1499 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Deposition, c. 1497, NGA 6688.jpg|150px]] | Положувањето во гробот<br/> | 127 | Б. 13 | Ц. Д. 21 | 31 | 1497 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - Illustration to Revelationes Sancte Birgitte - WGA7127.jpg|150px]] | Илустрацијата за Откровенијата на Света Бригита: <br/>(uncertain authorship) | 139 | | | 305 | 1500 | | |- | [[File:Conrad Celtis biedt Frederik III de Wijze, keurvorst van Saksen, een boek met het werk van Roswitha van Gandersheim aan, RP-P-1961-76.jpg|150px]] | Конрад Селтес му ја претставува книгата од Хротсвита на Фридрих III од Саксонија <br/> | 143 | П. 277 | Ц. Д. 23 | 32 | 1501 | | |- | [[File:Roswitha van Gandersheim biedt keizer Otto I een exemplaar van haar boek aan, RP-P-1921-2147.jpg|150px]] | Хротсвита ја претставува својата книга пред царот Отон I<br/> | 144 | П. 277 | | 33 | 1501 | | |- | [[File:Conrad Celtis Presenting His Book "Quatuor Libri Amorum" to Maximilian I ( from the book) MET DP816435.jpg|150px]] | Конрад Селтис му ја претставува својата книга „Quatuor Libri Amorum“ на Максимилијан Први <br/> | 145 | Б. 130P. 217 | | 36 | 1502 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Philosophy, probably 1502, NGA 30325.jpg|150px]] | Филозофија<br/> | 146 | Б. 130P. 217 | Ц. Д. 24 | 37 | веројатно 1502 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Saint Sebaldus Standing on a Column (NGA 1943.3.3571) (cropped).jpg|150px]] | Свети Себалд стои на колона <br/> | 169 | Б. 20 (Додаток) | Ц. Д. 22 | 34 | 1501 | | |- | [[File:The Book Plate of Wilibald Pirckheimer MET DP816448.jpg|150px]] | Ex libris на Вилибалд Пиркхајмер <br/> | 170 | Б. 52 (Додаток) | Ц. Д. 25 | 38 | | | |- | [[File:Houghton Typ 520.04.561 - De scientia motvs orbis (cropped).jpg|150px]] | Астроном<br/>(неизвесно авторство) | 171 | | | 331 | 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Nude Woman with the Zodiac - WGA07161.jpg|150px]] | Женски акт од Зодијак <br/>(неизвесно авторство) | 172 | | | 330 | 1500 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Joachim's Offering Rejected, c. 1504-1505, NGA 6690.jpg|150px]] | Одбивање на понудата на Јоаким <br/> | 175 | Б. 77 | Ц. Д. 37 | 44 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Joachim and the Angel, c. 1504, NGA 6692.jpg|150px]] | Ангелот се појавува кај Јоаким <br/> | 176 | Б. 78 | Ц. Д. 38 | 45 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Joachim and Anna at the Golden Gate, 1504, NGA 6694.jpg|150px]] | Јоаким и Ана средба пред Златна Порта <br/> | 177 | Б. 79 | Ц. Д. 39 | 46 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Birth of the Virgin, c. 1503-1504, NGA 6695.jpg|150px]] | Животот на Богородица <br/> | 178 | Б. 80 | Ц. Д. 40 | 47 | 1503-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Presentation of the Virgin in the Temple, c. 1502-1503, NGA 6696.jpg|150px]] | Воведение на Богородица во Храмот <br/> | 179 | Б. 81 | Ц. Д. 41 | 48 | 1502-1503 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrothal of the Virgin, c. 1504-1505, NGA 610.jpg|150px]] | Свадбата на Богородица <br/> | 180 | Б. 82 | Ц. Д. 42 | 49 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Annunciation, c. 1502-1504, NGA 611.jpg|150px]] | Благовештение <br/> | 181 | Б. 83 | Ц. Д. 43 | 50 | 1502-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Visitation, c. 1504, NGA 6700.jpg|150px]] | Посета<br/> | 182 | Б. 84 | Ц. Д. 44 | 51 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Nativity, c. 1502-1504, NGA 6701.jpg|150px]] | Рождеството Христово <br/> | 183 | Б. 85 | Ц. Д. 45 | 52 | 1502-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Circumcision, c. 1504-1505, NGA 6702.jpg|150px]] | Обрежувањето Христово <br/> | 184 | Б. 86 | Ц. Д. 46 | 53 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Adoration of the Magi, c. 1501-1503, NGA 6704.jpg|150px]] | Поклонување на маговите <br/> | 185 | Б. 87 | Ц. Д. 47 | 54 | 1501-1503 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Presentation of Christ in the Temple, c. 1504-1505, NGA 6705.jpg|150px]] | Воведение на Христос во Храмот <br/> | 186 | Б. 88 | Ц. Д. 48 | 55 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Flight into Egypt, c. 1504, NGA 6706.jpg|150px]] | Летот во Египет <br/> | 187 | Б. 89 | Ц. Д. 49 | 56 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Sojourn of the Holy Family in Egypt, c. 1504, NGA 6707.jpg|150px]] | Почивка на летот за Египет<br/> | 188 | Б. 90 | Ц. Д. 50 | 57 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ among the Doctors, c. 1503-1504, NGA 6708.jpg|150px]] | Христос меѓу лекарите во Храмот <br/> | 189 | Б. 91 | Ц. Д. 51 | 58 | 1503-1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Taking Leave from His Mother, c. 1504-1505, NGA 6709.jpg|150px]] | Заминувањето на Христос од мајка си <br/> | 190 | Б. 92 | Ц. Д. 52 | 59 | 1504-1505 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Glorification of the Virgin, c. 1504, NGA 6710.jpg|150px]] | Богородица обожувана од ангели и светци <br/> | 191 | Б. 95 | Ц. Д. 53 | 60 | 1504 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Calvary with the Three Crosses, c. 1504-1505, NGA 6712.jpg|150px]] | Голгота со трите крста <br/> | 192 | Б. 59 | Ц. Д. 26 | 40 | 1504-1505 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Two Angels in a Vaulted Hall, c. 1504, NGA 41296.jpg|150px]] | Светото семејство со два ангели во засводена сала <br/> | 193 | Б. 100 | Ц. Д. 27 | 35 | 1504 | | |- | [[File:Saint Christopher by Albrecht Dürer- V&A - E.679-1940.jpg|150px]] | Свети Кристофер<br/> | 194 | Б. 104 | Ц. Д. 32 | 39 | 1503-1504 | | |- | [[File:De heilige Franciscus ontvangt de Stigmata - Museum Boijmans Van Beuningen.jpg|150px]] | Свети Франсис ја прима Стигмата <br/> | 195 | Б. 110 | Ц. Д. 33 | 41 | 1503 - 1504 | | |- | [[File:Johannes de Doper met de Heilige Onuphrius in de wildernis, RP-P-OB-1447.jpg|150px]] | Свети Јован и Свети Онуфриј <br/> | 196 | Б. 112 | Ц. Д. 30 | 42 | 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Anthony and Saint Paul in the Wilderness, c. 1504, NGA 6714.jpg|150px]] | Пустиниците Свети Антониј и Свети Павле <br/> | 197 | Б. 107 | Ц. Д. 31 | 43 | 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint George Killing the Dragon, 1501-1504, NGA 6715.jpg|150px]] | Свети Георги го убива змејот <br/> | 198 | Б. 111 | Ц. Д. 36 | 61 | 1501 - 1504 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Elevation of Saint Mary Magdalene, c. 1504-1505, NGA 6716.jpg|150px]] | Вознесението на Света Марија Магдалена <br/> | 199 | Б. 121 | Ц. Д. 29 | 62 | 1504-1505 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Five Angels, in or before 1505, NGA 6717.jpg|150px]] | Светото семејство со пет ангели <br/> | 200 | Б. 99 | Ц. Д. 28 | 63 | 1500s | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saints Stephen, Sixtus, and Lawrence, probably c. 1504-1505, NGA 41295.jpg|150px]] | Свети Стефан, Сикст и Лоренс <br/> | 201 | Б. B. 108 | Ц. Д. 34 | 64 | 1504-1505 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saints Nicholas, Ulrich, and Erasmus, c. 1508, NGA 60682.jpg|150px]] | Свети Никола, Улрих и Еразмо <br/> | 202 | Б. 118 | Ц. Д. 35 | 65 | 1500 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The First Knot (with a heart-shaped shield), probably 1506-1507, NGA 6718.jpg|150px]] | Првиот јазол <br/> | 203 | Б. 140 | Ц. Д. 54 | 66 | Веројатно меѓу 1506 и 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Second Knot (with an oblong tablet), probably 1506-1507, NGA 6725.jpg|150px]] | Вториот јазол <br/> | | Б. 141 | Ц. Д. 55 | | 1506 - 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Third Knot (with a black circle on a white medallion), probably 1506-1507, NGA 6724.jpg|150px]] | Третиот јазол <br/> | | Б. 142 | Ц. Д. 56 | | 1506 -1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Fourth Knot (combining seven circular groups of knots with black centers), probably 1506-1507, NGA 6719.jpg|150px]] | Четвртиот јазол <br/> | 204 | Б. 143 | Ц. Д. 57 | 67 | 1506 -1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Fifth Knot (with a six-pointed white shield), probably 1506-1507, NGA 6721.jpg|150px]] | Петтиот јазол <br/> | 205 | Б. 144 | Ц. Д. 58 | 68 | 1506 - 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Sixth Knot (combining seven small systems of knots with black centers), probably 1506-1507, NGA 6723.jpg|150px]] | Шестиот јазол <br/> | 206 | Б. 145 | Ц. Д. 59 | 69 | 1506 1507 | Шест јазли | |- | [[File:Albrecht Dürer, Coat of Arms of Michael Behaim, probably c. 1520, NGA 6726.jpg|150px]] | Грб на Мишел Бехајм <br/> | 207 | Б. 159 | Ц. Д. 101 | 70 | 1520 | | |- | [[File:Wapens van de families Scheurl en Tucher Hic Scheurlina simul Tucherinaque signa refulgent (..) (titel op object), RP-P-1912-405.jpg|150px]] | Грб на семејствата Шеурл и Тухер <br/>(uncertain authorship) | | П. 214 | Ц. Д. 42 | | 1512 | | |- | [[File:Job in his sickness being scourged by the devil. Wellcome L0011796.jpg|150px]] | Ѓаволот го измачува Јов во неговата болест <br/>(uncertain authorship) | | Б. 2 (Додаток) / П. 222 | Ц. Д. 348.1 | | 1509 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Cross with Mary and Saint John, 1510, NGA 6728.jpg|150px]] | Христос на крстот, Марија и Свети Јован <br/> | 208 | Б. 55 | Ц. Д. 97 | 72 | 1510 | | |- | [[File:De schoolmeester, RP-P-OB-1472.jpg|150px]] | Училиште <br/> | 209 | Б. 133 | Ц. Д. 99 | 71 | 1510 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Death and the Lansquenet, 1510, NGA 6729.jpg|150px]] | Смртта и Ланкенетот <br/> | 210 | Б. 132 | Ц. Д. 98 | 73 | 1510 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, King David Doing Penance, 1510, NGA 6731.jpg|150px]] | Кралот Давид се кае <br/> | 211 | Б. 119 | Ц. Д. 100 | 74 | 1510 | | |- | [[File:De onthoofding van Johannes de Doper, RP-P-OB-1465.jpg|150px]] | Отсекувањето на главата на Свети Јован Крстител <br/> | 212 | Б. 125 | Ц. Д. 108 | 75 | 1510 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Virgin Appearing to Saint John, 1510-1511, NGA 846.jpg|150px]] | Откровение на Свети Јован <br/> | 213 | Б. 60 | Ц. Д. 113 | 77 | меѓу 1510 и 1511 | [[Апокалипса (Дирер)|Апокалипса]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Man of Sorrows Mocked by a Soldier, probably 1511, NGA 600.jpg|150px]] | Човекот тага исмеан од војник <br/> | 214 | Б. 4 | Ц. Д. 112 | 78 | probably 1511 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Supper, 1510, NGA 601.jpg|150px]] | Тајната вечера <br/> | 215 | Б. 5 | Ц. Д. 102 | 79 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrayal of Christ, 1510, NGA 602.jpg|150px]] | Христос заробен <br/> | 216 | Б. 7 | Ц. Д. 103 | 80 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ in Limbo, 1510, NGA 6742.jpg|150px]] | Христос во Лимбо <br/> | 217 | Б. 14 | Ц. Д. 104 | 81 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Resurrection, 1510, NGA 6743.jpg|150px]] | Воскресението Христово <br/> | 218 | Б. 15 | Ц. Д. 105 | 82 | 1510 | [[Големата страст (Дирер)|Големата страст]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Madonna on the Crescent, 1510-1511, NGA 605.jpg|150px]] | Мадона на полумесечина <br/> | 219 | Б. 76 | Ц. Д. 111 | 83 | меѓу 1510 и 1511 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Death of the Virgin, 1510, NGA 6747.jpg|150px]] | Смртта на Богородица <br/> | 220 | Б. 93 | Ц. Д. 106 | 84 | 1510 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Assumption and Coronation of the Virgin, 1510, NGA 6748.jpg|150px]] | Крунисувањето на Богородица <br/> | 221 | Б. 94 | Ц. Д. 107 | 85 | 1510 | [[Life of the Virgin (Dürer)|Животот на Богородица]] | |- | [[File:Title page of the Small Passion by Albrecht Dürer.png|150px]] | Предница <br/> | 222 | Б. 16 | Ц. Д. 110 | 86 | 1511 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Fall of Man, probably c. 1509-1510, NGA 6787.jpg|150px]] | Падот на човекот <br/> | 223 | Б. 17 | Ц. Д. 61 | 88 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Expulsion from Paradise, 1510, NGA 6752.jpg|150px]] | Протерување од рајот <br/> | 224 | Б. 18 | Ц. Д. 62 | 87 | 1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Annunciation, probably c. 1509-1510, NGA 6753.jpg|150px]] | Благовештение <br/> | 225 | Б. 19 | Ц. Д. 63 | 89 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Nativity, probably c. 1509-1510, NGA 6754.jpg|150px]] | Раѓањето Христово <br/> | 226 | Б. 20 | Ц. Д. 64 | 90 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Taking Leave from His Mother, probably c. 1509-1510, NGA 6755.jpg|150px]] | Христос заминува од својата мајка <br/> | 227 | Б. 21 | Ц. Д. 65 | 91 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ's Entry into Jerusalem, probably c. 1509-1510, NGA 6756.jpg|150px]] | Христовото влегуваље во Ерусалим <br/> | 228 | Б. 22 | Ц. Д. 66 | 92 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Expelling the Moneylenders from the Temple, probably c. 1509-1510, NGA 6757.jpg|150px]] | Христос ги протерува трговците од Храмот <br/> | 229 | Б. 23 | Ц. Д. 67 | 93 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Supper, probably c. 1509-1510, NGA 6758.jpg|150px]] | Тајната вечера <br/> | 230 | Б. 24 | Ц. Д. 68 | 94 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Washing the Feet of the Disciples, probably c. 1509-1510, NGA 6759.jpg|150px]] | Христос ги мие нозете на Петар <br/> | 231 | Б. 25 | Ц. Д. 69 | 95 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Mount of Olives, probably c. 1509-1510, NGA 6760.jpg|150px]] | Христос во маслиновата гора <br/> | 232 | Б. 26 | Ц. Д. 70 | 96 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrayal of Christ, probably c. 1509-1510, NGA 6761.jpg|150px]] | Заробувањето на Христос <br/> | 233 | Б. 27 | Ц. Д. 71 | 97 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Annas, probably c. 1509-1510, NGA 6762.jpg|150px]] | Христос пред Хана <br/> | 234 | Б. 28 | Ц. Д. 72 | 98 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Caiaphas, probably c. 1509-1510, NGA 6763.jpg|150px]] | Христос пред Каифа <br/> | 235 | Б. 29 | Ц. Д. 73 | 99 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Mocking of Christ, probably c. 1509-1510, NGA 6764.jpg|150px]] | Исмевањето на Христос <br/> | 236 | Б. 30 | Ц. Д. 74 | 100 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Pilate, probably c. 1509-1510, NGA 6765.jpg|150px]] | Христос пред Пилат <br/> | 237 | Б. 31 | Ц. Д. 75 | 101 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ before Herod, 1509, NGA 6766.jpg|150px]] | Христос пред Ирод <br/> | 238 | B. 32 | Ц. Д. 76 | 102 | 1509 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Flagellation, probably c. 1509-1510, NGA 6767.jpg|150px]] | Камшикувањето<br/> | 239 | Б. 33 | Ц. Д. 77 | 103 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Crowned with Thorns, probably c. 1509-1510, NGA 6768.jpg|150px]] | Христос крунисан со трње <br/> | 240 | Б. 34 | Ц. Д. 78 | 104 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Ecce Homo, probably c. 1509-1510, NGA 6769.jpg|150px]] | Христос им се покажа на луѓето <br/> | 241 | Б. 35 | Ц. Д. 79 | 105 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Pilate Washing His Hands, probably c. 1509-1510, NGA 6770.jpg|150px]] | Пилат ги мие рацете <br/> | 242 | Б. 36 | Ц. Д. 80 | 106 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Carrying the Cross, 1509, NGA 6771.jpg|150px]] | Христос го носи Крстот <br/> | 243 | Б. 37 | Ц. Д. 81 | 107 | 1509 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Veronica between Saints Peter and Paul, 1509, NGA 6772.jpg|150px]] | Судариум на Света Вероника <br/> | 244 | Б. 38 | Ц. Д. 82 | 108 | 1509 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Nailed to the Cross, probably c. 1509-1510, NGA 6773.jpg|150px]] | Христос прикован на Крстот <br/> | 245 | Б. 39 | Ц. Д. 83 | 109 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Crucifixion, probably c. 1509-1510, NGA 6774.jpg|150px]] | Христос на крстот <br/> | 246 | Б. 40 | Ц. Д. 84 | 110 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ in Limbo, probably c. 1509-1510, NGA 6775.jpg|150px]] | Христос во Лимбо <br/> | 247 | Б. 41 | Ц. Д. 85 | 111 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Descent from the Cross, probably c. 1509-1510, NGA 6776.jpg|150px]] | Симнувањето од крстот <br/> | 248 | Б. 42 | Ц. Д. 86 | 112 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Lamentation, probably c. 1509-1510, NGA 6777.jpg|150px]] | Оплакувањето на Христос<br/> | 249 | Б. 43 | Ц. Д. 87 | 113 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Deposition, probably c. 1509-1510, NGA 6778.jpg|150px]] | Полагањето во гробот <br/> | 250 | Б. 44 | Ц. Д. 88 | 114 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] |</ref> |- | [[File:Albrecht Dürer, The Resurrection, probably c. 1509-1510, NGA 6779.jpg|150px]] | Вознесение <br/> | 251 | Б. 45 | Ц. Д. 89 | 115 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ Appearing to His Mother, probably c. 1509-1510, NGA 6780.jpg|150px]] | Христос и се јавува на својата мајка <br/> | 252 | Б. 46 | Ц. Д. 90 | 116 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Noli Me Tangere, probably c. 1509-1510, NGA 6781.jpg|150px]] | Христос и се покажува на Марија Магдалена<br/> | 253 | Б. 47 | Ц. Д. 91 | 117 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ in Emmaus, probably c. 1509-1510, NGA 6782.jpg|150px]] | Христос и учениците во Емаус <br/> | 254 | Б. 48 | Ц. Д. 92 | 118 | c. 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Doubting Thomas, probably c. 1509-1510, NGA 6783.jpg|150px]] | Неверниот Тома<br/> | 255 | Б. 49 | Ц. Д. 93 | 119 | c. 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Ascension, probably c. 1509-1510, NGA 6784.jpg|150px]] | Вознесението <br/> | 256 | Б. 50 | Ц. Д. 94 | 120 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Pentecost, probably c. 1509-1510, NGA 6785.jpg|150px]] | Слегувањето на Светиот Дух <br/> | 257 | Б. 51 | Ц. Д. 95 | 121 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Judgment, probably c. 1509-1510, NGA 6786.jpg|150px]] | Последната пресуда<br/> | 258 | Б. 52 | Ц. Д. 96 | 122 | 1509-1510 | [[Мала пасија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Mount of Olives, probably c. 1509-1510, NGA 6788.jpg|150px]] | Христос во маслиновата гора <br/> | 259 | Б. 54 | Ц. Д. 60 | 123 | 1509-1510 | | |- | [[File:Herodias ontvangt het hoofd van Johannes de Doper, RP-P-OB-1466.jpg|150px]] | Ирод со главата на Крстителот <br/> | 260 | Б. 126 | Ц. Д. 109 | 76 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Cain Killing Abel, 1511, NGA 6789.jpg|150px]] | Каин го убва Авел <br/> | 261 | Б. 1 | Ц. Д. 114 | 124 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Adoration of the Magi, 1511, NGA 6790.jpg|150px]] | Поклонување на кралевите<br/> | 262 | Б. 3 | Ц. Д. 115 | 125 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Mass of Saint Gregory, 1511, NGA 6791.jpg|150px]] | Миса на Свети Григориј <br/> | 263 | Б. 123 | Ц. Д. 117 | 126 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Trinity, 1511, NGA 6792.jpg|150px]] | Светото Тројство<br/> | 264 | Б. 122 | Ц. Д. 116 | 127 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Christopher, 1511, NGA 6793.jpg|150px]] | Свети Кристофер <br/> | 265 | Б. 103 | Ц. Д. 121 | 128 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Jerome in His Cell, 1511, NGA 6794.jpg|150px]] | Свети Јероним во неговата ќелија <br/> | 266 | Б. 114 | Ц. Д. 118 | 129 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Joachim and Anne under a Tree, 1511, NGA 6795.jpg|150px]] | Светото семејство со Јоаким и Ана под дрво <br/> | 267 | Б. 96 | Ц. Д. 119 | 130 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family with Two Music-Making Angels, 1511, NGA 6796.jpg|150px]] | Свето семејство со два ангели што изведуваат музика <br/> | 268 | Б. 97 | Ц. Д. 120 | 131 | 1511 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Saint Jerome in a Cave, 1512, NGA 74852.jpg|150px]] | Свети Јероним во пештерата<br/> | 269 | Б. 113 | Ц. Д. 122 | 132 | 1512 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Title-Border with Putti Holding the Pirckheimer Arms, probably 1513, NGA 63219.jpg|150px]] | Рамка со Пути кој ги држи во рацете оружјето на Пиркхајмер <br/> | 270 | П. 205 | | 133 | 1513 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Border - with The Baptism of Christ - 1925.1225 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Рамка - со Крштевањето Христово <br/>(uncertain authorship) | | Б. 30 (Додаток) | Ц. Д. 11 | | 1517 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Virgin Crowned by Two Angels above a Landscape (NGA 1943.3.3679).jpg|150px]] | Богородица крунисана од двајца ангели над пејзажот <br/> | 271 | П. 177 | | 134 | 1515 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Arch of Maximilian, 1515 (1799 edition), NGA 76935.jpg|150px]] | Триумфална порта <br/> | 273 | Б. 138 | Ц. Д. 130 | 135-154 | 1515 | [[Триумфална процесија]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 02.jpg|150px]] | Горниот дел од средната порта на Триумфалната порта <br/> | 274 | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 03.jpg|150px]] | Постамент на десната рака средна колона на Триумфалната порта <br/> | 276 | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 04.jpg|150px]] | Основа на десната рака средна колона на Триумфалната порта <br/> | 277 | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 05.jpg|150px]] | Продолжување на основата на десната средна колона на Триумфалната порта <br/> | 279 | | | 141 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 06.jpg|150px]] | Основа на десната аголна колона на Триумфалната порта <br/> | 281 | | | 143 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 07.jpg|150px]] | Таблета со натпис со кожа на елен од највисокиот дел на десното крило на Триумфалната порта <br/> | 284 | | | 146 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 08.jpg|150px]] | Грифин на најгорниот дел од колоната од десниот агол на Триумфалната порта <br/> | 286 | | | 148 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 09.jpg|150px]] | Свршувачката на Максимилијан со Марија од Бургундија <br/> | 287 | | | 151 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrothal of Philip the Fair with Joan of Castile, 1515, NGA 47899.jpg|150px]] | Веридбата Филип Убавиот со Јоана од Кастиља <br/> | 288 | | | 149 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - Printed text for The Betrothal of Philip the Fair with Joan of Castile.jpg|150px]] | Печатен текст за „Свршувачката на Филип Убавиот со Јоана Кастиља“ <br/> | | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Betrothal of Maximilian with Mary of Burgundy, 1511, NGA 47901.jpg|150px]] | Свршувачката на Максимилијан со Марија од Бургундија <br/> | | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - Printed text for The Betrothal of Maximilian with Mary of Burgundy.jpg|150px]] | Печатен текст за „Свршувачката на Филип Убавиот со Јоана Кастиља“ <br/> | | | | | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:The Congress of Princes at Vienna MET DP816493.jpg|150px]] | Двојна венчавка во Виена <br/> | 289 | | | 150 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 12.jpg|150px]] | Средбата по Битката кај Спарс <br/> | 290 | | | 152 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 13.jpg|150px]] | Светиот плашт од Трир <br/> | 291 | | | 153 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Durer, arco trionfale, 14.jpg|150px]] | Четврт сет на бистите на Царевите на Триумфалната порта <br/> | 292 | | | 154 | 1515 | [[Triumphal Arch (woodcut)|Триумфална порта]] | |- | [[File:Albrecht Dürer Die Schutzheiligen von Österreich Druck um 1625.jpg|150px]] | Австриските светци <br/>(неизвесно авторство) | 293 | Б. 116 | Ц. Д. 129 | 335 | 1515 | | |- | [[File:Heilige Koloman S. Colomanni effigies (titel op object), RP-P-1905-2499.jpg|150px]] | Јохан Стабиус како Свети Коломана <br/> | 294 | Б. 106 | | 155 | 1513 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Northern Celestial Hemisphere, 1515, NGA 43181.jpg|150px]] | Северната полутопка на небесниот глобус <br/> | 295 | Б. 151 | Ц. Д. 127 | 156 | 1515 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Southern Celestial Hemisphere, 1515, NGA 43182.jpg|150px]] | Јужната полутопка на небесниот глобус <br/> | 296 | Б. 152 | Ц. Д. 128 | 157 | 1515 | | |- | [[File:Durer Stabiussche Weltkarte 1515.jpg|150px]] | Светската мапа Стабиус <br/> | 297-298 | П. 201 | Ц. Д. 126 | 158-159 | 1515 | | |- | [[File:Stabius world map L.png|150px]] | Светската мапа Стабиус (лево)<br/> | 297 | П. 201 | Ц. Д. 126 | 158 | 1515 | Светската мапа Стабиус | |- | [[File:Stabius world map R.png|150px]] | Светската мапа Стабиус (десно)<br/> | 298 | П. 201 | Ц. Д. 126 | 159 | 1515 | Светската мапа Стабиус | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Rhinoceros, 1515, NGA 47903.jpg|150px]] | Носорог <br/> | 299 | Б.. 136 | Ц. Д. 125 | 160 | 1515 | | |- | [[File:Dürer - Die Eule im Kampf mit anderen Vögeln.jpg|150px]] | Бувот во борба со другите птици <br/>(неизвесно авторство) | 300 | | | 336 | | | |- | [[File:Virgin with Carthusian monks by Albrecht Dürer.jpg|150px]] | Богородица со картузијански монаси <br/>(неизвесно авторство) | 301 | П. 180 | Ц. Д. 124 | | 1515 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Christ on the Cross, 1516, NGA 6799.jpg|150px]] | Христос на крстот <br/> | 302 | Б. 56 | Ц. Д. 138 | 161 | 1516 | | |- | [[File:Exlibris Hieronymus Ebner.jpg|150px]] | Екслибрис на Хиеронимус Ебнер <br/> | 303 | Б. 45 (Додатак) | Ц. Д. 137 | 162 | 1516 | | |- | [[File:The Great Column by Albrecht Dürer - woodcut.jpg|150px]] | Големата колона <br/> | | Б. 129 | | | 1517 | | |- | [[File:The Tournament on Horseback MET DP816487.jpg|150px]] | „Шарфренен“ <br/> | | П. 288 | Ц. Д. 131 | | 1526 | | |- | [[File:Italian Joust Between Jacob de Heere and Freydal by Albrecht Dürer.jpg|150px]] | „Анзоген-Реннен“<br/> | 304 | Б. 36 (Додаток)P. 289 | Ц. Д. 132 | 163 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Italian Joust, probably 1526, NGA 6800.jpg|150px]] | Италијански жар на мирот помеѓу Јакоб де Хире и Фрејдал, Дрва за Фрејдал <br/> | 305 | П. 290 | Ц. Д. 133 | 164 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Masquerade Dance with Torches, probably 1516, NGA 6801.jpg|150px]] | Маскенбал танц со факели <br/> | 306 | Б. 38 (Appendice)P. 292 | Ц. Д. 135 | 165 | 1516 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Virgin Surrounded by Many Angels, 1518, NGA 6802.jpg|150px]] | Богородица опкружена со многу ангели <br/> | 307 | Б. 101 | Ц. Д. 139 | 166 | 1518 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - St Sebald in the Niche - WGA7202.jpg|150px]] | Свети Себалд во нишата <br/> | 308 | Б. 21 (Додаток) | | 167 | 1518 | | |- | [[File:Triumphwagen2.jpg|150px]] | Малиот триумфален славолук или бургундскиот брак <br/> | 309-311 | Б. 229 | Ц. Д. 136 | 168-170 | 1510 | [[Триумфална Процесија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Small Triumphal Car or the Burgundian Marriage - WGA7198.jpg|150px]] | Малиот триумфален славолук или бургундскиот брак (лев дел)<br/> | 309 | Б. 229 | | 168 | 1510 | Малиот триумфален славолук | |- | [[File:Albrecht Dürer - The Small Triumphal Car or the Burgundian Marriage - WGA7199.jpg|150px]] | Малиот триумфален славолук или бургундскиот брак (десен дел)<br/> | 311 | Б. 229 | | 170 | 1510 | Малиот триумфален славолук | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car), 1523 (Latin ed.), NGA 6810.jpg|150px]] | Триумфалната кочија на Максимилијан Први <br/> | 312-317 | Б. 139 | Ц. Д. 145 | 171-176 | 1523 | [[Триумфална Процесија]] | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 1 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57603.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 1 од 8]<br/> | 312 | Б. 139 | | 171 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 2 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57604.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 2 од 8] <br/> | 314 | Б. 139 | | 173 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 3 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57605.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 3 од 8] <br/> | 315 | B. 139 | | 174 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 7 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57609.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 3 од 8] <br/> | 316 | B. 139 | | 175 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 4 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57606.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 4 од 8] <br/> | | Б. 139 | | | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 5 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57607.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 5 од 8] <br/> | | Б. 139 | | | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 6 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57608.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 6 од 8] <br/> | | B. 139 | | | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Triumphal Chariot of Maximilian I (The Great Triumphal Car) (plate 8 of 8), 1523 (Latin ed.), NGA 57610.jpg|150px]] | Триумфална кочија на Максимилијан Први (Големиот триумфален славолук) [плоча 8 од 8] <br/> | 317 | Б. 139 | | 176 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Emperor Maximilian I, c. 1518, NGA 58111.jpg|150px]] | Царот Максимилијан Први <br/> | 318 | Б. 154 | Ц. Д. 140 | 177 | c. 1518 | | |- | [[File:Portrait of the Emperor Maximilian I in an Architectural Frame (copy) MET DP820488.jpg|150px]] | Царот Максимилијан Први <br/>(uncertain authorship) | | Б. 153 | Ц. Д. 141 | | 1519 | | |- | [[File:Roggendorf Freiherren Wappen (Duerer).jpg|150px]] | Грб на фон Рогендорф <br/> | 319 | | | 178 | 1520 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Coat of Arms of Lorenz Staiber, probably 1520-1521, NGA 33369.jpg|150px]] | Грб на Лоренц Стајбер <br/> | 320 | Б. 167 | | 179 | веројатно помеѓу 1520 и 1521 | | |- | [[File:Coat of arms with Three Lions' Heads MET DP816461.jpg|150px]] | Грб со глави на три лавови <br/> | 321 | Б. 169 | | 180 | 1520 | | |- | [[File:Stabius wappen.jpg|150px]] | Грб на Јохан Стабиус <br/> | 322 | Б. 166 | | 181 | 1510 | | |- | [[File:Wapen van Johann Tscherte Soli deo gloria (titel op object), RP-P-OB-1510.jpg|150px]] | Грб на Јохан Церте <br/> | 323 | Б. 170 | Ц. Д. 143 | 182 | 1520 | | |- | [[File:Coat of arms of Don Pedro Lasso de Castilla.png|150px]] | Грб на Дон Педро Ласо де Кастиља <br/> | 324 | П. 216 | | 183 | 1521 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Coat of Arms of the German Empire and Nuremberg City, 1521, NGA 6803.jpg|150px]] | Грб на Германското Царство и градот Нирнберг <br/> | 325 | Б. 162 | Ц. Д. 144 | 184 | 1521 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Ulrich Varnbuler, 1522, NGA 6804.jpg|150px]] | Улрих Варнбулер <br/> | 326 | Б. 155 | Ц. Д. 146 | 185 | 1522 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Coat of Arms of the House of Dürer - WGA07258.jpg|150px]] | Грб на Домот на Дирер <br/> | 327 | Б. 160 | Ц. Д. 147 | 186 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Last Supper, 1523, NGA 603.jpg|150px]] | Тајната вечера <br/> | 328 | Б. 53 | Ц. Д. 148 | 187 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Christ on the Cross - 1923.243 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Христос на крстот со три ангели <br/> | 329 | Б. 58 | | 188 | 1523 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Time and a Fox Turning the Wheel of Fortune with People of all Ranks to the Right, probably 1526, NGA 39813.jpg|150px]] | Време и лисица вртејќи го тркалото на среќата со луѓе од сите редови надесно <br/>(неизвесно авторство) | 331 | Б. 34 (Appendice) | Ц. Д. 149 | 338 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, Justice, Truth and Reason in the Stocks with the Seated Judge and Sleeping Piety, probably 1526, NGA 6807.jpg|150px]] | Правда, вистина и разум во залихите со судијата кој седи со побожна заспаност <br/> (неизвесно авторство) | 332 | Б. 34 (Додаток) | Ц. Д. 149 | 339 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Teacher, the Clergyman, and Providence, probably 1526, NGA 39812.jpg|150px]] | Учителот, Свештеникот и Провидението <br/> (неизвесно авторство) | | Б. 34 (Додаток) | Ц. Д. 149 | | 1526 | | |- | [[File:Albrecht durer the - armillary sphere.jpg|150px]] | Вооружената сфера <br/> | 333 | P. 202 | | 190 | 1525 | | |- | [[File:Fotothek df tg 0000726 Geometrie ^ Architektur ^ Säule.jpg|150px]] | Споменик во сеќавање на победата <br/> | 334 | | | 191 | 1525 | | |- | [[File:Fotothek df tg 0000729 Geometrie ^ Architektur ^ Denkmal.jpg|150px]] | Споменик на мртов пијаница <br/> | 335 | | | 192 | 1525 | | |- | [[File:Treatise on Measurement - Peasants Monument.png|150px]] | Споменик на победените селани <br/> | 336 | | | 193 | 1525 | | |- | [[File:Een tekenaar tekent een portret, RP-P-OB-1490.jpg|150px]] | Човек слика портрет <br/> | 337 | Б. 146 | Ц. Д. 150 | 194 | 1525 | | |- | [[File:Dürer Stich aus Anweisung 2.jpg|150px]] | Човек црта лејта <br/> | 338 | Б. 147 | Ц. Д. 151 | 195 | 1525 | | |- | [[File:Treatise on Measurement - artist at work.jpg|150px]] | Цртач црта вазна <br/> | 339 | Б. 148 | Ц. Д. 152 | 196 | 1525 | | |- | [[File:Een tekenaar tekent een vrouw, RP-P-OB-1492.jpg|150px]] | Цртач црта лежечки женски акт <br/> | 340 | Б. 149 | Ц. Д. 153 | 197 | 1525 | | |- | [[File:Albrecht Dürer, The Holy Family on a Grassy Bench, 1526, NGA 33033.jpg|150px]] | Свето семејство на тревна клупа <br/>(неизвесно авторство) | 341 | Б. 98 | Ц. Д. 154 | 340 | 1526 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Eobanus Hess (NGA 1943.3.3690) (cropped).jpg|150px]] | Хелиус Еобанус Хесус <br/>(uncertain authorship) | 342 | | | 341 | 1526 | | |- | [[File:The Arms of Ferdinand I, King of Hungary and Bohemia MET DP816456.jpg|150px]] | Рацете на Фердинанд Први, кралот на Унгарија и Бохемија <br/> | 343 | П. 210 | Ц. Д. 155 | 198 | 1527 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Siege of a Fortress - 1923.69 - Cleveland Museum of Art.tif|150px]] | Опсада на тврдина <br/> | 344-345 | Б. 137 | Ц. Д. 156 | 199-200 | 1527 | | |- | [[File:Albrecht Dürer - Siege of a Fortress- Left Portion - 1923.69.b - Cleveland Museum of Art.jpg|150px]] | Опсада на тврдина: лево <br/> | 344 | Б. 137 | Ц. Д. 156 | 199 | 1527 | Опсада на тврдина | |- | [[File:The Siege of a Fortress MET DP816480.jpg|150px]] | Опсада на тврдина: Десен дел <br/> | 345 | Б. 137 | Ц. Д. 156 | 200 | 1527 | Опсада на тврдина | |- | [[File:De Heilige Hiëronymus in de wildernis, RP-P-OB-1561 (cropped).jpg|150px]] | Свети Јероним <br/> | | Б. 115 | | | помеѓу 1500 and 1515 | | |} ==Илустрации за книги== === Витезот од Турн (1493)=== Сет од 45 илустрации од „Витезот од Турн“ или „Книга за витезот на кулата“ објавени во 1493 година, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> Set of 45<ref name="Kurth"/> illustrations from "Ritter von Turn" or "The Book of the Knight of the Tower" published in 1493, which are attributed to Dürer. <gallery mode=packed> Book of the Knight of the Tower - Demon of Vanity and Coquett (125520361).jpg Book of the Knight of the Tower - The Knight with his Daughters (125520314).jpg Book of the Knight of the Tower - The Knight offering his book to his daughters (125520515).jpg The woman and the bathing hermit.jpg Book of the Knight of the Tower - Autopsy (125520453).jpg Book of the Knight of the Tower - Child abduction (125520435).jpg Illustration from the Ritter von Turn, 1493 MET DP816798.jpg Illustration from the Ritter von Turn, 1493 MET DP816799.jpg </gallery> === Комедија на Теренс (ca. 1493)=== Список на илустрации од „Комедијата на Теренс“ објавена околу 1493 година, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> File:Eunuchus, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816814.jpg File:Eunuchus, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816813.jpg File:Eunuches, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816809.jpg File:Andria,from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816810.jpg File:Andria, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816811.jpg File:Adelphi, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816803.jpg File:Phormio, from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816805.jpg File:Illustration from The Comedie of Terence, 19th century reprint MET DP816823.jpg </gallery> === Бродот на лудите (1494)=== [[File:Ship of Fools WDL8973.pdf|thumb|page=6| Книгата со илустрации, сочувана во целост]] Список на илустрации од книгата „[[Бродот на лудите (сатира)|Бродот на лудите]]“, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> File:Narrenschiff.JPG| Предципис на бродот на лудите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 6, Of Negligent Fathers Ayenst Their Children.jpg| На небрежните татковци Ајенст Нивните деца File:Shyp Of Foles Of The Worlde 7, Of Taleberers And Mouers Of Debate.jpg| Талеберера и Моуерс оф Дебате File:Shyp Of Foles Of The Worlde 9, Of Vngoodly Maners, And Dysordred.jpg| На Vngoodly Maners, и Dysordred File:Shyp Of Foles Of The Worlde 11, Of Dispysers Of Holy Scripture.jpg| На диспензерите на Светото писмо File:Shyp Of Foles Of The Worlde 13, Of Disordred And Venerious Loue.jpg| На несреќен и весел Луе File:Shyp Of Foles Of The Worlde 14, Of Them That Synne Trustynge Vpon The Mercy Of Almyghty God.jpg| Од нив кои Синне Трустинг Впон Милоста на Бога File:Shyp Of Foles Of The Worlde 15, Of Folys Yt Begyn Great Byldynge Without Sufficient Prouysion.jpg| Оф Фолис Ит Бегин Велика Билдинге без доволна причина File:Shyp Of Foles Of The Worlde 20, Of Them That Correct Other, Them Self Culpable In The Same Faut.jpg|Од оние кои поправаат други, а сами се криви за истото File:Shyp Of Foles Of The Worlde 22, The Sermon Or Doctryne Of Wysdom.jpg| Беседа File:Shyp Of Foles Of The Worlde 27, Of Negligent Stodyers.jpg| На небрежните Стодиери File:Shyp Of Foles Of The Worlde 29, Of Lewde Juges Of Others Dedes.jpg| Од развратните судии други Дедес File:Shyp Of Foles Of The Worlde 31, Of Synners That Prolonge From Daye To Day To Amende Theyr Myslyuyng.jpg| На синхронизатори кои продолжуваат од ден на ден за да ги амандмануваат нивните Мирсјујнг File:Shyp Of Foles Of The Worlde 32, Of Men That Ar Jelous.jpg| На мажите кои се љубоморни File:Shyp Of Foles Of The Worlde 34, Of Suche As Nedys Wyll Contynue In Theyr Foly Nat Withstandynge Holsom Erudicion.jpg| На Суче, бидејќи Недис ќе продолжи со својот лудак, Нат издржува на грешките на Холсом File:Stultifera-navis - The ship of fool (112540523).jpg| Од лутиот Фоли File:Shyp Of Foles Of The Worlde 36, Of The Mutabylyte Of Fortune.jpg| На мутабилитот на среќата File:Shyp Of Foles Of The Worlde 37, Of Seke Men Inobedient.jpg| На мажите Секе непослушни File:Shyp Of Foles Of The Worlde 38, Of To Open Councellers.jpg| На отворените советници File:Shyp Of Foles Of The Worlde 39, Of Folys That Can Nat Be Ware By Ye Mysfortune Nor Take Example Of Others Damage.jpg| На грешки што можат да ги направат природните несреќи или примери на други штети File:Shyp Of Foles Of The Worlde 40, Of Folys That Force Or Care For The Bacbytynge Of Lewde People.jpg| На луѓе што ја присилуваат или се грижат за бабитингот на Луде File:Shyp Of Foles Of The Worlde 41, Of Mockers And Fals Accusers.jpg| На подбивачите и лажните обвинувачи File:Shyp Of Foles Of The Worlde 42, Of Them That Despyse Euerlastynge Blys For Worldly Thynges And Transitory.jpg| Од нив, кои Деспиза Еуерластинг се грижат за световните митрополи и минливи File:Shyp Of Foles Of The Worlde 43, Of Talkers And Makers Of Noyse In The Chirche Of God.jpg| На говорителите и на креаторите на Нојс во Божиќ File:Shyp Of Foles Of The Worlde (112540603).jpg| На луѓе што ги ставаат во опасност... File:Shyp Of Foles Of The Worlde 45, Of The Way Of Felycyte, And Godnes And The Payne To Come To Synners.jpg| На патот на Фелисит, и Годнс и Пејн да дојдат во Синер File:Shyp Of Foles Of The Worlde 47, Of Bodely Lust Or Corporall Voluptuosyte.jpg| На телесната страст или на телесниот волуптуозитет File:Shyp Of Foles Of The Worlde 49, Of Yonge Folys That Take Olde Wymen To Theyr Wyues Nat For Loue But For Ryches.jpg| На Јонг Фоли, кои старите жени им ги носат на очите, навивајќи се за Луе, но за Рајч File:Shyp Of Foles Of The Worlde 50, Of Enuyous Folys.jpg| На Enuyous Folys File:Stultifera navis (112540685).jpg| На нетрпеливиот Фоли непочитувајќи го почитувањето и страдањето на Коречион, за нивниот Профите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 52, Of Folysshe Fesicians Vsynge Theyr Practyke Without Speculacyon.jpg| На фолиши фезичани File:Shyp Of Foles Of The Worlde 54, Of Predestinacyon.jpg| На Предстацинасион File:Shyp Of Foles Of The Worlde 55, Of Folys That Aply Other Mennys Besynes Leuynge Theyr Owne Vndone.jpg| Фоли што применуваат други мажи Бесинес Лејинге File:Shyp Of Foles Of The Worlde 56, Of The Vyce Of Ingratytude Or Vnkyndnes And Folys That Vse It.jpg| На Vyce на Ingratytude Или Vnkyndnes и Folys кои Vse тоа File:Shyp Of Foles Of The Worlde 58, Of Folys That Delyte Them In Daunsynge.jpg| На фолиите што ги делетираат во Даунсинг File:Stultifera-navis-- The ship of fool (112540769).jpg| На набљудувачите на Нигт File:Shyp Of Foles Of The Worlde 60, Of The Vanyte Of Beggers.jpg|Of The Vanyte Of Beggers File:Shyp Of Foles Of The Worlde 63, Of Ye Vayne Cure Of Astronomy.jpg| Лек на астрономијата од Вие File:Shyp Of Foles Of The Worlde 65, Of Folys Yet Stryue Agaynst Theyr Betters Nat Wyllynge To Se Theyr Foly.jpg| Од народите, сепак, Стриј Агајнт Тиер е подобар за Нат Вилинџ да го види нивниот фолј File:Shyp Of Foles Of The Worlde 66, Of Folys That Can Nat Vnderstande Sport And Yet Wyll Haue To Do With Folys.jpg| На фолиите што можат да ги разберат Спорт, а сепак Вил Хауе да ги стори со момците File:Shyp Of Foles Of The Worlde 67, Of Folys That Hurte Euery Man Nat Wyllynge To Be Hurt Agayne.jpg| На народите што го напаѓаат секој човек, Нат Вилинге, да биде повреден Агајн File:Shyp Of Foles Of The Worlde 68, Of Folys Improuyndent.jpg| На Folys Improuyndent File:Shyp Of Foles Of The Worlde 70, Of Dyshonest Folys In Wordes Of Rybawdry, Or Vyle Langage.jpg| Или Вајл Лангејџ File:Shyp Of Foles Of The Worlde 71, Of The Abusion Of Ye Spiritualte.jpg| За злоупотребата на духовниот човек File:Shyp Of Foles Of The Worlde 75, Of The Extorcion Of Men Of Warre, Scrybes And Other Offycers.jpg| На Ексторсион за мажи воинствени, шкрибети и други службеници File:Shyp Of Foles Of The Worlde 77, Of The Foly Of Cokes, Butlers, And Other Oflycers Of Housholde.jpg| На глупоста на коксот, батлерите и другите службеници во домаќинството File:Shyp Of Foles Of The Worlde 78, Of The Pryde Of Churles And Rude Men Of The Countrey.jpg| На прајдот на Чарлс и груб човек на земјата File:Shyp Of Foles Of The Worlde 80, Of Suche Folys As Begyn To Do Well And Contynue Nat.jpg| На приврзаниците на добриот совет на Нат File:Shyp Of Foles Of The Worlde 81, Of Folys That Despyse Deth And Make No Prouysyon Therfore.jpg| На луѓе што ја презираат смртта и затоа не обезбедуваат никакви одредби File:Shyp Of Foles Of The Worlde 82, Of Folys That Despyse God.jpg| На луѓето што го омаловажуваат Бог File:Shyp Of Foles Of The Worlde 84, Of The Plage And Indignacyon Of God.jpg| На чумата и огорченоста на Бога File:Shyp Of Foles Of The Worlde 85, Of Folysshe Exchaunges.jpg| На Фоши Ексхаунж File:Shyp Of Foles Of The Worlde (112541027).jpg| На децата кои го слават Дизен и го обожаваат нивниот Парентис File:Shyp Of Foles Of The Worlde 87, Of Claterynge And Vayne Langage Vsyd Of Prestes And Clerkes In The Quere.jpg| На Клатеринг и Вејн Лангејг Всид од Престес и Клеркс во Квере File:Shyp Of Foles Of The Worlde 88, Of The Elacion Or Bostynge Of Pryde.jpg| Од Еласион или Бостинге од Прајд File:Stultifera navis (112541060).jpg| На Всурс и Океарите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 90, Of The Vayne Hope That Folys Haue To Succede To Herytage Of Men Yet Lyuynge.jpg| Од надежта на Вејн дека Фоули треба да успее во салонот на наследството на мажите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 92, Of Folys That Gyue And That After Repent Of That They Haue Gyuen.jpg| На народите што ги посакаа и што потоа се покајаа за тоа што го Хајеа Ујен File:Shyp Of Foles Of The Worlde 96, Of Flaterers And Glosers.jpg| На Пламените и Глосерите File:Shyp Of Foles Of The Worlde 97, Of Taleberers And Folys Of Lyght Credence Vnto The Same.jpg| На насилници и народи на веродостојност до исто File:Shyp Of Foles Of The Worlde 98, Of Marchauntis And Other Occupyers That Vse Falshode And Gyle.jpg| На Мархаунтис и на други окупатори кои се разликуваат од Фалшод и Гејл File:Shyp Of Foles Of The Worlde 99, Of The Falshode Of Antichrist.jpg| На Фалшоде и Антихристот File:Shyp Of Foles Of The Worlde 100, Of Hym That Dare Nat Vtter The Trouthe For Fere Of Displeasour.jpg| Неговиот што се осмелува на Нат Вттер Трути од страв и немилост File:Shyp Of Foles Of The Worlde 101, Of Suche As Withdrawe And Let Other From Good Dedes.jpg| На Суче како да се повлече и да ги остави другите од добриот Дедес File:Shyp Of Foles Of The Worlde 102, Of Leuyng Gode Warkes Vndone.jpg| На Лејинг Годе Воркес Вндоне File:Shyp Of Foles Of The Worlde 103, Of The Rewarde Of Wysdom.jpg| На наградата на мудроста File:Shyp Of Foles Of The Worlde 105, Of Bacbyters Of Good Workes And Ayenst Suche As Shall Dysprayse This Boke.jpg| На Бакбитер на добра работа и Ајнст Суше како што ќе го распрсне овој Bоке File:Shyp Of Foles Of The Worlde 114, The Vnyuersall Shyp Of Craftysmen Or Laborers.jpg| Вениерсалскиот нарк на занаетчии или работници File:BlasphemyDurer.jpg| На богохулниците File:Stultifera-navis - The ship of fool (112540907).jpg| Рехерсинг од Диуер до Фоли угнетуван од сопственото лудило File:Stultifera-navis - The ship of fool (112540864).jpg| На фолиите што провејуваат во законот за мисии од мала важност File:Gluttony.jpg| На Глотони и Дронкарди File:Stultifera-navis - Insanity (112540322).jpg| Лудоста </gallery> === Salus anime (1503)=== [[File:2019rosen0596.pdf|thumb|page=6| Книгата со илустрации, сочувана во целост]] Комплет од 63 илустрации од книгата „Salus anime“, кои му се припишуваат на Дирер. <gallery mode=packed> File:Albrecht Dürer, Saint Apollonia, c. 1500, NGA 51104.jpg| Света Аполонија File:Albrecht Dürer, Saint Erasmus, c. 1500, NGA 51100.jpg| Свети Еразмо File:Albrecht Dürer, Saint Odilia, c. 1500, NGA 51105.jpg| Света Одилија File:Albrecht Dürer, Saint Roch, c. 1500, NGA 51102.jpg| Свети Рох File:Albrecht Dürer, Saint Leonard, c. 1500, NGA 51101.jpg| Свети Леонард File:Albrecht Dürer, Saint Matthias, c. 1500, NGA 51099.jpg| Свети Матијас File:Albrecht Dürer, Saint Wolfgang, c. 1500, NGA 51103.jpg| Свети Волфганг Apostel Andreas, RP-P-OB-1523.jpg| Апостол Андреј Apostel Jakobus de Meerdere, RP-P-OB-1524.jpg| Апостол Јаков Големиот Apostel Jakobus de Mindere, RP-P-OB-1530.jpg| Апостол Јаков Малиот Apostel Mattheüs, RP-P-OB-1528.jpg| Апостол Матеј Apostel Petrus, RP-P-OB-1522.jpg| Апостол Петар Apostel Simon, RP-P-OB-1531.jpg| Апостол Симон Apostel Thomas, RP-P-OB-1529.jpg| Апостол Тома Saint Judas MET DP816793.jpg| Апостол Јуда Apostel Johannes de Evangelist, RP-P-OB-1525.jpg| Јован Евангелист De Heilige Christoffel draagt het Christuskind, RP-P-OB-1534.jpg| Свети Кристофер De Heilige Joris en de draak, RP-P-OB-1536.jpg| Свети Георги и Змејот De Heilige Martinus deelt zijn mantel met een bedelaar, RP-P-OB-1538.jpg| Сен-Мартин Heilige Antonius, RP-P-OB-1533.jpg| Свети Антониј Heilige Barbara, RP-P-OB-1540.jpg| Света Барбара Heilige Brigitta, RP-P-OB-1541.jpg| Света Бригита Heilige Dominicus, RP-P-OB-1535.jpg| Свети Доминик Heilige Helena, RP-P-OB-1542.jpg| Света Елена Heilige Margaretha, RP-P-OB-1543.jpg| Света Маргарет Heilige Sebastiaan, RP-P-OB-1539.jpg| свети Севастијан Heilige Veronica, RP-P-OB-1545.jpg| Света Вероника Saint Michael MET DP816774.jpg| Свети Михаил Annunciatie, RP-P-OB-1518.jpg| Annunciation The Nativity MET DP816790.jpg| Раѓање Aanbidding door de herders, RP-P-OB-1519.jpg| Поклонение на пастирите The Adoration of the Kings MET DP816788.jpg| Поклонение на кралевите File:Albrecht Dürer, The Virgin Nursing the Christ Child with Four Angels, c. 1500, NGA 51098.jpg| Богородица го негува детето Христос со четири ангели Kruisiging, RP-P-OB-1520.jpg| Распетие File:Albrecht Dürer, The Lamentation, c. 1500, NGA 51097.jpg| Оплакувањето The Resurrection MET DP816789.jpg| Воскресение Gregoriusmis, RP-P-OB-1537.jpg|[[Миса на Свети Григориј]] Avondgebed, RP-P-OB-1546.jpg| Вечерна молитва </gallery> === Четири книги за човечката пропорција (1528)=== Илустрации од книгата „Четири книги за човечката пропорција“ (германски: Vier Bücher von Menschlicher Proportion).<gallery mode=packed> File:AlbrechtDürer01.jpg File:Houghton FA 6470.202 Albrecht Dürer - woman, front.jpg File:Houghton FA 6470.202 Albrecht Dürer - woman, back.jpg File:Durer’s Menschlicher Proportion.jpg File:Albrecht Dürer - Studies on the Proportions of the Female Body - WGA07263.jpg File:Proportions of a female figure-front view. Wellcome L0000296.jpg File:IIllustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816817.jpg File:IIllustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816818.jpg File:Illustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816815.jpg File:Illustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816816.jpg File:Illustration from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816821.jpg File:Dürer - Vier Bücher von menschlicher Proportion ita., 1594 - 168613 Illustrazione 3v.jpg File:Albrecht Dürer - Rear view of the female head type 7 - WGA07264.jpg File:Albrecht Dürer - Side and frontal view of the female head type 7 - WGA07262.jpg File:Illustration and Text from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816819.jpg File:Illustration and Text from Dürers Vier Bucher von Menslicher Proportion, Nuremberg, 1528 MET DP816820.jpg File:Durer face transforms.jpg File:Proportions of two faces, by A. Durer Wellcome L0002709.jpg File:Albrecht Dürer - Hand - WGA07265.jpg File:Durer foot.jpg File:Fotothek df tg 0000877 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000878 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000879 Geometrie ^ Proportion ^ Person ^ Kopf.jpg File:Fotothek df tg 0000880 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000881 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000882 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000883 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000884 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000885 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000886 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000887 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000888 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000889 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000890 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000891 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000892 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000893 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000894 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000895 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000896 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000897 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000898 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000899 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000900 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000901 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg File:Fotothek df tg 0000902 Geometrie ^ Proportion ^ Person.jpg </gallery> ==Наводи== {{наводи}} == Дополнителни извори == * Borer (Alain) & Bon (Cécile). L'oeuvre Graphique De Albrecht Dürer. Hubschmid & Bouret. 1980. [[Категорија:Слики од Албрехт Дирер]] 1dbqgomnctkilszhcdhggqe6if3cr1x Кралство Виртемберг 0 1275773 5651515 5650792 2026-10-30T11:10:42Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg]] со [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" 5651515 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија поранешна држава|native_name=''Königreich Württemberg''|deputy2=[[Теодор Готфрид Лиешинг]]<br>{{small|(последен)}}|date_start=26 декември|date_event3=18 јануари 1871|image_coat=Coat of Arms of the Kingdom of Württemberg 1817-1921.svg|life_span=1805–1918|year_end=1918|year_start=1805|status=Конфедеративна држава на [[Рајнски Сојуз]]<br>{{small|(1806–13)}}<br> Држава на [[Германски Сојуз]]<br>{{small|(1815–66)}}<br>Федеративна држава на [[Германско Царство]]<br>{{small|(1871–1918)}}|era=[[Наполеонови војни]] / [[Прва светска војна]]|date_event4=30 ноември 1918|event_post=|date_post=|date_end=30 ноември|image_flag=Flagge Königreich Württemberg.svg|flag_s1=Flagge_Königreich_Württemberg.svg|flag_p1=Flag_of_Württemberg_before_1809.svg|common_name=Виртемберг|s1=Слободна народна држава Виртемберг|event4=[[Ноемвриска револуција]]|currency=[[Виртембергшки гулден]],<br>{{small|(1857–1873)}}<br>[[Германска златна марка]],<br>{{small|(1873–1914)}}<br>[[Папирмарка|Германска Папирмарка]]<br>{{small|(1914–1918)}}|stat_pop1=2437574|stat_year1=1910|p2=Војводство Виртемберг|event_end=Распадната|event3=[[Обединување на Германија]]|deputy1=[[Кристијан Фридрих фон Ото]]<br>{{small|(прв)}}|capital=[[Штутгарт]]|leader1=[[Фридрих I (Виртемберг)|Фридрих I]]|image_map_caption=Кралството Виртемберг (зелено) во рамките на Германската Империја (темно сива) во 1871 година|leader3=[[Карл I (Виртемберг)|Карл I]]|leader4=[[Вилхелм II (Виртемберг)|Вилхелм II]]|year_leader1=1805–1816|year_deputy1=1821–1831|year_leader2=1816–1864|year_leader4=1891–1918|event_start=|title_leader=[[Список на владетели на Виртемберг|Крал]]|religion=[[Протестантство]],<br>[[Римокатоличка црква]]|p1=Изборно Кнежевство Виртемберг|government_type=[[Уставна монархија]]|stat_area1=19508|leader2=[[Вилхелм I (Виртемберг)|Вилхелм I]]|title_deputy=Министер-претседател|legislature=[[Парламент на Виртемберг]]|conventional_long_name=Кралство Виртемберг|year_deputy2=1918|date_pre=26 декември 1806|year_leader3=1864–1891|common_languages=[[Германски јазик|Германски]],<br>[[Швабски дијалект]]|image_map=Wurttemberg in the German Reich (1871).svg|flag_p2=Wappenbanner Württemberg.svg}} '''Кралство Виртемберг''' ([[Германски јазик|германски]]: ''Königreich Württemberg'') — германска држава која постоела од 1805 до 1918 година, сместена во областа која денес е [[Баден-Виртемберг]]. Кралството го наследило [[Војводство Виртемберг|Војводството Виртемберг]], кое постоело од 1495 до 1803 година и [[Изборно Кнежевство Виртемберг|Изборното Кнежевство Виртемберг]], кое постоело од 1803 до 1805 година. Пред 1495 година, Виртемберг била област во поранешното [[Војводство Швабија]], кое се распаднало по смртта на војводата [[Конрадин]] во 1268 година. Кралството се граничело со [[Кралство Баварија|Кралството Баварија]] на исток и југ, со [[Големо Војводство Баден|Големото Војводство Баден]] на север, запад и југ. Јужниот дел ја опкружувал пруската [[провинција Хоенцолерн]] на повеќето нејзини страни и го допирал [[Боденско Езеро|Боденското Езеро]]. == Историја == [[Податотека:KgrWuerttemberg.png|лево|мини|Кралството Виртемберг како што постоело од крајот на [[Наполеонови војни|Наполеоновите војни]] до крајот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Од 1815 до 1866 година, тоа било член на [[Германски Сојуз|Германскиот Сојуз]] и од 1871 до 1918 година, била држава во [[Германско Царство|Германската Империја]].]] === Фридрих I === [[Фридрих I (Виртемберг)|Фридрих II]], војводата на Виртемберг, ја презел титулата крал Фридрих I на 1 јануари 1806 година. Тој го укинал уставот и ги обединил Стариот и Новиот Виртемберг. Потоа, тој го ставил имотот на црквата под владина контрола и во голема мера ги проширил границите на кралството со процесот на посредување. Во 1806 година, Фридрих се приклучил на [[Рајнски Сојуз|Рајнскиот Сојуз]] и добил дополнителна територија со 160.000 жители. Подоцна, со [[Виенски мир|Виенскиот мир]] од октомври 1809 година, под негова власт дошле уште околу 110.000 луѓе. Во замена за овие услуги, Фридрих му се придружил на францускиот император [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] во неговите походи против [[Кралство Прусија|Прусија]], [[Австриско Царство|Австрија]] и [[Руска Империја|Русија]]. Од 16.000 негови поданици кои марширале кон [[Москва]], само неколку стотици се вратиле. По [[Битка кај Лајпциг|Битката кај Лајпциг]] во октомври 1813 година, Фридрих го напуштил францускиот император и со договор со [[Клеменс фон Метерних|Метерних]] во [[Фулда]] во ноември 1813 година, обезбедил потврда за својата кралска титула и за неговите неодамнешни територијални проширувања. Во меѓувреме, неговите трупи марширале во Франција со сојузниците. Во 1815 година, кралот се приклучил на [[Германски Сојуз|Германскиот Сојуз]], но [[Виенски конгрес|Конгресот на Виена]] не направил никаква промена во обемот на неговите земји. Истата година, тој пред претставниците на својот народ ги поставил контурите на новиот устав, но тие го отфрлиле, а среде метежот што настанал, Фридрих починал на 30 октомври 1816 година. === Вилхелм I === [[Податотека:Württembergische Königskrone-MFr-3.jpg|мини|Круната на Виртемберг|лево]] Фридрих бил наследен од неговиот син, [[Вилхелм I (Виртемберг)|Вилхелм I]], кој по многу дискусии, доделил нов устав во септември 1819 година. Овој устав (со последователни измени) останал на сила до 1918 година.<ref>Chisholm 1911, p. 858.</ref> Започнал период на тишина и состојбата на кралството и неговото образование, земјоделство, трговија и економија се подобриле. И во јавните и во приватните работи, штедливоста на Вилхелм помогнала да се поправат уништените финансии на земјата. Вклучувањето на Виртемберг во германскиот ''Золверајн'' и изградбата на железниците ја поттикнало трговијата.<ref>Chisholm 1911, pp. 858–859.</ref> [[Револуции од 1848|Револуционерното движење од 1848]] година не го оставил Виртемберг недопрен, иако на територијата не се случило насилство. Вилхелм морал да го отпушти Јоханес Шлаер (1792–1860) и другите негови министри и да назначи луѓе со полиберални идеи, поборници за обединета Германија. Вилхелм прогласил демократски устав, но штом движењето ја потрошило својата сила, тој ги разрешил либералните министри, а во октомври 1849 година, Шлаер и неговите соработници се вратиле на власт. Во 1851 година, со мешање во народните изборни права, кралот и неговите министри успеале да состават сервилна ''диета'' со која се предале привилегиите стекнати од 1848 година. На овој начин, властите го вратиле уставот од 1819 година и власта преминала во бирократски раце. Конкордатот со [[Папа|папството]] се покажало како речиси последниот чин од долгото владеење на Вилхелм, но собранието го отфрлил договорот.<ref name=":0">Chisholm 1911, p. 859.</ref> === Карл I === [[Податотека:Württemberg-Hohenzollern MKL Bd. 16 1890 (128536215).jpg|мини|Карта на Кралството Виртемберг и провинцијата Хоенцолерн во 1890 година]] Во јули 1864 година, [[Карл I (Виртемберг)|Карл I]] го наследил неговиот татко [[Вилхелм I (Виртемберг)|Вилхелм]] како крал и речиси веднаш морал да се соочи со значителни тешкотии. Во натпреварот помеѓу [[Австриско Царство|Австрија]] и [[Кралство Прусија|Прусија]] за превласт во Германија, Вилхелм постојано ја заземал австриската страна и новиот крал ја продолжил оваа политика. Во 1866 година, Виртемберг ја поддржал Австрија во [[Австро-пруска војна|Австро-пруската војна]], но три недели по [[Битка кај Каниграц|Битката кај Каниграц]] (3 јули 1866 година), сојузниците претрпеле сеопфатен пораз во [[Битка кај Таубербишофсхајм|Битката кај Таубербишофсхајм]]. Прусите го окупирале северниот дел на Виртемберг и преговарале за мир во август 1866 година. Виртемберг бил еден од учесниците на [[Прва Женевската конвенција|Женевската конвенција од 1864]] и [[Декларацијата од Санкт Петербург (1868)|Декларацијата од Санкт Петербург од 1868]] година.<ref name=":0" /> Крајот на борбата против Прусија овозможила обнова на демократската агитација во Виртемберг, но тоа не постигнало опипливи резултати кога избувнала војната во 1870 година. Иако Виртемберг продолжил да биде антагонист кон Прусија, кралството го имал националниот ентузијазам што ја зафатил Германија. Војниците на Виртембергер одиграле заслужна улога во Битката кај Ворт и во другите операции од војната.<ref name=":0" /> Во 1871 година, Виртемберг станал член на новата [[Германско Царство|Германска Империја]], но ја задржал контролата врз сопствената пошта, телеграфите и железницата. Имал и одредени посебни привилегии во однос на оданочувањето и војската. Во следните 10 години, Виртемберг со ентузијазам го поддржувал новиот поредок. Следеле многу важни реформи, особено во областа на финансиите, но предлогот за обединување на железничкиот систем со оној на остатокот од Германија пропаднал. По намалувањето на оданочувањето во 1889 година, биле разгледани промени во уставот. Карл сакал да го зајакне конзервативниот елемент во коморите, но законите од 1874, 1876 и 1879 година извршиле само мала промена.<ref name=":0" /> === Вилхелм II === Кога кралот [[Карл I (Виртемберг)|Карл]] ненадејно починал на 6 октомври 1891 година, го наследил неговиот внук [[Вилхелм II (Виртемберг)|Вилхелм II]], кој ја продолжил политиката на Карл. Уставните дискусии продолжиле и изборите од 1895 година ја вратиле моќната партија на демократите. Вилхелм немал синови, ниту неговиот единствен протестантски роднина, војводата [[Никола (Виртемберг)|Никола]] (1833–1903). Следствено, власта требало да премине на римокатоличкиот огранок на семејството, предизвикувајќи тешкотии во однос на односите меѓу црквата и државата. Од 1910 година, престолонаследник бил војводата [[Алберт (Виртемберг)|Алберт]] (роден 1865 година) од семејството Алтсхаузен. Постарата католичка линија, онаа на војводата од Урах, била заобиколена како резултат на моргански брак склучен во 1800 година. Протестантската морганатичка линија ја вклучувала Марија од Тек, која се омажила за [[Џорџ V]] од Обединетото Кралство. Кралот Вилхелм абдицирал на 30 ноември 1918 година, по поразот на Германија во [[Прва светска војна|Првата светска војна]], ставајќи крај на династијата која траела 837 години. Кралството било заменето со [[Слободна народна држава Виртемберг|Слободната народна држава Виртемберг]]. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Виртемберг бил поделен меѓу американската и француската окупациска зона и станал дел од две нови држави; [[Виртемберг-Баден]] и [[Виртемберг-Хоенцолерн]]. Овие две држави се споиле со [[Јужен Баден]] во 1952 година и станале денешната германска покраина [[Баден-Виртемберг]] во рамките на [[Германија|Сојузна Република Германија]]. == Власт == Кралството Виртемберг функционирало како [[уставна монархија]] во рамките на [[Германско Царство|Германската Империја]], со четири гласа во Сојузниот совет ([[Германски јазик|германски]]: ''Bundesrat'') и 17 во Царската ''диета'' ([[Германски јазик|германски]]: ''Reichstag''). Уставот се потпирал на законот од 1819 година, изменет во 1868, 1874 и 1906 година. Кралот добил граѓански список (годишен грант) еквивалентен на 103.227 [[Британска фунта|британски фунти]] на почетокот на 20 век. Кралството поседувало [[Дводомен парламент|дводомен]] законодавен дом. Кралот го назначил претседателот на горната комора; по 1874 година, долниот дом избрал свој претседател. Членовите на секој дом требало да бидат постари од 25 години. Пратеничките мандати во Виртемберг траеле шест години и сите машки граѓани над 25 години имале право да гласаат на гласачките ливчиња. Највисоката извршна власт била во рацете на Државното Министерство ([[Германски јазик|германски]]: ''Staatsministerium''), составено од шест министри: правда, надворешни работи (со кралското домаќинство, железници, пошта и телеграфи), внатрешни работи, јавна богослужба и образование, војна, и финансии. Кралството имало и приватен совет, составен од министри и некои номинирани советници ([[Германски јазик|германски]]: ''wirkliche Staatsräte''), кои го советувале суверенот. Судиите на специјалниот врховен суд на правдата, наречен Државен трибунал ([[Германски јазик|германски]]: ''Staatsgerichtshof'') функционирале како чувари на уставот. Овој суд бил делумно избран од коморите, а делумно назначен од кралот. Секоја од коморите имала право да импичнува министри. == Поврзано == * [[Баден-Виртемберг]] == Наводи == <references /> {{Држави на Германскиот Сојуз|state=autocollapse}}{{Држави на Германското Царство|state=autocollapse}} [[Категорија:Кралство Виртемберг]] [[Категорија:Поранешни држави и територии во Баден-Виртемберг]] [[Категорија:Држави на Рајнскиот Сојуз]] [[Категорија:Држави на Германскиот Сојуз]] [[Категорија:Држави на Германското Царство]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1805 година]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 1918 година]] [[Категорија:Историја на Виртемберг]] 8r8danvbpabyegle4jkl7l9v0nns3y7 Моника Шее 0 1280544 5651418 5615074 2026-10-30T06:25:16Z Bjankuloski06 332 Правописна исправка, replaced: Ландудно → Ландидно 5651418 wikitext text/x-wiki '''Моника Шее''' (31 декември 1938 - 8 август 2005 година), била [[шведска]] сликарка, писателка и [[Радикален феминизам|радикална]] [[Анархофеминизам|анархо/]][[Екофеминизам|еко-феминистка]] која била ран експонент на движењето на [[Движењето на Божицата|Божицaта]].<ref name=":0">{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/news/2005/sep/23/guardianobituaries.artsobituaries1|title=Monica Sjoo|last=West|first=Pat|date=September 23, 2005|work=The Guardian|access-date=December 7, 2017}}</ref> Нејзината најпозната слика е контроверзната ''Бог'' ''што раѓа'' (1968), која прикажува не-бела жена како се пораѓа; била цензурирана повеќе пати <ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.monicasjoo.com/exhibition/1_god_giving_birth.html|title=God Giving Birth (oil, 1968)|last=Sjöö|first=Monica|year=2005|work=Through Space and Time The Ancient Sisterhoods Spoke To Me : An Online Retrospective|archive-url=https://web.archive.org/web/20070807130144/http://www.monicasjoo.com/exhibition/1_god_giving_birth.html|archive-date=August 7, 2007}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://artcornwall.org/features/Monica_Sjoo_God_Giving_Birth.htm|title=Monica Sjoo: God Giving Birth|work=Art Cornwall}}</ref> и на една изложба, Шее била пријавена во полиција за богохулење.<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.omkonst.com/06-sjoo-monica.shtml|title=Blessed Be: Monica Sjöö, Konstnärshuset, Stora Galleriet, 24/8 – 17/9 2006|last=Slöör|first=Susanna|date=August 29, 2006|work=Omkonst|language=sv|accessdate=January 4, 2018}}</ref> Шее била главна авторка на ''Кон револуционерна феминистичка уметност'' (1971) еден од првите и најборбени феминистички уметнички манифести. Тоа било широко дискутирано во феминистичкиот печат, а ''Гардијан'' објавил статија како одговор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://artcornwall.org/features/Monica_Sjoo_Sandra_Blow_Caroline%20Tisdall.htm|title=Women have always defined themselves in relation to men|last=Stott|first=Mary|work=Art Cornwall}}</ref> Ен Петит, една од основачите на [[Гринхем заеднички женски мировен камп|заедничкиот женски мировен камп Гринхем]], придонела за подоцнежна итерација. Во 1976 година, Шее беше тема на документарен филм прикажан во ИЦА и НФТ.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://artcornwall.org/features/Portrait_(Monica_Sjoo)_Jane_Jackson.htm|title=Portrait (Monica Sjoo)|last=Jackson|first=Jane|year=1976|work=Art Cornwall}}</ref> Шее го напишала оригиналниот памфлет <ref name="OriginalGCM">{{Наведена мрежна страница|url=http://monicasjoo.org:80/books/cosmicmotherfirst.htm|title=The Ancient Religion of the Great Cosmic Mother of All|last=Sjoo|first=Monica|work=Monica Sjoo|archive-url=https://web.archive.org/web/20160616121533/http://monicasjoo.org/books/cosmicmotherfirst.htm|archive-date=June 16, 2016|accessdate=December 9, 2017}}</ref> кој, со препишувањето и проширувањето на [[Барбара Мор]] <ref name="Barbara Mor 1987">Monica Sjöö with Barbara Mor, ''The Great Cosmic Mother: Rediscovering the Religion of the Earth.'' San Francisco: Harper Collins, 1987. {{ISBN|0-06-250791-5}}.</ref> станал книгата ''Големата космичка мајка'' (1987). Ја опфаќа античката историја на жените и потеклото на религијата и е една од првите книги што предлагаат дека најраните религиозни и културни системи на верување на човештвото биле создадени и први практикувани од жени. Во моментов е во печатење, и сè уште е дел од многу [[Наставна програма|наставни програми за]] [[женски студии]], [[митологија]] и [[веронаука|религиозни студии]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://archiveswest.orbiscascade.org/ark:/80444/xv03216/pdf|title=Ratna Roy Papers, 1988–2009|last=Roy|first=Ratna|work=Archives West|page=5|accessdate=December 10, 2017|archive-date=2025-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250322021252/https://archiveswest.orbiscascade.org/ark:/80444/xv03216/pdf|url-status=dead}}</ref> Нејзиното истражување и пишување помогнале да се открие скриената историја на [[Божица]]та''.'' Успешната употреба на [[интердисциплинарност]]а на Шее во нејзиното истражување довеле до нејзино признание во движењето на Божицата.<ref>{{Наведено списание|last=Herndobler|first=Robin|date=September 1987|title=In The Spirit of the Goddess|journal=The Women's Review of Books|volume=4|issue=12|page=17|doi=10.2307/4020153|jstor=4020153|quote=Filled with Sjoo's artwork, drawings of the Mother from every angle (literally), the book combines historical data from diverse sources, some long buried or suppressed, with penetrating analysis.}}</ref> Нејзината уметност и пишување станале добро познати надвор од Обединетото Кралство, а во текот на 70-тите, 80-тите и 90-тите таа се допишувала со влијателни американски писатели, уметници и пагани како што се Жан и [[Рут Маунтгрув|Рут]] Маунтгрув, Стархок, Зузана Будимпешта, Луси Липард, [[Алис Вокер]] и [[Џуди Чикаго]]. == Ран живот == Нејзини родители биле шведските сликари Густаф Арвид Шее (1902-1949) и Ана Хариет Росандер-Шее (1912-1965), кои се развеле кога Шее имала три години.<ref name=":5">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.monicasjoo.org/bio/autobiography.htm|title=My Life Story|last=Sjöö|first=Monica|work=Monica Sjöö|archive-url=https://web.archive.org/web/20071023063120/http://www.monicasjoo.org/bio/autobiography.htm|archive-date=October 23, 2007|accessdate=January 4, 2018}}</ref> Го напуштила училиштето и побегнала од дома кога имала 16 години.<ref name=":5" /><ref name="visibly">{{Cite interview|title=Visibly Female: Feminism and Art Today – An Anthology|last=Sjöö|first=Monica|year=1988|url=https://archive.org/details/visiblyfemalefem00robi}}</ref> Шее патувала низ Европа и имала различни работни места: работела во лозја и како гол модел во уметничките училишта во Париз и Рим.<ref name="visibly" /><ref>{{Cite interview|last=Sjöö|first=Monica|title=Personal Histories of the Second Wave of Feminism|url=http://feministarchivesouth.org.uk/wp-content/uploads/2013/02/Personal-Histories-of-the-Second-Wave-of-Feminism.pdf|accessdate=2021-11-17|archivedate=2022-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220419173211/http://feministarchivesouth.org.uk/wp-content/uploads/2013/02/Personal-Histories-of-the-Second-Wave-of-Feminism.pdf}}</ref> Таа првпат дошла во Британија кон крајот на 1950-тите, а на крајот се населила во Бристол каде што - освен еден период во Велс во раните 1980-ти - живеела до крајот на својот живот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://monicasjoo.org/trib/jillsmith.htm|title=A personal remembrance of Monica Sjöö|last=Smith|first=Jill|year=2005|work=Monica Sjoo|archive-url=https://web.archive.org/web/20071023113109/http://www.monicasjoo.org/trib/jillsmith.htm|archive-date=October 23, 2007|accessdate=January 4, 2018}}</ref> == Кариера == === Рани изложби === Првата изложба на Шее била во галеријата Карлсон во [[Стокхолм]], Шведска во 1967 година.<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.monicasjoo.com/extras/exhibitions.html|title=Exhibitions|work=Monica Sjöö: An Online Retrospective|archive-url=https://web.archive.org/web/20070807125648/http://www.monicasjoo.com/extras/exhibitions.html|archive-date=August 7, 2007|accessdate=January 28, 2018}}</ref> Како основачка на групата за ослободување на жените во Бристол, во март 1971 година, таа учествувала на првата изложба „Уметничка група за ослободување на жените“ одржана во галеријата Вудсток во Лондон.<ref>{{Наведена книга|title=Framing Feminism: Art and the Women's Movement 1970 – 1985|url=https://archive.org/details/framingfeminisma0000unse|publisher=Pandora Press|year=1987|isbn=978-0863581793|editor-last=Parker|editor-first=Rozsika|pages=[https://archive.org/details/framingfeminisma0000unse/page/2 2]–4, 27–28, 181, 187–188, 191|editor-last2=Pollock|editor-first2=Griselda}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://monoskop.org/images/7/78/Walker_John_A_Left_Shift_Radical_Art_in_1970s_Britain.pdf|title=Left Shift: Radical Art in 1970s Britain|last=Walker|first=John A.|publisher=I.B.Tauris Publishers|year=2002|isbn=9781860647659|page=45|quote=In March, the Women's Liberation Art Group held their first show at the Woodstock Gallery, London.}}</ref> === Подоцнежни изложби === Стархок ја опишала работата на Шее како слики кои „преобразуваат антички слики и симболи во современи икони на женската моќ“.<ref>{{Наведено списание|last=Simos|first=Miriam|author-mask=[[Starhawk]]|year=2006|title=In Memory of Monica Sjöö|journal=Femspec|volume=7|issue=1|pages=152}}</ref> Шее користела слики во нејзините слики кои често се однесуваат на раѓање, женско тело и природа. Сите овие слики биле централни за нејзините верувања во врска со нејзината „космичка мајка“. Таа се опишала себеси како меѓу пионерите во ова движење за враќање на женското божество - заедно со многу други писатели, уметници, поети и мислители. Во својата уметност, таа се обидела „холистички да го изрази“ своето растечко религиозно верување во [[Мајка божица|Големата Мајка]] како космички дух и генеративна сила во универзумот. Ова било критична компонента на нејзиното уметничко дело. Таа тврдела дека влегува во „состојба“ на битие или на ум каде што знаењето е достапно од минатото, сегашноста и иднината. Сепак, овие апстрактни верувања беа втемелени со цврста основа на акција и активизам. Била вклучена во [[Анархизам|анархистичките]] и [[Опозиција на Виетнамската војна|анти-виетнамските]] движења во Шведска во 1960-тите и била активна во [[Женско движење|женското движење]] во Британија. Нејзиниот политички активизам секогаш произлегувал од нејзиното духовно разбирање за земјата како наша жива мајка, слично на верувањата на некои [[Американски староседелци|домородни американски]] народи. Најпознатата слика на Шее, ''Бог'' што раѓа, (1968) прикажува жена што се пораѓа, а насловот на текстот е насликан со црвени големи букви.<ref name=":1"/> Тоа е израз на духовното патување на Шее во тоа време и ја претставува нејзината перцепција за Големата Мајка како универзален творец на космичкиот живот. Сликата и нејзиниот концепт создале многу контроверзии и ''Бог што раѓа'' била цензурирана во неколку наврати;<ref name=":1" /> на групна изложба во Лондон, сликата довела до тоа Шее да биде пријавена во полиција за богохулење.<ref name=":2"/> [[Маргарет Харисон]] (1977) наведува дека [во една прилика во 1970 година, неколку слики на Шее биле забранети да се прикажуваат во Сент Ајвс за време на фестивалот Сент Ајвс]. (...) „Потоа Моника напишала во Социјалистка (Нотингем) предлагајќи да се формира група или сојуз на жени уметници. Ова довело до формирање на женската уметничка група Бристол (...)“.<ref>{{Наведено списание|last=Harrison|first=Margaret|author-link=Margaret Harrison|year=1977|title=Notes on Feminist Art in Britain 1970–77|url=https://archive.org/details/studio-international_1977_193_987/page/212|journal=Studio International|volume=193|issue=987|pages=212–220}}</ref> == Верувања == Работата и верувањата на Шее се фокусирале на нејзината почит и грижа за Божицата или Мајката Земја. Божицата била „убавината на зелената земја, животворните води, огновите што трошат, блескавата месечина и огненото сонце“. Почитта на Шее кон природата и околината не била само верување, туку, за неа, духовна вистина. Божицата/Земјата треба да се почитува како животворец. Оваа почит може да се најде не само во нејзините слики, туку и во два текста кои го прикажуваат нејзиното патување низ пишаниот збор.<ref>Monica Sjöö with Barbara Mor, ''The Ancient Religion of The Great Cosmic Mother of All''. Trondheim, Norway: Rainbow Press, 1981. {{ISBN|82-7223-012-7}}.</ref><ref>Monica Sjöö, ''New Age and Armageddon: The Goddess or the Gurus? Towards a Feminist Vision of the Future''. London: Women's Press Ltd., 1994. {{ISBN|0-7043-4263-4}}. Reprinted as ''Return of the Dark/Light Mother or New Age Armageddon? Towards a Feminist Vision of the Future''. Texas: Plain View Press. {{ISBN|1-891386-07-7}}.</ref> == Личен живот == Шее верувала дека хетеросексуалноста е неприродна состојба наметната од патријархатот, а подоцна во нејзиниот живот уживала во голем број интимни романтични врски со жени. Меѓутоа, откако се разделила од нејзиниот втор сопруг Енди Џуб, композитор, во средината на 1970-тите, Шее имала интензивна хетеросексуална врска со Кит Патон, кој бил основач на движењето Алтернативен социјализам и, како и самата Шее, редовен соработник на алтернативниот печат. особено „[[Мировни вести]]“. Под влијание на Шее, Патон го сменил своето име во Мајкасон (или Мадерсон).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/theguardian/2009/oct/05/keith-mothersson-obituary|title=Keith Mothersson Obituary|last=Archer|first=Colin|work=The Guardian}}</ref> Два од нејзините три сина починале млади. Во 1985 година, нејзиното најмладо дете, Лејфи, било убиено пред неа во сообраќајна несреќа, на 15-годишна возраст. Нејзиниот најстар син, Шон, починал од [[рак на крвта|не-Хочкинсов лимфом]] во 1987 година, на 28-годишна возраст.<ref name=":4">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.monicasjoo.com/exhibition/9_sons.html|title=My Sons in the Spirit World (oil, 1989)|last=Sjöö|first=Monica|work=Monica Sjöö: An Online Retrospective|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808081808/http://www.monicasjoo.com/2014/03/28/my-sons-in-the-spirit-world/|archive-date=August 8, 2016|accessdate=December 9, 2017}}</ref> Таа тврдела дека неговата смрт била влошена од неговите искуства со повторното [[Rebirthing-Breathwork|раѓање]].<ref>{{Наведена книга|title=Return of the Dark/Light Mother or New Age Armageddon? – Towards a Feminist Vision of the Future|last=Sjoo|first=Monica|publisher=Plain View Press|year=1999|isbn=1891386077|pages=161–173}}</ref> Искуството на Шее за нејзината загуба станало нејзино дело, во облик на сликата ''Моите синови во светот на духовите'' (1989). Ова било по смртта не само на нејзиниот најстар син, туку и по периодот кога Шее воопшто не сликала во знак на жалење откако го загубила својот најмлад син.<ref name=":4" /> Шее била многу критична за многу од идеите и личностите на движењето [[Њу ејџ|Њу Ејџ]], вклучувајќи ги [[Алис Бејли]], [[Џеј Зи Најт]] и „Рамта“ и [[Џин Роденбери]] за некои од идеите зад ''[[Ѕвездени патеки]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://monicasjoo.org/books/naessay/newageessay1.htm|title=New Age Channelings: Who or What Is Being Channeled?|last=Sjöö|first=Monica|archive-url=https://web.archive.org/web/20110808131005/http://monicasjoo.org/books/naessay/newageessay1.htm|archive-date=August 8, 2011|accessdate=December 30, 2017}} Originally appeared in ''From the Flames: Radical Feminism with Spirit'' magazine, issue 2, winter 1998/99.</ref> Шее починала од рак во 2005 година, на 66-годишна возраст.<ref name=":0"/> == Уметнички дела == === Изложби === {| class="wikitable sortable" |+Групни изложби ! Име ! година ! Место на одржување |- | Девет Утра | 2003 година | Конференција на божицата Гластонбери |- | Прозорци во други светови | 2002 година | [[Санктпетербуршки државен универзитет|Санктпетербуршкиот државен универзитет]], Русија |- | Неолитија уметнички фестивал | 2001–2002 година | [[Гозо]], [[Малта]] и (Германија) |- | II Мара II | 1999 година | Хотел Драгонара, [[Сент Џулијан, Малта|Сент Џулијан]], Малта |- | Малта и пошироко | 1998 година | Галерија Куан Јин, [[Оукленд (Калифорнија)|Оукленд]], Калифорнија, САД |- | „Hjartat sitter till vanster“ (Срцето е лево) радикална уметност во Скандинавија од 1965 до 1975 година | 1998 година | Различни во [[Скандинавија]] |- | Северна струја | 1998 година | Музејот Варберг, [[Шведска]] ; [[Уметнички центар Ватерманс]], Лондон, Англија; Гедок-Хаус, [[Либек|Лубек]], Германија |- | [[Биеналето на Шарја]] | 1997 година | [[Обединети Арапски Емирати]] |- | Со сопственото лице облечено | 1994–1995 година | Различни во Англија |- | Фантазија: Размена на изложба со арапски жени уметници | 1994 година | Различни во ОАЕ |- | Камењата и божицата | 1990 година | Галерија на книжарница Гаја, [[Беркли]], Калифорнија |- | Жени уметници во Велс | 1984–1985 година | [[Ландидно]], [[Уметнички центар Абериствит]] и музеј за уметност Њупорт, [[Велс]] |- | Женска магија: Ја славиме божицата во нас | 1979–1980 година | Различни во Европа |- | Световите какви што ги гледаме | 1977 година | Swiss Cottage Library, Лондон |- | Квинфолк (Жени) | 1975 година | Културхусет, [[Стокхолм]], Шведска и Уметничка сала во Малме |- | Животот на жените | 1974-1974 година | Различни во Скандинавија |- | Слики на женска моќ | 1973 година | Swiss Cottage Library, Лондон |- | Женска ослободителна уметност група | 1971 година | Галерија Вудсток, Лондон |} {| class="wikitable sortable" |+Самостојни изложби ! Име ! година ! Локација |- | | 2001 година | Create галерија, [[Бристол]], Англија |- | | 2001 година | Музеј на женски уметности Скелефта, [[Шведска]] |- | | 2001 година | [[BASE (социјален центар)|Kebele Kulture Projekt]], Бристол, Англија |- | Патувачко шоу | 1999–2000 година | Casa de Colores во [[Браунсвил, Тексас|Браунсвил]], Тексас, САД; [[Остин (Тексас)|Остин]], Тексас; [[Универзитетот во Тексас во Арлингтон|Универзитетот во Тексас]] во [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |- | | 1998 година | Гаја центар Галери, [[Стокхолм]], Шведска |- | Туристичка изложба | 1994 година | Различни во Скандинавија |- | Женски обреди | 1994 година | [[Ливерпул]], Англија |- | | 1967 година | {{Меѓујазична врска|Galleri Karlsson|sv}}, Стокхолм |} === Локации === Уметноста на Шее може да се најде во женската уметничка колекција на [[Колеџот Мареј Едвардс, Кембриџ|колеџот Мареј Едвардс]] во [[Кембриџ]] и во Музејот Ана Нордландер во [[Skellefteå|Скелефтеа]], Шведска. Некои од нејзините дела моментално се чуваат во приватни збирки на поединци: Сиг Лонегрен, [[Алис Вокер]] и [[Женевив Вон]] <ref name=":3"/> чуваат неколку, додека Меги Паркс го држи најголемиот дел од нејзината уметност.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://monicasjoo.org:80/ar-ex/memorial.htm|title=Monica Sjöö Memorial Trust|work=Monica Sjöö|archive-url=https://web.archive.org/web/20071015134334/http://monicasjoo.org/ar-ex/memorial.htm|archive-date=October 15, 2007|accessdate=January 28, 2018}}</ref> Храмот на духовноста на божицата посветен на [[Секмет]] содржи ''Сончев лавоглав Сехмент на исконскиот оган'' (1992 година, масло на фазер), каде што е прикажан во дневната соба на нивната куќа за гости.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.monicasjoo.org/art/retrospective/21r.htm|title=Solar Lionheaded Sekhmet of Primordial Fire – 1992 (Oil on Hardboard)|last=Sjöö|first=Monica|work=Monica Sjöö|archive-url=https://web.archive.org/web/20071027140146/http://www.monicasjoo.org/art/retrospective/21r.htm|archive-date=October 27, 2007|accessdate=January 28, 2018}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sekhmettemple.com/tour-the-goddess-temple/guest-house/living-room/|title=Living Room|year=2017|work=Temple of Goddess Spirituality|accessdate=January 28, 2018|archive-date=2022-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627024914/https://sekhmettemple.com/tour-the-goddess-temple/guest-house/living-room/|url-status=dead}}</ref> == Библиографија == * ''Големата Космичка Мајка - Откривање на Религијата на Земјата'', соавторство со Барбара Мор, Харпер и Роу (1987) * ''Нордиската божица'', Прес Дор Дама, публикации Мејн Мамвро (2000) * ''Враќање на темната/светлата мајка или Њу Ејџ Армагедон?'' ''– Кон феминистичка визија за иднината'', Plain View Press (1999) * ''Спирално патување'', Публикации Антена (2019) == Литература == * Вајт, Руперт (2018) ''Моника Шее: Животот и писмата 1958-2005'' Антенски публикации{{ISBN|9780993216442}} * {{Наведена книга|title=Det Andra Önskemuseet: The Second Museum of Our Wishes|last=Gunnarsson|first=Annika|publisher=Steidl|year=2010|isbn=9783869301457|editor-last=Nilsson|editor-first=John Peter|location=Göttingen|pages=104–108|language=sv|chapter=Monica Sjöö}}<bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGunnarsson2010">[[Special:BookSources/9783869301457|9783869301457]]</cite></bdi>   * {{Наведено списание|last=MacLeod|first=Katarina Wadstein|year=2012|title=Att måla med det vita bläcket: Monica Sjöö och Kosmos inom hennes livmoder|trans-title=Painting with White Ink: Monica Sjöö, Cosmos in her Womb|url=http://ojs.ub.gu.se/ojs/index.php/tgv/article/view/2637/2355|format=PDF|journal=Tidskrift för Genusvetenskap|language=sv|location=Sweden|volume=4|pages=105–128|access-date=2021-11-17|archive-date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918233214/https://ojs.ub.gu.se/ojs/index.php/tgv/article/view/2637/2355|url-status=dead}} * {{Наведено списание|last=Feraro|first=Shai|year=2013|title="God Giving Birth" – Connecting British Wicca with Radical Feminism and Goddess Spirituality during the 1970s–1980s: A Case Study of Monica Sjöö|url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=97548261&site=eds-live&scope=site|journal=The Pomegranate|volume=15|issue=1–2|pages=31–60|issn=1743-1735|via=EBSCO}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20160512224256/http://monicasjoo.org/index.htm Архивирана веб-страница на Моника Шее] * [http://oac.lib.bris.ac.uk/DServe/dserve.exe?dsqServer=its-calmdb-p.cse.bris.ac.uk&dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=Show.tcl&dsqDb=Catalog&dsqPos=7&dsqSearch=%28%28text%29%3D%27feminist%20archive%20south%27%29 Трудови на Моника Шее]{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [https://www.bristol.ac.uk/library/special-collections/ Специјални збирки на библиотеката на Универзитетот во Бристол] * [https://www.art.newhall.cam.ac.uk/artist/monica-sjoo/#dancing-women-dancing-stones Уметноста на Моника Шее во уметничката колекција] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211117155443/https://art.newhall.cam.ac.uk/artist/monica-sjoo/#dancing-women-dancing-stones |date=2021-11-17 }} на [https://www.murrayedwards.cam.ac.uk/ Нова сала на колеџот Мареј Едвардс] на [https://www.cam.ac.uk/ Универзитетот во Кембриџ] == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Шее, Моника}} [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Шведски сликари]] [[Категорија:Починати во 2005 година]] [[Категорија:Родени во 1938 година]] [[Категорија:Статии со извори на шведски (sv)]] [[Категорија:Швеѓанки]] [[Категорија:Феминизам]] [[Категорија:Анархофеминизам]] [[Категорија:Екофеминисти]] [[Категорија:Анархизам]] [[Категорија:Феминистки]] [[Категорија:Уметност по период]] [[Категорија:Уметници по медиум]] [[Категорија:Шведски анархистки]] [[Категорија:Луѓе од Хернесанд]] boeaxfytaf0ml6vixrt3h5t8hh3ahh3 Црква „Св. Никола“ - Белче 0 1287013 5651335 5649800 2026-10-29T19:54:17Z Ehrlich91 24281 5651335 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Никола |слика = Црква „Св. Никола“ - Белче.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Крушевско-демирхисарска |намесништво = Крушевско-демирхисарско |парохија = Слепчанска |координати = {{coord|41|14|40|N|21|11|47|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Белче |општина = Демир Хисар |држава = Македонија |патрон = [[Свети Никола]] |изградба = {{римски|19}} век |завршено = |осветување = |живопис = {{римски|19}} век |ктитор = |зограф = [[Коста Анастасов]] |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабен |архитектонски стил= преродбенички }} '''Свети Никола''' — главна селска црква во [[демирхисарско]]то село [[Белче]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа источно од селото, до која води земјен пат од селото. Околу црквата се наоѓаат селските гробишта. == Историја == За црквата има различни извори за нејзината изградба, па така според едни е подигната во [[XIX век]], додека според други била направена во 1925 година врз темелите на стара црква.<ref name="ГеоНасДХ">{{ГеоНасДХ|страница=13}}</ref> Над вратата има запис 1882 година,<ref name="МПКН"/> што најверојатно е точно бидејќи живописот потекнува од крајот на {{римски|19}} век. == Архитектура == Црквата претставува еднокорабна градба<ref name="МПКН">{{Наведена мрежна страница|url=https://monitoring.icomos.org.mk/churches/580/view|title=Св. Никола|work=monitoring.icomos.org.mk |accessdate=2026-10-29}}</ref> покриена со низок дрвен свод. Покривот е на две води и е покриена со ќерамиди. Апсидата на исток е полукружна, со самостоен покрив и однадвор има четири [[пиластер|пиластри]], поврзани со аркади и тулно украсување. Фасадите се фугирани. На запад има [[трем]]. Венецот, отворите, [[апсида]]та и аглите се ѕидани од делкан камен.<ref name="ГеоНасДХ"/> Градбата на црквата е задоволителна.<ref name="МПКН"/> === Фрескоживопис === Годината на [[живопис]]ување не е позната бидејќи е избришана од натписот.<ref name="Василиев 279">{{наведена книга |title= Български възрожденски майстори: живописци, резбари, строители |last= Василиев |first=Асен |year=1965 |publisher=Наука и изкуство |location=София |pages= 279 }}</ref> Познато е дека [[Синесиј Скопски|Синесиј]] станал охридски митрополит во 1884 година. Според други извори, таа е живописана во {{римски|19}} век од крушевскиот мајстор [[Коста Анастасов]].<ref name="МПКН"/> Живописот се наоѓа во катастрофална состојба.<ref name="МПКН"/> === Икони и иконостас === Внатре име икони од 1872 година, дело на крушевскиот мајстор [[Коста Анастасов]]. Над влезната врата има натпис: {{Цитат|''Сеи храмъ стыи Ніколае. во времѧона се исзуграфіса. цьркфата г. г. Архіепископа [[Синесиј Скопски|Асінесіа]] оце пп. Іоше. Ктитори и пріложніци. г. Иліа Рісте. Ванцу. Рісте. Веле. Рісте. Лозе. Іоше. Петко. Іоле. Ніколе. мали и големи. за вѣчно споменъ Изъ руки Коста Анасташіовъ живописецъ ѿ Крушево во лето 18... месецъ иуна 9 денъ''||}} == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Гробишта во Белче.jpg|Селските гробишта Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 2.jpg|Јужната страна Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 3.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 4.jpg|Источната страна Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 5.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 6.jpg|Влезот Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 7.jpg|Ниша над влезот Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 8.jpg|Помошниот објект Податотека:Црква „Св. Никола“ - Белче 9.jpg|Црковниот двор </gallery> == Поврзано == * [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво]] * [[Слепчанска парохија]] * [[Белче]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Nicholas Church (Belče)}} * [https://monitoring.icomos.org.mk/churches/580/view Детален извештај за мониторинг од ИКОМОС Македонија] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Никола, Белче}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Никола во Македонија|Белче]] i1n7apzbtg1tixl29d5wuqzlwkf4qll Црква „Св. Никола“ - Вардино 0 1287015 5651322 4710823 2026-10-29T17:36:17Z Ehrlich91 24281 5651322 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Никола |слика = Црква „Св. Никола“ - Вардино.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Крушевско-демирхисарска |намесништво = Крушевско-демирхисарско |парохија = Слепчанска |координати = {{coord|41|14|9|N|21|14|27|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Вардино |општина = Демир Хисар |држава = Македонија |патрон = [[Свети Никола]] |изградба = XIX век |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабен |архитектонски стил= преродбенички }} '''Свети Никола''' (или '''Свети Архангел Михаил''') — главна селска црква во [[демирхисарско]]то село [[Вардино]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото, а околу нејзе се наоѓаат селските гробишта. == Историја == Црквата била подигната околу 1942 година на стари темели од некогашен храм.<ref name="ГеоНасДХ">{{ГеоНасДХ|страница=18}}</ref> == Архитектура == Црквата претставува еднокорабна градба покриена со дрвен трапезоиден свод. Покривот е на две води со ќерамиди. На исток има полукружна [[апсида]] со големо окно за осветлување на внатрешноста. Фасадите се фугирани. На запад има дограден [[трем]].<ref name="ГеоНасДХ"/> === Фрескоживопис === Внатре има живопис од [[XIX век]]. На таванот од штици е насликан [[Исус Христос|Исус Христос Седржител]], на западната страна композицијата „[[Страшниот суд]]“, која заедно со претставата на покровителот [[Свети Никола]] пострадала при доградбата на тремот.<ref name="ГеоНасДХ"/> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Гробишта во Вардино.jpg|Селските гробишта Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 2.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 3.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 4.jpg|Јужната страна Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 5.jpg|Влезната порта Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 6.jpg|Припратата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 7.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 8.jpg|Влезот на припратата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Вардино 9.jpg|Камбанаријата </gallery> == Поврзано == * [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво]] * [[Слепчанска парохија]] * [[Вардино]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Nicholas Church (Vardino)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Никола, Вардино}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Никола во Македонија|Вардино]] t9qra2supdw9qo73z65m18q6bscp4d2 Знаме на Баден-Виртемберг 0 1302605 5651516 5650793 2026-10-30T11:10:47Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg]] со [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" 5651516 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag|Name=Баден-Виртемберг|Image=Flag of Baden-Württemberg.svg|Nickname=''Landesflagge''|Use=100000|Proportion=3:5|Adoption=11 Ноември 1953|Design=|Designer=|Image2=Flag of Baden-Württemberg (state, greater arms).svg|Nickname2=''Landesdienstflagge''|Use2=010000|Proportion2=3:5|Adoption2=29 Септември 1954|Design2=|Designer2=|Image3=Flag of Baden-Württemberg (state, lesser arms).svg|Nickname3=''Landesdienstflagge''|Use3=010000|Proportion3=3:5|Adoption3=29 Септември 1954|Design3=|Designer3=}}'''Знаме на Баден-Виртемберг''' ([[Германски јазик|германски]]: ''Flagge Baden-Württembergs'') — еден од симболите на сојузната германска држава [[Баден-Виртемберг]]. Знамето на Баден-Виртемберг има три варијанти. Граѓанското знаме (''Landesflagge'') има еден дизајн, додека државното знаме (''Landesdienstflagge'') има два дизајни. Сите три знамиња се двобојни со црно над златно, додека државното знаме има една од двете варијанти на државниот грб во центарот на знамето.<ref>{{Наведена книга|url=http://dx.doi.org/10.1017/9781108754859.007|title=‘Hoist the Flag!’|last=Führer|first=Karl Christian|date=2019-06-30|publisher=Cambridge University Press|pages=156–181}}</ref> Знамето, иако е идентично, нема симболика или поврзаност со знамето на [[Австриско Царство|Австриското Царство]]. == Галерија == <gallery> Податотека:Banner of the Palatinate.svg|[[Пфалц]] Податотека:Bundschuhfahne (brown-on-white version).svg|[[Германска селанска војна|Селанска војска]] Податотека:Flag of The Electoral Palatinate (1604).svg|[[Пфалц]] - [[:en:War flag|War Flag]] (1604) Податотека:Banner of Baden (3^2).svg|[[Изборно Кнежевство Баден]] (1803–1806) Податотека:Flag of Baden 1848.svg|Изборно Кнежевство Баден (1848-1862) Податотека:Bandera del Comtat d'Empúries.svg|Изборно Кнежевство Баден (1862-1871) Податотека:Flag of the Grand Duchy of Baden (1855–1891).svg|Изборно Кнежевство Баден (1871–1891) Податотека:Flagge Großherzogtum Baden (1891–1918).svg|[[Големо Војводство Баден]] и [[Република Баден]] (1891–1918) Податотека:Flag of Hohenzollern-Hechingen and Sigmaringen.png|[[Хоенцолерн-Зигмаринген]] (1576–1850) Податотека:Flagge Preußen - Provinz Hohenzollern.svg|[[Провинција Хоенцолерн]] (1850–1946) Податотека:Flag of the Principality of Leyen (1806-1813).svg|[[Кнежевство Лајен|Кнежевството Лајен]] (1806-1813) Податотека:Wappenbanner Württemberg.svg|[[Војводство Виртемберг]] (1495–1803) Податотека:Flag of Württemberg before 1809.svg|[[Изборно Кнежевство Виртемберг]] (1803–1806) Податотека:Flagge Königreich Württemberg.svg|[[Кралство Виртемберг]] и [[Слободна народна држава Виртемберг]] (1805–1945) Податотека:Flag of Württemberg-Baden.svg|[[Виртемберг-Баден]] (1945–1952) Податотека:Württembergischer Jachtklub.svg|Знаме на Кралскиот јахт клуб во Виртемберг во Фридрихсхафен (1913-1918) </gallery> == Наводи == <references /> {{Германски знамиња|state=expanded}} [[Категорија:Знамиња на Германија]] b226gcke24ggbr519rz9ca47m1b7zih Росова Ледена Плоча 0 1306027 5651407 5636097 2026-10-30T04:04:30Z CommonsDelinker 746 Бришење на "[[Слика:NZ_Ross_Ice_Shelf_Hotwater_Tent.jpg|NZ_Ross_Ice_Shelf_Hotwater_Tent.jpg]]", беше избришана од [[c:Главна страница|Заедничката ризница]] од страна на [[c:User:Abzeronow|Abzeronow]] поради: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files upload 5651407 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Map-antarctica-ross-ice-shelf-red-x.png|врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Map-antarctica-ross-ice-shelf-red-x.png/220px-Map-antarctica-ross-ice-shelf-red-x.png|мини| Росова Ледена Плоча, сместен помеѓу [[Земја на Мери Берд|Земјата на Мери Берд]] и [[Викториина Земја|Викториината Земја]]]] '''Росова Ледена Плоча''' — најголемата [[ледена плоча]] на [[Антарктик]]от (според податоци од 2013 година има површина од околу {{км2|500.089}} <ref>{{Наведено списание|last=Rignot|first=E.|last2=Jacobs|first2=S.|last3=Mouginot|first3=J.|last4=Scheuchl|first4=B.|date=19 July 2013|title=Ice-Shelf Melting Around Antarctica|url=http://www.escholarship.org/uc/item/0jm230gv|journal=Science|language=en|volume=341|issue=6143|pages=266–270|bibcode=2013Sci...341..266R|doi=10.1126/science.1235798|issn=0036-8075|pmid=23765278}}</ref> и околу 800 километри [[плоштина]] околу: со големина на [[Франција]]).<ref name="BAS-hazards">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.antarctica.ac.uk/about_antarctica/teacher_resources/information/faqs/hazards.php|title=Antarctic Hazards|publisher=[[British Antarctic Survey]]|accessdate=20 April 2019|archive-date=2015-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711062739/http://www.antarctica.ac.uk/about_antarctica/teacher_resources/information/faqs/hazards.php|url-status=dead}}</ref> Дебелината на плочата е неколку стотици метри. Речиси вертикалната ледена предница до отвореното море е повеќе од 600 километри долго и помеѓу 15-50 метри високо над површината на водата.<ref name="readersnatural">{{Наведена книга|title=Natural Wonders of the World|url=https://archive.org/details/readersdigestnat00sche|publisher=Reader's Digest Association, Inc|year=1980|isbn=978-0-89577-087-5|editor-last=Scheffel|editor-first=Richard L.|location=United States of America|pages=[https://archive.org/details/readersdigestnat00sche/page/325 325]|editor-last2=Wernet|editor-first2=Susan J.}}</ref> Деведесет проценти од лебдечкиот мраз, сепак, е под површината на водата. Поголемиот дел од мразот е во [[Росова Зависност|Росовата Зависност]] за која [[Нов Зеланд]] смета дека е нејзина територија. Лебди и покрива голем јужен дел од [[Росово Море|Росовото Море]] и целиот Рузвелтов Остров сместен на исток од Росовото Море. Ледената плоча е наречена по [[Џејмс Кларк Рос]], кој го открил на [[28 јануари]] [[1841]] година. Првично била наречена „''Пречка''“, со различни придавки, вклучително и „'''Голема ледена пречка'''“, бидејќи го спречувала пловењето понатаму на југ. Рос го мапирал ледениот простор кон исток на 160°&nbsp;W. Во [[1947]] година, Одборот за географски имиња на [[САД]] го сменил името во „Росова Ледена Плоча“ и го објавил во оригиналниот ''US Antarctic Gazetteer''. Во јануари&nbsp;1953 година, името било променето во „Росова Ледена Плоча“; тоа име било објавено во [[1956]] година.<ref>1) [Bertrand, Kenneth John, et al, ed.] The Geographical Names of Antarctica. Special Publication No. 86. Washington, D.C.: U.S. Board on Geographical Names, May 1947. 2) [Bertrand, Kenneth J. and Fred G. Alberts]. Gazetteer No. 14. Geographic Names of Antarctica. Washington: US Government Printing Office, January 1956.</ref><ref name="Ross Ice Shelf Case Brief">{{Наведена мрежна страница|url=http://geonames.usgs.gov/apex/gazvector.feat_folder_antar?p_file=1185688|title=Ross Ice Shelf Case Brief|publisher=US Board on Geographic Names|accessdate=1 May 2016|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630161856/https://geonames.usgs.gov/apex/gazvector.feat_folder_antar?p_file=1185688|url-status=dead}}</ref> == Истражување == [[Податотека:Ross_ice_shelf.jpg|врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Ross ice shelf.jpg/220px-Ross ice shelf.jpg|мини| Глецијална пукнатина во 2001 година]] [[Податотека:WhalesBayIceShelf.jpg|врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/WhalesBayIceShelf.jpg/220px-WhalesBayIceShelf.jpg|мини| „Мистичната пречка“ во Заливот на Китовите, во близина на местото каде што [[Роалд Амундсен|Амундсен]] првпат го сретнал.]] На [[5 јануари]] [[1841]] година, [[Британска антарктичка експедиција (1839—1843)|Британската експедицијата предводена од Рос]] со бродовите''Еребус'' и ''Терор'', бродови на три јарболи со специјално зајакнати дрвени трупови, поминала низ мразот на [[Тихиот Океан]] во близина на [[Антарктикот]] во обид да ја одреди позицијата на [[Јужен магнетен пол|Јужниот магнетен пол]]. Четири дена подоцна, тие го нашле патот во отворена вода и се надевале дека ќе имаат чист премин до нивната дестинација. Но, на [[11 јануари]], мажите се соочиле со огромна маса мраз. Сер [[Џејмс Кларк Рос]], командантот на експедицијата, забележал: „''Па, нема повеќе шанси да се плови низ ова, отколку низ карпите на Довер''“. Рос, кој во 1831 година го лоцирал Северниот магнетен пол, следните две години ги поминал напразно барајќи морски премин до Јужниот пол; подоцна, неговото име било дадено на ледената плоча и морето околу неа. Два вулкани во регионот биле именувани од Рос според неговите бродови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bas.ac.uk/about/|title=About – British Antarctic Survey|work=bas.ac.uk|accessdate=20 April 2019}}</ref> За подоцнежните истражувачи на Антарктикот кои сакале да стигнат до Јужниот пол, Ледената плоча станала почетна област. Во првото истражување на областа од страна на [[Британска антарктичка експедиција (1901—1904)|Британската експедицијата „Дискавери“]] во 1901-1904 година, [[Роберт Фалкон Скот]] направил значајно проучување за плочата и нејзината околина од базата на неговата експедиција на [[Росов Остров|Росовиот Остров]] . Со мерење на отечените ледени берги и нивната пловност, тој процени дека ледената покривка е во просек дебела 274 метри; ненарушената морфологија на ледената покривка и нејзиниот превртен температурен профил го навеле да заклучи дека лебди на вода; и мерењата во 1902-1903 година покажале дека напреднал 555 метри на север за 13,5 месеци.<ref>R.F. Scott (1905) ''The Voyage of the Discovery''. Vol II, pp. 411–421 [411] Smith, Elder and Co, London</ref> Наодите биле претставени на предавање насловено „''Universitas Antarctica''!“ дадени на [[7 јуни]] [[1911]] година и биле објавени во извештајот за втората експедиција на Скот (Експедицијата [[Британска антарктичка експедиција (1910-1913)|Тера Нова]] од 1910-1913).<ref>Scott, Robert and Leonard Huxley. ''Scott's Last Expedition in Two Volumes: Vol. II.'' New York: Dodd, Mead and Company, 1913.</ref> Јужната група на [[Ернест Шеклтон]] (Шеклтон, Адамс, Маршал, Вајлд) од експедицијата Нимрод од 1908 година биле првите луѓе што ја преминале плочата за време на неуспешниот обид да стигне до [[Јужен Пол|Јужниот пол]]. И [[Роалд Амундсен]] и Скот го преминале плочата за да стигнат до Полот во [[1911]] година. Амундсен напишал: <blockquote>„''По должината на нејзиниот надворешен раб, Пречката покажува дека има рамна површина; но овде, внатре во заливот, условите беа сосема различни.'' ''Дури и од палубата на Fram можевме да забележиме големи пореметувања на површината во секоја насока; огромни плочи со вдлабнатини меѓу нив се протегале на сите страни. Најголемата надморска височина се наоѓаше на југ во форма на возвишена, заоблена плоча, за кој сметавме дека е околу {{Convert|500|ft|m}} високо на хоризонтот. Но, може да се претпостави дека оваа плоча продолжи да се издигнува надвор од опсегот на видот''“.</blockquote>Следниот ден, групата ги направила првите чекори на Пречката. <blockquote>„''По половина час одење веќе бевме на првата важна точка &#x2014; врската помеѓу морскиот мраз и пречката.'' ''Оваа врска отсекогаш го прогонуваше нашиот мозок. Како би напредувале? Високо, нормално лице на мраз, на кое треба макотрпно да ги влечеме нашите работи со помош на справи? Или голема и опасна пукнатина, која не треба да можеме да ја поминеме без да одиме долг пат? Нормално дека очекувавме нешто од тој вид. Ова силно и страшно чудовиште, се разбира, би пружило отпор во некоја или друга форма''“, напиша тој.</blockquote>Сите извештаи без исклучок, од деновите на Рос до денес, зборувале за оваа извонредна природна формација со стравопочит. Изгледало како секогаш да може да се прочита меѓу редови истата реченица: „''Молчи, молчи! мистичната пречка''!' „''Еден, два, три и мал скок, а пречката беше надмината''! <ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/southpoleaccount02|title=The South Pole An Account of the Norwegian Antarctic Expedition in the 'Fram,' 1910–1912|last=Amundsen|first=Roald|access-date=1 July 2015}} (Translated from the Norwegian by A. G. Chater)</ref> == Состав и движење == [[Податотека:Glacier-ice_shelf_interactions.svg|врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Glacier-ice shelf interactions.svg/220px-Glacier-ice shelf interactions.svg.png|лево|мини|Заемодејство ледник-ледена плоча]] [[Ледена плоча|Ледените плочи]] се дебели ледени плочи, формирани постојано од ледниците, кои лебдат на врвот на океанот. Тие делуваат како „''кочници''“ за ледниците. Овие плочи служат за друга важна цел:<blockquote> „ја ублажуваат количината на топење што се случува на површините на ледниците. Откако ќе се отстранат нивните ледени плочи, ледниците ја зголемуваат брзината поради пробивање на топената вода и/или намалување на силите на сопирање и тие може да почнат да фрлаат повеќе мраз во океанот отколку што собираат како снег во нивните сливови. Зголемувањето на брзината на мразот на ледниците е веќе забележано во областите на Полуостровот каде што ледените полици се распаднаа во претходните години.“ <ref name="autogenerated4">{{Наведена мрежна страница|url=https://nsidc.org/news/newsroom/larsen_B/2002.html|title=Larsen B Ice Shelf Collapses in Antarctica – National Snow and Ice Data Center|work=nsidc.org|accessdate=20 April 2019|archive-date=2017-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714061003/http://nsidc.org/news/newsroom/larsen_B/2002.html|url-status=dead}}</ref></blockquote> [[Податотека:Ross_Ice_Shelf_1997.jpg|врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Ross Ice Shelf 1997.jpg/220px-Ross Ice Shelf 1997.jpg|мини| Росовата Плоча во 1997 година]] [[Податотека:Antarctica_ice_shelves.svg|врска=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Antarctica ice shelves.svg/220px-Antarctica ice shelves.svg.png|мини]] Росовата Плоча е една од многуте такви. Од север допира до [[Антарктикот]] и зафаќа површина од околу {{км2|520.000}} , речиси со големина на [[Франција]].<ref name="BAS-hazards"/><ref name="readersnatural"/> Ледената маса е околу 800 километри широка и 970 километри долга. На некои места, имено неговите јужни области, ледената плоча може да биде скоро 750&nbsp;m (2.450&nbsp;ft) дебел. Ледената плоча се турка во морето помеѓу 4,5 до 3 метри на ден. Другите [[Ледник|ледници]] постепено му додаваат рефус. Во исто време, [[Мрзнење|замрзнувањето]] на морската вода под ледената маса ја зголемува дебелината на мразот од 40 до 50 сантиметри. Понекогаш, пукнатините може да предизвикаат откинување на дел од плочата; најголемиот познат е околу {{км2|31.000}}, односно малку поголем од [[Белгија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://usatoday30.usatoday.com/weather/resources/coldscience/2005-01-20-1956-antarctic-iceberg_x.htm|title=Antarctica shed a 208-mile-long berg in 1956|work=usatoday30.usatoday.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190928113837/https://usatoday30.usatoday.com/weather/resources/coldscience/2005-01-20-1956-antarctic-iceberg_x.htm|archive-date=28 September 2019|accessdate=20 April 2019}}</ref> Ајсберг Б-15, најголемата снимена [[Санта|санта мраз]] во светот, била извадена од ледената плоча во март [[2000]] година. Научниците долго време се заинтригирани од плочата и нејзиниот состав. Многу научни тимови кои го истражуваат [[Антарктикот]] направие кампови на или во непосредна близина на Ледената плоча. Ова ја вклучува станицата Мекмердо.<ref name="trisp">{{Наведување|title=The Ross Ice Shelf Project|first=John W.|last=Clough|first2=B. Lyle|last2=Hansen|journal=Science|volume=203|number=4379|date=2 February 1979|pages=433–455|doi=10.1126/science.203.4379.433|pmid=17734133|bibcode=1979Sci...203..433C|postscript=.}}</ref> Еден од главните напори била серија студии спроведени во 1957 и 1958 година, кои биле продолжени во текот на сезоната 1960-61. Напорите вклучувале меѓународен тим на научници. Некои групи ги истражувале ледниците, а други долините на ледената плоча.<ref name="autogenerated3">{{Наведување|last=Swithinbank|first=Charles|title=To the Valley Glaciers That Feed the Ross Ice Shelf|journal=[[The Geographical Journal]]|volume=130|number=1|date=March 1964|pages=32–48|doi=10.2307/1794263|jstor=1794263}}</ref> Од 1967 до 1972 година Институтот за истражување објавил опсежни набљудувања користејќи радио ехо звук. Техниката дозволила да се земаат мерења од воздух; овозможувајќи вкрстена патека од 35.000&nbsp;км да се помине; во споредба со 3.000&nbsp;км патека од претходното сеизмичко звучење на земјата.<ref>''Nature-Times News Service''; Science report Glaciology: Ross ice shelf flow; ''[[The Times]]''; 28 January 1975; p. 12</ref> Подетални истражувања биле спроведени помеѓу 1973 и 1978 година. Значаен научен потфат наречен ''Ross Ice Shelf Project'' започнал со план за дупчење во плочата за примерок од биомасата во областа и да се направат други определби за него и неговиот однос со морското дно. Се верува дека ова е првата дупнатина на океанографски ледени појаси. Проектот вклучувал површински глациолошки набљудувања, како и дупчење, а глациолошкиот дел започнал во фазата на планирање на дупчењето.<ref>{{Наведување|last=Thomas|first=R.H.|first2=D.R.|last2=MacAyeal|first3=D.H.|last3=Eilers|first4=D.R.|last4=Gaylord|contribution=Glaciological studies on the Ross Ice Shelf, Antarctica, 1973–1978|title=The Ross Ice Shelf: Glaciology and Geophysics|series=Ant. Res. Ser.|volume=42|pages=21–53|year=1990|doi=10.1029/AR042p0021|editor1-first=C. R.|editor1-last=Bentley|editor2-first=D.E.|editor2-last=Hayes|publisher=[[American Geophysical Union|AGU]]|place=Washington D.C.|isbn=978-0-87590-195-4|issn=0066-4634|postscript=.}}</ref> Дупчениот дел од проектот требало да започне во текот на [[1974]] година, но вистинското дупчење било одложено до 1976 година. Конечно, во 1977 година, научниците успеале успешно да дупчат низ мразот, правејќи дупка од која можело да се зема примерок на секои неколку дена во текот на три недели. Тимот можел да го мапира морското дно, да ги проучува плимата и осеката и да ги процени рибите и разни други форми на живот во водите. Тимот ги испитувал и океанографските и геолошките услови, како и температурата на мразот. Тие процениле дека основата на плочата е −2,16° (27,3&nbsp;°F). Направиле и други пресметки за флуктуациите на температурите.<ref name="trisp"/> Резултатите од овие различни проекти биле објавени во серија извештаи во изданието на ''Science'' од [[2 февруари]] [[1979]] година.<ref name="trisp"/> Во текот на 1980-тите, била инсталирана мрежа на метеоролошки станици за снимање на температури на плочата и низ пооддалечените делови на континентот.<ref name="autogenerated1">{{Наведено списание|last=Patel|first=Samir S.|date=5 April 2006|title=A Sinking Feeling|url=http://www.nature.com/nature/journal/v440/n7085/full/440734a.html|journal=Nature|volume=440|issue=7085|pages=734–736|doi=10.1038/440734a|access-date=15 November 2007}}</ref> Националниот центар за податоци за снег и мраз на Универзитетот во Колорадо ги проучувал ледените плочи и во 2002 година објавил дека, врз основа на неколку распаѓања, вклучувајќи го и Ларсен Б, тој почнал да ја преоценува нивната стабилност. Нивните научници изјавиле дека температурата на најтоплиот дел од плочата е „само неколку степени премногу ладна во лето во моментов за да се подложи на ист вид на процес на повлекување. Ледената плоча е главниот излез за неколку големи ледници што го исцедуваат ледениот слој на Западен Антарктик, кој содржи еквивалент на подигнување на нивото на [[Идно морско ниво|морето]] од 5 метри во неговиот мраз над морското ниво. Во извештајот се додава дека набљудувањата на ледената плоча, според нивното мислење, не се поврзани со нејзината стабилност.<ref name="autogenerated4"/> Научните истражувања продолжуваат да откриваат интересни информации и анализите резултирале со некои интересни теории кои се поставуваат и објавуваат. Едно такво мислење, дадено во 2006 година врз основа на геолошко истражување, сугерирало дека ледената плоча претходно се срушила, можеби ненадејно, што може да се случи повторно.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10412954|title=Massive ice shelf 'may collapse without warning'|date=29 November 2006|work=The New Zealand Herald}}</ref> Научен тим од [[Нов Зеланд]] поставил камп во центарот на плочата кон крајот на 2017 година. Експедицијата била предводена од глациологот Кристина Хулбе <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=11881140|title=NZ scientists in ambitious project to probe Spain-sized ice shelf|last=jamie.morton@nzherald.co.nz @Jamienzherald|first=Jamie Morton Science Reporter, NZ Herald|date=25 June 2017|accessdate=20 April 2019|archive-date=2020-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226083040/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=11881140|url-status=dead}}</ref> и собрала океанографи, глациолози, биолози и седиментолози за да го испитаат мразот, океанот и седиментот во регионот на централната полица. Еден од клучните наоди бил дека мразот во регионот повторно се замрзнува.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://news.nationalgeographic.com/2018/02/ross-ice-shelf-bore-antarctica-freezing/|title=Deep Bore Into Antarctica Finds Freezing Ice, Not Melting as Expected|date=16 February 2018|work=National Geographic News|accessdate=20 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180217071308/https://news.nationalgeographic.com/2018/02/ross-ice-shelf-bore-antarctica-freezing/|archive-date=2018-02-17|url-status=dead}}</ref> Ова повторно замрзнување и раст на ледената плоча не е невообичаено, но ситуацијата на ледената плоча се чинело дека е многу променлива бидејќи нема докази за долгорочно замрзнување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://theconversation.com/climate-scientists-explore-hidden-ocean-beneath-antarcticas-largest-ice-shelf-90006|title=Climate scientists explore hidden ocean beneath Antarctica's largest ice shelf|last=Hulbe|first=Christina|last2=Stevens|first2=Craig|work=The Conversation|accessdate=20 April 2019}}</ref> Една неодамнешна студија ја припишува оваа варијабилност делумно на плимното мешање.<ref>Stevens, C., Hulbe, C., Brewer, M., Stewart, C., Robinson, N., Ohneiser, C. and Jendersie, S., 2020. Ocean mixing and heat transport processes observed under the Ross Ice Shelf control its basal melting. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(29), pp. 16799–16804. https://doi.org/10.1073/pnas.1910760117</ref> Втората новозеландска експедиција во 2019 година отпатувала до регионот на Камбовиот Леден Камп. Дупчењето за топла вода на ова место продрело низ над 500 m снег и мраз до океанската празнина длабока само 30 m на оваа локација.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/nights/audio/2018732577/antarctic-update|title=Antarctic Update|date=3 February 2020|work=[[Radio New Zealand]]}}</ref> Како и земање примероци од океанот и талогот, тоа било првото распоредување под Росовата Ледена Плоча на далечински управуваното подводно возило ''Icefin'' развиено во <nowiki><i>Georgia Tech</i></nowiki>, возило дизајнирано околу параметри погодни за истражување на течните шуплини на места како [[Европа (месечина)|Европа]].<ref>Schmidt, B.E., Lawrence, J.D., Meister, M.R., Dicheck, D.J.G., Hurwitz, B.C., Spears, A., Mullen, A.D., Washam, P.M., Bryson, F.E., Quartini, E. and Ramey, C.D., 2020. Europa in Our Backyard: Under Ice Robotic Exploration of Antarctic Analogs. LPI, (2326), p. 1065.</ref> Истиот тим од Нов Зеланд се вратил на друго место по должината на брегот во декември [[2021]] година, овој пат дупчејќи низ река под мраз која се покажала како суштински океанска. Тимот успеал да открие дека реката длабока 250 метри формирала релативно тесен канал под мразот. Тие, исто така, забележале докази за цунами генерирано од ерупцијата и цунамито Хунга Тонга во 2022 година .<ref>Horgan, H. and Stevens C. (2022) Exploring Antarctica’s hidden under-ice rivers and their role in future sea-level rise, The Conversation, https://theconversation.com/exploring-antarcticas-hidden-under-ice-rivers-and-their-role-in-future-sea-level-rise-176456</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://polardiscovery.whoi.edu/expedition3/index.html Поларно откритие: Росови морски пингвини и текови на лава] * [http://www.vims.edu/bio/microbial/NBPishelf.html Неколку слики од Рос] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060915095008/http://www.vims.edu/bio/microbial/NBPishelf.html |date=2006-09-15 }} * [http://www.nzherald.co.nz/section/story.cfm?c_id=5&ObjectID=10412954 Масивната ледена плоча „може да се урне без предупредување“] * [http://www.davidbarrphotography.com Фотографија од работ на Росовата Ледена Плоча] [[Категорија:Ледени плочи на Антарктикот]] [[Категорија:Росова Зависност]] ju9a9lato77qlixxwiu9awm34ybqqxg Коди Гакпо 0 1313696 5651343 5650972 2026-10-29T20:50:23Z LFC-babundjiev93 137687 5651343 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Коди Гакпо | image = [[Податотека:Netherlands v Tunisia 2026 World Cup - 55373562032 (Cody Gakpo).jpg|200px]] | fullname = Коди Матес Гакпо<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Netherlands (NED) |publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=1 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|1999|5|7|df=y}}<ref name="FIFA"/> | cityofbirth = [[Ајндховен]] | countryofbirth = [[Холандија]] | nationality = {{flagsport|NED}} [[Холандија]] | height = {{height|m=1.93}}<ref name="FIFA"/> | position = [[Среден ред (фудбал)#Крило|крило]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]]<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe409131/cody-gakpo/ |title=Cody Gakpo: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=14 April 2024}}</ref> | currentclub = {{Fb team Liverpool}} | clubnumber = 18 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2016-2018 | caps1 = 26 | goals1 = 17 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | years2 = 2018-2023 | caps2 = 106 | goals2 = 36 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | years3 = 2023- | caps3 = 132 | goals3 = 33 | clubs3 = {{Fb team Liverpool}} | nationalyears1 = 2020-2021 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 18 години|Холандија 18]] | nationalyears2 = 2018 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 19 години|Холандија 19]] | nationalyears3 = 2018 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 20 години|Холандија 20]] | nationalyears4 = 2019-2021 | nationalcaps4 = 13 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 21 година|Холандија 21]] | nationalyears5 = 2021- | nationalcaps5 = 56 | nationalgoals5 = 25 | nationalteam5 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] }} '''Коди Матес Гакпо''' (роден на 7 мај 1999 година) — [[Холандија|холандски]] [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]] или [[Среден ред (фудбал)|крилен напаѓач]] на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] и на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|холандската репрезентација]]. Производ на академијата на [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ]], Гакпо го имал своето деби за првиот тим во февруари 2018 година. Во сезоната 2021-2022, тој ја освоил наградата за [[Холандски фудбалер на годината|холандски фудбалер на годината]], откако постигнал 21 гол во 47 натпревари во сите натпреварувања. Во јануари 2023 година, потпишал за Ливерпул. Гакпо играл за младинските репрезентации на Холандија од под 18 до под 21 година. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Холандија|сениорска репрезентација]] го имал во јуни 2021 година на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Покрај споменатото, тој учествувал и на [[Светско првенство во фудбал|Светските првенства]] во [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] и [[Светско првенство во фудбал 2026|2026]] и [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]]. == Биографија == Гакпо е роден во [[Ајндховен]] и израснат во областа [[Стратум]].<ref name="vi1">{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/pro/overig/cody-gakpo-van-stratum-naar-de-spotlights/share/b03f3d1df7|title=Cody Gakpo: van Stratum naar de spotlights|last=Boeringa|first=Reon|date=9 October 2019|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Неговиот татко е роден во [[Того]] и има потекло од [[Гана]], додека неговата мајка е [[Холандија|холанѓанка]].<ref name="ed1">{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/cody-gakpo-leeft-de-droom-van-bijna-elke-eindhovense-jongen~af693eb3/|title=Cody Gakpo leeft de droom van bijna elke Eindhovense jongen|last=Elfrink|first=Rik|date=1 June 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.football-oranje.com/ghana-coach-reveals-talks-with-dutch-players/|title=Ghana coach reveals talks with Dutch players|date=17 October 2019|work=Football Oranje}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|title=EXCLUSIVE: Ghanaian sensation Cody Gakpo extends contract with Dutch giants PSV Eindhoven|date=12 September 2019|work=Kickgh.com|access-date=2023-01-15|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109071248/https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|url-status=dead}}</ref> Тој има двајца браќа, Сидни и Дакфер,<ref>{{Cite web|lаnguage=it-IT|author=Gregorio Spigno|url=https://www.corriere.it/sport/calcio/mondiali/22_novembre_29/chi-gakpo-stella-dell-olanda-mondiali-mamma-rugbista-van-nistelrooy-suoi-segreti-1e353a30-7006-11ed-971c-b93745ae79d9.shtml|title=Chi è Gakpo, stella dell’Olanda ai Mondiali. La mamma rugbista, Van Nistelrooy: i suoi segreti|website=Corriere della Sera|date=2022-11-29|access-date=2026-10-17}}</ref> кои исто така имаат кариера во светот на фудбалот. Гакпо е христијанин. Тој рекол: „Се обидувам да ја читам Библијата секој ден, се молам секој ден, сакам да одам во црква и читам многу книги за верата“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www1.cbn.com/cbnnews/world/2022/december/dutch-stars-depay-gakpo-stand-for-christ-during-fifa-world-cup-we-are-thankful-to-god|title=Dutch Stars Depay, Gakpo Stand for Christ During FIFA World Cup: 'We Are Thankful to God'|last=Wise|first=Talia|date=9 December 2022|accessdate=29 December 2022}}</ref> == Технички карактеристики == Иако деснак, омилената позиција на Гакпо е [[Среден ред (фудбал)#Крило|лево крило]], каде до израз доаѓаат неговите најголеми квалитети брзина, агилност и дриблингот.<ref name="vi1" /> Тој има тенденција да влгува навнатре кон поцентрална напаѓачка позиција од каде многу често бара простор за удар и постигнува голови. Сметан за еден од најдобрите холандски напаѓачи на својата генерација, тој има одлично чувство за позиционирање и е исклучително вешт во искористувањето на тесните простори; покрај тоа, има прецизен шут, а неговата сила му овозможува со леснотија да постигнува голови и од голема оддалеченост. == Клупска кариера == === ПСВ === ====Почетоци==== Гакпо ја започнал својата кариера во [[ФК Ајндховен]], а во 2007 година се преселил во младинската академија на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]], каде потоа напредувал низ сите младински тимови.<ref name="ed1" /> Во сезоната 2016–2017, Гакпо бил вклучен во неколку натпревари на резервниот тим [[Јонг ПСВ]], но главно настапувал за тимот под 19 години. Своето деби како професионален фудбалер го направил на 4 ноември 2016 година, во дресот на Јонг ПСВ во натпревар од [[Ерсте дивиси]] против [[Хелмонд Спорт]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldfootball.net/report/eerste-divisie-2016-2017-helmond-sport-jong-psv/|title=Game Report|date=4 November 2016|work=worldfootball.net}}</ref> Во остатокот од сезоната, тој имал само уште еден настап за Јонг ПСВ. Откако неговата ефикасност се зголемила во следната сезона во Ередивиси У19, каде постигнал седум гола и пет асистенции на 13 првенствени натпревари, на крајот од годината тој бил трајно прекомандуван во резервниот тим. Во неговиот трет настап во Ерсте Дивизие, на 19 јануари 2017 година, во победата со 3–2 на гости против [[Де Графшап]], тој постигнал два гола и забележал асистенција за третиот гол на неговиот тим.<ref>{{Cite web|url=https://www.psv.nl/nieuwspagina/artikel/gakpo-bezorgt-jong-psv-driepunter.htm|title=Gakpo bezorgt Jong PSV driepunter|date=19 January 2018|publisher=PSV|language=nl}}</ref> За Јонг ПСВ, тој постигнал 7 гола во 12 настапи во сезоната 2017-2018, и 10 гола во 11 настапи во сезоната 2018-2019.<ref name="wf"/> ====Прв тим==== Гакпо го направил своето деби за првиот тим на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]] влегувајќи како замена во судиското продолжение од победата со 3–1 над [[ФК Фејенорд|Фејенорд]] на 25 февруари 2018 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://psv.supporters.nl/nieuws/artikel/43977/Geboren-Eindhovenaar-Cody-Gakpo-maakt-offici%C3%ABle-debuut-in-eerste-elftal|title=Geboren Eindhovenaar Cody Gakpo maakt officiële debuut in eerste elftal|date=25 February 2018|work=PSV.supporters.nl|accessdate=9 August 2022}}</ref> Откако во сезоната 2018-2019, Гакпо дополнително ги подобрил своите перформанси во дресот на Јонг ПСВ, тоа го забележал и тренерот на првиот тим, [[Марк ван Бомел]], кој го повикал неколку пати за натпреварите на првиот тим во првиот дел од сезоната. Сепак, тој останал неискористена замена во сите натпревари.<ref name="wf"/> На 24 октомври 2018 година, го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], влегувајќи како замена за [[Гастон Переиро]] во 83-тата минута од натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] завршен со резултат 2-2. Откако постигнал гол и забележал асистенција за Јонг ПСВ во победата со 5–2 на домашен терен против [[ФК Алмере Сити|Алмере Сити]] на 21 декември,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2906328/gakpo-en-piroe-zijn-nieuwe-groeibriljantjes-van-psv-hoofdmacht-halen-is-realistischer-geworden|title=Gakpo en Piroe zijn nieuwe groeibriljantjes van PSV: 'Hoofdmacht halen is realistischer geworden'|last=Velthoven|first=Florian van|date=21 December 2018|publisher=Omroep Brabant|language=nl}}</ref> тој го направил своето деби за сезоната во [[Ередивиси]], само еден ден подоцна, заменувајќи го [[Стивен Бергвајн]] во последните минути од победата со 3–1 на домашен терен над [[ФК АЗ Алкмар|Аз Алкмар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skysports.com/football/psv-vs-az-alkmaar/390340|title=Dutch Eredivisie|work=Sky Sports|accessdate=17 August 2021}}</ref> Тој постигнал девет гола во десет лигашки натпревари за Јонг ПСВ до крајот на годината и потоа бил промовиран во редовен член на првиот тим.<ref name="wf" /> На 3 февруари 2019 година, тој го постигнал својот прволигашки гол во неговиот втор настап во победата од 5–0 на домашен терен над Фортуна Ситард и исто така асистирал за уште еден гол.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/aanvoerder-de-jong-trots-op-honderdste-doelpunt-fantastisch-in-vijf-seizoenen-psv~a6f9eec8/|title=Aanvoerder De Jong trots op honderdste doelpunt: 'Fantastisch in vijf seizoenen PSV'|last=Beek|first=Yvonne van|date=3 February 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref> До крајот на сезоната забележал 14 првенствени настапи, но без да запише уште еден гол.<ref name="wf" /> Во сезоната 2019-2020, тој го направил својот пробив во Ередивизија и седум гола и исто толку асистенции во 25 лигашки натпревари.<ref name="wf">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/cody-gakpo/2/|title=Cody Gakpo &raquo; Club matches|work=worldfootball.net|accessdate=17 August 2021}}</ref> На 13 септември 2020 година, првиот натпревар од сезоната 2020–21 во Ередивизија, Гакпо го постигнал својот прв погодок за ПСВ, придонесувајќи за победата од 3–1 над Гронинген.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bd.nl/psv/psv-pakt-belangrijke-uitzege-in-groningen-met-dank-aan-cody-gakpo~a4abfaf5/|title=PSV pakt belangrijke uitzege in Groningen, met dank aan Cody Gakpo|last=Elfrink|first=Rik|date=13 September 2020|work=Brabants Dagblad|language=nl}}</ref> Тој постигнал уште еден гол на 24 септември во победата од 5-1 во квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа на УЕФА]] против [[НШ Мура]], дозволувајќи му на ПСВ да се квалификува во плеј-оф рундата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|title=PSV cruise to a 5–1 win over NS Mura|date=24 September 2020|publisher=PSV|accessdate=2023-01-15|archive-date=2023-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102094118/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|url-status=dead}}</ref> Тој повторно бил одлучувачки таму, кога го постигнал вториот гол на ПСВ во победата од 2–0 над [[Розенборг БК|Розенборг]] на 1 октомври.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/psv/wedstrijden/wedstrijd/rosenborg-bk-psv-01-10-2020.htm|title=Rosenborg BK – PSV|date=26 August 2014|publisher=PSV|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 29 настапи, во кои постигнал 11 голови.<ref name="wf"/> Гакпо го постигнал победничкиот гол за ПСВ во победата со 2–1 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во финалето на Купот на КНВБ во 2022 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://us.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/|title=PSV VS. AJAX 2–1|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=29 May 2022}}</ref> На 31 август 2022 година, тој го постигнал својот прв хет-трик во победата од 7–1 над Фолендам.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.football-oranje.com/gakpo-stars-as-psv-hit-seven-past-volendam/|title=Gakpo stars as PSV hit seven past Volendam|date=31 August 2022|work=Football Oranje}}</ref> === Ливерпул === На 28 декември 2022 година, Гакпо се согласил да потпише за [[Премиер лига на Англија|премиерлигашкиот]] клуб [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] откако се отворил трансфер прозорецот на 1 јануари 2023 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-reach-agreement-cody-gakpo-transfer|title=Liverpool reach agreement for Cody Gakpo transfer|date=28 December 2022|publisher=Liverpool F.C.|accessdate=28 December 2022}}</ref> Тој бил пријавен од [[BBC Sport|Би-Би-Си]] дека се согласил на пет и пол годишен договор, за трансферна сума од 35,4 до 44,3 фунти.&nbsp;милиони (40-50 евра).&nbsp;милиони), што би било рекордна такса добиена од ПСВ.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64104472|title=Cody Gakpo: Liverpool reach agreement with PSV Eindhoven to sign forward|date=28 December 2022|work=BBC Sport|access-date=28 December 2022}}</ref> Тој го направил своето деби за клубот како стартер во мечот 2-2 од третото коло на [[ФА куп|ФА Купот]] на [[Анфилд|Енфилд]] против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулвс]] на 7 јануари 2023 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/64168002|title=Liverpool 2-2 Wolverhampton Wanderers|last=Matthews|first=Callum|date=7 January 2023|work=[[BBC Sport]]|access-date=7 January 2023}}</ref> == Меѓународна кариера == [[Податотека:Austria_U-18_vs._Netherlands_U-18_2017-03-23_(086).jpg|мини|Гакпо играјќи за репрезентацијата на Холандија до 18 години во 2017 година]] Гакпо имал право да игра за Холандија, Гана или Того на меѓународно ниво.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|title=Netherlands coach eyes Ghanaian youngster Gakpo|date=14 August 2019|work=Dailymailgh|access-date=9 August 2022|archive-date=2022-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217222242/https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Ghanaian-striker-Cody-Gakpo-delighted-to-sign-new-long-term-deal-with-PSV-Eindhoven-1142882|title=Ghanaian striker Cody Gakpo delighted to sign new long-term deal with PSV Eindhoven|date=29 December 2020|work=GhanaWeb|access-date=9 August 2022}}</ref> Тој играл младински репрезентативен фудбал за Холандија на нивоа до 18,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185190/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 18|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> до 19,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185189/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 19|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> под 20<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/206598/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen beloftenelftal|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> и под 21 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185185/speler/362|title=Cody Gakpo Jong Oranje|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> Гакпо бил повикан во сениорскиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|УЕФА Евро 2020]] и дебитирал во третиот натпревар од групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Северна Македонија]] како замена во 79. минута за [[Френки де Јонг]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-elftal/79017/frank-de-boer-maakt-ek-selectie-bekend|title=Frank de Boer maakt EK-selectie bekend|date=26 May 2021|access-date=26 May 2021|publisher=Royal Dutch Football Association|language=nl}}</ref> Со тоа, тој станал првиот холандски играч кој дебитирал на ЕП по Мартиен Врајсен во 1980 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/nieuws/gakpo-schrijft-historie-met-oranje-debuut|title=Gakpo schrijft historie met Oranje-debuut|date=21 June 2021|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Гакпо бил именуван во тимот за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство во ФИФА 2022]] во Катар и имал непосредно влијание, постигнувајќи гол во три последователни натпревари во групата против [[Фудбалска репрезентација на Сенегал|Сенегал]],<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63619381|title=Late goals give Dutch victory over Senegal|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> Еквадор,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63672202|title=Valencia scores as Ecuador draw with Netherlands|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> и Катар.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63711993|title=Gakpo nets again as Dutch beat Qatar to top group|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> == Статистика за кариера == === Клуб === {{Updated|7 Јануари 2023}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по клуб, сезона и натпреварување ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Сезона ! colspan="3" |Лига ! colspan="2" |Национален куп ! colspan="2" |Лига куп ! colspan="2" |Европа ! colspan="2" |Друго ! colspan="2" |Вкупно |- !Поделба !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола |- | rowspan="4" |Јонг ПСВ |2016–17<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |- |2017–18<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |13 |7 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |13 |7 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |11 |10 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |10 |- ! colspan="2" |Total !26 !17 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !26 !17 |- | rowspan="7" |ПСВ |2017–18<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |16 |1 |2 |1 | colspan="2" |— |1 |0 |0 |0 |19 |2 |- |2019–20<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |25 |7 |2 |0 | colspan="2" |— |11 |1 |1 |0 |39 |8 |- |2020–21<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |23 |7 |1 |0 | colspan="2" |— |5 |4 | colspan="2" |— |29 |11 |- |2021–22<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |27 |12 |4 |2 | colspan="2" |— |15 |7 |1 |0 |47 |21 |- |2022–23<ref name="Soccerway">{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/players/cody-mathes-gakpo/436584/|title=C. Gakpo: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2023}}</ref> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |14 |9 |0 |0 | colspan="2" |— |9 |3 |1 |1 |24 |13 |- ! colspan="2" |Total !106 !36 !9 !3 ! colspan="2" |— !41 !15 !3 !1 !159 !55 |- |[[ФК Ливерпул|Ливерпулl]] |2022–23 |Премиер лига |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата !132 !53 !10 !3 !0 !0 !41 !15 !3 !1 !186 !72 |} === Меѓународно === {{Updated|9 Декември 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=83022 |name=Cody Gakpo |access-date=1 January 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по репрезентација и година ! Репрезентација ! година ! Асистенции ! Цели |- | rowspan="2" | [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] | 2021 година | 4 | 1 |- | 2022 година | 10 | 5 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 14 ! 6 |} {{Updated|9 Декември 2022}} :''Резултатите прво го наведуваат бројот на голови на Холандија, колоната за резултати го покажува резултатот по секој гол на Гакпо.''<ref name="NFT"/> {| class="wikitable sortable" |+Список на меѓународни голови постигнати од Коди Гакпо ! scope="col" | бр. ! scope="col" | Датум ! scope="col" | Место на одржување ! scope="col" | капа ! scope="col" | Противник ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Конкуренција ! class="unsortable" scope="col" | {{Крат|Ref.|Reference}} |- | style="text-align: center;" | 1 | 4 септември 2021 година | Филипс Стадион, Ајндховен, Холандија | style="text-align: center;" | 3 |{{Fb|MNE}} | style="text-align: center;" | 4–0 | style="text-align: center;" | 4–0 | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2022|Квалификации за Светското првенство ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/09/04/europe/wc-qualifying-europe/netherlands/montenegro/3430163/|title=Netherlands vs. Montenegro 4–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 2 | 14 јуни 2022 година | [[Стадион Фејенорд|Де Куип]], Ротердам, Холандија | style="text-align: center;" | 7 |{{Fb|WAL}} | style="text-align: center;" | 2–0 | style="text-align: center;" | 3–2 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/06/14/europe/uefa-nations-league/netherlands/wales/3710413/|title=Netherlands vs. Wales 3–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 3 | 22 септември 2022 година | Стадион Народови, Варшава, Полска | style="text-align: center;" | 8 |{{Fb|POL}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/09/22/europe/uefa-nations-league/poland/netherlands/3710416/|title=Poland vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 4 | 21 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Тумама]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 10 |{{Fb|SEN}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/21/world/world-cup/senegal/netherlands/3749502/|title=Senegal vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 5 | 25 ноември 2022 година | [[Меѓународен стадион Калифа|Меѓународниот стадион Калифа]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 11 |{{Fb|ECU}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 1–1 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/25/world/world-cup/netherlands/ecuador/3749504/|title=Netherlands vs. Ecuador 1–1: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 6 | 29 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Бајт]], Ал Хор, Катар | style="text-align: center;" | 12 |{{Fb|QAT}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/29/world/world-cup/netherlands/qatar/3749505/|title=Netherlands vs. Qatar 2–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |} == Почести == '''ПСВ''' * [[Ередивиси|Ередивизија]]: 2017–18<ref name="PSV">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=M0QIi4IBo3M|title=PSV KAMPIOEN|work=Fox Sports|language=nl}}</ref> * Куп на КНВБ : 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nos.nl/artikel/2425523-psv-verrast-ajax-met-twee-goals-vlak-na-rust-en-wint-knvb-beker|title=PSV verrast Ajax met twee goals vlak na rust en wint KNVB-beker|date=17 April 2022|publisher=Nederlandse Omroep Stichting|accessdate=30 December 2022}}</ref> * Јохан Кројф Шилд : 2021,<ref>{{Наведени вести|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/08/07/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3513238/|title=Super Cup|work=Soccerway|access-date=10 August 2021}}</ref> 2022<ref name="JCSwin">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|title=Ajax – PSV|date=30 July 2022|publisher=PSV|accessdate=30 July 2022|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923024833/https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|url-status=dead}}</ref> '''Поединечно''' * Холандски фудбалер на годината: 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraaf.nl/sport/1726682292/cody-gakpo-voetballer-van-het-jaar-heel-trots|title=Cody Gakpo voetballer van het jaar: 'Heel trots'|date=17 May 2022|language=nl}}</ref> * Играч на месецот [[Ередивиси|во Ередивизија]]: септември 2022 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-september/|title=Cody Gakpo named as Eredivisie Player of the Month for September|date=30 September 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> октомври 2022 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-is-the-eredivisie-player-of-the-month-for-the-second-month-running/|title=Cody Gakpo is the Eredivisie Player of the Month for the second month running|date=4 November 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> == Наводи == <references group="" responsive="1"></references> == Надворешни врски == * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/cody-gakpo Профил] на веб-страницата на Ливерпул * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/362 Профил] на веб-страницата на Кралската фудбалска асоцијација на Холандија (на холандски) * {{UEFA player}} {{Состав на ФК Ливерпул}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гакпо, Коди}} [[Категорија:Луѓе од Ајндховен]] [[Категорија:Холандски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] gm118fe0udtspaidsvpkyy5h54e26bd 5651353 5651343 2026-10-29T21:44:45Z LFC-babundjiev93 137687 5651353 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Коди Гакпо | image = [[Податотека:Netherlands v Tunisia 2026 World Cup - 55373562032 (Cody Gakpo).jpg|200px]] | fullname = Коди Матес Гакпо<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Netherlands (NED) |publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=1 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|1999|5|7|df=y}}<ref name="FIFA"/> | cityofbirth = [[Ајндховен]] | countryofbirth = [[Холандија]] | nationality = {{flagsport|NED}} [[Холандија]] | height = {{height|m=1.93}}<ref name="FIFA"/> | position = [[Среден ред (фудбал)#Крило|крило]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]]<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe409131/cody-gakpo/ |title=Cody Gakpo: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=14 April 2024}}</ref> | currentclub = {{Fb team Liverpool}} | clubnumber = 18 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2016-2018 | caps1 = 26 | goals1 = 17 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | years2 = 2018-2023 | caps2 = 106 | goals2 = 36 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | years3 = 2023- | caps3 = 132 | goals3 = 33 | clubs3 = {{Fb team Liverpool}} | nationalyears1 = 2020-2021 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 18 години|Холандија 18]] | nationalyears2 = 2018 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 19 години|Холандија 19]] | nationalyears3 = 2018 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 20 години|Холандија 20]] | nationalyears4 = 2019-2021 | nationalcaps4 = 13 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 21 година|Холандија 21]] | nationalyears5 = 2021- | nationalcaps5 = 56 | nationalgoals5 = 25 | nationalteam5 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] }} '''Коди Матес Гакпо''' (роден на 7 мај 1999 година) — [[Холандија|холандски]] [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]] или [[Среден ред (фудбал)|крилен напаѓач]] на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] и на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|холандската репрезентација]]. Производ на академијата на [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ]], Гакпо го имал своето деби за првиот тим во февруари 2018 година. Во сезоната 2021-2022, тој ја освоил наградата за [[Холандски фудбалер на годината|холандски фудбалер на годината]], откако постигнал 21 гол во 47 натпревари во сите натпреварувања. Во јануари 2023 година, потпишал за Ливерпул. Гакпо играл за младинските репрезентации на Холандија од под 18 до под 21 година. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Холандија|сениорска репрезентација]] го имал во јуни 2021 година на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Покрај споменатото, тој учествувал и на [[Светско првенство во фудбал|Светските првенства]] во [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] и [[Светско првенство во фудбал 2026|2026]] и [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]]. == Биографија == Гакпо е роден во [[Ајндховен]] и израснат во областа [[Стратум]].<ref name="vi1">{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/pro/overig/cody-gakpo-van-stratum-naar-de-spotlights/share/b03f3d1df7|title=Cody Gakpo: van Stratum naar de spotlights|last=Boeringa|first=Reon|date=9 October 2019|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Неговиот татко е роден во [[Того]] и има потекло од [[Гана]], додека неговата мајка е [[Холандија|холанѓанка]].<ref name="ed1">{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/cody-gakpo-leeft-de-droom-van-bijna-elke-eindhovense-jongen~af693eb3/|title=Cody Gakpo leeft de droom van bijna elke Eindhovense jongen|last=Elfrink|first=Rik|date=1 June 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.football-oranje.com/ghana-coach-reveals-talks-with-dutch-players/|title=Ghana coach reveals talks with Dutch players|date=17 October 2019|work=Football Oranje}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|title=EXCLUSIVE: Ghanaian sensation Cody Gakpo extends contract with Dutch giants PSV Eindhoven|date=12 September 2019|work=Kickgh.com|access-date=2023-01-15|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109071248/https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|url-status=dead}}</ref> Тој има двајца браќа, Сидни и Дакфер,<ref>{{Cite web|lаnguage=it-IT|author=Gregorio Spigno|url=https://www.corriere.it/sport/calcio/mondiali/22_novembre_29/chi-gakpo-stella-dell-olanda-mondiali-mamma-rugbista-van-nistelrooy-suoi-segreti-1e353a30-7006-11ed-971c-b93745ae79d9.shtml|title=Chi è Gakpo, stella dell’Olanda ai Mondiali. La mamma rugbista, Van Nistelrooy: i suoi segreti|website=Corriere della Sera|date=2022-11-29|access-date=2026-10-17}}</ref> кои исто така имаат кариера во светот на фудбалот. Гакпо е христијанин. Тој рекол: „Се обидувам да ја читам Библијата секој ден, се молам секој ден, сакам да одам во црква и читам многу книги за верата“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www1.cbn.com/cbnnews/world/2022/december/dutch-stars-depay-gakpo-stand-for-christ-during-fifa-world-cup-we-are-thankful-to-god|title=Dutch Stars Depay, Gakpo Stand for Christ During FIFA World Cup: 'We Are Thankful to God'|last=Wise|first=Talia|date=9 December 2022|accessdate=29 December 2022}}</ref> == Технички карактеристики == Иако деснак, омилената позиција на Гакпо е [[Среден ред (фудбал)#Крило|лево крило]], каде до израз доаѓаат неговите најголеми квалитети брзина, агилност и дриблингот.<ref name="vi1" /> Тој има тенденција да влгува навнатре кон поцентрална напаѓачка позиција од каде многу често бара простор за удар и постигнува голови. Сметан за еден од најдобрите холандски напаѓачи на својата генерација, тој има одлично чувство за позиционирање и е исклучително вешт во искористувањето на тесните простори; покрај тоа, има прецизен шут, а неговата сила му овозможува со леснотија да постигнува голови и од голема оддалеченост. == Клупска кариера == === ПСВ === ====Почетоци==== Гакпо ја започнал својата кариера во [[ФК Ајндховен]], а во 2007 година се преселил во младинската академија на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]], каде потоа напредувал низ сите младински тимови.<ref name="ed1" /> Во сезоната 2016–2017, Гакпо бил вклучен во неколку натпревари на резервниот тим [[Јонг ПСВ]], но главно настапувал за тимот под 19 години. Своето деби како професионален фудбалер го направил на 4 ноември 2016 година, во дресот на Јонг ПСВ во натпревар од [[Ерсте дивиси]] против [[Хелмонд Спорт]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldfootball.net/report/eerste-divisie-2016-2017-helmond-sport-jong-psv/|title=Game Report|date=4 November 2016|work=worldfootball.net}}</ref> Во остатокот од сезоната, тој имал само уште еден настап за Јонг ПСВ. Откако неговата ефикасност се зголемила во следната сезона во Ередивиси У19, каде постигнал седум гола и пет асистенции на 13 првенствени натпревари, на крајот од годината тој бил трајно прекомандуван во резервниот тим. Во неговиот трет настап во Ерсте Дивизие, на 19 јануари 2017 година, во победата со 3–2 на гости против [[Де Графшап]], тој постигнал два гола и забележал асистенција за третиот гол на неговиот тим.<ref>{{Cite web|url=https://www.psv.nl/nieuwspagina/artikel/gakpo-bezorgt-jong-psv-driepunter.htm|title=Gakpo bezorgt Jong PSV driepunter|date=19 January 2018|publisher=PSV|language=nl}}</ref> За Јонг ПСВ, тој постигнал 7 гола во 12 настапи во сезоната 2017-2018, и 10 гола во 11 настапи во сезоната 2018-2019.<ref name="wf"/> ====Прв тим==== Гакпо го направил своето деби за првиот тим на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]] влегувајќи како замена во судиското продолжение од победата со 3–1 над [[ФК Фејенорд|Фејенорд]] на 25 февруари 2018 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://psv.supporters.nl/nieuws/artikel/43977/Geboren-Eindhovenaar-Cody-Gakpo-maakt-offici%C3%ABle-debuut-in-eerste-elftal|title=Geboren Eindhovenaar Cody Gakpo maakt officiële debuut in eerste elftal|date=25 February 2018|work=PSV.supporters.nl|accessdate=9 August 2022}}</ref> Откако во сезоната 2018-2019, Гакпо дополнително ги подобрил своите перформанси во дресот на Јонг ПСВ, тоа го забележал и тренерот на првиот тим, [[Марк ван Бомел]], кој го повикал неколку пати за натпреварите на првиот тим во првиот дел од сезоната. Сепак, тој останал неискористена замена во сите натпревари.<ref name="wf"/> На 24 октомври 2018 година, го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], влегувајќи како замена за [[Гастон Переиро]] во 83-тата минута од натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] завршен со резултат 2-2. Откако постигнал гол и забележал асистенција за Јонг ПСВ во победата со 5–2 на домашен терен против [[ФК Алмере Сити|Алмере Сити]] на 21 декември,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2906328/gakpo-en-piroe-zijn-nieuwe-groeibriljantjes-van-psv-hoofdmacht-halen-is-realistischer-geworden|title=Gakpo en Piroe zijn nieuwe groeibriljantjes van PSV: 'Hoofdmacht halen is realistischer geworden'|last=Velthoven|first=Florian van|date=21 December 2018|publisher=Omroep Brabant|language=nl}}</ref> тој го направил своето деби за сезоната во [[Ередивиси]], само еден ден подоцна, заменувајќи го [[Стивен Бергвајн]] во последните минути од победата со 3–1 на домашен терен над [[ФК АЗ Алкмар|Аз Алкмар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skysports.com/football/psv-vs-az-alkmaar/390340|title=Dutch Eredivisie|work=Sky Sports|accessdate=17 August 2021}}</ref> По зимската пауза во првенството, Гакпо трајно бил промовиран во редовен член на првиот тим.<ref name="wf" /> На 3 февруари 2019 година, тој го постигнал својот гол во Ередивиси во неговиот втор сезонски настап во победата од 5–0 на домашен терен над [[ФК Фортуна Ситард|Фортуна Ситард]] и притоа исто така асистирал за уште еден гол.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/aanvoerder-de-jong-trots-op-honderdste-doelpunt-fantastisch-in-vijf-seizoenen-psv~a6f9eec8/|title=Aanvoerder De Jong trots op honderdste doelpunt: 'Fantastisch in vijf seizoenen PSV'|last=Beek|first=Yvonne van|date=3 February 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 14 првенствени настапи и еден гол, а исто така, бил стрелец на еден гол и во [[Фудбалски куп на Холандија 2018-2019|Купот на Холандија]] каде одиграл два натпревари.<ref name="wf" /> Во сезоната 2019-2020, тој го направил својот пробив во стартната постава на ПСВ, завршувајќи со седум гола и исто толку асистенции во 25 првенствени натпревари.<ref name="wf">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/cody-gakpo/2/|title=Cody Gakpo &raquo; Club matches|work=worldfootball.net|accessdate=17 August 2021}}</ref> На 13 септември 2020 година, за време на првиот натпревар за [[Ередивиси 2020-2021|сезоната 2020–2021]] во Ередивиси, Гакпо постигнал два гола (првпат во кариерата во дресот на ПСВ) придонесувајќи за победата од 3–1 на гости над [[ФК Гронинген|Гронинген]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bd.nl/psv/psv-pakt-belangrijke-uitzege-in-groningen-met-dank-aan-cody-gakpo~a4abfaf5/|title=PSV pakt belangrijke uitzege in Groningen, met dank aan Cody Gakpo|last=Elfrink|first=Rik|date=13 September 2020|work=Brabants Dagblad|language=nl}}</ref> Истиот подвиг го повторил на 24 септември во победата од 5-1 против [[НШ Мура]] во квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]], овозможувајќи му на ПСВ да се квалификува во плејоф рундата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|title=PSV cruise to a 5–1 win over NS Mura|date=24 September 2020|publisher=PSV|accessdate=2023-01-15|archive-date=2023-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102094118/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|url-status=dead}}</ref> Таму, тој повторно бил одлучувачки, кога го постигнал вториот гол на тимот во победата со 2–0 над [[Розенборг БК|Розенборг]] на 1 октомври.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/psv/wedstrijden/wedstrijd/rosenborg-bk-psv-01-10-2020.htm|title=Rosenborg BK – PSV|date=26 August 2014|publisher=PSV|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 29 настапи и 11 постигнати голови во сите натпреварувања.<ref name="wf"/> Во сезоната 2021-2022, Гакпо бил [[Капитен|капитен]] на ПСВ во некои натпревари во кои главниот капитен [[Марко ван Гинкел]] не бил на теренот. Покрај тоа, тој се наоѓал во одлична форма и по ефикасноста ја забележал својата најдобра сезона во дреот на ПСВ со 21 постигнат гол и 15 асистенции. Посебно важен бил победничкиот гол во победата со 2–1 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во финалето на [[Фудбалски куп на Холандија 2021-2022|Купот на Холандија]], што на ''„селаните“'' им донело освојување на трофејот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://us.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/|title=PSV VS. AJAX 2–1|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=29 May 2022}}</ref> На 31 август 2022 година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] за ПСВ во победата од 7–1 над [[ФК Волендам|Волендам]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.football-oranje.com/gakpo-stars-as-psv-hit-seven-past-volendam/|title=Gakpo stars as PSV hit seven past Volendam|date=31 August 2022|work=Football Oranje}}</ref> === Ливерпул === На 28 декември 2022 година, Гакпо се согласил да потпише за [[Премиер лига на Англија|премиерлигашкиот]] клуб [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] откако се отворил трансфер прозорецот на 1 јануари 2023 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-reach-agreement-cody-gakpo-transfer|title=Liverpool reach agreement for Cody Gakpo transfer|date=28 December 2022|publisher=Liverpool F.C.|accessdate=28 December 2022}}</ref> Тој бил пријавен од [[BBC Sport|Би-Би-Си]] дека се согласил на пет и пол годишен договор, за трансферна сума од 35,4 до 44,3 фунти.&nbsp;милиони (40-50 евра).&nbsp;милиони), што би било рекордна такса добиена од ПСВ.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64104472|title=Cody Gakpo: Liverpool reach agreement with PSV Eindhoven to sign forward|date=28 December 2022|work=BBC Sport|access-date=28 December 2022}}</ref> Тој го направил своето деби за клубот како стартер во мечот 2-2 од третото коло на [[ФА куп|ФА Купот]] на [[Анфилд|Енфилд]] против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулвс]] на 7 јануари 2023 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/64168002|title=Liverpool 2-2 Wolverhampton Wanderers|last=Matthews|first=Callum|date=7 January 2023|work=[[BBC Sport]]|access-date=7 January 2023}}</ref> == Меѓународна кариера == [[Податотека:Austria_U-18_vs._Netherlands_U-18_2017-03-23_(086).jpg|мини|Гакпо играјќи за репрезентацијата на Холандија до 18 години во 2017 година]] Гакпо имал право да игра за Холандија, Гана или Того на меѓународно ниво.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|title=Netherlands coach eyes Ghanaian youngster Gakpo|date=14 August 2019|work=Dailymailgh|access-date=9 August 2022|archive-date=2022-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217222242/https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Ghanaian-striker-Cody-Gakpo-delighted-to-sign-new-long-term-deal-with-PSV-Eindhoven-1142882|title=Ghanaian striker Cody Gakpo delighted to sign new long-term deal with PSV Eindhoven|date=29 December 2020|work=GhanaWeb|access-date=9 August 2022}}</ref> Тој играл младински репрезентативен фудбал за Холандија на нивоа до 18,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185190/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 18|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> до 19,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185189/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 19|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> под 20<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/206598/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen beloftenelftal|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> и под 21 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185185/speler/362|title=Cody Gakpo Jong Oranje|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> Гакпо бил повикан во сениорскиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|УЕФА Евро 2020]] и дебитирал во третиот натпревар од групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Северна Македонија]] како замена во 79. минута за [[Френки де Јонг]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-elftal/79017/frank-de-boer-maakt-ek-selectie-bekend|title=Frank de Boer maakt EK-selectie bekend|date=26 May 2021|access-date=26 May 2021|publisher=Royal Dutch Football Association|language=nl}}</ref> Со тоа, тој станал првиот холандски играч кој дебитирал на ЕП по Мартиен Врајсен во 1980 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/nieuws/gakpo-schrijft-historie-met-oranje-debuut|title=Gakpo schrijft historie met Oranje-debuut|date=21 June 2021|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Гакпо бил именуван во тимот за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство во ФИФА 2022]] во Катар и имал непосредно влијание, постигнувајќи гол во три последователни натпревари во групата против [[Фудбалска репрезентација на Сенегал|Сенегал]],<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63619381|title=Late goals give Dutch victory over Senegal|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> Еквадор,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63672202|title=Valencia scores as Ecuador draw with Netherlands|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> и Катар.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63711993|title=Gakpo nets again as Dutch beat Qatar to top group|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> == Статистика за кариера == === Клуб === {{Updated|7 Јануари 2023}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по клуб, сезона и натпреварување ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Сезона ! colspan="3" |Лига ! colspan="2" |Национален куп ! colspan="2" |Лига куп ! colspan="2" |Европа ! colspan="2" |Друго ! colspan="2" |Вкупно |- !Поделба !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола |- | rowspan="4" |Јонг ПСВ |2016–17<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |- |2017–18<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |13 |7 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |13 |7 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |11 |10 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |10 |- ! colspan="2" |Total !26 !17 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !26 !17 |- | rowspan="7" |ПСВ |2017–18<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |16 |1 |2 |1 | colspan="2" |— |1 |0 |0 |0 |19 |2 |- |2019–20<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |25 |7 |2 |0 | colspan="2" |— |11 |1 |1 |0 |39 |8 |- |2020–21<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |23 |7 |1 |0 | colspan="2" |— |5 |4 | colspan="2" |— |29 |11 |- |2021–22<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |27 |12 |4 |2 | colspan="2" |— |15 |7 |1 |0 |47 |21 |- |2022–23<ref name="Soccerway">{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/players/cody-mathes-gakpo/436584/|title=C. Gakpo: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2023}}</ref> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |14 |9 |0 |0 | colspan="2" |— |9 |3 |1 |1 |24 |13 |- ! colspan="2" |Total !106 !36 !9 !3 ! colspan="2" |— !41 !15 !3 !1 !159 !55 |- |[[ФК Ливерпул|Ливерпулl]] |2022–23 |Премиер лига |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата !132 !53 !10 !3 !0 !0 !41 !15 !3 !1 !186 !72 |} === Меѓународно === {{Updated|9 Декември 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=83022 |name=Cody Gakpo |access-date=1 January 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по репрезентација и година ! Репрезентација ! година ! Асистенции ! Цели |- | rowspan="2" | [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] | 2021 година | 4 | 1 |- | 2022 година | 10 | 5 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 14 ! 6 |} {{Updated|9 Декември 2022}} :''Резултатите прво го наведуваат бројот на голови на Холандија, колоната за резултати го покажува резултатот по секој гол на Гакпо.''<ref name="NFT"/> {| class="wikitable sortable" |+Список на меѓународни голови постигнати од Коди Гакпо ! scope="col" | бр. ! scope="col" | Датум ! scope="col" | Место на одржување ! scope="col" | капа ! scope="col" | Противник ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Конкуренција ! class="unsortable" scope="col" | {{Крат|Ref.|Reference}} |- | style="text-align: center;" | 1 | 4 септември 2021 година | Филипс Стадион, Ајндховен, Холандија | style="text-align: center;" | 3 |{{Fb|MNE}} | style="text-align: center;" | 4–0 | style="text-align: center;" | 4–0 | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2022|Квалификации за Светското првенство ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/09/04/europe/wc-qualifying-europe/netherlands/montenegro/3430163/|title=Netherlands vs. Montenegro 4–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 2 | 14 јуни 2022 година | [[Стадион Фејенорд|Де Куип]], Ротердам, Холандија | style="text-align: center;" | 7 |{{Fb|WAL}} | style="text-align: center;" | 2–0 | style="text-align: center;" | 3–2 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/06/14/europe/uefa-nations-league/netherlands/wales/3710413/|title=Netherlands vs. Wales 3–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 3 | 22 септември 2022 година | Стадион Народови, Варшава, Полска | style="text-align: center;" | 8 |{{Fb|POL}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/09/22/europe/uefa-nations-league/poland/netherlands/3710416/|title=Poland vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 4 | 21 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Тумама]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 10 |{{Fb|SEN}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/21/world/world-cup/senegal/netherlands/3749502/|title=Senegal vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 5 | 25 ноември 2022 година | [[Меѓународен стадион Калифа|Меѓународниот стадион Калифа]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 11 |{{Fb|ECU}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 1–1 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/25/world/world-cup/netherlands/ecuador/3749504/|title=Netherlands vs. Ecuador 1–1: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 6 | 29 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Бајт]], Ал Хор, Катар | style="text-align: center;" | 12 |{{Fb|QAT}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/29/world/world-cup/netherlands/qatar/3749505/|title=Netherlands vs. Qatar 2–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |} == Почести == '''ПСВ''' * [[Ередивиси|Ередивизија]]: 2017–18<ref name="PSV">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=M0QIi4IBo3M|title=PSV KAMPIOEN|work=Fox Sports|language=nl}}</ref> * Куп на КНВБ : 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nos.nl/artikel/2425523-psv-verrast-ajax-met-twee-goals-vlak-na-rust-en-wint-knvb-beker|title=PSV verrast Ajax met twee goals vlak na rust en wint KNVB-beker|date=17 April 2022|publisher=Nederlandse Omroep Stichting|accessdate=30 December 2022}}</ref> * Јохан Кројф Шилд : 2021,<ref>{{Наведени вести|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/08/07/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3513238/|title=Super Cup|work=Soccerway|access-date=10 August 2021}}</ref> 2022<ref name="JCSwin">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|title=Ajax – PSV|date=30 July 2022|publisher=PSV|accessdate=30 July 2022|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923024833/https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|url-status=dead}}</ref> '''Поединечно''' * Холандски фудбалер на годината: 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraaf.nl/sport/1726682292/cody-gakpo-voetballer-van-het-jaar-heel-trots|title=Cody Gakpo voetballer van het jaar: 'Heel trots'|date=17 May 2022|language=nl}}</ref> * Играч на месецот [[Ередивиси|во Ередивизија]]: септември 2022 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-september/|title=Cody Gakpo named as Eredivisie Player of the Month for September|date=30 September 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> октомври 2022 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-is-the-eredivisie-player-of-the-month-for-the-second-month-running/|title=Cody Gakpo is the Eredivisie Player of the Month for the second month running|date=4 November 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> == Наводи == <references group="" responsive="1"></references> == Надворешни врски == * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/cody-gakpo Профил] на веб-страницата на Ливерпул * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/362 Профил] на веб-страницата на Кралската фудбалска асоцијација на Холандија (на холандски) * {{UEFA player}} {{Состав на ФК Ливерпул}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гакпо, Коди}} [[Категорија:Луѓе од Ајндховен]] [[Категорија:Холандски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] nbmhd4gt762wgkguse3e15y24wwzbfn 5651356 5651353 2026-10-29T21:51:49Z LFC-babundjiev93 137687 /* Ливерпул */ 5651356 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Коди Гакпо | image = [[Податотека:Netherlands v Tunisia 2026 World Cup - 55373562032 (Cody Gakpo).jpg|200px]] | fullname = Коди Матес Гакпо<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Netherlands (NED) |publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=1 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|1999|5|7|df=y}}<ref name="FIFA"/> | cityofbirth = [[Ајндховен]] | countryofbirth = [[Холандија]] | nationality = {{flagsport|NED}} [[Холандија]] | height = {{height|m=1.93}}<ref name="FIFA"/> | position = [[Среден ред (фудбал)#Крило|крило]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]]<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe409131/cody-gakpo/ |title=Cody Gakpo: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=14 April 2024}}</ref> | currentclub = {{Fb team Liverpool}} | clubnumber = 18 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2016-2018 | caps1 = 26 | goals1 = 17 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | years2 = 2018-2023 | caps2 = 106 | goals2 = 36 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | years3 = 2023- | caps3 = 132 | goals3 = 33 | clubs3 = {{Fb team Liverpool}} | nationalyears1 = 2020-2021 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 18 години|Холандија 18]] | nationalyears2 = 2018 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 19 години|Холандија 19]] | nationalyears3 = 2018 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 20 години|Холандија 20]] | nationalyears4 = 2019-2021 | nationalcaps4 = 13 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 21 година|Холандија 21]] | nationalyears5 = 2021- | nationalcaps5 = 56 | nationalgoals5 = 25 | nationalteam5 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] }} '''Коди Матес Гакпо''' (роден на 7 мај 1999 година) — [[Холандија|холандски]] [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]] или [[Среден ред (фудбал)|крилен напаѓач]] на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] и на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|холандската репрезентација]]. Производ на академијата на [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ]], Гакпо го имал своето деби за првиот тим во февруари 2018 година. Во сезоната 2021-2022, тој ја освоил наградата за [[Холандски фудбалер на годината|холандски фудбалер на годината]], откако постигнал 21 гол во 47 натпревари во сите натпреварувања. Во јануари 2023 година, потпишал за Ливерпул. Гакпо играл за младинските репрезентации на Холандија од под 18 до под 21 година. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Холандија|сениорска репрезентација]] го имал во јуни 2021 година на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Покрај споменатото, тој учествувал и на [[Светско првенство во фудбал|Светските првенства]] во [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] и [[Светско првенство во фудбал 2026|2026]] и [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]]. == Биографија == Гакпо е роден во [[Ајндховен]] и израснат во областа [[Стратум]].<ref name="vi1">{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/pro/overig/cody-gakpo-van-stratum-naar-de-spotlights/share/b03f3d1df7|title=Cody Gakpo: van Stratum naar de spotlights|last=Boeringa|first=Reon|date=9 October 2019|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Неговиот татко е роден во [[Того]] и има потекло од [[Гана]], додека неговата мајка е [[Холандија|холанѓанка]].<ref name="ed1">{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/cody-gakpo-leeft-de-droom-van-bijna-elke-eindhovense-jongen~af693eb3/|title=Cody Gakpo leeft de droom van bijna elke Eindhovense jongen|last=Elfrink|first=Rik|date=1 June 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.football-oranje.com/ghana-coach-reveals-talks-with-dutch-players/|title=Ghana coach reveals talks with Dutch players|date=17 October 2019|work=Football Oranje}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|title=EXCLUSIVE: Ghanaian sensation Cody Gakpo extends contract with Dutch giants PSV Eindhoven|date=12 September 2019|work=Kickgh.com|access-date=2023-01-15|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109071248/https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|url-status=dead}}</ref> Тој има двајца браќа, Сидни и Дакфер,<ref>{{Cite web|lаnguage=it-IT|author=Gregorio Spigno|url=https://www.corriere.it/sport/calcio/mondiali/22_novembre_29/chi-gakpo-stella-dell-olanda-mondiali-mamma-rugbista-van-nistelrooy-suoi-segreti-1e353a30-7006-11ed-971c-b93745ae79d9.shtml|title=Chi è Gakpo, stella dell’Olanda ai Mondiali. La mamma rugbista, Van Nistelrooy: i suoi segreti|website=Corriere della Sera|date=2022-11-29|access-date=2026-10-17}}</ref> кои исто така имаат кариера во светот на фудбалот. Гакпо е христијанин. Тој рекол: „Се обидувам да ја читам Библијата секој ден, се молам секој ден, сакам да одам во црква и читам многу книги за верата“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www1.cbn.com/cbnnews/world/2022/december/dutch-stars-depay-gakpo-stand-for-christ-during-fifa-world-cup-we-are-thankful-to-god|title=Dutch Stars Depay, Gakpo Stand for Christ During FIFA World Cup: 'We Are Thankful to God'|last=Wise|first=Talia|date=9 December 2022|accessdate=29 December 2022}}</ref> == Технички карактеристики == Иако деснак, омилената позиција на Гакпо е [[Среден ред (фудбал)#Крило|лево крило]], каде до израз доаѓаат неговите најголеми квалитети брзина, агилност и дриблингот.<ref name="vi1" /> Тој има тенденција да влгува навнатре кон поцентрална напаѓачка позиција од каде многу често бара простор за удар и постигнува голови. Сметан за еден од најдобрите холандски напаѓачи на својата генерација, тој има одлично чувство за позиционирање и е исклучително вешт во искористувањето на тесните простори; покрај тоа, има прецизен шут, а неговата сила му овозможува со леснотија да постигнува голови и од голема оддалеченост. == Клупска кариера == === ПСВ === ====Почетоци==== Гакпо ја започнал својата кариера во [[ФК Ајндховен]], а во 2007 година се преселил во младинската академија на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]], каде потоа напредувал низ сите младински тимови.<ref name="ed1" /> Во сезоната 2016–2017, Гакпо бил вклучен во неколку натпревари на резервниот тим [[Јонг ПСВ]], но главно настапувал за тимот под 19 години. Своето деби како професионален фудбалер го направил на 4 ноември 2016 година, во дресот на Јонг ПСВ во натпревар од [[Ерсте дивиси]] против [[Хелмонд Спорт]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldfootball.net/report/eerste-divisie-2016-2017-helmond-sport-jong-psv/|title=Game Report|date=4 November 2016|work=worldfootball.net}}</ref> Во остатокот од сезоната, тој имал само уште еден настап за Јонг ПСВ. Откако неговата ефикасност се зголемила во следната сезона во Ередивиси У19, каде постигнал седум гола и пет асистенции на 13 првенствени натпревари, на крајот од годината тој бил трајно прекомандуван во резервниот тим. Во неговиот трет настап во Ерсте Дивизие, на 19 јануари 2017 година, во победата со 3–2 на гости против [[Де Графшап]], тој постигнал два гола и забележал асистенција за третиот гол на неговиот тим.<ref>{{Cite web|url=https://www.psv.nl/nieuwspagina/artikel/gakpo-bezorgt-jong-psv-driepunter.htm|title=Gakpo bezorgt Jong PSV driepunter|date=19 January 2018|publisher=PSV|language=nl}}</ref> За Јонг ПСВ, тој постигнал 7 гола во 12 настапи во сезоната 2017-2018, и 10 гола во 11 настапи во сезоната 2018-2019.<ref name="wf"/> ====Прв тим==== Гакпо го направил своето деби за првиот тим на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]] влегувајќи како замена во судиското продолжение од победата со 3–1 над [[ФК Фејенорд|Фејенорд]] на 25 февруари 2018 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://psv.supporters.nl/nieuws/artikel/43977/Geboren-Eindhovenaar-Cody-Gakpo-maakt-offici%C3%ABle-debuut-in-eerste-elftal|title=Geboren Eindhovenaar Cody Gakpo maakt officiële debuut in eerste elftal|date=25 February 2018|work=PSV.supporters.nl|accessdate=9 August 2022}}</ref> Откако во сезоната 2018-2019, Гакпо дополнително ги подобрил своите перформанси во дресот на Јонг ПСВ, тоа го забележал и тренерот на првиот тим, [[Марк ван Бомел]], кој го повикал неколку пати за натпреварите на првиот тим во првиот дел од сезоната. Сепак, тој останал неискористена замена во сите натпревари.<ref name="wf"/> На 24 октомври 2018 година, го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], влегувајќи како замена за [[Гастон Переиро]] во 83-тата минута од натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] завршен со резултат 2-2. Откако постигнал гол и забележал асистенција за Јонг ПСВ во победата со 5–2 на домашен терен против [[ФК Алмере Сити|Алмере Сити]] на 21 декември,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2906328/gakpo-en-piroe-zijn-nieuwe-groeibriljantjes-van-psv-hoofdmacht-halen-is-realistischer-geworden|title=Gakpo en Piroe zijn nieuwe groeibriljantjes van PSV: 'Hoofdmacht halen is realistischer geworden'|last=Velthoven|first=Florian van|date=21 December 2018|publisher=Omroep Brabant|language=nl}}</ref> тој го направил своето деби за сезоната во [[Ередивиси]], само еден ден подоцна, заменувајќи го [[Стивен Бергвајн]] во последните минути од победата со 3–1 на домашен терен над [[ФК АЗ Алкмар|Аз Алкмар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skysports.com/football/psv-vs-az-alkmaar/390340|title=Dutch Eredivisie|work=Sky Sports|accessdate=17 August 2021}}</ref> По зимската пауза во првенството, Гакпо трајно бил промовиран во редовен член на првиот тим.<ref name="wf" /> На 3 февруари 2019 година, тој го постигнал својот гол во Ередивиси во неговиот втор сезонски настап во победата од 5–0 на домашен терен над [[ФК Фортуна Ситард|Фортуна Ситард]] и притоа исто така асистирал за уште еден гол.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/aanvoerder-de-jong-trots-op-honderdste-doelpunt-fantastisch-in-vijf-seizoenen-psv~a6f9eec8/|title=Aanvoerder De Jong trots op honderdste doelpunt: 'Fantastisch in vijf seizoenen PSV'|last=Beek|first=Yvonne van|date=3 February 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 14 првенствени настапи и еден гол, а исто така, бил стрелец на еден гол и во [[Фудбалски куп на Холандија 2018-2019|Купот на Холандија]] каде одиграл два натпревари.<ref name="wf" /> Во сезоната 2019-2020, тој го направил својот пробив во стартната постава на ПСВ, завршувајќи со седум гола и исто толку асистенции во 25 првенствени натпревари.<ref name="wf">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/cody-gakpo/2/|title=Cody Gakpo &raquo; Club matches|work=worldfootball.net|accessdate=17 August 2021}}</ref> На 13 септември 2020 година, за време на првиот натпревар за [[Ередивиси 2020-2021|сезоната 2020–2021]] во Ередивиси, Гакпо постигнал два гола (првпат во кариерата во дресот на ПСВ) придонесувајќи за победата од 3–1 на гости над [[ФК Гронинген|Гронинген]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bd.nl/psv/psv-pakt-belangrijke-uitzege-in-groningen-met-dank-aan-cody-gakpo~a4abfaf5/|title=PSV pakt belangrijke uitzege in Groningen, met dank aan Cody Gakpo|last=Elfrink|first=Rik|date=13 September 2020|work=Brabants Dagblad|language=nl}}</ref> Истиот подвиг го повторил на 24 септември во победата од 5-1 против [[НШ Мура]] во квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]], овозможувајќи му на ПСВ да се квалификува во плејоф рундата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|title=PSV cruise to a 5–1 win over NS Mura|date=24 September 2020|publisher=PSV|accessdate=2023-01-15|archive-date=2023-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102094118/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|url-status=dead}}</ref> Таму, тој повторно бил одлучувачки, кога го постигнал вториот гол на тимот во победата со 2–0 над [[Розенборг БК|Розенборг]] на 1 октомври.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/psv/wedstrijden/wedstrijd/rosenborg-bk-psv-01-10-2020.htm|title=Rosenborg BK – PSV|date=26 August 2014|publisher=PSV|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 29 настапи и 11 постигнати голови во сите натпреварувања.<ref name="wf"/> Во сезоната 2021-2022, Гакпо бил [[Капитен|капитен]] на ПСВ во некои натпревари во кои главниот капитен [[Марко ван Гинкел]] не бил на теренот. Покрај тоа, тој се наоѓал во одлична форма и по ефикасноста ја забележал својата најдобра сезона во дреот на ПСВ со 21 постигнат гол и 15 асистенции. Посебно важен бил победничкиот гол во победата со 2–1 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во финалето на [[Фудбалски куп на Холандија 2021-2022|Купот на Холандија]], што на ''„селаните“'' им донело освојување на трофејот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://us.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/|title=PSV VS. AJAX 2–1|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=29 May 2022}}</ref> На 31 август 2022 година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] за ПСВ во победата од 7–1 над [[ФК Волендам|Волендам]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.football-oranje.com/gakpo-stars-as-psv-hit-seven-past-volendam/|title=Gakpo stars as PSV hit seven past Volendam|date=31 August 2022|work=Football Oranje}}</ref> === Ливерпул === На 28 декември 2022 година, Гакпо се согласил да потпише петиполгодишен договор со [[Англија|англискиот]] клуб [[ФК Ливерпул|Ливерпул]], веднаш по отворањето на трансферниот прозорецот на 1 јануари 2023 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-reach-agreement-cody-gakpo-transfer|title=Liverpool reach agreement for Cody Gakpo transfer|date=28 December 2022|publisher=Liverpool F.C.|accessdate=28 December 2022}}</ref> Вредноста на трансферот изнесувала помеѓу 40 и 50 милиони евра, што била рекордна продажба на ПСВ.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64104472|title=Cody Gakpo: Liverpool reach agreement with PSV Eindhoven to sign forward|date=28 December 2022|work=BBC Sport|access-date=28 December 2022}}</ref> Тој го направил своето деби за ''„црвените“'' на 7 јануари 2023 година, започнувајќи како стартер во натпреварот од третото коло на [[ФА куп 2022-2023|ФА купот]] на [[Анфилд]] против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]] што завршил 2-2.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/64168002|title=Liverpool 2-2 Wolverhampton Wanderers|last=Matthews|first=Callum|date=7 January 2023|work=[[BBC Sport]]|access-date=7 January 2023}}</ref> == Меѓународна кариера == [[Податотека:Austria_U-18_vs._Netherlands_U-18_2017-03-23_(086).jpg|мини|Гакпо играјќи за репрезентацијата на Холандија до 18 години во 2017 година]] Гакпо имал право да игра за Холандија, Гана или Того на меѓународно ниво.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|title=Netherlands coach eyes Ghanaian youngster Gakpo|date=14 August 2019|work=Dailymailgh|access-date=9 August 2022|archive-date=2022-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217222242/https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Ghanaian-striker-Cody-Gakpo-delighted-to-sign-new-long-term-deal-with-PSV-Eindhoven-1142882|title=Ghanaian striker Cody Gakpo delighted to sign new long-term deal with PSV Eindhoven|date=29 December 2020|work=GhanaWeb|access-date=9 August 2022}}</ref> Тој играл младински репрезентативен фудбал за Холандија на нивоа до 18,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185190/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 18|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> до 19,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185189/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 19|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> под 20<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/206598/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen beloftenelftal|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> и под 21 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185185/speler/362|title=Cody Gakpo Jong Oranje|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> Гакпо бил повикан во сениорскиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|УЕФА Евро 2020]] и дебитирал во третиот натпревар од групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Северна Македонија]] како замена во 79. минута за [[Френки де Јонг]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-elftal/79017/frank-de-boer-maakt-ek-selectie-bekend|title=Frank de Boer maakt EK-selectie bekend|date=26 May 2021|access-date=26 May 2021|publisher=Royal Dutch Football Association|language=nl}}</ref> Со тоа, тој станал првиот холандски играч кој дебитирал на ЕП по Мартиен Врајсен во 1980 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/nieuws/gakpo-schrijft-historie-met-oranje-debuut|title=Gakpo schrijft historie met Oranje-debuut|date=21 June 2021|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Гакпо бил именуван во тимот за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство во ФИФА 2022]] во Катар и имал непосредно влијание, постигнувајќи гол во три последователни натпревари во групата против [[Фудбалска репрезентација на Сенегал|Сенегал]],<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63619381|title=Late goals give Dutch victory over Senegal|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> Еквадор,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63672202|title=Valencia scores as Ecuador draw with Netherlands|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> и Катар.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63711993|title=Gakpo nets again as Dutch beat Qatar to top group|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> == Статистика за кариера == === Клуб === {{Updated|7 Јануари 2023}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по клуб, сезона и натпреварување ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Сезона ! colspan="3" |Лига ! colspan="2" |Национален куп ! colspan="2" |Лига куп ! colspan="2" |Европа ! colspan="2" |Друго ! colspan="2" |Вкупно |- !Поделба !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола |- | rowspan="4" |Јонг ПСВ |2016–17<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |- |2017–18<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |13 |7 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |13 |7 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |11 |10 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |10 |- ! colspan="2" |Total !26 !17 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !26 !17 |- | rowspan="7" |ПСВ |2017–18<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |16 |1 |2 |1 | colspan="2" |— |1 |0 |0 |0 |19 |2 |- |2019–20<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |25 |7 |2 |0 | colspan="2" |— |11 |1 |1 |0 |39 |8 |- |2020–21<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |23 |7 |1 |0 | colspan="2" |— |5 |4 | colspan="2" |— |29 |11 |- |2021–22<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |27 |12 |4 |2 | colspan="2" |— |15 |7 |1 |0 |47 |21 |- |2022–23<ref name="Soccerway">{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/players/cody-mathes-gakpo/436584/|title=C. Gakpo: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2023}}</ref> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |14 |9 |0 |0 | colspan="2" |— |9 |3 |1 |1 |24 |13 |- ! colspan="2" |Total !106 !36 !9 !3 ! colspan="2" |— !41 !15 !3 !1 !159 !55 |- |[[ФК Ливерпул|Ливерпулl]] |2022–23 |Премиер лига |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата !132 !53 !10 !3 !0 !0 !41 !15 !3 !1 !186 !72 |} === Меѓународно === {{Updated|9 Декември 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=83022 |name=Cody Gakpo |access-date=1 January 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по репрезентација и година ! Репрезентација ! година ! Асистенции ! Цели |- | rowspan="2" | [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] | 2021 година | 4 | 1 |- | 2022 година | 10 | 5 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 14 ! 6 |} {{Updated|9 Декември 2022}} :''Резултатите прво го наведуваат бројот на голови на Холандија, колоната за резултати го покажува резултатот по секој гол на Гакпо.''<ref name="NFT"/> {| class="wikitable sortable" |+Список на меѓународни голови постигнати од Коди Гакпо ! scope="col" | бр. ! scope="col" | Датум ! scope="col" | Место на одржување ! scope="col" | капа ! scope="col" | Противник ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Конкуренција ! class="unsortable" scope="col" | {{Крат|Ref.|Reference}} |- | style="text-align: center;" | 1 | 4 септември 2021 година | Филипс Стадион, Ајндховен, Холандија | style="text-align: center;" | 3 |{{Fb|MNE}} | style="text-align: center;" | 4–0 | style="text-align: center;" | 4–0 | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2022|Квалификации за Светското првенство ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/09/04/europe/wc-qualifying-europe/netherlands/montenegro/3430163/|title=Netherlands vs. Montenegro 4–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 2 | 14 јуни 2022 година | [[Стадион Фејенорд|Де Куип]], Ротердам, Холандија | style="text-align: center;" | 7 |{{Fb|WAL}} | style="text-align: center;" | 2–0 | style="text-align: center;" | 3–2 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/06/14/europe/uefa-nations-league/netherlands/wales/3710413/|title=Netherlands vs. Wales 3–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 3 | 22 септември 2022 година | Стадион Народови, Варшава, Полска | style="text-align: center;" | 8 |{{Fb|POL}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/09/22/europe/uefa-nations-league/poland/netherlands/3710416/|title=Poland vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 4 | 21 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Тумама]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 10 |{{Fb|SEN}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/21/world/world-cup/senegal/netherlands/3749502/|title=Senegal vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 5 | 25 ноември 2022 година | [[Меѓународен стадион Калифа|Меѓународниот стадион Калифа]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 11 |{{Fb|ECU}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 1–1 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/25/world/world-cup/netherlands/ecuador/3749504/|title=Netherlands vs. Ecuador 1–1: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 6 | 29 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Бајт]], Ал Хор, Катар | style="text-align: center;" | 12 |{{Fb|QAT}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/29/world/world-cup/netherlands/qatar/3749505/|title=Netherlands vs. Qatar 2–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |} == Почести == '''ПСВ''' * [[Ередивиси|Ередивизија]]: 2017–18<ref name="PSV">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=M0QIi4IBo3M|title=PSV KAMPIOEN|work=Fox Sports|language=nl}}</ref> * Куп на КНВБ : 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nos.nl/artikel/2425523-psv-verrast-ajax-met-twee-goals-vlak-na-rust-en-wint-knvb-beker|title=PSV verrast Ajax met twee goals vlak na rust en wint KNVB-beker|date=17 April 2022|publisher=Nederlandse Omroep Stichting|accessdate=30 December 2022}}</ref> * Јохан Кројф Шилд : 2021,<ref>{{Наведени вести|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/08/07/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3513238/|title=Super Cup|work=Soccerway|access-date=10 August 2021}}</ref> 2022<ref name="JCSwin">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|title=Ajax – PSV|date=30 July 2022|publisher=PSV|accessdate=30 July 2022|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923024833/https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|url-status=dead}}</ref> '''Поединечно''' * Холандски фудбалер на годината: 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraaf.nl/sport/1726682292/cody-gakpo-voetballer-van-het-jaar-heel-trots|title=Cody Gakpo voetballer van het jaar: 'Heel trots'|date=17 May 2022|language=nl}}</ref> * Играч на месецот [[Ередивиси|во Ередивизија]]: септември 2022 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-september/|title=Cody Gakpo named as Eredivisie Player of the Month for September|date=30 September 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> октомври 2022 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-is-the-eredivisie-player-of-the-month-for-the-second-month-running/|title=Cody Gakpo is the Eredivisie Player of the Month for the second month running|date=4 November 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> == Наводи == <references group="" responsive="1"></references> == Надворешни врски == * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/cody-gakpo Профил] на веб-страницата на Ливерпул * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/362 Профил] на веб-страницата на Кралската фудбалска асоцијација на Холандија (на холандски) * {{UEFA player}} {{Состав на ФК Ливерпул}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гакпо, Коди}} [[Категорија:Луѓе од Ајндховен]] [[Категорија:Холандски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] dl5ryw6qfsabrx9ey9klnrwaot2xc5t 5651357 5651356 2026-10-29T21:53:49Z LFC-babundjiev93 137687 /* Ливерпул */ 5651357 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Коди Гакпо | image = [[Податотека:Netherlands v Tunisia 2026 World Cup - 55373562032 (Cody Gakpo).jpg|200px]] | fullname = Коди Матес Гакпо<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Netherlands (NED) |publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=1 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|1999|5|7|df=y}}<ref name="FIFA"/> | cityofbirth = [[Ајндховен]] | countryofbirth = [[Холандија]] | nationality = {{flagsport|NED}} [[Холандија]] | height = {{height|m=1.93}}<ref name="FIFA"/> | position = [[Среден ред (фудбал)#Крило|крило]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]]<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe409131/cody-gakpo/ |title=Cody Gakpo: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=14 April 2024}}</ref> | currentclub = {{Fb team Liverpool}} | clubnumber = 18 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2016-2018 | caps1 = 26 | goals1 = 17 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | years2 = 2018-2023 | caps2 = 106 | goals2 = 36 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | years3 = 2023- | caps3 = 132 | goals3 = 33 | clubs3 = {{Fb team Liverpool}} | nationalyears1 = 2020-2021 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 18 години|Холандија 18]] | nationalyears2 = 2018 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 19 години|Холандија 19]] | nationalyears3 = 2018 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 20 години|Холандија 20]] | nationalyears4 = 2019-2021 | nationalcaps4 = 13 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 21 година|Холандија 21]] | nationalyears5 = 2021- | nationalcaps5 = 56 | nationalgoals5 = 25 | nationalteam5 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] }} '''Коди Матес Гакпо''' (роден на 7 мај 1999 година) — [[Холандија|холандски]] [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]] или [[Среден ред (фудбал)|крилен напаѓач]] на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] и на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|холандската репрезентација]]. Производ на академијата на [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ]], Гакпо го имал своето деби за првиот тим во февруари 2018 година. Во сезоната 2021-2022, тој ја освоил наградата за [[Холандски фудбалер на годината|холандски фудбалер на годината]], откако постигнал 21 гол во 47 натпревари во сите натпреварувања. Во јануари 2023 година, потпишал за Ливерпул. Гакпо играл за младинските репрезентации на Холандија од под 18 до под 21 година. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Холандија|сениорска репрезентација]] го имал во јуни 2021 година на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Покрај споменатото, тој учествувал и на [[Светско првенство во фудбал|Светските првенства]] во [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] и [[Светско првенство во фудбал 2026|2026]] и [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]]. == Биографија == Гакпо е роден во [[Ајндховен]] и израснат во областа [[Стратум]].<ref name="vi1">{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/pro/overig/cody-gakpo-van-stratum-naar-de-spotlights/share/b03f3d1df7|title=Cody Gakpo: van Stratum naar de spotlights|last=Boeringa|first=Reon|date=9 October 2019|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Неговиот татко е роден во [[Того]] и има потекло од [[Гана]], додека неговата мајка е [[Холандија|холанѓанка]].<ref name="ed1">{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/cody-gakpo-leeft-de-droom-van-bijna-elke-eindhovense-jongen~af693eb3/|title=Cody Gakpo leeft de droom van bijna elke Eindhovense jongen|last=Elfrink|first=Rik|date=1 June 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.football-oranje.com/ghana-coach-reveals-talks-with-dutch-players/|title=Ghana coach reveals talks with Dutch players|date=17 October 2019|work=Football Oranje}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|title=EXCLUSIVE: Ghanaian sensation Cody Gakpo extends contract with Dutch giants PSV Eindhoven|date=12 September 2019|work=Kickgh.com|access-date=2023-01-15|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109071248/https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|url-status=dead}}</ref> Тој има двајца браќа, Сидни и Дакфер,<ref>{{Cite web|lаnguage=it-IT|author=Gregorio Spigno|url=https://www.corriere.it/sport/calcio/mondiali/22_novembre_29/chi-gakpo-stella-dell-olanda-mondiali-mamma-rugbista-van-nistelrooy-suoi-segreti-1e353a30-7006-11ed-971c-b93745ae79d9.shtml|title=Chi è Gakpo, stella dell’Olanda ai Mondiali. La mamma rugbista, Van Nistelrooy: i suoi segreti|website=Corriere della Sera|date=2022-11-29|access-date=2026-10-17}}</ref> кои исто така имаат кариера во светот на фудбалот. Гакпо е христијанин. Тој рекол: „Се обидувам да ја читам Библијата секој ден, се молам секој ден, сакам да одам во црква и читам многу книги за верата“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www1.cbn.com/cbnnews/world/2022/december/dutch-stars-depay-gakpo-stand-for-christ-during-fifa-world-cup-we-are-thankful-to-god|title=Dutch Stars Depay, Gakpo Stand for Christ During FIFA World Cup: 'We Are Thankful to God'|last=Wise|first=Talia|date=9 December 2022|accessdate=29 December 2022}}</ref> == Технички карактеристики == Иако деснак, омилената позиција на Гакпо е [[Среден ред (фудбал)#Крило|лево крило]], каде до израз доаѓаат неговите најголеми квалитети брзина, агилност и дриблингот.<ref name="vi1" /> Тој има тенденција да влгува навнатре кон поцентрална напаѓачка позиција од каде многу често бара простор за удар и постигнува голови. Сметан за еден од најдобрите холандски напаѓачи на својата генерација, тој има одлично чувство за позиционирање и е исклучително вешт во искористувањето на тесните простори; покрај тоа, има прецизен шут, а неговата сила му овозможува со леснотија да постигнува голови и од голема оддалеченост. == Клупска кариера == === ПСВ === ====Почетоци==== Гакпо ја започнал својата кариера во [[ФК Ајндховен]], а во 2007 година се преселил во младинската академија на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]], каде потоа напредувал низ сите младински тимови.<ref name="ed1" /> Во сезоната 2016–2017, Гакпо бил вклучен во неколку натпревари на резервниот тим [[Јонг ПСВ]], но главно настапувал за тимот под 19 години. Своето деби како професионален фудбалер го направил на 4 ноември 2016 година, во дресот на Јонг ПСВ во натпревар од [[Ерсте дивиси]] против [[Хелмонд Спорт]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldfootball.net/report/eerste-divisie-2016-2017-helmond-sport-jong-psv/|title=Game Report|date=4 November 2016|work=worldfootball.net}}</ref> Во остатокот од сезоната, тој имал само уште еден настап за Јонг ПСВ. Откако неговата ефикасност се зголемила во следната сезона во Ередивиси У19, каде постигнал седум гола и пет асистенции на 13 првенствени натпревари, на крајот од годината тој бил трајно прекомандуван во резервниот тим. Во неговиот трет настап во Ерсте Дивизие, на 19 јануари 2017 година, во победата со 3–2 на гости против [[Де Графшап]], тој постигнал два гола и забележал асистенција за третиот гол на неговиот тим.<ref>{{Cite web|url=https://www.psv.nl/nieuwspagina/artikel/gakpo-bezorgt-jong-psv-driepunter.htm|title=Gakpo bezorgt Jong PSV driepunter|date=19 January 2018|publisher=PSV|language=nl}}</ref> За Јонг ПСВ, тој постигнал 7 гола во 12 настапи во сезоната 2017-2018, и 10 гола во 11 настапи во сезоната 2018-2019.<ref name="wf"/> ====Прв тим==== Гакпо го направил своето деби за првиот тим на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]] влегувајќи како замена во судиското продолжение од победата со 3–1 над [[ФК Фејенорд|Фејенорд]] на 25 февруари 2018 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://psv.supporters.nl/nieuws/artikel/43977/Geboren-Eindhovenaar-Cody-Gakpo-maakt-offici%C3%ABle-debuut-in-eerste-elftal|title=Geboren Eindhovenaar Cody Gakpo maakt officiële debuut in eerste elftal|date=25 February 2018|work=PSV.supporters.nl|accessdate=9 August 2022}}</ref> Откако во сезоната 2018-2019, Гакпо дополнително ги подобрил своите перформанси во дресот на Јонг ПСВ, тоа го забележал и тренерот на првиот тим, [[Марк ван Бомел]], кој го повикал неколку пати за натпреварите на првиот тим во првиот дел од сезоната. Сепак, тој останал неискористена замена во сите натпревари.<ref name="wf"/> На 24 октомври 2018 година, го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], влегувајќи како замена за [[Гастон Переиро]] во 83-тата минута од натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] завршен со резултат 2-2. Откако постигнал гол и забележал асистенција за Јонг ПСВ во победата со 5–2 на домашен терен против [[ФК Алмере Сити|Алмере Сити]] на 21 декември,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2906328/gakpo-en-piroe-zijn-nieuwe-groeibriljantjes-van-psv-hoofdmacht-halen-is-realistischer-geworden|title=Gakpo en Piroe zijn nieuwe groeibriljantjes van PSV: 'Hoofdmacht halen is realistischer geworden'|last=Velthoven|first=Florian van|date=21 December 2018|publisher=Omroep Brabant|language=nl}}</ref> тој го направил своето деби за сезоната во [[Ередивиси]], само еден ден подоцна, заменувајќи го [[Стивен Бергвајн]] во последните минути од победата со 3–1 на домашен терен над [[ФК АЗ Алкмар|Аз Алкмар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skysports.com/football/psv-vs-az-alkmaar/390340|title=Dutch Eredivisie|work=Sky Sports|accessdate=17 August 2021}}</ref> По зимската пауза во првенството, Гакпо трајно бил промовиран во редовен член на првиот тим.<ref name="wf" /> На 3 февруари 2019 година, тој го постигнал својот гол во Ередивиси во неговиот втор сезонски настап во победата од 5–0 на домашен терен над [[ФК Фортуна Ситард|Фортуна Ситард]] и притоа исто така асистирал за уште еден гол.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/aanvoerder-de-jong-trots-op-honderdste-doelpunt-fantastisch-in-vijf-seizoenen-psv~a6f9eec8/|title=Aanvoerder De Jong trots op honderdste doelpunt: 'Fantastisch in vijf seizoenen PSV'|last=Beek|first=Yvonne van|date=3 February 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 14 првенствени настапи и еден гол, а исто така, бил стрелец на еден гол и во [[Фудбалски куп на Холандија 2018-2019|Купот на Холандија]] каде одиграл два натпревари.<ref name="wf" /> Во сезоната 2019-2020, тој го направил својот пробив во стартната постава на ПСВ, завршувајќи со седум гола и исто толку асистенции во 25 првенствени натпревари.<ref name="wf">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/cody-gakpo/2/|title=Cody Gakpo &raquo; Club matches|work=worldfootball.net|accessdate=17 August 2021}}</ref> На 13 септември 2020 година, за време на првиот натпревар за [[Ередивиси 2020-2021|сезоната 2020–2021]] во Ередивиси, Гакпо постигнал два гола (првпат во кариерата во дресот на ПСВ) придонесувајќи за победата од 3–1 на гости над [[ФК Гронинген|Гронинген]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bd.nl/psv/psv-pakt-belangrijke-uitzege-in-groningen-met-dank-aan-cody-gakpo~a4abfaf5/|title=PSV pakt belangrijke uitzege in Groningen, met dank aan Cody Gakpo|last=Elfrink|first=Rik|date=13 September 2020|work=Brabants Dagblad|language=nl}}</ref> Истиот подвиг го повторил на 24 септември во победата од 5-1 против [[НШ Мура]] во квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]], овозможувајќи му на ПСВ да се квалификува во плејоф рундата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|title=PSV cruise to a 5–1 win over NS Mura|date=24 September 2020|publisher=PSV|accessdate=2023-01-15|archive-date=2023-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102094118/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|url-status=dead}}</ref> Таму, тој повторно бил одлучувачки, кога го постигнал вториот гол на тимот во победата со 2–0 над [[Розенборг БК|Розенборг]] на 1 октомври.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/psv/wedstrijden/wedstrijd/rosenborg-bk-psv-01-10-2020.htm|title=Rosenborg BK – PSV|date=26 August 2014|publisher=PSV|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 29 настапи и 11 постигнати голови во сите натпреварувања.<ref name="wf"/> Во сезоната 2021-2022, Гакпо бил [[Капитен|капитен]] на ПСВ во некои натпревари во кои главниот капитен [[Марко ван Гинкел]] не бил на теренот. Покрај тоа, тој се наоѓал во одлична форма и по ефикасноста ја забележал својата најдобра сезона во дреот на ПСВ со 21 постигнат гол и 15 асистенции. Посебно важен бил победничкиот гол во победата со 2–1 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во финалето на [[Фудбалски куп на Холандија 2021-2022|Купот на Холандија]], што на ''„селаните“'' им донело освојување на трофејот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://us.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/|title=PSV VS. AJAX 2–1|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=29 May 2022}}</ref> На 31 август 2022 година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] за ПСВ во победата од 7–1 над [[ФК Волендам|Волендам]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.football-oranje.com/gakpo-stars-as-psv-hit-seven-past-volendam/|title=Gakpo stars as PSV hit seven past Volendam|date=31 August 2022|work=Football Oranje}}</ref> === Ливерпул === На 28 декември 2022 година, Гакпо се согласил да потпише петиполгодишен договор со [[Англија|англискиот]] клуб [[ФК Ливерпул|Ливерпул]], веднаш по отворањето на трансферниот прозорецот на 1 јануари 2023 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-reach-agreement-cody-gakpo-transfer|title=Liverpool reach agreement for Cody Gakpo transfer|date=28 December 2022|publisher=Liverpool F.C.|accessdate=28 December 2022}}</ref> Вредноста на трансферот изнесувала помеѓу 40 и 50 милиони евра, што била рекордна продажба на ПСВ.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64104472|title=Cody Gakpo: Liverpool reach agreement with PSV Eindhoven to sign forward|date=28 December 2022|work=BBC Sport|access-date=28 December 2022}}</ref> Тој го направил своето деби за ''„црвените“'' на 7 јануари 2023 година, започнувајќи како стартер во натпреварот од третото коло на [[ФА куп 2022-2023|ФА купот]] на [[Анфилд]] против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]] што завршил 2-2.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/64168002|title=Liverpool 2-2 Wolverhampton Wanderers|last=Matthews|first=Callum|date=7 January 2023|work=[[BBC Sport]]|access-date=7 January 2023}}</ref> Своето деби во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] го направил седум дена подоцна, повторно започнувајќи како стартер во натпреварот загубен со 3-0 на гостувањето кај {{Fb team (N) Brighton}}. == Меѓународна кариера == [[Податотека:Austria_U-18_vs._Netherlands_U-18_2017-03-23_(086).jpg|мини|Гакпо играјќи за репрезентацијата на Холандија до 18 години во 2017 година]] Гакпо имал право да игра за Холандија, Гана или Того на меѓународно ниво.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|title=Netherlands coach eyes Ghanaian youngster Gakpo|date=14 August 2019|work=Dailymailgh|access-date=9 August 2022|archive-date=2022-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217222242/https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Ghanaian-striker-Cody-Gakpo-delighted-to-sign-new-long-term-deal-with-PSV-Eindhoven-1142882|title=Ghanaian striker Cody Gakpo delighted to sign new long-term deal with PSV Eindhoven|date=29 December 2020|work=GhanaWeb|access-date=9 August 2022}}</ref> Тој играл младински репрезентативен фудбал за Холандија на нивоа до 18,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185190/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 18|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> до 19,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185189/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 19|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> под 20<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/206598/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen beloftenelftal|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> и под 21 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185185/speler/362|title=Cody Gakpo Jong Oranje|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> Гакпо бил повикан во сениорскиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|УЕФА Евро 2020]] и дебитирал во третиот натпревар од групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Северна Македонија]] како замена во 79. минута за [[Френки де Јонг]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-elftal/79017/frank-de-boer-maakt-ek-selectie-bekend|title=Frank de Boer maakt EK-selectie bekend|date=26 May 2021|access-date=26 May 2021|publisher=Royal Dutch Football Association|language=nl}}</ref> Со тоа, тој станал првиот холандски играч кој дебитирал на ЕП по Мартиен Врајсен во 1980 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/nieuws/gakpo-schrijft-historie-met-oranje-debuut|title=Gakpo schrijft historie met Oranje-debuut|date=21 June 2021|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Гакпо бил именуван во тимот за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство во ФИФА 2022]] во Катар и имал непосредно влијание, постигнувајќи гол во три последователни натпревари во групата против [[Фудбалска репрезентација на Сенегал|Сенегал]],<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63619381|title=Late goals give Dutch victory over Senegal|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> Еквадор,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63672202|title=Valencia scores as Ecuador draw with Netherlands|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> и Катар.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63711993|title=Gakpo nets again as Dutch beat Qatar to top group|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> == Статистика за кариера == === Клуб === {{Updated|7 Јануари 2023}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по клуб, сезона и натпреварување ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Сезона ! colspan="3" |Лига ! colspan="2" |Национален куп ! colspan="2" |Лига куп ! colspan="2" |Европа ! colspan="2" |Друго ! colspan="2" |Вкупно |- !Поделба !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола |- | rowspan="4" |Јонг ПСВ |2016–17<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |- |2017–18<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |13 |7 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |13 |7 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |11 |10 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |10 |- ! colspan="2" |Total !26 !17 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !26 !17 |- | rowspan="7" |ПСВ |2017–18<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |16 |1 |2 |1 | colspan="2" |— |1 |0 |0 |0 |19 |2 |- |2019–20<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |25 |7 |2 |0 | colspan="2" |— |11 |1 |1 |0 |39 |8 |- |2020–21<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |23 |7 |1 |0 | colspan="2" |— |5 |4 | colspan="2" |— |29 |11 |- |2021–22<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |27 |12 |4 |2 | colspan="2" |— |15 |7 |1 |0 |47 |21 |- |2022–23<ref name="Soccerway">{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/players/cody-mathes-gakpo/436584/|title=C. Gakpo: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2023}}</ref> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |14 |9 |0 |0 | colspan="2" |— |9 |3 |1 |1 |24 |13 |- ! colspan="2" |Total !106 !36 !9 !3 ! colspan="2" |— !41 !15 !3 !1 !159 !55 |- |[[ФК Ливерпул|Ливерпулl]] |2022–23 |Премиер лига |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата !132 !53 !10 !3 !0 !0 !41 !15 !3 !1 !186 !72 |} === Меѓународно === {{Updated|9 Декември 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=83022 |name=Cody Gakpo |access-date=1 January 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по репрезентација и година ! Репрезентација ! година ! Асистенции ! Цели |- | rowspan="2" | [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] | 2021 година | 4 | 1 |- | 2022 година | 10 | 5 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 14 ! 6 |} {{Updated|9 Декември 2022}} :''Резултатите прво го наведуваат бројот на голови на Холандија, колоната за резултати го покажува резултатот по секој гол на Гакпо.''<ref name="NFT"/> {| class="wikitable sortable" |+Список на меѓународни голови постигнати од Коди Гакпо ! scope="col" | бр. ! scope="col" | Датум ! scope="col" | Место на одржување ! scope="col" | капа ! scope="col" | Противник ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Конкуренција ! class="unsortable" scope="col" | {{Крат|Ref.|Reference}} |- | style="text-align: center;" | 1 | 4 септември 2021 година | Филипс Стадион, Ајндховен, Холандија | style="text-align: center;" | 3 |{{Fb|MNE}} | style="text-align: center;" | 4–0 | style="text-align: center;" | 4–0 | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2022|Квалификации за Светското првенство ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/09/04/europe/wc-qualifying-europe/netherlands/montenegro/3430163/|title=Netherlands vs. Montenegro 4–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 2 | 14 јуни 2022 година | [[Стадион Фејенорд|Де Куип]], Ротердам, Холандија | style="text-align: center;" | 7 |{{Fb|WAL}} | style="text-align: center;" | 2–0 | style="text-align: center;" | 3–2 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/06/14/europe/uefa-nations-league/netherlands/wales/3710413/|title=Netherlands vs. Wales 3–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 3 | 22 септември 2022 година | Стадион Народови, Варшава, Полска | style="text-align: center;" | 8 |{{Fb|POL}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/09/22/europe/uefa-nations-league/poland/netherlands/3710416/|title=Poland vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 4 | 21 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Тумама]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 10 |{{Fb|SEN}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/21/world/world-cup/senegal/netherlands/3749502/|title=Senegal vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 5 | 25 ноември 2022 година | [[Меѓународен стадион Калифа|Меѓународниот стадион Калифа]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 11 |{{Fb|ECU}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 1–1 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/25/world/world-cup/netherlands/ecuador/3749504/|title=Netherlands vs. Ecuador 1–1: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 6 | 29 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Бајт]], Ал Хор, Катар | style="text-align: center;" | 12 |{{Fb|QAT}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/29/world/world-cup/netherlands/qatar/3749505/|title=Netherlands vs. Qatar 2–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |} == Почести == '''ПСВ''' * [[Ередивиси|Ередивизија]]: 2017–18<ref name="PSV">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=M0QIi4IBo3M|title=PSV KAMPIOEN|work=Fox Sports|language=nl}}</ref> * Куп на КНВБ : 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nos.nl/artikel/2425523-psv-verrast-ajax-met-twee-goals-vlak-na-rust-en-wint-knvb-beker|title=PSV verrast Ajax met twee goals vlak na rust en wint KNVB-beker|date=17 April 2022|publisher=Nederlandse Omroep Stichting|accessdate=30 December 2022}}</ref> * Јохан Кројф Шилд : 2021,<ref>{{Наведени вести|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/08/07/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3513238/|title=Super Cup|work=Soccerway|access-date=10 August 2021}}</ref> 2022<ref name="JCSwin">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|title=Ajax – PSV|date=30 July 2022|publisher=PSV|accessdate=30 July 2022|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923024833/https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|url-status=dead}}</ref> '''Поединечно''' * Холандски фудбалер на годината: 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraaf.nl/sport/1726682292/cody-gakpo-voetballer-van-het-jaar-heel-trots|title=Cody Gakpo voetballer van het jaar: 'Heel trots'|date=17 May 2022|language=nl}}</ref> * Играч на месецот [[Ередивиси|во Ередивизија]]: септември 2022 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-september/|title=Cody Gakpo named as Eredivisie Player of the Month for September|date=30 September 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> октомври 2022 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-is-the-eredivisie-player-of-the-month-for-the-second-month-running/|title=Cody Gakpo is the Eredivisie Player of the Month for the second month running|date=4 November 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> == Наводи == <references group="" responsive="1"></references> == Надворешни врски == * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/cody-gakpo Профил] на веб-страницата на Ливерпул * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/362 Профил] на веб-страницата на Кралската фудбалска асоцијација на Холандија (на холандски) * {{UEFA player}} {{Состав на ФК Ливерпул}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гакпо, Коди}} [[Категорија:Луѓе од Ајндховен]] [[Категорија:Холандски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] g39xxb7o9r3dzw839h7j0020lzj142m 5651358 5651357 2026-10-29T21:57:02Z LFC-babundjiev93 137687 5651358 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Коди Гакпо | image = [[Податотека:Netherlands v Tunisia 2026 World Cup - 55373562032 (Cody Gakpo).jpg|200px]] | fullname = Коди Матес Гакпо<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Netherlands (NED) |publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=1 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|1999|5|7|df=y}}<ref name="FIFA"/> | cityofbirth = [[Ајндховен]] | countryofbirth = [[Холандија]] | nationality = {{flagsport|NED}} [[Холандија]] | height = {{height|m=1.93}}<ref name="FIFA"/> | position = [[Среден ред (фудбал)#Крило|крило]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]]<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe409131/cody-gakpo/ |title=Cody Gakpo: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=14 April 2024}}</ref> | currentclub = {{Fb team Liverpool}} | clubnumber = 18 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2016-2018 | caps1 = 26 | goals1 = 17 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | years2 = 2018-2023 | caps2 = 106 | goals2 = 36 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | years3 = 2023- | caps3 = 132 | goals3 = 33 | clubs3 = {{Fb team Liverpool}} | nationalyears1 = 2020-2021 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 18 години|Холандија 18]] | nationalyears2 = 2018 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 19 години|Холандија 19]] | nationalyears3 = 2018 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 20 години|Холандија 20]] | nationalyears4 = 2019-2021 | nationalcaps4 = 13 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 21 година|Холандија 21]] | nationalyears5 = 2021- | nationalcaps5 = 56 | nationalgoals5 = 25 | nationalteam5 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] }} '''Коди Матес Гакпо''' (роден на 7 мај 1999 година) — [[Холандија|холандски]] [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]] или [[Среден ред (фудбал)|крилен напаѓач]] на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] и на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|холандската репрезентација]]. Производ на академијата на [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ]], Гакпо го имал своето деби за првиот тим во февруари 2018 година. Во сезоната 2021-2022, тој ја освоил наградата за [[Холандски фудбалер на годината|холандски фудбалер на годината]], откако постигнал 21 гол во 47 натпревари во сите натпреварувања. Во јануари 2023 година, потпишал за Ливерпул. Гакпо играл за младинските репрезентации на Холандија од под 18 до под 21 година. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Холандија|сениорска репрезентација]] го имал во јуни 2021 година на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Покрај споменатото, тој учествувал и на [[Светско првенство во фудбал|Светските првенства]] во [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] и [[Светско првенство во фудбал 2026|2026]] и [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]]. == Биографија == Гакпо е роден во [[Ајндховен]] и израснат во областа [[Стратум]].<ref name="vi1">{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/pro/overig/cody-gakpo-van-stratum-naar-de-spotlights/share/b03f3d1df7|title=Cody Gakpo: van Stratum naar de spotlights|last=Boeringa|first=Reon|date=9 October 2019|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Неговиот татко е роден во [[Того]] и има потекло од [[Гана]], додека неговата мајка е [[Холандија|холанѓанка]].<ref name="ed1">{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/cody-gakpo-leeft-de-droom-van-bijna-elke-eindhovense-jongen~af693eb3/|title=Cody Gakpo leeft de droom van bijna elke Eindhovense jongen|last=Elfrink|first=Rik|date=1 June 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.football-oranje.com/ghana-coach-reveals-talks-with-dutch-players/|title=Ghana coach reveals talks with Dutch players|date=17 October 2019|work=Football Oranje}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|title=EXCLUSIVE: Ghanaian sensation Cody Gakpo extends contract with Dutch giants PSV Eindhoven|date=12 September 2019|work=Kickgh.com|access-date=2023-01-15|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109071248/https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|url-status=dead}}</ref> Тој има двајца браќа, Сидни и Дакфер,<ref>{{Cite web|lаnguage=it-IT|author=Gregorio Spigno|url=https://www.corriere.it/sport/calcio/mondiali/22_novembre_29/chi-gakpo-stella-dell-olanda-mondiali-mamma-rugbista-van-nistelrooy-suoi-segreti-1e353a30-7006-11ed-971c-b93745ae79d9.shtml|title=Chi è Gakpo, stella dell’Olanda ai Mondiali. La mamma rugbista, Van Nistelrooy: i suoi segreti|website=Corriere della Sera|date=2022-11-29|access-date=2026-10-17}}</ref> кои исто така имаат кариера во светот на фудбалот. Гакпо е христијанин. Тој рекол: „Се обидувам да ја читам Библијата секој ден, се молам секој ден, сакам да одам во црква и читам многу книги за верата“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www1.cbn.com/cbnnews/world/2022/december/dutch-stars-depay-gakpo-stand-for-christ-during-fifa-world-cup-we-are-thankful-to-god|title=Dutch Stars Depay, Gakpo Stand for Christ During FIFA World Cup: 'We Are Thankful to God'|last=Wise|first=Talia|date=9 December 2022|accessdate=29 December 2022}}</ref> == Технички карактеристики == Иако деснак, омилената позиција на Гакпо е [[Среден ред (фудбал)#Крило|лево крило]], каде до израз доаѓаат неговите најголеми квалитети брзина, агилност и дриблингот.<ref name="vi1" /> Тој има тенденција да влгува навнатре кон поцентрална напаѓачка позиција од каде многу често бара простор за удар и постигнува голови. Сметан за еден од најдобрите холандски напаѓачи на својата генерација, тој има одлично чувство за позиционирање и е исклучително вешт во искористувањето на тесните простори; покрај тоа, има прецизен шут, а неговата сила му овозможува со леснотија да постигнува голови и од голема оддалеченост. == Клупска кариера == === ПСВ === ====Почетоци==== Гакпо ја започнал својата кариера во [[ФК Ајндховен]], а во 2007 година се преселил во младинската академија на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]], каде потоа напредувал низ сите младински тимови.<ref name="ed1" /> Во сезоната 2016–2017, Гакпо бил вклучен во неколку натпревари на резервниот тим [[Јонг ПСВ]], но главно настапувал за тимот под 19 години. Своето деби како професионален фудбалер го направил на 4 ноември 2016 година, во дресот на Јонг ПСВ во натпревар од [[Ерсте дивиси]] против [[Хелмонд Спорт]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldfootball.net/report/eerste-divisie-2016-2017-helmond-sport-jong-psv/|title=Game Report|date=4 November 2016|work=worldfootball.net}}</ref> Во остатокот од сезоната, тој имал само уште еден настап за Јонг ПСВ. Откако неговата ефикасност се зголемила во следната сезона во Ередивиси У19, каде постигнал седум гола и пет асистенции на 13 првенствени натпревари, на крајот од годината тој бил трајно прекомандуван во резервниот тим. Во неговиот трет настап во Ерсте Дивизие, на 19 јануари 2017 година, во победата со 3–2 на гости против [[Де Графшап]], тој постигнал два гола и забележал асистенција за третиот гол на неговиот тим.<ref>{{Cite web|url=https://www.psv.nl/nieuwspagina/artikel/gakpo-bezorgt-jong-psv-driepunter.htm|title=Gakpo bezorgt Jong PSV driepunter|date=19 January 2018|publisher=PSV|language=nl}}</ref> За Јонг ПСВ, тој постигнал 7 гола во 12 настапи во сезоната 2017-2018, и 10 гола во 11 настапи во сезоната 2018-2019.<ref name="wf"/> ====Прв тим==== Гакпо го направил своето деби за првиот тим на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]] влегувајќи како замена во судиското продолжение од победата со 3–1 над [[ФК Фејенорд|Фејенорд]] на 25 февруари 2018 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://psv.supporters.nl/nieuws/artikel/43977/Geboren-Eindhovenaar-Cody-Gakpo-maakt-offici%C3%ABle-debuut-in-eerste-elftal|title=Geboren Eindhovenaar Cody Gakpo maakt officiële debuut in eerste elftal|date=25 February 2018|work=PSV.supporters.nl|accessdate=9 August 2022}}</ref> Откако во сезоната 2018-2019, Гакпо дополнително ги подобрил своите перформанси во дресот на Јонг ПСВ, тоа го забележал и тренерот на првиот тим, [[Марк ван Бомел]], кој го повикал неколку пати за натпреварите на првиот тим во првиот дел од сезоната. Сепак, тој останал неискористена замена во сите натпревари.<ref name="wf"/> На 24 октомври 2018 година, го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], влегувајќи како замена за [[Гастон Переиро]] во 83-тата минута од натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] завршен со резултат 2-2. Откако постигнал гол и забележал асистенција за Јонг ПСВ во победата со 5–2 на домашен терен против [[ФК Алмере Сити|Алмере Сити]] на 21 декември,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2906328/gakpo-en-piroe-zijn-nieuwe-groeibriljantjes-van-psv-hoofdmacht-halen-is-realistischer-geworden|title=Gakpo en Piroe zijn nieuwe groeibriljantjes van PSV: 'Hoofdmacht halen is realistischer geworden'|last=Velthoven|first=Florian van|date=21 December 2018|publisher=Omroep Brabant|language=nl}}</ref> тој го направил своето деби за сезоната во [[Ередивиси]], само еден ден подоцна, заменувајќи го [[Стивен Бергвајн]] во последните минути од победата со 3–1 на домашен терен над [[ФК АЗ Алкмар|Аз Алкмар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skysports.com/football/psv-vs-az-alkmaar/390340|title=Dutch Eredivisie|work=Sky Sports|accessdate=17 August 2021}}</ref> По зимската пауза во првенството, Гакпо трајно бил промовиран во редовен член на првиот тим.<ref name="wf" /> На 3 февруари 2019 година, тој го постигнал својот гол во Ередивиси во неговиот втор сезонски настап во победата од 5–0 на домашен терен над [[ФК Фортуна Ситард|Фортуна Ситард]] и притоа исто така асистирал за уште еден гол.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/aanvoerder-de-jong-trots-op-honderdste-doelpunt-fantastisch-in-vijf-seizoenen-psv~a6f9eec8/|title=Aanvoerder De Jong trots op honderdste doelpunt: 'Fantastisch in vijf seizoenen PSV'|last=Beek|first=Yvonne van|date=3 February 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 14 првенствени настапи и еден гол, а исто така, бил стрелец на еден гол и во [[Фудбалски куп на Холандија 2018-2019|Купот на Холандија]] каде одиграл два натпревари.<ref name="wf" /> Во сезоната 2019-2020, тој го направил својот пробив во стартната постава на ПСВ, завршувајќи со седум гола и исто толку асистенции во 25 првенствени натпревари.<ref name="wf">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/cody-gakpo/2/|title=Cody Gakpo &raquo; Club matches|work=worldfootball.net|accessdate=17 August 2021}}</ref> На 13 септември 2020 година, за време на првиот натпревар за [[Ередивиси 2020-2021|сезоната 2020–2021]] во Ередивиси, Гакпо постигнал два гола (првпат во кариерата во дресот на ПСВ) придонесувајќи за победата од 3–1 на гости над [[ФК Гронинген|Гронинген]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bd.nl/psv/psv-pakt-belangrijke-uitzege-in-groningen-met-dank-aan-cody-gakpo~a4abfaf5/|title=PSV pakt belangrijke uitzege in Groningen, met dank aan Cody Gakpo|last=Elfrink|first=Rik|date=13 September 2020|work=Brabants Dagblad|language=nl}}</ref> Истиот подвиг го повторил на 24 септември во победата од 5-1 против [[НШ Мура]] во квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]], овозможувајќи му на ПСВ да се квалификува во плејоф рундата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|title=PSV cruise to a 5–1 win over NS Mura|date=24 September 2020|publisher=PSV|accessdate=2023-01-15|archive-date=2023-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102094118/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|url-status=dead}}</ref> Таму, тој повторно бил одлучувачки, кога го постигнал вториот гол на тимот во победата со 2–0 над [[Розенборг БК|Розенборг]] на 1 октомври.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/psv/wedstrijden/wedstrijd/rosenborg-bk-psv-01-10-2020.htm|title=Rosenborg BK – PSV|date=26 August 2014|publisher=PSV|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 29 настапи и 11 постигнати голови во сите натпреварувања.<ref name="wf"/> Во сезоната 2021-2022, Гакпо бил [[Капитен|капитен]] на ПСВ во некои натпревари во кои главниот капитен [[Марко ван Гинкел]] не бил на теренот. Покрај тоа, тој се наоѓал во одлична форма и по ефикасноста ја забележал својата најдобра сезона во дреот на ПСВ со 21 постигнат гол и 15 асистенции. Посебно важен бил победничкиот гол во победата со 2–1 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во финалето на [[Фудбалски куп на Холандија 2021-2022|Купот на Холандија]], што на ''„селаните“'' им донело освојување на трофејот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://us.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/|title=PSV VS. AJAX 2–1|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=29 May 2022}}</ref> На 31 август 2022 година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] за ПСВ во победата од 7–1 над [[ФК Волендам|Волендам]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.football-oranje.com/gakpo-stars-as-psv-hit-seven-past-volendam/|title=Gakpo stars as PSV hit seven past Volendam|date=31 August 2022|work=Football Oranje}}</ref> === Ливерпул === На 28 декември 2022 година, Гакпо се согласил да потпише петиполгодишен договор со [[Англија|англискиот]] клуб [[ФК Ливерпул|Ливерпул]], веднаш по отворањето на трансферниот прозорецот на 1 јануари 2023 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-reach-agreement-cody-gakpo-transfer|title=Liverpool reach agreement for Cody Gakpo transfer|date=28 December 2022|publisher=Liverpool F.C.|accessdate=28 December 2022}}</ref> Вредноста на трансферот изнесувала помеѓу 40 и 50 милиони евра, што била рекордна продажба на ПСВ.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64104472|title=Cody Gakpo: Liverpool reach agreement with PSV Eindhoven to sign forward|date=28 December 2022|work=BBC Sport|access-date=28 December 2022}}</ref> Тој го направил своето деби за ''„црвените“'' на 7 јануари 2023 година, започнувајќи како стартер во натпреварот од третото коло на [[ФА куп 2022-2023|ФА купот]] на [[Анфилд]] против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]] што завршил 2-2.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/64168002|title=Liverpool 2-2 Wolverhampton Wanderers|last=Matthews|first=Callum|date=7 January 2023|work=[[BBC Sport]]|access-date=7 January 2023}}</ref> Своето деби во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] го направил седум дена подоцна, повторно започнувајќи како стартер во натпреварот загубен со 3-0 на гостувањето кај {{Fb team (N) Brighton}}. == Меѓународна кариера == [[Податотека:Austria_U-18_vs._Netherlands_U-18_2017-03-23_(086).jpg|мини|Гакпо играјќи за репрезентацијата на Холандија до 18 години во 2017 година]] Гакпо имал право да игра за Холандија, Гана или Того на меѓународно ниво.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|title=Netherlands coach eyes Ghanaian youngster Gakpo|date=14 August 2019|work=Dailymailgh|access-date=9 August 2022|archive-date=2022-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217222242/https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Ghanaian-striker-Cody-Gakpo-delighted-to-sign-new-long-term-deal-with-PSV-Eindhoven-1142882|title=Ghanaian striker Cody Gakpo delighted to sign new long-term deal with PSV Eindhoven|date=29 December 2020|work=GhanaWeb|access-date=9 August 2022}}</ref> Тој играл младински репрезентативен фудбал за Холандија на нивоа до 18,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185190/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 18|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> до 19,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185189/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 19|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> под 20<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/206598/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen beloftenelftal|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> и под 21 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185185/speler/362|title=Cody Gakpo Jong Oranje|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> Гакпо бил повикан во сениорскиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|УЕФА Евро 2020]] и дебитирал во третиот натпревар од групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Северна Македонија]] како замена во 79. минута за [[Френки де Јонг]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-elftal/79017/frank-de-boer-maakt-ek-selectie-bekend|title=Frank de Boer maakt EK-selectie bekend|date=26 May 2021|access-date=26 May 2021|publisher=Royal Dutch Football Association|language=nl}}</ref> Со тоа, тој станал првиот холандски играч кој дебитирал на ЕП по Мартиен Врајсен во 1980 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/nieuws/gakpo-schrijft-historie-met-oranje-debuut|title=Gakpo schrijft historie met Oranje-debuut|date=21 June 2021|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Гакпо бил именуван во тимот за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство во ФИФА 2022]] во Катар и имал непосредно влијание, постигнувајќи гол во три последователни натпревари во групата против [[Фудбалска репрезентација на Сенегал|Сенегал]],<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63619381|title=Late goals give Dutch victory over Senegal|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> Еквадор,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63672202|title=Valencia scores as Ecuador draw with Netherlands|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> и Катар.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63711993|title=Gakpo nets again as Dutch beat Qatar to top group|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> == Статистика за кариера == === Клуб === {{Updated|7 Јануари 2023}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по клуб, сезона и натпреварување ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Сезона ! colspan="3" |Лига ! colspan="2" |Национален куп ! colspan="2" |Лига куп ! colspan="2" |Европа ! colspan="2" |Друго ! colspan="2" |Вкупно |- !Поделба !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола |- | rowspan="4" |Јонг ПСВ |2016–17<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |- |2017–18<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |13 |7 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |13 |7 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |11 |10 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |10 |- ! colspan="2" |Total !26 !17 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !26 !17 |- | rowspan="7" |ПСВ |2017–18<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |16 |1 |2 |1 | colspan="2" |— |1 |0 |0 |0 |19 |2 |- |2019–20<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |25 |7 |2 |0 | colspan="2" |— |11 |1 |1 |0 |39 |8 |- |2020–21<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |23 |7 |1 |0 | colspan="2" |— |5 |4 | colspan="2" |— |29 |11 |- |2021–22<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |27 |12 |4 |2 | colspan="2" |— |15 |7 |1 |0 |47 |21 |- |2022–23<ref name="Soccerway">{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/players/cody-mathes-gakpo/436584/|title=C. Gakpo: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2023}}</ref> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |14 |9 |0 |0 | colspan="2" |— |9 |3 |1 |1 |24 |13 |- ! colspan="2" |Total !106 !36 !9 !3 ! colspan="2" |— !41 !15 !3 !1 !159 !55 |- |[[ФК Ливерпул|Ливерпулl]] |2022–23 |Премиер лига |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата !132 !53 !10 !3 !0 !0 !41 !15 !3 !1 !186 !72 |} === Меѓународно === {{Updated|9 Декември 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=83022 |name=Cody Gakpo |access-date=1 January 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по репрезентација и година ! Репрезентација ! година ! Асистенции ! Цели |- | rowspan="2" | [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] | 2021 година | 4 | 1 |- | 2022 година | 10 | 5 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 14 ! 6 |} {{Updated|9 Декември 2022}} :''Резултатите прво го наведуваат бројот на голови на Холандија, колоната за резултати го покажува резултатот по секој гол на Гакпо.''<ref name="NFT"/> {| class="wikitable sortable" |+Список на меѓународни голови постигнати од Коди Гакпо ! scope="col" | бр. ! scope="col" | Датум ! scope="col" | Место на одржување ! scope="col" | капа ! scope="col" | Противник ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Конкуренција ! class="unsortable" scope="col" | {{Крат|Ref.|Reference}} |- | style="text-align: center;" | 1 | 4 септември 2021 година | Филипс Стадион, Ајндховен, Холандија | style="text-align: center;" | 3 |{{Fb|MNE}} | style="text-align: center;" | 4–0 | style="text-align: center;" | 4–0 | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2022|Квалификации за Светското првенство ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/09/04/europe/wc-qualifying-europe/netherlands/montenegro/3430163/|title=Netherlands vs. Montenegro 4–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 2 | 14 јуни 2022 година | [[Стадион Фејенорд|Де Куип]], Ротердам, Холандија | style="text-align: center;" | 7 |{{Fb|WAL}} | style="text-align: center;" | 2–0 | style="text-align: center;" | 3–2 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/06/14/europe/uefa-nations-league/netherlands/wales/3710413/|title=Netherlands vs. Wales 3–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 3 | 22 септември 2022 година | Стадион Народови, Варшава, Полска | style="text-align: center;" | 8 |{{Fb|POL}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/09/22/europe/uefa-nations-league/poland/netherlands/3710416/|title=Poland vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 4 | 21 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Тумама]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 10 |{{Fb|SEN}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/21/world/world-cup/senegal/netherlands/3749502/|title=Senegal vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 5 | 25 ноември 2022 година | [[Меѓународен стадион Калифа|Меѓународниот стадион Калифа]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 11 |{{Fb|ECU}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 1–1 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/25/world/world-cup/netherlands/ecuador/3749504/|title=Netherlands vs. Ecuador 1–1: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 6 | 29 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Бајт]], Ал Хор, Катар | style="text-align: center;" | 12 |{{Fb|QAT}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/29/world/world-cup/netherlands/qatar/3749505/|title=Netherlands vs. Qatar 2–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |} == Почести == '''ПСВ''' * [[Ередивиси|Ередивизија]]: 2017–18<ref name="PSV">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=M0QIi4IBo3M|title=PSV KAMPIOEN|work=Fox Sports|language=nl}}</ref> * Куп на КНВБ : 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nos.nl/artikel/2425523-psv-verrast-ajax-met-twee-goals-vlak-na-rust-en-wint-knvb-beker|title=PSV verrast Ajax met twee goals vlak na rust en wint KNVB-beker|date=17 April 2022|publisher=Nederlandse Omroep Stichting|accessdate=30 December 2022}}</ref> * Јохан Кројф Шилд : 2021,<ref>{{Наведени вести|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/08/07/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3513238/|title=Super Cup|work=Soccerway|access-date=10 August 2021}}</ref> 2022<ref name="JCSwin">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|title=Ajax – PSV|date=30 July 2022|publisher=PSV|accessdate=30 July 2022|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923024833/https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|url-status=dead}}</ref> '''Поединечно''' * Холандски фудбалер на годината: 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraaf.nl/sport/1726682292/cody-gakpo-voetballer-van-het-jaar-heel-trots|title=Cody Gakpo voetballer van het jaar: 'Heel trots'|date=17 May 2022|language=nl}}</ref> * Играч на месецот [[Ередивиси|во Ередивизија]]: септември 2022 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-september/|title=Cody Gakpo named as Eredivisie Player of the Month for September|date=30 September 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> октомври 2022 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-is-the-eredivisie-player-of-the-month-for-the-second-month-running/|title=Cody Gakpo is the Eredivisie Player of the Month for the second month running|date=4 November 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> == Наводи == <references group="" responsive="1"></references> == Надворешни врски == * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/cody-gakpo Профил] на веб-страницата на Ливерпул * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/362 Профил] на веб-страницата на Кралската фудбалска асоцијација на Холандија (на холандски) * {{UEFA player}} {{Состав на ФК Ливерпул}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2026}} {{Navboxes |bg = gold |fg = black |bordercolor = solid 1px #000; |title = Награди |list1 = {{Најдобри стрелци на Европските првенства во фудбал}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гакпо, Коди}} [[Категорија:Луѓе од Ајндховен]] [[Категорија:Холандски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] qrxuuknn5vdesifaexbksvsq2tk6i3z 5651374 5651358 2026-10-29T23:00:22Z LFC-babundjiev93 137687 5651374 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Коди Гакпо | image = [[Податотека:Netherlands v Tunisia 2026 World Cup - 55373562032 (Cody Gakpo).jpg|200px]] | fullname = Коди Матес Гакпо<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Netherlands (NED) |publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=1 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|1999|5|7|df=y}}<ref name="FIFA"/> | cityofbirth = [[Ајндховен]] | countryofbirth = [[Холандија]] | nationality = {{flagsport|NED}} [[Холандија]] | height = {{height|m=1.93}}<ref name="FIFA"/> | position = [[Среден ред (фудбал)#Крило|крило]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]]<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe409131/cody-gakpo/ |title=Cody Gakpo: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=14 April 2024}}</ref> | currentclub = {{Fb team Liverpool}} | clubnumber = 18 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2016-2018 | caps1 = 26 | goals1 = 17 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | years2 = 2018-2023 | caps2 = 106 | goals2 = 36 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | years3 = 2023- | caps3 = 132 | goals3 = 33 | clubs3 = {{Fb team Liverpool}} | nationalyears1 = 2020-2021 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 18 години|Холандија 18]] | nationalyears2 = 2018 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 19 години|Холандија 19]] | nationalyears3 = 2018 | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 20 години|Холандија 20]] | nationalyears4 = 2019-2021 | nationalcaps4 = 13 | nationalgoals4 = 7 | nationalteam4 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија под 21 година|Холандија 21]] | nationalyears5 = 2021- | nationalcaps5 = 56 | nationalgoals5 = 25 | nationalteam5 = {{flagsport|NED}} [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] }} '''Коди Матес Гакпо''' (роден на 7 мај 1999 година) — [[Холандија|холандски]] [[фудбал]]ер, [[Напад (фудбал)|напаѓач]] или [[Среден ред (фудбал)|крилен напаѓач]] на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] и на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|холандската репрезентација]]. Производ на академијата на [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ]], Гакпо го имал своето деби за првиот тим во февруари 2018 година. Во сезоната 2021-2022, тој ја освоил наградата за [[Холандски фудбалер на годината|холандски фудбалер на годината]], откако постигнал 21 гол во 47 натпревари во сите натпреварувања. Во јануари 2023 година, потпишал за Ливерпул. Гакпо играл за младинските репрезентации на Холандија од под 18 до под 21 година. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Холандија|сениорска репрезентација]] го имал во јуни 2021 година на [[Европско првенство во фудбал 2020|Европското првенство 2020]]. Покрај споменатото, тој учествувал и на [[Светско првенство во фудбал|Светските првенства]] во [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] и [[Светско првенство во фудбал 2026|2026]] и [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]]. == Биографија == Гакпо е роден во [[Ајндховен]] и израснат во областа [[Стратум]].<ref name="vi1">{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/pro/overig/cody-gakpo-van-stratum-naar-de-spotlights/share/b03f3d1df7|title=Cody Gakpo: van Stratum naar de spotlights|last=Boeringa|first=Reon|date=9 October 2019|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Неговиот татко е роден во [[Того]] и има потекло од [[Гана]], додека неговата мајка е [[Холандија|холанѓанка]].<ref name="ed1">{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/cody-gakpo-leeft-de-droom-van-bijna-elke-eindhovense-jongen~af693eb3/|title=Cody Gakpo leeft de droom van bijna elke Eindhovense jongen|last=Elfrink|first=Rik|date=1 June 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.football-oranje.com/ghana-coach-reveals-talks-with-dutch-players/|title=Ghana coach reveals talks with Dutch players|date=17 October 2019|work=Football Oranje}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|title=EXCLUSIVE: Ghanaian sensation Cody Gakpo extends contract with Dutch giants PSV Eindhoven|date=12 September 2019|work=Kickgh.com|access-date=2023-01-15|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109071248/https://www.kickgh.com/more/ghanaians-abroad/7973-exclusive-ghanaian-sensation-cody-gakpo-extends-contract-with-dutch-giants-psv-eindhoven|url-status=dead}}</ref> Тој има двајца браќа, Сидни и Дакфер,<ref>{{Cite web|lаnguage=it-IT|author=Gregorio Spigno|url=https://www.corriere.it/sport/calcio/mondiali/22_novembre_29/chi-gakpo-stella-dell-olanda-mondiali-mamma-rugbista-van-nistelrooy-suoi-segreti-1e353a30-7006-11ed-971c-b93745ae79d9.shtml|title=Chi è Gakpo, stella dell’Olanda ai Mondiali. La mamma rugbista, Van Nistelrooy: i suoi segreti|website=Corriere della Sera|date=2022-11-29|access-date=2026-10-17}}</ref> кои исто така имаат кариера во светот на фудбалот. Гакпо е христијанин. Тој рекол: „Се обидувам да ја читам Библијата секој ден, се молам секој ден, сакам да одам во црква и читам многу книги за верата“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www1.cbn.com/cbnnews/world/2022/december/dutch-stars-depay-gakpo-stand-for-christ-during-fifa-world-cup-we-are-thankful-to-god|title=Dutch Stars Depay, Gakpo Stand for Christ During FIFA World Cup: 'We Are Thankful to God'|last=Wise|first=Talia|date=9 December 2022|accessdate=29 December 2022}}</ref> Гакпо е во врска со Ноа ван дер Беј, со која го добиле своето прво дете, синот Самуел Сет во април 2024 година.<ref>{{cite web|url=https://www.anfieldwatch.co.uk/liverpool-fc/news/liverpool-cody-gakpo-noa-van-der-bij-announce-baby-name-instagram/|title=Cody Gakpo and partner Noa reveal new baby's adorable name in Instagram post|date=8 May 2024|work=Anfieldwatch.co.uk|accessdate=25 September 2025}}</ref> Во јуни 2026, неговата партнерка имала спонтан абортус при бременоста со второто дете.<ref>{{cite web|title=Gakpo asks for privacy after loss of unborn son|website=BBC Sport|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026|url= https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/ce37zz21e98o}}</ref> == Технички карактеристики == Иако деснак, омилената позиција на Гакпо е [[Среден ред (фудбал)#Крило|лево крило]], каде до израз доаѓаат неговите најголеми квалитети брзина, агилност и дриблингот.<ref name="vi1" /> Тој има тенденција да влгува навнатре кон поцентрална напаѓачка позиција од каде многу често бара простор за удар и постигнува голови. Сметан за еден од најдобрите холандски напаѓачи на својата генерација, тој има одлично чувство за позиционирање и е исклучително вешт во искористувањето на тесните простори; покрај тоа, има прецизен шут, а неговата сила му овозможува со леснотија да постигнува голови и од голема оддалеченост. == Клупска кариера == === ПСВ === ====Почетоци==== Гакпо ја започнал својата кариера во [[ФК Ајндховен]], а во 2007 година се преселил во младинската академија на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]], каде потоа напредувал низ сите младински тимови.<ref name="ed1" /> Во сезоната 2016–2017, Гакпо бил вклучен во неколку натпревари на резервниот тим [[Јонг ПСВ]], но главно настапувал за тимот под 19 години. Своето деби како професионален фудбалер го направил на 4 ноември 2016 година, во дресот на Јонг ПСВ во натпревар од [[Ерсте дивиси]] против [[Хелмонд Спорт]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldfootball.net/report/eerste-divisie-2016-2017-helmond-sport-jong-psv/|title=Game Report|date=4 November 2016|work=worldfootball.net}}</ref> Во остатокот од сезоната, тој имал само уште еден настап за Јонг ПСВ. Откако неговата ефикасност се зголемила во следната сезона во Ередивиси У19, каде постигнал седум гола и пет асистенции на 13 првенствени натпревари, на крајот од годината тој бил трајно прекомандуван во резервниот тим. Во неговиот трет настап во Ерсте Дивизие, на 19 јануари 2017 година, во победата со 3–2 на гости против [[Де Графшап]], тој постигнал два гола и забележал асистенција за третиот гол на неговиот тим.<ref>{{Cite web|url=https://www.psv.nl/nieuwspagina/artikel/gakpo-bezorgt-jong-psv-driepunter.htm|title=Gakpo bezorgt Jong PSV driepunter|date=19 January 2018|publisher=PSV|language=nl}}</ref> За Јонг ПСВ, тој постигнал 7 гола во 12 настапи во сезоната 2017-2018, и 10 гола во 11 настапи во сезоната 2018-2019.<ref name="wf"/> ====Прв тим==== Гакпо го направил своето деби за првиот тим на [[ФК ПСВ Ајдховен|ПСВ]] влегувајќи како замена во судиското продолжение од победата со 3–1 над [[ФК Фејенорд|Фејенорд]] на 25 февруари 2018 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://psv.supporters.nl/nieuws/artikel/43977/Geboren-Eindhovenaar-Cody-Gakpo-maakt-offici%C3%ABle-debuut-in-eerste-elftal|title=Geboren Eindhovenaar Cody Gakpo maakt officiële debuut in eerste elftal|date=25 February 2018|work=PSV.supporters.nl|accessdate=9 August 2022}}</ref> Откако во сезоната 2018-2019, Гакпо дополнително ги подобрил своите перформанси во дресот на Јонг ПСВ, тоа го забележал и тренерот на првиот тим, [[Марк ван Бомел]], кој го повикал неколку пати за натпреварите на првиот тим во првиот дел од сезоната. Сепак, тој останал неискористена замена во сите натпревари.<ref name="wf"/> На 24 октомври 2018 година, го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], влегувајќи како замена за [[Гастон Переиро]] во 83-тата минута од натпреварот против [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] завршен со резултат 2-2. Откако постигнал гол и забележал асистенција за Јонг ПСВ во победата со 5–2 на домашен терен против [[ФК Алмере Сити|Алмере Сити]] на 21 декември,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2906328/gakpo-en-piroe-zijn-nieuwe-groeibriljantjes-van-psv-hoofdmacht-halen-is-realistischer-geworden|title=Gakpo en Piroe zijn nieuwe groeibriljantjes van PSV: 'Hoofdmacht halen is realistischer geworden'|last=Velthoven|first=Florian van|date=21 December 2018|publisher=Omroep Brabant|language=nl}}</ref> тој го направил своето деби за сезоната во [[Ередивиси]], само еден ден подоцна, заменувајќи го [[Стивен Бергвајн]] во последните минути од победата со 3–1 на домашен терен над [[ФК АЗ Алкмар|Аз Алкмар]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.skysports.com/football/psv-vs-az-alkmaar/390340|title=Dutch Eredivisie|work=Sky Sports|accessdate=17 August 2021}}</ref> По зимската пауза во првенството, Гакпо трајно бил промовиран во редовен член на првиот тим.<ref name="wf" /> На 3 февруари 2019 година, тој го постигнал својот гол во Ередивиси во неговиот втор сезонски настап во победата од 5–0 на домашен терен над [[ФК Фортуна Ситард|Фортуна Ситард]] и притоа исто така асистирал за уште еден гол.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.ed.nl/psv/aanvoerder-de-jong-trots-op-honderdste-doelpunt-fantastisch-in-vijf-seizoenen-psv~a6f9eec8/|title=Aanvoerder De Jong trots op honderdste doelpunt: 'Fantastisch in vijf seizoenen PSV'|last=Beek|first=Yvonne van|date=3 February 2019|work=Eindhovens Dagblad|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 14 првенствени настапи и еден гол, а исто така, бил стрелец на еден гол и во [[Фудбалски куп на Холандија 2018-2019|Купот на Холандија]] каде одиграл два натпревари.<ref name="wf" /> Во сезоната 2019-2020, тој го направил својот пробив во стартната постава на ПСВ, завршувајќи со седум гола и исто толку асистенции во 25 првенствени натпревари.<ref name="wf">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/cody-gakpo/2/|title=Cody Gakpo &raquo; Club matches|work=worldfootball.net|accessdate=17 August 2021}}</ref> На 13 септември 2020 година, за време на првиот натпревар за [[Ередивиси 2020-2021|сезоната 2020–2021]] во Ередивиси, Гакпо постигнал два гола (првпат во кариерата во дресот на ПСВ) придонесувајќи за победата од 3–1 на гости над [[ФК Гронинген|Гронинген]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bd.nl/psv/psv-pakt-belangrijke-uitzege-in-groningen-met-dank-aan-cody-gakpo~a4abfaf5/|title=PSV pakt belangrijke uitzege in Groningen, met dank aan Cody Gakpo|last=Elfrink|first=Rik|date=13 September 2020|work=Brabants Dagblad|language=nl}}</ref> Истиот подвиг го повторил на 24 септември во победата од 5-1 против [[НШ Мура]] во квалификациите за [[УЕФА Лига Европа|Лига Европа]], овозможувајќи му на ПСВ да се квалификува во плејоф рундата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|title=PSV cruise to a 5–1 win over NS Mura|date=24 September 2020|publisher=PSV|accessdate=2023-01-15|archive-date=2023-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102094118/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-cruise-to-a-5-1-win-over-ns-mura.htm|url-status=dead}}</ref> Таму, тој повторно бил одлучувачки, кога го постигнал вториот гол на тимот во победата со 2–0 над [[Розенборг БК|Розенборг]] на 1 октомври.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/psv/wedstrijden/wedstrijd/rosenborg-bk-psv-01-10-2020.htm|title=Rosenborg BK – PSV|date=26 August 2014|publisher=PSV|language=nl}}</ref> Сезоната ја завршил со 29 настапи и 11 постигнати голови во сите натпреварувања.<ref name="wf"/> Во сезоната 2021-2022, Гакпо бил [[Капитен|капитен]] на ПСВ во некои натпревари во кои главниот капитен [[Марко ван Гинкел]] не бил на теренот. Покрај тоа, тој се наоѓал во одлична форма и по ефикасноста ја забележал својата најдобра сезона во дресот на ПСВ со 21 постигнат гол и 15 асистенции. Посебно важен бил победничкиот гол во победата со 2–1 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во финалето на [[Фудбалски куп на Холандија 2021-2022|Купот на Холандија]], што на ''„селаните“'' им донело освојување на трофејот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://us.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/|title=PSV VS. AJAX 2–1|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=29 May 2022}}</ref> На 31 август 2022 година, тој го постигнал својот прв [[хет-трик]] за ПСВ во победата од 7–1 над [[ФК Волендам|Волендам]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.football-oranje.com/gakpo-stars-as-psv-hit-seven-past-volendam/|title=Gakpo stars as PSV hit seven past Volendam|date=31 August 2022|work=Football Oranje}}</ref> === Ливерпул === На 28 декември 2022 година, Гакпо се согласил да потпише петиполгодишен договор со [[Англија|англискиот]] клуб [[ФК Ливерпул|Ливерпул]], веднаш по отворањето на трансферниот прозорецот на 1 јануари 2023 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.liverpoolfc.com/news/liverpool-reach-agreement-cody-gakpo-transfer|title=Liverpool reach agreement for Cody Gakpo transfer|date=28 December 2022|publisher=Liverpool F.C.|accessdate=28 December 2022}}</ref> Вредноста на трансферот изнесувала помеѓу 40 и 50 милиони евра, што била рекордна продажба на ПСВ.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64104472|title=Cody Gakpo: Liverpool reach agreement with PSV Eindhoven to sign forward|date=28 December 2022|work=BBC Sport|access-date=28 December 2022}}</ref> Тој го направил своето деби за ''„црвените“'' на 7 јануари 2023 година, започнувајќи како стартер во натпреварот од третото коло на [[ФА куп 2022-2023|ФА купот]] на [[Анфилд]] против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]] што завршил 2-2.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/64168002|title=Liverpool 2-2 Wolverhampton Wanderers|last=Matthews|first=Callum|date=7 January 2023|work=[[BBC Sport]]|access-date=7 January 2023}}</ref> Своето деби во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] го направил седум дена подоцна, повторно започнувајќи како стартер во натпреварот загубен со 3-0 на гостувањето кај {{Fb team (N) Brighton}}. Својот прв гол во дресот на Ливерпул, Гакпо го постигнал во [[Дерби на Мерсисајд|Дербито на Мерсисајд]] при победата со 2–0 над [[ФК Евертон|Евертон]] во првенството на 13 февруари 2023.<ref>{{cite web |title=Liverpool 2–0 Everton |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64533611 |website=[[BBC Sport]] |access-date=14 February 2023 |date=13 February 2023}}</ref> На 5 март, тој постигнал два гола во незаборавната победа на Анфилд над {{Fb team (N) Manchester United}} со 7-0. == Репрезентативна кариера == [[Податотека:Austria_U-18_vs._Netherlands_U-18_2017-03-23_(086).jpg|мини|Гакпо играјќи за репрезентацијата на Холандија до 18 години во 2017 година]] Гакпо имал право да игра за Холандија, Гана или Того на меѓународно ниво.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|title=Netherlands coach eyes Ghanaian youngster Gakpo|date=14 August 2019|work=Dailymailgh|access-date=9 August 2022|archive-date=2022-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217222242/https://www.dailymailgh.com/netherlands-coach-eyes-ghanaian-youngster-gakpo/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Ghanaian-striker-Cody-Gakpo-delighted-to-sign-new-long-term-deal-with-PSV-Eindhoven-1142882|title=Ghanaian striker Cody Gakpo delighted to sign new long-term deal with PSV Eindhoven|date=29 December 2020|work=GhanaWeb|access-date=9 August 2022}}</ref> Тој играл младински репрезентативен фудбал за Холандија на нивоа до 18,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185190/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 18|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> до 19,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185189/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen onder 19|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> под 20<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/206598/speler/362|title=Cody Gakpo Jeugd mannen beloftenelftal|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> и под 21 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.onsoranje.nl/teams/185185/speler/362|title=Cody Gakpo Jong Oranje|publisher=Royal Dutch Football Association|accessdate=9 August 2022}}</ref> Гакпо бил повикан во сениорскиот тим на [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] за [[Европско првенство во фудбал 2020|УЕФА Евро 2020]] и дебитирал во третиот натпревар од групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Северна Македонија]] како замена во 79. минута за [[Френки де Јонг]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.onsoranje.nl/nieuws/nederlands-elftal/79017/frank-de-boer-maakt-ek-selectie-bekend|title=Frank de Boer maakt EK-selectie bekend|date=26 May 2021|access-date=26 May 2021|publisher=Royal Dutch Football Association|language=nl}}</ref> Со тоа, тој станал првиот холандски играч кој дебитирал на ЕП по Мартиен Врајсен во 1980 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.vi.nl/nieuws/gakpo-schrijft-historie-met-oranje-debuut|title=Gakpo schrijft historie met Oranje-debuut|date=21 June 2021|work=Voetbal International|language=nl}}</ref> Гакпо бил именуван во тимот за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство во ФИФА 2022]] во Катар и имал непосредно влијание, постигнувајќи гол во три последователни натпревари во групата против [[Фудбалска репрезентација на Сенегал|Сенегал]],<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63619381|title=Late goals give Dutch victory over Senegal|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> Еквадор,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63672202|title=Valencia scores as Ecuador draw with Netherlands|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> и Катар.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/sport/football/63711993|title=Gakpo nets again as Dutch beat Qatar to top group|work=BBC Sport|access-date=29 November 2022}}</ref> == Статистика за кариера == === Клуб === {{Updated|7 Јануари 2023}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по клуб, сезона и натпреварување ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Сезона ! colspan="3" |Лига ! colspan="2" |Национален куп ! colspan="2" |Лига куп ! colspan="2" |Европа ! colspan="2" |Друго ! colspan="2" |Вкупно |- !Поделба !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола !Асистенции !Гола |- | rowspan="4" |Јонг ПСВ |2016–17<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |- |2017–18<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |13 |7 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |13 |7 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |Еерсте дивизија |11 |10 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |10 |- ! colspan="2" |Total !26 !17 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !26 !17 |- | rowspan="7" |ПСВ |2017–18<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- |2018–19<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |16 |1 |2 |1 | colspan="2" |— |1 |0 |0 |0 |19 |2 |- |2019–20<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |25 |7 |2 |0 | colspan="2" |— |11 |1 |1 |0 |39 |8 |- |2020–21<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |23 |7 |1 |0 | colspan="2" |— |5 |4 | colspan="2" |— |29 |11 |- |2021–22<ref name="Soccerway" /> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |27 |12 |4 |2 | colspan="2" |— |15 |7 |1 |0 |47 |21 |- |2022–23<ref name="Soccerway">{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/players/cody-mathes-gakpo/436584/|title=C. Gakpo: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2023}}</ref> |[[Ередивиси|Ередвајз]] |14 |9 |0 |0 | colspan="2" |— |9 |3 |1 |1 |24 |13 |- ! colspan="2" |Total !106 !36 !9 !3 ! colspan="2" |— !41 !15 !3 !1 !159 !55 |- |[[ФК Ливерпул|Ливерпулl]] |2022–23 |Премиер лига |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата !132 !53 !10 !3 !0 !0 !41 !15 !3 !1 !186 !72 |} === Меѓународно === {{Updated|9 Декември 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=83022 |name=Cody Gakpo |access-date=1 January 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Настапи и голови по репрезентација и година ! Репрезентација ! година ! Асистенции ! Цели |- | rowspan="2" | [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]] | 2021 година | 4 | 1 |- | 2022 година | 10 | 5 |- ! colspan="2" | Вкупно ! 14 ! 6 |} {{Updated|9 Декември 2022}} :''Резултатите прво го наведуваат бројот на голови на Холандија, колоната за резултати го покажува резултатот по секој гол на Гакпо.''<ref name="NFT"/> {| class="wikitable sortable" |+Список на меѓународни голови постигнати од Коди Гакпо ! scope="col" | бр. ! scope="col" | Датум ! scope="col" | Место на одржување ! scope="col" | капа ! scope="col" | Противник ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Конкуренција ! class="unsortable" scope="col" | {{Крат|Ref.|Reference}} |- | style="text-align: center;" | 1 | 4 септември 2021 година | Филипс Стадион, Ајндховен, Холандија | style="text-align: center;" | 3 |{{Fb|MNE}} | style="text-align: center;" | 4–0 | style="text-align: center;" | 4–0 | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2022|Квалификации за Светското првенство ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/09/04/europe/wc-qualifying-europe/netherlands/montenegro/3430163/|title=Netherlands vs. Montenegro 4–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 2 | 14 јуни 2022 година | [[Стадион Фејенорд|Де Куип]], Ротердам, Холандија | style="text-align: center;" | 7 |{{Fb|WAL}} | style="text-align: center;" | 2–0 | style="text-align: center;" | 3–2 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/06/14/europe/uefa-nations-league/netherlands/wales/3710413/|title=Netherlands vs. Wales 3–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 3 | 22 септември 2022 година | Стадион Народови, Варшава, Полска | style="text-align: center;" | 8 |{{Fb|POL}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | 2022–23 УЕФА Лига на нации А | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/09/22/europe/uefa-nations-league/poland/netherlands/3710416/|title=Poland vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 4 | 21 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Тумама]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 10 |{{Fb|SEN}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/21/world/world-cup/senegal/netherlands/3749502/|title=Senegal vs. Netherlands 0–2: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 5 | 25 ноември 2022 година | [[Меѓународен стадион Калифа|Меѓународниот стадион Калифа]], Доха, Катар | style="text-align: center;" | 11 |{{Fb|ECU}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 1–1 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/25/world/world-cup/netherlands/ecuador/3749504/|title=Netherlands vs. Ecuador 1–1: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |- | style="text-align: center;" | 6 | 29 ноември 2022 година | [[Стадион Ал Бајт]], Ал Хор, Катар | style="text-align: center;" | 12 |{{Fb|QAT}} | style="text-align: center;" | 1–0 | style="text-align: center;" | 2–0 | [[Светско првенство во фудбал 2022|Светско првенство во ФИФА 2022 година]] | style="text-align: center;" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/11/29/world/world-cup/netherlands/qatar/3749505/|title=Netherlands vs. Qatar 2–0: Summary|work=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=1 January 2013}}</ref> |} == Почести == '''ПСВ''' * [[Ередивиси|Ередивизија]]: 2017–18<ref name="PSV">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=M0QIi4IBo3M|title=PSV KAMPIOEN|work=Fox Sports|language=nl}}</ref> * Куп на КНВБ : 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nos.nl/artikel/2425523-psv-verrast-ajax-met-twee-goals-vlak-na-rust-en-wint-knvb-beker|title=PSV verrast Ajax met twee goals vlak na rust en wint KNVB-beker|date=17 April 2022|publisher=Nederlandse Omroep Stichting|accessdate=30 December 2022}}</ref> * Јохан Кројф Шилд : 2021,<ref>{{Наведени вести|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/08/07/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3513238/|title=Super Cup|work=Soccerway|access-date=10 August 2021}}</ref> 2022<ref name="JCSwin">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|title=Ajax – PSV|date=30 July 2022|publisher=PSV|accessdate=30 July 2022|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923024833/https://www.psv.nl/english-psv/matches/match/ajax-psv-30-07-2022.htm|url-status=dead}}</ref> '''Поединечно''' * Холандски фудбалер на годината: 2021–22<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraaf.nl/sport/1726682292/cody-gakpo-voetballer-van-het-jaar-heel-trots|title=Cody Gakpo voetballer van het jaar: 'Heel trots'|date=17 May 2022|language=nl}}</ref> * Играч на месецот [[Ередивиси|во Ередивизија]]: септември 2022 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-september/|title=Cody Gakpo named as Eredivisie Player of the Month for September|date=30 September 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> октомври 2022 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eredivisie.eu/news/cody-gakpo-is-the-eredivisie-player-of-the-month-for-the-second-month-running/|title=Cody Gakpo is the Eredivisie Player of the Month for the second month running|date=4 November 2022|publisher=Eredivisie|accessdate=9 November 2022}}</ref> == Наводи == <references group="" responsive="1"></references> == Надворешни врски == * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/cody-gakpo Профил] на веб-страницата на Ливерпул * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/362 Профил] на веб-страницата на Кралската фудбалска асоцијација на Холандија (на холандски) * {{UEFA player}} {{Состав на ФК Ливерпул}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Холандија на СП фудбал 2026}} {{Navboxes |bg = gold |fg = black |bordercolor = solid 1px #000; |title = Награди |list1 = {{Најдобри стрелци на Европските првенства во фудбал}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гакпо, Коди}} [[Категорија:Луѓе од Ајндховен]] [[Категорија:Холандски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1999 година]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] h80tkmmntdksa2xfp9m7awgx6uboq71 Разговор со корисник:Gurther 3 1317404 5651257 5606068 2026-10-29T15:03:42Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651257 wikitext text/x-wiki {{Архиви| {{По средина|[[Корисник:Gurther/Архива 1|{{мали|март 2023 — август 2025}}]]}} }} == Уште еден чин на вандализам? == Во врска со [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B6%D1%98%D0%B5&diff=prev&oldid=5442180 ово уредување] и описот "Податоци префрлени од Бугарската википедија, позната по нејзините ксенофобиски гледишта спрема македонскиот народ и идентитет." Ве молам да не бришете конкретен текст со општи поплаки против цели Википедији. Јас лично го додадов изворот на страницата на бугарската Википедија и го уредував текстот таму по вашите обиди да се спречи основна информациjа што е добро позната во науката, но дури и да не сум го додал, фактот дека нешто е на друга Википедија не е причина да биде избришано. [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 16:09, 7 септември 2025 (CEST) :Добар ден [[Корисник:Simin|Simin]], извини за доцниот одговор. Мислам дека ти и јас доволно знаеме каков став има Бугарската википедија спрема македонскиот народ и јазик. Особено [[Бугарска историографија|Бугарската историографија]] и нејзините претставници. Поради тоа го отстранив вашиот додаток. Вчера јас одлучил да вршам дополнително истражување за [[Константин Асен]]. Не само тоа што бил всушност [[Србин]] по потекло но тој никогаш не ја владеел денешна [[Вардарска Македонија]] со исклучок на првите три години (1257-1260). Има мапа од Бугарија во 1265 година каде Македонија е [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:ByzantinischesReich1265-pt.svg прикажана под Византиско ропство]. Поради тоа Асен најверојатно немал можност да го префрли земјиштето, заради тоа што бил засегнат во [[:bg:Гражданска война в България (1257 – 1263)|граѓанска војна]]. Ако имате неутрална литература (препорачливо да биде од странска историографија) каде тврди за дејството на Асен тогаш може да биде додадена. Поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 20:11, 9 септември 2025 (CEST) ::Добар ден, немам желба да дискутирам за бугарската Википедија. Станува збор за конкретен текст во конкретна статија. Во оваа смисла, фокусот не е каков бил Константин Асен, ниту на тоа како ја дефинирате етничката припадност на аристократите. Постои извор за споменувањето на селото во една повелба. Трифуноски исто така го споменува ова, но испуштил да каже на кој владетел се смета дека му припаѓала оваа повелба. Тој само ги навел годините на владеење како години на издавање на повелбата. Ако имате извори кои велат поинаку, можеме да ги дискутираме. Би бил среќен. Во секој случај, не можете да бришете со аргументот: "Податоци префрлени од Бугарската википедија, позната по нејзините ксенофобиски гледишта спрема македонскиот народ и идентитет." Поздрав, --[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 20:59, 9 септември 2025 (CEST) :::Здраво [[Корисник:Simin|Simin]], ви благодарам за коментарот. Како што спомнав претходно препорачливо е неутрална литература. Ако можете да ги додадете тогаш вашиот придонес ќе биде одобрен. Поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 21:27, 9 септември 2025 (CEST) ::::Хмм, ја променивте верзијата неколку пати. ::::Прво само ја [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B6%D1%98%D0%B5&diff=prev&oldid=5417564 избришавте, без објаснување]. Потоа напишавте дека податокот [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B6%D1%98%D0%B5&diff=prev&oldid=5417635 не е наведен во книгата] (Трифуноски), потоа го покренавте обвинението против бугарската Википедија, а откако дадов и извор и објаснив за стариот извор - Трифуноски (напишал ги само годините на владеењето на царот) сте решиле да барате уште извори. Поздрав,--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 22:44, 9 септември 2025 (CEST) :::::Здраво [[Корисник:Simin|Simin]], претходно наведив зошто тие дела не се соодветни со вашите побарувања. Поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 18:56, 10 септември 2025 (CEST) == Земете учество во уредувачкиот натпревар на тема „Европска книжевност“. == Здраво Gurther, те повикувам да се приклучиш на уредувачкиот натпревар „Европска книжевност“ кој ќе се одржи во периодот од 13 септември до 12 октомври, со кој сакаме да подобриме и создадеме нови содржини за оваа тема на нашата Википедија. Обезбедени се награди за најдобрите тројца, како и за други категории. Прочитајте ја [[Википедија:Уредувачки натпревари/Европска книжевност|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме македонската Википедија! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:35, 11 септември 2025 (CEST) == Сомнителни извори == Здраво, Gurther. На страницата [[Воено знаме на Загоричани]] е цитиран како извор Institut za nacionalna istorija (Skopje, Macedonia) (1990). Гласник на Институтот за национална историја, Томови 34 - 39. Институт. стр. 31. Википедија има правила за цитирање извори - [[Википедија:Наведување на извори]]. Кој е авторот, каков е насловот? Претпоставувам дека си копирал од некаде, но добро е да го правиш ова со размислување. Благодарам однапред. [[User:Akeckarov|Akeckarov]] <small>([[User talk:Akeckarov|разговор]])</small> 13:25, 11 септември 2025 (CEST) :Здраво [[Корисник:Akeckarov|Akeckarov]], моите постари статии имаат одреден недостиг на квалитет. Ќе пробам да најдам посоодветна литература за темата. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 17:18, 11 септември 2025 (CEST) ::Благодарам, Gurther. Биди поздравен!--[[User:Akeckarov|Akeckarov]] <small>([[User talk:Akeckarov|разговор]])</small> 13:02, 12 септември 2025 (CEST) == Викисредба (23 септември 2025) == Добар ден Gurther, ве поканувам на петата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 23 септември во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (23 септември 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:51, 21 септември 2025 (CEST) == Категории == Здраво, Забележав дека си создавал категории за селата/населбите во Македонија според мнозинската народност во нив. За вакви работи најдобро е да има дискусија на Селска чешма како нешто што треба заедницата да го дискутира, а не да го преземеш на своја рака. На страна ова, мене не ми е ни јасна логиката, а оттука нема да им биде логиката и на други уредници и читатели, според кои критериуми некое село е албанско/македонско/турско, ако истото низ историјата (дури и од Втора светска наваму) неколку пати го има променето својот етнички состав, особено што ние имаме голем број такви примери низ Западна Македонија. Поради тоа, те замолувам да ги испразниш овие категории, а доколку опстојуваш да ги има да поднесеш свој предлог и истиот да биде изгласан од заедницата. Доколку не ги изпразниш, јас ќе ги избришам и отстранувам од статиите. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:13, 19 октомври 2025 (CEST) :Здраво [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], ги создадов категориите бидејќи има слични такви за селата во Србија. Во Англиската Википедија исто така има категорија за српските и влашките села во Македонија. Моментално, поради надворешни обврски ќе немам можност да отворам разговор во селската чешма за овие придонеси. Ако ги сметаш за несоодветни можеш да ги избришиш. Според мене овие категории имаат свое место во нашата Википедија. Македонија, и до одредено ниво Балканот, е мултиетничко полно со многу малцинства — признаени и непризнаени. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:38, 19 октомври 2025 (CEST) ::@[[Корисник:Gurther|Gurther]] Здраво, не е проблемот во малцинствата, туку според мене проблемот се јавува кај методологијата за овие категории, односно според кои услови едно село е албанско, македонско, турско и слично, ако селото некогаш било населено со мнозинско македонско, а денес со мнозинско албанско село. Таков добар пример е селото [[Лавце]], кое е обележано со категорија Албански населби, но селото до 1970-тите години било мнозинско македонско, па дали според ова треба да имаме категории за секој временски миг какво било селото. Се сложувам дека е корисна информација за селата кои не се променувале низ годините, но вака е несоодветно според мене, бидејќи во државава има многу примери за промени на етничкиот состав. Токму затоа, најдобро е низ добра дискусија на сите уредници да биде уредено ова прашање. Јас ќе ги направам овие категории скриени, а кога ќе имаш време покрени го овој предлог и ќе го видиме резултатот. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:56, 19 октомври 2025 (CEST) :::Отворено е дискусија во селската чешма. Поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 21:29, 22 октомври 2025 (CEST) ::::Здраво [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], ако имате можност ве молам избришете ги категориите. Поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 16:45, 26 октомври 2025 (CET) == Земете учество во уредувачката седмица „Риби“ == Здраво Gurther, те повикувам да се приклучиш на уредувачката седмица на тема „[[Википедија:Риби|Риби]]“, која ќе трае од 21 до 27 ноември 2025. Прочитајте ја [[Википедија:Риби|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме Википедија на македонски јазик. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:54, 19 ноември 2025 (CET) == Отстранување на мое уредување на страницата за Шарл Монтескје == Зошто? [[User:Гфојдхбидлру|Гфојдхбидлру]] <small>([[User talk:Гфојдхбидлру|разговор]])</small> 20:41, 23 декември 2025 (CET) :[[Корисник:Гфојдхбидлру|Гфојдхбидлру]], книги кои спаѓаат во образовната програма на Македонија или други држави не се препорачливи за употреба во Википедија. Бидејќи се финансирани и одобрени од официјални државни органи нивната неутралност е оспорена. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 22:06, 23 декември 2025 (CET) ::Ок, фала! [[User:Гфојдхбидлру|Гфојдхбидлру]] <small>([[User talk:Гфојдхбидлру|разговор]])</small> 22:08, 23 декември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Revert == Why did you revert my addition to the image just now? I know it was in English, but that's just because I don't speak Macedonian. Nonetheless the information that the image has some errors should be added to the description to let people know about those errors. [[User:Nakonana|Nakonana]] <small>([[User talk:Nakonana|разговор]])</small> 18:20, 8 јануари 2026 (CET) :I'm referring to [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0%3A%D0%9C%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D0%B4_%D0%92%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0.jpg&diff=5490885&oldid=5490883 this] revert. The Macedonian wiki article on the massacre even used to state the youth's correct ages (see [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BA%D1%80_%D0%B2%D0%BE_%D0%92%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0&oldid=4365854 this] version). And if you take Blazhe Icev (Блаже Ицев) for example his Macedonian article still says that he was 20 years old when he died (according to the wiki article he was born in 1923 and died in 1943), so it doesn't make sense that the image claims that he was 17 years old (17 г.). [[User:Nakonana|Nakonana]] <small>([[User talk:Nakonana|разговор]])</small> 18:29, 8 јануари 2026 (CET) ::You can verify the youth's ages on page 249 in the Macedonian Encyclopedia: [http://www.promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_1.pdf]. [[User:Nakonana|Nakonana]] <small>([[User talk:Nakonana|разговор]])</small> 19:01, 8 јануари 2026 (CET) :::Hello [[Корисник:Nakonana|Nakonana]] and apologies for the late reply. The reason why it got reverted isn't because it's incorrect but because details like that shouldn't be included in the photos description. It would be more reasonable to mention it as a footnote in an article. The whole point of a description is to describe the image, not discuss facts about it (unless it's about the origins of the photo). [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 00:41, 9 јануари 2026 (CET) ::::I would argue that the information is a description of the image because it points out that the things that the image depict are factually incorrect. I don't speak Macedonian to add the information to the article. [[User:Nakonana|Nakonana]] <small>([[User talk:Nakonana|разговор]])</small> 18:02, 11 јануари 2026 (CET) :::::[[Корисник:Nakonana|Nakonana]], fact-checking or pointing out errors in the photos description ruins the NPOV. I think a simple clarification or footnote in some articles would suffice. I'm currently busy with other projects but once I have the time I can include it as a footnote in the [[Масакр во Ваташа|Vatasha massacre]] article if you want to. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:56, 11 јануари 2026 (CET) ::::::That would be appreciated. (Although I'd still favor including it in the image description itself because it guarantees that any future article or wiki project that intends to use the image will automatically be alerted of the factual inaccuracy by the image description without having to check any footnotes on any other-language-wikipedias.) [[User:Nakonana|Nakonana]] <small>([[User talk:Nakonana|разговор]])</small> 20:16, 11 јануари 2026 (CET) :::::::[[Корисник:Nakonana|Nakonana]], If my memory serves me correctly there might be an image template that's used to note certain information about images for cases such as this. I'll look into it. Cheers. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 20:33, 11 јануари 2026 (CET) == Земете учество во СИЕ Пролет 2026 == Здраво Gurther, те повикувам да се приклучиш на регионалниот уредувачки натпревар „СИЕ Пролет 2026“, во кој учествуваат заедници од цела Средна и Источна Европа, со цел создавање и подобрување на статии од сите тие заедници. Прочитајте ја [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме македонската Википедија. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 16:50, 2 април 2026 (CEST) == Нови категории == Здраво, кога отворш нови категории, треба да ги поврзеш со сооддветните на англиската Википедија. Сега ја поврзав Категорија:Романи сместени на Антарктикот, но да знаеш за другпат, не ги оставај така неповрзани со другите јазични изданија. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] <small>([[User talk:Виолетова|разговор]])</small> 17:54, 7 август 2026 (CEST) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:Gurther|Gurther]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[Разговор со корисник:Инквизитор771|разговор]])</small> [[Разговор со корисник:Виолетова#c-Инквизитор771-20261029150200-Учество во дискусијата на Селска Чешма|16:02, 29 октомври 2026 (CET)]] [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:03, 29 октомври 2026 (CET) t2s0wh0ty44ia4y21l7rljuz07js92z Мечтаење (Реноар) 0 1323168 5651416 4985388 2026-10-30T06:19:24Z Surajr7 99167 5651416 wikitext text/x-wiki {{закосеннаслов}} [[Податотека:Renoir - Portrait of Jeanne Samary (1877 Pushkin Museum).jpg|мини|365x365пкс|''Мечтаење'' (1877) од Пјер Огист Реноар.]] '''''Мечтаење''''' ([[француски]]: ''La Reverie'') или '''''Портрет на Жан Самари''''' ― [[Сликарство|слика]] со масло на платно од [[Пјер Огист Реноар]], од 1877 година. Чувана е во [[Пушкински музеј|Пушкинскиот музеј]], во [[Москва]]. Ја прикажува Жан Самари, млада [[глумица]] во театарот „Француска комедија“ (Comédie-Française) во [[Париз]], која го имала своето деби како Дорин во „''[[Тартиф]]''“ во 1875 година и живеела на улицата „Фрошо“, недалеку од домот на Реноар. Ја насликал неколку пати, вклучително и ''[[Портрет на Жан Самари]]'' (1878, [[Ермитаж|Музеј Ермитаж]]).<ref>E. Romano, ed. ''Renoir. Los Grandes Genios del Arte'', volume 10, Madrid, Unidad Editorial. p. 192 (Spanish)</ref> Делото било изложено на Третата импресионистичка изложба во 1877 година, каде што наишла на главно негативен прием. Подоцна била дел од збирката на Иван Морозов, која била запленета од [[Руска Советска Федеративна Социјалистичка Република|руските советски власти]] по [[Октомвриска револуција|Октомвриската револуција]]. Сликата била прикажана на советска поштенска марка во 1970 година.<ref>{{In lang|ru}} {{Наведена мрежна страница|url=http://www.arts-museum.ru/data/fonds/europe_and_america/j/2001_3000/6108_Portret_Zhanny_Samari/index.php?coll=9399|title=Catalogue entry}}</ref> == Поврзано == * [[Список на слики од Пјер Огист Реноар]] == Наводи == {{Наводи}} {{Пјер Огист Реноар}} [[Категорија:Слики од 1877 година]] [[Категорија:Портрети на жени]] [[Категорија:Слики во збирката на Пушкинскиот музеј]] [[Категорија:Портрети од Пјер Огист Реноар]] e8uf5uk5q44gllz5e6w5idfnocgjtmv Грофовија Виртемберг 0 1324701 5651517 5650794 2026-10-30T11:10:50Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg]] со [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" 5651517 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија поранешна држава|native_name=''Grafschaft Württemberg''|date_start=пред|image_coat=Wuerttemberg Arms.svg|life_span=1083–1495|year_end=1495|year_start=1083|era=[[Среден век]]|image_flag=Wappenbanner Württemberg.svg|flag_s1=Arms of the house of Württemberg (1707-1789).svg|flag_p1=Arms of Swabia.svg|common_name=Виртемберг|s1=Војводство Виртемберг|event_end=Подигнатa во војводство|capital=[[Штутгарт]]|leader1=[[Конрад I (гроф на Виртемберг)|Конрад I]]|image_map_caption=Поделба на Виртемберг со Договорот од Ниртинген|year_leader1=1089–1122<br>(прв)|year_leader2=1457–1496<br>(последен)|event_start=Грофовијата е основана од [[Конрад I (гроф на Виртемберг)|Конрад I]]|title_leader=[[Список на владетели на Виртемберг|Гроф]]|religion=[[Римокатоличка црква]]|p1=Војводство Швабија|government_type=Грофовија|leader2=[[Еберхард I (војвода на Виртемберг)|Еберхард I]]|conventional_long_name=Грофовија Виртемберг|date_pre=1083|common_languages=[[Германски јазик|Германски]],<br>[[Швабски дијалект]]|image_map=1442 Grafschaft Wuerttemberg.png|event1=Договорот од Ниртинген ја дели грофовијата|event2=Договорот од Минсинген ја обединува грофовијата|date_event1=1442|date_event2=1482}}'''Грофовија Виртемберг''' ([[Германски јазик|германски]]: ''Grafschaft Württemberg'') — германска држава која постоела од 1083 до 1495 година, сместена во областа која денес е [[Баден-Виртемберг]]. Нејзин главен град бил [[Штутгарт]]. Во 1495 година грофовијата била подигната во војводство. {{Швапски Сојуз}} {{Владетели на Виртемберг|state=expanded}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Виртемберг]] [[Категорија:Поранешни држави и територии во Баден-Виртемберг]] [[Категорија:Германија во средниот век]] [[Категорија:Историја на Виртемберг]] smn82gx5miske94gn6dn0nisxhph92w Војводство Виртемберг 0 1324704 5651518 5650795 2026-10-30T11:10:54Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg]] со [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" 5651518 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија поранешна држава|native_name=''Herzogtum Württemberg''|date_start=21 јули|image_coat=Arms of the house of Württemberg (1707-1789).svg|life_span=1495–1803|year_end=1495|year_start=1803|era=[[Наполеонови војни]]<br>[[Ран нов век]]|image_flag=Wappenbanner Württemberg.svg|flag_s1=Coat of arms of the Electorate of Württemberg.svg|flag_p1=Wuerttemberg Arms.svg|common_name=Виртемберг|s1=Изборно Кнежевство Виртемберг|event_end=Подигнато во [[Изборен кнез|Изборно Кнежевство]]|capital=[[Штутгарт]]|leader1=[[Еберхард I (војвода на Виртемберг)|Еберхард I]]|image_map_caption=Војводството Виртемберг (во жолто) и другите територии во Швабија. Оваа карта е поедноставена бидејќи имало околу 80 различни територии во Швабија и стотици енклави и ексклави. (1750)|year_leader1=1495–1496<br>(прв)|year_leader2=1797–1803<br>(последен)|event_start=Совет на Вормс (1495)|title_leader=[[Список на владетели на Виртемберг|Војвода]]|religion=[[Римокатоличка црква]]<br>[[Лутеранство]]|p1=Грофовија Виртемберг|government_type=Војводство|leader2=[[Фридрих I (Виртемберг)|Фридрих II]]|conventional_long_name=Војводство Виртемберг|date_pre=1495|common_languages=[[Германски јазик|Германски]],<br>[[Швабски дијалект]]|image_map=Duchy of Württemberg and other territories of Swabia.jpg}}'''Војводство Виртемберг''' ([[Германски јазик|германски]]: ''Herzogtum Württemberg'') — германска држава која постоела од 1495 до 1803 година, сместена во областа која денес е [[Баден-Виртемберг]]. Долгото постоење на војводството повеќе од три века главно се должи на неговата големина, која била поголема од неговите непосредни соседи. За време на [[Протестантска реформација|протестантската реформација]], Виртемберг се соочил со голем притисок од [[Свето Римско Царство|Светото Римско Царство]] да остане членка. Виртемберг се спротивставил на повторените француски инвазии во 17 и 18 век. Војводството било директно на патот на француските и австриските војски кои биле вклучени во долгото ривалство помеѓу [[Бурбонци]]те и [[Хабсбурговци]]те. Во 1803 година, [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] го подигнал војводството во изборно кнежевство на Светото Римско Царство.{{Владетели на Виртемберг|state=expanded}} [[Категорија:Виртемберг]] [[Категорија:Поранешни држави и територии во Баден-Виртемберг]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 1803 година]] [[Категорија:Војводства во Светото Римско Царство]] [[Категорија:Швапски Сојуз]] [[Категорија:Историја на Виртемберг]] jx9xj2eitkmd9aazzuweyppcnsfi4bh Сајлент Хил (филм) 0 1335334 5651298 5548559 2026-10-29T17:11:40Z Andrew012p 85224 отстранета [[Категорија:Ужаси]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651298 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови]] [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Хорор-филмови]] r03e9uvos6681l4nxj0ararpea3t3un 5651299 5651298 2026-10-29T17:11:45Z Andrew012p 85224 отстранета [[Категорија:Филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651299 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Хорор-филмови]] jsrlpf8k8tk69e2uy1nntb7qvx27ot0 5651300 5651299 2026-10-29T17:11:51Z Andrew012p 85224 отстранета [[Категорија:Хорор-филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651300 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] l3uoj1n9c6oion5gq79d8eqlww946hk 5651301 5651300 2026-10-29T17:12:01Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651301 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] 85cn595h66mjp07hzvj1g6mh1jmbtld 5651302 5651301 2026-10-29T17:12:12Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651302 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] mjxb8dyro4qie2s1w7evk8poomkenin 5651303 5651302 2026-10-29T17:12:26Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Канадски филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651303 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] [[Категорија:Канадски филмови]] 3ahq0tppg8ai7q0tfwf0jtk7bpz18i2 5651304 5651303 2026-10-29T17:12:36Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Француски филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651304 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] fwaq9wl77ym7hj4evg5t34eooixpm1o 5651305 5651304 2026-10-29T17:12:48Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651305 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] 8uuxtsu5z7m6dfrped3m89k52hbztoa 5651306 5651305 2026-10-29T17:13:03Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Француски хорор-филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651306 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] [[Категорија:Француски хорор-филмови]] ktb0oxx7pfroc5b9e87wueuzl9hv8io 5651307 5651306 2026-10-29T17:14:04Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови за демони]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651307 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Сајлент Хил|image=Плакат Сајлент Хил.png|alt=|caption=Плакатот на македонски|director=[[Кристоф Ган]]|writers=[[Роџер Евери]]<ref>{{cite web |title=Silent Hill |url=https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=4 May 2023 |date=8 March 2006 |archive-date=May 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504192345/https://directories.wga.org/project/920255/silent-hill/ |url-status=live }}</ref>|based_on={{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}}|producers={{Plainlist| * [[Самуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }}|starring={{Plainlist| * [[Рада Мичел]] * [[Шон Бин]] * [[Лори Холден]] * [[Џодел Ферланд]] }}|cinematography=[[Ден Лаустсен]]|editing=Себастиен Пранжер|music=[[Џеф Дана]]|studio={{plainlist| * Silent Hill DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami}}|distributor=<!--Do not add TriStar as per WP:FilmDist--> {{Plainlist| * [[Alliance Atlantis]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }}|released=[[21 април]] [[2006]] г. (Канада)<br>[[26 април]] [[2006]] г. (Франција)|runtime=126 минути<!--Theatrical runtime: 125:32--><ref>{{cite web | url=https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | title=''Silent Hill'' (15) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=April 12, 2006 | access-date=October 15, 2016 | archive-date=January 25, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130125011946/https://www.bbfc.co.uk/releases/silent-hill-1 | url-status=live }}</ref>|country={{plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]]<ref name="bfidb"/> * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]]<ref name="bfidb">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|work=[[British Film Institute]]|access-date=July 18, 2017|location=London|title=Silent Hill|archive-date=May 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529205358/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8ba3baa3|url-status=dead}}</ref>}}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=50 милиони долари<ref name="Silent Hill">{{cite web|title=Silent Hill|url=https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|website=www.the-numbers.com|access-date=June 10, 2018|archive-date=May 25, 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050525015435/https://www.the-numbers.com/movies/2006/SHILL.php|url-status=live}}</ref>|gross=100,6 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|title=Silent Hill (2006) - Box Office Mojo|website=Box Office Mojo|access-date=April 20, 2020|archive-date=April 18, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418171843/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=silenthill.htm|url-status=live}}</ref>|followed_by=''[[Сајлент Хил: Откровение]]''}}'''''Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Silent Hill}}, буквално: ''Тивкиот Рид'') — канадски психолошки [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] основан на [[Silent Hill (игра)|истоимената]] [[Видеоигра|компјутерска игра]]. Светската премиера на филмот се одржала на [[21 април]] [[2006]] г. Според главната [[приказна]], Роуз да Силва, за да ја открие причината за [[болест]]а на нејзината посвоена ќерка, оди во замаглениот [[град]] Сајлент Хил, каде што се наоѓа во алтернативни измерувања исполнети со [[Чудовиште|чудовишта]]. Паролите на [[филм]]от се: „Те очекувавме“ (англ. ''We’ve been expecting you''), „Играта е започната“ (англ. ''The Game is on''), „Ќе се прекине тишината“ (англ. ''The Silence Will Be Broken''), „Убав престој“ (англ. ''Enjoy Your Stay'').<ref name="PotDMoSH">{{cite video|people=Chris Sikorowski|year=2006|title=Path of Darkness: Making 'Silent Hill'|url=https://www.youtube.com/watch?v=JRYriQ5Cc0Q|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211117/JRYriQ5Cc0Q|archive-date=2021-11-17|url-status=live|format=[[VOB]]|medium=2 [[DVD]]|publisher=Sony Pictures}}{{cbignore}}</ref><ref name="tagline">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|title=Taglines for Silent Hill|publisher=[[Internet Movie Database]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6B8C2cSed?url=http://www.imdb.com/title/tt0384537/taglines|archivedate=2012-10-03|accessdate=2012-08-21|lang=en|deadlink=no}}</ref> == Содржина == Роуз е млада [[мајка]], чија посвоена ќерка, Шерон, [[Месечарење|месечари]] и го споменува [[име]]то на еден град во [[Западна Вирџинија]] за време на [[ноќ]]ните прошетки. Станува збор за Сајлент Хил, рударско гратче што го потресло серија подземни [[пожар]]и во [[Рударство|рудниците]] во [[1970-ти]]те. Обидувајќи се да открие што ги врзува нејзината ќерка и „призрачниот град“, Роуз решава да го посети Сајлент Хил. Но патот дотаму не е воопшто лесен. Тие двајца доживуваат сообраќајка во која Шерон исчезнува, а Роуз, барајќи ја, дознава мрачни тајни за минатото на таинствениот [[град]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}}{{Wikiquote-inline}}{{IMDb title|0384537}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2006 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] [[Категорија:Француски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови за демони]] jij1mh3avrig29zo6tfifx3ybk4aip5 Сајлент Хил: Откровение 0 1335389 5651309 5636175 2026-10-29T17:16:31Z Andrew012p 85224 отстранета [[Категорија:Хорор-филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651309 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови]] [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Ужаси]] [[Категорија:Сајлент Хил (серија филмови)]] [[Категорија:Филмски продолженија]] 0y2iepec4g378ow72qe9i257e5mryjo 5651310 5651309 2026-10-29T17:16:37Z Andrew012p 85224 отстранета [[Категорија:Ужаси]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651310 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови]] [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Сајлент Хил (серија филмови)]] [[Категорија:Филмски продолженија]] m7uwury69yf3exfovunyxs4sgeotztx 5651311 5651310 2026-10-29T17:18:39Z Andrew012p 85224 отстранета [[Категорија:Филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651311 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Сајлент Хил (серија филмови)]] [[Категорија:Филмски продолженија]] dpoq9k3ei1sb86v7963zah8tehu61kk 5651312 5651311 2026-10-29T17:18:49Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Канадски филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651312 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Сајлент Хил (серија филмови)]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Канадски филмови]] 20nx1tjydqejcvo6mm7306eolbj8v7b 5651313 5651312 2026-10-29T17:18:55Z Andrew012p 85224 отстранета [[Категорија:Сајлент Хил (серија филмови)]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651313 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Канадски филмови]] 2mxk9ytobq1tq05ieg3hni9x8ttord6 5651314 5651313 2026-10-29T17:19:08Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Француски филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651314 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] 2sk96nfbmhen87yydz5cmb5lxtqwybw 5651315 5651314 2026-10-29T17:19:26Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651315 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] noa709cchf90onpicjmfam9exrzbywv 5651316 5651315 2026-10-29T17:19:37Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Француски хорор-филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651316 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] [[Категорија:Француски хорор-филмови]] ozilqu0lz10u4u3s1kg6ywepxtrqe9d 5651317 5651316 2026-10-29T17:19:48Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651317 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Сајлент Хил: Откровение | image = Сајлент Хил Откровение плакат.png | alt = | caption = Плакатот на македонски јазик | director = Ем Џеј Басет | writer = Ем Џеј Басет {{Infobox|decat=yes|child=yes|label=Adaptation by|data={{Ubl|Laurent Hadida}}}} | based_on = {{based on|''[[Silent Hill]]''|[[Konami]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Семјуел Хадида]] * [[Дон Кармоди]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Аделаида Клеменс]] * [[Кит Харингтон]] * [[Дебора Кара Ангер]] * [[Мартин Донован]] * [[Малколм Мекдовел]] * [[Кери-Ен Мос]] * [[Шон Бин]] }} | cinematography = [[Maxime Alexandre]]<ref name="production credits">{{cite web|url=https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|title=Mitchell, Bean and Unger Reunite for Silent Hill: Revelation|work=ComingSoon.net|publisher=[[CraveOnline]]|date=15 March 2011|access-date=28 September 2011|archive-date=2011-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317013008/https://comingsoon.net/news/movienews.php?id=75288|url-status=dead}}</ref> | editing = Мишел Конрој<ref name="production credits"/> | music = [[Акира Јамаока]]<br>[[Џеф Дана]] | studio = {{Plainlist| * Silent Hill 2 DCP Inc. * [[Davis Films]] * Konami }} | distributor = {{Plainlist| * [[Alliance Films]] (Канада) * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) }} | released = [[26 октомври]] [[2012]] г. (Канада)<br>[[28 октомври]] [[2012]] г. (Франција) | runtime = 95 минути<ref name="Runtime">{{cite web|url=https://bbfc.co.uk/AFF294006/|title=SILENT HILL - REVELATION|publisher=[[British Board of Film Classification]]|work=bbfc.co.uk|date=4 October 2012|access-date=5 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074458/https://bbfc.co.uk/AFF294006/|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> | country = {{Plainlist| * {{знамеикона|Канада}} [[Канада]] * {{знамеикона|Франција}} [[Франција]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 20 милиони долари | gross = 55,9 милиони долари | followed_by = ''[[Враќање во Сајлент Хил]]'' | preceded_by = ''[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]'' }}'''''Сајлент Хил: Откровение''''' ({{langx|en|Silent Hill: Revelation}}) — [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] на Мајкл Џеј Басет, продолжение на трилерот од [[2006]] г. „[[Сајлент Хил (филм)|Сајлент Хил]]“ со [[Рада Мичел]] и Џодел Ферланд во главните улоги. Сценариото на филмот е засновано на заплетот на [[Видеоигра|компјутерската игра]] ''[[Silent Hill 3]]''. Премиерата се одржала во [[Соединети Американски Држави|САД]] на [[26 октомври]] [[2012]] г. Режисерот и сценаристот на претходниот филм не учествувале во производството на продолжението. Снимањето се одвивало од [[март]] до [[мај]] [[2011]] г. во [[Торонто]]. Басет отстапил од заплетот на играта и првиот филм, градејќи ја [[приказна]]та на начин што го оставил вториот [[филм]] во голема мера самостоен. == Содржина == Хедер Мејсон и нејзиниот [[татко]] се во бегство, секогаш чекор понапред од опасните сили што таа не ги разбира целосно. Во пресрет на нејзиниот 18-ти [[роденден]], ја прогонуваат ужасни [[кошмар]]и, нејзиниот татко исчезнува, а Хедер открива дека не знае сѐ за себе. Откровението ја води подлабоко во ѓаволскиот [[свет]] што се заканува да ја зароби засекогаш. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Boston Massacre}} * {{Official website|http://www.silenthill3d.com}} {{IMDb title|0938330}}{{Mojo title|silenthill2}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2012 година]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Канадски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Канадски хорор-филмови]] [[Категорија:Француски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] ixve2go0jjrsg52tj401qh6wcpi3sh6 The Flaming Lips 0 1335562 5651265 5498969 2026-10-29T15:24:41Z Niegodzisie 79128 /* Дискографија */ 5651265 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = The Flaming Lips | image = Flaming Lips smog Coyne Scurlock.jpg | caption = The Flaming Lips во 2006 | landscape = yes | image_size = <!-- Only for images narrower than 220 pixels --> | background = group_or_band | origin = [[Оклахома Сити]], САД | genre = {{flatlist| * Нова психоделија * [[психоделичен рок]] * [[алтернативен рок]] * [[инди рок]] * [[експериментален рок]] * нојс рок }} | years_active = 1983–денес | associated_acts = {{flatlist| * [[Mercury Rev]] * [[Stardeath and White Dwarfs]] * [[Spaceface]] * [[Мајли Сајрус]] * [[Deap Vally]] }} | label = [[Restless Records|Restless]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]], [[Bella Union]] | website = {{URL|https://www.flaminglips.com}} | current_members = }} '''The Flaming Lips''' ― американскa рок група формирана во 1983 година во [[Оклахома Сити]]. Во состав на групата денес се: Вејн Којн (вокал, гитара, бас, клавијатури), Стивен Дрозд (бас, гитара, клавијатури, тапани, вокал), Дерек Браун (гитари, клавијатури, удирачки инструменти), Мет Дакворт Киркси (клавијатури, удирачки инструменти, тапани ) и Николас Леј (тапани, удирачки инструменти). Којн и Дрозд се единствени постојани членови на групата од 1991 година, а Којн е единствен преостанат основачки член по заминувањето на басистот и клавијатурист Мајкл Ајвинс во 2021 година. Групата снимила неколку албуми и [[EP]] со независната дискографска куќа, Restless, во 1980-тите и раните 1990-ти. По потпишувањето со [[Warner Records|Warner Brothers]], тие ја објавиле плочата ''Hit to Death in the Future Head'' (1992). Нивниот албум од 1993 година ''Transmissions from the Satellite Heart'' го содржел хит-синглот „She Don't Use Jelly“ со кој групата се пробила на поп-листите. Подоцна го издале ''The Soft Bulletin'' (1999), кој списанието ''[[NME]]'' го прогласил за албум на годината, по кој следел албумот ''Yoshimi Battles the Pink Robots'' (2002) кој добил пофалби од критиката. Во февруари 2007 година, на [[Британски музички награди|БРИТ наградите]] биле номинирани за „Најдобар меѓународен изведувач“. Групата освоила три [[Награди Греми|Греми награди]], а две од нив се за [[Греми награда за најдобра рок инструментална изведба|најдобра рок инструментална изведба]]. Во 2002 година, [[П (списание)|списанието ''Q'']] ги ставило на нивниот списо од „50 групи кои треба да ги погленете пред да умрете“. == Членови == '''Тековни членови''' * Вејн Којн  – главен вокал (1985-денес), гитари, бас, клавијатури, [[теремин]] (1983-денес), придружен вокал (1983-1985, 1991-денес) * Стивен Дрозд  – гитари, клавијатури, бас, тапани, придружни и водечки вокали (1991-денес) * Дерек Браун – клавијатури, гитари, удирачки инструменти, придружни вокали (2009-денес) * Мет Дакворт Киркси – тапани, удирачки инструменти, клавијатури, придружни вокали (2014–денес) * Николас Леј – перкусии, тапани, семплови (2014–денес) '''Поранешни членови''' * Марк Којн  – главен вокал (1983–1985) * Мајкл Ајвинс  – бас, клавијатури, придружни вокали (1983–2021) * Дејв Костка – тапани (1983–1984) * Ричард Инглиш – тапани, клавијатури, придружни вокали (1984–1989) * Нејтан Робертс – тапани (1989–1991) * Џонатан Донаху  – гитари, придружни вокали (1989–1991) * Џон Мунихам – гитари, придружни вокали (1991) * Роналд Џонс – гитари, придружни вокали (1991–1996) * Клиф Скурлок  – тапани, перкусии (2002–2014) * Џејк Ингалс – клавијатури, гитари (2013–2021) == Дискографија == '''Студиски албуми''' * ''Hear It Is'' (1986) * ''Oh My Gawd!!!'' (1987) * ''Telepathic Surgery'' (1989) * ''In a Priest Driven Ambulance'' (1990) * ''Hit to Death in the Future Head'' (1992) * ''Transmissions from the Satellite Heart'' (1993) * ''Clouds Taste Metallic'' (1995) * ''Zaireeka'' (1997) * ''The Soft Bulletin'' (1999) * ''Yoshimi Battles the Pink Robots'' (2002) * ''At War with the Mystics'' (2006) * ''Embryonic'' (2009) * ''The Terror'' (2013) * ''Oczy Mlody'' (2017) * ''King's Mouth'' (2019) * ''American Head'' (2020) * ''The Teardrop Throbs'' (2027) == Награди и номинации == {| class="wikitable" |- !Година !Номинирано дело !Награда !Категорија !Исход !Навод |- | rowspan="2" |2000 | rowspan="2" |''The Soft Bulletin'' | rowspan="2" |[[NME награди]] |Најдобар албум | {{won}} |<ref name=":1">{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/627190.stm|title=BBC News {{!}} ENTERTAINMENT {{!}} Blur's award hat-trick|date=February 1, 2000|access-date=July 21, 2020|website=news.bbc.co.uk}}</ref> |- |Албум на годината | {{won}} |<ref name=":1" /> |- |2003 |"Approaching Pavonis Mons by Balloon (Utopia Planitia)" |Греми награда |Најдобра рок инстриментална изведба | {{won}} |<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/flaming-lips|title=GRAMMY Award Results for The Flaming Lips|date=November 19, 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617233603/https://www.grammy.com/grammys/artists/flaming-lips|archive-date=June 17, 2020|url-status=live|access-date=July 20, 2020|website=grammy.com}}</ref> |- |2004 |''Fight Test EP'' |Греми награда |Најдобар албум од алтернатината музика | {{nom}} |<ref name=":0" /> |- | rowspan="4" |2007 |The Flaming Lips |БРИТ награда |Најдобра меѓународна група | {{nom}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/brit-awards-2007-the-full-list-of-winners-and-nominees__18129/|title=BRIT Awards 2007: The full list of winners and nominees|date=February 18, 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410213133/https://www.officialcharts.com/chart-news/brit-awards-2007-the-full-list-of-winners-and-nominees__18129/|archive-date=April 10, 2019|url-status=live|access-date=July 21, 2020|website=www.officialcharts.com}}</ref> |- | rowspan="2" |''At War with the Mystics'' |Греми награда |Најдобар албум од алтернатината музика | {{nom}} |<ref name=":0" /> |- |Греми награда |Најдобро инженериран албум, некласичен | {{won}} |<ref name=":0" /> |- |"The Wizard Turns On..." |Греми награда |Најдобра рок инстриментална изведба | {{won}} |<ref name=":0" /> |- |2008 |''At War With the Mystics 5.1'' |Греми награда |Награда Греми за најдобар албум со сараунд звук | {{nom}} |<ref name=":0" /> |- | rowspan="2" |2018 | rowspan="2" |"Tomorrow Is" за ''Сунѓерот Боб: Бродвејски мјузикл'' |Outer Critics Circle Award |Извонредна нова композиција | {{won}} |<ref>{{cite web|url=https://outercritics.org/68th-annual-awards-outer-critics-circle-announce-2017-18-award-winners-harry-potter-and-the-cursed-child-tops-win-list-with-6-awards/|title=68th Annual Awards Outer Critics Circle Announce 2017-18 Award Winners! Harry Potter and the Cursed Child" Tops Win List with 6 Awards!|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427181915/https://outercritics.org/68th-annual-awards-outer-critics-circle-announce-2017-18-award-winners-harry-potter-and-the-cursed-child-tops-win-list-with-6-awards/|archive-date=April 27, 2019|website=Outercritics.org|access-date=May 7, 2019|url-status=dead}}</ref> |- |[[Тони (награда)|Награда Тони]] |Најдобра оригинална композиција | {{nom}} |<ref>{{cite web|url=http://www.playbill.com/article/2018-tony-award-nominations-spongebob-squarepants-and-mean-girls-lead-the-pack|title=2018 Tony Award Nominations: SpongeBob SquarePants and Mean Girls Lead the Pack|date=May 1, 2018|website=Playbill.com}}</ref> |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Добитници на Греми]] [[Категорија:Американски психоделичен рок групи]] [[Категорија:Психоделичен поп групи]] [[Категорија:Музички групи основани во 1983 година]] [[Категорија:Американски инди рок групи]] [[Категорија:Американски експериментален рок групи]] [[Категорија:Американски алтернативен рок музички групи]] [[Категорија:Музички групи од Оклахома Сити]] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Flaming Lips, The Flaming Lips}} i54s8jkpwcj35p7e8qsewqwg9vogtfs Округ 9 0 1339004 5651295 5431710 2026-10-29T17:09:44Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651295 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Округ 9|image=District nine ver2.jpg|alt=|caption=Филмскиот плакат|director=[[Нил Бломкамп]]|producer={{Plainlist| * [[Питер Џексон]] * [[Каролин Канингем]] }}|writer={{Plainlist| * Нил Бломкамп * [[Тери Тачел]] }}|based_on=|starring={{Plainlist| * [[Шарлто Копли]] * [[Џејсон Коуп]] * Дејвид Џејмс }}|music=[[Клинтон Шортер]]<ref>[https://scifibulletin.com/us-tv/the-expanse-interview-composer-clinton-shorter/ "The Expanse: Interview: Composer Clinton Shorter"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205114059/https://scifibulletin.com/us-tv/the-expanse-interview-composer-clinton-shorter/ |date=5 December 2020 }}. ''SciFi Bulletin'', interview by Paul Simpson</ref><ref>[http://www.filmmusicmag.com/?p=3804 "CD Review: District 9"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190426115321/http://www.filmmusicmag.com/%3Fp%3D3804/ |date=26 April 2019 }}. ''Film Music Magazine''. By Daniel Schweiger • 12 September 2009</ref>|cinematography=[[Трент Опалок]]|editing=[[Џулијан Кларк]]|production_companies={{Plainlist| * [[QED International]] * [[WingNut Films]] * [[TriStar Pictures]] }}|distributor=[[Sony Pictures Releasing]] (преку [[Ster-Kinekor]] во Јужна Африка<ref name="Mojo"/>)|released={{Film date|df=yes|2009|7|23|[[San Diego Comic Con|SDCC]]|2009|08|13|Нов Зеланд|2009|08|14|САД|2009|08|28|Јужна Африка}}|runtime=112 минути<!-- Време во кино: 112:06 --><ref>{{cite web |title=District 9 |url=https://bbfc.co.uk/releases/district-9-2009-0 |publisher=[[British Board of Film Classification]] |date=21 July 2009 |access-date=4 March 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402170539/http://bbfc.co.uk/releases/district-9-2009-0 |archive-date=2 April 2015 |df=dmy-all}}</ref>|country={{Plainlist| * {{знамеикона|Нов Зеланд}} [[Нов Зеланд]]<ref name="BFI">{{cite web |title=District 9 (2009) |url=http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8d56672d |publisher=[[British Film Institute]] |access-date=1 July 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714140106/http://explore.bfi.org.uk/4ce2b8d56672d |archive-date=14 July 2014 |df=dmy-all}}</ref> * {{САД}}<ref name="BFI" /> * {{знамеикона|Јужна Африка}} [[Јужна Африка]]<ref name="BFI" /> }}|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|budget=30 милиони долари<ref name="Mojo">{{cite web |title=District 9 (2009) |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=district9.htm |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=23 July 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150716064211/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=district9.htm |archive-date=16 July 2015 |df=dmy-all}}</ref>|gross=210,8 милиони долари}}{{Закосен наслов}}'''Округ 9''' ({{langx|en|District 9}}) — [[Научна фантастика|научнофантастичен]] игран филм од [[2009]] г., првиот игран [[филм]] на Нил Бломкамп. Напишан е од самиот Бломкамп, сосценарист е Тери Тачел, а произведен е од [[Питер Џексон]] и Каролин Канингем. Филмот е заеднички создаден од филмски студија во [[Нов Зеланд]], [[Соединети Американски Држави|САД]] и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]]. Главните улоги ги толкуваат [[Шарлто Копли]], Џејсон Коуп и Дејвид Џејмс.<ref>{{Cite news|url=http://carpetbagger.blogs.nytimes.com/2010/02/02/oscar-nominations/|title=The 82nd Annual Oscar Nominations|date=2 February 2010|work=The New York Times|access-date=1 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100206011036/http://carpetbagger.blogs.nytimes.com/2010/02/02/oscar-nominations/|archive-date=6 February 2010|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="5things">{{Cite web|url=http://io9.com/5341120/5-things-you-didnt-know-about-district-9|title=5 Things You Didn't Know About District 9|date=19 August 2009|work=IO9|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129033624/http://io9.com/5341120/5-things-you-didnt-know-about-district-9|archive-date=29 November 2014|access-date=21 November 2014|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> Филмот започнува во 1982 г., кога над [[Јоханесбург]] се појавува [[Вонземјанец|вонземјански]] вселенски брод. Таму е откриено население на изнемоштени вонземјани, а јужноафриканската влада ги сместува во [[Бегалски камп|бегалски логор]] наречен Округ 9. Дваесет години подоцна, кога ќе се донесе одлука за префрлување на забележливо намножените вонземјани во друг логор, еден од нив намислува да побегне од [[Земјата]] со својот син, но случајната средба со раководителот на програмата за преместување, Викус ван де Мерве, ги нарушува нивните планови. == Содржина == {{Разоткривање}}Во [[март]] 1982 г., огромен вонземјански вселенски брод се појавува над [[Јоханесбург]], [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]]. Откако повредата на бродот го оневозможува работењето, екипата се пробива во бродот каде што открива голем број инсектоидни вонземјани и ги засолнува на Земјата во логор наречен Округ 9. На почетокот на дваесет и првиот век, јужноафриканската влада одлучува да го премести логорот во новосоздадениот Округ 10, за која била задолжена фирмата МНУ, за која работи и Вилкус ван де Мерве. Откако доаѓа во допир со таинствена супстанца што тројца вонземјани ја собирале со години, [[ДНК]]-та на Вилкус почнува да се менува. Вилкус тргнува во авантура за да им помогне на вонземјаните да стигнат до нивниот брод и да се вратат на нивната [[планета]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|}}{{Tcmdb title|id=736906}}{{IMDb title|1136608}} * {{Rotten Tomatoes|district_9}} * {{Official website|http://www.district9movie.com}} {{Metacritic film}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2009 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] 468dqnq3okri7pf65m1ptvtj1scy8lh Предлошка:Country data Württemberg 10 1358443 5651519 5650796 2026-10-30T11:10:58Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg]] со [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" 5651519 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Кралство Виртемберг | shortname alias = Виртемберг | flag alias = Flagge Königreich Württemberg.svg | flag alias-county = Wappenbanner Württemberg.svg | flag alias-1803 = Flag of the Kingdom of Württemberg (1806 - 1816).png | flag alias-army = Royal Württemberg Infantry Standard (1817-1921).svg | link alias-army = Royal Württemberg Army | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = county | var2 = 1803 | cat = Wurttemberg </noinclude> }} o3pgjegxm481mg8zq0i1cbxw7rz1xq4 Корисник:Gurther/Песок 2 2 1361645 5651250 5650886 2026-10-29T14:25:25Z Gurther 105215 5651250 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Воено лице|име=Анде Ристов Кошулчев|слика=[[File:Анде-Кошулчев.png|250px]]|живеел=[[23 јануари]] [[1923]] — [[16 декември]] [[1942]]|роден-место=[[Велес]], [[Велешки Срез]], [[Кралство Југославија]]|починал-место=[[Војница]], [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Окупирана Македонија]]|држава=[[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]] {{мали|(1940-1941)}}{{нр}}[[Комунистичка партија на Југославија]] {{мали|(1941-1942)}}|гранка=[[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“]]|служба-време=[[1940]] — [[1942]]|битки={{Tree list}} * [[Народноослободителна војна]] ** [[Битка кај Војничка Пештера]] {{Tree list/end}}|роднини=[[Маца Аџиристова]]{{*}}[[Васа Кошулчева]]}} '''Анде Ристов Кошулчев''' ([[Велес]], [[23 јануари]] [[1923]] — [[Војница]], [[16 декември]] [[1942]]) — [[Македонци|македонски]] [[партизан]] и учесник во [[Народноослободителната борба]]. Деец на [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]]. Произлегува од сиромашно бедно семејство. Уште од млада возраст бил принуден да патува во [[Србија]] како [[печалбар]]. Работел во [[Белград]] и подоцна се преселил во [[Чачак]]. Таму се запознал со приврзаници на [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]]. Се приклучил во градскиот синдикален сојуз и учествувал во работничките штрајкови. Поради тоа бил уапсан, мачен и интерниран во Велес. Околу [[1938|1938 година]] бил ослободен и учествувал во комунистичкото движење во Велес. Во [[мај]] [[1940|1940 година]] се приклучил во новиот состав на СКОЈ во Велес и во [[1941|1941 година]] се приклучил во Комунистичката партија на Југославија. За време на [[Втората светска војна]], Кошулчев помогнал со снабдување на [[НОПО „Пере Тошев“|Велешкиот партизански одред „Пере Тошев“]]. Како член на Воениот штаб на Велес, помогнал со координација на дезертери од [[Бугарска армија|Бугарската војска]]. Околу [[ноември]] [[1942|1942 година]] се сместил во [[Лисец (Голешница)|планината Лисец]] каде се приклучил во втората чета на новосоздадениот [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“]]. Учествувал во акциите кај селата [[Витанци]] и [[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село]], каде загинал [[Благој Ѓорев]]. Во зимата се сместиле кај [[Војница]]. Неочекувано биле предадени од селскиот ловец Тодор Мирчев. На 16 декември 1942 година почнала [[Битка кај Војничка Пештера|Битката кај Војничка Пештера]] каде Анде Кошулчев се самоубил пред да биде фатен од [[Велешка контрачета|Велешката контрачета]]. По Народноослободителната борба, неговите моште биле пренесени во [[Црква „Св. Пантелејмон“ - Велес|црквата „Св. Пантелејмон“]]. Таму останале сѐ до [[1980|1980 година]], кога биле префрлени во новоизградената [[Спомен-костурница (Велес)|Велешка спомен-костурница]]. Таму бил погребан заедно со неговите постари браќа Владо и Никола кои исто така загинале за време на Втората светска војна. Велешката фирма „БРАКО“ ('''Бра'''ќа '''Ко'''шулчеви) е именувана по нив. Споменик за трите браќа бил изграден во градот и неколку улици се именувани по нив. Нивната мајка [[Васа Кошулчева]] била носителка на [[Партизанска споменица 1941|Партизанската споменица 1941]]. == Животопис == === Потекло и рани години === {{quote|„''Потеклото и семејната средина се фундаментален елемент во биографијата на една личност. Тие го обусловуваат неговиот живот во неговата најрана фаза, а оставаат траги во целокупната негова натамошна дејност.''“|''[[Христо Андонов Полјански]]''<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?redir_esc=y&id=cysBAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=%22%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%BE+%D0%B8+%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%98%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%22|title=Гоце Делчев и неговото време|last=Андонов-Полјански|first=Христо|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1978|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански|page=65}}</ref>}} Анде Кошулчев е роден на [[23 јануари]] [[1923|1923 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Кралството Југославија]]. Потекнува од старата велешка населба Бузаана, меѓу Мегдан и [[Којник]]. Нивната куќа се наоѓала во долниот дел од сокакот во исто маало со семејството Митреви — семејната лоза на партизанот и првоборец [[Димко Митрев]]. Денес, каде што претходно била куќата на Кошулчеви, стои натпис: „''Во оваа куќа се родија и одрастија браќата Владо, Никола и Анде Кошулчеви кои со оружје в рака во неравен бој против германо-бугарските окупатори ги положија своите животи за ослободувањето на својот напреден народ.''“<ref>{{Наведени вести|url=https://duma.mk/region/veles-3/2015-12-06-13-10-17/|title=Бузаана, старо велешко маало опеано во народна песна|last=Андреевски|first=Стоилко|date=6 декември 2015|work=Дума}}</ref> Произлегува од сиромашно работничко семејство со двајца браќа и една сестра. Неговиот татко Ристо бил општ физички работник под бедни услови. Немал доволно пари да си го прехрани семејството. Само најстариот брат [[Владо Кошулчев|Владо]] (1912 — 1943) завршил основно образование додека останатите биле школувани од нивната мајка [[Васа Кошулчева|Васа]] (1887 — 1970). Кон крајот на [[1920-тите]], Владо се запишал во курсови за [[телеграф]] додека [[Никола Кошулчев|Никола]] (1919 — 1944) му помогал на татко му. Нивната сестра [[Маца Аџиристова|Маца]] (1913 — ?) и помогнала на мајка ѝ со секојдневните обврски. По [[Втората светска војна]], се омажила со Киро Аџиристов.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/bib/13045057|title=Велес и Велешко во Народно ослободителна војна 1941-1945, Спомен книга|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|location=[[Куманово]]|pages=40-41|author-link=Ѓорѓи Малковски}}</ref> Поради нивните сиромашни услови, Анде Кошулчев бил принуден да работи од млада возраст. Во првата половина на [[1930-тите]] се преселил во [[Белград]]. По неколку месеци се преселил во [[Чачак|градот Чачак]]. Таму се запознал со приврзаници на Обединетиот работнички синдикален сојуз на Југославија (ОРССЈ; {{Langx|sh|Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije}}). Преку нив, Анде се запознал со [[марксизмот]] и комунистичката литература. Се приклучил во ОРССЈ и учествувал во напредното работничко движење. Поради тоа бил уапсан и интерниран во Велес. Таму бил тепан и мачен за да се добие некакво признание, но Анде никого не го издал. Од затвор бил пуштен во [[1938|1938 година]].<ref name=":0" /> Во неговиот роден град се запознал со дејци од [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]], во тоа време организацијата имала околу 150 приврзаници и помалку од 35 членови.''{{Sfn|Малковски|2021|p=180}}''[[Податотека:Demonstracii, Veles, 1939.jpg|мини|308x308пкс|Демонстрации во [[Велес]], [[1939|1939 година]]. Сликани од [[Љубе Манушев|Љубомир Манушев]].]]Истата година се приклучил во велешкиот огранок на ОРССЈ, кое во тоа време имало околу 1.500 членови. Тие претежно биле [[Бербер|берберџии]], работници во велешкиот Монопол и индустриски работници.{{Sfn|Најдовска|2006|p=51}} Организационите способности што Анде Кошулчев ги стекнал во Чачак и Белград ги употребил при организирање штрајкови во Велес.<ref name=":0" /> Неговиот најпознат штрајк е во [[Ќерамидна|ќерамидната]] фабрика „Вила Зора“. Нивното работно време било 12-16 часа со 6 [[Југословенски динар|динари]] дневница. Тие добиле финансиска поддршка од [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]] и ОРССЈ. По неколку недели, сопственик го намалил работното време во 8 часа и ја зголемил дневницата до 14 динари.{{Sfn|Најдовска|2006|p=175}} Поради тоа што КПЈ била забранета, при [[Парламентарни избори во Југославија (1938)|парламентарни избори во декември 1938 година]] — Анде Кошулчев патувал со други социјалисти низ [[Велешко]] каде воделе агитација за Српската земјоделска партија.{{Sfn|Најдовска|2006|p=53}} Во [[пролетта]] [[1940|1940 година]] било основано велешкиот огранок на СКОЈ со следниот состав: [[Димче Мирчев]] за секретар, Борис Кузманов, Орце Џурнов, Нада Миџова, [[Боро Мокров]], Кочо Алчев и Анде Кошулчев за членови.{{Sfn|Зографски|1969|p=95}} Организацијата имала масовно влијание врз велешката младина, вклучувајќи го Кошулчев. Кон крајот на 1940 година, СКОЈ имала околу 200 приврзаници во Велес.{{Sfn|Најдовска|2006|p=55}} Во тој период Анде официјално бил примен во Комунистичката партија на Југославија. На [[13 јануари]] [[1941|1941 година]] имало голема провала во СКОЈ каде целиот месен комитет бил уапсан заедно со Кошулчев.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=61}} Таму останал сѐ до крајот на [[Априлска војна|Априлската војна]], кога градот паднал под [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Бугарска фашистичка окупација]].<ref name=":0" /> Сите скоевци биле ослободени и се приклучиле во [[Народноослободителната борба]]. === Во Народноослободителната борба === {{quote|„''...Бујниот расцвет на вашата младост ја пролевте...''“|Партизански натпис во близина на село [[Војница]]}}Неколку дена по [[Бомбардирање на Велес (1941)|бомбардирањето на градот]], раководството на [[СКОЈ]] биле ослободени. Во [[април]] [[1941|1941 година]] било основано месен комитет со следниот состав: [[Јовче Ќучук]] за секретар, [[Боро Мокров]], Веса Дусниева, Ѓоре Сланев и Никола Митевски за членови. На [[14 мај]] се приклучил и Анде Кошулчев{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=61}} а во [[август]] бил примен [[Данчо Зографски]].{{Sfn|Зографски|1969|p=55}} За кратко време Кошулчев бил назначен за секретар на партиската организација.<ref name=":0" /> Кошулчев добил наредба да води агитација меѓу велешкото население. По неколку месеци биле основани политички кадри во населбите [[Сар Маале|Сармаале]], [[Црна Џамија]], [[Којник]] и [[Прцорек]].{{Sfn|Малковски|2021|p=197-200}} Уште само на 18 годишна возраст оставил силен впечаток во велешкиот огранок на [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]]. По [[Операција Барбароса]], КПЈ добиле наредба од [[Комунистичка интернационала|Комунистичката интернационална]] да почнат со вооружена борба. На [[28 јуни]] 1941 година, [[Покраински комитет на Македонија|Покраинскиот комитет на Македонија]] го основале првиот воен штаб со состав: [[Методија Шаторов-Шарло]] за секретар, [[Бранислав Шикиќ]], [[Коце Металец]] и [[Љубомир Лековиќ - Горски|Љубомир Лековиќ]] за членови. Околу почетокот на [[јули]], Месниот комитет на Велес донесол одлука да почнат со вооружена борба. Кон крајот на [[декември]] [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]] го имала следниот состав: [[Благој Страчковски]] за секретар, Ѓоре Сланев за заменик секретар, Никола Митевски, Анде Кошулчев, Данчо Зографски и [[Благојка Демниева-Кузмановска|Благојка Демниева]] за членови.{{Sfn|Зографски|1969|p=99}} На [[2 декември]] 1941 година имало масовна провала но Анде Кошулчев не бил уапсан. Кон крајот на годината [[Вера Ацева]] престојувала во градот. Во тоа време Кошулчев дејствувал легално и помогнал со материјални средства за формирање на велешки партизански одред.{{Sfn|Малковски|2021|p=191-192}} Околу [[јануари]] [[1942|1942 година]], [[Мара Нацева]] престојувала во градот. Под нејзина иницијатива било основано Воениот месен штаб на Велешката партиска организација со следниот состав: [[Димче Мирчев]] за водач, Милан Сланев, Јован Матев и Анде Кошулчев за членови. Неколку недели подоцна [[Мирче Ацев]] и [[Страшо Пинџур]] го посетиле градот со цел да помогнат со внатрешното организирање. Кошулчев добил наредба да почне со собирање на оружја и парични средства за велешкиот партизански одред. Кошулчев отворил работилница заедно со Тошо Коларов каде нелегално обработувале оружја.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=110}} Подоцна Јовче Матев бил одговорен за оружје додека Кошулчев бил назначен за санитација.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=98}} Добил финансиска поддршка [[Маца Овчарова]], Благојка Демниева, браќата Алчеви и Борис Вишин.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=110}} === Кон партизанството === {{quote|„''и јас ќе си појдам, мамо{{нр}}и јас ќе си појдам{{нр}}горе во шумата...''“|Народна партизанска песна}} {| class="wikitable" ! colspan="8" |Состав на Втората чета на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“<ref>{{Наведени вести|url=https://duma.mk/25986-2018-09-09-16-45-26/|title=Потсетување на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“|last=Данов|first=Љупчо|date=9 септември 2018|work=Дума}}</ref> |- !Борци !Родно место !Борци !Родно место !Борци !Родно место !Борци !Родно место |- |Јован Андреев |[[Војница]] |[[Павле Игновски]] |[[Крајници (село)|Крајници]] |[[Наќо Мешков]] |[[Ваташа]] |[[Благој Страчковски|Благој Страчков]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |- |Перко Андреев |[[Степанци (Велешко)|Степанци]] |[[Родна Ивева]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |[[Миле Милев]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |Коле Стојанов |[[Скачинци]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=378}} |- |[[Нада Бутникошарева]]<sup>†</sup> |[[Војница]] |[[Благој Јанушев]]<sup>†</sup> |[[Прждево]] |[[Киро Петров]]<sup>†</sup> |[[Бусилци]] |Јово Сеизов |[[Кавадарци]] |- |Ѓорѓи Бобев |[[Велес]] |[[Стојан Трајков]]<sup>†</sup> |[[Чашка]] |Благој Неделков |[[Војница]] |Тодор Трчков |[[Велес]] |- |Богдан Видовски |[[Војница]] |Димче Јовевски |[[Црквино]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=367}} |[[Трајче Панов]]<sup>†</sup> |[[Двориште (Велешко)|Двориште]] |Ѓорѓи Темелков |[[Војница]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=379}} |- |[[Славко Давчев]]<sup>†</sup> |[[Долно Чичево]] |Илија Климкаров<sup>†</sup> |[[Велес]] |Коле Петков |[[Ораовец]] |[[Благојка Џалева]] |[[Велес]] |- |Борис Дурчев |[[Војница]] |'''Анде Кошулчев'''<sup>†</sup> |[[Велес]] |Славе Петков<sup>†</sup> |[[Ораовец]] |Јордан Џурнов<sup>†</sup> |[[Велес]] |- |Дончо Димов |[[Војница]] |[[Јордан Лазаревски]] |[[Велес]] |Орце Ризов |[[Подлес]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=364}} ! ! |- ! colspan="8" |† — Загинале за време на [[Народноослободителната борба]] {{Мали|([[Список на жртви од Велес и Велешко за време на Народноослободителната борба|извор]])}} |} === Судбина === {{Поврзано|Битка кај Војничка Пештера}}{{quote|„''Нивната смрт — најубавото соѕвездие на нашето небо.''“|''[[Спомен-костурница (Велес)|Натпис во Велешката спомен-костурница]]''<ref>{{Наведени вести|title=Tomb to the Heroes of WWII in Veles|url=https://www.spomenikdatabase.org/veles|work=Spomenik Database}}</ref>}} == Повоено и чест == == Наводи == {{Наводи|2}} === Библиографија === * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/31659018|title=Велешкиот партизански одред во 1942 година|last=Васковиќ-Вангели|first=Вера|publisher=Општински одбор на Сојузот на борците од НОАВМ|year=1999|isbn=9989878315|location=[[Велес]]}} * {{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B8_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%BE_%D0%B2%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D1%80/NKF6AAAAIAAJ|title=Велес и Велешко во Народноослободителната војна 1942|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Општински одбор на Сојузот на Здруженијата на борците од НОВ|year=1969|isbn=|location=[[Скопје]]|author-link=Данчо Зографски}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/53598213|title=Велес во Втората светска војна: 1941-1945|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Европа 92|year=2021|isbn=978-608-245-670-6|location=[[Кочани]]|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/74d4254e-eda0-4fa9-8382-287674752c65|title=Историја на секојдневниот живот во Велес меѓу Двете светски војни|last=Најдовска|first=Јасминка|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2006|location=[[Скопје]]}} k3edck12nwuegazs9iybgqrobqyhc6c 5651251 5651250 2026-10-29T14:43:19Z Gurther 105215 5651251 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Воено лице|име=Анде Ристов Кошулчев|слика=[[File:Анде-Кошулчев.png|250px]]|живеел=[[23 јануари]] [[1923]] — [[16 декември]] [[1942]]|роден-место=[[Велес]], [[Велешки Срез]], [[Кралство Југославија]]|починал-место=[[Војница]], [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Окупирана Македонија]]|држава=[[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]] {{мали|(1940-1941)}}{{нр}}[[Комунистичка партија на Југославија]] {{мали|(1941-1942)}}|гранка=[[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“]]|служба-време=[[1940]] — [[1942]]|битки={{Tree list}} * [[Народноослободителна војна]] ** [[Битка кај Војничка Пештера]] {{Tree list/end}}|роднини=[[Маца Аџиристова]]{{*}}[[Васа Кошулчева]]}} '''Анде Ристов Кошулчев''' ([[Велес]], [[23 јануари]] [[1923]] — [[Војница]], [[16 декември]] [[1942]]) — [[Македонци|македонски]] [[партизан]] и учесник во [[Народноослободителната борба]]. Деец на [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]]. Произлегува од сиромашно бедно семејство. Уште од млада возраст бил принуден да патува во [[Србија]] како [[печалбар]]. Работел во [[Белград]] и подоцна се преселил во [[Чачак]]. Таму се запознал со приврзаници на [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]]. Се приклучил во градскиот синдикален сојуз и учествувал во работничките штрајкови. Поради тоа бил уапсан, мачен и интерниран во Велес. Околу [[1938|1938 година]] бил ослободен и учествувал во комунистичкото движење во Велес. Во [[мај]] [[1940|1940 година]] се приклучил во новиот состав на СКОЈ во Велес и во [[1941|1941 година]] се приклучил во Комунистичката партија на Југославија. За време на [[Втората светска војна]], Кошулчев помогнал со снабдување на [[НОПО „Пере Тошев“|Велешкиот партизански одред „Пере Тошев“]]. Како член на Воениот штаб на Велес, помогнал со координација на дезертери од [[Бугарска армија|Бугарската војска]]. Околу [[ноември]] [[1942|1942 година]] се сместил во [[Лисец (Голешница)|планината Лисец]] каде се приклучил во втората чета на новосоздадениот [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“]]. Учествувал во акциите кај селата [[Витанци]] и [[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село]], каде загинал [[Благој Ѓорев]]. Во зимата се сместиле кај [[Војница]]. Неочекувано биле предадени од селскиот ловец Тодор Мирчев. На 16 декември 1942 година почнала [[Битка кај Војничка Пештера|Битката кај Војничка Пештера]] каде Анде Кошулчев се самоубил пред да биде фатен од [[Велешка контрачета|Велешката контрачета]]. По Народноослободителната борба, неговите моште биле пренесени во [[Црква „Св. Пантелејмон“ - Велес|црквата „Св. Пантелејмон“]]. Таму останале сѐ до [[1980|1980 година]], кога биле префрлени во новоизградената [[Спомен-костурница (Велес)|Велешка спомен-костурница]]. Таму бил погребан заедно со неговите постари браќа Владо и Никола кои исто така загинале за време на Втората светска војна. Велешката фирма „БРАКО“ ('''Бра'''ќа '''Ко'''шулчеви) е именувана по нив. Споменик за трите браќа бил изграден во градот и неколку улици се именувани по нив. Нивната мајка [[Васа Кошулчева]] била носителка на [[Партизанска споменица 1941|Партизанската споменица 1941]]. == Животопис == === Потекло и рани години === {{quote|„''Потеклото и семејната средина се фундаментален елемент во биографијата на една личност. Тие го обусловуваат неговиот живот во неговата најрана фаза, а оставаат траги во целокупната негова натамошна дејност.''“|''[[Христо Андонов Полјански]]''<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?redir_esc=y&id=cysBAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=%22%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%BE+%D0%B8+%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%98%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%22|title=Гоце Делчев и неговото време|last=Андонов-Полјански|first=Христо|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1978|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански|page=65}}</ref>}} Анде Кошулчев е роден на [[23 јануари]] [[1923|1923 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Кралството Југославија]]. Потекнува од старата велешка населба Бузаана, меѓу Мегдан и [[Којник]]. Нивната куќа се наоѓала во долниот дел од сокакот во исто маало со семејството Митреви — семејната лоза на партизанот и првоборец [[Димко Митрев]]. Денес, каде што претходно била куќата на Кошулчеви, стои натпис: „''Во оваа куќа се родија и одрастија браќата Владо, Никола и Анде Кошулчеви кои со оружје в рака во неравен бој против германо-бугарските окупатори ги положија своите животи за ослободувањето на својот напреден народ.''“<ref>{{Наведени вести|url=https://duma.mk/region/veles-3/2015-12-06-13-10-17/|title=Бузаана, старо велешко маало опеано во народна песна|last=Андреевски|first=Стоилко|date=6 декември 2015|work=Дума}}</ref> Произлегува од сиромашно работничко семејство со двајца браќа и една сестра. Неговиот татко Ристо бил општ физички работник под бедни услови. Немал доволно пари да си го прехрани семејството. Само најстариот брат [[Владо Кошулчев|Владо]] (1912 — 1943) завршил основно образование додека останатите биле школувани од нивната мајка [[Васа Кошулчева|Васа]] (1887 — 1970). Кон крајот на [[1920-тите]], Владо се запишал во курсови за [[телеграф]] додека [[Никола Кошулчев|Никола]] (1919 — 1944) му помогал на татко му. Нивната сестра [[Маца Аџиристова|Маца]] (1913 — ?) и помогнала на мајка ѝ со секојдневните обврски. По [[Втората светска војна]], се омажила со Киро Аџиристов.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/bib/13045057|title=Велес и Велешко во Народно ослободителна војна 1941-1945, Спомен книга|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|location=[[Куманово]]|pages=40-41|author-link=Ѓорѓи Малковски}}</ref> Поради нивните сиромашни услови, Анде Кошулчев бил принуден да работи од млада возраст. Во првата половина на [[1930-тите]] се преселил во [[Белград]]. По неколку месеци се преселил во [[Чачак|градот Чачак]]. Таму се запознал со приврзаници на Обединетиот работнички синдикален сојуз на Југославија (ОРССЈ; {{Langx|sh|Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije}}). Преку нив, Анде се запознал со [[марксизмот]] и комунистичката литература. Се приклучил во ОРССЈ и учествувал во напредното работничко движење. Поради тоа бил уапсан и интерниран во Велес. Таму бил тепан и мачен за да се добие некакво признание, но Анде никого не го издал. Од затвор бил пуштен во [[1938|1938 година]].<ref name=":0" /> Во неговиот роден град се запознал со дејци од [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]], во тоа време организацијата имала околу 150 приврзаници и помалку од 35 членови.''{{Sfn|Малковски|2021|p=180}}''[[Податотека:Demonstracii, Veles, 1939.jpg|мини|308x308пкс|Демонстрации во [[Велес]], [[1939|1939 година]]. Сликани од [[Љубе Манушев|Љубомир Манушев]].]]Истата година се приклучил во велешкиот огранок на ОРССЈ, кое во тоа време имало околу 1.500 членови. Тие претежно биле [[Бербер|берберџии]], работници во велешкиот Монопол и индустриски работници.{{Sfn|Најдовска|2006|p=51}} Организационите способности што Анде Кошулчев ги стекнал во Чачак и Белград ги употребил при организирање штрајкови во Велес.<ref name=":0" /> Неговиот најпознат штрајк е во [[Ќерамидна|ќерамидната]] фабрика „Вила Зора“. Нивното работно време било 12-16 часа со 6 [[Југословенски динар|динари]] дневница. Тие добиле финансиска поддршка од [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]] и ОРССЈ. По неколку недели, сопственик го намалил работното време во 8 часа и ја зголемил дневницата до 14 динари.{{Sfn|Најдовска|2006|p=175}} Поради тоа што КПЈ била забранета, при [[Парламентарни избори во Југославија (1938)|парламентарни избори во декември 1938 година]] — Анде Кошулчев патувал со други социјалисти низ [[Велешко]] каде воделе агитација за Српската земјоделска партија.{{Sfn|Најдовска|2006|p=53}} Во [[пролетта]] [[1940|1940 година]] било основано велешкиот огранок на СКОЈ со следниот состав: [[Димче Мирчев]] за секретар, Борис Кузманов, Орце Џурнов, Нада Миџова, [[Боро Мокров]], Кочо Алчев и Анде Кошулчев за членови.{{Sfn|Зографски|1969|p=95}} Организацијата имала масовно влијание врз велешката младина, вклучувајќи го Кошулчев. Кон крајот на 1940 година, СКОЈ имала околу 200 приврзаници во Велес.{{Sfn|Најдовска|2006|p=55}} Во тој период Анде официјално бил примен во Комунистичката партија на Југославија. На [[13 јануари]] [[1941|1941 година]] имало голема провала во СКОЈ каде целиот месен комитет бил уапсан заедно со Кошулчев.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=61}} Таму останал сѐ до крајот на [[Априлска војна|Априлската војна]], кога градот паднал под [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Бугарска фашистичка окупација]].<ref name=":0" /> Сите скоевци биле ослободени и се приклучиле во [[Народноослободителната борба]]. === Во Народноослободителната борба === {{quote|„''...Бујниот расцвет на вашата младост ја пролевте...''“|Партизански натпис во близина на село [[Војница]]}}Неколку дена по [[Бомбардирање на Велес (1941)|бомбардирањето на градот]], раководството на [[СКОЈ]] биле ослободени. Во [[април]] [[1941|1941 година]] било основано месен комитет со следниот состав: [[Јовче Ќучук]] за секретар, [[Боро Мокров]], Веса Дусниева, Ѓоре Сланев и Никола Митевски за членови. На [[14 мај]] се приклучил и Анде Кошулчев{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=61}} а во [[август]] бил примен [[Данчо Зографски]].{{Sfn|Зографски|1969|p=55}} За кратко време Кошулчев бил назначен за секретар на партиската организација.<ref name=":0" /> Кошулчев добил наредба да води агитација меѓу велешкото население. По неколку месеци биле основани политички кадри во населбите [[Сар Маале|Сармаале]], [[Црна Џамија]], [[Којник]] и [[Прцорек]].{{Sfn|Малковски|2021|p=197-200}} Уште само на 18 годишна возраст оставил силен впечаток во велешкиот огранок на [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]]. По [[Операција Барбароса]], КПЈ добиле наредба од [[Комунистичка интернационала|Комунистичката интернационална]] да почнат со вооружена борба. На [[28 јуни]] 1941 година, [[Покраински комитет на Македонија|Покраинскиот комитет на Македонија]] го основале првиот воен штаб со состав: [[Методија Шаторов-Шарло]] за секретар, [[Бранислав Шикиќ]], [[Коце Металец]] и [[Љубомир Лековиќ - Горски|Љубомир Лековиќ]] за членови. Околу почетокот на [[јули]], Месниот комитет на Велес донесол одлука да почнат со вооружена борба. Кон крајот на [[декември]] [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]] го имала следниот состав: [[Благој Страчковски]] за секретар, Ѓоре Сланев за заменик секретар, Никола Митевски, Анде Кошулчев, Данчо Зографски и [[Благојка Демниева-Кузмановска|Благојка Демниева]] за членови.{{Sfn|Зографски|1969|p=99}} На [[2 декември]] 1941 година имало масовна провала но Анде Кошулчев не бил уапсан. Кон крајот на годината [[Вера Ацева]] престојувала во градот. Во тоа време Кошулчев дејствувал легално и помогнал со материјални средства за формирање на велешки партизански одред.{{Sfn|Малковски|2021|p=191-192}} Околу [[јануари]] [[1942|1942 година]], [[Мара Нацева]] престојувала во градот. Под нејзина иницијатива било основано Воениот месен штаб на Велешката партиска организација со следниот состав: [[Димче Мирчев]] за водач, Милан Сланев, Јован Матев и Анде Кошулчев за членови. Неколку недели подоцна [[Мирче Ацев]] и [[Страшо Пинџур]] го посетиле градот со цел да помогнат со внатрешното организирање. Кошулчев добил наредба да почне со собирање на оружја и парични средства за велешкиот партизански одред. Кошулчев отворил работилница заедно со Тошо Коларов каде нелегално обработувале оружја.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=110}} Подоцна Јовче Матев бил одговорен за оружје додека Кошулчев бил назначен за санитација.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=98}} Добил финансиска поддршка [[Маца Овчарова]], Благојка Демниева, браќата Алчеви и Борис Вишин.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=110}} Кон крајот на [[март]] и почетокот на [[април]], Кошулчев работел како курир за Покраинскиот комитет. На [[12 април]] 1942 година: Димко Јосифовски, Јордан Мартиновски, Илија Капчев и Борис Танев основале воена база на [[Лисец (Голешница)|планината Лисец]] — во близина на [[Долно Јаболчиште]]. Таму постепено се сместиле дезертери од [[Бугарска армија|Бугарската војска]]. За неколку дена пристигнале [[Богдан Каракостев]] и [[Киро Ќучук|Киро Ќучук-Себура]].{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=121}} Пет групи на дезертери се сместиле во воената база, првата била предводена од [[Димко Митрев]], втората од Борис Таневски, третата од Богдан Каракостев и четвртата од Анде Кошулчев.{{Sfn|Малковски|2021|p=264-266}} Како курир им помогнал на поранешни партизани од [[Прв скопски партизански одред|Скопскиот одред]] да се сместат во Лисец. Неговата група била составена од: [[Ружа Бак]], [[Благој Давков]], Јово Сеизов, Ристо Најдовски и Владо Јорданов. На [[21 април]] 1942 година во планината Лисец било основано [[НОПО „Пере Тошев“|Велешкиот народноослободителен партизански одред „Пере Тошев“]] со три чети.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=121}} === Кон партизанството === {{quote|„''и јас ќе си појдам, мамо{{нр}}и јас ќе си појдам{{нр}}горе во шумата...''“|Народна партизанска песна}} {| class="wikitable" ! colspan="8" |Состав на Втората чета на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“<ref>{{Наведени вести|url=https://duma.mk/25986-2018-09-09-16-45-26/|title=Потсетување на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“|last=Данов|first=Љупчо|date=9 септември 2018|work=Дума}}</ref> |- !Борци !Родно место !Борци !Родно место !Борци !Родно место !Борци !Родно место |- |Јован Андреев |[[Војница]] |[[Павле Игновски]] |[[Крајници (село)|Крајници]] |[[Наќо Мешков]] |[[Ваташа]] |[[Благој Страчковски|Благој Страчков]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |- |Перко Андреев |[[Степанци (Велешко)|Степанци]] |[[Родна Ивева]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |[[Миле Милев]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |Коле Стојанов |[[Скачинци]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=378}} |- |[[Нада Бутникошарева]]<sup>†</sup> |[[Војница]] |[[Благој Јанушев]]<sup>†</sup> |[[Прждево]] |[[Киро Петров]]<sup>†</sup> |[[Бусилци]] |Јово Сеизов |[[Кавадарци]] |- |Ѓорѓи Бобев |[[Велес]] |[[Стојан Трајков]]<sup>†</sup> |[[Чашка]] |Благој Неделков |[[Војница]] |Тодор Трчков |[[Велес]] |- |Богдан Видовски |[[Војница]] |Димче Јовевски |[[Црквино]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=367}} |[[Трајче Панов]]<sup>†</sup> |[[Двориште (Велешко)|Двориште]] |Ѓорѓи Темелков |[[Војница]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=379}} |- |[[Славко Давчев]]<sup>†</sup> |[[Долно Чичево]] |Илија Климкаров<sup>†</sup> |[[Велес]] |Коле Петков |[[Ораовец]] |[[Благојка Џалева]] |[[Велес]] |- |Борис Дурчев |[[Војница]] |'''Анде Кошулчев'''<sup>†</sup> |[[Велес]] |Славе Петков<sup>†</sup> |[[Ораовец]] |Јордан Џурнов<sup>†</sup> |[[Велес]] |- |Дончо Димов |[[Војница]] |[[Јордан Лазаревски]] |[[Велес]] |Орце Ризов |[[Подлес]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=364}} ! ! |- ! colspan="8" |† — Загинале за време на [[Народноослободителната борба]] {{Мали|([[Список на жртви од Велес и Велешко за време на Народноослободителната борба|извор]])}} |} === Судбина === {{Поврзано|Битка кај Војничка Пештера}}{{quote|„''Нивната смрт — најубавото соѕвездие на нашето небо.''“|''[[Спомен-костурница (Велес)|Натпис во Велешката спомен-костурница]]''<ref>{{Наведени вести|title=Tomb to the Heroes of WWII in Veles|url=https://www.spomenikdatabase.org/veles|work=Spomenik Database}}</ref>}} == Повоено и чест == == Наводи == {{Наводи|2}} === Библиографија === * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/31659018|title=Велешкиот партизански одред во 1942 година|last=Васковиќ-Вангели|first=Вера|publisher=Општински одбор на Сојузот на борците од НОАВМ|year=1999|isbn=9989878315|location=[[Велес]]}} * {{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B8_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%BE_%D0%B2%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D1%80/NKF6AAAAIAAJ|title=Велес и Велешко во Народноослободителната војна 1942|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Општински одбор на Сојузот на Здруженијата на борците од НОВ|year=1969|isbn=|location=[[Скопје]]|author-link=Данчо Зографски}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/53598213|title=Велес во Втората светска војна: 1941-1945|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Европа 92|year=2021|isbn=978-608-245-670-6|location=[[Кочани]]|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/74d4254e-eda0-4fa9-8382-287674752c65|title=Историја на секојдневниот живот во Велес меѓу Двете светски војни|last=Најдовска|first=Јасминка|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2006|location=[[Скопје]]}} czvchwaduo9y7p50r2oe7ag0h0ehp55 5651253 5651251 2026-10-29T14:52:53Z Gurther 105215 5651253 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Воено лице|име=Анде Ристов Кошулчев|слика=[[File:Анде-Кошулчев.png|250px]]|живеел=[[23 јануари]] [[1923]] — [[16 декември]] [[1942]]|роден-место=[[Велес]], [[Велешки Срез]], [[Кралство Југославија]]|починал-место=[[Војница]], [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Окупирана Македонија]]|држава=[[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]] {{мали|(1940-1941)}}{{нр}}[[Комунистичка партија на Југославија]] {{мали|(1941-1942)}}|гранка=[[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“]]|служба-време=[[1940]] — [[1942]]|битки={{Tree list}} * [[Народноослободителна војна]] ** [[Битка кај Војничка Пештера]] {{Tree list/end}}|роднини=[[Маца Аџиристова]]{{*}}[[Васа Кошулчева]]}} '''Анде Ристов Кошулчев''' ([[Велес]], [[23 јануари]] [[1923]] — [[Војница]], [[16 декември]] [[1942]]) — [[Македонци|македонски]] [[партизан]] и учесник во [[Народноослободителната борба]]. Деец на [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]]. Произлегува од сиромашно бедно семејство. Уште од млада возраст бил принуден да патува во [[Србија]] како [[печалбар]]. Работел во [[Белград]] и подоцна се преселил во [[Чачак]]. Таму се запознал со приврзаници на [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]]. Се приклучил во градскиот синдикален сојуз и учествувал во работничките штрајкови. Поради тоа бил уапсан, мачен и интерниран во Велес. Околу [[1938|1938 година]] бил ослободен и учествувал во комунистичкото движење во Велес. Во [[мај]] [[1940|1940 година]] се приклучил во новиот состав на СКОЈ во Велес и во [[1941|1941 година]] се приклучил во Комунистичката партија на Југославија. За време на [[Втората светска војна]], Кошулчев помогнал со снабдување на [[НОПО „Пере Тошев“|Велешкиот партизански одред „Пере Тошев“]]. Како член на Воениот штаб на Велес, помогнал со координација на дезертери од [[Бугарска армија|Бугарската војска]]. Околу [[ноември]] [[1942|1942 година]] се сместил во [[Лисец (Голешница)|планината Лисец]] каде се приклучил во втората чета на новосоздадениот [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“]]. Учествувал во акциите кај селата [[Витанци]] и [[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село]], каде загинал [[Благој Ѓорев]]. Во зимата се сместиле кај [[Војница]]. Неочекувано биле предадени од селскиот ловец Тодор Мирчев. На 16 декември 1942 година почнала [[Битка кај Војничка Пештера|Битката кај Војничка Пештера]] каде Анде Кошулчев се самоубил пред да биде фатен од [[Велешка контрачета|Велешката контрачета]]. По Народноослободителната борба, неговите моште биле пренесени во [[Црква „Св. Пантелејмон“ - Велес|црквата „Св. Пантелејмон“]]. Таму останале сѐ до [[1980|1980 година]], кога биле префрлени во новоизградената [[Спомен-костурница (Велес)|Велешка спомен-костурница]]. Таму бил погребан заедно со неговите постари браќа Владо и Никола кои исто така загинале за време на Втората светска војна. Велешката фирма „БРАКО“ ('''Бра'''ќа '''Ко'''шулчеви) е именувана по нив. Споменик за трите браќа бил изграден во градот и неколку улици се именувани по нив. Нивната мајка [[Васа Кошулчева]] била носителка на [[Партизанска споменица 1941|Партизанската споменица 1941]]. == Животопис == === Потекло и рани години === {{quote|„''Потеклото и семејната средина се фундаментален елемент во биографијата на една личност. Тие го обусловуваат неговиот живот во неговата најрана фаза, а оставаат траги во целокупната негова натамошна дејност.''“|''[[Христо Андонов Полјански]]''<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?redir_esc=y&id=cysBAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=%22%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%BE+%D0%B8+%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%98%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%22|title=Гоце Делчев и неговото време|last=Андонов-Полјански|first=Христо|publisher=[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]|year=1978|location=[[Скопје]]|author-link=Христо Андонов Полјански|page=65}}</ref>}} Анде Кошулчев е роден на [[23 јануари]] [[1923|1923 година]] во [[Велес|градот Велес]], тогаш дел од [[Кралството Југославија]]. Потекнува од старата велешка населба Бузаана, меѓу Мегдан и [[Којник]]. Нивната куќа се наоѓала во долниот дел од сокакот во исто маало со семејството Митреви — семејната лоза на партизанот и првоборец [[Димко Митрев]]. Денес, каде што претходно била куќата на Кошулчеви, стои натпис: „''Во оваа куќа се родија и одрастија браќата Владо, Никола и Анде Кошулчеви кои со оружје в рака во неравен бој против германо-бугарските окупатори ги положија своите животи за ослободувањето на својот напреден народ.''“<ref>{{Наведени вести|url=https://duma.mk/region/veles-3/2015-12-06-13-10-17/|title=Бузаана, старо велешко маало опеано во народна песна|last=Андреевски|first=Стоилко|date=6 декември 2015|work=Дума}}</ref> Произлегува од сиромашно работничко семејство со двајца браќа и една сестра. Неговиот татко Ристо бил општ физички работник под бедни услови. Немал доволно пари да си го прехрани семејството. Само најстариот брат [[Владо Кошулчев|Владо]] (1912 — 1943) завршил основно образование додека останатите биле школувани од нивната мајка [[Васа Кошулчева|Васа]] (1887 — 1970). Кон крајот на [[1920-тите]], Владо се запишал во курсови за [[телеграф]] додека [[Никола Кошулчев|Никола]] (1919 — 1944) му помогал на татко му. Нивната сестра [[Маца Аџиристова|Маца]] (1913 — ?) и помогнала на мајка ѝ со секојдневните обврски. По [[Втората светска војна]], се омажила со Киро Аџиристов.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/bib/13045057|title=Велес и Велешко во Народно ослободителна војна 1941-1945, Спомен книга|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|location=[[Куманово]]|pages=40-41|author-link=Ѓорѓи Малковски}}</ref> Поради нивните сиромашни услови, Анде Кошулчев бил принуден да работи од млада возраст. Во првата половина на [[1930-тите]] се преселил во [[Белград]]. По неколку месеци се преселил во [[Чачак|градот Чачак]]. Таму се запознал со приврзаници на Обединетиот работнички синдикален сојуз на Југославија (ОРССЈ; {{Langx|sh|Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije}}). Преку нив, Анде се запознал со [[марксизмот]] и комунистичката литература. Се приклучил во ОРССЈ и учествувал во напредното работничко движење. Поради тоа бил уапсан и интерниран во Велес. Таму бил тепан и мачен за да се добие некакво признание, но Анде никого не го издал. Од затвор бил пуштен во [[1938|1938 година]].<ref name=":0" /> Во неговиот роден град се запознал со дејци од [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]], во тоа време организацијата имала околу 150 приврзаници и помалку од 35 членови.''{{Sfn|Малковски|2021|p=180}}''[[Податотека:Demonstracii, Veles, 1939.jpg|мини|308x308пкс|Демонстрации во [[Велес]], [[1939|1939 година]]. Сликани од [[Љубе Манушев|Љубомир Манушев]].]]Истата година се приклучил во велешкиот огранок на ОРССЈ, кое во тоа време имало околу 1.500 членови. Тие претежно биле [[Бербер|берберџии]], работници во велешкиот Монопол и индустриски работници.{{Sfn|Најдовска|2006|p=51}} Организационите способности што Анде Кошулчев ги стекнал во Чачак и Белград ги употребил при организирање штрајкови во Велес.<ref name=":0" /> Неговиот најпознат штрајк е во [[Ќерамидна|ќерамидната]] фабрика „Вила Зора“. Нивното работно време било 12-16 часа со 6 [[Југословенски динар|динари]] дневница. Тие добиле финансиска поддршка од [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]] и ОРССЈ. По неколку недели, сопственик го намалил работното време во 8 часа и ја зголемил дневницата до 14 динари.{{Sfn|Најдовска|2006|p=175}} Поради тоа што КПЈ била забранета, при [[Парламентарни избори во Југославија (1938)|парламентарни избори во декември 1938 година]] — Анде Кошулчев патувал со други социјалисти низ [[Велешко]] каде воделе агитација за Српската земјоделска партија.{{Sfn|Најдовска|2006|p=53}} Во [[пролетта]] [[1940|1940 година]] било основано велешкиот огранок на СКОЈ со следниот состав: [[Димче Мирчев]] за секретар, Борис Кузманов, Орце Џурнов, Нада Миџова, [[Боро Мокров]], Кочо Алчев и Анде Кошулчев за членови.{{Sfn|Зографски|1969|p=95}} Организацијата имала масовно влијание врз велешката младина, вклучувајќи го Кошулчев. Кон крајот на 1940 година, СКОЈ имала околу 200 приврзаници во Велес.{{Sfn|Најдовска|2006|p=55}} Во тој период Анде официјално бил примен во Комунистичката партија на Југославија. На [[13 јануари]] [[1941|1941 година]] имало голема провала во СКОЈ каде целиот месен комитет бил уапсан заедно со Кошулчев.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=61}} Таму останал сѐ до крајот на [[Априлска војна|Априлската војна]], кога градот паднал под [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Бугарска фашистичка окупација]].<ref name=":0" /> Сите скоевци биле ослободени и се приклучиле во [[Народноослободителната борба]]. === Во Народноослободителната борба === {{quote|„''...Бујниот расцвет на вашата младост ја пролевте...''“|Партизански натпис во близина на село [[Војница]]}}Неколку дена по [[Бомбардирање на Велес (1941)|бомбардирањето на градот]], раководството на [[СКОЈ]] биле ослободени. Во [[април]] [[1941|1941 година]] било основано месен комитет со следниот состав: [[Јовче Ќучук]] за секретар, [[Боро Мокров]], Веса Дусниева, Ѓоре Сланев и Никола Митевски за членови. На [[14 мај]] се приклучил и Анде Кошулчев{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=61}} а во [[август]] бил примен [[Данчо Зографски]].{{Sfn|Зографски|1969|p=55}} За кратко време Кошулчев бил назначен за секретар на партиската организација.<ref name=":0" /> Кошулчев добил наредба да води агитација меѓу велешкото население. По неколку месеци биле основани политички кадри во населбите [[Сар Маале|Сармаале]], [[Црна Џамија]], [[Којник]] и [[Прцорек]].{{Sfn|Малковски|2021|p=197-200}} Уште само на 18 годишна возраст оставил силен впечаток во велешкиот огранок на [[Комунистичката Партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]]. По [[Операција Барбароса]], КПЈ добиле наредба од [[Комунистичка интернационала|Комунистичката интернационална]] да почнат со вооружена борба. На [[28 јуни]] 1941 година, [[Покраински комитет на Македонија|Покраинскиот комитет на Македонија]] го основале првиот воен штаб со состав: [[Методија Шаторов-Шарло]] за секретар, [[Бранислав Шикиќ]], [[Коце Металец]] и [[Љубомир Лековиќ - Горски|Љубомир Лековиќ]] за членови. Околу почетокот на [[јули]], Месниот комитет на Велес донесол одлука да почнат со вооружена борба. Кон крајот на [[декември]] [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија]] го имала следниот состав: [[Благој Страчковски]] за секретар, Ѓоре Сланев за заменик секретар, Никола Митевски, Анде Кошулчев, Данчо Зографски и [[Благојка Демниева-Кузмановска|Благојка Демниева]] за членови.{{Sfn|Зографски|1969|p=99}} На [[2 декември]] 1941 година имало масовна провала но Анде Кошулчев не бил уапсан. Кон крајот на годината [[Вера Ацева]] престојувала во градот. Во тоа време Кошулчев дејствувал легално и помогнал со материјални средства за формирање на велешки партизански одред.{{Sfn|Малковски|2021|p=191-192}} Околу [[јануари]] [[1942|1942 година]], [[Мара Нацева]] престојувала во градот. Под нејзина иницијатива било основано Воениот месен штаб на Велешката партиска организација со следниот состав: [[Димче Мирчев]] за водач, Милан Сланев, Јован Матев и Анде Кошулчев за членови. Неколку недели подоцна [[Мирче Ацев]] и [[Страшо Пинџур]] го посетиле градот со цел да помогнат со внатрешното организирање. Кошулчев добил наредба да почне со собирање на оружја и парични средства за велешкиот партизански одред. Кошулчев отворил работилница заедно со Тошо Коларов каде нелегално обработувале оружја.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=110}} Подоцна Јовче Матев бил одговорен за оружје додека Кошулчев бил назначен за санитација.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=98}} Добил финансиска поддршка [[Маца Овчарова]], Благојка Демниева, браќата Алчеви и Борис Вишин.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=110}} Кон крајот на [[март]] и почетокот на [[април]], Кошулчев работел како курир за Покраинскиот комитет. На [[12 април]] 1942 година: Димко Јосифовски, Јордан Мартиновски, Илија Капчев и Борис Танев основале воена база на [[Лисец (Голешница)|планината Лисец]] — во близина на [[Долно Јаболчиште]]. Таму постепено се сместиле дезертери од [[Бугарска армија|Бугарската војска]]. За неколку дена пристигнале [[Богдан Каракостев]] и [[Киро Ќучук|Киро Ќучук-Себура]].{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=121}} Пет групи на дезертери се сместиле во воената база, првата била предводена од [[Димко Митрев]], втората од Борис Таневски, третата од Богдан Каракостев и четвртата од Анде Кошулчев.{{Sfn|Малковски|2021|p=264-266}} Како курир им помогнал на поранешни партизани од [[Прв скопски партизански одред|Скопскиот одред]] да се сместат во Лисец. Неговата група била составена од: [[Ружа Бак]], [[Благој Давков]], Јово Сеизов, Ристо Најдовски и Владо Јорданов. На [[21 април]] 1942 година во планината Лисец било основано [[НОПО „Пере Тошев“|Велешкиот народноослободителен партизански одред „Пере Тошев“]] со три чети.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=121}} Кошулчев го пратиле во Велес каде остварил контакт со новосоздадениот [[Главен штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија|Главен штаб на Народноослободителната војска]]. На [[10 мај]] 1942 година одржал говор во Лисец каде ја истакнал историската значајност на НОПО „Пере Тошев“ и континуитетот на [[македонскиот народ]] и [[Странски пропаганди во Македонија|нивната борба против странската тиранија]]. На крајот го прочитал извештајот од ГШ на НОВ и ПОМ за директива на Месниот воен штаб на велешкиот одред. Со тоа го тврдил следниот состав: Борис Таневски за командир, Мегди Мустафов за заменик-командир, Димко Митрев за политички комесар, Благој Давков за заменик-политички комесар и Богдан Каракостев за комесар на изхрана.{{Sfn|Малковски|2021|p=264-266}} Подоцна [[Мице Козароски|Мицко Козароски]] од [[НОПО „Гоце Делчев“]] бил назначен за командир на одредот. Партизанската база била свечено украсена и сите борци почнале да се спремат за војна.{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=122}} === Кон партизанството === {{quote|„''и јас ќе си појдам, мамо{{нр}}и јас ќе си појдам{{нр}}горе во шумата...''“|Народна партизанска песна}} {| class="wikitable" ! colspan="8" |Состав на Втората чета на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“<ref>{{Наведени вести|url=https://duma.mk/25986-2018-09-09-16-45-26/|title=Потсетување на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“|last=Данов|first=Љупчо|date=9 септември 2018|work=Дума}}</ref> |- !Борци !Родно место !Борци !Родно место !Борци !Родно место !Борци !Родно место |- |Јован Андреев |[[Војница]] |[[Павле Игновски]] |[[Крајници (село)|Крајници]] |[[Наќо Мешков]] |[[Ваташа]] |[[Благој Страчковски|Благој Страчков]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |- |Перко Андреев |[[Степанци (Велешко)|Степанци]] |[[Родна Ивева]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |[[Миле Милев]]<sup>†</sup> |[[Велес]] |Коле Стојанов |[[Скачинци]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=378}} |- |[[Нада Бутникошарева]]<sup>†</sup> |[[Војница]] |[[Благој Јанушев]]<sup>†</sup> |[[Прждево]] |[[Киро Петров]]<sup>†</sup> |[[Бусилци]] |Јово Сеизов |[[Кавадарци]] |- |Ѓорѓи Бобев |[[Велес]] |[[Стојан Трајков]]<sup>†</sup> |[[Чашка]] |Благој Неделков |[[Војница]] |Тодор Трчков |[[Велес]] |- |Богдан Видовски |[[Војница]] |Димче Јовевски |[[Црквино]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=367}} |[[Трајче Панов]]<sup>†</sup> |[[Двориште (Велешко)|Двориште]] |Ѓорѓи Темелков |[[Војница]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=379}} |- |[[Славко Давчев]]<sup>†</sup> |[[Долно Чичево]] |Илија Климкаров<sup>†</sup> |[[Велес]] |Коле Петков |[[Ораовец]] |[[Благојка Џалева]] |[[Велес]] |- |Борис Дурчев |[[Војница]] |'''Анде Кошулчев'''<sup>†</sup> |[[Велес]] |Славе Петков<sup>†</sup> |[[Ораовец]] |Јордан Џурнов<sup>†</sup> |[[Велес]] |- |Дончо Димов |[[Војница]] |[[Јордан Лазаревски]] |[[Велес]] |Орце Ризов |[[Подлес]]{{Sfn|Весковиќ-Вангели|1999|p=364}} ! ! |- ! colspan="8" |† — Загинале за време на [[Народноослободителната борба]] {{Мали|([[Список на жртви од Велес и Велешко за време на Народноослободителната борба|извор]])}} |} === Судбина === {{Поврзано|Битка кај Војничка Пештера}}{{quote|„''Нивната смрт — најубавото соѕвездие на нашето небо.''“|''[[Спомен-костурница (Велес)|Натпис во Велешката спомен-костурница]]''<ref>{{Наведени вести|title=Tomb to the Heroes of WWII in Veles|url=https://www.spomenikdatabase.org/veles|work=Spomenik Database}}</ref>}} == Повоено и чест == == Наводи == {{Наводи|2}} === Библиографија === * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/31659018|title=Велешкиот партизански одред во 1942 година|last=Васковиќ-Вангели|first=Вера|publisher=Општински одбор на Сојузот на борците од НОАВМ|year=1999|isbn=9989878315|location=[[Велес]]}} * {{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B8_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%BE_%D0%B2%D0%BE_%D0%BD%D0%B0%D1%80/NKF6AAAAIAAJ|title=Велес и Велешко во Народноослободителната војна 1942|last=Зографски|first=Данчо|publisher=Општински одбор на Сојузот на Здруженијата на борците од НОВ|year=1969|isbn=|location=[[Скопје]]|author-link=Данчо Зографски}} * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/53598213|title=Велес во Втората светска војна: 1941-1945|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Европа 92|year=2021|isbn=978-608-245-670-6|location=[[Кочани]]|author-link=Ѓорѓи Малковски}} * {{Наведена книга|url=https://repository.ukim.mk/entities/publication/74d4254e-eda0-4fa9-8382-287674752c65|title=Историја на секојдневниот живот во Велес меѓу Двете светски војни|last=Најдовска|first=Јасминка|publisher=[[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“]]|year=2006|location=[[Скопје]]}} dyxxvbppam05gjr1vec29ahlcyvvu8u Вселенски војници 0 1364175 5651297 5579472 2026-10-29T17:10:54Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651297 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Вселенски војници|editing=[[Марк Голдблат]]<br>Керолин Рос|budget=100 — 110 милиони долари|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=129 минути|released=7 ноември 1997 г. (САД)|distributor=Sony Pictures Releasing|studio={{plainlist| * [[TriStar Pictures]] * [[Touchstone Pictures]] }}|cinematography=[[Јост Вакано]]|image=Starship Troopers - movie poster.jpg|music=[[Базил Поледорис]]|starring={{plainlist| * [[Каспер ван Дин]] * [[Дина Мајер]] * [[Дениз Ричардс]] * [[Џејк Бјуси]] * [[Нил Патрик Харис]] * [[Патрик Малдун]] * [[Мајкл Ајронсајд]] }}|writer=[[Едвард Нојмајер]]|producer=[[Џон Дејвисон]]<br>[[Алан Маршал]]|director=[[Пол Верховен]]|caption=Плакатот на филмот|alt=|gross=121 милион долари|followed_by=}}'''''Вселенски војници''''' ({{langx|en|Starship Troopers}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] [[филм]] од 1997 г. во режија на Пол Верховен, заснован на истоимениот роман на Роберт Хајнлајн. Во филмот глумат Каспер ван Дин и [[Дениз Ричардс]].<ref>{{Cite web|url=http://www.cbsnews.com/news/last-call-for-these-movies-and-shows-on-netflix-plus-whats-new/|title=Last call for these movies and shows on Netflix, plus what’s new|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018202544/https://www.cbsnews.com/news/last-call-for-these-movies-and-shows-on-netflix-plus-whats-new/|archive-date=2016-10-18|access-date=2016-10-18|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-casper-van-dien-malibu-home-sale-20160913-snap-story.html|title='Starship Troopers' actor Casper Van Dien parts ways with Malibu home|archive-url=https://web.archive.org/web/20161028150052/http://www.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-casper-van-dien-malibu-home-sale-20160913-snap-story.html|archive-date=2016-10-28|access-date=2016-10-18|deadlink=no}}</ref> Филмот, кој припаѓа на жанрот воена научна фантастика, опишува вселенска војна меѓу Земјаните и инсектосличните вонземјани — „Арахнидите“. Неговиот главен лик, Џони Рико, се приклучува во редовите на „Вселенските војници“, и, учествувајќи во битки со Арахниди на други планети, се издигнува од редов во офицер. Иако филмот ги позајмува имињата на ликовите и голем број сижетни точки од романот, неговото целокупно настроение се разликува од книжевниот извор: додека некои критичари го обвиниле романот на Хајнлајн дека промовира [[милитаризам]], па дури и фашистичка идеологија, филмот, според планот на Верховен, требало да биде сатиричен и антивоен. Буџетот на филмот бил од 100 до 110 милиони долари, а заработил 55 милиони долари во [[Соединети Американски Држави|САД]] и 121 милион долари ширум светот. == Содржина == Во далечната иднина, средношколците се охрабруваат да станат граѓани со приклучување во војска. Она што не го знаат е дека наскоро ќе бидат вклучени во целосна војна против планетата од вонземјански [[инсекти]]. Борбата е за да се осигура безбедноста на човештвото. == Улоги == {{список со глумци}} |- |[[Каспер ван Дин]] |Џони Рико |- |[[Дениз Ричардс]] |Кармен Ибанес |- |[[Мајкл Ајронсајд]] |Џин Расчак |- |[[Дина Мајер]] |Дизи Флорес |- |[[Нил Патрик Харис]] |Карл Џенкинс |- |[[Џејк Бјуси]] |Ејс Леви |- |[[Патрик Малдун]] |Зандер Баркалоу |- |[[Кленси Браун]] |наредник Зим |- |[[Маршал Бел]] |генерал Овен |- |[[Кристофер Кари]] |Бил |- |[[Сет Гилијам]] |Шугар Воткинс |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|0120201}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 1997 година]] [[Категорија:Американски младешки филмови]] [[Категорија:Американски сатирични филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] o7wfrqfq02iwj267glqxhdzv3e4ehxv Разговор со корисник:Marco Mitrovich 3 1368254 5651261 5624337 2026-10-29T15:15:03Z Инквизитор771 118082 /* Учество во дискусијата на Селска Чешма */ ново заглавие 5651261 wikitext text/x-wiki {{добредојде}}--[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 12:49, 29 март 2025 (CET) == Кратки совети == Здраво, најпрвин пофалба за трудот изминативе денови. Во последните статии кои денес ги прегледував, погледни ги промените кои ги имам правено, се работи за ситници, но можеш да ги применуваш понатаму. Кога сакаш да кажеш дека некоја заедница е мнозинска, не се користи членувана форма, па така имаш: „...во Летница живеат Срби, Албанци, Македонци, и сл.“, и не користиме членувана форма како „...во Летница живеат Бошњаци'''те'''...“, бидејќи членуваме кога посочуваме конкретна група, а не општи термини за народи. Исто така, глаголот зборува во множинска сегашна форма е со две „аа“, па така имаш зборув'''аа'''т, наместо зборуват. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:44, 31 март 2025 (CEST) == Земете учество во СИЕ Пролет 2025 == Здраво Marco Mitrovich, те повикувам да се приклучиш на регионалниот уредувачки натпревар „СИЕ Пролет 2025“, во кој учествуваат заедници од цела Средна и Источна Европа, со цел создавање и подобрување на статии од сите тие заедници. Прочитајте ја [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2025|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме македонската Википедија. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 08:33, 1 април 2025 (CEST) :Здраво повторно Marco, како што гледам си се пријавил за СИЕ Пролет 2025. Во прилог еве ти го списокот твој каде што можеш да си ги запишуваш твоите придонеси за натпреварот: [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2025/евиденција/Marco Mitrovich|Евиденција Marco Mitrovich.]] Кога ќе кликнеш уреди извор на страницата за евиденција во второто поле кај :ВП:УНС||||| после првото | ќе го запишеш името на статијата со која што сакаш да учествуваш, па потоа кај последното | ќе напишеш за која држава/територија/народ е статијата и потоа во загради дали е нова или подобрена статија. Точно направено би изгледало вака: {{::ВП:УНС|Карабашко Ханство||||Азербејџан (нова статија)}} :па потоа ќе кликнеш објави промени и ќе биде евидентирано. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:31, 7 април 2025 (CEST) == Уредник == Здраво, ти доделив уреднички права поради твоите добри уредувања. Само продолжи понатаму :) Кратка забелешка само: кога се пишува година или век со цифри тогаш во македонскиот јазик не се користат точки, па така наместо 1989. година треба да биде 1989 година, наместо 19. век треба да биде 19 век. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:31, 8 април 2025 (CEST) == Означување со шаблон == Здраво Марко, сите статии кои ги ставаш во евиденција за натпреварот „СИЕ Пролет“ потребно е на нивната страница за разговор да го имаат и шаблонот за натпреварот, како [[Разговор:Кошаришта|тука]]. Провери на кои статии го нема ова и додади ги. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:02, 18 април 2025 (CEST) == Евиденција == Здраво Марко, штом имаш време додади ги оснататите статии во твојот список за [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2025/евиденција/Marco Mitrovich|евиденција]]. Бидејќи гледам дека на доста повеќе статии си го вметнал разговорниот шаблон СИЕ Пролет. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:33, 24 април 2025 (CEST) == Викисредба (29 мај 2025) == Добар ден Marco, ве поканувам на третата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 29 мај во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (29 мај 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:36, 26 мај 2025 (CEST) == Земете учество во уредувачката седмица „Управување со отпад“ == Здраво Marco Mitrovich, те повикувам да се приклучиш на уредувачката седмица на тема „[[Википедија:Управување со отпад|Управување со отпад]]“, која ќе трае од 2 до 8 јуни 2025. Прочитајте ја [[Википедија:Управување со отпад|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме македонската Википедија. Убава вечер! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 23:35, 3 јуни 2025 (CEST) == Кајли Џенер == [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D1%98%D0%BB%D0%B8_%D0%8F%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80&diff=5379877&oldid=5379866] ✦ нема такви категории??? ➯ [https://mk.wikipedia.org/wiki/Категорија:Родени_на_10_август] [[User:Dostojewskij|Dostojewskij]] <small>([[User talk:Dostojewskij|разговор]])</small> 23:29, 14 јуни 2025 (CEST) == Викисредба (30 јуни 2025) == Добар ден Marco Mitrovich, ве поканувам на четвртата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 30 јуни во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (30 јуни 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:47, 27 јуни 2025 (CEST) :Ви испратив мој телефонски број преку е-пошта во случај да не ви треба за викисредбата. Се надевам дека ќе се видиме убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:11, 30 јуни 2025 (CEST) == Предмет на Википодатоци == Здраво, Марко. Кога создаваш статии, оди лево кај „Предмет на Википодатоци“ и пиши го насловот кај делот „Macedonian“. Ова го правиме за името да го има во базата на податоци на интернет (на македонската верзија на Google, Firefox итн., да се прикаже името и на македонски). Јас го направив за „Долна ’Ржана“ [https://www.wikidata.org/wiki/Q2091756 овде]. Можеш да го правиш ова секаде, не мораш прво да создаваш статии. На англиската Вики е „Wikidata Item“. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] <small>([[User talk:Andrew012p|разговор]])</small> 22:30, 30 јуни 2025 (CEST) == Статии без илустрација 2025 == Добар ден Марко, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 15:05, 1 јули 2025 (CEST) == Појаснителни страници == Здраво Марко, бидејќи си доста активен со создавање нови статии за селата во Србија и регионов, а бидејќи истите се со имиња кои се исти со села во Македонија или во другите држави, можеш кога имаш време да ги создаваш и појаснителните страници (како на пример [[Сушица]]). Поздрав и секоја чест за трудот --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:53, 3 јули 2025 (CEST) == Question == Hello! I'd like to make sure, is [https://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf this] page written in Macedonian language in Latin alphabet? Thank you for answer! [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] <small>([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])</small> 11:09, 12 јули 2025 (CEST) == Уредувачки маратон - Филм == Добар ден Marco Mitrovich, ве повикувам да се приклучите на уредувачкиот маратон на тема '''„Филм“''' по повод меѓународната иницијатива '''[[metawiki:Wiki_Loves_Film|ВикиГоСакаФилмот]]'''. Маратонот е еднодневен, со што само ќе се вреднуваат статии создадени на 18 август, при што треба да одберете од наведениот [[metawiki:Wiki_Loves_Film/Articles|список]] и во опис да ставите #wikifilm. Една статија од новосоздадените ќе биде наградена со награда. Наградата ќе биде доделена јавно, во живо на [[Инстаграм]], преку извлекување. Прочитајте ја [[Википедија:Уредувачки маратони - Филм|проектната страница]] за маратонот и земете учество. Ако имате какви било прашања слободно можете да ги поставите во одговор тука или да ми пишете на мојата разговорна страница. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:02, 18 август 2025 (CEST) == Награда за натпреварот Статии без илустрации == Ти испратив е-пошта преку Википедија, ако може да ми пишеш таму за да се договориме околу наградата. Убава вечер, [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 19:30, 3 септември 2025 (CEST) == Земете учество во уредувачкиот натпревар на тема „Европска книжевност“. == Здраво Marco Mitrovich, те повикувам да се приклучиш на уредувачкиот натпревар „Европска книжевност“ кој ќе се одржи во периодот од 13 септември до 12 октомври, со кој сакаме да подобриме и создадеме нови содржини за оваа тема на нашата Википедија. Обезбедени се награди за најдобрите тројца, како и за други категории. Прочитајте ја [[Википедија:Уредувачки натпревари/Европска книжевност|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме македонската Википедија! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:41, 11 септември 2025 (CEST) == Европска книжевност == Добар ден Марко, да те потсетам да направиш страница за [[Википедија:Уредувачки натпревари/Европска книжевност/евиденција|евиденција]] кога ќе бидеш во можност. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 11:22, 15 септември 2025 (CEST) == Викисредба (23 септември 2025) == Добар ден Marco Mitrovich, ве поканувам на петата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 23 септември во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (23 септември 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:52, 21 септември 2025 (CEST) == Земете учество во уредувачката седмица „Риби“ == Здраво Marco Mitrovich, те повикувам да се приклучиш на уредувачката седмица на тема „[[Википедија:Риби|Риби]]“, која ќе трае од 21 до 27 ноември 2025. Прочитајте ја [[Википедија:Риби|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме Википедија на македонски јазик. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:59, 19 ноември 2025 (CET) == Уредувачки денови и викенди 2026 == Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''. Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:08, 5 јануари 2026 (CET) == Викисредба (9 февруари 2026) == Добар ден Marco Mitrovich, ве поканувам на втората викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 9 февруари во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (9 февруари 2026)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на ''Google Maps''). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 09:36, 2 февруари 2026 (CET) == Земете учество во СИЕ Пролет 2026 == Здраво Marco Mitrovich, те повикувам да се приклучиш на регионалниот уредувачки натпревар „СИЕ Пролет 2026“, во кој учествуваат заедници од цела Средна и Источна Европа, со цел создавање и подобрување на статии од сите тие заедници. Прочитајте ја [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026|проектната страница]] за натпреварот и земете учество. Вклучи се и заедно да ја подобриме македонската Википедија. (само да те известам дека наградите ќе бидат доделени во вид на ваучери за продавници во Македонија) [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 14:08, 2 април 2026 (CEST) == СИЕ Пролет 2026 == Добар ден Marco, статиите што ги создаваш за селата во Црна Гора ти се дел од натпреварот или не? За да знам дали да ти напраам страница за евиденција. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 10:17, 15 април 2026 (CEST) :Така е Јован, дел се од натпреварот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 13:21, 15 април 2026 (CEST) ::Ти ја создадов страницата за [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2026/евиденција/Marco Mitrovich|евиденција]] и ти ги вметнав статиите до сега што си ги создал за селата во Црна Гора. [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:42, 17 април 2026 (CEST) :::Ти го дополнив списокот пак според твоите придонеси, дека има уште два дена останати од натпреварот [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:24, 28 април 2026 (CEST) == Учество во дискусијата на Селска Чешма == Здраво @[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]]. Те поканувам да се вклучиш во дискусијата на [[Википедија:Селска чешма#c-Инквизитор771-20261029145500-Населението на Лешок|'''Википедија:Селска чешма - населението на Лешок''']] за точноста на податоците за етничкиот состав на Лешок според Пописот од 2021 година. Би ми значело твоето мислење и придонес во проверката на достапните извори. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:15, 29 октомври 2026 (CET) j66v1i97zpjwn7q45l9je10tch2ggxa Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика 4 1382862 5651244 5644447 2026-10-29T13:59:51Z Jtasevski123 69538 /* Октомври */ 5651244 wikitext text/x-wiki Во текот на 2026 година се одредени уредувачки денови на следните теми: [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026]] === Јануари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Современи граници на Русија|Современи граници на Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела од Џоакино Росини|Дела од Џоакино Росини]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Места во Лондон|Места во Лондон]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Добитници на Тјуринговата награда|Добитници на Тјуринговата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Видови баракуди|Видови баракуди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Нобеловци во 2025 година|Нобеловци во 2025 година]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела на Виктор Иго|Дела на Виктор Иго]]; ;Учесници во јануари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Современи граници на Русија || [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 нови статии |- | 2. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 подобрени статии |- | 3. || Дела од Џоакино Росини ||[[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 9 нови статии |- | 4. || Места во Лондон || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (4) || 6 нови статии |- | 5. || Добитници на Тјуринговата награда || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 5 нови статии |- | 6. || Видови баракуди || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 9 нови статии |- | 7. || Нобеловци во 2025 година || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови статии |- | 8. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 4 подобрени статии |- | 9. || Дела на Виктор Иго || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- |} === Февруари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Видови нане|Видови нане]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Дела од Бертолт Брехт|Дела од Бертолт Брехт]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Добитници на Прицкеровата награда|Добитници на Прицкеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Уметноста во 1720 и 1730-тите|Уметноста во 1720 и 1730-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Острови во Хрватска|Острови во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Венци на Јужните Варовнички Алпи|Венци на Јужните Варовнички Алпи]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Книжевноста во 1920 и 1930-тите|Книжевноста во 1920 и 1930-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Носители на Филдсовиот медал|Носители на Филдсовиот медал]]; ;Учесници во февруари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови нане || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] (8) || 16 нови статии |- | 2. || Дела од Бертолт Брехт || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 22 нови статии |- | 3. || Носители на Прицкеровата награда || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3)|| 4 нови статии |- | 4. || Уметноста во 1720 и 1730-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 6 подобрени статии |- | 5. || Острови во Хрватска || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Teodor Efremovski|Teodor Efremovski]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Kirca 08|Kirca 08]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:gorandonevski|gorandonevski]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (14) || 52 нови статии |- | 6. ||Венци на Јужните Варовнички Алпи || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 11 нови статии |- | 7. ||Книжевноста во 1920 и 1930-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 подобрени статии |- | 8. ||Носители на Филдсовиот медал || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 4 нови статии |- |} === Март === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Видови кокичиња|Видови кокичиња]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Региони во Буркина Фасо|Региони во Буркина Фасо]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Населени места во Велике Лашче|Населени места во Велике Лашче]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Претседатели на Кралското друштво|Претседатели на Кралското друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Национални паркови во Русија|Национални паркови во Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Постоечки британски војводства|Постоечки британски војводства]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Дела на Жил Верн|Дела на Жил Верн]]; ;Учесници во март {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови кокичиња || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- | 2. || Региони во Буркина Фасо || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 7 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2)|| 2 подобрени статии |- | 4. || Населени места во Велике Лашче || [[Корисник:Martinapodgorec|Martinapodgorec]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Борјан Атанасов Песталоци|Борјан Атанасов Песталоци]], [[Корисник:GorjanaPestaloci|GorjanaPestaloci]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Natalijapodgorec|Natalijapodgorec]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (12) || 23 нови статии |- | 5. || Претседатели на Кралското друштво || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] (4) || 4 нови статии |- | 6. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || немаше учесници || 0 подобрени статии |- | 7. || Национални паркови во Русија || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 21 нова статија |- | 8. || Постоечки британски војводства || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 нови статии |- | 9. || Дела на Жил Верн || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 4 нови статии |- |} === Април === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Именувани сафири|Именувани сафири]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Роми|Роми]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Слики на Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Книжевноста во 1940 и 1950-тите|Книжевноста во 1940 и 1950-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Дела од Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Добитници на Букеровата награда|Добитници на Букеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Уметноста во 1740 и 1750-тите|Уметноста во 1740 и 1750-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Џез|Џез]]; ;Учесници во април {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Именувани сафири || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] (9) || 12 нови статии |- | 2. || Роми || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]], [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]], [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]], [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]], [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]], [[Корисник:Pusoski|Pusoski]], [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]], [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]], [[Корисник:Iki123|Iki123]] (16) || 28 нови статии |- | 3. || Слики на Алфред Сисли || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 7 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1940 и 1950-тите || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Претседатели на Американското ботаничко друштво|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]] (6) || 9 нови статии |- | 6. || Дела од Џорџ Орвел|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (4) || 9 нови статии |- | 7. || Добитници на Букеровата награда || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 8. || Уметноста во 1740 и 1750-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 9. || Џез || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Даниел Коле|Даниел Коле]], [[Корисник:Kole Ema|Kole Ema]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]], [[Корисник:P.Nedelkovski|Неделковски]], [[Корисник:AngelKliment|AngelKliment]], [[Корисник:Leona beslac|Leona beslac]], [[Корисник:Milena Stojanova|Milena Stojanova]], [[Корисник:JovanaDunja|JovanaDunja]], [[Корисник:JanaDunja|JanaDunja]], [[Корисник:Natalija Radicevic|Natalija Radicevic]], [[Корисник:Vedranp1234|Vedranp1234]], [[Корисник:БисераДуња|БисераДуња]], [[Корисник:Ani Dunja|Ani Dunja]], [[Корисник:Maja trajkovik|Maja trajkovik]], [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]], [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]], [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]], [[Корисник:LILI RKIM|LILI RKIM]], [[Корисник:Filip GIMNAZIJA|Filip GIMNAZIJA]] (25) || 29 нови статии |- |} === Мај === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Притоки на Волга|Притоки на Волга]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Дела на Едгар Алан По|Дела на Едгар Алан По]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Уметноста во 1760 и 1770-тите|Уметноста во 1760 и 1770-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Планини во Хрватска|Планини во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Книжевноста во 1960 и 1970-тите|Книжевноста во 1960 и 1970-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Општини во Босна и Херцеговина|Општини во Босна и Херцеговина]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Водни површини во Индонезија|Водни површини во Индонезија]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Видови лески|Видови лески]]; ;Учесници во мај {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Притоки на Волга || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (3) || 38 нови и 1 подобрена статија + 1 нова предлошка |- | 2. || Дела на Едгар Алан По || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:9Natasha9|9Natasha9]] (6) || 12 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1760 и 1770-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 4. || Планини во Хрватска || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Eva Panovska|Eva Panovska]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]] (5) || 16 нови статии |- | 5. || Книжевноста во 1960 и 1970-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 6 подобрени статии |- | 6. || Општини во Босна и Херцеговина || [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (6) || 17 нови статии |- | 7. || Водни површини во Индонезија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (3)|| 3 нови статии |- | 8. || Видови лески || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 13 нови и 1 подобрена статија |- |} === Јуни === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Слики од Едгар Дега|Слики од Едгар Дега]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Вулкани во Исланд|Вулкани во Исланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Добитници на Волфовата награда за физика|Добитници на Волфовата награда за физика]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години|Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Министерства на Црна Гора|Министерства на Црна Гора]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Населени места во Општина Кочевје|Населени места во Општина Кочевје]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години|Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Национални паркови во Шведска|Национални паркови во Шведска]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Видови јасен|Видови јасен]]; ;Учесници во јуни {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Слики од Едгар Дега || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 11 нови статии |- | 2. || Вулкани во Исланд || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (2)|| 3 нови статии |- | 3. || Добитници на Волфовата награда за физика || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 4. || Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Министерства на Црна Гора || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] (4) || 8 нови статии |- | 6. || Населени места во Општина Кочевје || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 21 нова статија |- | 7. || Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 8. || Национални паркови во Шведска || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 9. || Видови јасен || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- |} === Јули === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Министерства на Хрватска|Министерства на Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години|Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026|Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Слики на Ел Греко|Слики на Ел Греко]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години|Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Најдолги реки|Најдолги реки]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Видови на јагоди|Видови на јагоди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]]; ;Учесници во јули {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Министерства на Хрватска || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 2 нови статии |- | 2. || Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 3. || Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026 || [[Корисник:Carshalton|Carshalton]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови и 1 подобрена статија |- | 4. ||Слики на Ел Греко || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 17 нови статии |- | 5. || Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 6. ||Најдолги реки || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 7. || Видови на јагоди || [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 8 нови статии |- | 8. || Фосфатни минерали || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 2 нови статии |- | 9. || Мостови во Сараево || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 2 нови статии |- |} === Август === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Видови лен|Видови лен]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Староегипетски династии|Староегипетски династии]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Уметноста во 1820-ти и 1830-ти години|Уметноста во 1820-ти и 1830-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Нобеловци за хемија од 1926 до 1950 година|Нобеловци за хемија од 1926 до 1950 година]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Реки во Нов Зеланд|Реки во Нов Зеланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Книжевноста во 1880-ти и 1890-ти години|Книжевноста во 1880-ти и 1890-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Министерства на Србија|Министерства на Србија]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Населени места во Општина Гросупље|Населени места во Општина Гросупље]]; ;Учесници во август {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови лен || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 3 нови статии |- | 2. || Староегипетски династии || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 2 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1820-ти и 1830-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 4. ||Нобеловци за хемија од 1926 до 1950 година || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 3 нови статии |- | 5. ||Реки во Нов Зеланд || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 6. || Книжевноста во 1880-ти и 1890-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 7. || Министерства на Србија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 8. || Населени места во Општина Гросупље || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 5 нови статии |- |} === Септември === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Видови на темјанушка во Македонија|Видови на темјанушка во Македонија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Добитници на оскар за најдобар глумец во главна улога|Добитници на оскар за најдобар глумец во главна улога]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Тековни членови на Француската академија|Тековни членови на Француската академија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Книжевноста во 1860-ти и 1870-ти години|Книжевноста во 1860-ти и 1870-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Планини во Албанија|Планини во Албанија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Дела на Пол Гоген|Дела на Пол Гоген]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Уметноста во 1840-ти и 1850-ти години|Уметноста во 1840-ти и 1850-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Месечеви мориња|Месечеви мориња]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Директори на Кралските ботанички градини во Кју|Директори на Кралските ботанички градини во Кју]]; ;Учесници во септември {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови на темјанушка во Македонија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (3) || 7 нови статии |- | 2. || Добитници на оскар за најдобар глумец во главна улога || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (2) || 5 нови статии |- | 3. || Тековни членови на Француската академија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (2) || 13 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1860-ти и 1870-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Планини во Албанија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] (3) || 9 нови статии |- | 6. || Дела на Пол Гоген || [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 20 нови статии |- | 7. || Уметноста во 1840-ти и 1850-ти години || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (3) || 4 подобрени статии |- | 8. || Месечеви мориња || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (3) || 11 нови статии |- | 9. || Директори на Кралските ботанички градини во Кју || [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Mnaunova Gimnazija|Mnaunova Gimnazija]], [[Корисник:Simeon Gimnazija|Simeon Gimnazija]], [[Корисник:Andreskiw|Andreskiw]], [[Корисник:Angela Gimnazija|Angela Gimnazija]], [[Корисник:Gorjan D Gimnazija|Gorjan D Gimnazija]], [[Корисник:Leon2010gimnazija|Leon2010gimnazija]], [[Корисник:MojaTvoja|MojaTvoja]], [[Корисник:Ognen Gimnazija|Ognen Gimnazija]], [[Корисник:Nikola Gimnazija|Nikola Gimnazija]], [[Корисник:Jovana gimnazija|Jovana gimnazija]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (13) || 13 нови статии |- |} === Октомври === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Видови на врбa во Македонија|Видови на врба во Македонија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Реки во Нов Зеланд|Реки во Нов Зеланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Значајни американски ботанички илустратори|Значајни американски ботанички илустратори]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години|Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Драми на Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години|Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Претседатели на УНЕСКО|Претседатели на УНЕСКО]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Позначајни кратери на Месечината|Позначајни кратери на Месечината]]; ;Учесници во октомври {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови на врбa во Македонија || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]], [[Корисник:Dangelovskibroz|Dangelovskibroz]], [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]], [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]], [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]], [[Корисник:Сараброз|Сараброз]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (8) || 13 нови статии |- | 2. || Реки во Нов Зеланд || [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 6 нови статии |- | 3. || Значајни американски ботанички илустратори || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 8 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години || || |- | 5. || Драми на Тенеси Вилијамс || || |- | 6. || Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години || || |- | 7. || Управни области во Шкотска || || |- | 8. || Претседатели на УНЕСКО || || |- | 9. || Позначајни кратери на Месечината || || |- |} === Ноември === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Највисоки планини на Антарктикот|Највисоки планини на Антарктикот]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Вулкански цунами|Вулкански цунами]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Ботаничари со авторска кратенка на буквата M|Ботаничари со авторска кратенка на буквата M]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Слики на Едуар Мане|Слики на Едуар Мане]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Градови во Грузија|Градови во Грузија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Видови жалфија во Македонија|Видови жалфија во Македонија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Најтопли ѕвезди|Најтопли ѕвезди]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво|Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво]]; ;Учесници во ноември {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Највисоки планини на Антарктикот || || |- | 2. || Вулкански цунами || || |- | 3. || Ботаничари со авторска кратенка на буквата M || || |- | 4. || Слики на Едуар Мане || || |- | 5. ||Градови во Грузија || || |- | 6. || Видови жалфија во Македонија || || |- | 7. || Најтопли ѕвезди || || |- | 8. || Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво || || |- |} so6mq2ypme3zunier1p5fzpgoitni5x 5651459 5651244 2026-10-30T09:37:31Z Jtasevski123 69538 /* Октомври */ 5651459 wikitext text/x-wiki Во текот на 2026 година се одредени уредувачки денови на следните теми: [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026]] === Јануари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Современи граници на Русија|Современи граници на Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела од Џоакино Росини|Дела од Џоакино Росини]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Места во Лондон|Места во Лондон]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Добитници на Тјуринговата награда|Добитници на Тјуринговата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Видови баракуди|Видови баракуди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Нобеловци во 2025 година|Нобеловци во 2025 година]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела на Виктор Иго|Дела на Виктор Иго]]; ;Учесници во јануари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Современи граници на Русија || [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 нови статии |- | 2. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 подобрени статии |- | 3. || Дела од Џоакино Росини ||[[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 9 нови статии |- | 4. || Места во Лондон || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (4) || 6 нови статии |- | 5. || Добитници на Тјуринговата награда || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 5 нови статии |- | 6. || Видови баракуди || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 9 нови статии |- | 7. || Нобеловци во 2025 година || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови статии |- | 8. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 4 подобрени статии |- | 9. || Дела на Виктор Иго || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- |} === Февруари === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Видови нане|Видови нане]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Дела од Бертолт Брехт|Дела од Бертолт Брехт]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Добитници на Прицкеровата награда|Добитници на Прицкеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Уметноста во 1720 и 1730-тите|Уметноста во 1720 и 1730-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Острови во Хрватска|Острови во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Венци на Јужните Варовнички Алпи|Венци на Јужните Варовнички Алпи]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Книжевноста во 1920 и 1930-тите|Книжевноста во 1920 и 1930-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Носители на Филдсовиот медал|Носители на Филдсовиот медал]]; ;Учесници во февруари {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови нане || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] (8) || 16 нови статии |- | 2. || Дела од Бертолт Брехт || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 22 нови статии |- | 3. || Носители на Прицкеровата награда || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3)|| 4 нови статии |- | 4. || Уметноста во 1720 и 1730-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 6 подобрени статии |- | 5. || Острови во Хрватска || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Teodor Efremovski|Teodor Efremovski]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Kirca 08|Kirca 08]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:gorandonevski|gorandonevski]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (14) || 52 нови статии |- | 6. ||Венци на Јужните Варовнички Алпи || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 11 нови статии |- | 7. ||Книжевноста во 1920 и 1930-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 подобрени статии |- | 8. ||Носители на Филдсовиот медал || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 4 нови статии |- |} === Март === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Видови кокичиња|Видови кокичиња]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Региони во Буркина Фасо|Региони во Буркина Фасо]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Населени места во Велике Лашче|Населени места во Велике Лашче]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Претседатели на Кралското друштво|Претседатели на Кралското друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Национални паркови во Русија|Национални паркови во Русија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Постоечки британски војводства|Постоечки британски војводства]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Дела на Жил Верн|Дела на Жил Верн]]; ;Учесници во март {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови кокичиња || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии |- | 2. || Региони во Буркина Фасо || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 7 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2)|| 2 подобрени статии |- | 4. || Населени места во Велике Лашче || [[Корисник:Martinapodgorec|Martinapodgorec]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Борјан Атанасов Песталоци|Борјан Атанасов Песталоци]], [[Корисник:GorjanaPestaloci|GorjanaPestaloci]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Natalijapodgorec|Natalijapodgorec]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (12) || 23 нови статии |- | 5. || Претседатели на Кралското друштво || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] (4) || 4 нови статии |- | 6. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || немаше учесници || 0 подобрени статии |- | 7. || Национални паркови во Русија || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 21 нова статија |- | 8. || Постоечки британски војводства || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 нови статии |- | 9. || Дела на Жил Верн || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 4 нови статии |- |} === Април === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Именувани сафири|Именувани сафири]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Роми|Роми]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Слики на Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Книжевноста во 1940 и 1950-тите|Книжевноста во 1940 и 1950-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Дела од Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Добитници на Букеровата награда|Добитници на Букеровата награда]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Уметноста во 1740 и 1750-тите|Уметноста во 1740 и 1750-тите]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Џез|Џез]]; ;Учесници во април {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Именувани сафири || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] (9) || 12 нови статии |- | 2. || Роми || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]], [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]], [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]], [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]], [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]], [[Корисник:Pusoski|Pusoski]], [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]], [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]], [[Корисник:Iki123|Iki123]] (16) || 28 нови статии |- | 3. || Слики на Алфред Сисли || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 7 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1940 и 1950-тите || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Претседатели на Американското ботаничко друштво|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]] (6) || 9 нови статии |- | 6. || Дела од Џорџ Орвел|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (4) || 9 нови статии |- | 7. || Добитници на Букеровата награда || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 8. || Уметноста во 1740 и 1750-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 9. || Џез || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Даниел Коле|Даниел Коле]], [[Корисник:Kole Ema|Kole Ema]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]], [[Корисник:P.Nedelkovski|Неделковски]], [[Корисник:AngelKliment|AngelKliment]], [[Корисник:Leona beslac|Leona beslac]], [[Корисник:Milena Stojanova|Milena Stojanova]], [[Корисник:JovanaDunja|JovanaDunja]], [[Корисник:JanaDunja|JanaDunja]], [[Корисник:Natalija Radicevic|Natalija Radicevic]], [[Корисник:Vedranp1234|Vedranp1234]], [[Корисник:БисераДуња|БисераДуња]], [[Корисник:Ani Dunja|Ani Dunja]], [[Корисник:Maja trajkovik|Maja trajkovik]], [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]], [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]], [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]], [[Корисник:LILI RKIM|LILI RKIM]], [[Корисник:Filip GIMNAZIJA|Filip GIMNAZIJA]] (25) || 29 нови статии |- |} === Мај === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Притоки на Волга|Притоки на Волга]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Дела на Едгар Алан По|Дела на Едгар Алан По]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Уметноста во 1760 и 1770-тите|Уметноста во 1760 и 1770-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Планини во Хрватска|Планини во Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Книжевноста во 1960 и 1970-тите|Книжевноста во 1960 и 1970-тите]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Општини во Босна и Херцеговина|Општини во Босна и Херцеговина]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Водни површини во Индонезија|Водни површини во Индонезија]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Видови лески|Видови лески]]; ;Учесници во мај {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Притоки на Волга || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (3) || 38 нови и 1 подобрена статија + 1 нова предлошка |- | 2. || Дела на Едгар Алан По || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:9Natasha9|9Natasha9]] (6) || 12 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1760 и 1770-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 4. || Планини во Хрватска || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Eva Panovska|Eva Panovska]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]] (5) || 16 нови статии |- | 5. || Книжевноста во 1960 и 1970-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 6 подобрени статии |- | 6. || Општини во Босна и Херцеговина || [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (6) || 17 нови статии |- | 7. || Водни површини во Индонезија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (3)|| 3 нови статии |- | 8. || Видови лески || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 13 нови и 1 подобрена статија |- |} === Јуни === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Слики од Едгар Дега|Слики од Едгар Дега]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Вулкани во Исланд|Вулкани во Исланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Добитници на Волфовата награда за физика|Добитници на Волфовата награда за физика]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години|Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Министерства на Црна Гора|Министерства на Црна Гора]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Населени места во Општина Кочевје|Населени места во Општина Кочевје]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години|Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Национални паркови во Шведска|Национални паркови во Шведска]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јуни#Видови јасен|Видови јасен]]; ;Учесници во јуни {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Слики од Едгар Дега || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 11 нови статии |- | 2. || Вулкани во Исланд || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (2)|| 3 нови статии |- | 3. || Добитници на Волфовата награда за физика || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 4. || Уметноста во 1780-ти и 1790-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Министерства на Црна Гора || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] (4) || 8 нови статии |- | 6. || Населени места во Општина Кочевје || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 21 нова статија |- | 7. || Книжевноста во 1980-ти и 1990-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 8. || Национални паркови во Шведска || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 9. || Видови јасен || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- |} === Јули === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Министерства на Хрватска|Министерства на Хрватска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години|Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026|Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Слики на Ел Греко|Слики на Ел Греко]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години|Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Најдолги реки|Најдолги реки]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Видови на јагоди|Видови на јагоди]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јули#Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]]; ;Учесници во јули {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Министерства на Хрватска || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 2 нови статии |- | 2. || Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 3. || Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026 || [[Корисник:Carshalton|Carshalton]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови и 1 подобрена статија |- | 4. ||Слики на Ел Греко || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 17 нови статии |- | 5. || Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 6. ||Најдолги реки || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 7. || Видови на јагоди || [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 8 нови статии |- | 8. || Фосфатни минерали || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 2 нови статии |- | 9. || Мостови во Сараево || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 2 нови статии |- |} === Август === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Видови лен|Видови лен]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Староегипетски династии|Староегипетски династии]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Уметноста во 1820-ти и 1830-ти години|Уметноста во 1820-ти и 1830-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Нобеловци за хемија од 1926 до 1950 година|Нобеловци за хемија од 1926 до 1950 година]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Реки во Нов Зеланд|Реки во Нов Зеланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Книжевноста во 1880-ти и 1890-ти години|Книжевноста во 1880-ти и 1890-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Министерства на Србија|Министерства на Србија]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/август#Населени места во Општина Гросупље|Населени места во Општина Гросупље]]; ;Учесници во август {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови лен || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 3 нови статии |- | 2. || Староегипетски династии || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 2 нови статии |- | 3. || Уметноста во 1820-ти и 1830-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 4. ||Нобеловци за хемија од 1926 до 1950 година || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 3 нови статии |- | 5. ||Реки во Нов Зеланд || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 6. || Книжевноста во 1880-ти и 1890-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 7. || Министерства на Србија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 8. || Населени места во Општина Гросупље || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 5 нови статии |- |} === Септември === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Видови на темјанушка во Македонија|Видови на темјанушка во Македонија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Добитници на оскар за најдобар глумец во главна улога|Добитници на оскар за најдобар глумец во главна улога]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Тековни членови на Француската академија|Тековни членови на Француската академија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Книжевноста во 1860-ти и 1870-ти години|Книжевноста во 1860-ти и 1870-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Планини во Албанија|Планини во Албанија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Дела на Пол Гоген|Дела на Пол Гоген]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Уметноста во 1840-ти и 1850-ти години|Уметноста во 1840-ти и 1850-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Месечеви мориња|Месечеви мориња]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/септември#Директори на Кралските ботанички градини во Кју|Директори на Кралските ботанички градини во Кју]]; ;Учесници во септември {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови на темјанушка во Македонија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (3) || 7 нови статии |- | 2. || Добитници на оскар за најдобар глумец во главна улога || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (2) || 5 нови статии |- | 3. || Тековни членови на Француската академија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (2) || 13 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1860-ти и 1870-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 5. || Планини во Албанија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] (3) || 9 нови статии |- | 6. || Дела на Пол Гоген || [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 20 нови статии |- | 7. || Уметноста во 1840-ти и 1850-ти години || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (3) || 4 подобрени статии |- | 8. || Месечеви мориња || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (3) || 11 нови статии |- | 9. || Директори на Кралските ботанички градини во Кју || [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Mnaunova Gimnazija|Mnaunova Gimnazija]], [[Корисник:Simeon Gimnazija|Simeon Gimnazija]], [[Корисник:Andreskiw|Andreskiw]], [[Корисник:Angela Gimnazija|Angela Gimnazija]], [[Корисник:Gorjan D Gimnazija|Gorjan D Gimnazija]], [[Корисник:Leon2010gimnazija|Leon2010gimnazija]], [[Корисник:MojaTvoja|MojaTvoja]], [[Корисник:Ognen Gimnazija|Ognen Gimnazija]], [[Корисник:Nikola Gimnazija|Nikola Gimnazija]], [[Корисник:Jovana gimnazija|Jovana gimnazija]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (13) || 13 нови статии |- |} === Октомври === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Видови на врбa во Македонија|Видови на врба во Македонија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Реки во Нов Зеланд|Реки во Нов Зеланд]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Значајни американски ботанички илустратори|Значајни американски ботанички илустратори]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години|Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Драми на Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години|Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Претседатели на УНЕСКО|Претседатели на УНЕСКО]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври#Позначајни кратери на Месечината|Позначајни кратери на Месечината]]; ;Учесници во октомври {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Видови на врбa во Македонија || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]], [[Корисник:Dangelovskibroz|Dangelovskibroz]], [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]], [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]], [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]], [[Корисник:Сараброз|Сараброз]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (8) || 13 нови статии |- | 2. || Реки во Нов Зеланд || [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 6 нови статии |- | 3. || Значајни американски ботанички илустратори || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 8 нови статии |- | 4. || Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 подобрени статии |- | 5. || Драми на Тенеси Вилијамс || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] (4) || 11 нови статии |- | 6. || Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]],[[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] (3) || 5 подобрени статии |- | 7. || Управни области во Шкотска || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 4 нови статии |- | 8. || Претседатели на УНЕСКО || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] (3) || 8 нови статии |- | 9. || Позначајни кратери на Месечината || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] (3) || 11 нови статии |- |} === Ноември === # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Највисоки планини на Антарктикот|Највисоки планини на Антарктикот]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Вулкански цунами|Вулкански цунами]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Ботаничари со авторска кратенка на буквата M|Ботаничари со авторска кратенка на буквата M]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Слики на Едуар Мане|Слики на Едуар Мане]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Градови во Грузија|Градови во Грузија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Видови жалфија во Македонија|Видови жалфија во Македонија]]; # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Најтопли ѕвезди|Најтопли ѕвезди]]; и # [[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво|Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво]]; ;Учесници во ноември {| class=wikitable |- ! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Највисоки планини на Антарктикот || || |- | 2. || Вулкански цунами || || |- | 3. || Ботаничари со авторска кратенка на буквата M || || |- | 4. || Слики на Едуар Мане || || |- | 5. ||Градови во Грузија || || |- | 6. || Видови жалфија во Македонија || || |- | 7. || Најтопли ѕвезди || || |- | 8. || Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво || || |- |} dm5x636ea7d9vq40rx673sifqyslenn Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика 4 1382873 5651457 5644446 2026-10-30T09:32:18Z Jtasevski123 69538 /* Октомври */ 5651457 wikitext text/x-wiki Во текот на 2026 година се одредени уредувачки викенди на следните теми: === Јануари === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Женски пронаоѓачи|Женски пронаоѓачи]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Битки во средниот век|Битки во средниот век]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Свети пештери|Свети пештери]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Фудбалски стадиони во Англија|Фудбалски стадиони во Англија]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јануари#Карипски пирати|Карипски пирати]]; ;Учесници во јануари {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Женски пронаоѓачи || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:19user99|19user99]] (5) || 18 нови статии |- | 2. || Битки во средниот век|| [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (5) || 34 нови статии |- | 3. || Свети пештери || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]] (2) || 6 нови статии |- | 4. || Фудбалски стадиони во Англија || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Carshalton|Carshalton]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (6) || 7 нови статии |- | 5. || Карипски пирати || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (4) || 12 нови статии |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/јануарски резултати|На следната страница се прикажани јануарските резултати]]</b> === Февруари === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Поранешни реки|Поранешни реки]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Договори од Втората светска војна|Договори од Втората светска војна]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Светилници|Светилници]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/февруари#Кактуси|Кактуси]]; ;Учесници во февруари {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Поранешни реки ||[[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]] (2) || 11 нови статии |- | 2. || Договори од Втората светска војна ||[[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] || 18 нови статии |- | 3. || Светилници || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Marija Brndevska|Marija Brndevska]] (4)|| 28 нови статии |- | 4. || Кактуси || [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] || 30 нови и 1 подобрена статија |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/февруарски резултати|На следната страница се прикажани февруарските резултати]]</b> === Март === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Женски воени лица|Женски воени лица]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Ботаничари со авторски кратенки|Ботаничари со авторски кратенки]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Македонски иселенички фудбалери|Македонски иселенички фудбалери]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/март#Поранешни градови|Поранешни градови]]; ;Учесници во март {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Женски воени лица || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (2) || 2 нови статии |- | 2. || Ботаничари со авторски кратенки|| [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Kralev123|Kralev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Liljana Manova|Liljana Manova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (9) || 26 нови статии |- | 3. || Македонски иселенички фудбалери || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Carshalton|Carshalton]], [[Корисник:Филип Дамески Дрен|Филип Дамески Дрен]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Marija Brndevska|Marija Brndevska]], [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]] (7) || 13 нови и 1 подобрена статија |- | 4. || Поранешни градови|| [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2)|| 8 нови статии |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/мартовски резултати|На следната страница се прикажани мартовските резултати]]</b> === Април === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Меѓународни денови на Обединетите нации|Меѓународни денови на Обединетите нации]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Европски филмски фестивали|Европски филмски фестивали]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Загрозени растенија|Загрозени растенија]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/април#Меѓународни академски награди|Меѓународни академски награди]]; ;Учесници во април {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Меѓународни денови на Обединетите нации || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:Temelkoskii|Temelkoskii]], [[Корисник:Adouuuuu|Adouuuuu]], [[Корисник:Anidani2025!|Anidani2025!]], [[Корисник:Kralevska|Kralevska]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Viksi123|Viksi123]] (8) || 25 нови статии |- | 2. || Европски филмски фестивали || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Anidani2025!|Anidani2025!]] (2) || 7 нови статии |- | 3. || Загрозени растенија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (4) || 22 нови статии |- | 4. || Меѓународни академски награди|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/априлски резултати|На следната страница се прикажани априлските резултати]]</b> === Мај === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Црници|Црници]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Книжевни друштва|Книжевни друштва]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Северноамериканска митологија|Северноамериканска митологија]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Хрватски филмски режисери|Хрватски филмски режисери]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/мај#Ботанички градини во Обединетото Кралство|Ботанички градини во Обединетото Кралство]]; ;Учесници во мај {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Црници || [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] (5) || 36 нови статии |- | 2. || Книжевни друштва || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (3) || 41 нова статија |- | 3. || Северноамериканска митологија || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]], [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (5) || 22 нови статии |- | 4. || Хрватски филмски режисери || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], (2) || 23 нови статии |- | 5. || Ботанички градини во Обединетото Кралство|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 15 нови статии |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/мајски резултати|На следната страница се прикажани мајските резултати]]</b> === Јуни === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Музеи во Европа|Музеи во Европа]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Научни експедиции|Научни експедиции]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Изгубени слики|Изгубени слики]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јуни#Родови на кучешки чемери|Родови на кучешки чемери]]; ;Учесници во јуни {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Музеи во Европа || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 7 нови статии |- | 2. || Научни експедиции || нема (0) || |- | 3. || Изгубени слики || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 4 нови статии |- | 4. || Родови на кучешки чемери || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (2) || 4 нови статии |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/јунски резултати|На следната страница се прикажани јунските резултати]]</b> === Јули === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Фудбалери на Светско првенство 2026|Фудбалери на Светско првенство 2026]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Видови од родот слива|Видови од родот слива]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Неоготски архитекти|Неоготски архитекти]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/јули#Земјотреси во 21 век|Земјотреси во 21 век]]; ;Учесници во јули {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Фудбалери на Светско првенство 2026|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Carshalton|Carshalton]] (2) || 3 нови статии |- | 2. || Видови од родот слива|| [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 13 нови статии |- | 3. || Неоготски архитекти|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија |- | 4. || Земјотреси во 21 век || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/јулски резултати|На следната страница се прикажани јулските резултати]]</b> === Август === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Четириилјадници|Четириилјадници]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Поранешни замоци|Поранешни замоци]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Магионичари|Магионичари]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Судири во 21 век|Судири во 21 век]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/август#Видови здравец|Видови здравец]]; ;Учесници во август {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Четириилјадници || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 4 нови и 1 подобрена статија |- | 2. || Поранешни замоци || [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]],[[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 4 нови статии |- | 3. || Магионичари || [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови статии |- | 4. || Судири во 21 век || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија |- | 5. || Видови здравец || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (2) || 8 нови статии |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/августовски резултати|На следната страница се прикажани августовските резултати]]</b> === Септември === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/септември#Филмографија на Брижит Бардо|Филмографија на Брижит Бардо]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/септември#Национални библиотеки|Национални библиотеки]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/септември#Видови на штавеј во Македонија|Видови на штавеј во Македонија]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/септември#Знаменитости во Европа|Знаменитости во Европа]]; ;Учесници во септември {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Филмографија на Брижит Бардо || [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Tomica Radovanovskii|Tomica Radovanovskii]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]] (15) || 32 нови статии |- | 2. || Национални библиотеки || [[Корисник:Vale Trajkoska|Vale Trajkoska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] (3)|| 7 нови статии |- | 3. || Видови на штавеј во Македонија || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (4) || 18 нови статии |- | 4. || Знаменитости во Европа || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (3) || 18 нови статии |- |} * <b>[[Википедија:Уредувачки денови и викенди 2026/септемвриски резултати|На следната страница се прикажани септемвриските резултати]]</b> === Октомври === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/октомври#Видови на граор во Македонија|Видови на граор во Македонија]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/октомври#Претседатели на Американската академија на уметностите и науките|Претседатели на Американската академија на уметностите и науките]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/октомври#Поранешни палати|Поранешни палати]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/октомври#Фантастични романи|Фантастични романи]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/октомври#Научни организации во САД|Научни организации во САД]]; ;Учесници во октомври {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. ||Видови на граор во Македонија || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 19 нови статии |- | 2. || Претседатели на Американската академија на уметностите и науките || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 10 нови статии |- | 3. || Поранешни палати || [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (4) || 8 нови статии |- | 4. || Фантастични романи || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]], [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] (4) || 18 нови статии |- | 5. || Научни организации во САД || || |- |} === Ноември === # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/ноември#Сојузни држави во САД|Сојузни држави во САД]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/ноември#Марокански писатели|Марокански писатели]]; # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/ноември#Домородни народи на Карибите|Домородни народи на Карибите]]; и # [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/ноември#Украдени уметнички дела|Украдени уметнички дела]]; ;Учесници во ноември {| class=wikitable |- ! Број !! Викенд !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии |- | 1. || Сојузни држави во САД || || |- | 2. || Марокански писатели || || |- | 3. || Домородни народи на Карибите || || |- | 4. || Украдени уметнички дела || || |- |} [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026]] lxpx2e3p1sk2p9v7f0tgm9h6ciua4oa Википедија:Програма „ГЛАМ“/2026/Дневник на активности 2026 4 1383645 5651453 5642196 2026-10-30T09:22:59Z Orce Wiki 121850 /* Октомври 2026 */ 5651453 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''Координатор за соработка со културни институции 2026</center>'''</span> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">[[Корисник:Orce Wiki|'''Orce Wiki''']]</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> Ова е дневник на активности за 2026 година, спроведени од лицето што е Координатор за соработка со културни институции, поделени по месеци. Подигнатите фотографии и други документи може да ги најдете на оваа категорија: [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026]] == Октомври 2026 == * [[:c:Category:2026 Brothers Manaki Film Festival|Подигнати 45 фотографии (вкупно 411) од 47-то издание на Меѓународниот фестивал на филмската камера „Браќа Манаки“.]] * Член на жири-комисија - [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2026]] * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 60 статии за повеќе видови растенија од флората на Македонија.]] *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - Октомври (Global GLAM call) одржана на 27. 10. 2026 година. == Септември 2026 == * [[:c:Category:MakeDox 2026|Подигнати 347 фотографии од фестивалот МакеДокс 17 (вкупно 428).]] * [[:c:Category:2026 Brothers Manaki Film Festival|Фотографирање на 47-то издание на Меѓународниот фестивал на филмската камера „Браќа Манаки“.]] * [[:c:Category:2026 Brothers Manaki Film Festival|Подигнати 366 фотографии од 47-то издание на Меѓународниот фестивал на филмската камера „Браќа Манаки“.]] * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 26 статии за ендемски и ретки видови растенија.]] == Август 2026 == * Фотографирање на прес-конференцијата за 17. издание на Фестивалот за документарен филм „МакеДокс“, одржана на 12 август во Едукативниот културен центар „Лабораториум“. * [[:c:Category:MakeDox 2026|Фотографирање на 17-то издание на фестивалот МакеДокс (20–28 август), со покривање на филмските проекции, интервјуата, панел-дискусиите, мастеркласот и форумот реализирани на пет локации: Куршумли Ан, Сули Ан, Музеј на Македонија, Албански театар и Лабораториум.]] * [[:c:Category:MakeDox 2026|Подигната 81 фотографија од фестивалот МакеДокс 17.]] * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 7 статии за ендемски и ретки видови растенија.]] == Јули 2026 == * Преведување и дополнување статии за ендемски и ретки видови растенија од Македонија. * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 40 статии за ендемски и ретки видови растенија.]] *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - јули (Global GLAM call) одржана на 28. 07. 2026 година. == Јуни 2026 == * Преведување и дополнување статии за ендемски и ретки видови растенија од Македонија. * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведена и дополнета 71 статија за ендемски и ретки видови растенија.]] * Дополнување на категоријата на Викиизвор „Македонски народни приказни“ со приказни за животни и волшебни приказни и отворена нова категорија [[:s:Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков|„Народни приказни собрани од Марко Цепенков“.]] * [[:s:Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков|Подигнати 19 волшебни приказни во категоријата „Народни приказни собрани од Марко Цепенков“.]] * Состанок за воспоставување соработка со асистент м-р Цветанка Стојчевска, раководителка на Ботаничката градина во Скопје при Природно-математичкиот факултет. * Состанок за соработка со директорот на НУ Музеј на РС Македонија, Александар Ристевски. == Мај 2026 == *Учество со предавање на десеттата Викилајв конференција во Белград (од 16 до 17 мај 2026 година), организирана од Викимедија Србија, на тема: „Активностите на ГЛАМ Македонија во 2025 година“. *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - мај (Global GLAM call) одржана на 26. 05. 2026 година. *Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 215 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Скенирање стручна литература – „Македонска терминологија“ 83-84, „Билтен на одборот за изработување на македонска терминологија“ и додаток на „Флора на Република Македонија“ Том 1, св: 3 == Април 2026 == *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - април (Global GLAM call) одржана на 28. 04. 2026 година. * Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 217 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Преведување и дополнување статии за ендемски и ретки видови растенија од Македонија. * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 13 статии за ендемски и ретки видови растенија.]] == Март 2026 == *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - март (Global GLAM call) одржана на 24. 03. 2026 година. * Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 74 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Скенирање стручна литература – „Флора на Република Македонија“ Том 1, св: 1, 3, 4, 5 и 6 * Преведување и дополнување статии за ендемски и ретки видови растенија од Македонија. * [[:mk:Категорија:Флора на Македонија|Преведени и дополнети 25 статии за ендемски и ретки видови растенија.]] == Февруари 2026 == *Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик - февруари (Global GLAM call) одржана на 24. 02. 2026 година. * Состанок и координација со асистент м-р Сара Вурмеска-Цветаноска и професор д-р Рената Ќуштеревска од Институтот за биологија при ПМФ за претстојната соработка со Викимедија МКД (обезбедување стручна литература и организација на просторот за реализација на проектот Ботаника). * Фотографирање на ендемски и ретки видови растенија од Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје. * [[:c:Category:GLAM program of Wikimedia MKD 2026|Подигнати 63 фотографии на Ризница од повеќе видови растенија застапени во Македонскиот национален хербариум сместен на Институтот за биологија при Природно–математичкиот факултет во Скопје]] * Скенирање стручна литература – „Флора на Република Македонија“ * Дополнување на категоријата на Викиизвор „Македонски народни приказни“ со приказни за животни и волшебни приказни и отворена нова категорија [[:s:Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков|„Народни приказни собрани од Марко Цепенков“.]] * [[:s:Категорија:Народни приказни собрани од Марко Цепенков|Подигнати 34 волшебни приказни во категоријата „Народни приказни собрани од Марко Цепенков“.]] == Јануари 2026 == * Фотографирање на македонската премиера на документарниот филм „Приказната за Силјан“ од режисерката Тамара Котевска, одржана во Македонскиот народен театар. * [[:c:Category:The Tale of Silyan|Отворена категорија и подигнати 33 фотографии на Ризница од македонската премиера на документарниот филм „Приказната за Силјан“ од режисерката Тамара Котевска, одржана во Македонскиот народен театар]] * Онлајн учество на месечната средба на глобалниот ГЛАМ повик (Global GLAM call) одржана на 27. 01. 2026 година. * Дополнување на статите од [[Википедија:Програма „ГЛАМ“/2025|матичните Википедијанци]] со фотографии од занаетите и дополнување на статиите со фотографии посветени на филмот. * Дополнување на категоријата на Викиизвор, „Македонски народни приказни“ со приказни за животни и хумористични приказни. * [[:s:Категорија:Македонски народни приказни|Подигнати 58 народни приказни (вкупно 178).]] == Поврзано == * [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] 3qm8aumfo8x4wljxj03qwjfigc27vf2 Корисник:Rubincho 2 1385459 5651326 5651180 2026-10-29T18:19:19Z Rubincho 130085 /* Рубинчо Ристески */ 5651326 wikitext text/x-wiki == Рубинчо Ристески == '''Рубинчо Ристески''' е македонски спортист, тренер и спортски функционер во областа на спортот за лица со инвалидност. Долгогодишен е репрезентативец во пинг-понг за лица со инвалидност и активен учесник во развојот и унапредувањето на инвалидскиот спорт во Република Северна Македонија. === Биографија === Рубинчо Ристески е роден во Прилеп на 19 Јуни 1980 година. По образование е дипломиран спортски тренер по спорт за лица со инвалидност на Факултетот за физичко образование, спорт и здравје при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, со просечна оценка 9,09. Магистрирал кинезиологија на истиот универзитет и факултет со просечна оценка 10,00. Од 2018 година е вработен во Единицата на локалната самоуправа Општина Прилеп, а од 2021 година е во редовен работен однос на неопределено време. === Спортска кариера === Ристески е долгогодишен член на македонската репрезентација во пинг-понг за лица со инвалидност. Бил над 20 пати државен првак. Во текот на својата спортска кариера има остварено значајни резултати на национално и меѓународно ниво и е осумкратен добитник на признанието '''Најдобар спортист со инвалидност на Општина Прилеп'''. === Тренерска и организациска дејност === Покрај активната спортска кариера, Ристески е истакнат спортски работник и функционер. Во 2004 година станува претседател на Клубот за спорт и рекреација на инвалидите – Прилеп. Во 2014 година е основач и претседател на Пинг-понгарскиот клуб за лица со инвалидност „ПОЛИОСПОРТ“ – Прилеп. Активно е вклучен во работата на националните спортски институции и организации за лица со инвалидност. === Општествен ангажман === Рубинчо Ристески е член на Управниот одбор на Националната федерација за спорт и рекреација на инвалидите / Параолимписки комитет на Република Северна Македонија. Во периодот 2025–2026 година ја извршува функцијата претседател на Националниот совет на инвалидски организации на Северна Македонија. === Личен живот === Рубинчо Ристески е оженет со Тајна Ристеска и е татко на два сина, Петар Ристески и Мартин Ристески. Активно го поддржува спортскиот развој на своите деца. icwh22eulco20d4c4sjpvvbyrn6l6dq Александар Дамчевски 0 1389700 5651421 5640379 2026-10-30T06:30:45Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ Правописна исправка, replaced: Стразбург → Стразбур 5651421 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Александар Дамчевски|image=|full_name=|birth_date={{birth date and age|df=y|1992|11|21}}|birth_place=[[Стразбур]], [[Франција]]|height=1.93 м|position=[[Одбрана (фудбал)|Централен бек]]|currentclub=[[АС Тутокуоио 1957 Сан Миниато|Тутокуоио]]|clubnumber=7|youthyears1=|youthclubs1=|years1=2012–2013|clubs1=[[ФК Луцерн|Луцерн II]]|caps1=8|goals1=0|years2=2013–2014|clubs2=[[СЦ Криенс]]|caps2=9|goals2=0|years3=2014|clubs3=[[ФК Черноморец (Бургас)|Черноморец Бургас]]|caps3=16|goals3=0|years4=2014–2015|clubs4=[[НАК Бреда]]|caps4=13|goals4=0|years5=2016–2017|clubs5=[[ФК Атирау|Атирау]]|caps5=24|goals5=3|years6=2017|clubs6=[[Мезокевесд]]|caps6=3|goals6=0|years7=2017–2018|clubs7=[[ФК Ермис Арадипу|Ермис Арадипу]]|caps7=24|goals7=1|years8=2018–2021|clubs8=[[ФК Арарат-Ерменија|Аарат-Ерменија]]|caps8=38|goals8=1|years9=2021–2022|clubs9=[[ФК Партизани Тирана|Партизани]]|caps9=7|goals9=0|years10=2022–2023|clubs10=[[КФ Билис]]|caps10=34|goals10=1|years11=2023|clubs11=[[Кичи СЦ|Кичи]]|caps11=2|goals11=0|years12=2023–2024|clubs12=[[Авезано Калчо|Авезано]]|caps12=13|goals12=0|years13=2024|clubs13=[[УС Ливорно 1915|Ливорно]]|caps13=1|goals13=0|years14=2024–2025|clubs14=[[АСД Ачиреале 1946|Ачиреале]]|caps14=21|goals14=0|years15=2025–|clubs15=[[АС Тутокуоио 1957 Сан Миниато|Тутокуоио]]|caps15=0|goals15=0|nationalyears1=2013–2014|nationalteam1=[[Фудбалска репрезентација на Македонија под 21 година|Македонија У21]]|nationalcaps1=2|nationalgoals1=0|nationalyears2=2014|nationalteam2=[[Фудбалска репрезентација на Македонија|Македонија]]|nationalcaps2=4|nationalgoals2=0|club-update=15 јануари 2026|nationalteam-update=}}'''Александар Дамчевски''' (роден на [[21 ноември]] [[1992]]) — професионален [[фудбал]]ер кој игра како [[Одбрана (фудбал)|централен одбранбен играч]] за италијанскиот клуб Тутокуоио од Серија Д. Роден во Франција, тој одиграл четири натпревари за [[Фудбалска репрезентација на Македонија|репрезентацијата на Македонија]] во 2014 година. == Клупска кариера == Во јануари 2014 година, Дамчевски се приклучил на [[Бугарија|бугарскиот]] клуб [[ФК Черноморец (Бургас)|Черноморец Бургас]]. Тој го имал своето деби на 24 февруари во поразот од 2–1 на домашен терен против [[ПФК ЦСКА (Софија)|ЦСКА Софија]], влегувајќи како замена во првото полувреме.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://int.soccerway.com/matches/2014/02/24/bulgaria/a-pfg/pfc-chernomorets-919-burgas-burgas/pfc-cska-sofia/1479641/|title=Chernomorets 1–2 CSKA Sofia|date=24 February 2014|work=Soccerway}}</ref> Тој одиграл 14 натпревари за клубот, но Черноморец испаднал на крајот од сезоната и неговиот договор бил раскинат по меѓусебна согласност. По неговото ослободување од Черноморец, Дамчевски бил однесен на проба од холандскиот тим НАК Бреда. По импресивен пробен период, тој потпишал договор на 14 јули 2014 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nac.nl/p108l1/newsid/9214/Damcevski-tekent-voor-drie-jaar.html|title=Damcevski tekent voor drie jaar|date=14 July 2014|publisher=nac.nl|language=Dutch|archive-url=https://web.archive.org/web/20140718121647/http://www.nac.nl/p108l1/newsid/9214/Damcevski-tekent-voor-drie-jaar.html|archive-date=18 July 2014}}</ref> По неговото ослободување од НАК Бреда, Дамчевски бил однесен на судење од страна на српскиот тим [[ФК Партизан|Партизан]]. Во февруари 2016 година, Дамчевски потпишал за ФК Атирау од Премиер лигата на Казахстан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rfcatyrau.kz/rus/press_center//1119/|date=7 February 2016|work=www.rfcatyrau.kz|publisher=FC Atyrau|language=Russian|script-title=ru:Дамчевски – игрок Атырау|archive-url=https://web.archive.org/web/20161106151051/http://www.rfcatyrau.kz/rus/press_center//1119/|archive-date=6 November 2016|accessdate=7 February 2016}}</ref> Во февруари 2017 година, Дамчевски се приклучил на Мезоковесд.<ref>[http://mezokovesdzsory.hu/aleksandar-damcevski-erkezett/ ALEKSANDAR DAMCEVSKI ÉRKEZETT] at Mezőkövesd-Zsóry SE official website, 18 February 2017 {{In lang|hu}}</ref> На 12 јули 2023 година, Дамчевски се приклучил на клубот од Премиер лигата на Хонгконг, Кичи. == Меѓународна кариера == Дамчевски го имал своето деби за сениорската репрезентација на [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Македонија]] на [[пријателски натпревар]] против Катар во мај 2014 година, а од март 2020 година, има вкупно четири настапи, без да постигне гол. Неговиот последен меѓународен настап билквалификацискиот натпревар за Европското првенство во октомври 2014 година против [[Фудбалска репрезентација на Украина|Украина]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eu-football.info/_player.php?id=28666|title=Player Database|work=eu-football.info|accessdate=15 March 2020}}</ref> == Почести == '''Арарат-Ерменија''' * Ерменска Премиер лига: 2018–19, 2019–20 <ref name="sw">{{Soccerway|aleksandar-damchevski/313142}}</ref> * Ерменски Суперкуп: 2019 <ref name="sw" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://macedonianfootball.com/aleksandar-damchevski/ Профил во Македонски фудбал] * {{Soccerway|aleksandar-damchevski/313142}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Дамчевски, Александар}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] [[Категорија:Луѓе од Стразбур]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ливорно]] [[Категорија:Македонски фудбалски репрезентативци]] [[Категорија:Француски фудбалери]] [[Категорија:Македонски иселенички фудбалери]] [[Категорија:Македонски фудбалери]] niolzezx527ul6utxcwiojqf71x9qsu Притаено зло (филм од 2026) 0 1391874 5651296 5625137 2026-10-29T17:10:24Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651296 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | name = Притаено зло | image = Притаено зло 2026 плакат (МКД).png | caption = Плакатот на македонски јазик | director = [[Зак Крегер]] | writer = {{Plainlist| * Зак Крегер * [[Шеј Хатен]] }} | based_on = {{Based on|''[[Resident Evil]]''|[[Capcom]]}} | producer = {{Plainlist| * Роберт Кулцер * [[Рој Ли]] * Мири Јун * Асад Кизилбаш * Картер Свон }} | starring = {{Plainlist| * [[Остин Абрамс]] * [[Пол Волтер Хаузер]] * [[Зак Чери]] * [[Кали Рејс]] }} | cinematography = [[Дариуш Волски]] | editing = | music = | studio = {{Plainlist| * [[Constantin Film]] * [[Vertigo Entertainment]] * [[PlayStation Productions]] }} | distributor = [[Sony Pictures Releasing]] (преку [[Columbia Pictures]]) | released = 18 септември 2026 г. (САД)<br>17 септември 2026 г. (Македонија) | runtime = | country = {{Plainlist| * {{САД}} * {{знамеикона|Германија}} [[Германија]] }} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 80 милиони долари<ref>{{Cite web |last1=DeVore |first1=Britta |last2=Weintraub |first2=Steven |date=19 февруари 2026 |title=Zach Cregger’s ''Resident Evil'' Reboot Sounds Nothing Like the Ones Before [Exclusive] |url=https://collider.com/new-resident-evil-reboot-update-zach-cregger-movie-producer-roy-lee/ |access-date=20 февруари 2026 |website=Collider}}</ref> | gross = | изворен_наслов = Resident Evil }} '''''Притаено зло''''' ({{langx|en|Resident Evil}}) — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]], кој моментално се наоѓа во фаза на постпроизводство. Претставува втора обнова во истоимениот филмски серијал, заснован на медиумската франшиза ''[[Resident Evil]]'' на компанијата [[Capcom]]. Како главни продуценти што раководат со [[Филмска продукција|производството]] се јавуваат Роберт Кулцер и [[Рој Ли]] од компаниите [[Constantin Film]] и [[Vertigo Entertainment]]. За режисер бил ангажиран [[Зак Крегер]], кој исто така го напишал сценариото во соавторство со Шеј Хатен. Во главните улоги настапуваат [[Остин Абрамс]], [[Пол Волтер Хаузер]], [[Зак Чери]], [[Кали Рејс]] и Џоно Вилсон. Плановите за уште еден проект обнова започнале во почетокот на 2022 г. по неуспехот на филмот „[[Почеток на притаено зло: Ракун Сити]]“ (2021), по што следело и откажување на [[Притаено зло (ТВ-серија)|телевизиската серија на Netflix]]. Оттогаш се дискутирало за иднината на филмскиот серијал, кога поранешниот претседател на Constantin Film, Мартин Мошкович, објавил дека продуцентите имаат планови за идни филмови и нова ТВ-серија. До 2023 г., неколку медиуми известиле за грант во износ од 2 милиони канадски долари од Фондот за наследство на Северно Онтарио за производство на филм под наслов „Притаено зло: Хрониките на Амбрела“, а Крегер бил забележан од страна на [[Sony]] во средината на 2024 г. Проектот бил официјално пуштен во производство во јануари 2025 г. од страна на студиото Constantin Film во соработка со PlayStation Productions. Снимањето започнало во октомври 2025 г. Премиерата на филмот е планирана за 18 септември 2026 г., а во [[Македонија]] за 17 септември истата година. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Остин Абрамс]] || Брајан |- | [[Пол Волтер Хаузер]] || Карл |- | [[Зак Чери]] || Дејв |- | [[Кали Рејс]] || Полин |- | Џоно Вилсон || Макс |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|35538033}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Германски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на Columbia Pictures]] [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Филмови за вируси]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] khegn8fn2im0ivywggfi1t7cxllrn6a Марија Голдсмит 0 1392342 5651383 5639695 2026-10-29T23:25:19Z Dostojewskij 50463 Категорија:Луѓе од Санкт Петербург 5651383 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | honorific_prefix = | name = Марија Голдсмит | honorific_suffix = | native_name = Мария Гольдсмит | native_name_lang = ru | image = Marie Goldsmith (retouched) (3x4 cropped).jpg | alt = Sepia headshot of Marie Goldsmith, a woman with white hair and wearing a black dress | caption = Голдсмит, 1916 година | birth_name = Марија Исидоровна Голдсмит | birth_date = {{birth date|1871|07|19|df=y}} | birth_place = [[Санкт Петербург]], Руска Империја<!--See [[MOS:GEOLINK]]--> | death_date = {{death date and age|1933|01|11|1871|07|19|df=y}} | death_place = [[Париз]], Франција | resting_place = Тјајски гробишта | other_names = {{hlist|Марија Корн|Марија Исидин}} | siglum = | pronounce = | citizenship = Француско (од 1924 година) | fields = [[Еволутивна биологија]], [[ихтологија]] | education = [[University of Paris]] | alma_mater = | thesis_title = Réactions physiologiques et psychique des poissons | thesis_year = 1915 година | doctoral_advisor = [[Ив Делаж]] | spouse = | partner = | children = | parents = | father = [[Исидор Голдсмит]] | mother = [[Софија Голдсмит]] }} '''Марија Исидоровна Голдсмит''' ({{Langx|ru|Мария Исидоровна Гольдсмит}};{{Efn|{{langx|fr|Marie Goldsmith}}; {{langx|yi|מאַריא ַ סידעראַוונא גאָלדשמיד|Maria Siderovna Goldshmid}}. Исто така позната под псевдонимот '''Марија Корн''' и '''Марија Исидин'''.}} {{Датум по стар стил|19{{nbsp}}јули|1871|7{{nbsp}}јули}}, 11{{Меѓупростори}}јануари 1933) — руско-француски биолог и [[Анархизам|анархистички]] политички теоретичар. Таа била родена во [[Руска Империја|Руската Империја]], но била принудена на егзил уште на рана возраст поради радикалната политика на нејзините родители. Во [[Париз]], нејзината мајка влијаела врз нејзиниот интерес за [[Природни науки|природните науки]] и политичката филозофија на [[Анархизам|анархизмот]]. Во 1890-тите години, таа се запишала да студира [[биологија]] на [[Сорбона (универзитет)|Универзитетот во Париз]] и се приклучила на протераните руски и еврејски анархистички движења во дијаспората. Додека студирала за [[Доктор на науки|докторат]], таа била под менторство на еволуцискните теоретичари Ив Делаж и [[Петар Кропоткин]], кои влијаеле врз нејзиното разбирање на [[Дарвинизам|дарвинистичката еволуција]], [[Ламаркизам|ламаркизмот]] и взаемната помош. На почетокот на [[Руска револуција (1905)|Руската револуција од 1905 година]], таа и Георги Гогелија ја основале групата „Леб и слобода“, и станале двајца од првите руски поборници на [[Анархосиндикализам|анархосиндикализмот]]. Во текот на 1910-тите години, Голдсмит објавила серија книги за еволутивната биологија, напишани заедно со Делаж. Заедно тие ги истражувале различните теории за еволуцијата и ја истакнувале соработката како повлијателен фактор од конкуренцијата, спротивно на социјалниот дарвинизам и теоријата за „преживување на најсилните“. Тие, исто така, ја бранеле теоријата за симбиогенеза и истражиле неколку случаи на [[симбиоза]] во природата. До 1915 година, Голдсмит го завршила својот докторат и почнала да ги истражува партеногенезата, тропизмот, [[Компаративна психологија|компаративната психологија]] и [[Еволуциска психологија|еволуциската психологија]]. Нејзиниот фокус бил главно на морската биологија и однесувањето на рибите. По избувнувањето на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], таа застанала на страната на ''Манифестот на Шеснаесетте'' во интернационалистичко-дефанзивниот раскол и изразила поддршка за [[Руска револуција|Руската револуција]] од 1917 година сè до задушувањето на [[Кронштатски бунт|Кронштатскиот бунт]]. По смртта на Делаж и Кропоткин во раните 1920-ти години, Голдсмит се изолирала од научната заедница и имала потешкотии при наоѓање стабилна работа. Нејзините тешкотии биле влошени од нејзиниот статус на имигрантка, жена и истакната радикална активистка. Кон крајот на 1920-тите, таа се вклучила во дебатите на анархистичкото движење околу ''[[Платформизам|Платформата]]'', која ја критикувала поради [[Авторитаризам|авторитарни тенденции]]. По смртта на нејзината мајка во јануари 1933 година, таа извршила самоубиство. Нејзината работа останала влијателна во нејзината научна област, како и во анархистичкото движење, во 21 век. == Ран живот и активизам == Марија Исидоровна Голдсмит била родена на 19 јули [7 јули] 1871 година, во руската престолнина Санкт Петербург. Нејзиниот татко бил Исидор Албертович, адвокат и издавач на [[Позитивизам|позитивистичко]] списание;{{sfnm|1a1=Avrich|1y=1971|1p=39|2a1=Hough|2y=2023|2pp=89, 93|3a1=Maitron|3y=2014}} потекнувал од семејство на [[Евреи|еврејски]] преобратеници во [[лутеранство]]. Нејзината мајка била Софија Иванова, лекарка и [[Ботаника|ботаничарка]]; потекнувала од руско благородничко семејство. Родителите на Голдсмит се грижеле таа да.добие добро образование уште од рана возраст.{{sfn|Hough|2023|pp=89, 93}} Двајцата родители на Голдсмит биле вклучени во радикална политика, како следбеници на социјалистот [[Петар Лавров]] и пријатели на семејството на Бакунин. Тие биле принудени на внатрешен егзил на рускиот север поради нивниот политички активизам и морале целосно да избегаат од [[Руска Империја|Руската Империја]] во јуни 1884 година. Кога сè уште била дете, родителите на Голдсмит ја однеле во егзил во Франција и се населиле во Париз.{{sfn|Hough|2023|pp=89–90}}{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=90|2a1=Maitron|2y=2014}} Таму, Исидор бил уапсена, затворен и набрзо починал од хронична болест. Бидејќи нејзината мајка била хронично болна, Голдсмит била принудена да работи уште на млада возраст за да се издржува себеси и својата мајка. Таа продолжила да живее со својата мајка и да се грижи за неа дури и во зрелоста. Преку влијанието на нејзината мајка, Голдсмит се заинтересирала за природните науки и радикалната политика.{{sfn|Hough|2023|p=90-93}} Нејзините искуства ја направиле недоверлива кон државата, и во текот на 1890-тите, таа гравитирала кон [[Анархизам|анархизмот]] откако присуствувала на предавањата на Саул Јановски и [[Петар Кропоткин]]. Таа го претворила својот дом на улицата Мари-Роуз во место за состаноци на протерани руски анархисти, обезбедувајќи силно анархистичко присуство во рамките на руското емигрантско движење во Париз. Голдсмит, исто така, започнала доживотна преписка со анархистичката активистка [[Ема Голдман]]. Таа, исто така, воспоставила контакт со анархистички членови на еврејската дијаспора во Париз; иако самата не била следбеник на [[Јудаизам|јудаизмот]] и никогаш не учела [[јидиш]], таа сепак се идентификувала со еврејските корени на својот татко. Таа ретко ги пропуштала настаните на еврејското анархистичко движење, и токму во ова опкружување ја започнала својата кариера на анархистички активизам и ја развила својата сопствена анархистичка политичка теорија.{{sfn|Hough|2023|p=92-93}} ==Кариера== ===Образование и рана научна кариера=== [[File:Yves Delage. Photograph. Wellcome V0028126.jpg|thumb|alt=Портретна фотографија на Ив Делаж, облечен во костум и очила, седи профил пред камерата|Ив Делаж, тутор и научен соработник на Голдсмит]] По полнолетството, Голдсмит се запишала на Универзитетот во Париз за да студира биологија. Во 1892 година, таа се приклучила на Интернационалистичките револуционерни социјалистички студенти (ESRI), во рамките на кои пишувала памфлети за [[Анархофеминизам|анархистичкиот феминизам]] и [[Антиционизам|антиционизмот]]. Таа, исто така, се приклучила на ''Bourse du Travail'' во Иси-ле-Мулино, кој го претставувала на Меѓународниот конгрес на социјалистичките работници и синдикати во Лондон; таму била дел од антипарламентарната фракција.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1pp=90–91|2a1=Ogilvie|2a2=Harvey|2y=2000|2p=516}}{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=92|2a1=Maitron|2y=2014}}{{sfn|Maitron|2014}} По дипломирањето со лиценца во 1894 година, таа започнала да работи како член на персоналот во лабораторијата за физиологија на Универзитетот, додека студирала за докторат кај еволутивниот биолог [[Ив Делаж]]. Голдсмит и Делаж станале блиски соработници и истражувачки партнери. Делаж ја назначил Голдсмит за генерален секретар на научното списание ''L'année biologique'', кое таа го водела од 1902 до 1924 година.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1pp=90–91|2a1=Ogilvie|2a2=Harvey|2y=2000|2p=517}}{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1pp=90–91|2a1=Maitron|2y=2014|3a1=Ogilvie|3a2=Harvey|3y=2000|3pp=516–517}}{{sfn|Ogilvie|Harvey|2000|p=517}} [[File:Peter_Kropotkin_circa_1900.jpg|thumb|alt=Портретна фотографија од Петар Кропоткин, со очила, одело и долга бела брада|Питер Кропоткин, ментор и соработник на Голдсмит и во научни и во политички прашања]] Голдсмит исто така станала близок пријател на биологот [[Петар Кропоткин]], и постојано се допишувала со него за научни и политички прашања од 1897 до 1917 година. Бидејќи на Кропоткин му било забрането да влезе во Франција, тие не можеле да се сретнат лице в лице. Како и Делаж и Кропоткин, Голдсмит станала цврст поборник на [[Дарвинизам|Дарвиновата теорија за еволуцијата]] и [[Жан Батист Ламарк|Ламарковата теорија за наследноста]]. Кропоткин ѝ го доверил на Голдсмит завршувањето и преводот на неговата книга „Заемна помош: фактор на еволуција“, во случај да почине, бидејќи верувал дека Голдсмит е единствената личност која ги споделува неговите научни знаења и поглед на светот.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1pp=92–93|2a1=Ogilvie|2a2=Harvey|2y=2000|2pp=516–517|3a1=Howell|3y=1999|3p=397|4a1=Purchase|4y=2003|4p=190|5a1=Slatter|5y=1997|5p=472}} ===Револуција од 1905 година=== До 1903 година, револуционерните чувства се зголемувале во Русија и меѓу руската емигрантска заедница; Голдсмит предвидела дека револуцијата во Русија е неизбежна. Заедно со [[Грузијци|грузискиот]] анархист [[Георги Гогелија]], Голдсмит ја основала анархистичко-комунистичката група „Леб и слобода“, која издавала месечно списание од [[Женева]] и го шверцувала во Русија. Голдсмит пишувала за списанието под псевдонимот „Марија Корн“. Преку списанието, Голдсмит и Гогелија станале двајца од првите поборници на синдикализмот во руското анархистичко движење. Тие ги возвишувале саботажите и генералниот штрајк како моќни алатки со кои работничката класа можела да се наметне, во време кога таквите термини сè уште биле туѓи на рускиот јазик.{{sfnm|1a1=Avrich|1y=1971|1p=39|2a1=Maitron|2y=2014}} Самата Голдсмит го поддржала примерот на Француската општа конфедерација на трудот (CGT) како модел што руските анархисти треба да го следат. Голдсмит се залагала за [[анархосиндикализам]], тврдејќи дека револуционерните синдикалистички практики биле компатибилни само со етиката и филозофијата на анархизмот.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1pp=94–95|2a1=Maitron|2y=2014}} Теоријата брзо се проширила, со генерален штрајк што избувнал во [[Баку]] уште во јули 1903 година. Следната година, украинските фабрички работници во Чернигов почнале да бараат начин да основаат револуционерна работничка организација, по истите насоки како што предложиле Голдсмит и Гогелија. По избувнувањето на [[Руска револуција (1905)|Руската револуција од 1905 година]], генерален штрајк се проширил низ целата земја кон крајот на октомври. Настаните ги поттикнале многу од соработниците на списанието да се вратат во Русија, а тоа престанало да се издава во ноември 1905 година. Според Голдсмит, списанието никогаш не успеало да постигне широк тираж во Русија поради технички и организациски ограничувања.{{sfn|Woodcock|Avakumović|1990|p=369}} Голдсмит и Гогелија биле пооптимистични во врска со синдикализмот од нивниот ментор Кропоткин, кој одржувал само квалификувана поддршка за синдикатите. Кропоткин бил скептичен во врска со авангардните тенденции на синдикализмот и предупредувал против [[Марксизам|марксистичкото]] влијание во рамките на синдикатите. Голдсмит тврдела дека Кропоткин бил прилично ригиден по прашањата за тактиката и изразил непријателство кон идејата дека „целта ги оправдува средствата“. Бидејќи експропријациите сè повеќе воделе кон политичка репресија, таа забележала дека повеќето од нејзините застапници се согласуваат со противењето на Кропоткин кон неа. Голдсмит била и критична кон марксистичките и сорелските форми на синдикализам, кои во голема мера ги застапувале интелектуалци кои не биле поврзани со работничкото движење; таа верувала дека синдикализмот е инхерентно анархистичка традиција.{{sfn|Avrich|1971|pp=81–110}} По задушувањето на Револуцијата од 1905 година, Голдсмит и нејзината група веднаш почнале да се подготвуваат за следната. Таа ја основала Париската група на руски анархисти-комунисти, која пораснала на 50 членови и се состанувала во нејзиниот дом. Во 1906 година, групата почнала да го објавува списанието ''Буревестник'', за кое Голдсмит пишувала. Тие организирале редовни собири за да ги одбележат годишнините од [[Париска комуна|Париската комуна]] и [[Хејмаркетска афера|Хејмаркетската афера]], како и на денот на раѓањето на Михаил Бакунин, при кој Голдсмит и Гогелија одржале говори.{{sfnm|1a1=Avrich|1y=1971|1p=114|2a1=Maitron|2y=2014}} Двајцата пишувале и за руско-американскиот синдикалистички весник „Голос Труда“. Голдсмит и Кропоткин разговарале и за создавањето на нов анархистички весник, специјално наменет за руското селанство. По краткотрајниот обид за оживување на групата „Леб и слобода“, Кропоткин почнал да пишува за рускиот анархокомунистички весник „Рабочи Мир“, иако според Голдсмит, тој не презел поголема улога во тоа бидејќи не им верувал на големите организации.{{sfn|Woodcock|Avakumović|1990|p=371}} Во 1906 година, таа присуствувала на конференција на руски анархистички егзиланти во Лондон, каде што напишала извештаи за анархистичката економија, организација и тактики. Во еден од извештаите, таа се залагала за [[комунистички анархизам]] и контрола на средствата за производство од страна на работниците, наведувајќи го своето верување дека правдата и солидарноста во нивната „најпотполна форма“ се неопходни за етичкиот развој на сите луѓе и создавањето на слободно општество.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=95|2a1=Maitron|2y=2014|3a1=Skirda|3y=2002|3p=76}} ===Научни трудови=== [[File:Goldsmith-lab.png|thumb|alt=Фотографија од Мари Голдсмит, облечена во лабораториски мантил, работи на лабораториска маса покриена со хартии и шишиња | Голдсмит во нејзината лабораторија (околу 1910 година)]] Од 1909 до 1917 година, Голдсмит и Делаж биле коавтори на голем број книги за [[еволутивна биологија]]. Нивната прва книга, „Теориите на еволуцијата“, започнала со антирелигиозно побивање на [[Креационизам|креационизмот]], а потоа следувала долга дискусија за различни еволутивни теории. Во книгата, Голдсмит и Делаж го дефинирале дарвинизмот како теорија што нагласува случајна генетска варијација, борба за егзистенција и природна селекција како главни фактори на еволуцијата.{{sfnm|1a1=Gillott|1y=2017|1p=5|2a1=Jablonka|2a2=Lamb|2y=1995|2p=10|3a1=Meloni|3y=2016|3p=2}} Потоа тие широко го дефинирале ламаркизмот како теорија што нагласува индивидуално прилагодување кон сопствената околина, наместо предодреденост, како преседан за еволуцијата. Тие ја споредиле потесната перспектива на ламаркизмот со посистематскиот фокус на неодарвинизмот, како што го изразил [[Август Вајсман]]. Според нивниот поглед на ламаркизмот, наследувањето се случува кога адаптацијата кон одреден стимул од животната средина станува независна од неа во следните генерации; Тие го толкувале Ламаркијанското наследување исклучиво на описен начин, без да прават претпоставки за механизмите за транзиција помеѓу адаптации кои се „зависни од стимул“ или „независни од стимул“. Во поглавје за потеклото на видовите, тие дискутирале за потенцијалната улога на алопатричната специјација и репродуктивната изолација, иако нагласиле дека им недостасува унифицирана теорија што би можела да ги синтетизира адаптацијата и специјацијата во една рамка; оваа предложена теорија се појавила децении подоцна, со развојот на популациската генетика.{{sfn|Broquet|Destombe|Valero|Jollivet|2023|p=10}} Книгата завршила со резиме на Кропоткиновата теорија за взаемна помош како фактор на еволуцијата. Поради отворено антирелигиозната содржина на книгата, нејзиниот вовед бил препечатен во анархистичкиот весник на Жан Грејв, ''Les Temps nouveaux''. Книгата била добро прифатена од меѓународниот печат, а ''[[The New York Times]]'' ја опишал како сеопфатен приказ на современите дебати за еволутивната биологија. Таа била преведена на англиски од револуционерниот социјалист [[Андре Тридон]].{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=94|2a1=Purchase|2y=2003|2pp=92–93, 190}} Во статија објавена во португалскиот анархистички магазин „А Sementeira“ од 1911 година, Голдсмит и Делаж се потпирале на книгата на Чарлс Дарвин „Потеклото на човекот“ за да ја нагласат улогата на соработката и солидарноста во еволуцијата. Тие, исто така, ја побиле теоријата на [[Херберт Спенсер]] за „преживување на најсилните“ и теоријата за „борбата за егзистенција“ на [[Т. Х. Хаксли]], прикажувајќи ги како корупција на дарвинизмот со цел поддршка на постојната општествена хиерархија и неограничената конкуренција на сметка на солидарноста и соработката.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=94|2a1=La Vergata|2y=2023|2p=496}} Тие го обвиниле Хаксли за претерано поедноставување на Дарвиновиот концепт за борбата за егзистенција со тоа што ја сведел на „борба до смрт“, додека тие ја дефинирале како борба на живите суштества против условите на [[Животна средина|животната средина]]. Црпејќи од Кропоткин, Голдсмит и Делаж се обиделе да ја намалат конкуренцијата и наместо тоа да ја нагласат важноста на соработката. Во директен предизвик на теоријата за „преживувањето на најсилните“, тие предложиле дека неповолните услови како што се гладот и сушата всушност ги ослабуваат најсилните генетски варијации, додека поволните услови дозволуваат нови варијации да напредуваат. Тие тврделе дека, во екстремни услови, соработката и меѓусебната помош, се не конкуренцијата, се неопходни за опстанок.{{sfn|La Vergata|2023|p=496-506}} Во 1913 година, тие ја објавиле својата втора книга, која се фокусирала на [[партеногенеза]]та. Во 1915 година, Голдсмит ги завршила своите докторски студии, бранејќи дисертација за компаративната физиологија и психологија на рибите. Потоа почнала да пишува за ''Comptes rendus'' на [[Француска академија на науките|Француската академија на науките]]; објавила голем број статии на различни теми, вклучувајќи тропизам, еволутивна психологија, партеногенеза и менделизам. Во осврт на книгата на Пол Портје од 1918 година за симбиогенезата, Голдсмит изјавила дека ја убедил во можноста за асепса, сличноста помеѓу бактериите и митохондриите и односот на симбиотите со витамините. Таа и Делаж, исто така, ја истражувале симбиозата помеѓу мешунките и бактериите, дрвјата и габите, како и алгите и микрофауната. Како што Голдсмит ги објавувала своите истражувања, таа брзо стекнала репутација во научната заедница, добивајќи бројни покани за предавања во различни земји. Таа била во контакт со многу етаблирани научници, вклучувајќи го францускиот физиолог Шарл Рише, руските еволутивни психолози Надежда Кохтс и Владимир Вагнер, и швајцарскиот натуралист Арнолд Ланг. Таа била и научен советник на Жорж Клемансо, премиерот на Франција, кој ја почитувал многу поради нејзиното познавање на биологијата. Во 1919 година, таа се вработила како истражувач на Факултетот за природни науки при Универзитетот во Париз.{{sfnm|1a1=Avrich|1y=1971|1p=114|2a1=Hough|2y=2023|2pp=90–91|3a1=Ogilvie|3a2=Harvey|3y=2000|3p=517}} ==Анархистички дела== До почетокот на 1920-тите години, Голдсмит станала плоден анархистички писател, пишувајќи статии за анархистичката теорија и работничкото движење за различни публикации на неколку различни јазици, вклучувајќи го францускиот ''Les Temps Nouveaux'' и рускиот ''Дело Труда''. Таа, исто така, придонесувала за јидишкиот весник ''Fraye Arbeter Shtime'', како и за други еврејски анархистички весници, со тешкотии и решителност, бидејќи се борела да разбере јидиш без помош. Пишувала за анархистичкиот печат под псевдоними, обидувајќи се да ја одвои својата научна кариера од нејзиниот анархистички активизам. Во своите дела од овој период, таа се фокусирала главно на [[Економија|економски]] и организациски прашања, оддалечувајќи се од својот претходен фокус на социјалните прашања.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=92|2a1=Maitron|2y=2014}} ===Прва светска војна=== По избувнувањето на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], Голдсмит изразила поддршка за Кропоткиновиот Манифест на Шеснаесетте, кој зазел дефанзивна позиција и го усогласила својот дел од анархистичкото движење со [[Антанта]]та. Таа детално цитирала од манифестот во својата статија за тоа за „''Fraye Arbeter Shtime''“, иако самата одбила да го потпише манифестот, бидејќи не се согласувала со неговата формулација. Таа била остро критикувана за нејзината позиција од страна на рускиот интернационалист Александар Ге, кој ја обвинил дека ги меша либералните идеи како што е еднаквоста пред законот со анархизмот и ја нарекол „Јованка Орлеанка на Третата Република“. Таа продолжила да ја брани својата позиција за војната, дури и во годините по нејзиното завршување. Во една статија за „Плус Лоин“, таа изјавила дека, иако учеството во војната е во спротивност со [[Антимилитаризам|антимилитаристичките]] принципи, анархистичкиот принцип на отпор кон угнетувањето и империјалната инвазија е поважен и го оправдува нивното приклучување кон борбата против [[Централни сили|Централните сили]].{{sfnm|1a1=Avrich|1y=1971|1p=117n104|2a1=Hough|2y=2023|2p=95|3a1=Maitron|3y=2014|4a1=Zimmer|4y=2017|4p=190}} ===Револуција од 1917 година=== По избувнувањето на Руската револуција од 1917 година, многу од анархистичките другари на Голдсмит, вклучувајќи го и Петар Кропоткин, решиле да се вратат во земјата. Самата Голдсмит останала во Париз за да се грижи за својата мајка. Откако биле укинати претходните ограничувања на руската држава врз слободата на печатот, Голдсмит му помогнала на Кропоткин да ги лектурира неговите книги и да ги подготви за нивното прво законско објавување во Русија. Откако Кропоткин починал, Голдсмит го завршила и превела неговото последно дело „Етика: Потекло и развој“. Од Париз, Голдсмит објавила серија статии во „Les Temps Nouveaux“, во кои оптимистички ја претставила тековната револуција како почеток на крајот на [[Капитализам|капитализмот]]. Таа тврдела дека револуцијата не само што донела економски и политички напредок, туку и интелектуален и морален напредок во руското општество. Сфаќајќи дека револуцијата се движи кон [[државен социјализам]], таа повикала на воспоставување работничка контрола врз економијата и [[децентрализација]]. Голдсмит верувала дека националистичките и етатистичките тенденции на [[болшевици]]те, кои се фокусирале на програма за национализација, се спротивставуваат на укинувањето на [[Приватна сопственост|приватната сопственост]] застапувана од комунистичката економија и претставуваат пречка за револуцијата.{{sfn|Hough|2023|pp=92–97}} По задушувањето на Кронштатскиот бунт, ставот на Голдсмит кон револуцијата станал понегативен. Таа ја осудила [[Црвена армија|Црвената армија]] како контрареволуционерна и го негирала болшевичкиот наратив дека бунтовниците од Кронштат биле реакционери. Таа го окарактеризирала бунтот во Кронштат како вистинска револуционерна сила, која се кренала против [[диктатура]]та со цел да постигне социјална еднаквост и самоуправа. Во статија од 1925 година за ''Дело Труда'', таа ја обвинила марксистичката теорија за „диктатурата на пролетаријатот“ за Црвениот терор, прикажувајќи ја како оправдана чистка на сите други левичарски тенденции и политички фракции во име на создавање бездржавно општество. Голдсмит го нагласила своето верување дека револуционерните цели и револуционерната практика мора да бидат конзистентни едни со други, верувајќи дека ниедна диктатура не може да донесе слобода и дека политичката репресија неизбежно го компромитира револуционерниот ентузијазам. Таа заклучила дека советската диктатура претставува чекор назад од бездржавно општество, а не транзиција кон него.{{sfn|Hough|2023|p=97}}{{sfn|Maitron|2014}} ===Дебати за „Платформата"=== [[File:1921. Нестор Махно в лагере для перемещенных лиц в Румынии.jpg|thumb|alt=Портретна фотографија на Нестор Махно, со мустаќи и црн костум, како одмара на врата|Нестор Махно, еден од авторите на Платформата]] По основањето на Револуционерната синдикалистичка Општа конфедерација на трудот (CGT-SR), таа почнала да придонесува за нејзиниот билтен ''La Voix du Travail''. Таа исто така станала член на редакцискиот одбор на „Дело Труда“, заедно со анархистичките револуционери [[Петар Аршинов]] и [[Нестор Махно]]. Таа работела како секретарка на вториот, уредувајќи ги и преведувајќи ги неговите [[мемоари]]. Голдсмит повикала на преиспитување на анархистичките принципи по [[Руска револуција|Руската револуција]], тврдејќи дека настаните ја потврдиле важноста на антидржавноста и антиавторитаризмот. Таа тврдела дека, за анархистите, секоја револуција што не воспостави бескласно општество „сè уште не ја постигнала својата цел“. Таа верувала дека е малку веројатно дека револуцијата може моментално да воспостави бездржавно комунистичко општество и тврдела дека транзицијата кон такво би била неопходна.{{sfn|Berry|2002|p=292}} Затоа таа повикала на трајна револуција, која постојано ќе се движи кон бездржавно и бескласно општество.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=95|2a1=Maitron|2y=2014|3a1=Skirda|3y=2004|3p=280}} Во 1926 година, Петар Аршинов и Нестор Махно го објавиле својот развој на „Платформата“, која произлегла од дискусиите за пропаѓањето на украинската револуција и повикале на идеолошко и тактичко единство. Голдсмит првично ја поздравила Платформата и ѝ посака успех, но наскоро станала една од првите истакнати анархисти кои изразиле резерви во врска со предлогот. Таа била скептична кон улогата на мнозинствата и малцинствата во анархистичкото движење, осудувајќи го она што сметала дека може да стане „тиранија на мнозинството“. Таа, исто така, се прашувала како ќе биде структуриран нивниот предложен режим на слободни совети, како тие ќе ги надгледуваат масите и ќе ја бранат својата револуција, дали ќе ја зачуваат [[Слобода на печатот|слободата на печатот]] и [[Слобода на говорот|слободата на говорот]] и дали ќе ги распределуваат ресурсите врз основа на индивидуалните потреби.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=95|2a1=Moormann|2y=2023|2p=104n19|3a1=Skirda|3y=2002|3p=126}} Голдсмит на крајот го отфрлила предлогот анархистичките организации да имаат заедничка политика и стратегија, ригидна организациска структура, обврзувачки одлуки или партиска линија. Таа, исто така, го довела во прашање концептот за колективна одговорност, наместо тоа заземајќи нормативен индивидуалистички став дека анархистичкото движење треба да ја почитува моралната одговорност за постапките на своите членови.{{sfn|Moormann|2023|pp=108, 110}} Таа верувала дека секој поединец и локална група во рамките на една организација треба да има слобода на дејствување, што сметала дека е поефикасно и за добар начин за зачувување на правата на малцинствата. Таа сметала дека „Платформата" претставува предлог за централизирана политичка партија, по примерот на болшевизмот.{{sfn|van der Walt|Schmidt|2009|p=256}} Ова предизвикало жестока дебата за „Платформата", која кулминирала со напуштањето на анархистичкото движење од страна на Аршинов во 1931 година; тој конкретно ја именувал Голдсмит како еден од анархистите што го отуѓиле со нивните „демократско-декадентни“ критики. Спротивно на тоа, таа останала во добри односи со Махно, грижејќи се неговото здравје во последните години од неговиот живот.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=95|2a1=Peters|2y=1970|2pp=95–96}} ==Подоцнежен живот, смрт и наследство== Кога Делаж починал во 1920 година, на Голдсмит ѝ било сè потешко да обезбеди стабилна работа. Таа се изолирала во рамките на својот факултет, бидејќи некои од нејзините колеги почнале да го напаѓаат нејзиниот статус на имигрант; таа станала натурализирана француска државјанка дури во 1924 година. Таа исто така не можела да ги прифати позициите што ги нуделе американската институција за наука „Карнеги" и Институтот за медицински истражувања „Рокфелер", бидејќи морала да продолжи да се грижи за својата мајка. Таа продолжила со истражувањето на рибите во биолошката станица „Роскоф" во [[Бретања]]. Во 1927 година, таа се вработила како лабораториски асистент во ''École pratique des hautes études''; а од 1930 година, таа исто така водела семинари на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Париз. Во 1929 година, таа накратко се вратиланво Русија за да го посети Државниот музеј Дарвин во Москва, каде што го набљудувала истражувањето на [[Надежда Кохтс]] за мајмуните.{{sfn|Ogilvie|Harvey|2000|p=516-517}} Мајката на Голдсмит починала од болест на 9 јануари 1933 година. Очајна, Голдсмит одлучила да изврши самоубиство со отров. Таа починала на 11 јануари, во Кошинската болница, на 61-годишна возраст. Во својата последна порака, таа ги предала своите работи, вклучувајќи ја и собраната преписка со Кропоткин и нејзините миленици птици, на Саша Шапиро и Екатерина Бакунина. Иако таа побарала нејзиното и телото на нејзината мајка да бидат погребани покрај телото на нејзиниот татко на Ивриските гробишта, тие на крајот биле погребани на Тјајските гробишта.{{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1pp=95–96|2a1=Maitron|2y=2014}} Голдсмит добила серија некролози и почести и во научниот и во анархистичкиот печат. Еврејскиот анархистички поет Шолем Шварцбард напишал религиозно инспириран некролог за неа во „''Fraye Arbeter Shtime''“, додека Нестор Махно ја сместил покрај Кропоткин како една од „титаните на анархизмот“. Ема Голдман, [[Моли Штајмер]] и [[Александар Беркман]] приватно ја оплакувале во својата преписка. Во писмо до Пјер Рамус, Беркман забележал за смртта на Голдсмит дека неговата генерација руски анархисти изумира. Александар Беркман и [[Григориј Максимов]] се обиделе да соберат пари за да ги објават собраните дела на Голдсмит, но на крајот биле неуспешни. Самиот Беркман извршил самоубиство во 1936 година. Нивните напори биле преземени 90 години подоцна од страна на „Black Flag Anarchist Review“, кој објавил избор од девет статии на Голдсмит во 2023 година.{{sfn|Avrich|1971|pp=246–247}}{{sfn|Hough|2023|p=96}} За време на [[Големата чистка]] во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]], НКВД наредил палење на книгите што го вклучувале памфлетот на Голдсмит насловен„Револуционерен синдикализам и анархизам“, заедно со „Заемна помош“ на Кропоткин и „Државата и анархизмот“ на Бакунин. Нејзината обемна преписка со Кропоткин, која се состоела од 400 писма, била зачувана во [[Национална библиотека на Франција|Националната библиотека на Франција]].{{sfn|Slatter|1994|p=277n1}} Копии од писмата биле направени и од страна на Николаевската колекција. Во 1995 година, нивната преписка била уредена и објавена од историчарот [[Мајкл Конфино]]. Собраната преписка секогаш ќе остане нецелосна, бидејќи Кропоткин ги уништил повеќето писма на Голдсмит до него, но самата Голдсмит ги зачувала своите копии од нивната преписка, спротивно на советот на Кропоткин.{{sfnm|1a1=Howell|1y=1999|1pp=396–397|2a1=Ogilvie|2a2=Harvey|2y=2000|2p=517|3a1=Slatter|3y=1997|3p=472}} Тезата на Голдсмит за перцепцијата на животните продолжила да биде цитирана во научните публикации и во 21 век.{{sfn|Hough|2023|p=96}} ==Избрани дела== ===Книги=== * „Les Theories de l'Évolution" [Теориите за еволуцијата] (1909) * „La parthénogénèse naturelle et exérimentale" [Природна и експериментална партеногенеза] (1913){{sfnm|1a1=Broquet|1a2=Destombe|1a3=Valero|1a4=Jollivet|1y=2023|1p=17|2a1=Gillott|2y=2017|2p=20n20|3a1=Jablonka|3a2=Lamb|3y=1995|3p=305|4a1=Meloni|4y=2016|4p=2|5a1=Ogilvie|5a2=Harvey|5y=2000|5p=517|6a1=Purchase|6y=2003|6pp=93n197, 190n446}} * „Réactions physiologiques et psychique des poisson" [Физиолошки и психолошки реакции на рибите] (1915){{sfnm|1a1=Maitron|1y=2014|2a1=Ogilvie|2a2=Harvey|2y=2000|2p=517}} * „Револуционерен синдикализам и анархизам: Борба со капиталот и моќта (''Голос Труда'', 1920) * „La psychologie comparée" [Компаративна психологија] (1927){{sfn|Ogilvie|Harvey|2000|p=517}} ===Статии од списанија=== * „Quelques reactions sensorielles chez le Pouple“ [Некои сензорни реакции кај октоподот] (Comptes Rendus Académie des Sciences, 1917){{sfn|Ogilvie|Harvey|2000|p=517}} * „Единствен придонес за прашањето на тропизмот“ (Билтен на Институтот за генерална психологија, 1922){{sfn|Ogilvie|Harvey|2000|p=517}} ===Есеи=== * „За организацијата“ (лондонскиот конгрес на комунистичките анархисти, 1906 година){{sfn|Hough|2023|p=99}} * „Револуционерен синдикализам и социјалистичка партија“ (Лондон, 1907) * „Дарвинизам“ (''A Sementeira'', 1911){{sfn|Hough|2023|p=98}} * „Еволуција“ (''Les Temps nouveaux'', 1911) * „Борбата против капиталот и моќта: нашите контроверзни прашања“ (Лондон, 1912) * „Проблемите на утрешниот ден“ (''Les Temps Nouveaux'', 1919–1920) * „Вистината за Кронштат“ (''Les Temps Nouveaux'', 1921) * „Кропоткин и Русија“ (''Les Temps Nouveaux'', 1921) * „П. А. Кропоткин – Неговиот став кон војната“ (''Fraye Arbeter Shtime'', 1922) * „Моралното лице на револуцијата“ (''Плус Лоин'', 1925){{sfn|Hough|2023|p=97}} * „Марксистичка утопија“ (''Дело Труда'', 1925){{sfn|Hough|2023|p=97}} * „Неколку зборови за еден збунувачки поим“ (''Плус Лоин'', 1925){{sfn|Hough|2023|p=97}} * „За прашањето на „ревизијата““ (''Дело Труда'', 1925–1926) * „Организација и партија“ (''Плус Лоин'', 1928) * „За манифестот на Шеснаесетте“ (''Плус Лоин'', 1928){{sfnm|1a1=Hough|1y=2023|1p=99|2a1=Maitron|2y=2014}} ===Преводи=== * „Историски писма" од Петар Лавров (1903){{sfn|Hough|2023|p=90}} * „Етика: Потекло и развој" од Петар Кропоткин (1927){{sfn|Hough|2023|p=93}} ==Белешки== {{Notelist}} == Наводи == {{Наводи|2}} == Библиографија == {{refbegin|2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |author-link=Paul Avrich |title=[[The Russian Anarchists]] |publisher=Princeton University Press |year=1971 |isbn=0-691-00766-7 |location=[[Princeton, New Jersey|Princeton]] |oclc=1154930946 |orig-year=1967}} * {{Cite book |last=Berry |first=David |title=A History of the French Anarchist Movement |url=https://archive.org/details/historyoffrencha0000berr |publisher=[[Greenwood Press]] |year=2002 |isbn=0-313-32026-8}} * {{Cite journal |last1=Broquet |first1=Thomas |last2=Destombe |first2=Christophe |last3=Valero |first3=Myriam |last4=Jollivet |first4=Didier |year=2023 |title=A brief history of speciation research at the Station Biologique de Roscoff (1872-2022) |journal=Cahiers de Biologie Marine |volume=64 |issue=1 |pages=9–19 |doi=10.21411/CBM.A.3DAF598C |issn=0007-9723 |doi-access=free}} * {{Cite book |last=Gillott |first=David |url=https://books.google.com/books?id=jy4rDwAAQBAJ |title=Samuel Butler against the Professionals: Rethinking Lamarckism 1860-1900 |publisher=[[Routledge]] |year=2017 |isbn=9781351550185}} * {{Cite magazine |last=Hough |first=Søren |year=2023 |title=Marie Goldsmith: Scientific Luminary, Anarchist Militant |url=https://anarchistfaq.org/blackflag/BlackFlag-vol3-no2.pdf#page=89 |magazine=[[Black Flag (newspaper)|Black Flag Anarchist Review]] |pages=89–99 |volume=3 |issue=2 |issn=0045-2157}}<!-- Republished by PM Press (https://blog.pmpress.org/2023/07/19/marie-goldsmith-scientific-luminary-anarchist-militant/) --> * {{Cite journal |last=Howell |first=Yvonne |date=1999 |title=Review of The Conquest of Bread and Other Writings; Anarchistes en exile Correspondance inedite de Pierre Kropotkine a Marie Goldsmith 1897–1917 |url=https://archive.org/details/sim_slavic-and-east-european-journal_summer-1999_43_2/page/396 |journal=The Slavic and East European Journal |volume=43 |issue=2 |pages=396–398 |doi=10.2307/309569 |issn=0037-6752 |jstor=309569}} * {{Cite book |last1=Jablonka |first1=Eva |url=https://books.google.com/books?id=B7eH7L_7y3IC |title=Epigenetic Inheritance and Evolution: The Lamarckian Dimension |last2=Lamb |first2=Marion J. |publisher=Oxford University Press |year=1995 |isbn=9780198540625}} * {{Cite book |last=La Vergata |first=Antonello |title=Images of the Economy of Nature, 1650-1930 |publisher=[[Springer (publisher)|Springer]] |year=2023 |isbn=978-3-031-31023-2 |series=Evolutionary Biology – New Perspectives on Its Development |volume=7 |pages=477–583 |chapter=Struggles for Existence |doi=10.1007/978-3-031-31023-2_9}} * {{Cite encyclopedia |year=2014 |title=GOLDSMITH Maria Isidorovna [dite Maria Korn ou Corn, Maria Isidine] |encyclopedia=[[Dictionnaire des anarchistes]] |url=https://maitron.fr/goldsmith-maria-isidorovna-dite-maria-korn-ou-corn-maria-isidine-dictionnaire-des-anarchistes/ |last=Maitron |first=Jean |author-link=Jean Maitron |language=fr |trans-title=GOLDSMITH Maria Isidorovna [known as Maria Korn or Corn, Maria Isidine] |isbn=9782708243163}} * {{Cite book |last=Meloni |first=Maurizio |url=https://archive.org/details/politicalbiology0000melo/ |title=Political Biology: Science and Social Values in Human Heredity from Eugenics to Epigenetics |publisher=[[Palgrave Macmillan UK]] |year=2016 |isbn=978-1-137-37771-5 |pages=1–31 |chapter=Political Biology and the Politics of Epistemology |url-access=registration}} * {{Cite thesis |last=Moormann |first=Emma |title=Epigenetics and moral responsibilities for health: a philosophical exploration |type=[[PhD]] |publisher=[[University of Antwerp]] |url=https://hdl.handle.net/10067/1970610151162165141 |year=2023 |hdl=10067/1970610151162165141}} * {{Cite encyclopedia |year=2000 |title=Goldsmith, Marie (1873–1933) |encyclopedia=The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the mid-20th Century |publisher=[[Routledge]] |url=https://archive.org/details/biographicaldict00ogil_0/page/516/ |editor-last1=Ogilvie |editor-first1=Marilyn Bailey |volume=1 |pages=516–517 |isbn=0-415-92039-6 |editor-link1=Marilyn Bailey Ogilvie |editor-last2=Harvey |editor-first2=Joy Dorothy |editor-link2=Joy Harvey}} * {{Cite book |last1=Peters |first1=Victor |title=Nestor Makhno: The Life of an Anarchist |url=https://archive.org/details/nestormakhnolife0000vict |date=1970 |publisher=Echo Books |location=Winnipeg |oclc=7925080}} * {{Cite thesis |last=Purchase |first=Graham |title=Peter Kropotkin: Ecologist, Philosopher and Revolutionary |type=[[PhD]] |publisher=[[University of New South Wales]] |url=https://unsworks.unsw.edu.au/entities/publication/6a035a33-c74a-42ae-91e0-20be4c0ff607 |year=2003 |access-date=2026-04-22 |archive-date=2025-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203045548/https://unsworks.unsw.edu.au/entities/publication/6a035a33-c74a-42ae-91e0-20be4c0ff607 |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Sapp |first=Jan |url=https://books.google.com/books?id=pXQ8DwAAQBAJ |title=Evolution by Association: A History of Symbiosis |publisher=Oxford University Press |year=1994 |isbn=9780195088212}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |author-link=Alexandre Skirda |title=Facing the enemy: A history of anarchist organisation |url=https://archive.org/details/facingenemyhisto0000skir |publisher=[[AK Press]] |year=2002 |isbn=1902593197 |location=[[Oakland, California|Oakland]] |translator-last1=Sharkey |translator-first1=Paul |oclc=490977034}} * {{Cite book |last1=Skirda |first1=Alexandre |author-link=Alexandre Skirda |title=Nestor Makhno–Anarchy's Cossack: The Struggle for Free Soviets in the Ukraine 1917–1921 |date=2004 |publisher=[[AK Press]] |isbn=978-1-902593-68-5 |location=Oakland, California |translator-last1=Sharkey |translator-first1=Paul |oclc=60602979 |orig-year=1982}} * {{Cite journal |last=Slatter |first=John |date=1994 |title=The Correspondence of P. A. Kropotkin as Historical Source Material |journal=[[The Slavonic and East European Review]] |volume=72 |issue=2 |pages=277–288 |issn=0037-6795 |jstor=4211477}} * {{Cite journal |last=Slatter |first=John |date=1997 |title=Review of Anarchistes en exil: Correspondance inedite de Pierre Kropotkine a Marie Goldsmith 1897–1917 |url=https://archive.org/details/sim_russian-review_1997-07_56_3/page/472 |journal=[[The Russian Review]] |volume=56 |issue=3 |pages=472 |doi=10.2307/131775 |issn=0036-0341 |jstor=131775}} * {{Cite book |last=Thorpe |first=Wayne |title=New Perspectives on Anarchism, Labour and Syndicalism: The Individual, the National and the Transnational |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |year=2010 |isbn=978-1-4438-2393-7 |editor-last1=Berry |editor-first1=David |pages=16–43 |chapter=Uneasy Family: Revolutionary Syndicalism in Europe from the ''Charte d'Amiens'' to World War I |editor-last2=Bantman |editor-first2=Constance}} * {{Cite book |last1=van der Walt |first1=Lucien |author-link=Lucien van der Walt |title=[[Black Flame (book)|Black Flame: The Revolutionary Class Politics of Anarchism and Syndicalism]] |last2=Schmidt |first2=Michael |publisher=[[AK Press]] |year=2009 |isbn=978-1-904859-16-1 |location=[[Edinburgh]] |pages=[https://archive.org/details/blackflamerevolu0000vand/page/238 239]–270 |chapter=Militant Minority: The Question of Anarchist Political Organisation |lccn=2006933558 |oclc=1100238201}} * {{Cite book |last1=Woodcock |first1=George |author-link1=George Woodcock |url=https://archive.org/details/isbn_9210921689609 |title=Peter Kropotkin: From Prince to Rebel |last2=Avakumović |first2=Ivan |author-link2=Ivan Avakumović |publisher=Black Rose Books |year=1990 |isbn=0-921689-60-8 |location=[[Montreal]] |oclc=21156316}} * {{Cite book |last=Zimmer |first=Kenyon |title=Anarchism, 1914–18 |publisher=[[Manchester University Press]] |year=2017 |isbn=9781526115768 |chapter=At war with empire: The anti-colonial roots of American anarchist debates during the First World War |doi=10.7765/9781526115768.00016}} {{refend}} == За понатамошно читање == {{refbegin|2}} * {{Cite journal |last=Confino |first=Michael |date=1981 |title=Anarchisme et internationalisme. Autour du "Manifeste des Seize". Correspondance inédite de Pierre Kropotkine et de Marie Goldsmith, janvier-mars 1916 |trans-title=Anarchism and internationalism. On the ‘Manifesto of the Sixteen’. Unpublished correspondence between Peter Kropotkin and Marie Goldsmith, January–March 1916 |journal=Cahiers du Monde russe et soviétique |language=fr |volume=22 |issue=2/3 |pages=231–249 |doi=10.3406/cmr.1981.1914 |issn=0008-0160 |jstor=20169922 |s2cid=161829629}} * {{Cite journal |last=Confino |first=Michael |date=1982 |title=Kropotkine en 1914: La guerre et les congrès manqués des anarchistes russes. Lettres inédites de Pierre Kropotkine à Marie Goldsmith. 11 janvier-31 décembre 1914 |trans-title=Kropotkin in 1914: War and the missed congresses of the Russian anarchists. Unpublished letters from Peter Kropotkin to Marie Goldsmith. 11 January–31 December 1914 |journal=Cahiers du Monde russe et soviétique |language=fr |volume=23 |issue=1 |pages=63–107 |doi=10.3406/cmr.1982.1936 |issn=0008-0160 |jstor=20169945}} * {{Cite journal |last1=Confino |first1=Michael |last2=Rubinstein |first2=Daniel |date=1992 |title=Kropotkine savant. Vingt-cinq lettres inédites de Pierre Kropotkine à Marie Goldsmith. 27 juillet 1901-9 juillet 1915 |trans-title=Kropotkin the scholar. Twenty-five unpublished letters from Peter Kropotkin to Marie Goldsmith. 27 July 1901–9 July 1915 |journal=Cahiers du Monde russe et soviétique |language=fr |volume=33 |issue=2/3 |pages=243–301 |issn=0008-0160 |jstor=20170822}} * {{Cite book |title=Anarchistes en exil: correspondance inédite de Pierre Kropotkine à Marie Goldsmith, 1897-1917 |url=https://archive.org/details/anarchistesenexi0000krop |publisher=Institut D'Etudes Slaves |year=1995 |isbn=9782720402173 |editor-last=Confino |editor-first=Michael |editor-link=Michael Confino |language=fr |trans-title=Anarchists in exile: unpublished correspondence between Peter Kropotkin and Marie Goldsmith, 1897–1917}} * {{Cite book |title=[[Emma Goldman: A Documentary History of the American Years]] |date=2003 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-08670-8 |editor-last=Falk |editor-first=Candace |volume=1 |location=[[Berkeley, California|Berkeley]]}} * {{Cite book |last=Pino |first=Angel |url=https://books.google.com/books?id=xb0FAwAAQBAJ |title=Modern China and the West: Translation and Cultural Mediation |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |year=2014 |isbn=978-90-04-27022-0 |editor-last1=Peng |editor-first1=Hsiao-yen |location=[[Leiden]] |pages=28–105 |chapter=Ba Jin as Translator |doi=10.1163/9789004270220_004 |editor-last2=Rabut |editor-first2=Isabelle}} * {{Cite magazine |last=Pierrot |first=Marc |year=1933 |title=Marie Goldsmith |url=https://archivesautonomies.org/IMG/pdf/anarchismes/entre-deux/plusloin/plusloin-n095.pdf |journal=Plus Loin |pages=1–4 |language=fr |via=Archives Autonomies |issue=95}} {{refend}} == Надворешни врски == * [https://mariegoldsmith.uk/ Проектот Марија Голдсмит] [[Категорија:Апсолвенти на Парискиот универзитет]] [[Категорија:Француски физиолози]] [[Категорија:Починати во 1933 година]] [[Категорија:Родени во 1871 година]] [[Категорија:Статии со извори на француски (fr)]] [[Категорија:Статии со текст на јидиш]] [[Категорија:Статии со текст на француски]] [[Категорија:Луѓе од Санкт Петербург]] o8i2awdko3ca7ewmhdi6x7io0ds7t21 Евровизија 2027 0 1395209 5651228 5650881 2026-10-29T13:21:38Z BT405 9277 5651228 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=11 мај 2027|semi2=13 мај 2027|final=15 мај 2027|host=Бургас <br> {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=36{{efn|{{знамеикона|Словенија}} и {{знамеикона|Шпанија}} добија дополнително време да донесат одлука дали би учествувале на ова издание или не, па бројот на учесници може да биде дополнително зголемен.}}|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=Eurovision Song Contest 2027 logo.svg |director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=секоја држава доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни. Поените се поделени на два дела: 50% телевоутинг и 50% жири|next=|confirmed=|past=1|returning={{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]]|{{знамеикона|Холандија}} [[Холандија]]debuting={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|venue=„Арена Бургас“|edition=2027|website=https://www.eurovision.tv|url=www.eurovision.tv|slogan=United by Music - Обединети од музика|дебитанти={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|не_учествуваат={{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]]|executive_producer=Симеон Касабов Атанас Генов|producer=Герт Карк|green=1|finalists=1}} '''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бургас]], [[Бугарија]], после победата на Дара<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}</ref> со песната „[[:en:Bangaranga|Бангаранга]]“ <small>(англиски)</small> на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Натпреварот ќе се одржи на 11, 13 и 15 [[мај]] [[2027]] година. == Местоположба == Ова ќе биде прво издание на натпреварот чиј домаќин е Бугарија и втор евровизиски настан одржан во земјата, по [[Детска Евровизија|Детскиот избор за песна на Евровизија во 2015]] година во [[Софија]]. Избраната локација за натпреварот е „Арена Бургас“ со капацитет од 15.000 седишта, која служи како простор за спортски и концертни настани во затворен простор. ===== Градови што изразиле интерес за домаќинство на натпреварот: ===== {{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Местоположба на бугарските градови што изразиле интерес. Градот домаќин е означен со сина боја, а второпласираниот со зелена. |places= | label1='''[[Бургас]]'''|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Blue pog.svg | label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Green pog.svg | label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Red pog.svg | label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Red pog.svg }} {| class="wikitable" !Град !Место на одржување !Капацитет |- style="background:#90D5FF" !scope="row" style="background:#90D5FF" |Бургас |Арена Бургас |15.000<ref>{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Второ место |- style="background:#D0F0C0" ! scope="row" style="background:#D0F0C0" |Софија |Арена Софија |17.906<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Останати дисквалификувани кандидати |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Варна |Конгресна сала |6.000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Пловдив |Колодрума |7.500<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |} Правилникот за организирање на натпреварот се состои од 200 страници. Правилата бараат салата да биде климатизирана и да има капацитет од 7.000 до 10.000 гледачи. Тоа е бројот на седишта што треба да останат достапни по поставувањето на сцената и сите дополнителни простори поврзани со неа. Местото треба да се наоѓа во близина на меѓународен аеродром и да располага со доволен број хотелски капацитети за сместување. Исто така, треба да обезбеди доволно слободен простор за голем прес-центар, простории за артистите и нивните тимови. === Трошоци === Бугарската влада најавила дека планира да го финансира Изборот за песна на Евровизија 2027 година од државниот буџет. Формирана е меѓуинституционална работна група предводена од вицепремиерот Иво Христов за поддршка на подготовките за натпреварот. Христов очекува трошоците за организирање на Евровизија 2027 во Бугарија да изнесуваат помеѓу 20 и 30 милиони евра. == Список на учесници == За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови. Радиодифузерите има рок до '''15 септември 2026 година''' да поднесат пријава за учество, а до '''средината на октомври''' можат да се повлечат без да се соочат со финансиска казна. Сепак, тие не се обврзани јавно да го објават својот интерес за учество пред истекот на тие рокови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205685/eurovision-2027-how-many-countries-will-compete-in-bulgaria/|title=Eurovision 2027: How many countries will compete in Bulgaria?|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-08|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-08}}</ref> Официјално, 36 земји ќе учествуваат на оваа Евровизија. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиодифузер ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Автор(и) ! scope="col" | Наводи |- |{{Esc|Австралија}} |SBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/01/australia-sbs-eurovision-2027-participation/|title=🇦🇺 Australia: SBS Confirms Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-09-01|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-01}}</ref> |- |{{Esc|Австрија}} |ORF | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/28/austria-begins-search-for-eurovision-2027-representative/|title=🇦🇹 Austria: Begins Search for Eurovision 2027 Representative|last=Shepherd|first=Em|date=2026-07-28|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-29}}</ref> |- |{{Esc|Азербејџан}} |İTV | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Албанија}} | RTSH ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | декември 2026 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/04/albania-applications-festivali-i-kenges-open-in-september/}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Белгија}} |VRT | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/23/belgium-eurovision-2027-participation-confirmed/|title=🇧🇪 Belgium: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Farren|first=Neil|date=2026-09-23|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Велика Британија}} |[[BBC]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/18/united-kingdom-eurovision-2027-participation/|title=🇬🇧 United Kingdom: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Shepherd|first=Em|date=2026-06-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | SWR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Грузија}} |GPB | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206416/georgia-gpb-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Georgia: GPB confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Грција}} |EPT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/06/09/grecja-eurowizja-2027-sing-for-greece/|title=EXCLUSIVE: 🇬🇷 Grecja potwierdza udział w 🇧🇬 Eurowizji 2027 i kolejną edycję „Sing for Greece”|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-06-09|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-06-09}}</ref> |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} |DR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 13. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Ерменија}} |AMPTV | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} |ERR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/estonia-opens-song-submissions-for-burgas-2027/|title=Estonia opens song submissions for Burgas 2027|date=2026-09-04|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Италија}} |RAI ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |19. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.corriere.it/spettacoli/26_luglio_03/stefano-de-martino-il-mio-sanremo-meno-canzoni-piu-internazionalita-una-serata-per-decidere-chi-andra-all-eurovision-27d83dfa-03f8-4920-9fe1-26d06ad4dxlk.shtml|title=Stefano De Martino: «Il mio Sanremo? Meno canzoni, più internazionalità, una serata per decidere chi andrà all’Eurovision»|date=2026-07-03|work=Corriere della Sera|language=it-IT|accessdate=2026-07-03}}</ref> |- |{{Esc|Израел}} |IPBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/1075098/|title=נציג ישראל לאירוויזיון 2027 ייבחר בתוכנית "הכוכב הבא"|last=הררי|first=דורית אסרף מזרחי, עמית|work=www.kan.org.il|language=he|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- |{{Esc|Канада}} |CBC |style="background:#DDDEFC" | 2026 | |[[Англиски јазик|англиски]], [[Француски јазик|француски]] | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eurovision_Song_Contest_2027#cite_note-canada-15|title=}}</ref> |- |{{Esc|Кипар}} |CyBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206220/cyprus-cybc-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Cyprus: CyBC confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Латвија}} |LSM ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 06. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/24/latvia-eurovision-2027-participation/|title=🇱🇻 Latvia: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-24|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-25}}</ref> |- |{{Esc|Литванија}} |LRT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведено списание|date=2026-08-11|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1368898426|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |- |{{Esc|Луксембург}} |RTL ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205390/luxembourg-intends-to-participate-at-eurovision-2027/|title=Luxembourg intends to participate at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-05-21|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-05-23}}</ref> |- |{{Esc|Македонија}} |[[Македонска радио-телевизија|МРТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lider.mk/makedonija-se-vraka-na-evrovizija/|title=Македонија се враќа на „Евровизија“|last=Petrovski|first=Aleksandar|date=2026-05-21|work=Радио Лидер|language=mk-MK|accessdate=2026-05-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/21/north-macedonia-return-eurovision-confirmed-2027/|title=🇲🇰 North Macedonia: Return to Eurovision Confirmed for 2027|last=Brown|first=Alistair|date=2026-05-21|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-21}}</ref> |- |{{Esc|Малта}} |PBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206240/malta-pbs-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Malta: PBS confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-08-14|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-08-14}}</ref> |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/10/15/exclusive-moldawia-udzial-eurowizja-2027/|title=EXCLUSIVE: Mołdawia potwierdza udział w Eurowizji 2027!|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-10-15|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-10-15}}</ref> |- |{{Esc|Норвешка}} |NRK | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205780/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-06-18|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- |{{Esc|Португалија}} |RTP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |6. март 2027 | |- |{{Esc|Полска}} |TVP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |јануари или февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/tylko-u-nas-polska-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2027-znamy-decyzje-tvp-aa-Dv3T-9sWV-GvKX.html|title=Tylko u nas! Polska potwierdza udział w Eurowizji 2027. Znamy decyzję TVP|work=www.eska.pl|language=pl|accessdate=2026-08-27}}</ref> |- |{{Esc|Романија}} |TVR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tvr.ro/ca-al-tvr-a-aprobat-participarea-romaniei-la-eurovision-song-contest-2027_55716.html}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | SMRTV ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 6. март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Србија}} |[[Радио-телевизија Србија|РТС]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esc-kompakt.de/exklusiv-serbien-bestaetigt-teilnahme-am-esc-2027-in-burgas/|title="Exclusive: Serbia confirms participation in the ESC 2027 in Burgas"}}</ref> |- |{{Esc|Украина}} |Суспилне ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.ua/holovni-novyny/8606-ofitsijno-ukrayina-vizme-uchast-u-yevrobachenni-2027/|title=Офіційно: Україна візьме участь у Євробаченні – 2027 - Головні новини|last=Євробачення|first=Суспільне|date=2026-09-14|work=Євробачення|language=uk|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | Yle ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Франција}} |France Télévisions | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} |[[ХРТ]] ! colspan="4" style="background:#DDDEFC"|февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206257/croatia-hrt-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Croatia: HRT confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-28|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-28}}</ref> |- |{{Esc|Црна Гора}} |[[Радиотелевизија Црна Гора|РТЦГ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.instagram.com/montesong.rtcg/p/DdQ3eUPiHxk/|title=Instagram|work=www.instagram.com|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | SRG SSR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/eurovision-song-contest-2027-schweizer-esc-saison-startet-song-einreichung-im-august}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Шведска}} |SVT !colspan="4" style="background:#DDDEFC" |март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovisionfun.com/en/2026/08/melodifestivalen-2027-svt-unveils-the-rules-for-swedens-eurovision-selection/|title="Melodifestivalen 2027: SVT Unveils the Rules for Sweden's Eurovision Selection"}}</ref> |} === Други земји === '''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година. '''{{Esc|Унгарија}}– Пред Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година. ==== Држави кои нема да учествуваат на ова издание: ==== '''{{Esc|Андора}}<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/06/andorra-eurovision-2027/|title=🇦🇩 Andorra: RTVA Will Not Participate in Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-13}}</ref>, '''{{Esc|Босна и Херцеговина}}<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206051/bosnia-herzegovina-bhrt-will-not-return-to-eurovision-in-2027/|title=Bosnia & Herzegovina: BHRT will not return to Eurovision in 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-07-03|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-07-03}}</ref>, '''{{Esc|Монако}}<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/14/tvmonaco-has-not-yet-considered-eurovision-2027-participation/|title=🇲🇨 Monaco: TVMonaco Has Not Yet Considered Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-06-14|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-21}}</ref>, '''{{Esc|Словачка}}, '''{{Esc|Холандија}}<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=https://npo.nl/pers/persberichten-en-publicaties/npo-drukt-op-pauzeknop-eurovisie-songfestival-geen-nederlandse-deelname|title=NPO drukt op pauzeknop Eurovisie Songfestival: geen Nederlandse deelname|work=npo.nl|language=nl|accessdate=2026-10-27}}</ref> и '''{{Esc|Чешка}}'''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/10/06/czechia-ct-withdraws-from-eurovision-2027/|title=🇨🇿 Czechia: ČT Withdraws from Eurovision 2027|last=Farren|first=Neil|date=2026-10-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-10-06}}</ref> === '''Придружни членки на ЕБУ''' === {{Esc|Австралија}}– Откако Изборот за песна на Евровизија Азија беше најавен на 31 март 2026 година, SBS не изрази интерес за приклучување на натпреварот. На 11 мај 2026 година, ЕБУ изјави дека „ниту еден радиодифузер што зема учество на Изборот за песна на Евровизија нема да учествува на Изборот за песна на Евровизија Азија“, што значи дека на SBS нема да му биде дозволено да учествува на двете манифестации. На 1 септември 2026 беше потврдено нивно учество. '''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. На 01 јули 2026 се потврди нивното учество. === '''Земји кои не се членки на ЕБУ''' === {{знамеикона|Косово}} [[Република Косово|Косово]]– РТК активно се стреми кон членство во ЕБУ за да овозможи деби на земјата на натпреварот, потег кој е поддржан од косовското Министерство за култура. Официјални претставници на радиодифузерот присуствуваа на генералното собрание на ЕБУ во Прага на 25 и 26 јуни 2026 година. Дополнително, РТК го оживува фестивалот „Akordet e Kosovës“ за да послужи како национален избор и за Евровизија и за Детска Евровизија. === '''Израелско учество''' === Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година. На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година. На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“. За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF. Израел го потврди своето учество на 12.07.2026. ==== Радиодифузерите на следните земји објавија официјални изјави во врска со Израел и натпреварот во 2027 година: ==== {{Esc|Белгија}}– За време на воведната програма пред финалето во 2026 година, Јасмин Ван дер Борхт, портпаролка на фламанскиот радиодифузер VRT (кој треба да учествува во 2027 година како дел од годишната ротација со франкофонскиот RTBF), изјави дека е малку веројатно радиодифузерот да го стори тоа освен ако ЕБУ (EBU) не одржи директно гласање за учеството на Израел. Ван дер Борхт изјави дека шансите VRT да испрати свој претставник во 2027 година се „мали“ и ја повика ЕБУ да „даде јасна изјава против војната и насилството и за почитување на човековите права“. На 23 септември беше потврдено учество. {{Esc|Ирска}}– На 19 мај, генералниот директор на RTÉ, Кевин Бакхерст, изјави дека „во моментов нема причина да ја промениме нашата одлука, но ќе ја преиспитаме во наредните месеци“ {{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во RTVSLO, изготви документ во кој една од точките беше план за враќање кон избор на словенечки претставници за Евровизија преку националното финале ''Evrovizijska Melodija'' од 2025 до 2028 година. И покрај ова, RTVSLO одлучи да не учествува во 2026 година поради учеството на Израел. Радиодифузерот исто така изјави дека доколку Израел победи во 2026 година, тие нема да се вратат во 2027 година. {{Esc|Холандија}}– На 24 август 2026 година, AVROTROS објави дека нема да се врати на натпреварот во 2027 година, истакнувајќи дека континуираното учество на Израел го нарушува неутралниот карактер на настанот. NPO, чадор-организацијата на холандскиот јавен радиодифузен систем, разгледува дали ќе учествува во разговори за учество преку друг радиодифузер. Omroep Max изрази подготвеност да го преземе учеството на Холандија на натпреварот доколку NPO обезбеди финансиска поддршка, но подоцна се откажа од својот интерес. BNNVARA, EO, KRO-NCRV и PowNed, исто така, ја отфрлија можноста за учество. На 27 октомври беше официјално потврдено дека нема да учествуваат на ова издание<ref name=":3" />. {{Esc|Шпанија}}– Како одговор на изјавите на Грин за време на интервјуто за ''Nieuwsuur'', RTVE изјави дека ќе испита „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. == Преглед на натпреварот == Изборот за песна на Евровизија 2027 година ќе биде во продукција на бугарскиот национален сервисер БНТ. Во јули 2026 година, бугарската влада усвои акциски план за организација на натпреварот. Според планот, извршниот продуцент и креативниот директор треба да бидат назначени до 30 август, а договорот со избраната арена да се потпише до 10 септември, со тоа што просторот ќе биде ставен на располагање до крајот на истиот месец. Предлог-буџетот треба да биде подготвен до 10 октомври, додека креативниот концепт и визуелниот идентитет треба да се комплетираат до 15 декември. Изборот на водителите и сценаристите е предвиден за периодот меѓу ноември 2026 и април 2027 година, а изградбата на сцената и техничките проби ќе се одвиваат од средината на март до крајот на април. Евровизиското село ќе работи од 13 април до 31 мај, додека враќањето на арената во нејзината редовна намена е планирано за периодот меѓу 18 и 24 мај.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/23158481|title=Вижте всички важни дати за "Евровизия"|work=www.24chasa.bg|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref> === '''Систем на гласање и структура на натпреварот''' === На 12 август 2026 година, ЕБУ објави прелиминарен преглед на правилата за изданието во 2027 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/eurovision-song-contest-updates-rules-for-2027/|title=Eurovision Song Contest updates rules for 2027|date=2026-08-12|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref>. Меѓу најважните промени е тоа што телевизијата на земјата победничка автоматски ја губи можноста да го организира следниот натпревар доколку „вооружен конфликт, чувствителна геополитичка ситуација или каков било друг настан сериозно ја загрозува безбедноста или стабилноста на земјата или нејзиниот регион“. Воведени се и дополнителни мерки за ограничување на прекумерното користење на однапред снимени придружни вокали. Покрај тоа, изведувачите мора да имаат наполнето најмалку 18 години на денот на нивната прва проба, за разлика од досегашното правило за минимум 16 години кое важеше од [[Евровизија 1990|1990 година]]. На крајот, во зависност од конечното одобрение, победниците во полуфиналињата ќе се одлучуваат или целосно со гласање од публиката, или со комбинација од жиро и публика во сооднос кој дополнето ќе се дефинира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/rules-of-the-contest/|title=Rules of the Eurovision Song Contest|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/12/eurovision-2027-ebu-updates-contest-rules/|title=Eurovision 2027: EBU Updates Contest Rules|last=Farren|first=Neil|date=2026-08-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-13}}</ref> === Полуфиналиња === Планирани се две полуфинални вечери на 11 и 13 мај, каде што ќе учествуваат следните држави: {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач !Песна !Јазик !Поени !Место |- |{{Esc|Австралија}} | | | | | |- |{{Esc|Австрија}} | | | | | |- |{{Esc|Азербејџан}} | | | | | |- |{{Esc|Албанија}} | | | | | |- |{{Esc|Белгија}} | | | | | |- |{{Esc|Грузија}} | | | | | |- |{{Esc|Грција}} | | | | | |- |{{Esc|Данска}} | | | | | |- |{{Esc|Ерменија}} | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} | | | | | |- |{{Esc|Израел}} | | | | | |- |{{Esc|Канада}} | | | | | |- |{{Esc|Кипар}} | | | | | |- |{{Esc|Латвија}} | | | | | |- |{{Esc|Литванија}} | | | | | |- |{{Esc|Луксембург}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Македонија}} | | | | | |- |{{Esc|Малта}} | | | | | |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Норвешка}} | | | | | |- |{{Esc|Португалија}} | | | | | |- |{{Esc|Полска}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Романија}} | | | | | |- |{{Esc|Сан Марино}} | | | | | |- |{{Esc|Србија}} | | | | | |- |{{Esc|Украина}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} | | | | | |- |{{Esc|Црна Гора}} | | | | | |- |{{Esc|Швајцарија}} | | | | | |- |{{Esc|Шведска}} | | | | | |} === Финале === Финалето ќе се одржи на 15 мај 2027 година. Во финалето ќе учествуваат земјата домаќин, членовите на големата 5-ка, сите тие се автоматски квалификувани и 10 пласирани од првото и 10 пласирани од второ8то полуфинале. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Поени !Место |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | | | | | |- |{{Esc|Велика Британија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | | | | | |- |{{Esc|Италија}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |} == Емитувања == Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии. {| class="wikitable" |+Планирани емитувања и коментатори во земјите учеснички !Држава !Емитувач !Канал(и) !Емисии !Коментатор(и) !Наводи |- !{{flagu|Холандија}} |NOS |NPO 1 |Сите емисии| Сите | |<ref name=":11" /> |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјална страница] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Австриска музика]] [[Категорија:Музиката во 2026 година]] qisua0wvnu3hzkugwu9xlwno47jfp4w 5651229 5651228 2026-10-29T13:27:15Z BT405 9277 5651229 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=11 мај 2027|semi2=13 мај 2027|final=15 мај 2027|host=Бургас <br> {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=36{{efn|{{знамеикона|Словенија}} и {{знамеикона|Шпанија}} добија дополнително време да донесат одлука дали би учествувале на ова издание или не, па бројот на учесници може да биде дополнително зголемен.}}|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=Eurovision Song Contest 2027 logo.svg |director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=секоја држава доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни. Поените се поделени на два дела: 50% телевоутинг и 50% жири|next=|confirmed=|past=1|returning={{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]]|{{знамеикона|Холандија}} [[Холандија]]debuting={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|venue=„Арена Бургас“|edition=2027|website=https://www.eurovision.tv|url=www.eurovision.tv|slogan=United by Music - Обединети од музика|дебитанти={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|не_учествуваат={{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]]|executive_producer=Симеон Касабов Атанас Генов|producer=Герт Карк|green=1|finalists=1}} '''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бургас]], [[Бугарија]], после победата на Дара<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}</ref> со песната „[[:en:Bangaranga|Бангаранга]]“ <small>(англиски)</small> на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Натпреварот ќе се одржи на 11, 13 и 15 [[мај]] [[2027]] година. == Местоположба == Ова ќе биде прво издание на натпреварот чиј домаќин е Бугарија и втор евровизиски настан одржан во земјата, по [[Детска Евровизија|Детскиот избор за песна на Евровизија во 2015]] година во [[Софија]]. Избраната локација за натпреварот е „Арена Бургас“ со капацитет од 15.000 седишта, која служи како простор за спортски и концертни настани во затворен простор. ===== Градови што изразиле интерес за домаќинство на натпреварот: ===== {{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Местоположба на бугарските градови што изразиле интерес. Градот домаќин е означен со сина боја, а второпласираниот со зелена. |places= | label1='''[[Бургас]]'''|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Blue pog.svg | label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Green pog.svg | label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Red pog.svg | label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Red pog.svg }} {| class="wikitable" !Град !Место на одржување !Капацитет |- style="background:#90D5FF" !scope="row" style="background:#90D5FF" |Бургас |Арена Бургас |15.000<ref>{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Второ место |- style="background:#D0F0C0" ! scope="row" style="background:#D0F0C0" |Софија |Арена Софија |17.906<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Останати дисквалификувани кандидати |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Варна |Конгресна сала |6.000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Пловдив |Колодрума |7.500<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |} Правилникот за организирање на натпреварот се состои од 200 страници. Правилата бараат салата да биде климатизирана и да има капацитет од 7.000 до 10.000 гледачи. Тоа е бројот на седишта што треба да останат достапни по поставувањето на сцената и сите дополнителни простори поврзани со неа. Местото треба да се наоѓа во близина на меѓународен аеродром и да располага со доволен број хотелски капацитети за сместување. Исто така, треба да обезбеди доволно слободен простор за голем прес-центар, простории за артистите и нивните тимови. === Трошоци === Бугарската влада најавила дека планира да го финансира Изборот за песна на Евровизија 2027 година од државниот буџет. Формирана е меѓуинституционална работна група предводена од вицепремиерот Иво Христов за поддршка на подготовките за натпреварот. Христов очекува трошоците за организирање на Евровизија 2027 во Бугарија да изнесуваат помеѓу 20 и 30 милиони евра. == Список на учесници == За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови. Радиодифузерите имаа рок до '''15 септември 2026 година''' да поднесат пријава за учество, а до '''средината на октомври''' можеа да се повлечат без да се соочат со финансиска казна. Сепак, тие не беа обврзани јавно да го објават својот интерес за учество пред истекот на тие рокови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205685/eurovision-2027-how-many-countries-will-compete-in-bulgaria/|title=Eurovision 2027: How many countries will compete in Bulgaria?|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-08|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-08}}</ref> Официјално, 36 земји ќе учествуваат на оваа Евровизија. Шпанија и Словенија добија дополнително време да одлучат дали би се вратиле на ова издание на Евровизија. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиодифузер ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Автор(и) ! scope="col" | Наводи |- |{{Esc|Австралија}} |SBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/01/australia-sbs-eurovision-2027-participation/|title=🇦🇺 Australia: SBS Confirms Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-09-01|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-01}}</ref> |- |{{Esc|Австрија}} |ORF | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/28/austria-begins-search-for-eurovision-2027-representative/|title=🇦🇹 Austria: Begins Search for Eurovision 2027 Representative|last=Shepherd|first=Em|date=2026-07-28|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-29}}</ref> |- |{{Esc|Азербејџан}} |İTV | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Албанија}} | RTSH ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | декември 2026 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/04/albania-applications-festivali-i-kenges-open-in-september/}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Белгија}} |VRT | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/23/belgium-eurovision-2027-participation-confirmed/|title=🇧🇪 Belgium: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Farren|first=Neil|date=2026-09-23|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Велика Британија}} |[[BBC]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/18/united-kingdom-eurovision-2027-participation/|title=🇬🇧 United Kingdom: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Shepherd|first=Em|date=2026-06-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | SWR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Грузија}} |GPB | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206416/georgia-gpb-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Georgia: GPB confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Грција}} |EPT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/06/09/grecja-eurowizja-2027-sing-for-greece/|title=EXCLUSIVE: 🇬🇷 Grecja potwierdza udział w 🇧🇬 Eurowizji 2027 i kolejną edycję „Sing for Greece”|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-06-09|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-06-09}}</ref> |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} |DR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 13. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Ерменија}} |AMPTV | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} |ERR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/estonia-opens-song-submissions-for-burgas-2027/|title=Estonia opens song submissions for Burgas 2027|date=2026-09-04|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Италија}} |RAI ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |19. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.corriere.it/spettacoli/26_luglio_03/stefano-de-martino-il-mio-sanremo-meno-canzoni-piu-internazionalita-una-serata-per-decidere-chi-andra-all-eurovision-27d83dfa-03f8-4920-9fe1-26d06ad4dxlk.shtml|title=Stefano De Martino: «Il mio Sanremo? Meno canzoni, più internazionalità, una serata per decidere chi andrà all’Eurovision»|date=2026-07-03|work=Corriere della Sera|language=it-IT|accessdate=2026-07-03}}</ref> |- |{{Esc|Израел}} |IPBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/1075098/|title=נציג ישראל לאירוויזיון 2027 ייבחר בתוכנית "הכוכב הבא"|last=הררי|first=דורית אסרף מזרחי, עמית|work=www.kan.org.il|language=he|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- |{{Esc|Канада}} |CBC |style="background:#DDDEFC" | 2026 | |[[Англиски јазик|англиски]], [[Француски јазик|француски]] | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eurovision_Song_Contest_2027#cite_note-canada-15|title=}}</ref> |- |{{Esc|Кипар}} |CyBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206220/cyprus-cybc-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Cyprus: CyBC confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Латвија}} |LSM ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 06. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/24/latvia-eurovision-2027-participation/|title=🇱🇻 Latvia: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-24|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-25}}</ref> |- |{{Esc|Литванија}} |LRT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведено списание|date=2026-08-11|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1368898426|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |- |{{Esc|Луксембург}} |RTL ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205390/luxembourg-intends-to-participate-at-eurovision-2027/|title=Luxembourg intends to participate at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-05-21|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-05-23}}</ref> |- |{{Esc|Македонија}} |[[Македонска радио-телевизија|МРТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lider.mk/makedonija-se-vraka-na-evrovizija/|title=Македонија се враќа на „Евровизија“|last=Petrovski|first=Aleksandar|date=2026-05-21|work=Радио Лидер|language=mk-MK|accessdate=2026-05-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/21/north-macedonia-return-eurovision-confirmed-2027/|title=🇲🇰 North Macedonia: Return to Eurovision Confirmed for 2027|last=Brown|first=Alistair|date=2026-05-21|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-21}}</ref> |- |{{Esc|Малта}} |PBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206240/malta-pbs-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Malta: PBS confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-08-14|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-08-14}}</ref> |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/10/15/exclusive-moldawia-udzial-eurowizja-2027/|title=EXCLUSIVE: Mołdawia potwierdza udział w Eurowizji 2027!|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-10-15|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-10-15}}</ref> |- |{{Esc|Норвешка}} |NRK | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205780/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-06-18|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- |{{Esc|Португалија}} |RTP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |6. март 2027 | |- |{{Esc|Полска}} |TVP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |јануари или февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/tylko-u-nas-polska-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2027-znamy-decyzje-tvp-aa-Dv3T-9sWV-GvKX.html|title=Tylko u nas! Polska potwierdza udział w Eurowizji 2027. Znamy decyzję TVP|work=www.eska.pl|language=pl|accessdate=2026-08-27}}</ref> |- |{{Esc|Романија}} |TVR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tvr.ro/ca-al-tvr-a-aprobat-participarea-romaniei-la-eurovision-song-contest-2027_55716.html}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | SMRTV ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 6. март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Србија}} |[[Радио-телевизија Србија|РТС]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esc-kompakt.de/exklusiv-serbien-bestaetigt-teilnahme-am-esc-2027-in-burgas/|title="Exclusive: Serbia confirms participation in the ESC 2027 in Burgas"}}</ref> |- |{{Esc|Украина}} |Суспилне ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.ua/holovni-novyny/8606-ofitsijno-ukrayina-vizme-uchast-u-yevrobachenni-2027/|title=Офіційно: Україна візьме участь у Євробаченні – 2027 - Головні новини|last=Євробачення|first=Суспільне|date=2026-09-14|work=Євробачення|language=uk|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | Yle ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Франција}} |France Télévisions | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} |[[ХРТ]] ! colspan="4" style="background:#DDDEFC"|февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206257/croatia-hrt-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Croatia: HRT confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-28|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-28}}</ref> |- |{{Esc|Црна Гора}} |[[Радиотелевизија Црна Гора|РТЦГ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.instagram.com/montesong.rtcg/p/DdQ3eUPiHxk/|title=Instagram|work=www.instagram.com|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | SRG SSR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/eurovision-song-contest-2027-schweizer-esc-saison-startet-song-einreichung-im-august}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Шведска}} |SVT !colspan="4" style="background:#DDDEFC" |март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovisionfun.com/en/2026/08/melodifestivalen-2027-svt-unveils-the-rules-for-swedens-eurovision-selection/|title="Melodifestivalen 2027: SVT Unveils the Rules for Sweden's Eurovision Selection"}}</ref> |} === Други земји === '''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година. '''{{Esc|Унгарија}}– Пред Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година. ==== Држави кои нема да учествуваат на ова издание: ==== '''{{Esc|Андора}}<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/06/andorra-eurovision-2027/|title=🇦🇩 Andorra: RTVA Will Not Participate in Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-13}}</ref>, '''{{Esc|Босна и Херцеговина}}<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206051/bosnia-herzegovina-bhrt-will-not-return-to-eurovision-in-2027/|title=Bosnia & Herzegovina: BHRT will not return to Eurovision in 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-07-03|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-07-03}}</ref>, '''{{Esc|Монако}}<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/14/tvmonaco-has-not-yet-considered-eurovision-2027-participation/|title=🇲🇨 Monaco: TVMonaco Has Not Yet Considered Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-06-14|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-21}}</ref>, '''{{Esc|Словачка}}, '''{{Esc|Холандија}}<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=https://npo.nl/pers/persberichten-en-publicaties/npo-drukt-op-pauzeknop-eurovisie-songfestival-geen-nederlandse-deelname|title=NPO drukt op pauzeknop Eurovisie Songfestival: geen Nederlandse deelname|work=npo.nl|language=nl|accessdate=2026-10-27}}</ref> и '''{{Esc|Чешка}}'''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/10/06/czechia-ct-withdraws-from-eurovision-2027/|title=🇨🇿 Czechia: ČT Withdraws from Eurovision 2027|last=Farren|first=Neil|date=2026-10-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-10-06}}</ref> === '''Придружни членки на ЕБУ''' === {{Esc|Австралија}}– Откако Изборот за песна на Евровизија Азија беше најавен на 31 март 2026 година, SBS не изрази интерес за приклучување на натпреварот. На 11 мај 2026 година, ЕБУ изјави дека „ниту еден радиодифузер што зема учество на Изборот за песна на Евровизија нема да учествува на [[Избор за песна на Евровизија - Азија|Изборот за песна на Евровизија Азија]]“, што значи дека на SBS нема да му биде дозволено да учествува на двете манифестации. На 1 септември 2026 беше потврдено нивно учество. '''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. На 01 јули 2026 се потврди нивното учество. === '''Земји кои не се членки на ЕБУ''' === {{знамеикона|Косово}} [[Република Косово|Косово]]– РТК активно се стреми кон членство во ЕБУ за да овозможи деби на земјата на натпреварот, потег кој е поддржан од косовското Министерство за култура. Официјални претставници на радиодифузерот присуствуваа на генералното собрание на ЕБУ во Прага на 25 и 26 јуни 2026 година. Дополнително, РТК го оживува фестивалот „Akordet e Kosovës“ за да послужи како национален избор и за Евровизија и за Детска Евровизија. === '''Израелско учество''' === Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година. На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година. На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“. За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF. Израел го потврди своето учество на 12.07.2026. ==== Радиодифузерите на следните земји објавија официјални изјави во врска со Израел и натпреварот во 2027 година: ==== {{Esc|Белгија}}– За време на воведната програма пред финалето во 2026 година, Јасмин Ван дер Борхт, портпаролка на фламанскиот радиодифузер VRT (кој треба да учествува во 2027 година како дел од годишната ротација со франкофонскиот RTBF), изјави дека е малку веројатно радиодифузерот да го стори тоа освен ако ЕБУ (EBU) не одржи директно гласање за учеството на Израел. Ван дер Борхт изјави дека шансите VRT да испрати свој претставник во 2027 година се „мали“ и ја повика ЕБУ да „даде јасна изјава против војната и насилството и за почитување на човековите права“. На 23 септември беше потврдено учество. {{Esc|Ирска}}– На 19 мај, генералниот директор на RTÉ, Кевин Бакхерст, изјави дека „во моментов нема причина да ја промениме нашата одлука, но ќе ја преиспитаме во наредните месеци“ {{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во RTVSLO, изготви документ во кој една од точките беше план за враќање кон избор на словенечки претставници за Евровизија преку националното финале ''Evrovizijska Melodija'' од 2025 до 2028 година. И покрај ова, RTVSLO одлучи да не учествува во 2026 година поради учеството на Израел. Радиодифузерот исто така изјави дека доколку Израел победи во 2026 година, тие нема да се вратат во 2027 година. {{Esc|Холандија}}– На 24 август 2026 година, AVROTROS објави дека нема да се врати на натпреварот во 2027 година, истакнувајќи дека континуираното учество на Израел го нарушува неутралниот карактер на настанот. NPO, чадор-организацијата на холандскиот јавен радиодифузен систем, разгледува дали ќе учествува во разговори за учество преку друг радиодифузер. Omroep Max изрази подготвеност да го преземе учеството на Холандија на натпреварот доколку NPO обезбеди финансиска поддршка, но подоцна се откажа од својот интерес. BNNVARA, EO, KRO-NCRV и PowNed, исто така, ја отфрлија можноста за учество. На 27 октомври беше официјално потврдено дека нема да учествуваат на ова издание<ref name=":3" />. {{Esc|Шпанија}}– Како одговор на изјавите на Грин за време на интервјуто за ''Nieuwsuur'', RTVE изјави дека ќе испита „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. == Преглед на натпреварот == Изборот за песна на Евровизија 2027 година ќе биде во продукција на бугарскиот национален сервисер БНТ. Во јули 2026 година, бугарската влада усвои акциски план за организација на натпреварот. Според планот, извршниот продуцент и креативниот директор беа назначени на 30 август, а договорот со избраната арена се потпиша на 10 септември, со тоа што просторот беше ставен на располагање на крајот на септември. Предлог-буџетот беше подготвен до 10 октомври, додека креативниот концепт и визуелниот идентитет треба да се комплетираат до 15 декември. Изборот на водителите и сценаристите е предвиден за периодот меѓу ноември 2026 и април 2027 година, а изградбата на сцената и техничките проби ќе се одвиваат од средината на март до крајот на април. Евровизиското село ќе работи од 13 април до 31 мај, додека враќањето на арената во нејзината редовна намена е планирано за периодот меѓу 18 и 24 мај.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/23158481|title=Вижте всички важни дати за "Евровизия"|work=www.24chasa.bg|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref> === '''Систем на гласање и структура на натпреварот''' === На 12 август 2026 година, ЕБУ објави прелиминарен преглед на правилата за изданието во 2027 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/eurovision-song-contest-updates-rules-for-2027/|title=Eurovision Song Contest updates rules for 2027|date=2026-08-12|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref>. Меѓу најважните промени е тоа што телевизијата на земјата победничка автоматски ја губи можноста да го организира следниот натпревар доколку „вооружен конфликт, чувствителна геополитичка ситуација или каков било друг настан сериозно ја загрозува безбедноста или стабилноста на земјата или нејзиниот регион“. Воведени се и дополнителни мерки за ограничување на прекумерното користење на однапред снимени придружни вокали. Покрај тоа, изведувачите мора да имаат наполнето најмалку 18 години на денот на нивната прва проба, за разлика од досегашното правило за минимум 16 години кое важеше од [[Евровизија 1990|1990 година]]. На крајот, во зависност од конечното одобрение, победниците во полуфиналињата ќе се одлучуваат или целосно со гласање од публиката, или со комбинација од жиро и публика во сооднос кој дополнето ќе се дефинира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/rules-of-the-contest/|title=Rules of the Eurovision Song Contest|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/12/eurovision-2027-ebu-updates-contest-rules/|title=Eurovision 2027: EBU Updates Contest Rules|last=Farren|first=Neil|date=2026-08-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-13}}</ref> === Полуфиналиња === Планирани се две полуфинални вечери на 11 и 13 мај, каде што ќе учествуваат следните држави: {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач !Песна !Јазик !Поени !Место |- |{{Esc|Австралија}} | | | | | |- |{{Esc|Австрија}} | | | | | |- |{{Esc|Азербејџан}} | | | | | |- |{{Esc|Албанија}} | | | | | |- |{{Esc|Белгија}} | | | | | |- |{{Esc|Грузија}} | | | | | |- |{{Esc|Грција}} | | | | | |- |{{Esc|Данска}} | | | | | |- |{{Esc|Ерменија}} | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} | | | | | |- |{{Esc|Израел}} | | | | | |- |{{Esc|Канада}} | | | | | |- |{{Esc|Кипар}} | | | | | |- |{{Esc|Латвија}} | | | | | |- |{{Esc|Литванија}} | | | | | |- |{{Esc|Луксембург}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Македонија}} | | | | | |- |{{Esc|Малта}} | | | | | |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Норвешка}} | | | | | |- |{{Esc|Португалија}} | | | | | |- |{{Esc|Полска}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Романија}} | | | | | |- |{{Esc|Сан Марино}} | | | | | |- |{{Esc|Србија}} | | | | | |- |{{Esc|Украина}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} | | | | | |- |{{Esc|Црна Гора}} | | | | | |- |{{Esc|Швајцарија}} | | | | | |- |{{Esc|Шведска}} | | | | | |} === Финале === Финалето ќе се одржи на 15 мај 2027 година. Во финалето ќе учествуваат земјата домаќин, членовите на големата 5-ка, сите тие се автоматски квалификувани и 10 пласирани од првото и 10 пласирани од второто полуфинале. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Поени !Место |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | | | | | |- |{{Esc|Велика Британија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | | | | | |- |{{Esc|Италија}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |} == Емитувања == Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии. {| class="wikitable" |+Планирани емитувања и коментатори во земјите учеснички !Држава !Емитувач !Канал(и) !Емисии !Коментатор(и) !Наводи |- !{{flagu|Холандија}} |NOS |NPO 1 |Сите емисии| Сите | |<ref name=":11" /> |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјална страница] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Австриска музика]] [[Категорија:Музиката во 2026 година]] dkppa4q7a7bbz96e2x1f2h42l3kanku 5651279 5651229 2026-10-29T16:05:13Z BT405 9277 /* */ 5651279 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=11 мај 2027|semi2=13 мај 2027|final=15 мај 2027|host=Бургас <br> {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=36{{efn||Словенија и Шпанија добија дополнително време да донесат одлука дали би учествувале на ова издание или не, па бројот на учесници може да биде дополнително зголемен.}}|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=Eurovision Song Contest 2027 logo.svg |director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=секоја држава доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни. Поените се поделени на два дела: 50% телевоутинг и 50% жири|next=|confirmed=|past=1|returning={{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]]|{{знамеикона|Холандија}} [[Холандија]]debuting={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|venue=„Арена Бургас“|edition=2027|website=https://www.eurovision.tv|url=www.eurovision.tv|slogan=United by Music - Обединети од музика|дебитанти={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|не_учествуваат={{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]]|executive_producer=Симеон Касабов Атанас Генов|producer=Герт Карк|green=1|finalists=1}} '''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бургас]], [[Бугарија]], после победата на Дара<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}</ref> со песната „[[:en:Bangaranga|Бангаранга]]“ <small>(англиски)</small> на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Натпреварот ќе се одржи на 11, 13 и 15 [[мај]] [[2027]] година. == Местоположба == Ова ќе биде прво издание на натпреварот чиј домаќин е Бугарија и втор евровизиски настан одржан во земјата, по [[Детска Евровизија|Детскиот избор за песна на Евровизија во 2015]] година во [[Софија]]. Избраната локација за натпреварот е „Арена Бургас“ со капацитет од 15.000 седишта, која служи како простор за спортски и концертни настани во затворен простор. ===== Градови што изразиле интерес за домаќинство на натпреварот: ===== {{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Местоположба на бугарските градови што изразиле интерес. Градот домаќин е означен со сина боја, а второпласираниот со зелена. |places= | label1='''[[Бургас]]'''|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Blue pog.svg | label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Green pog.svg | label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Red pog.svg | label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Red pog.svg }} {| class="wikitable" !Град !Место на одржување !Капацитет |- style="background:#90D5FF" !scope="row" style="background:#90D5FF" |Бургас |Арена Бургас |15.000<ref>{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Второ место |- style="background:#D0F0C0" ! scope="row" style="background:#D0F0C0" |Софија |Арена Софија |17.906<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Останати дисквалификувани кандидати |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Варна |Конгресна сала |6.000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Пловдив |Колодрума |7.500<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |} Правилникот за организирање на натпреварот се состои од 200 страници. Правилата бараат салата да биде климатизирана и да има капацитет од 7.000 до 10.000 гледачи. Тоа е бројот на седишта што треба да останат достапни по поставувањето на сцената и сите дополнителни простори поврзани со неа. Местото треба да се наоѓа во близина на меѓународен аеродром и да располага со доволен број хотелски капацитети за сместување. Исто така, треба да обезбеди доволно слободен простор за голем прес-центар, простории за артистите и нивните тимови. === Трошоци === Бугарската влада најавила дека планира да го финансира Изборот за песна на Евровизија 2027 година од државниот буџет. Формирана е меѓуинституционална работна група предводена од вицепремиерот Иво Христов за поддршка на подготовките за натпреварот. Христов очекува трошоците за организирање на Евровизија 2027 во Бугарија да изнесуваат помеѓу 20 и 30 милиони евра. == Список на учесници == За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови. Радиодифузерите имаа рок до '''15 септември 2026 година''' да поднесат пријава за учество, а до '''средината на октомври''' можеа да се повлечат без да се соочат со финансиска казна. Сепак, тие не беа обврзани јавно да го објават својот интерес за учество пред истекот на тие рокови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205685/eurovision-2027-how-many-countries-will-compete-in-bulgaria/|title=Eurovision 2027: How many countries will compete in Bulgaria?|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-08|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-08}}</ref> Официјално, 36 земји ќе учествуваат на оваа Евровизија. Шпанија и Словенија добија дополнително време да одлучат дали би се вратиле на ова издание на Евровизија. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиодифузер ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Автор(и) ! scope="col" | Наводи |- |{{Esc|Австралија}} |SBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/01/australia-sbs-eurovision-2027-participation/|title=🇦🇺 Australia: SBS Confirms Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-09-01|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-01}}</ref> |- |{{Esc|Австрија}} |ORF | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/28/austria-begins-search-for-eurovision-2027-representative/|title=🇦🇹 Austria: Begins Search for Eurovision 2027 Representative|last=Shepherd|first=Em|date=2026-07-28|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-29}}</ref> |- |{{Esc|Азербејџан}} |İTV | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Албанија}} | RTSH ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | декември 2026 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/04/albania-applications-festivali-i-kenges-open-in-september/}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Белгија}} |VRT | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/23/belgium-eurovision-2027-participation-confirmed/|title=🇧🇪 Belgium: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Farren|first=Neil|date=2026-09-23|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Велика Британија}} |[[BBC]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/18/united-kingdom-eurovision-2027-participation/|title=🇬🇧 United Kingdom: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Shepherd|first=Em|date=2026-06-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | SWR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Грузија}} |GPB | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206416/georgia-gpb-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Georgia: GPB confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Грција}} |EPT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/06/09/grecja-eurowizja-2027-sing-for-greece/|title=EXCLUSIVE: 🇬🇷 Grecja potwierdza udział w 🇧🇬 Eurowizji 2027 i kolejną edycję „Sing for Greece”|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-06-09|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-06-09}}</ref> |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} |DR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 13. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Ерменија}} |AMPTV | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} |ERR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/estonia-opens-song-submissions-for-burgas-2027/|title=Estonia opens song submissions for Burgas 2027|date=2026-09-04|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Италија}} |RAI ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |19. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.corriere.it/spettacoli/26_luglio_03/stefano-de-martino-il-mio-sanremo-meno-canzoni-piu-internazionalita-una-serata-per-decidere-chi-andra-all-eurovision-27d83dfa-03f8-4920-9fe1-26d06ad4dxlk.shtml|title=Stefano De Martino: «Il mio Sanremo? Meno canzoni, più internazionalità, una serata per decidere chi andrà all’Eurovision»|date=2026-07-03|work=Corriere della Sera|language=it-IT|accessdate=2026-07-03}}</ref> |- |{{Esc|Израел}} |IPBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/1075098/|title=נציג ישראל לאירוויזיון 2027 ייבחר בתוכנית "הכוכב הבא"|last=הררי|first=דורית אסרף מזרחי, עמית|work=www.kan.org.il|language=he|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- |{{Esc|Канада}} |CBC |style="background:#DDDEFC" | 2026 | |[[Англиски јазик|англиски]], [[Француски јазик|француски]] | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eurovision_Song_Contest_2027#cite_note-canada-15|title=}}</ref> |- |{{Esc|Кипар}} |CyBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206220/cyprus-cybc-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Cyprus: CyBC confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Латвија}} |LSM ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 06. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/24/latvia-eurovision-2027-participation/|title=🇱🇻 Latvia: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-24|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-25}}</ref> |- |{{Esc|Литванија}} |LRT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведено списание|date=2026-08-11|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1368898426|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |- |{{Esc|Луксембург}} |RTL ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205390/luxembourg-intends-to-participate-at-eurovision-2027/|title=Luxembourg intends to participate at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-05-21|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-05-23}}</ref> |- |{{Esc|Македонија}} |[[Македонска радио-телевизија|МРТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lider.mk/makedonija-se-vraka-na-evrovizija/|title=Македонија се враќа на „Евровизија“|last=Petrovski|first=Aleksandar|date=2026-05-21|work=Радио Лидер|language=mk-MK|accessdate=2026-05-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/21/north-macedonia-return-eurovision-confirmed-2027/|title=🇲🇰 North Macedonia: Return to Eurovision Confirmed for 2027|last=Brown|first=Alistair|date=2026-05-21|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-21}}</ref> |- |{{Esc|Малта}} |PBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206240/malta-pbs-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Malta: PBS confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-08-14|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-08-14}}</ref> |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/10/15/exclusive-moldawia-udzial-eurowizja-2027/|title=EXCLUSIVE: Mołdawia potwierdza udział w Eurowizji 2027!|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-10-15|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-10-15}}</ref> |- |{{Esc|Норвешка}} |NRK | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205780/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-06-18|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- |{{Esc|Португалија}} |RTP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |6. март 2027 | |- |{{Esc|Полска}} |TVP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |јануари или февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/tylko-u-nas-polska-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2027-znamy-decyzje-tvp-aa-Dv3T-9sWV-GvKX.html|title=Tylko u nas! Polska potwierdza udział w Eurowizji 2027. Znamy decyzję TVP|work=www.eska.pl|language=pl|accessdate=2026-08-27}}</ref> |- |{{Esc|Романија}} |TVR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tvr.ro/ca-al-tvr-a-aprobat-participarea-romaniei-la-eurovision-song-contest-2027_55716.html}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | SMRTV ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 6. март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Србија}} |[[Радио-телевизија Србија|РТС]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esc-kompakt.de/exklusiv-serbien-bestaetigt-teilnahme-am-esc-2027-in-burgas/|title="Exclusive: Serbia confirms participation in the ESC 2027 in Burgas"}}</ref> |- |{{Esc|Украина}} |Суспилне ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.ua/holovni-novyny/8606-ofitsijno-ukrayina-vizme-uchast-u-yevrobachenni-2027/|title=Офіційно: Україна візьме участь у Євробаченні – 2027 - Головні новини|last=Євробачення|first=Суспільне|date=2026-09-14|work=Євробачення|language=uk|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | Yle ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Франција}} |France Télévisions | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} |[[ХРТ]] ! colspan="4" style="background:#DDDEFC"|февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206257/croatia-hrt-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Croatia: HRT confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-28|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-28}}</ref> |- |{{Esc|Црна Гора}} |[[Радиотелевизија Црна Гора|РТЦГ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.instagram.com/montesong.rtcg/p/DdQ3eUPiHxk/|title=Instagram|work=www.instagram.com|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | SRG SSR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/eurovision-song-contest-2027-schweizer-esc-saison-startet-song-einreichung-im-august}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Шведска}} |SVT !colspan="4" style="background:#DDDEFC" |март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovisionfun.com/en/2026/08/melodifestivalen-2027-svt-unveils-the-rules-for-swedens-eurovision-selection/|title="Melodifestivalen 2027: SVT Unveils the Rules for Sweden's Eurovision Selection"}}</ref> |} === Други земји === '''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година. '''{{Esc|Унгарија}}– Пред Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година. ==== Држави кои нема да учествуваат на ова издание: ==== '''{{Esc|Андора}}<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/06/andorra-eurovision-2027/|title=🇦🇩 Andorra: RTVA Will Not Participate in Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-13}}</ref>, '''{{Esc|Босна и Херцеговина}}<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206051/bosnia-herzegovina-bhrt-will-not-return-to-eurovision-in-2027/|title=Bosnia & Herzegovina: BHRT will not return to Eurovision in 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-07-03|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-07-03}}</ref>, '''{{Esc|Монако}}<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/14/tvmonaco-has-not-yet-considered-eurovision-2027-participation/|title=🇲🇨 Monaco: TVMonaco Has Not Yet Considered Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-06-14|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-21}}</ref>, '''{{Esc|Словачка}}, '''{{Esc|Холандија}}<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=https://npo.nl/pers/persberichten-en-publicaties/npo-drukt-op-pauzeknop-eurovisie-songfestival-geen-nederlandse-deelname|title=NPO drukt op pauzeknop Eurovisie Songfestival: geen Nederlandse deelname|work=npo.nl|language=nl|accessdate=2026-10-27}}</ref> и '''{{Esc|Чешка}}'''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/10/06/czechia-ct-withdraws-from-eurovision-2027/|title=🇨🇿 Czechia: ČT Withdraws from Eurovision 2027|last=Farren|first=Neil|date=2026-10-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-10-06}}</ref> === '''Придружни членки на ЕБУ''' === {{Esc|Австралија}}– Откако Изборот за песна на Евровизија Азија беше најавен на 31 март 2026 година, SBS не изрази интерес за приклучување на натпреварот. На 11 мај 2026 година, ЕБУ изјави дека „ниту еден радиодифузер што зема учество на Изборот за песна на Евровизија нема да учествува на [[Избор за песна на Евровизија - Азија|Изборот за песна на Евровизија Азија]]“, што значи дека на SBS нема да му биде дозволено да учествува на двете манифестации. На 1 септември 2026 беше потврдено нивно учество. '''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. На 01 јули 2026 се потврди нивното учество. === '''Земји кои не се членки на ЕБУ''' === {{знамеикона|Косово}} [[Република Косово|Косово]]– РТК активно се стреми кон членство во ЕБУ за да овозможи деби на земјата на натпреварот, потег кој е поддржан од косовското Министерство за култура. Официјални претставници на радиодифузерот присуствуваа на генералното собрание на ЕБУ во Прага на 25 и 26 јуни 2026 година. Дополнително, РТК го оживува фестивалот „Akordet e Kosovës“ за да послужи како национален избор и за Евровизија и за Детска Евровизија. === '''Израелско учество''' === Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година. На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година. На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“. За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF. Израел го потврди своето учество на 12.07.2026. ==== Радиодифузерите на следните земји објавија официјални изјави во врска со Израел и натпреварот во 2027 година: ==== {{Esc|Белгија}}– За време на воведната програма пред финалето во 2026 година, Јасмин Ван дер Борхт, портпаролка на фламанскиот радиодифузер VRT (кој треба да учествува во 2027 година како дел од годишната ротација со франкофонскиот RTBF), изјави дека е малку веројатно радиодифузерот да го стори тоа освен ако ЕБУ (EBU) не одржи директно гласање за учеството на Израел. Ван дер Борхт изјави дека шансите VRT да испрати свој претставник во 2027 година се „мали“ и ја повика ЕБУ да „даде јасна изјава против војната и насилството и за почитување на човековите права“. На 23 септември беше потврдено учество. {{Esc|Ирска}}– На 19 мај, генералниот директор на RTÉ, Кевин Бакхерст, изјави дека „во моментов нема причина да ја промениме нашата одлука, но ќе ја преиспитаме во наредните месеци“ {{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во RTVSLO, изготви документ во кој една од точките беше план за враќање кон избор на словенечки претставници за Евровизија преку националното финале ''Evrovizijska Melodija'' од 2025 до 2028 година. И покрај ова, RTVSLO одлучи да не учествува во 2026 година поради учеството на Израел. Радиодифузерот исто така изјави дека доколку Израел победи во 2026 година, тие нема да се вратат во 2027 година. {{Esc|Холандија}}– На 24 август 2026 година, AVROTROS објави дека нема да се врати на натпреварот во 2027 година, истакнувајќи дека континуираното учество на Израел го нарушува неутралниот карактер на настанот. NPO, чадор-организацијата на холандскиот јавен радиодифузен систем, разгледува дали ќе учествува во разговори за учество преку друг радиодифузер. Omroep Max изрази подготвеност да го преземе учеството на Холандија на натпреварот доколку NPO обезбеди финансиска поддршка, но подоцна се откажа од својот интерес. BNNVARA, EO, KRO-NCRV и PowNed, исто така, ја отфрлија можноста за учество. На 27 октомври беше официјално потврдено дека нема да учествуваат на ова издание<ref name=":3" />. {{Esc|Шпанија}}– Како одговор на изјавите на Грин за време на интервјуто за ''Nieuwsuur'', RTVE изјави дека ќе испита „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. == Преглед на натпреварот == Изборот за песна на Евровизија 2027 година ќе биде во продукција на бугарскиот национален сервисер БНТ. Во јули 2026 година, бугарската влада усвои акциски план за организација на натпреварот. Според планот, извршниот продуцент и креативниот директор беа назначени на 30 август, а договорот со избраната арена се потпиша на 10 септември, со тоа што просторот беше ставен на располагање на крајот на септември. Предлог-буџетот беше подготвен до 10 октомври, додека креативниот концепт и визуелниот идентитет треба да се комплетираат до 15 декември. Изборот на водителите и сценаристите е предвиден за периодот меѓу ноември 2026 и април 2027 година, а изградбата на сцената и техничките проби ќе се одвиваат од средината на март до крајот на април. Евровизиското село ќе работи од 13 април до 31 мај, додека враќањето на арената во нејзината редовна намена е планирано за периодот меѓу 18 и 24 мај.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/23158481|title=Вижте всички важни дати за "Евровизия"|work=www.24chasa.bg|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref> === '''Систем на гласање и структура на натпреварот''' === На 12 август 2026 година, ЕБУ објави прелиминарен преглед на правилата за изданието во 2027 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/eurovision-song-contest-updates-rules-for-2027/|title=Eurovision Song Contest updates rules for 2027|date=2026-08-12|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref>. Меѓу најважните промени е тоа што телевизијата на земјата победничка автоматски ја губи можноста да го организира следниот натпревар доколку „вооружен конфликт, чувствителна геополитичка ситуација или каков било друг настан сериозно ја загрозува безбедноста или стабилноста на земјата или нејзиниот регион“. Воведени се и дополнителни мерки за ограничување на прекумерното користење на однапред снимени придружни вокали. Покрај тоа, изведувачите мора да имаат наполнето најмалку 18 години на денот на нивната прва проба, за разлика од досегашното правило за минимум 16 години кое важеше од [[Евровизија 1990|1990 година]]. На крајот, во зависност од конечното одобрение, победниците во полуфиналињата ќе се одлучуваат или целосно со гласање од публиката, или со комбинација од жиро и публика во сооднос кој дополнето ќе се дефинира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/rules-of-the-contest/|title=Rules of the Eurovision Song Contest|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/12/eurovision-2027-ebu-updates-contest-rules/|title=Eurovision 2027: EBU Updates Contest Rules|last=Farren|first=Neil|date=2026-08-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-13}}</ref> === Полуфиналиња === Планирани се две полуфинални вечери на 11 и 13 мај, каде што ќе учествуваат следните држави: {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач !Песна !Јазик !Поени !Место |- |{{Esc|Австралија}} | | | | | |- |{{Esc|Австрија}} | | | | | |- |{{Esc|Азербејџан}} | | | | | |- |{{Esc|Албанија}} | | | | | |- |{{Esc|Белгија}} | | | | | |- |{{Esc|Грузија}} | | | | | |- |{{Esc|Грција}} | | | | | |- |{{Esc|Данска}} | | | | | |- |{{Esc|Ерменија}} | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} | | | | | |- |{{Esc|Израел}} | | | | | |- |{{Esc|Канада}} | | | | | |- |{{Esc|Кипар}} | | | | | |- |{{Esc|Латвија}} | | | | | |- |{{Esc|Литванија}} | | | | | |- |{{Esc|Луксембург}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Македонија}} | | | | | |- |{{Esc|Малта}} | | | | | |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Норвешка}} | | | | | |- |{{Esc|Португалија}} | | | | | |- |{{Esc|Полска}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Романија}} | | | | | |- |{{Esc|Сан Марино}} | | | | | |- |{{Esc|Србија}} | | | | | |- |{{Esc|Украина}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} | | | | | |- |{{Esc|Црна Гора}} | | | | | |- |{{Esc|Швајцарија}} | | | | | |- |{{Esc|Шведска}} | | | | | |} === Финале === Финалето ќе се одржи на 15 мај 2027 година. Во финалето ќе учествуваат земјата домаќин, членовите на големата 5-ка, сите тие се автоматски квалификувани и 10 пласирани од првото и 10 пласирани од второто полуфинале. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Поени !Место |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | | | | | |- |{{Esc|Велика Британија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | | | | | |- |{{Esc|Италија}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |} == Емитувања == Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии. {| class="wikitable" |+Планирани емитувања и коментатори во земјите учеснички !Држава !Емитувач !Канал(и) !Емисии !Коментатор(и) !Наводи |- !{{flagu|Холандија}} |NOS |NPO 1 |Сите емисии| Сите | |<ref name=":11" /> |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјална страница] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Австриска музика]] [[Категорија:Музиката во 2026 година]] eezljvea6itma0hm9wbmx21jkpsjcip 5651280 5651279 2026-10-29T16:06:16Z BT405 9277 /* */ 5651280 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=11 мај 2027|semi2=13 мај 2027|final=15 мај 2027|host=Бургас <br> {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=36{{efn|Словенија и Шпанија добија дополнително време да донесат одлука дали би учествувале на ова издание или не, па бројот на учесници може да биде дополнително зголемен.}}|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=Eurovision Song Contest 2027 logo.svg |director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=секоја држава доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни. Поените се поделени на два дела: 50% телевоутинг и 50% жири|next=|confirmed=|past=1|returning={{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]]|{{знамеикона|Холандија}} [[Холандија]]debuting={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|venue=„Арена Бургас“|edition=2027|website=https://www.eurovision.tv|url=www.eurovision.tv|slogan=United by Music - Обединети од музика|дебитанти={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|не_учествуваат={{знамеикона|Чешка}} [[Чешка]]|executive_producer=Симеон Касабов Атанас Генов|producer=Герт Карк|green=1|finalists=1}} '''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бургас]], [[Бугарија]], после победата на Дара<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}</ref> со песната „[[:en:Bangaranga|Бангаранга]]“ <small>(англиски)</small> на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Натпреварот ќе се одржи на 11, 13 и 15 [[мај]] [[2027]] година. == Местоположба == Ова ќе биде прво издание на натпреварот чиј домаќин е Бугарија и втор евровизиски настан одржан во земјата, по [[Детска Евровизија|Детскиот избор за песна на Евровизија во 2015]] година во [[Софија]]. Избраната локација за натпреварот е „Арена Бургас“ со капацитет од 15.000 седишта, која служи како простор за спортски и концертни настани во затворен простор. ===== Градови што изразиле интерес за домаќинство на натпреварот: ===== {{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Местоположба на бугарските градови што изразиле интерес. Градот домаќин е означен со сина боја, а второпласираниот со зелена. |places= | label1='''[[Бургас]]'''|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Blue pog.svg | label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Green pog.svg | label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Red pog.svg | label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Red pog.svg }} {| class="wikitable" !Град !Место на одржување !Капацитет |- style="background:#90D5FF" !scope="row" style="background:#90D5FF" |Бургас |Арена Бургас |15.000<ref>{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Второ место |- style="background:#D0F0C0" ! scope="row" style="background:#D0F0C0" |Софија |Арена Софија |17.906<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Останати дисквалификувани кандидати |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Варна |Конгресна сала |6.000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Пловдив |Колодрума |7.500<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |} Правилникот за организирање на натпреварот се состои од 200 страници. Правилата бараат салата да биде климатизирана и да има капацитет од 7.000 до 10.000 гледачи. Тоа е бројот на седишта што треба да останат достапни по поставувањето на сцената и сите дополнителни простори поврзани со неа. Местото треба да се наоѓа во близина на меѓународен аеродром и да располага со доволен број хотелски капацитети за сместување. Исто така, треба да обезбеди доволно слободен простор за голем прес-центар, простории за артистите и нивните тимови. === Трошоци === Бугарската влада најавила дека планира да го финансира Изборот за песна на Евровизија 2027 година од државниот буџет. Формирана е меѓуинституционална работна група предводена од вицепремиерот Иво Христов за поддршка на подготовките за натпреварот. Христов очекува трошоците за организирање на Евровизија 2027 во Бугарија да изнесуваат помеѓу 20 и 30 милиони евра. == Список на учесници == За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови. Радиодифузерите имаа рок до '''15 септември 2026 година''' да поднесат пријава за учество, а до '''средината на октомври''' можеа да се повлечат без да се соочат со финансиска казна. Сепак, тие не беа обврзани јавно да го објават својот интерес за учество пред истекот на тие рокови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205685/eurovision-2027-how-many-countries-will-compete-in-bulgaria/|title=Eurovision 2027: How many countries will compete in Bulgaria?|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-08|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-08}}</ref> Официјално, 36 земји ќе учествуваат на оваа Евровизија. Шпанија и Словенија добија дополнително време да одлучат дали би се вратиле на ова издание на Евровизија. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиодифузер ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Автор(и) ! scope="col" | Наводи |- |{{Esc|Австралија}} |SBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/01/australia-sbs-eurovision-2027-participation/|title=🇦🇺 Australia: SBS Confirms Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-09-01|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-01}}</ref> |- |{{Esc|Австрија}} |ORF | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/28/austria-begins-search-for-eurovision-2027-representative/|title=🇦🇹 Austria: Begins Search for Eurovision 2027 Representative|last=Shepherd|first=Em|date=2026-07-28|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-29}}</ref> |- |{{Esc|Азербејџан}} |İTV | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Албанија}} | RTSH ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | декември 2026 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/04/albania-applications-festivali-i-kenges-open-in-september/}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Белгија}} |VRT | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/23/belgium-eurovision-2027-participation-confirmed/|title=🇧🇪 Belgium: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Farren|first=Neil|date=2026-09-23|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Велика Британија}} |[[BBC]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/18/united-kingdom-eurovision-2027-participation/|title=🇬🇧 United Kingdom: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Shepherd|first=Em|date=2026-06-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | SWR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Грузија}} |GPB | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206416/georgia-gpb-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Georgia: GPB confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Грција}} |EPT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/06/09/grecja-eurowizja-2027-sing-for-greece/|title=EXCLUSIVE: 🇬🇷 Grecja potwierdza udział w 🇧🇬 Eurowizji 2027 i kolejną edycję „Sing for Greece”|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-06-09|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-06-09}}</ref> |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} |DR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 13. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Ерменија}} |AMPTV | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} |ERR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/estonia-opens-song-submissions-for-burgas-2027/|title=Estonia opens song submissions for Burgas 2027|date=2026-09-04|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Италија}} |RAI ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |19. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.corriere.it/spettacoli/26_luglio_03/stefano-de-martino-il-mio-sanremo-meno-canzoni-piu-internazionalita-una-serata-per-decidere-chi-andra-all-eurovision-27d83dfa-03f8-4920-9fe1-26d06ad4dxlk.shtml|title=Stefano De Martino: «Il mio Sanremo? Meno canzoni, più internazionalità, una serata per decidere chi andrà all’Eurovision»|date=2026-07-03|work=Corriere della Sera|language=it-IT|accessdate=2026-07-03}}</ref> |- |{{Esc|Израел}} |IPBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/1075098/|title=נציג ישראל לאירוויזיון 2027 ייבחר בתוכנית "הכוכב הבא"|last=הררי|first=דורית אסרף מזרחי, עמית|work=www.kan.org.il|language=he|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- |{{Esc|Канада}} |CBC |style="background:#DDDEFC" | 2026 | |[[Англиски јазик|англиски]], [[Француски јазик|француски]] | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eurovision_Song_Contest_2027#cite_note-canada-15|title=}}</ref> |- |{{Esc|Кипар}} |CyBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206220/cyprus-cybc-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Cyprus: CyBC confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-24|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-26}}</ref> |- |{{Esc|Латвија}} |LSM ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 06. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/24/latvia-eurovision-2027-participation/|title=🇱🇻 Latvia: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-24|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-25}}</ref> |- |{{Esc|Литванија}} |LRT ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведено списание|date=2026-08-11|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1368898426|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |- |{{Esc|Луксембург}} |RTL ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205390/luxembourg-intends-to-participate-at-eurovision-2027/|title=Luxembourg intends to participate at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-05-21|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-05-23}}</ref> |- |{{Esc|Македонија}} |[[Македонска радио-телевизија|МРТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lider.mk/makedonija-se-vraka-na-evrovizija/|title=Македонија се враќа на „Евровизија“|last=Petrovski|first=Aleksandar|date=2026-05-21|work=Радио Лидер|language=mk-MK|accessdate=2026-05-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/21/north-macedonia-return-eurovision-confirmed-2027/|title=🇲🇰 North Macedonia: Return to Eurovision Confirmed for 2027|last=Brown|first=Alistair|date=2026-05-21|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-21}}</ref> |- |{{Esc|Малта}} |PBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206240/malta-pbs-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Malta: PBS confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-08-14|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-08-14}}</ref> |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/10/15/exclusive-moldawia-udzial-eurowizja-2027/|title=EXCLUSIVE: Mołdawia potwierdza udział w Eurowizji 2027!|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-10-15|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-10-15}}</ref> |- |{{Esc|Норвешка}} |NRK | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205780/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-06-18|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- |{{Esc|Португалија}} |RTP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |6. март 2027 | |- |{{Esc|Полска}} |TVP ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |јануари или февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/tylko-u-nas-polska-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2027-znamy-decyzje-tvp-aa-Dv3T-9sWV-GvKX.html|title=Tylko u nas! Polska potwierdza udział w Eurowizji 2027. Znamy decyzję TVP|work=www.eska.pl|language=pl|accessdate=2026-08-27}}</ref> |- |{{Esc|Романија}} |TVR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tvr.ro/ca-al-tvr-a-aprobat-participarea-romaniei-la-eurovision-song-contest-2027_55716.html}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | SMRTV ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 6. март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Србија}} |[[Радио-телевизија Србија|РТС]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esc-kompakt.de/exklusiv-serbien-bestaetigt-teilnahme-am-esc-2027-in-burgas/|title="Exclusive: Serbia confirms participation in the ESC 2027 in Burgas"}}</ref> |- |{{Esc|Украина}} |Суспилне ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.ua/holovni-novyny/8606-ofitsijno-ukrayina-vizme-uchast-u-yevrobachenni-2027/|title=Офіційно: Україна візьме участь у Євробаченні – 2027 - Головні новини|last=Євробачення|first=Суспільне|date=2026-09-14|work=Євробачення|language=uk|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | Yle ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Франција}} |France Télévisions | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} |[[ХРТ]] ! colspan="4" style="background:#DDDEFC"|февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206257/croatia-hrt-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Croatia: HRT confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-28|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-28}}</ref> |- |{{Esc|Црна Гора}} |[[Радиотелевизија Црна Гора|РТЦГ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.instagram.com/montesong.rtcg/p/DdQ3eUPiHxk/|title=Instagram|work=www.instagram.com|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | SRG SSR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/eurovision-song-contest-2027-schweizer-esc-saison-startet-song-einreichung-im-august}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Шведска}} |SVT !colspan="4" style="background:#DDDEFC" |март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovisionfun.com/en/2026/08/melodifestivalen-2027-svt-unveils-the-rules-for-swedens-eurovision-selection/|title="Melodifestivalen 2027: SVT Unveils the Rules for Sweden's Eurovision Selection"}}</ref> |} === Други земји === '''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година. '''{{Esc|Унгарија}}– Пред Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година. ==== Држави кои нема да учествуваат на ова издание: ==== '''{{Esc|Андора}}<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/06/andorra-eurovision-2027/|title=🇦🇩 Andorra: RTVA Will Not Participate in Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-13}}</ref>, '''{{Esc|Босна и Херцеговина}}<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206051/bosnia-herzegovina-bhrt-will-not-return-to-eurovision-in-2027/|title=Bosnia & Herzegovina: BHRT will not return to Eurovision in 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-07-03|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-07-03}}</ref>, '''{{Esc|Монако}}<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/14/tvmonaco-has-not-yet-considered-eurovision-2027-participation/|title=🇲🇨 Monaco: TVMonaco Has Not Yet Considered Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-06-14|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-21}}</ref>, '''{{Esc|Словачка}}, '''{{Esc|Холандија}}<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=https://npo.nl/pers/persberichten-en-publicaties/npo-drukt-op-pauzeknop-eurovisie-songfestival-geen-nederlandse-deelname|title=NPO drukt op pauzeknop Eurovisie Songfestival: geen Nederlandse deelname|work=npo.nl|language=nl|accessdate=2026-10-27}}</ref> и '''{{Esc|Чешка}}'''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/10/06/czechia-ct-withdraws-from-eurovision-2027/|title=🇨🇿 Czechia: ČT Withdraws from Eurovision 2027|last=Farren|first=Neil|date=2026-10-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-10-06}}</ref> === '''Придружни членки на ЕБУ''' === {{Esc|Австралија}}– Откако Изборот за песна на Евровизија Азија беше најавен на 31 март 2026 година, SBS не изрази интерес за приклучување на натпреварот. На 11 мај 2026 година, ЕБУ изјави дека „ниту еден радиодифузер што зема учество на Изборот за песна на Евровизија нема да учествува на [[Избор за песна на Евровизија - Азија|Изборот за песна на Евровизија Азија]]“, што значи дека на SBS нема да му биде дозволено да учествува на двете манифестации. На 1 септември 2026 беше потврдено нивно учество. '''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. На 01 јули 2026 се потврди нивното учество. === '''Земји кои не се членки на ЕБУ''' === {{знамеикона|Косово}} [[Република Косово|Косово]]– РТК активно се стреми кон членство во ЕБУ за да овозможи деби на земјата на натпреварот, потег кој е поддржан од косовското Министерство за култура. Официјални претставници на радиодифузерот присуствуваа на генералното собрание на ЕБУ во Прага на 25 и 26 јуни 2026 година. Дополнително, РТК го оживува фестивалот „Akordet e Kosovës“ за да послужи како национален избор и за Евровизија и за Детска Евровизија. === '''Израелско учество''' === Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година. На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година. На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“. За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF. Израел го потврди своето учество на 12.07.2026. ==== Радиодифузерите на следните земји објавија официјални изјави во врска со Израел и натпреварот во 2027 година: ==== {{Esc|Белгија}}– За време на воведната програма пред финалето во 2026 година, Јасмин Ван дер Борхт, портпаролка на фламанскиот радиодифузер VRT (кој треба да учествува во 2027 година како дел од годишната ротација со франкофонскиот RTBF), изјави дека е малку веројатно радиодифузерот да го стори тоа освен ако ЕБУ (EBU) не одржи директно гласање за учеството на Израел. Ван дер Борхт изјави дека шансите VRT да испрати свој претставник во 2027 година се „мали“ и ја повика ЕБУ да „даде јасна изјава против војната и насилството и за почитување на човековите права“. На 23 септември беше потврдено учество. {{Esc|Ирска}}– На 19 мај, генералниот директор на RTÉ, Кевин Бакхерст, изјави дека „во моментов нема причина да ја промениме нашата одлука, но ќе ја преиспитаме во наредните месеци“ {{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во RTVSLO, изготви документ во кој една од точките беше план за враќање кон избор на словенечки претставници за Евровизија преку националното финале ''Evrovizijska Melodija'' од 2025 до 2028 година. И покрај ова, RTVSLO одлучи да не учествува во 2026 година поради учеството на Израел. Радиодифузерот исто така изјави дека доколку Израел победи во 2026 година, тие нема да се вратат во 2027 година. {{Esc|Холандија}}– На 24 август 2026 година, AVROTROS објави дека нема да се врати на натпреварот во 2027 година, истакнувајќи дека континуираното учество на Израел го нарушува неутралниот карактер на настанот. NPO, чадор-организацијата на холандскиот јавен радиодифузен систем, разгледува дали ќе учествува во разговори за учество преку друг радиодифузер. Omroep Max изрази подготвеност да го преземе учеството на Холандија на натпреварот доколку NPO обезбеди финансиска поддршка, но подоцна се откажа од својот интерес. BNNVARA, EO, KRO-NCRV и PowNed, исто така, ја отфрлија можноста за учество. На 27 октомври беше официјално потврдено дека нема да учествуваат на ова издание<ref name=":3" />. {{Esc|Шпанија}}– Како одговор на изјавите на Грин за време на интервјуто за ''Nieuwsuur'', RTVE изјави дека ќе испита „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. == Преглед на натпреварот == Изборот за песна на Евровизија 2027 година ќе биде во продукција на бугарскиот национален сервисер БНТ. Во јули 2026 година, бугарската влада усвои акциски план за организација на натпреварот. Според планот, извршниот продуцент и креативниот директор беа назначени на 30 август, а договорот со избраната арена се потпиша на 10 септември, со тоа што просторот беше ставен на располагање на крајот на септември. Предлог-буџетот беше подготвен до 10 октомври, додека креативниот концепт и визуелниот идентитет треба да се комплетираат до 15 декември. Изборот на водителите и сценаристите е предвиден за периодот меѓу ноември 2026 и април 2027 година, а изградбата на сцената и техничките проби ќе се одвиваат од средината на март до крајот на април. Евровизиското село ќе работи од 13 април до 31 мај, додека враќањето на арената во нејзината редовна намена е планирано за периодот меѓу 18 и 24 мај.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/23158481|title=Вижте всички важни дати за "Евровизия"|work=www.24chasa.bg|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref> === '''Систем на гласање и структура на натпреварот''' === На 12 август 2026 година, ЕБУ објави прелиминарен преглед на правилата за изданието во 2027 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/eurovision-song-contest-updates-rules-for-2027/|title=Eurovision Song Contest updates rules for 2027|date=2026-08-12|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref>. Меѓу најважните промени е тоа што телевизијата на земјата победничка автоматски ја губи можноста да го организира следниот натпревар доколку „вооружен конфликт, чувствителна геополитичка ситуација или каков било друг настан сериозно ја загрозува безбедноста или стабилноста на земјата или нејзиниот регион“. Воведени се и дополнителни мерки за ограничување на прекумерното користење на однапред снимени придружни вокали. Покрај тоа, изведувачите мора да имаат наполнето најмалку 18 години на денот на нивната прва проба, за разлика од досегашното правило за минимум 16 години кое важеше од [[Евровизија 1990|1990 година]]. На крајот, во зависност од конечното одобрение, победниците во полуфиналињата ќе се одлучуваат или целосно со гласање од публиката, или со комбинација од жиро и публика во сооднос кој дополнето ќе се дефинира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/rules-of-the-contest/|title=Rules of the Eurovision Song Contest|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/12/eurovision-2027-ebu-updates-contest-rules/|title=Eurovision 2027: EBU Updates Contest Rules|last=Farren|first=Neil|date=2026-08-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-13}}</ref> === Полуфиналиња === Планирани се две полуфинални вечери на 11 и 13 мај, каде што ќе учествуваат следните држави: {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач !Песна !Јазик !Поени !Место |- |{{Esc|Австралија}} | | | | | |- |{{Esc|Австрија}} | | | | | |- |{{Esc|Азербејџан}} | | | | | |- |{{Esc|Албанија}} | | | | | |- |{{Esc|Белгија}} | | | | | |- |{{Esc|Грузија}} | | | | | |- |{{Esc|Грција}} | | | | | |- |{{Esc|Данска}} | | | | | |- |{{Esc|Ерменија}} | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} | | | | | |- |{{Esc|Израел}} | | | | | |- |{{Esc|Канада}} | | | | | |- |{{Esc|Кипар}} | | | | | |- |{{Esc|Латвија}} | | | | | |- |{{Esc|Литванија}} | | | | | |- |{{Esc|Луксембург}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Македонија}} | | | | | |- |{{Esc|Малта}} | | | | | |- |{{Esc|Молдавија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Норвешка}} | | | | | |- |{{Esc|Португалија}} | | | | | |- |{{Esc|Полска}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Романија}} | | | | | |- |{{Esc|Сан Марино}} | | | | | |- |{{Esc|Србија}} | | | | | |- |{{Esc|Украина}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |- |{{Esc|Хрватска}} | | | | | |- |{{Esc|Црна Гора}} | | | | | |- |{{Esc|Швајцарија}} | | | | | |- |{{Esc|Шведска}} | | | | | |} === Финале === Финалето ќе се одржи на 15 мај 2027 година. Во финалето ќе учествуваат земјата домаќин, членовите на големата 5-ка, сите тие се автоматски квалификувани и 10 пласирани од првото и 10 пласирани од второто полуфинале. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Поени !Место |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | | | | | |- |{{Esc|Велика Британија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | | | | | |- |{{Esc|Италија}} | | | | | |- |{{Esc|Франција}} | | | | | |} == Емитувања == Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии. {| class="wikitable" |+Планирани емитувања и коментатори во земјите учеснички !Држава !Емитувач !Канал(и) !Емисии !Коментатор(и) !Наводи |- !{{flagu|Холандија}} |NOS |NPO 1 |Сите емисии| Сите | |<ref name=":11" /> |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјална страница] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Австриска музика]] [[Категорија:Музиката во 2026 година]] 1o060jlbzttzc06dgidpyhb4xx3vbxu Чешелка 0 1396376 5651274 5569280 2026-10-29T15:49:48Z Виолетова 1975 /* Наводи */ 5651274 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Scandix australis subsp microcarpa - 28042010.jpg | image_caption = ''[[Scandix australis]]'' | display_parents = 3 | taxon = Scandix | authority = [[L.]] }} '''Чешелка''' ([[науч.]] ''Scandix'') е [[Род (биологија)|род]] на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] во семејството штитоцветни, [[Штитоцветни|Apiaceae]]. == Видови == Видовите вклучуваат:<ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/browse/tree/id/17072713|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|last=Roskov Y.|last2=Kunze T.|year=2014|editor-last=Didžiulis V.|publisher=Species 2000: Reading, UK.|accessdate=26 May 2014|last3=Orrell T.|last4=Abucay L.|last5=Paglinawan L.|last6=Culham A.|last7=Bailly N.|last8=Kirk P.|last9=Bourgoin T.}}</ref> {{Div col}} * ''[[Scandix aegyptiaca]]'' * ''[[Scandix affinis]]'' * ''[[Scandix apiculata]]'' * ''[[Scandix aromatica]]'' * ''[[Scandix aucheri]]'' * ''[[Scandix aurea]]'' * ''[[Scandix australis]]'' <small>L.</small> * ''[[Scandix balansae]]'' * ''[[Scandix borziana]]'' * ''[[Scandix brachycarpa]]'' * ''[[Scandix bulbocastanum]]'' * ''[[Scandix bulgarica]]'' * ''[[Scandix chevalieri]]'' * ''[[Scandix chilensis]]'' * ''[[Scandix clavata]]'' * ''[[Scandix cornuta]]'' * ''[[Scandix curvirostris]]'' * ''[[Scandix damascena]]'' * ''[[Scandix falcata]]'' * ''[[Scandix fedtschenkoana]]'' * ''[[Scandix fumarioides]]'' * ''[[Scandix georgica]]'' * ''[[Scandix gilanica]]'' * ''[[Scandix glochidiata]]'' * ''[[Scandix hirsuta]]'' * ''[[Scandix hispanica]]'' * ''[[Scandix hispida]]'' * ''[[Scandix hispidula]]'' * ''[[Scandix iberica]]'' <small>M.Bieb.</small> * ''[[Scandix inferta]]'' * ''[[Scandix infesta]]'' * ''[[Scandix laeta]]'' * ''[[Scandix laevigata]]'' * ''[[Scandix latifolia]]'' * ''[[Scandix manjurkiana]]'' * ''[[Scandix millefolia]]'' * ''[[Scandix nutans]]'' * ''[[Scandix orientalis]]'' * ''[[Scandix palaestina]]'' * ''[[Scandix parviflora]]'' * ''[[Scandix pecten-veneris]]'' <small>L.</small> * ''[[Scandix persica]]'' * ''[[Scandix petraea]]'' * ''[[Scandix pinnatifida]]'' * ''[[Scandix pontica]]'' * ''[[Scandix radiata]]'' * ''[[Scandix rostrata]]'' * ''[[Scandix russeliana]]'' * ''[[Scandix stella]]'' * ''[[Scandix stellata]]'' <small>Banks & Sol.</small> * ''[[Scandix stellulata]]'' * ''[[Scandix sylvestris]]'' * ''[[Scandix taurica]]'' * ''[[Scandix tenuifolia]]'' * ''[[Scandix tinctoria]]'' * ''[[Scandix trichosperma]]'' * ''[[Scandix turgida]]'' * ''[[Scandix tymphaea]]'' * ''[[Scandix wilhelmsii]]'' * ''[[Scandix vulgaris]]'' {{Div col end}} == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] rzchbugjzj0kbxouessl503bv5uxrpx 5651275 5651274 2026-10-29T15:53:06Z Виолетова 1975 5651275 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Scandix australis subsp microcarpa - 28042010.jpg | image_caption = ''[[Scandix australis]]'' | display_parents = 3 | taxon = Scandix | authority = [[L.]] }} '''Чешелка''' ([[науч.]] ''Scandix'') е [[Род (биологија)|род]] на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] во семејството штитоцветни, [[Штитоцветни|Apiaceae]]. Во [[Македонија]] од овој род растат само три вода: ''[[Scandix stellata]]'', ''[[Scandix australis]]'', ''[[Scandix pecten-veneris]]''.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1555}}</ref> == Видови == Видовите вклучуваат:<ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/browse/tree/id/17072713|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|last=Roskov Y.|last2=Kunze T.|year=2014|editor-last=Didžiulis V.|publisher=Species 2000: Reading, UK.|accessdate=26 May 2014|last3=Orrell T.|last4=Abucay L.|last5=Paglinawan L.|last6=Culham A.|last7=Bailly N.|last8=Kirk P.|last9=Bourgoin T.}}</ref> {{Div col}} * ''[[Scandix aegyptiaca]]'' * ''[[Scandix affinis]]'' * ''[[Scandix apiculata]]'' * ''[[Scandix aromatica]]'' * ''[[Scandix aucheri]]'' * ''[[Scandix aurea]]'' * ''[[Scandix australis]]'' <small>L.</small> * ''[[Scandix balansae]]'' * ''[[Scandix borziana]]'' * ''[[Scandix brachycarpa]]'' * ''[[Scandix bulbocastanum]]'' * ''[[Scandix bulgarica]]'' * ''[[Scandix chevalieri]]'' * ''[[Scandix chilensis]]'' * ''[[Scandix clavata]]'' * ''[[Scandix cornuta]]'' * ''[[Scandix curvirostris]]'' * ''[[Scandix damascena]]'' * ''[[Scandix falcata]]'' * ''[[Scandix fedtschenkoana]]'' * ''[[Scandix fumarioides]]'' * ''[[Scandix georgica]]'' * ''[[Scandix gilanica]]'' * ''[[Scandix glochidiata]]'' * ''[[Scandix hirsuta]]'' * ''[[Scandix hispanica]]'' * ''[[Scandix hispida]]'' * ''[[Scandix hispidula]]'' * ''[[Scandix iberica]]'' <small>M.Bieb.</small> * ''[[Scandix inferta]]'' * ''[[Scandix infesta]]'' * ''[[Scandix laeta]]'' * ''[[Scandix laevigata]]'' * ''[[Scandix latifolia]]'' * ''[[Scandix manjurkiana]]'' * ''[[Scandix millefolia]]'' * ''[[Scandix nutans]]'' * ''[[Scandix orientalis]]'' * ''[[Scandix palaestina]]'' * ''[[Scandix parviflora]]'' * ''[[Scandix pecten-veneris]]'' <small>L.</small> * ''[[Scandix persica]]'' * ''[[Scandix petraea]]'' * ''[[Scandix pinnatifida]]'' * ''[[Scandix pontica]]'' * ''[[Scandix radiata]]'' * ''[[Scandix rostrata]]'' * ''[[Scandix russeliana]]'' * ''[[Scandix stella]]'' * ''[[Scandix stellata]]'' <small>Banks & Sol.</small> * ''[[Scandix stellulata]]'' * ''[[Scandix sylvestris]]'' * ''[[Scandix taurica]]'' * ''[[Scandix tenuifolia]]'' * ''[[Scandix tinctoria]]'' * ''[[Scandix trichosperma]]'' * ''[[Scandix turgida]]'' * ''[[Scandix tymphaea]]'' * ''[[Scandix wilhelmsii]]'' * ''[[Scandix vulgaris]]'' {{Div col end}} == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] r0ygg8ji9zeewrlb8y14rwscyt9rasl Предлошка:Country data Kingdom of Württemberg 10 1396391 5651514 5650797 2026-10-30T11:10:05Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg]] со [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" 5651514 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Кралство Виртемберг | shortname alias = Виртемберг | flag alias = Flagge Königreich Württemberg.svg | flag alias-county = Wappenbanner Württemberg.svg | flag alias-1803 = Flag of the Kingdom of Württemberg (1806 - 1816).png | flag alias-army = Royal Württemberg Infantry Standard (1817-1921).svg | link alias-army = Royal Württemberg Army | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = county | var2 = 1803 | cat = Wurttemberg </noinclude> }} mma6bwf0w54ss3yp43n4g3tbkw84g7p Враќање во Сајлент Хил 0 1402382 5651318 5625005 2026-10-29T17:20:28Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Француски хорор-филмови]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651318 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Враќање во Сајлент Хил | изворен_наслов = Return to Silent Hill | слика = Враќање во Сајлент Хил плакат (МКД).jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Кристоф Ган]] | сценарист = {{Plainlist| * Кристоф Ган * Сандра Во-Ан * Вил Шнајдер }} | продуцент = {{Plainlist| * Виктор Хадида * Моли Хасел * Дејвид М. Вулф }} | заснован_на = {{Based on|''[[Silent Hill 2]]''|[[Konami]]}} | улоги = {{Plainlist| * [[Џереми Ирвин]] * [[Хана Емили Андерсон]] }} | кинематографија = Пабло Росо | монтажа = Себастијан Прангер | музика = [[Акира Јамаока]] | студио = {{Plainlist| * [[Davis Films]] * Electric Shadow * Supernix * WIP }} | дистрибутер = {{Plainlist| * [[Metropolitan Filmexport]] (Франција) * [[Cineverse]]{{efn|Издадено преку нивните ознаки [[Bloody Disgusting]] и Screambox.}} * [[Iconic Events Releasing]] (САД) }} | премиера = 23 јануари 2026 г. (САД)<br>4 февруари 2026 г. (Франција) | времетраење = 106 минути<ref>{{Cite web |title=''Return to Silent Hill'' [16] |url=https://www.fsk.de/detail/?detailid=67ebb83d630e83f94cfd2238&stype=single |access-date=September 18, 2025 |website=[[Freiwillige Selbstkontrolle der Filmwirtschaft]] |language=de |archive-date=17 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251217023650/https://www.fsk.de/detail/?detailid=67ebb83d630e83f94cfd2238&stype=single|url-status=live}}</ref> | земја = {{Plainlist| * {{знаме|Франција}} * {{САД}} }} | јазик = [[англиски]] | буџет = 23 милиони долари<ref name="budget">{{cite news|last=Earl|first=William|title='Return to Silent Hill' Director on Receiving Death Threats From 'Passionate' Game Fans and Filming an Epic Horror Fantasy on a $23 Million Budget|url=https://variety.com/2026/film/features/return-to-silent-hill-director-death-threats-game-fans-1236638923/|work=Variety|date=23 January 2026|archive-date=25 January 2026|access-date=24 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260125153423/https://variety.com/2026/film/features/return-to-silent-hill-director-death-threats-game-fans-1236638923/|url-status=live}}</ref> | заработка = 48 милиони долари<ref name="BOM">{{Cite web |title=Return to Silent Hill |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt22868010/ |access-date=2026-03-13 |website=Box Office Mojo |archive-date=10 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210233156/https://www.boxofficemojo.com/title/tt22868010/ |url-status=live }}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title=Return to Silent Hill - Box Office and Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Return-to-Silent-Hill-(2026-France)#tab=summary |access-date=12 February 2026 |website=[[The Numbers (website)|The Numbers]] |archive-date=8 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208214255/https://www.the-numbers.com/movie/Return-to-Silent-Hill-(2026-France)#tab=summary |url-status=live }}</ref> | претходен = ''[[Сајлент Хил: Откровение]]'' }} '''''Враќање во Сајлент Хил''''' ({{langx|en|Return to Silent Hill}}) — психолошки натприроден [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2026 г., во режија на [[Кристоф Ган]], по сценарио што го напишал во соработка со Сандра Во-Ан и Вил Шнајдер. Продуцент на филмот е Виктор Хадида преку неговата компанија Davis Films. Кинолентата се темели на култната сметачка игра ''[[Silent Hill 2]]'', издадена од [[Konami]] во 2001 г. Ова е трет игран филм од серијалот [[Silent Hill|''Сајлент Хил'']], како и обнова на франшизата.<ref>{{Cite web|url=https://www.premiere.fr/Cinema/News-Cinema/Exclu-Return-to-Silent-Hill-n-est-pas-une-suite-C-est-un-nouveau-film-avec-des-regles|title=Exclu : "Return to Silent Hill n’est pas une suite. C’est un nouveau film, avec des règles..."|lang=FR|website=Premiere.fr|date=2024-12-17|access-date=2026-08-28}}</ref> Главните улоги ги толкуваат Џереми Ирвин и Хана Емили Андерсон. Дејството го следи Џереми Сандерленд — скршен човек што добива таинствено писмо што го повикува да се врати во градот Сајлент Хил во потрага по својата изгубена [[љубов]]. Меѓутоа, тој се соочува со изменет, некогаш препознатлив град и запознава застрашувачки појави, како познати, така и нови, што го тера да се сомнева во сопственото здравје и разум. Првичните планови за создавање нова филмска адаптација на ''Silent Hill'' се појавиле уште во декември 2006 г. — Ган и неговиот поранешен сценарист Роџер Авари биле ангажирани да работат на филм вдахнат од ''Silent Hill 2'', кој добил зелено светло од [[Sony]]. Меѓутоа, проектот не остварил понатамошен развој и подоцна бил реализиран како [[Сајлент Хил: Откровение|продолжение од 2012 г.]] — без учество на Ган и Авари. Во 2020 г., Ган објавил дека работи на нов филм, повторно заснован на настаните од втората игра. Проектот добил официјално одобрение во октомври 2022 г., по што режисерот и сценаристот повторно се нафатиле на работа. Снимањето се одвивало од април 2023 до февруари 2024 г. во [[Германија]] и [[Србија]], како меѓународен сопродукциски проект меѓу Франција и САД. Филмот ''Враќање во Сајлент Хил'' бил пуштен во киноприкажување во САД на 23 јануари 2026 г. од страна на компаниите Cineverse и Iconic Events Releasing, а во Франција на 4 февруари истата година од страна на Metropolitan Filmexport. Филмот доживеал финансиски неуспех во кината и брзо се појавил на услужните преносни мрежи.<ref>{{cite web|url=https://www.igromania.ru/news/163873/provalnyij-horror-vozvraschenie-v-sajlent-hill-vyishel-na-striminge/|first=Николай|last=Семак|title=Провальный хоррор «Возвращение в Сайлент Хилл» вышел на стриминге|website=«[[Игромания (журнал)|Игромания]]»|date=2026-02-24|access-date=2026-02-25|lang=ru|url-status=live}}</ref> Критичките осврти биле главно одречни. == Содржина == {{Разоткривање}} Пред извесно време, уметникот Џереми Сандерленд сосем случајно ја запознава Мери Крејн додека таа го напушта својот роден град Сајлент Хил. Поради тоа што ѝ доцни автобусот, тој ѝ предлага превоз, меѓу нив се раѓа романса, и на крајот заедно се населуваат во Сајлент Хил. Во сегашноста, Џереми се преселил и станал алкохоличар по раскинувањето со Мери. Одржува контакти со психолог што е загрижен за неговата психичка состојба. Откако добива таинствено писмо од Мери во кое го повикува да се врати во Сајлент Хил, тој набрзина заминува таму. Градот го пречекува со густа магла и пепел, целосно напуштен поради неодредена болест што однела многу животи. Во меѓувреме, ја запознава жената по име Анџела, а подоцна се судира со агресивно чудовиште. Градот се претвора во изобличена, кошмарна верзија од самиот себе. Џереми е принуден да се сокрие во станбената зграда „Вуд Сајд“, каде што претходно живеел со Мери. Таму ги среќава суровиот и психички растроен маж Еди и младата девојка по име Лора. Дознава дека Мери била испратена во болницата „Брукхејвен“ и се соочува со злокобна фигура — Пирамидоглавиот, кој го плаши Еди и го брка. По напнатата средба со Пирамидоглавиот, Џереми се буди во „вистинскиот“ Сајлент Хил, каде што повторно ги среќава Анџела и Лора; последната тврди дека ја познава Мери. Набргу потоа, ја запознава жената по име Марија, која многу личи на Мери и му предлага да го однесе во Брукхејвен. Патем, Џереми се сеќава на настаните поврзани со вмешаноста на Мери во култ предводен од нејзиниот татко, кој дејствувал во Сајлент Хил. Тој гледа како ја дрогираат и учествува во таинствен обред, по што и тој и Мери се разделуваат. Џереми го напушта градот исполнет со обвинувања и трауми. Во болницата каде што била донесена Мери, Џереми пронаоѓа аудиозапис во кој се објаснува нејзиното [[труење]]. Болницата се претвора во сопствена кошмарна копија, а Марија здобива ужасни повреди од чудовишните медицински сестри. Џереми е принуден да ја остави да умре. Лора го мами во соба каде што се соочува со огромен двојник на Мери во облик на инсект. Тој нагло се буди во болница, каде што психологот му објаснува дека Мери починала набргу по нивното раскинување, а дека Џереми живее во илузија, обземен со идејата да ја „спаси“. Болницата повторно се претвора во Брукхејвен, а Џереми сфаќа: Марија не е вистинската Мери, туку нејзин двојник. Во галеријата гледа десетици слики со ликот на Мери и одлучува да се ослободи од неа. Во тој миг, Пирамидоглавиот се појавува зад грбот на Марија и ја убива. За миг, Џереми го гледа сопствениот одраз под маската на чудовиштето. Се буди крај хотелот „Лејквју“, каде што порано престојувал со Мери, и ја среќава Лора. Таа му објаснува дека сите тие се само одрази на неговата [[вообразба]]: Марија, Анџела и Лора се различни разнообразија на карактерните црти на Мери. Тој гледа видение за нејзиниот напад и како го прегрнува свирепиот монструм што личи на таткото на Мери. Откако пробива до покривот на хотелот, Џереми го доживува последното навраќање во минатото. Се сеќава како пред неколку месеци се вратил во Сајлент Хил и ја затекнал Мери како умира од тешка болест предизвикана од куклениот култ на нејзиниот татко, кој ѝ давал дрога. Тој ја задушил за да ја спаси од маките, сметајќи го тоа за чин на милосрдие. Пред него се појавува Мери во облик на инсект и тој ѝ се извинува. Таа го враќа својот телесен облик и повторно стапнува во вистинската реалност. Џереми го става телото на Мери во својот автомобил и заминува од пристаништето, најверојатно извршувајќи самоубиство. Одеднаш, се буди — и се наоѓа на онаа иста првична средба со Мери. Сега одлучува да не ја носи во Сајлент Хил, туку да замине со неа засекогаш.<ref name=":2">{{Cite web|lang=en-US|url=https://deadline.com/2023/03/return-silent-hill-cast-jeremy-irvine-hannah-emily-anderson-jigsaw-xmen-plot-details-1235299997/|title=Horror Reboot ‘Return To Silent Hill’ Will Star Jeremy Irvine & Hannah Emily Anderson; Plot Confirmed With Filming To Begin Next Month|author=Andreas Wiseman|website=Deadline|date=2023-03-15|access-date=2023-03-15|archive-date=2023-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20230316003754/https://deadline.com/2023/03/return-silent-hill-cast-jeremy-irvine-hannah-emily-anderson-jigsaw-xmen-plot-details-1235299997/|url-status=live}}</ref> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Џереми Ирвин]] || Џереми Сандерленд |- | [[Хана Емили Андерсон]] || Мери / Марија / Анџела<ref>{{Cite web |last=McWhertor |first=Michael |date=2023-03-15 |title=The Silent Hill 2 movie has found its James and Maria |url=https://www.polygon.com/23641442/return-to-silent-hill-2-cast-james-sunderland-maria |access-date=2024-01-06 |website=[[Polygon]] |lang=en |archive-date=2023-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315171257/https://www.polygon.com/23641442/return-to-silent-hill-2-cast-james-sunderland-maria|url-status=live}}</ref> |- | [[Иви Темплтон]] || Лора<ref>{{Cite web |title=Evie Templeton |url=https://www.independenttalent.com/actors/evie-templeton/ |access-date=2024-10-06 |website=Independent Talent |archive-date=2024-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007102406/https://www.independenttalent.com/actors/evie-templeton/|lang=en|url-status=live}}</ref> |- | Пирс Иган || Еди<ref>{{cite web|last=Clark|first=Justin|url=https://www.slantmagazine.com/film/return-to-silent-hill-review-christophe-gans/|title=‘Return to Silent Hill’ Review: Christophe Gans’s Misbegotten Adaptation of ‘Silent Hill 2’|website=[[Slant Magazine]]|date=2026-01-21|access-date=2026-03-04|lang=en|url-status=live}}</ref> |- | Роберт Стрејнџ || Пирамидоглавиот<ref>{{cite web|last=Echebiri|first=Makuochi|url=https://collider.com/return-to-silent-hill-red-pyramid-robert-strange/|title=“I Think People Will Find [It] Pretty Tasty”: Robert Strange Teases His 'Return To Silent Hill' Character|website=[[Collider]]|date=2025-04-25|archive-date=2025-07-24|access-date=2026-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250724181415/https://collider.com/return-to-silent-hill-red-pyramid-robert-strange/|lang=en|url-status=live}}</ref> |- | Никола Алексис || терапевтот на Џејмс<ref>{{cite web|last=Hassenger|first=Jesse|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jan/21/return-to-silent-hill-movie-review|title=Return to Silent Hill review – video game horror series births another middling movie|website=[[The Guardian]]|date=2026-01-21 |access-date=2026-03-04 |lang=en |url-status=live}}</ref> |- |} == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://returntosilenthillmovie.com/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2026 година]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Француски хорор-филмови]] mp81xnboivpcei14rhprrschbm2o9fa Список на слики од Пол Гоген 0 1403451 5651401 5639054 2026-10-30T00:40:38Z Surajr7 99167 5651401 wikitext text/x-wiki [[File:Paul_Gauguin_1891.png|мини| [[Пол Гоген]], 1891, непознат фотограф]] Ова е нецелосен '''список на слики''' од францускиот сликар [[Пол Гоген|Пол Гоген.]] == Преглед == [[Пол Гоген]] (англиски: Paul Gauguin; 1848–1903) бил водечки [[Постимпресионизам|постимпресионистички]] уметник, [[Сликарство|сликар]], [[скулптор]], графичар, керамист и писател од 19 век. Неговото смело експериментирање со бои директно влијаело врз [[Модерна уметност|модерната уметност]] во 20 век, додека неговото изразување на вроденото значење на субјектите во неговите слики, под влијание на клоизонистичкиот стил, го отворило патот кон примитивизмот и враќањето кон [[Пасторала|пасторалното]]. Тој бил и влијателен поборник на [[Бакропис|графурата]] и [[Дрвопис|дрворезот]] како уметнички форми. == Временска линија == * 1873–1884 Семеен живот во Париз * 1884 Семеен живот во Руан * 1884 Семеен живот во Копенхаген * 1885 Диеп, Париз * 1886–1887 Уметничка колонија, Понт Авен, Бретања * Патување во Мартиник во 1887 година * 1888 Понт Авен * 1888 Престој со Ван Гог во Арл, Провансал * 1889 Понт Авен * Патување во Тахити 1891–1893 * 1894 Понт Авен * 1895–1901 Живеење во Тахити * 1901–1903 Живеење во Хива Оа, островите Маркеза == Листа == * ''Насловите на француски и англиски јазик не биле нужно дадени од Гоген.'' ''Насловите на тахитски се оние напишани на сликите.'' ''Кликнете на сликата за повеќе информации за сликата.'' * ''Бројот на каталогот на колоната (кат. бр.) го означува индексниот број на Вилденштајн (В. Џорџ/Даниел) и/или индексниот број на Габриеле Мандел Сугана (С.)'' === 1873–1885 (Париз, Руан, Копенхаген) === === 1885–1886 (Диеп, Париз) === {| class="sortable wikitable" |+Сликите на Гоген од периодот 1885–1886 година, по години ! class="unsortable" scope="col" |Слика ! scope="col" |Наслов ! scope="col" |Година ! scope="col" |Локација ! scope="col" |Димензии({{Крат|см.|centimeters}}) ! scope="col" |{{Крат|Каталошки број|}}<br /><br /> |- |[[File:Gauguin_1885_Chemin_dans_la_hêtraie.jpg|центар|безрамка]] |''[[Патека во буковата шума]]'' |1885 |[[Музеј на уметност во Аргау]], Арау | |W. 150/198 |- |[[File:Gauguin_1885_La_Lisière_de_la_forêt_II.jpg|центар|безрамка]] |[[Шумски раб]] |1885 |Приватна колекција | |W. 151/197 |- |[[File:Gauguin_La_lisière_de_la_forêt_III.jpeg|центар|безрамка]] |''[[Работ на шумата (III)]]'' |1885 |Музеј Крелер-Милер, Отерло | |W. 152/199 <br /><br /> S. 21 |- |[[File:Gauguin_1885_Jeune_garçon_au_bord_de_l'eau.jpg|центар|безрамка]] |''[[Момче покрај вода]]'' |1885 |Приватна колекција | |W.153/196 |- |[[File:Gauguin_1885_La_Sente_du_père_Jean.jpg|центар|безрамка]] |''[[Патот на отец Жан]]'' |1885 |[[Музеј на Мохамед Махмуд Калил]], Гиза | |W. 155/195 |- |[[File:Gauguin_Les_Saules.jpg|центар|безрамка]] |''[[Врбите]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 156/200 |- |[[File:Gauguin_Vache_et_cheval_dans_un_pré.jpg|центар|безрамка]] |''[[Крава и коњ на ливада]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 157/190 |- |[[File:Gauguin_-_Kühe_an_der_Tränke_-_1985.jpg|центар|безрамка]] |''[[Крави на поилиштето]]'' |1885 |[[Галерија на модерна уметност (Милано)|Галерија на модерна уметност, Милано]] | |W. 158/192 |- |[[File:Gauguin_1885_L'Abreuvoir_II.jpg|центар|безрамка]] |''[[Корито за напојување]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 159/203 |- |[[File:Gauguin_Vaches_au_repos.jpg|центар|безрамка]] |''[[Крави што одмараат]]'' |1885 |[[Музеј Бојманс Ван Беунинген]], Ротердам | |W. 160/191 |- |[[File:Gauguin_1885_Les_Oies_dans_le_pré.jpg|центар|безрамка]] |''[[Гуски на ливадата]]'' |1885 |[[Уметнички музеј (Портланд)|Уметнички музеј во Портланд]] | |W. 161/184 |- |[[File:Gauguin_1885_Étable_près_de_Dieppe_II.jpg|центар|безрамка]] |''[[Штала во близина на Дјеп II]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 162/189 |- |[[File:Gauguin_1885_Étable_près_de_Dieppe_I.jpg|центар|безрамка]] |''[[Штала во близина на Дјеп II I|Штала во близина на Дјеп III]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 163/188 |- |[[File:Gauguin_1886_À_Sèvres.jpg|центар|безрамка]] |[[Во Севр]] |1885 |Приватна колекција | |W. 164/214 <br /><br /> S. 23 |- |[[File:PAUL_GAUGUIN_1848_-_1903_LA_MAISON_BLANCHE.jpg|центар|безрамка]] |''[[Белата куќа / Вилата на Англичанката]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 165/183 |- |[[File:PaulGauguin-1885-Coast_at_Dieppe.jpg|центар|безрамка]] |''[[Брегот кај Дјеп]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 166/178 |- |[[File:Gauguin_Women_Bathing.jpg|центар|безрамка]] |''[[Жени се капат]]'' |1885 |[[Национален музеј на западната уметност (Токио)|Национален музеј на западната уметност, Токио]] | |W. 167/179 |- |[[File:Gauguin_1886_Goélette_et_trois-mâts_à_quai.jpg|центар|безрамка]] |''[[Шкуна и брод со три јарбола]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 168/212 |- |[[File:Gauguin_1885_Le_Port_de_Dieppe.jpg|центар|безрамка]] |''[[Призор од пристаништето во Дјеп]]'' |1885 |[[Уметничка галерија во Манчестер]] | |W. 169/180 |- |[[File:L'Autunno.jpg|центар|безрамка]] |''[[Покрај потокот, есен]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 171/204 |- |[[File:Gauguin_1885_Les_Arbres_dénudés.jpg|центар|безрамка]] |''[[Голи дрвја]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 172/186 |- |[[File:Paul_Gauguin_122.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со кинески божури и мандолина]]'' |1885 |[[Музеј Орсе|Музеј Орсе Париз]], | |W. 173/169 |- |[[File:Gauguin_1885_Nature_morte_avec_carafon_et_figurine.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со карафа и фигурина]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 174/171 |- |[[File:Gauguin_1885_Dahlias_dans_un_vase_en_cuivre.jpg|центар|безрамка]] |''[[Далии во бакарна вазна]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 175/201 |- |[[File:Gauguin_-_Stilleben_mit_Interieur.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со ентериер]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 176/164 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Lilas_(1885).jpg|центар|безрамка]] |''[[Јорговани]]'' |1885 |[[Музеј Тисен-Борнемиса]], Мадрид | |W. 177/168 |- |[[File:Gauguin_Deux_vases_de_fleurs_et_un_éventail.jpg|центар|безрамка]] |''[[Две вазни за цвеќе]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 178/170 <br /><br />S. 25 |- |[[File:Gauguin_1885_Œnothères_dans_en_vase.jpg|центар|безрамка]] |''[[Ноќни јаглики во вазна]]'' |1885 | Приватна колекција | |W. 181/202 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_L'Abreuvoir_I_(1885).jpg|центар|безрамка]] |''[[Поило I]]'' |1885 |Приватна колекција | |W. 191/194 <br /><br /> S. 34 |- |[[File:Gauguin_Panier_de_fleurs.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со портулаки во кошница]]'' |1886 |[[Музеј на уметноста (Филаделфија)|Музеј на уметноста во Филаделфија]] | |W. 182/148 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Still_Life_with_Horse's_Head_-_Google_Art_Project.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со глава од коњ]]'' |1886 |[[Музеј на уметноста „Бриџстоун“]], Токио | |W. 183/216 |- |[[File:Paul_Gauguin_055.jpg|центар|безрамка]] |''[[Жената со пунџа]]'' |1886 |[[Музеј на уметноста „Бриџстоун“]], Токио | |W. 184<br /><br />S. 28 |- |[[File:Paul_Gauguin_047.jpg|центар|безрамка]] |''[[Ќерката на шефот]]'' |1886 | | |W. 186/207<br /><br />S. 30 |- |[[File:Gauguin_portrait_of_the_artists_son.jpg|центар|безрамка]] |''[[Портрет на синот на уметникот]]'' |1886 |[[Уметнички музеј (Портланд)|Уметнички музеј во Портланд]] | |W. 187/208<br /><br />S. 31 |- |[[File:Gauguin_Neige_en_banlieue.jpg|центар|безрамка]] |''[[Предградие под снег]]'' |1886 |Приватна колекција | |W. 188/210 <br /><br /> S. 32 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Le_feu_au_bord_de_la_rivière.jpg|центар|безрамка]] |''[[Пожар на брегот на реката]]'' |1886 |[[Музеј Тисен-Борнемиса]], Мадрид | |W. 193/211 |} === 1891–1893 (Тахити, Бретања) === {| class="sortable wikitable" |+Слики на Гоген од периодот 1891–1893, по години ! scope="col" class="unsortable" |Слика ! scope="col" |Наслов ! scope="col" |Година ! scope="col" |Локација ! scope="col" |Димензии({{abbr|см.|сантиметри}}) ! scope="col" |{{abbr|Кат. бр.|Каталошки број}}Техника |- |[[Податотека:Gauguin_Enfant_créole.jpg|центар|безрамка]] |''[[Креолско дете]]'' |1891 |Приватна колекција | |W. 416 S. 245 |- |[[Податотека:Gauguin_Jeune_créole.jpg|центар|безрамка]] |''[[Млада Креолка]]'' |1891 |[[Музеј на модерна уметност (Троа)|Музеј на модерна уметност во Троа]] | |W. 417 S. 248 |- |[[Податотека:Jénot_Le_capitaine_Swaton.jpg|центар|безрамка]] |''[[Капетан Сватон]]'' |1891 |[[Метрополитен музеј на уметноста]], Њујорк | |W. 419 S. 247 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_-_Tahitian_Woman_with_a_Flower_-_Google_Art_Project.jpg|центар|безрамка]] |''[[Жената на цветот]]'' |1891 |[[Нова Карлсбергова глиптотека]], Копенхаген | |W. 420 S. 243 |- |[[Податотека:Gauguin_Tête_de_Tahitienne.jpg|центар|безрамка]] |''[[Глава на Тахиќанка]]'' |1891 |Приватна колекција | |W. 421 S. 242 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_-_Jeune_homme_à_la_fleur_(1891).jpg|центар|безрамка]] |[[Младич со цвет]] |1891 |Приватна колекција | |W. 422 S. 241 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_102.jpg|центар|безрамка]] |[[Портрет на Сузан Бамбриџ]] |1891 |[[Кралски музеи за ликовни уметности (Белгија)|Кралски музеи за ликовни уметности на Белгија]] | |W. 423 S. 244 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_-_Faaturuma_(Melancholic)_-_Google_Art_Project.jpg|центар|безрамка]] |[[Фатурума]] |1891 |[[Музеј на уметноста Нелсон-Аткинс]], Канзас Сити | |W. 424 S. 272 |- |[[Податотека:Brooklyn_Museum_-_Tahitian_Woman_-_Paul_Gauguin_-_overall.jpg|центар|безрамка]] |[[Тахиќанка]] |1894 (околу) |[[Музеј Бруклин]], Њујорк | |W. 424 bis |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_065.jpg|центар|безрамка]] |[[Француски цвет]] |1891 |[[Пушкински музеј|Пушкински музеј,]] Москва | |W. 426 S. 251 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_-_The_Meal_-_Google_Art_Project.jpg|центар|безрамка]] |[[Оброк (Бананите)]] |1891 |[[Музеј Орсе]], Париз | |W. 427 S. 249 |- |[[Податотека:Paul Gauguin Ia Orana Maria (Hail Mary) The Metropolitan Museum of Art1.jpg|мини]] |''[[Ia Orana Maria]]'' |1891 година |[[Метрополитен музеј на уметноста]], Њујорк | |В. 428 С. 263 |- |[[Податотека:1891 Gauguin Tahitianische Fischerinnen anagoria.JPG|мини]] |[[Тахитски Рибарки]] |1891 година |[[Национална галерија Алте|Алте Национална галерија]], Берлин | |В. 429 С. 268 |- |[[Податотека:Paul Gauguin 029.jpg|мини]] |''[[Човек со секира]]'' |1891 година |Приватна колекција | |В. 430 С. 265 |- |[[Податотека:Paul Gauguin - I Raro te Oviri (1891).jpg|мини]] |''[[Под дивото дрво (I)]]'' |1891 година |[[Музеј на уметност (Далас)|Музеј на уметност во Далас]] | |В. 431 С. 267 |- |[[Податотека:Paul Gauguin - I Raro Te Oviri (Under the Pandanus) - Google Art Project.jpg|мини]] |[[Под дивото дрво (I)|''Под дивото дрво'']] ''(II)'' |1891 година |[[Институт за уметност во Минеаполис]] | |В. 432 С. 266 |- |[[Податотека:Paul Gauguin - Upa Upa (The Fire Dance) - Google Art Project.jpg|мини]] |''Упа Упа (Танцот на огнот)'' |1891 година |[[Израелски музеј]], Ерусалим | |В. 433 С. 253 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_056.jpg|центар|безрамка]] |''[[Тахиќанки на плажа]]'' |1891 |[[Музеј Орсе]], Париз | |W. 434 S. 270 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_095.jpg|центар|безрамка]] |''[[Разговор]]'' |1891 |[[Ермитаж]], Санкт Петербург | |W. 435 S. 252 |- |[[Податотека:Gauguin_1891_Te_fare_maori.jpg|центар|безрамка]] |''[[Тахиќанската куќа]]'' |1891 |Приватна колекција | |W. 436 S. 257 |- |[[Податотека:Gauguin_-_Der_große_Baum_-1891.jpg|центар|безрамка]] |''[[Големото дрво I]]'' |1891 |[[Уметнички музеј (Кливленд)|Уметнички музеј во Кливленд]] | |W. 437 S. 255 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_-_Te_raau_rahi_(The_Big_Tree)_-_1949.513_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|центар|безрамка]] |''[[Големото дрво(III)]]'' |1891 |[[Уметнички институт (Чикаго)|Уметнички институт во Чикаго]] | |W. 439 S. 254 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_045.jpg|центар|безрамка]] |''[[Замислената]]'' |1891 |[[Уметнички музеј (Вустер)|Уметнички музеј во Вустер]], Масачусетс | |W. 440 S. 271 |- |[[Податотека:Paul Gauguin - Rue de Tahiti (1891).jpg|мини]] |''[[Улица во Тахити]]'' (Rue de Tahiti) |1891 |[[Музеј на уметноста (Толедо)|Музеј на уметноста во Толедо]], Охајо | |W. 441 S. 261 |- |[[Податотека:Tahitian_Landscape_MET_DP-14936-043_(cropped).jpg|центар|безрамка]] |''[[Пејзаж од Тахити]]'' |1891 |[[Метрополитен музеј на уметноста]], Њујорк | |W. 442 S. 262 |- |[[Податотека:Paul_Gauguin_-_Dans_la_vanillère,_homme_et_cheval_(1891).jpg|центар|безрамка]] |''[[Во насадот со ванила, човек и коњ]]'' |1891 |[[Музеј „Соломон Р. Гугенхајм“]], Њујорк | |W. 443 S. 258 |- |[[Податотека:Gauguin_Femmes_près_des_palmiers.jpg|центар|безрамка]] |''[[Жени покрај палмите]]'' |1891 |Приватна колекција | |W. 444 S. 264 |- |<nowiki>[[File:Paul Gauguin - Black Pigs with Crouching Tahitian W455.jpg|frameless|cen</nowiki> |} === 1896–1903 (Тахити, Маркезаски Острови) === {| class="sortable wikitable" |+Сликите на Гоген од периодот 1896–1903, по години ! class="unsortable" scope="col" |Слика ! scope="col" |Наслов ! scope="col" |Година ! scope="col" |Локација ! scope="col" |Димензии&nbsp;({{Крат|cm.|centimeters}}) ! scope="col" |{{Крат|Cat. no.|Catalogue number}}<br /><br />Medium |- |[[File:Gauguin_Joseph_et_la_femme_de_Potiphar.jpg|центар|безрамка]] |''Ј[[осиф и жената на Потифар]]'' |1896 |Приватна колекција | |W. 536<br /><br />S. 375 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Scène_de_la_vie_tahitienne_(1896).jpg|центар|безрамка]] |''[[Сцена од животот на Тахити]]'' |1886 |[[Ермитаж|Ермитраж]], Санкт Петребург | |W. 537<br /><br />S. 387 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Eiaha_'ohipa_(1896).jpg|центар|безрамка]] |[[Eiaha Ohipa|Одмор]] |1896 |[[Пушкински музеј]], Москва | |W. 538<br /><br />S. 374 |- |[[File:Gauguin_Trois_Tahitiennes.jpg|центар|безрамка]] |''[[Три тахиќанки]]'' |1896 |[[Метрополитен (музеј)]], Њујорк | |W. 539<br /><br />S. 366 |- |[[File:Paul_Gauguin_061.jpg|центар|безрамка]] |''[[Пеперутка]]'' |1896 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 540<br /><br />S. 370 |- |[[File:The_Birth_-_Te_tamari_no_atua_Paul_Gauguin_1896.jpg|центар|безрамка]] |''[[Te tamari no atua]]'' (Раѓањето) |1896 |[[Нова пинакотека]] , Минхен | |W. 541<br /><br />S. 371 |- |[[File:Te_Arii_Vahine_1896_Paul_Gauguin.jpg|центар|безрамка]] |''[[Благородната жена]]'' |1896 |[[Пушкински музеј]], Москва | |W. 542<br /><br />S. 364 |- |[[File:Te_Arii_Vahine-La_Femme_aux_mangos_(II)_by_Paul_Gauguin,_1896.jpg|центар|безрамка]] |''[[Благородната жена II]]'' |1896 |Приватна колекција | |W. 543<br /><br />S. 365 |- |[[File:Gauguin_-_Der_Einbaum_-_1996.jpg|центар|безрамка]] |''[[Кануто]]'' |1896 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 544 <br /><br />S. 363 |- |[[File:Gauguin_-_Pobre_Pescador.jpg|центар|безрамка]] |''[[Сиромашен рибар]]'' |1896 |[[Музеј на уметноста (Саун Пауло)]] | |W. 545<br /><br />S. 362 |- |[[File:Gauguin_Paysage_de_Te_Vaa.jpg|центар|безрамка]] |''[[Пејзажот на Те Ваа]]'' |1896 |[[Музеј на убави уметности (Андре Малро)|Музеј на убави уметности Андре Малро]], Ле Авр | |W. 546<br /><br />S. 360 |- |[[File:Paul_Gauguin_096.jpg|центар|безрамка]] |''[[Варварски песни]]'' |1896 |[[Уметнички музеј Фог]], Кембриџ, Масачусетс | |W. 547<br /><br />S. 373 |- |[[File:Paul_Gauguin_067.jpg|центар|безрамка]] |''[[Денови на уживање]]'' |1896 |[[Музеј на ликовни уметности (Лион)|Музеј на ликовни уметности во Лион]] | |W. 548<br /><br />S. 368 |- |[[File:Gauguin_1896_Tête_de_Tahitienne.jpg|центар|безрамка]] |''[[Глава на тахитска жена]]'' |1896 |Приватна колекција | |W. 549 |- |[[File:Paul_Gauguin,_No_te_aha_oe_riri_(Why_Are_You_Angry%3F),_1896,_1933.1119,_Art_Institute_of_Chicago.jpg|центар|безрамка]] |''[[Зошто си лут?]]'' |1896 |[[Уметнички институт (Чикаго)|Уметнички институт во Чикаго]] | |W. 550<br /><br />S. 369 |- |[[File:Gauguin_1896_La_Barque.jpg|центар|безрамка]] |''[[Бродот]]'' |1896 |Приватна колекција | |W. 551<br /><br />S. 361 |- |[[File:Gauguin_1898_Tahitienne_debout.jpeg|центар|безрамка]] |''[[Тахиќанка во стоечка положба]]'' |1896 |Приватна колекција | |W. 552<br /><br />S. 362 |- |[[File:Gauguin_-_Blumenstrauß_1896.jpg|центар|безрамка]] |''[[Вазна со цвеќе]]'' |1896 |[[Национална галерија (Лондон)|Национална галерија]] , Лондон | |W. 553<br /><br />S. 357 |- |[[File:Still_Life_with_Teapot_and_Fruit_MET_DT1027.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со чајник и овошје]]'' |1896 |[[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј]], Њујорк | |W. 554<br /><br />S. 358 |- |[[File:Gauguin_-_Stilleben_mit_Mangofrüchten_-_1896.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со манго]]'' |1896 |Приватна колекција | |W. 555<br /><br />S. 359 |- |[[File:Gauguin-_Selbstbildnis_dem_Freund_Daniel_gewidmet_-1896.jpg|центар|безрамка]] |[[Портрет на уметникот (од Даниел)]] |1896 |[[Музеј Орсе|Музеј Орсе, Париз]] | |W. 556<br /><br />S. 378 |- |[[File:Paul_Gauguin_037.jpg|центар|безрамка]] |''[[Сонот]]'' |1897 |Галерии на Институтот Курто, Лондон | |W. 557<br /><br />S. 383 |- |[[File:Paul_Gauguin_091.jpg|центар|безрамка]] |''[[Никогаш повеќе (Гоген)|Nevermore]]'' |1897 |Галерии на Институтот Курто, Лондон | |W. 558<br /><br />S. 380 |- |[[File:Paul_Gauguin_135.jpg|центар|безрамка]] |''[[Vairumati]]'' |1897 |[[Музеј Орсе|Музеј Орсе, Париз]] | |W. 559<br /><br />S. 379 |- |[[File:Gauguin_-_Tahitischer_Mann_mit_erhobenen_Armen_-_1897.jpg|центар|безрамка]] |''[[Тахиќанец со кренати раце]]'' |1897 |Приватна колекција | |W. 560<br /><br />S. 382 |- |[[File:Gauguin_-_Where_Do_We_Come_From%3F_What_Are_We%3F_Where_Are_We_Going%3F_(1897-98).jpg|центар|безрамка]] |''[[Од каде доаѓаме? Кои сме? Каде одиме?]]'' |1897 или 1898 |Музеј на ликовни уметности, Бостон | |W. 561<br /><br />S. 381 |- |[[File:Gauguin_Tarari_maruru.jpg|центар|безрамка]] |'' [[Благ ветер]]'' |1897 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 562<br /><br />S. 385 |- |[[File:Gauguin_Te_bourao_II.jpg|центар|безрамка]] |''[[Вработен II]]'' |1897-1898 |Приватна колекција | |W. 563<br /><br />S.386 |- |[[File:Gauguin_Baigneuses_à_Tahiti.jpg|центар|безрамка]] |''[[Капачи на Тахити]]'' |1897 |Институт за ликовни уметности „Барбер“, Бирмингем | |W. 564<br /><br />S. 387 |- |[[File:Gauguin_La_récolte.jpg|центар|безрамка]] |''[[Маж бере овошје од дрво]]'' |1897 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 565<br /><br />S. 384 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Te_Pape_Nave_Nave_(Delectable_Waters).jpg|центар|безрамка]] |''[[Слатката вода]]'' |1898 |[[Национална галерија на уметноста (Вашингтон)|Национална галерија на уметноста]], Вашингтон, | |W. 568<br /><br />S. 391 |- |[[File:Paul_Gauguin_051.jpg|центар|безрамка]] |''[[Украсување]]'' |1898 |[[Национална галерија (Лондон)]] | |W. 569<br /><br />S. 392 |- |[[File:Gauguin_Rave_te_iti_aamu.jpg|центар|безрамка]] |''[[Приказната се одвива]]'' |1898 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 570<br /><br />S. 394 |- |[[File:Gauguin_Le_cheval_blanc.jpg|центар|безрамка]] |''[[Белиот коњ]]'' |1898 |[[Музеј Орсе]], Париз | |W. 571<br /><br />S. 395 |- |[[File:Paul_Gauguin_007.jpg|центар|безрамка]] |''[[Капачките]]'' |1898 |[[Национална галерија на уметноста (Вашингтон)|Национална галерија на уметноста]], Вашингтон, | |W. 572<br /><br />S. 393 |- |[[File:Paul_Gauguin_134.jpg|центар|безрамка]] |''[[Три тахиканќи]]'' |1897 |Приватна колекција, Париз | |W. 573<br /><br />S. 396 |- |[[File:Gauguin_Fa'aara.jpg|центар|безрамка]] |''Faiara'' |1898 |Нова Карлсбергова глиптотека, Копенхаген | |W. 575<br /><br />S. 390 |- |[[Податотека:Gauguin_Femme_Tahitienne_I.jpg|центар|безрамка]] |''Femme Tahitienne I'' |1898 |Ордрупгард, Копенхаген | |W. 576<br /><br />S. 398 |- |[[File:Gauguin_Femme_Tahitienne_II.jpg|центар|безрамка]] |''Femme Tahitienne II'' |1898 |[[Народен музеј на Србија]], Белград | |W. 577<br /><br />S. 397 |- |[[File:Tahitian_Woman_and_Boy.jpg|центар|безрамка]] |''[[Тахиќанка и момче]]'' |1899 |Музеј „Нортон Сајмон“, Пасадена | |W. 578<br /><br />S. 400 |- |[[File:Gauguin_Le_grand_Boudha.jpg|центар|безрамка]] |''Големиот Буда (Идолот)'' |1899 |[[Пушкински музеј]], Москва | |W. 579 |- |[[File:Gauguin_La_Cène.jpg|центар|безрамка]] |''Тајната вечера'' |1899 |Приватна колекција | |W. 580<br /><br />S. 402 |- |[[File:Paul_Gauguin_090.jpg|центар|безрамка]] |''Жени на морскиот брег (Мајчинство I)'' |1899 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 581<br /><br />S. 404 |- |[[File:Gauguin_-_Maternite_II.jpg|центар|безрамка]] |''Мајчинство II'' |1899 |Приватна колекција | |W. 582<br /><br />S. 403 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Deux_Tahitiennes.jpg|центар|безрамка]] |''Две Тахиќанки'' |1899 |[[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј]],Њујорк | |W. 583<br /><br />S. 399 |- |[[File:Gauguin,_Paul_-_Three_Tahitian_Women_Against_a_Yellow_Background.jpg|центар|безрамка]] |''Три тахиќанки на жолта позадина'' |1899 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 584<br /><br />S. 406 |- |[[File:Paul_Gauguin_107.jpg|центар|безрамка]] |''Берење овошје'' |1899 |[[Пушкински музеј]], Москва | |W. 585<br /><br />S. 407 |- |[[File:Gauguin,_Paul_-_The_Month_of_Mary_(Te_avae_no_Maria).jpg|центар|безрамка]] |''Стапалата на Марија'' |1899 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 586<br /><br />S. 405 |- |[[File:Gauguin_Te_tiai_na_oe_i_te_rata.jpeg|центар|безрамка]] |''Te tiai na oe i te rata'' |1899 |Приватна колекција | |W. 587<br /><br />S. 408 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Landscape_with_a_Horse.jpg|центар|безрамка]] |''Пејсаж со коњ'' |1899 |Нова Карлсбергова глиптотека | |W. 588<br /><br />S. 409 |- |[[File:Paul_Gauguin_084.jpg|центар|безрамка]] |''Коњот на патот'' |1899 |[[Пушкински музеј]], Москва | |W. 589<br /><br />S. 410 |- |[[File:Gauguin_La_Hutte_sous_les_palmiers.jpg|центар|безрамка]] |''Тахитски пејзаж'' |1899 |Музеј на модерна уметност, Њујорк | |W. 590<br /><br />S. 411 |- |[[File:Gauguin_1899_Théière,_cruche_et_fruits.jpg|центар|безрамка]] |''Мртва природа'' |1899 |[[Израелски музеј]], Ерусалим | |W. 591<br /><br />S. 415 |- |[[File:Paul_Gauguin_014.jpg|центар|безрамка]] |''Мртва природа со мачки'' |1899 |Нова Карлсбергова глиптотека, Копенхаген | |W. 592<br /><br />S. 413 |- |[[File:Gauguin_Le_Panier_carré.jpg|центар|безрамка]] |''Квадратната кошница'' |1901 |Национална галерија на Норвешка, Осло | |W. 593<br /><br />S. 412 |- |[[File:Gauguin_1891_Bouquet_de_fleurs.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со цвеќе]]'' |1901 |Приватна колекција | |W. 594<br /><br />S. 414 |- |[[File:Polynesian_Woman_with_Children_1901_Paul_Gauguin.jpg|центар|безрамка]] |''[[Полинезијка со деца]]'' |1901 |[[Уметнички институт во Чикаго]] | |W. 595<br /><br />S. 423 |- |[[File:Gauguin_-_Und_das_Gold_ihrer_Körper_1901.jpg|центар|безрамка]] |''[[Златото на нивните тела]]'' |1901 |[[Музеј Орсе|Музеј Орсе Париз]] | |W. 596<br /><br />S. 424 |- |[[File:Paul_Gauguin_041.jpg|центар|безрамка]] |''[[Бегството или Бродот]]'' |1901 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 597<br /><br />S. 429 |- |[[File:Gauguin_-Idylle_auf_Tahiti_-_1901.jpg|центар|безрамка]] |''[[Идила на Тахити]]'' |1901 | Фондацијата Бирле, Цирих | |W. 598<br /><br />S. 425 |- |[[File:Gauguin_1901_Paysage_aux_chevaux.jpg|центар|безрамка]] |''[[Пејзаж со коњи]]'' |1901 |Приватна колекција | |W. 599<br /><br />S. 427 |- |[[File:Gauguin_paysage_1901.jpg|центар|безрамка]] |''[[Пејсаж]]'' |1901 |Музеј „Оранжери“, Париз | |W. 600<br /><br />S. 426 |- |[[File:Gauguin_-_Landschaft_mit_drei_Personen_-_1901.jpg|центар|безрамка]] |''[[Пејзаж со три фигури]]'' |1901 |Музеј на уметноста „Карнеги“, Питсбург | |W. 601<br /><br />S. 428 |- |[[File:Gauguin_-_Nature_morte_avec_des_tournesols.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со сончогледи на фотелја]]'' |1901 |Фондацијата Бирле, Цирих | |W. 602<br /><br />S. 421 |- |[[File:Paul_Gauguin_123.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со сончогледи на фотелја II]]'' |1901 |[[Ермитаж]], [[Санкт Петербург|Санкт Петребург]] | |W. 603 <br /><br /> S. 422 |- |[[File:Gauguin_Nature_morte_à_L'Espérance.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со сончогледи]]'' |1901 |Приватна колекција | |W. 604<br /><br />S. 420 |- |[[File:Gauguin_1901_Fleurs_dans_une_coupe.jpg|центар|безрамка]] |''[[Цвеќе во чинија]]'' |1901 |Приватна колекција | |W. 605<br /><br />S. 417 |- |[[File:Gauguin_1901_Fleurs_de_tournesol_et_mangues.jpg|центар|безрамка]] |''[[Сончогледи и манга]]'' |1901 |Приватна колекција | |W. 606<br /><br />S. 419 |- |[[File:Paul_Gauguin_120.jpg|центар|безрамка]] |''[[Овошје и нож]]'' |1901 |Фондацијата Бирле, Цирих | |W. 607<br /><br />S. 413 |- |[[File:Gauguin_Mona_Mona.jpg|центар|безрамка]] |''[[Вкусно]]'' |1901 |Приватна колекција | |W. 608<br /><br />S. 418 |- |[[File:Paul_Gauguin_074.jpg|центар|безрамка]] |''[[Млада девојка со лепеза]]'' |1902 |Музеј Фолкванг, Есен | |W. 609<br /><br />S. 439 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Two_Women.jpg|центар|безрамка]] |''[[Две жени]]'' |1901 or 1902 |[[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј Њујорк]] | |W. 610<br /><br />S.434 |- |[[File:O_Guitarrista.jpg|центар|безрамка]] |''[[Гитаристот]]'' |1900 (ca) |Приватна колекција, Лондон | |W. 611<br /><br />S. 436 |- |[[File:Paul_Gauguin_033.jpg|центар|безрамка]] |''[[Повик (слика)]]'' |1902 |[[Музеј на уметноста во Кливленд]], Кливленд | |W. 612<br /><br />S. 440 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Escape_-_Google_Art_Project.jpg|центар|безрамка]] |''[[Бегството]]'' |1902 |[[Национална галерија Прага]] | |W. 614 <br /><br /> S. 437 |- |[[File:Paul_Gauguin_038.jpg|центар|безрамка]] |''[[Волшебникот од Хива Оа, или Маркижанецот со црвена наметка]]'' |1902 |[[Музеј на современа уметност во Лиеж]] | |W. 616<br /><br />S.442 |- |[[File:Gauguin_La_Soeur_de_charité.jpg|центар|безрамка]] |''[[Сестрата на милосрдието]]'' |1902 |Уметнички музеј Мекнеј, Сан Антонио | |W. 617<br /><br />S. 446 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_A_Walk_by_the_Sea_or_Tahitian_Family_1902.jpg|центар|безрамка]] |''[[Прошетка покрај морето или тахитско семејство или капачи]]'' |1902 |Приватна колекција | |W. 618<br /><br />S. 445 |- |[[File:Paul_Gauguin_105.jpg|центар|безрамка]] |''[[Коњаници на плажа]]'' |1902 |Музеј Фолкванг, Есен | |W. 619<br /><br />S. 452 |- |[[File:Paul_Gauguin_106.jpg|центар|безрамка]] |''[[Коњаници на плажа II]]'' |1902 |Приватна колекција | |W. 620<br /><br />S. 453 |- |[[File:Gauguin_Nativité.jpg|центар|безрамка]] |''[[Раѓањето Христово]]'' |1902 |Приватна колекција | |W. 621<br /><br />S. 447 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_The_Judgment_of_Paris.jpg|центар|безрамка]] |''[[Парисовиот суд]]'' |1902 | | |W. 622<br /><br />S. 444 |- |[[File:Gauguin_Changement_de_résidence.jpg|центар|безрамка]] |''[[Композиција со фигури и коњ]]'' |1902 |Национален музеј, Стокхолм | |W. 623<br /><br />S. 451 |- |[[File:Gauguin_L'offrande.jpg|центар|безрамка]] |''[[Понудата]]'' |1902 | Фондацијата Бирле, Цирих | |W. 624<br /><br />S. 448 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_Contes_barbares_(1902).jpg|центар|безрамка]] |''[[Варварски приказни]]'' |1902 |Музеј Фолкванг, Есен | |W. 625<br /><br />S. 438 |- |[[File:Gauguin_La_Chevelure_fleurie.jpg|центар|безрамка]] |''[[Две жени]]'' |1902 |Приватна колекција | |W. 626<br /><br />S. 449 |- |[[File:Gauguin_Cavalier_devant_la_case.jpg|центар|безрамка]] |''[[Коњаник пред колибата]]'' |1902 |Приватна колекција | |W. 627<br /><br />S. 450 |- |[[File:Gauguin_Adam_et_Ève.jpg|центар|безрамка]] |Адам и Ева |1902 |Ордрупгард, Копенхаген | |W. 628<br /><br />S. 441 |- |[[File:Paul Gauguin - Stillife with Parrots - Pushkin museum.jpg|центар|безрамка]] |''Мртва природа со папагали'' |1902 |[[Пушкински музеј]],Москва | |W. 629<br /><br />S. 432 |- |[[File:Gauguin_Nature_morte_aux_oiseaux_exotiques_II.jpg|центар|безрамка]] |''Мртва природа со папагали II'' |1902 |Музеј на Фон дер Хејд, Вупертал | |W. 630<br /><br />S. 433 |- |[[File:Gauguin-Paul-Nature-morte-aux-pamplemousses-910-s012.jpg|центар|безрамка]] |''[[Мртва природа со грејпфрут]]'' |1902 |[[Музеј на современа уметност „Гуландрис“]], Атина | |W. 631<br /><br />S. 430 |- |[[File:PaulGauguin633.jpg|центар|безрамка]] |''[[Автопортрет во профил од три четвртини]]'' |1903 |Приватна колекција | |W. 633<br /><br />S. 458 |- |[[File:Gauguin_-_Portrait_de_l’artiste_par_lui-même,_1903.jpg|центар|безрамка]] |''[[Автопортрет со очила]]'' |1902–1903 |[[Музеј на уметноста (Базел)|Музеј на уметноста Базел,]] Швајцарија | |W. 634<br /><br />S. 459 |- |[[File:Paul_Gauguin_-_The_Invocation.jpg|центар|безрамка]] |''[[Повикот]]'' |1903 |[[Национална галерија на уметноста (Вашингтон)|Национална галерија на уметноста]], Вашингтон, | |W. 635<br /><br />S. 455 |- |[[File:Gauguin_-_Femmes_et_cheval_blanc.jpg|центар|безрамка]] |''[[Жени и бел коњ]]'' |1903 |[[Музеј на ликовни уметности, Бостон]] | |W. 636<br /><br />S. 454 |- |[[File:Paul_Gauguin_079.jpg|центар|безрамка]] |''[[Предел со свиња и коњ]]'' |1903 |[[Атенеум]], Хелсинки | |W. 637<br /><br />S. 457 |- |[[File:Gauguin_Paysage_avec_chien.jpg|центар|безрамка]] |''Пејзаж со куче'' |1903 |[[Израелски музеј]], Ерусалим | |W. 638<br /><br />S. 456 |- |[[File:Paul_Gauguin_(1848-1903)_-_Lomg-term_anonymous_loan_to_the_Honolulu_Academy_of_Arts.JPG|центар|безрамка]] |''Тахиќани на брегот на реката'' |? |Академија за уметности во Хонолулу | | |} * == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Paintings by Paul Gauguin}} [[Категорија:Пол Гоген]] [[Категорија:Сликари]] cyji9jx8bp0l432khd0f2ubiseac2i3 Изложбата на Пол Гоген во Лес XX, 1889 година 0 1403461 5651402 5635539 2026-10-30T01:11:09Z Surajr7 99167 5651402 wikitext text/x-wiki '''Изложбата на Пол Гоген во Салонот XX''' во 1889 година — првата важна изложба на делата на [[Пол Гоген]] и додал на признанието што тој почнал да го добива во 1888 година. Годишната изложба била организирана од [[Салон XX|Салонот XX]], а учеството било само со покана. Изложбата на Гоген содржела слики од [[Мартиник]], [[Бретања]] и [[Арл]]. Многу од нив можат лесно да се идентификуваат, но за неколку прашања дискусијата сè уште не е затворена. == Позадина == По враќањето на Гоген од Мартиник при крајот на ноември 1887 година, тој добил поддршка од Тео ван Гог, кој веќе од следниот месец почнал да ги изложува неговите нови карипски дела. Поради ова, Гоген го гледал Тео како свој главен дилер и промотор, а истовремено останал во контакт и со неговиот брат, [[Винсент ван Гог|Винсент.]] Кога Гоген конечно се согласил да му се приклучи на Винсент во Арл за да творат заедно, претходно испратил нов пакет слики кај Тео во Париз. Тео ги изложил овие дела во ноември 1888 година, заедно со првите слики што Винсент ги пратил од [[Арл|Арл.]] Во тој ист период, Гоген добил и покана да учествува на изложбата на уметничката група „Салон XX“ во Брисел, закажана за февруари 1889 година. Тео ван Гог ја препратил поканата од Октав Мо до Гоген кога Гоген веќе бил во Арл. Приближно во исто време, Гоген добил вест дека колекционер по име Депуи се согласил да ја купи ''„Бретонски девојки во прстен“'' (под услов уметникот да направи мала модификација), дека две други негови платна дефинитивно се продадени и - можеби најважно за Гоген - дека [[Едгар Дега]] имал намера да купи една од неговите слики. Гоген му пишал на својот пријател [[Емил Шуфенекер]] со добрата вест за неговата покана од Салон XX. Кратко потоа добил уште една покана од Едуар Дижарден од ''[[La Revue Indépendante|Ла Ревју Ендепандан]]'' да изложува во нивните соби. Гоген брзо ја одбил оваа покана поради рецензија што се појавила во ''„Ревју“'' речиси една година претходно; таа била напишана од Феликс Фенеон, а уметникот бил опишан како ''грчки.'' === Пратката на Гоген од Понт-Авен === Во деновите пред неговото заминување за Арл, Гоген веројатно му ги испратил сите свои дела изработени по неговото пристигнување во Понт-Авен на Тео ван Гог во Париз: неодамнешниот ''каталог „raisonné“'' од Даниел Вилденштајн наведило вкупно повеќе од педесет слики. Шест од нив подоцна биле вклучени во изборот на Гоген за „Салон XX“ во 1889 година. === Пратките на Гоген од Арл === На 13 ноември, Тео му пишал на Гоген дека веќе две слики се продадени, а дека и третата, ''„орото на малите бретонски девојчиња“'', ќе треба да се преработи за да се продаде. Десет дена подоцна, оваа преработка била завршена, а сликата била подготвена за враќање во Париз, заедно со четири слики неодамна изработени во Арл. : ''1° Танчарите'' : ''2° [[Ноќно кафе]]'' : ''3° Пејзаж со трите грации кај храмот на Венера'' : ''4° Свињите'' : ''5° Берачката на грозје или Сиромашната жена'' <gallery> File:Paul_Gauguin_032.jpg|алт=1° Les Danseuses' (1888). National Gallery of Art, Washington| ''1° Танчарите“''(1888). Национална галерија на уметност, Вашингтон File:Gauguin - Cafe at Arles (1888).jpg|алт=2° un café de nuit' (1888).| ''2° Ноќно кафе''' (1888). File:Paul_Gauguin_085.jpg|алт=3° Paysage ou les trois grâces au temple de Vénus (1888). Musée d'Orsay, Paris| ''3° Пејзаж со трите грации кај храмот на Венера'' (1888). [[Музеј Орсе]], Париз </gallery>Втората и последна пратка на Гоген од Арл се совпаднува со неговото заминување од Арл, кон крајот на декември 1888 година. Очигледно, тој оставил само неколку помали студии во Жолтата куќа - која сега му ја понудил на Винсент ван Гог во замена за главната верзија на ''[[Сончогледи (Ван Гог)|Сончогледи]]'' - и неговите „маски и ракавици за мечување“. Винсент категорично одбил. До тогаш, неговиот брат веќе го имал стекнато портретот на Винсент од Гоген, ''[[Сликарот на сончогледи|„Сликарот на сончогледи“]]''. == Извори == === Наводи === * Делевој, Роберт Л. (уред.): ''Les XX, Bruxelles.'' ''Catalog des dix expositions annuelles'', Reprint: Centre International pour l'Etude de XIXe Siècle, Брисел 1981 година (без ISBN) * Роскил, Марк: ''Ван Гог, Гоген и француско сликарство од 1880-тите: Каталог raisonné на клучни дела'', Универзитетски микрофилмови, Ан Арбор 1970 * Вилденштајн, Даниел (ур.): ''Гоген.'' ''Дивјак во создавање.'' ''Каталог Raisonné на сликите (1873–1888)'' , Skira editore, Milan & Wildenstein Institute, Париз 2002 година{{ISBN|88-8491-137-0}} {{Пол Гоген}} [[Категорија:Пол Гоген]] jgbvvb9xbjepuwhsboxkmqj8c0082fa 5651547 5651402 2026-10-30T11:47:21Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Gauguin_-_Cafe_at_Arles_(1888).jpg]] со [[File:Gauguin_-_Café_at_Arles_(Night_Café_at_Arles)_1888.jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: more common name of the painting). 5651547 wikitext text/x-wiki '''Изложбата на Пол Гоген во Салонот XX''' во 1889 година — првата важна изложба на делата на [[Пол Гоген]] и додал на признанието што тој почнал да го добива во 1888 година. Годишната изложба била организирана од [[Салон XX|Салонот XX]], а учеството било само со покана. Изложбата на Гоген содржела слики од [[Мартиник]], [[Бретања]] и [[Арл]]. Многу од нив можат лесно да се идентификуваат, но за неколку прашања дискусијата сè уште не е затворена. == Позадина == По враќањето на Гоген од Мартиник при крајот на ноември 1887 година, тој добил поддршка од Тео ван Гог, кој веќе од следниот месец почнал да ги изложува неговите нови карипски дела. Поради ова, Гоген го гледал Тео како свој главен дилер и промотор, а истовремено останал во контакт и со неговиот брат, [[Винсент ван Гог|Винсент.]] Кога Гоген конечно се согласил да му се приклучи на Винсент во Арл за да творат заедно, претходно испратил нов пакет слики кај Тео во Париз. Тео ги изложил овие дела во ноември 1888 година, заедно со првите слики што Винсент ги пратил од [[Арл|Арл.]] Во тој ист период, Гоген добил и покана да учествува на изложбата на уметничката група „Салон XX“ во Брисел, закажана за февруари 1889 година. Тео ван Гог ја препратил поканата од Октав Мо до Гоген кога Гоген веќе бил во Арл. Приближно во исто време, Гоген добил вест дека колекционер по име Депуи се согласил да ја купи ''„Бретонски девојки во прстен“'' (под услов уметникот да направи мала модификација), дека две други негови платна дефинитивно се продадени и - можеби најважно за Гоген - дека [[Едгар Дега]] имал намера да купи една од неговите слики. Гоген му пишал на својот пријател [[Емил Шуфенекер]] со добрата вест за неговата покана од Салон XX. Кратко потоа добил уште една покана од Едуар Дижарден од ''[[La Revue Indépendante|Ла Ревју Ендепандан]]'' да изложува во нивните соби. Гоген брзо ја одбил оваа покана поради рецензија што се појавила во ''„Ревју“'' речиси една година претходно; таа била напишана од Феликс Фенеон, а уметникот бил опишан како ''грчки.'' === Пратката на Гоген од Понт-Авен === Во деновите пред неговото заминување за Арл, Гоген веројатно му ги испратил сите свои дела изработени по неговото пристигнување во Понт-Авен на Тео ван Гог во Париз: неодамнешниот ''каталог „raisonné“'' од Даниел Вилденштајн наведило вкупно повеќе од педесет слики. Шест од нив подоцна биле вклучени во изборот на Гоген за „Салон XX“ во 1889 година. === Пратките на Гоген од Арл === На 13 ноември, Тео му пишал на Гоген дека веќе две слики се продадени, а дека и третата, ''„орото на малите бретонски девојчиња“'', ќе треба да се преработи за да се продаде. Десет дена подоцна, оваа преработка била завршена, а сликата била подготвена за враќање во Париз, заедно со четири слики неодамна изработени во Арл. : ''1° Танчарите'' : ''2° [[Ноќно кафе]]'' : ''3° Пејзаж со трите грации кај храмот на Венера'' : ''4° Свињите'' : ''5° Берачката на грозје или Сиромашната жена'' <gallery> File:Paul_Gauguin_032.jpg|алт=1° Les Danseuses' (1888). National Gallery of Art, Washington| ''1° Танчарите“''(1888). Национална галерија на уметност, Вашингтон File:Gauguin - Café at Arles (Night Café at Arles) 1888.jpg|алт=2° un café de nuit' (1888).| ''2° Ноќно кафе''' (1888). File:Paul_Gauguin_085.jpg|алт=3° Paysage ou les trois grâces au temple de Vénus (1888). Musée d'Orsay, Paris| ''3° Пејзаж со трите грации кај храмот на Венера'' (1888). [[Музеј Орсе]], Париз </gallery>Втората и последна пратка на Гоген од Арл се совпаднува со неговото заминување од Арл, кон крајот на декември 1888 година. Очигледно, тој оставил само неколку помали студии во Жолтата куќа - која сега му ја понудил на Винсент ван Гог во замена за главната верзија на ''[[Сончогледи (Ван Гог)|Сончогледи]]'' - и неговите „маски и ракавици за мечување“. Винсент категорично одбил. До тогаш, неговиот брат веќе го имал стекнато портретот на Винсент од Гоген, ''[[Сликарот на сончогледи|„Сликарот на сончогледи“]]''. == Извори == === Наводи === * Делевој, Роберт Л. (уред.): ''Les XX, Bruxelles.'' ''Catalog des dix expositions annuelles'', Reprint: Centre International pour l'Etude de XIXe Siècle, Брисел 1981 година (без ISBN) * Роскил, Марк: ''Ван Гог, Гоген и француско сликарство од 1880-тите: Каталог raisonné на клучни дела'', Универзитетски микрофилмови, Ан Арбор 1970 * Вилденштајн, Даниел (ур.): ''Гоген.'' ''Дивјак во создавање.'' ''Каталог Raisonné на сликите (1873–1888)'' , Skira editore, Milan & Wildenstein Institute, Париз 2002 година{{ISBN|88-8491-137-0}} {{Пол Гоген}} [[Категорија:Пол Гоген]] 1nxq5vnygew9b7yw8z7hl2ebucuopqu Сликар на животни 0 1403818 5651554 5648291 2026-10-30T11:50:09Z Тиверополник 1815 5651554 wikitext text/x-wiki [[File:Whistlejacket_by_George_Stubbs_edit.jpg|мини|360x360пкс| Џорџ Стабс (1724–1806): ''Свиркач'' (околу 1762), [[Национална галерија (Лондон)|Национална галерија]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/george-stubbs-whistlejacket|title=Whistlejacket: about 1762, George Stubbs|publisher=[[National Gallery]]|accessdate=9 September 2016}}</ref>]] '''Сликар на животни''' или '''животински сликар''' — уметник кој е специјализиран за (или е познат по својата вештина во) прикажување на животни. ''Оксфордскиот англиски англиски јазик'' ја датира првата експлицитна употреба на терминот „животински сликар“ од средината на 18 век: од англискиот [[лекар]], [[Природонаука|натуралист]] и писател Џон Беркенхаут (1726–1791).<ref>{{cite dictionary|url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/animal-painting|title=Animal painting|dictionary=[[Oxford English Dictionary]]|access-date=9 September 2016}} {{Мртва_врска|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Од почетокот на 20 век, терминот ''„уметник на диви животни“'' стана повообичаен за современите сликари на животни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.worldlandtrust.org/gallery/exhibitions/wildlife-art-20th-century|title=Wildlife Art of the 20th Century|publisher=[[Woodland Trust]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930022356/http://www.worldlandtrust.org/gallery/exhibitions/wildlife-art-20th-century|archive-date=30 September 2016|accessdate=9 September 2016}}</ref> == Историја == [[File:Frans_Snyders_and_workshop_-_The_boar_hunt_-_Google_Art_Project.jpg|мини| Франс Снајдерс и работилница, ''Лов на дива свиња'', околу 1650 година.]] Во текот на XVII век, сликарите специјализирани за прикажување животни често соработувале со други уметници при создавањето заеднички дела. Во таквите соработки, едни уметници биле задолжени за сликање на главните сцени со историска или митолошка тематика, додека други ги изработувале пејзажите и декоративните заднини. Франс Снајдерс, кој се смета за основоположник на барокната традиција во сликањето животни, често соработувал со [[Петер Паул Рубенс|Питер Паул Рубенс]], за чии композиции ги изработувал приказите на животни и мртви природи, особено оние со храна. Во создавањето на овие дела понекогаш учествувале и други уметници специјализирани за пејзажно сликарство, кои биле задолжени за изработката на заднината.<ref>{{Наведена енциклопедија|access-date=12 January 2017}}</ref> Самостојните дела на Снајдерс и неговата работилница најчесто се одликувале со отсуство на човечки фигури, со исклучок на сцените сместени во кујнски простории. Во нив обично биле претставени бројни животни од различни видови, вклучувајќи и различни раси кучиња. Неговото творештво опфаќало приближно еднаков број композиции со мртви и живи животни. Мртвите животни најчесто биле прикажувани во кујнски сцени или како ловечки трофеи во природен амбиент, додека живите животни биле претставувани во динамични сцени, честопати во меѓусебни судири и жестоки борби. Во холандското златно доба, ваквите специјалисти имале тенденција да создаваат слики од помали жанрови, концентрирајќи се на нивната специјализација.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/gnrn/hd_gnrn.htm|title=Frans Snyders|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|accessdate=12 January 2017}}</ref> Сликарите на животни биле пониски во хиерархијата на жанровите, но најдобрите сликари можеле да заработуваат многу добро; многу кралски и аристократски покровители биле повеќе заинтересирани за нивната тематика отколку за онаа на попрестижните жанрови. Главно во Англија, сè уште имало поспецијализирани сликари од 18 век кои создавале портрети на тркачки коњи и наградени примероци на добиток,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/art-features/10429771/Why-the-George-Stubbs-paintings-were-worth-saving.html|title=Why the George Stubbs paintings were worth saving|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=12 January 2017}}</ref> додека во Франција животинските теми продолжиле да бидат декоративни [[Капричо (уметност)|капричио,]] честопати поставени околу градинарски статуи. Во 2014 година, Џонатан Џонс од ''[[Гардијан|„Гардијан“]]'' го предложи ''„Златката“'' (1654) од [[Карел Фабрициус|Карел Фабритиус]] (1622–1654) како најдобар животински портрет;<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/jonathanjonesblog/2014/jun/27/top-10-animal-portraits-in-art|title=The top 10 animal portraits in art|work=[[The Guardian]]|access-date=10 January 2017}}</ref> ова воопшто не беше вообичаена тема на уметникот. == Анималиер == [[File:Antoine-Louis_Barye_-_Jaguar_Devouring_a_Hare_-_Walters_27180_-_Profile.jpg|десно|мини| Антоан-Луј Барје, ''Јагуар што голта зајак'', 1850 година]] Животинскиот збор, како именка во колективна множина, е термин што се користи во [[Старина|антиквитетите]] за мали скулптури на животни (бронзени скулптури од типот анималиер), но и за слики на животни. Голем број од нив биле произведени - честопати масовно произведени - во 19 век во Франција и на други места. Може да се најдат многу поранешни примери, но анималистичката скулптура станала попопуларна и поугледна во Париз на почетокот на 19 век, со делата на Антоан-Луј Барје (1795–1875) - за кого терминот бил измислен, решително, од страна на критичарите во 1831 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O110845/walking-lion-statuette-barye-antoine-louis/|title=Walking lion|publisher=[[Victoria and Albert Museum]]|accessdate=12 January 2017}}</ref> - и Кристофер Фратен (1801-1864).<ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/luxury/collectables/30507/rise-of-the-animal-sculptures.html|title=Rise of the animal sculptures|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=12 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20140414111616/http://www.telegraph.co.uk/luxury/collectables/30507/rise-of-the-animal-sculptures.html|archive-date=14 April 2014}}</ref> До средината на 19 век, кај средната класа била широко распространета желбата за животински субјекти.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O171334/an-indian-panther-lying-down-statuette-barbedienne-ferdinand/|title=An Indian panther lying down|publisher=[[Victoria and Albert Museum]]|accessdate=12 January 2017}}</ref> == Заштита на дивиот свет == Многу современи уметници или уметнички групи кои се занимаваат со диви животни имаат хуманитарни бенефиции за поддршка на зачувувањето на дивите животни или учествуваат во натпревари што ги организираат организации за зачувување на дивите животни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.natureartists.com/|title=About the AFC|publisher=Artists for Conservation|accessdate=9 July 2016}}</ref> == Значајни сликари на животни == === Пред 1800 година === * Френсис Барлоу (околу 1626–1704) * Јан Бројгел Постариот (1568–1625) * Џовани Бенедето Кастиљоне (1609–1664) * Никасиус Бернартс (1620–1678) * Питер Бул (1626–1674) * Питер ван Букл (помеѓу 1600 и 1610–1673) * Чарлс Катон (1728–1798) * Давид де Конинк (околу 1644–по 1701) * Мармадјук Крадок (1660–1716) * Томас Дејвис (околу 1737–1812) * Александар-Франсоа Депорт (1661–1743) * Карел Дујарден (1622–1678) * С. Г. Финч-Дејвис (1875–1920) * Јан Фејт (1611–1661) * Џорџ Гарард (1760–1826) * Сори Гилпин (1733–1807) * Мелхиор д’Хондекутер (околу 1636–1695) * Семјуел Хауит (1756/1757–1822) * Жан-Батист Јуе (1745–1811) * Јан Батист де Јонге (1785–1844) * Вилијам Луин (1747–1795) * Џорџ Морланд (1763–1804) * Балтазар Пол Омеганк (1755–1826) * Жан-Батист Удри (1686–1755) * Паулус Потер (1625–1654) * Филип Рајнагл (1749–1833) * Семејството Сарториус * Ролант Савери (1576–1639) * Џејмс Сејмур (1702–1752) * Чарлс Лорејн Смит (1751–1835) * Франс Снајдерс (1579–1657) * Џорџ Стабс (1724–1806) * Чарлс Таун (1763–1840) * Јакоб Ксавиер Вермуелен (околу 1714–1784) * Пол де Вос (1591/1592 или 1595–1678), брат на Корнелис де Вос и шура на Франс Снајдерс * Џејмс Ворд (1769–1859), шура на Џорџ Морланд * Јан Веникс (роден помеѓу 1640 и 1649–1719) * Џон Вутон (околу 1682–1764) === По 1800 година === * Хенри Томас Алкен (1785–1851) * Ричард Ансдел (1815–1885) * Џон Џејмс Одубон (1785–1851) * Чарлс Бартон Барбер (1845–1894) * Џејмс Баренџер (1780–1831) * Хенри Баро (1811–1874); неговиот син, Френсис Баро (1856–1924), го насликал кучето Нипер на познатата слика „Гласот на неговиот господар“ * Роза Бонер (1822–1899) * Џон Болтби (1753–1812) * Едмунд Бристоу (1787–1876) * Абрахам Купер (1787–1868) * Томас Сидни Купер (1803–1902) * Хорацио Хенри Кулдери (1832–1918) * Џон Далби (1810–1865) * Семјуел Даниел (1775–1811) * Ежен Делакроа (1798–1863) * Херберт Дикси (1862–1942) * Џон Хенри Долф (1835–1903) * Џон Емс (1844–1912) * Иван Ефимов (1878–1959) * Фредерик Вилијам Фроук (1861–1946) * Џон Гулд (1804–1881) * Роланд Грин (1890/1896–1972) * Хари Хол (околу 1814–1882) * Чарлс Хенкок (околу 1800–1877) * Хејвуд Харди (1842–1933) * Џон Фредерик Херинг Помладиот (1820–1907) * Џон Фредерик Херинг Постариот (1795–1865) * Вилијам Хагинс (1820–1884) * Шарл Жак (1813–1894) * Луси Кемп-Велч (1869–1958) * Фредерик Вилијам Кајл (1823–1871) * Луис Клингeндер (1861–1950) * Чарлс Р. Најт (1874–1953) * Вилхелм Кунерт (1865–1926) * Едвин Ландсир (1802–1873) * Бруно Лилјефорс (1860–1931) * Џорџ Едвард Лоџ (1860–1954) * Матилда Лоц (1858–1923) * Вилхелм Кунерт (1825–1896) * Џон Гил Миле (1865–1931) * Сер Алфред Манингс (1878–1959) * Ремзи Ричард Рајнагл (1775–1862) * Јан Хендрик Схелтема (1861–1941) * Придо Џон Селби (1788–1867) * Василиј Ватагин (1883–1969) * Кристофер Веб Смит (1793–1871) * Чарлс Таниклиф (1901–1979) * Артур Вордл (1860–1949) * Херберт Вилијам Викс (1841–1914) === Модерен === '''Современите сликари на дивиот свет вклучуваат:''' * Тјери Биш (роден 1953) * Елизабет Батерворт (родена 1949) – папагали * Чарлс Черч (роден 1970) * Џон Клајмер (1907–1989) * Ким Доналдсон (роден 1952) * Чарлс Фрасе (1926–2005) * Гери Хоџис (роден 1954) * Рон Лајк (роден 1935) * Ланфорд Монро (1950–2000) * Стивен Д. Неш (роден 1954) * Дејвид Нерни (роден 1959) * Дејвид Квин (роден 1959) * Марк Аптон (роден 1964) * Дијана Џозеф * Сју Колман * Џ. С. Муноли (роден 1940) '''Претходници на модерната уметничка скулптура на дивиот свет се:''' * Рембрант Бугати (1884–1916) * Франсоа Помпон (1855–1933) '''Современите скулптори на уметност од дивиот свет вклучуваат:''' * Ендру Марц (1924–2002) * Теса Пулан (родена 1953) * Џон Ратенбери Скипинг (1901–1980) * Џо Вокер == Галерија == <gallery widths="200" heights="200" mode="nolines" class="center"> Податотека:Snyders Dogs fighting.jpg|алт=Dogs fighting by Frans Snyders, who probably left the landscape background to another kind of specialist.|''Борба на кучиња'' од Франс Снајдерс, кој веројатно ја препуштил пејзажната позадина на друг вид специјалист. Податотека:Edwards' Dodo.jpg|алт=Edwards's Dodo (1626) by Savery; Natural History Museum, London.|''Едвардсовото [[Додо]]'' (1626) од Савери; Природонаучен музеј, Лондон. Податотека:A sparrow. Engraving by P. Tempest, ca. 1690, after F. Barlo Wellcome V0022146.jpg|алт=A sparrow (c. 1690) by Francis Barlow; engraving by Pierce Tempest.|''Врапче'' (околу 1690) од Френсис Барлоу; гравура од Пирс Темпест. Податотека:Jan Weenix 003.jpg|алт=A typical composition of dead game from 1692 by Jan Weenix, probably an overdoor for a country house.|Типична композиција од мртов дивеч од 1692 година од Јан Виникс, веројатно надврат за селска куќа. Податотека:Gulliver-taking-his-final-leave-of-the-land-of-the-houyhnhnms-sawrey-gilpin.jpg|алт=Sawrey Gilpin's Gulliver taking his final leave of the land of the Houyhnhnms (1769).|Гуливер на Сори Гилпин ''[[Гуливеровите патувања|го зема своето последно заминување од земјата на Хуинмите]]'' (1769). Податотека:Birds of Prey, Goats and a Wolf, in a Landscape by Philip Reinagle.jpg|алт=Philip Reinagle's Birds of Prey, Goats and a Wolf, in a Landscape.|''Грабливки, кози и волк'' од Филип Рејнагл, во пејзаж. Податотека:Morland Dogs.jpg|алт=Morland's Dogs (1792); Wawel Castle, Poland.|''Кучињата'' на Морланд (1792); Замокот Вавел, [[Полска]]. Податотека:Young tiger playing with its mother.jpg|алт=Eugène Delacroix, A Young Tiger Playing with Its Mother, 1830, Louvre.|[[Ежен Делакроа]], ''Млад тигар си игра со својата мајка'', 1830, [[Лувр]]. Податотека:LandseerMonarch1851.jpg|алт=Landseer's Monarch of the Glen (1851); National Museum of Scotland.|Ландсиров ''[[Монарх на гленот (слика)|монарх на Гленот]]'' (1851); Национален музеј на Шкотска. Податотека:Common foxes in the snow.jpg|алт=Common foxes in the snow (1893) by Wilhelm Kuhnert.|''Обични лисици во снегот'' (1893) од Вилхелм Кунерт. Податотека:Two thoroughbreds in a landscape by Charles Hancock, 1828.tif|алт=Two thoroughbreds in a wide landscape (1828) by Charles Hancock.|''Две чистокрвни кучиња во широк пејзаж'' (1828) од Чарлс Хенкок. Податотека:Rosa Bonheur, The Horse Fair, 1852–55.jpg|алт=The Horse Fair (1522-55), by Rosa Bonheur|''Саемот на коњи'' (1522-55), од Роза Бонхур </gallery> == Наводи == {{Наводи}} {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Жанрови на ликовната уметност]] 4v2f8pewxu97v6j2n81zyv3fd4tvuwr Википедија:Уредувачки денови 2026/октомври 4 1404405 5651249 5651185 2026-10-29T14:25:20Z ForestShutter 126802 /* Список на учесници */ 5651249 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец октомври 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Изминати денови == === Видови на врбa во Македонија === [[Податотека:Salix alba Morton.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на врбa во Македонија“]] На 1 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на врбa во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на врба во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови врби во Македонија|Видови на врба во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Salix pentandra]] (Н)|[[Salix triandra]] (Н)|[[Salix purpurea]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]] | {{подреден список|[[Salix alpina]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник: Dangelovskibroz| Dangelovskibroz]] | {{подреден список|[[Salix retusa]] (Н)|[[Salix caprea]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Salix herbacea]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]] | {{подреден список|[[Salix reticulata]] (Н)|[[Salix waldsteiniana]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]] | {{подреден список|[[Salix cinerea]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Сараброз|Сараброз]] | {{подреден список|[[Salix eleagnos]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Salix silesiaca]] (Н)|[[Salix appendiculata]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Реки во Нов Зеланд === [[Податотека:AS-rzeka-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Реки во Нов Зеланд“]] На 6 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Реки во Нов Зеланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за реките во Нов Зеланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на реки во Нов Зеланд|Список на реки во Нов Зеланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Клута (река)]] (Н)|[[Фангануи (река)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Орети (река)]] (Н)|[[Ваитаки (река)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Матаура (река)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Река Еглинтон]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Значајни американски ботанички илустратори === [[Податотека:Botanical_illustration_of_Lilium_superbum.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Значајни американски ботанички илустратори“]] На 8 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Значајни американски ботанички илустратори“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за значајните американски ботанички илустратори може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на американски ботанички илустратори|Список на американски ботанички илустратори]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ен Кингсбери Волстонкрафт]] (Н)|[[Ема Хоман Тајер]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Маргарет Нилсон Армстронг]] (Н)|[[Клариса Мангер Беџер]] (Н)|[[Вилијам Пол Крилон Бартон]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Џозеф Мејсон (уметник)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Дороти ван Дајк Лик]] (Н)|[[Елси Луиз Шо]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“]] На 13 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1840-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1850-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник: Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[1857 во книжевноста]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1840 во книжевноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[1859 во книжевноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Драми на Тенеси Вилијамс === [[Податотека:Tennessee_Williams_NYWTS_(cropped).jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Драми на Тенеси Вилијамс“]] На 15 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Драми на Тенеси Вилијамс“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за драмите на Тенеси Вилијамс може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Француска четврт (драма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Скали за на покривот]] (Н)}} |- | 3 |[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Десет блока на Камино Реал]] (Н)|[[Период на привикнување]] (Н)}} |- | 4 |[[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] |{{подреден список|[[Ќе се врати ли господинот Мериведер од Мемфис?]] (Н)|[[Орфеј во пеколот]] (Н)|[[Пролетна бура]] (Н)|[[Не е за славеите]] (Н)|[[Седумте слегувања на Миртл]] (Н)|[[Ноќта на игуаната]] (Н)|[[Трамвај наречен „Желба“]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“]] На 20 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1860-ти и 1870-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1860-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1870-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1878 година]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1860 во уметноста]] (П)|[[1861 во уметноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[1871 во уметноста]] (П)|[[1877 во уметноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Управни области во Шкотска === [[Податотека:Flag of Scotland.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Управни области во Шкотска“]] На 22 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Управни области во Шкотска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за управните области во Шкотска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Аргајл и Бјут]] (Н)| [[Источен Еаршир]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Фајф]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Абердиншир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Генерални директори на УНЕСКО === [[Податотека:Flag of UNESCO.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Генерални директори на УНЕСКО“]] На 27 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Генерални директори на УНЕСКО“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за генералните директори на УНЕСКО може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Генерални директори на УНЕСКО|Генерални директори на УНЕСКО]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Рене Мае]] (Н)|[[Одре Азуле]] (Н)|[[Лутер Х. Еванс]] (Н)|[[Џон Вилкинсон Тејлор]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Коичиро Мацуура]] (Н)|[[Виторино Веронезе]] (Н)|[[Хаиме Торес Бодет]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Федерико Мајор Сарагоса]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Позначајни кратери на Месечината === [[Податотека:Location of lunar crater humboldt.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Позначајни кратери на Месечината“]] На 29 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Позначајни кратери на Месечината“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за позначајните кратери на Месечианта може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на кратери на Месечината#Позначајни кратери|Список на кратери на Месечината]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Пиколомини (кратер)]] (Н)|[[Пикар (кратер)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Теофил (кратер)]]|[[Аристотелес (кратер)]] |[[Хумболт (кратер)]] (Н)}} |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|10]] g1inzq9j53cr2vp2egnbbe84twpzya8 5651333 5651249 2026-10-29T19:31:38Z Lili Arsova 86688 /* Список на учесници */ 5651333 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец октомври 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Изминати денови == === Видови на врбa во Македонија === [[Податотека:Salix alba Morton.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на врбa во Македонија“]] На 1 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на врбa во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на врба во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови врби во Македонија|Видови на врба во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Salix pentandra]] (Н)|[[Salix triandra]] (Н)|[[Salix purpurea]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]] | {{подреден список|[[Salix alpina]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник: Dangelovskibroz| Dangelovskibroz]] | {{подреден список|[[Salix retusa]] (Н)|[[Salix caprea]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Salix herbacea]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]] | {{подреден список|[[Salix reticulata]] (Н)|[[Salix waldsteiniana]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]] | {{подреден список|[[Salix cinerea]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Сараброз|Сараброз]] | {{подреден список|[[Salix eleagnos]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Salix silesiaca]] (Н)|[[Salix appendiculata]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Реки во Нов Зеланд === [[Податотека:AS-rzeka-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Реки во Нов Зеланд“]] На 6 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Реки во Нов Зеланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за реките во Нов Зеланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на реки во Нов Зеланд|Список на реки во Нов Зеланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Клута (река)]] (Н)|[[Фангануи (река)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Орети (река)]] (Н)|[[Ваитаки (река)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Матаура (река)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Река Еглинтон]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Значајни американски ботанички илустратори === [[Податотека:Botanical_illustration_of_Lilium_superbum.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Значајни американски ботанички илустратори“]] На 8 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Значајни американски ботанички илустратори“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за значајните американски ботанички илустратори може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на американски ботанички илустратори|Список на американски ботанички илустратори]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ен Кингсбери Волстонкрафт]] (Н)|[[Ема Хоман Тајер]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Маргарет Нилсон Армстронг]] (Н)|[[Клариса Мангер Беџер]] (Н)|[[Вилијам Пол Крилон Бартон]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Џозеф Мејсон (уметник)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Дороти ван Дајк Лик]] (Н)|[[Елси Луиз Шо]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“]] На 13 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1840-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1850-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник: Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[1857 во книжевноста]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1840 во книжевноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[1859 во книжевноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Драми на Тенеси Вилијамс === [[Податотека:Tennessee_Williams_NYWTS_(cropped).jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Драми на Тенеси Вилијамс“]] На 15 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Драми на Тенеси Вилијамс“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за драмите на Тенеси Вилијамс може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Француска четврт (драма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Скали за на покривот]] (Н)}} |- | 3 |[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Десет блока на Камино Реал]] (Н)|[[Период на привикнување]] (Н)}} |- | 4 |[[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] |{{подреден список|[[Ќе се врати ли господинот Мериведер од Мемфис?]] (Н)|[[Орфеј во пеколот]] (Н)|[[Пролетна бура]] (Н)|[[Не е за славеите]] (Н)|[[Седумте слегувања на Миртл]] (Н)|[[Ноќта на игуаната]] (Н)|[[Трамвај наречен „Желба“]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“]] На 20 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1860-ти и 1870-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1860-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1870-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1878 година]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1860 во уметноста]] (П)|[[1861 во уметноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[1871 во уметноста]] (П)|[[1877 во уметноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Управни области во Шкотска === [[Податотека:Flag of Scotland.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Управни области во Шкотска“]] На 22 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Управни области во Шкотска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за управните области во Шкотска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Аргајл и Бјут]] (Н)| [[Источен Еаршир]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Фајф]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Абердиншир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Генерални директори на УНЕСКО === [[Податотека:Flag of UNESCO.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Генерални директори на УНЕСКО“]] На 27 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Генерални директори на УНЕСКО“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за генералните директори на УНЕСКО може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Генерални директори на УНЕСКО|Генерални директори на УНЕСКО]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Рене Мае]] (Н)|[[Одре Азуле]] (Н)|[[Лутер Х. Еванс]] (Н)|[[Џон Вилкинсон Тејлор]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Коичиро Мацуура]] (Н)|[[Виторино Веронезе]] (Н)|[[Хаиме Торес Бодет]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Федерико Мајор Сарагоса]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Позначајни кратери на Месечината === [[Податотека:Location of lunar crater humboldt.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Позначајни кратери на Месечината“]] На 29 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Позначајни кратери на Месечината“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за позначајните кратери на Месечианта може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на кратери на Месечината#Позначајни кратери|Список на кратери на Месечината]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Пиколомини (кратер)]] (Н)|[[Пикар (кратер)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Теофил (кратер)]]|[[Аристотелес (кратер)]] |[[Хумболт (кратер)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Стадиј (кратер)]] (Н)|[[Плиниј (кратер)]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|10]] jlxevzmqqh9zr6v74is5oflom8kpbp1 5651338 5651333 2026-10-29T20:23:21Z Lili Arsova 86688 /* Список на учесници */ 5651338 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец октомври 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Изминати денови == === Видови на врбa во Македонија === [[Податотека:Salix alba Morton.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на врбa во Македонија“]] На 1 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на врбa во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на врба во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови врби во Македонија|Видови на врба во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Salix pentandra]] (Н)|[[Salix triandra]] (Н)|[[Salix purpurea]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]] | {{подреден список|[[Salix alpina]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник: Dangelovskibroz| Dangelovskibroz]] | {{подреден список|[[Salix retusa]] (Н)|[[Salix caprea]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Salix herbacea]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]] | {{подреден список|[[Salix reticulata]] (Н)|[[Salix waldsteiniana]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]] | {{подреден список|[[Salix cinerea]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Сараброз|Сараброз]] | {{подреден список|[[Salix eleagnos]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Salix silesiaca]] (Н)|[[Salix appendiculata]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Реки во Нов Зеланд === [[Податотека:AS-rzeka-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Реки во Нов Зеланд“]] На 6 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Реки во Нов Зеланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за реките во Нов Зеланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на реки во Нов Зеланд|Список на реки во Нов Зеланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Клута (река)]] (Н)|[[Фангануи (река)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Орети (река)]] (Н)|[[Ваитаки (река)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Матаура (река)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Река Еглинтон]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Значајни американски ботанички илустратори === [[Податотека:Botanical_illustration_of_Lilium_superbum.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Значајни американски ботанички илустратори“]] На 8 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Значајни американски ботанички илустратори“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за значајните американски ботанички илустратори може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на американски ботанички илустратори|Список на американски ботанички илустратори]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ен Кингсбери Волстонкрафт]] (Н)|[[Ема Хоман Тајер]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Маргарет Нилсон Армстронг]] (Н)|[[Клариса Мангер Беџер]] (Н)|[[Вилијам Пол Крилон Бартон]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Џозеф Мејсон (уметник)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Дороти ван Дајк Лик]] (Н)|[[Елси Луиз Шо]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“]] На 13 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1840-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1850-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник: Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[1857 во книжевноста]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1840 во книжевноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[1859 во книжевноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Драми на Тенеси Вилијамс === [[Податотека:Tennessee_Williams_NYWTS_(cropped).jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Драми на Тенеси Вилијамс“]] На 15 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Драми на Тенеси Вилијамс“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за драмите на Тенеси Вилијамс може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Француска четврт (драма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Скали за на покривот]] (Н)}} |- | 3 |[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Десет блока на Камино Реал]] (Н)|[[Период на привикнување]] (Н)}} |- | 4 |[[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] |{{подреден список|[[Ќе се врати ли господинот Мериведер од Мемфис?]] (Н)|[[Орфеј во пеколот]] (Н)|[[Пролетна бура]] (Н)|[[Не е за славеите]] (Н)|[[Седумте слегувања на Миртл]] (Н)|[[Ноќта на игуаната]] (Н)|[[Трамвај наречен „Желба“]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“]] На 20 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1860-ти и 1870-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1860-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1870-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1878 година]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1860 во уметноста]] (П)|[[1861 во уметноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[1871 во уметноста]] (П)|[[1877 во уметноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Управни области во Шкотска === [[Податотека:Flag of Scotland.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Управни области во Шкотска“]] На 22 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Управни области во Шкотска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за управните области во Шкотска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Аргајл и Бјут]] (Н)| [[Источен Еаршир]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Фајф]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Абердиншир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Генерални директори на УНЕСКО === [[Податотека:Flag of UNESCO.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Генерални директори на УНЕСКО“]] На 27 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Генерални директори на УНЕСКО“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за генералните директори на УНЕСКО може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Генерални директори на УНЕСКО|Генерални директори на УНЕСКО]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Рене Мае]] (Н)|[[Одре Азуле]] (Н)|[[Лутер Х. Еванс]] (Н)|[[Џон Вилкинсон Тејлор]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Коичиро Мацуура]] (Н)|[[Виторино Веронезе]] (Н)|[[Хаиме Торес Бодет]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Федерико Мајор Сарагоса]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Позначајни кратери на Месечината === [[Податотека:Location of lunar crater humboldt.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Позначајни кратери на Месечината“]] На 29 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Позначајни кратери на Месечината“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за позначајните кратери на Месечианта може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на кратери на Месечината#Позначајни кратери|Список на кратери на Месечината]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Пиколомини (кратер)]] (Н)|[[Пикар (кратер)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Теофил (кратер)]]|[[Аристотелес (кратер)]] |[[Хумболт (кратер)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Стадиј (кратер)]] (Н)|[[Плиниј (кратер)]] (Н)|[[Тебит (кратер)]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|10]] l40keifgsx6h0rgwyfmkag1xyicqd9c 5651339 5651338 2026-10-29T20:24:14Z ForestShutter 126802 /* Список на учесници */ 5651339 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец октомври 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Изминати денови == === Видови на врбa во Македонија === [[Податотека:Salix alba Morton.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на врбa во Македонија“]] На 1 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на врбa во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на врба во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови врби во Македонија|Видови на врба во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Salix pentandra]] (Н)|[[Salix triandra]] (Н)|[[Salix purpurea]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]] | {{подреден список|[[Salix alpina]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник: Dangelovskibroz| Dangelovskibroz]] | {{подреден список|[[Salix retusa]] (Н)|[[Salix caprea]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Salix herbacea]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]] | {{подреден список|[[Salix reticulata]] (Н)|[[Salix waldsteiniana]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]] | {{подреден список|[[Salix cinerea]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Сараброз|Сараброз]] | {{подреден список|[[Salix eleagnos]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Salix silesiaca]] (Н)|[[Salix appendiculata]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Реки во Нов Зеланд === [[Податотека:AS-rzeka-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Реки во Нов Зеланд“]] На 6 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Реки во Нов Зеланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за реките во Нов Зеланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на реки во Нов Зеланд|Список на реки во Нов Зеланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Клута (река)]] (Н)|[[Фангануи (река)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Орети (река)]] (Н)|[[Ваитаки (река)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Матаура (река)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Река Еглинтон]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Значајни американски ботанички илустратори === [[Податотека:Botanical_illustration_of_Lilium_superbum.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Значајни американски ботанички илустратори“]] На 8 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Значајни американски ботанички илустратори“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за значајните американски ботанички илустратори може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на американски ботанички илустратори|Список на американски ботанички илустратори]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ен Кингсбери Волстонкрафт]] (Н)|[[Ема Хоман Тајер]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Маргарет Нилсон Армстронг]] (Н)|[[Клариса Мангер Беџер]] (Н)|[[Вилијам Пол Крилон Бартон]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Џозеф Мејсон (уметник)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Дороти ван Дајк Лик]] (Н)|[[Елси Луиз Шо]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“]] На 13 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1840-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1850-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник: Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[1857 во книжевноста]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1840 во книжевноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[1859 во книжевноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Драми на Тенеси Вилијамс === [[Податотека:Tennessee_Williams_NYWTS_(cropped).jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Драми на Тенеси Вилијамс“]] На 15 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Драми на Тенеси Вилијамс“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за драмите на Тенеси Вилијамс може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Француска четврт (драма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Скали за на покривот]] (Н)}} |- | 3 |[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Десет блока на Камино Реал]] (Н)|[[Период на привикнување]] (Н)}} |- | 4 |[[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] |{{подреден список|[[Ќе се врати ли господинот Мериведер од Мемфис?]] (Н)|[[Орфеј во пеколот]] (Н)|[[Пролетна бура]] (Н)|[[Не е за славеите]] (Н)|[[Седумте слегувања на Миртл]] (Н)|[[Ноќта на игуаната]] (Н)|[[Трамвај наречен „Желба“]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“]] На 20 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1860-ти и 1870-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1860-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1870-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1878 година]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1860 во уметноста]] (П)|[[1861 во уметноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[1871 во уметноста]] (П)|[[1877 во уметноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Управни области во Шкотска === [[Податотека:Flag of Scotland.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Управни области во Шкотска“]] На 22 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Управни области во Шкотска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за управните области во Шкотска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Аргајл и Бјут]] (Н)| [[Источен Еаршир]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Фајф]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Абердиншир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Генерални директори на УНЕСКО === [[Податотека:Flag of UNESCO.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Генерални директори на УНЕСКО“]] На 27 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Генерални директори на УНЕСКО“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за генералните директори на УНЕСКО може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Генерални директори на УНЕСКО|Генерални директори на УНЕСКО]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Рене Мае]] (Н)|[[Одре Азуле]] (Н)|[[Лутер Х. Еванс]] (Н)|[[Џон Вилкинсон Тејлор]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Коичиро Мацуура]] (Н)|[[Виторино Веронезе]] (Н)|[[Хаиме Торес Бодет]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Федерико Мајор Сарагоса]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Позначајни кратери на Месечината === [[Податотека:Location of lunar crater humboldt.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Позначајни кратери на Месечината“]] На 29 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Позначајни кратери на Месечината“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за позначајните кратери на Месечианта може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на кратери на Месечината#Позначајни кратери|Список на кратери на Месечината]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Пиколомини (кратер)]] (Н)|[[Пикар (кратер)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Теофил (кратер)]]|[[Аристотелес (кратер)]] |[[Хумболт (кратер)]] (Н)|[[Жансен (кратер)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Стадиј (кратер)]] (Н)|[[Плиниј (кратер)]] (Н)|[[Тебит (кратер)]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|10]] jbnhk9gtmpz2aji1ssfzweudxk6qvyr 5651342 5651339 2026-10-29T20:50:19Z Lili Arsova 86688 /* Список на учесници */ 5651342 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец октомври 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Изминати денови == === Видови на врбa во Македонија === [[Податотека:Salix alba Morton.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на врбa во Македонија“]] На 1 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на врбa во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на врба во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови врби во Македонија|Видови на врба во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Salix pentandra]] (Н)|[[Salix triandra]] (Н)|[[Salix purpurea]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]] | {{подреден список|[[Salix alpina]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник: Dangelovskibroz| Dangelovskibroz]] | {{подреден список|[[Salix retusa]] (Н)|[[Salix caprea]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Salix herbacea]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]] | {{подреден список|[[Salix reticulata]] (Н)|[[Salix waldsteiniana]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]] | {{подреден список|[[Salix cinerea]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Сараброз|Сараброз]] | {{подреден список|[[Salix eleagnos]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Salix silesiaca]] (Н)|[[Salix appendiculata]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Реки во Нов Зеланд === [[Податотека:AS-rzeka-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Реки во Нов Зеланд“]] На 6 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Реки во Нов Зеланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за реките во Нов Зеланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на реки во Нов Зеланд|Список на реки во Нов Зеланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Клута (река)]] (Н)|[[Фангануи (река)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Орети (река)]] (Н)|[[Ваитаки (река)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Матаура (река)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Река Еглинтон]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Значајни американски ботанички илустратори === [[Податотека:Botanical_illustration_of_Lilium_superbum.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Значајни американски ботанички илустратори“]] На 8 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Значајни американски ботанички илустратори“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за значајните американски ботанички илустратори може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на американски ботанички илустратори|Список на американски ботанички илустратори]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ен Кингсбери Волстонкрафт]] (Н)|[[Ема Хоман Тајер]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Маргарет Нилсон Армстронг]] (Н)|[[Клариса Мангер Беџер]] (Н)|[[Вилијам Пол Крилон Бартон]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Џозеф Мејсон (уметник)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Дороти ван Дајк Лик]] (Н)|[[Елси Луиз Шо]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“]] На 13 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1840-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1850-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник: Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[1857 во книжевноста]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1840 во книжевноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[1859 во книжевноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Драми на Тенеси Вилијамс === [[Податотека:Tennessee_Williams_NYWTS_(cropped).jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Драми на Тенеси Вилијамс“]] На 15 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Драми на Тенеси Вилијамс“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за драмите на Тенеси Вилијамс може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Француска четврт (драма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Скали за на покривот]] (Н)}} |- | 3 |[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Десет блока на Камино Реал]] (Н)|[[Период на привикнување]] (Н)}} |- | 4 |[[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] |{{подреден список|[[Ќе се врати ли господинот Мериведер од Мемфис?]] (Н)|[[Орфеј во пеколот]] (Н)|[[Пролетна бура]] (Н)|[[Не е за славеите]] (Н)|[[Седумте слегувања на Миртл]] (Н)|[[Ноќта на игуаната]] (Н)|[[Трамвај наречен „Желба“]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“]] На 20 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1860-ти и 1870-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1860-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1870-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1878 година]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1860 во уметноста]] (П)|[[1861 во уметноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[1871 во уметноста]] (П)|[[1877 во уметноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Управни области во Шкотска === [[Податотека:Flag of Scotland.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Управни области во Шкотска“]] На 22 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Управни области во Шкотска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за управните области во Шкотска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Аргајл и Бјут]] (Н)| [[Источен Еаршир]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Фајф]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Абердиншир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Генерални директори на УНЕСКО === [[Податотека:Flag of UNESCO.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Генерални директори на УНЕСКО“]] На 27 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Генерални директори на УНЕСКО“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за генералните директори на УНЕСКО може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Генерални директори на УНЕСКО|Генерални директори на УНЕСКО]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Рене Мае]] (Н)|[[Одре Азуле]] (Н)|[[Лутер Х. Еванс]] (Н)|[[Џон Вилкинсон Тејлор]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Коичиро Мацуура]] (Н)|[[Виторино Веронезе]] (Н)|[[Хаиме Торес Бодет]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Федерико Мајор Сарагоса]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Позначајни кратери на Месечината === [[Податотека:Location of lunar crater humboldt.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Позначајни кратери на Месечината“]] На 29 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Позначајни кратери на Месечината“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за позначајните кратери на Месечианта може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на кратери на Месечината#Позначајни кратери|Список на кратери на Месечината]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Пиколомини (кратер)]] (Н)|[[Пикар (кратер)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Теофил (кратер)]]|[[Аристотелес (кратер)]] |[[Хумболт (кратер)]] (Н)|[[Жансен (кратер)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Стадиј (кратер)]] (Н)|[[Плиниј (кратер)]] (Н)|[[Тебит (кратер)]] (Н)|[[Расел (кратер)]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|10]] mk3n3ygxjj69oi5kryhoemirb0ryt4u 5651352 5651342 2026-10-29T21:40:47Z ForestShutter 126802 /* Список на учесници */ 5651352 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец октомври 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Изминати денови == === Видови на врбa во Македонија === [[Податотека:Salix alba Morton.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на врбa во Македонија“]] На 1 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на врбa во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на врба во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови врби во Македонија|Видови на врба во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Salix pentandra]] (Н)|[[Salix triandra]] (Н)|[[Salix purpurea]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]] | {{подреден список|[[Salix alpina]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник: Dangelovskibroz| Dangelovskibroz]] | {{подреден список|[[Salix retusa]] (Н)|[[Salix caprea]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Salix herbacea]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]] | {{подреден список|[[Salix reticulata]] (Н)|[[Salix waldsteiniana]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]] | {{подреден список|[[Salix cinerea]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Сараброз|Сараброз]] | {{подреден список|[[Salix eleagnos]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Salix silesiaca]] (Н)|[[Salix appendiculata]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Реки во Нов Зеланд === [[Податотека:AS-rzeka-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Реки во Нов Зеланд“]] На 6 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Реки во Нов Зеланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за реките во Нов Зеланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на реки во Нов Зеланд|Список на реки во Нов Зеланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Клута (река)]] (Н)|[[Фангануи (река)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Орети (река)]] (Н)|[[Ваитаки (река)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Матаура (река)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Река Еглинтон]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Значајни американски ботанички илустратори === [[Податотека:Botanical_illustration_of_Lilium_superbum.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Значајни американски ботанички илустратори“]] На 8 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Значајни американски ботанички илустратори“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за значајните американски ботанички илустратори може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на американски ботанички илустратори|Список на американски ботанички илустратори]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ен Кингсбери Волстонкрафт]] (Н)|[[Ема Хоман Тајер]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Маргарет Нилсон Армстронг]] (Н)|[[Клариса Мангер Беџер]] (Н)|[[Вилијам Пол Крилон Бартон]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Џозеф Мејсон (уметник)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Дороти ван Дајк Лик]] (Н)|[[Елси Луиз Шо]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“]] На 13 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1840-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1850-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник: Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[1857 во книжевноста]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1840 во книжевноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[1859 во книжевноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Драми на Тенеси Вилијамс === [[Податотека:Tennessee_Williams_NYWTS_(cropped).jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Драми на Тенеси Вилијамс“]] На 15 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Драми на Тенеси Вилијамс“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за драмите на Тенеси Вилијамс може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Француска четврт (драма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Скали за на покривот]] (Н)}} |- | 3 |[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Десет блока на Камино Реал]] (Н)|[[Период на привикнување]] (Н)}} |- | 4 |[[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] |{{подреден список|[[Ќе се врати ли господинот Мериведер од Мемфис?]] (Н)|[[Орфеј во пеколот]] (Н)|[[Пролетна бура]] (Н)|[[Не е за славеите]] (Н)|[[Седумте слегувања на Миртл]] (Н)|[[Ноќта на игуаната]] (Н)|[[Трамвај наречен „Желба“]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“]] На 20 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1860-ти и 1870-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1860-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1870-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1878 година]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1860 во уметноста]] (П)|[[1861 во уметноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[1871 во уметноста]] (П)|[[1877 во уметноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Управни области во Шкотска === [[Податотека:Flag of Scotland.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Управни области во Шкотска“]] На 22 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Управни области во Шкотска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за управните области во Шкотска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Аргајл и Бјут]] (Н)| [[Источен Еаршир]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Фајф]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Абердиншир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Генерални директори на УНЕСКО === [[Податотека:Flag of UNESCO.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Генерални директори на УНЕСКО“]] На 27 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Генерални директори на УНЕСКО“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за генералните директори на УНЕСКО може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Генерални директори на УНЕСКО|Генерални директори на УНЕСКО]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Рене Мае]] (Н)|[[Одре Азуле]] (Н)|[[Лутер Х. Еванс]] (Н)|[[Џон Вилкинсон Тејлор]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Коичиро Мацуура]] (Н)|[[Виторино Веронезе]] (Н)|[[Хаиме Торес Бодет]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Федерико Мајор Сарагоса]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Позначајни кратери на Месечината === [[Податотека:Location of lunar crater humboldt.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Позначајни кратери на Месечината“]] На 29 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Позначајни кратери на Месечината“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за позначајните кратери на Месечианта може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на кратери на Месечината#Позначајни кратери|Список на кратери на Месечината]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Пиколомини (кратер)]] (Н)|[[Пикар (кратер)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Теофил (кратер)]]|[[Аристотелес (кратер)]] |[[Хумболт (кратер)]] (Н)|[[Жансен (кратер)]] (Н)|[[Коперник (кратер)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Стадиј (кратер)]] (Н)|[[Плиниј (кратер)]] (Н)|[[Тебит (кратер)]] (Н)|[[Расел (кратер)]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|10]] kde0jihhl384qg6655xtddf9nxuw7u5 5651458 5651352 2026-10-30T09:36:59Z Jtasevski123 69538 /* Претстојни денови */ 5651458 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец октомври 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Изминати денови == === Видови на врбa во Македонија === [[Податотека:Salix alba Morton.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на врбa во Македонија“]] На 1 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на врбa во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на врба во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови врби во Македонија|Видови на врба во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Salix pentandra]] (Н)|[[Salix triandra]] (Н)|[[Salix purpurea]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:MartovskiSS|MartovskiSS]] | {{подреден список|[[Salix alpina]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник: Dangelovskibroz| Dangelovskibroz]] | {{подреден список|[[Salix retusa]] (Н)|[[Salix caprea]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Кирил Јовановски|Кирил Јовановски]] | {{подреден список|[[Salix herbacea]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:МихаилБРОЗ|МихаилБРОЗ]] | {{подреден список|[[Salix reticulata]] (Н)|[[Salix waldsteiniana]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:JanaBroz|JanaBroz]] | {{подреден список|[[Salix cinerea]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Сараброз|Сараброз]] | {{подреден список|[[Salix eleagnos]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Salix silesiaca]] (Н)|[[Salix appendiculata]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Реки во Нов Зеланд === [[Податотека:AS-rzeka-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Реки во Нов Зеланд“]] На 6 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Реки во Нов Зеланд“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за реките во Нов Зеланд може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на реки во Нов Зеланд|Список на реки во Нов Зеланд]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Клута (река)]] (Н)|[[Фангануи (река)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Орети (река)]] (Н)|[[Ваитаки (река)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Матаура (река)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Река Еглинтон]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Значајни американски ботанички илустратори === [[Податотека:Botanical_illustration_of_Lilium_superbum.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Значајни американски ботанички илустратори“]] На 8 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Значајни американски ботанички илустратори“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за значајните американски ботанички илустратори може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на американски ботанички илустратори|Список на американски ботанички илустратори]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Ен Кингсбери Волстонкрафт]] (Н)|[[Ема Хоман Тајер]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Маргарет Нилсон Армстронг]] (Н)|[[Клариса Мангер Беџер]] (Н)|[[Вилијам Пол Крилон Бартон]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Џозеф Мејсон (уметник)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Дороти ван Дајк Лик]] (Н)|[[Елси Луиз Шо]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“]] На 13 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 1840-ти и 1850-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_1840-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1850-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник: Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[1857 во книжевноста]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1840 во книжевноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[1859 во книжевноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Драми на Тенеси Вилијамс === [[Податотека:Tennessee_Williams_NYWTS_(cropped).jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Драми на Тенеси Вилијамс“]] На 15 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Драми на Тенеси Вилијамс“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за драмите на Тенеси Вилијамс може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Тенеси Вилијамс|Драми на Тенеси Вилијамс]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Француска четврт (драма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Скали за на покривот]] (Н)}} |- | 3 |[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] |{{подреден список|[[Десет блока на Камино Реал]] (Н)|[[Период на привикнување]] (Н)}} |- | 4 |[[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] |{{подреден список|[[Ќе се врати ли господинот Мериведер од Мемфис?]] (Н)|[[Орфеј во пеколот]] (Н)|[[Пролетна бура]] (Н)|[[Не е за славеите]] (Н)|[[Седумте слегувања на Миртл]] (Н)|[[Ноќта на игуаната]] (Н)|[[Трамвај наречен „Желба“]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“]] На 20 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1860-ти и 1870-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1860-ти и 1870-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1860-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1870-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1878 година]] (П)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[1860 во уметноста]] (П)|[[1861 во уметноста]] (П)}} |- | 3 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[1871 во уметноста]] (П)|[[1877 во уметноста]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Управни области во Шкотска === [[Податотека:Flag of Scotland.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Управни области во Шкотска“]] На 22 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Управни области во Шкотска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за управните области во Шкотска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Управни области во Шкотска|Управни области во Шкотска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Аргајл и Бјут]] (Н)| [[Источен Еаршир]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Фајф]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Абердиншир]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Генерални директори на УНЕСКО === [[Податотека:Flag of UNESCO.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Генерални директори на УНЕСКО“]] На 27 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Генерални директори на УНЕСКО“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за генералните директори на УНЕСКО може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Генерални директори на УНЕСКО|Генерални директори на УНЕСКО]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Рене Мае]] (Н)|[[Одре Азуле]] (Н)|[[Лутер Х. Еванс]] (Н)|[[Џон Вилкинсон Тејлор]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Коичиро Мацуура]] (Н)|[[Виторино Веронезе]] (Н)|[[Хаиме Торес Бодет]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Федерико Мајор Сарагоса]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Позначајни кратери на Месечината === [[Податотека:Location of lunar crater humboldt.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Позначајни кратери на Месечината“]] На 29 октомври 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Позначајни кратери на Месечината“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за позначајните кратери на Месечианта може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на кратери на Месечината#Позначајни кратери|Список на кратери на Месечината]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Пиколомини (кратер)]] (Н)|[[Пикар (кратер)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:ForestShutter|ForestShutter]] | {{подреден список|[[Теофил (кратер)]]|[[Аристотелес (кратер)]] |[[Хумболт (кратер)]] (Н)|[[Жансен (кратер)]] (Н)|[[Коперник (кратер)]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Стадиј (кратер)]] (Н)|[[Плиниј (кратер)]] (Н)|[[Тебит (кратер)]] (Н)|[[Расел (кратер)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|10]] n3vrmp4pyu3dovcji2e4qa7fd0f0za2 Вортицизам 0 1404775 5651520 5638524 2026-10-30T11:13:39Z Тиверополник 1815 5651520 wikitext text/x-wiki [[File:Vorticist_Study_(1914).jpg|десно|мини| Едвард Вадсворт, ''Вортистичко студио'', 1914, Музеј Тисен-Борнемиза, [[Мадрид]]]] '''Вортицизам''' — лондонско [[Модернизам|модернистичко]] уметничко движење формирано во 1914 година од писателот и уметник [[Виндам Луис]]. Движењето делумно било инспирирано од [[Кубизам|кубизмот]] и било претставено на јавноста преку објавувањето на манифестот на Вортистите во списанието ''„Бласт“''. Познатите форми на репрезентативна уметност биле отфрлени во корист на геометриски стил кој тежнее кон остра апстракција. Луис се покажал неспособен да ги искористи талентите на својата разновидна група [[Авангарда|авангардни]] уметници; сепак, за краток период, вортизмот се покажал како возбудлива интервенција и уметнички одговор на [[Футуризам|футуризмот]] на [[Филипо Томазо Маринети|Маринети]] и [[Постимпресионизам|постимпресионизмот]] на „Омега работилниците“ на [[Роџер Фрај]]. Сликите на вортистите го нагласувале „современиот живот“ како низа од смели линии и сурови бои што го привлекуваат окото на гледачот во средината на платното, а вортистите создавале енергија и интензитет преку „директно резбање“. == Позадина == [[File:Rock_Drill_by_Jacob_Epstein.jpg|мини| ''Камена дупчалка'' во студиото на Јаков Епштајн, ''околу'' 1913 година]] Во летото 1913 година, Роџер Фрај, со [[Данкан Грант]] и [[Ванеса Бел]], ја основал работилницата „Омега“ во Фицровија - во срцето на боемскиот [[Лондон]]. Фрај бил застапник на сè поапстрактна уметничка и дизајнерска практика, а студиото/галеријата/продавницата му овозможило да вработува и поддржува уметници кои го поддржуваат овој пристап, како што се Виндам Луис, Фредерик Ечелс, Катберт Хамилтон и Едвард Водсворт. Луис оставил впечаток во Салонот на сојузничките уметници претходната година со огромно практично апстрактно дело, ''Кермес'' (денес изгубено), а истата година работел со американскиот скулптор Јакоб Епштајн на украсување на озлогласениот кабаре театарски клуб на Мадам Стриндберг, „Пештерата на златното теле“. Луис и неговите колеги од „Омега работилницата“, Ечелс, Хамилтон и Вадсворт, изложувале заедно подоцна во годината во Брајтон со Епштајн и Дејвид Бомберг. Луис ја курирал „Кубистичка соба“ на изложбата и обезбедил писмен вовед во кој се обидел да ги кохерентира различните нишки на апстракцијата што се изложени: „Овие сликари не се {{Sic|?|случајно}}“ поврзани овде, но формираат вртоглав, но не егзотичен остров во мирниот и почитуван архипелаг на англиската уметност.“ == Бунтовнички уметници == [[File:Kate_Lechmere,_Cuthbert_Hamilton_(seated),_Edward_Wadsworth_and_Wyndham_Lewis_1914.jpg|мини| Кејт Лехмир, Катберт Хамилтон (седи), Едвард Вадсворт и Виндам Луис во Бунтовничкиот уметнички центар, март 1914 година]] Кавгата со Роџер Фрај му дало на Луис изговор да ги напушти „Омега работилниците“ и да основа конкурентска организација. Финансиран од пријателката на Луис, сликарката Кејт Лехмер, Бунтовничкиот уметнички центарбил основан во март 1914 година на улицата Грејт Ормонд број 38. Требало да биде платформа за уметноста и идеите на кругот на Луис, а серијата предавања вклучувала предавања од пријателот на Луис, поетот [[Езра Паунд]], романописецот Форд Мадокс Хуфер (подоцна [[Форд Мадокс Форд]]) и италијанскиот „футурист“, [[Филипо Томазо Маринети]]. Маринети бил познато – и провокативно – присуство во Лондон уште од 1910 година, а Луис го видел како создава уметничко движење врз основа на неговиот „футуристички“ манифест. Се сметало како сè што е ново или шокантно во Лондон веќе да се опишува како „футуристичко“ – вклучувајќи ја и работата на англиските кубисти. Кога Маринети и англискиот футурист Кристиофер Невинсон објавилр манифест за „Витална англиска уметност“, наведувајќи го Бунтовничкиот уметнички центар како адреса, тоа изгледало како обид за преземање. Неколку недели подоцна, Луис објавил реклама во ''„Спектатор''“ за да го најави објавувањето на „Манифестот на вортичарите“ - англиско апстрактно уметничко движење кое станало „паралелно движење со [[Кубизам|кубизмот]] и [[Експресионизам|експресионизмот]]“ и, како што ветувала рекламата, требало да биде „смртоносен удар за [[Импресионизам|импресионизмот]] и [[Футуризам|футуризмот]]“. == Создавање == [[File:Hieratic_Head_of_Ezra_Pound_01_(brightened).jpg|лево|мини| ''Хиератичка глава на Езра Паунд'' од [[Анри Годје-Бжеска]], 1914 година]] [[Езра Паунд]] го вовел концептот на „вртлог“ во однос на модернистичката поезија и уметност уште на почетокот на 1914 година. На пример, во својот најочигледен облик, Лондон може да се смета за „вртлог“ на интелектуална и уметничка активност. Сепак, за Паунд постоело поспецифично – иако нејасно – значење: „[Вртлогот бил] таа точка во циклонот каде што енергијата сече во просторот и му дава форма... моделот на аглите и геометриски линии што ја формира нашиот вртлог во постоечкиот хаос.“ Луис го видел потенцијалот на „Вортицизмот“ како возбудлив повик за собирање, кој исто така бил доволно непознат, се надевал тој, за да го прифати индивидуализмот на бунтовничките уметници. Вортистичкиот манифест на Луис требало да биде објавен во ново книжевно и уметничко списание, ''BLAST'' - иронично, насловот на списанието го предложил Невинсон, кој веќе бил персона нон грата уште од манифестот „Витална англиска уметност“. Францускиот скулптор, сликар и анархист [[Анри Годје-Бжеска]] се сретнал со Езра Паунд во јули 1913 година, и нивните идеи за „Нова скулптура“ се развиле во теорија за вортистичка скулптура. Две уметнички, Хелен Сондерс и Џесика Дисмор, кои се свртеле кон „кубистички дела“ во 1913 година, им се придружиле на бунтовниците - и, иако не биле високо ценети од мажите, Бриџит Пепин тврдел дека „јукстапозициите на силни и неочекувани бои“ на Сондерс можеби влијаеле врз подоцнежната употреба на силни бои од страна на Луис. Друг во подем „англиски кубист“ кој користел смели, нескладни комбинации на бои бил Вилијам Робертс. Пишувајќи многу подоцна, тој се сеќава дека Луис позајмил две слики – ''„Религија“'' и ''„Танчери“'' – за да ги закачи во Бунтовничкиот уметнички центар. == ''BLAST'' == [[File:Blast_titel.png|мини| ''БЛАСТ: Осврт на Големиот англиски вртлог'', 1914 година]] Иако Бунтовничкиот уметнички центар бил краткотраен, „вортицизмот“ добил загарантирана долговечност преку блескавата типографија и дрската (и хумористична) „експлозија“ и „благословување“ на безброј свети крави на англиската и американската култура што се појавиле во првото издание на ''BLAST: The Review of the Great English Vortex'', објавено во јули 1914 година. ''BLAST'' бил објавен на „бучна свечена вечера“ во хотел во областа Сент Џејмс во Лондон на 15 јули 1914 година. Списанието било главно дело на Луис, но исто така вклучуваки и обемни напишани дела од Форд Мадокс Хуфер и [[Ребека Вест]], како и поезија од Паунд, статии од Годје-Бжеска и Вадсворт, како и репродукции на слики од Луис, Вадсворт, Ечелс, Робертс, Епштајн, Годие-Бжеска и Хамилтон. Манифестот очигледно бил „потпишан“ од единаесет членови. Луис, Паунд и Годје-Бжеска биле во интелектуалното срце на проектот, но подоцнежните коментари на Робертс сугерираат дека поголемиот дел од групата не биле запознаени со содржината на манифестот пред објавувањето. Јакоб Епштајн веројатно бил премногу етаблиран за да биде кооптиран како потписник, а Дејвид Бомберг му се заканил на Луис со судска постапка доколку неговото дело биде репродуцирано во ''BLAST'' и ја покажал својата независност многу јасно преку самостојна изложба во галериите Шенил, исто така во јули, каде што неговата голема апстрактна слика ''„Валкана бања“'' била истакната надвор, над влезот. == Изложби == [[File:Laurence-Atkinson-Abstract-.jpg|мини| ''Апстрактната композиција'' е индикативна за делото на Лоренс Аткинсон во времето на Вортистичката изложба, 1915 година.]] [[File:Jessica_Dismorr_-_Abstract_composition_1915.jpg|лево|мини| ''Апстрактната композиција'' е индикативна за делото на Џесика Дисмор во времето на изложбата Вортицист, 1915 година.]] Објавувањето на ''BLAST'' не можело да се случи во понеповолен момент, бидејќи во август 1914 година Британија ѝ објавила војна на Германија. Во тоа време, наспроти националната и меѓународната криза, имало малку интерес за авангардната уметност; сепак, следната година била одржана „Вортицистичка изложба“ во галериите Доре на Њу Бонд Стрит.<ref>Opened 10 June 1915.</ref> Четириесет и деветте „вортицистички“ дела на Дисмор, Етчелс, Годје-Бржеска, Луис,<ref>One of the few surviving paintings from this exhibition is Wyndham Lewis's ''Workshop'' ''c''.1914–15 in the Tate collection.</ref> Робертс,<ref>Study for William Roberts's ''[http://www.englishcubist.co.uk/twostep2.html Two Step.]''</ref> Саундерс<ref>[https://www.tate.org.uk/art/artworks/saunders-vorticist-design-t15089 Helen Saunders, ''c''.1915 ''Vorticist Design''] in the Tate collection.</ref> и Вадсворт покажале посветеност на остро ограничената, силно обоена, речиси апстрактна уметност. Можеби заради контраст (или споредба), Луис поканил и други уметници, меѓу кои Бомберг и Невинсон, да учествуваат.<ref>Those listed as having been 'invited to show' were [[Bernard Adeney]], Lawrence Atkinson, Bomberg, Duncan Grant, [[Jacob Kramer]] and Nevinson (labelled 'Futurist').</ref> Предговорот на каталогот, напишан од Луис, појаснил дека „под вортицизам подразбираме (а) АКТИВНОСТ, наспроти вкусната ПАСИВНОСТ на Пикасо; (б) ЗНАЧЕЊЕ, наспроти здодевниот анегдотски карактер на кој е осуден натуралистот; (в) СУШТИНСКО ДВИЖЕЊЕ и АКТИВНОСТ (како што е енергијата на умот), наспроти имитативната кинематографија, вревата и хистеријата на футуристите.“<ref>Cork, ''Vorticism and Its Allies'', p.25</ref> Изложбата главно била игнорирана од печатот, а критиките што сепак се појавиле биле крајно негативни.<ref>For example, P. G. Konody in ''The Observer'', 4 July 1915: 'the "Vorticists" continue their antics in times as serious and critical as the present.'</ref> == ''BLAST: Воено издание'' == Непосредно пред отворањето на изложбата, во Лондон пристигнала веста за смртта на Годје-Бржеска во рововите во Франција.<ref>Gaudier-Brzeska had enlisted in the French army – the Regimente d'Infanterie 129e – and was killed in the trenches of Neuville Saint-Vaast on 5 June 1915.</ref> „Известувањето до јавноста“ во вториот број на ''BLAST'' објаснило дека изданието било одложено „главно поради Војната“, како и поради „болеста на уредникот во времето кога требало да се појави и претходно“,<ref>''BLAST: War Number'', published July 1915, p. 7.</ref> а одложувањето овозможило во последен момент да биде вклучена и посвета на уметникот. Во споредба со ''BLAST'' бр. 1, ова било поскромно издание – 102 страници, наспроти 158-те страници на првиот број, и со едноставни црно-бели илустрации во техника „линиски блок“. Сепак, во споредба со ''BLAST'' бр. 1, тоа имало предност што обезбедувало „кохерентна вортицистичка естетика“.<ref>Robert Hewison, 'Blast and the Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction', in Antliff & Greene (eds.), ''The Vorticists'', p. 71.</ref> Џесика Дисмор и [[Дороти Шекспир]] (сопругата на Езра Паунд) се приклучиле кон нешто поширокиот круг на уметници, во кој биле вклучени и [[Џејкоб Крамер]] и Невинсон. Реториката на Луис овојпат била повнимателна – тој се обидувал да избегне читателите да го сметаат за непатриотски настроен. Разбирливо, тој се обидел да заземе оптимистички тон во однос на иднината на вортицизмот и ''BLAST''; сепак, во рок од една година, повеќето од уметниците се пријавиле или доброволно се приклучиле на вооружените сили: Луис – Кралската гарнизонска артилерија; Робертс – Кралската полска артилерија; Вадсворт – британската поморска разузнавачка служба; Бомберг – Кралските инженери; Дисмор – доброволниот воздушен одред; а Саундерс – работа во владина канцеларија.<ref>Jonathan Black, 'Taking Heaven by Violence', in Jonathan Black (ed.), ''Blasting the Future!: Vorticism in Britain 1910–1920'' (London: Philip Wilson, 2004), p. 35, and Peppin, 'Women That a Movement Forgot', p. 32.</ref> == Пингвински клуб == Езра Паунд од 1915 година го застапувал творештвото на Виндам Луис пред успешниот њујоршки адвокат и колекционер на уметнички дела, [[Џон Квин (колекционер)|Џон Квин]].<ref>Vivien Greene, 'Ezra Pound and John Quinn: The 1917 Penguin Club Exhibition', in Antliff & Greene (eds.), ''The Vorticists'', p.76.</ref> Потпирајќи се на препораките на Паунд, њујоршката вортицистичка изложба била организирана околу четириесет и шест дела на Луис – од кои некои веќе биле во колекцијата на Квин – со дополнителни дела на Етчелс, Робертс, Дисмор, Саундерс и Вадсворт. Изложбата требало да се одржи во уметничкиот клуб „Пингвин“ во Њујорк, кој бил управуван од уметници.<ref>8 East 15th Street, New York City.</ref> Паунд го организирал превозот на делата преку Атлантикот, а Квин ги презел сите трошоци за изложбата.<ref>Greene, 'Ezra Pound and John Quinn', pp. 78, 81.</ref> Квин веќе избрал дела што бил заинтересиран да ги купи, но по изложбата, бидејќи ниту едно дело не било продадено, тој на крајот ги купил повеќето од поголемите дела.<ref>Greene, 'Ezra Pound and John Quinn', p. 81.</ref> == Воени уметници == [[File:Dazzle-ships in Drydock at Liverpool.jpg|thumb|left|''Заслепувачкиот брод -Ships кај Ливерпул'' од [[Едвард Вадсворт]], 1919, Национална галерија на Канада, Отава]] За бунтовничките уметници речиси и да немало можност за креативна работа додека биле на активна воена служба.<ref>See William Roberts, [http://www.englishcubist.co.uk/howitzer.html ''Memories of the War to End War 1914–18''] (London, 1974) for an account of life on the front line and the commissioning processes for war artists.</ref> Сепак, Вадсворт, неочекувано, успеал да ги продолжи своите уметнички интереси преку надзорот над примената на камуфлажа со ''заслепување'' на повеќе од две илјади бродови, главно во Бристол и Ливерпул.<ref>Richard Cork, 'Wadsworth and the Woodcut', in Jeremy Lewison (ed.), ''A Genius of Industrial England: Edward Wadsworth 1889–1949'' (Bradford: Arkwright Arts Trust, 1990), p. 20.</ref> Кон крајот на војната, новинарот [[Пол Коноди]], кој тогаш бил уметнички советник на Канадскиот фонд за воени споменици (и човек кој отворено бил против вортицизмот), ги ангажирал Луис, Вадсворт, Невинсон, Робертс, [[Пол Неш (уметник)|Пол Неш]] и Бомберг да изработат монументални платна со теми поврзани со канадското воено искуство за планираната меморијална сала во Отава. Уметниците биле предупредени дека ќе бидат прифатливи само „репрезентативни“ дела, а првата верзија на Бомберговото ''Sappers at Work''<ref>The rejected ''[https://www.tate.org.uk/art/artworks/bomberg-study-for-sappers-at-work-a-canadian-tunnelling-company-hill-60-st-eloi-t00319 Sappers at Work]'' study is in the Tate Collection.</ref> навистина била одбиена како „премногу кубистичка“. И покрај овие ограничувања, извонредните платна оставале бескомпромисно модернистички впечаток и несомнено биле инспирирани од авангардните практики од предвоениот период.<ref>See David Cleall, [http://www.englishcubist.co.uk/gasattackessay.html 'The First German Gas Attack at Ypres'], in ''William Roberts Society Newsletter'', October 2014.</ref> == Група X == Во повоените години било тешко за уметниците да добијат покровителство и да обезбедат продажба на своите дела. Сепак, Луис, Вадсворт, Робертс и Аткинсон до почетокот на 1920-тите сите имале самостојни изложби – секој уметник го наоѓал својот пат меѓу модернизмот и потенцијално попродажните, препознатливи теми.<ref>Wadsworth – Adelphi Gallery, March 1919; Lewis – 'Guns', Goupil Gallery, February 1919; Roberts – Chenil Gallery, November 1923; and Atkinson – 'Abstract Sculpture and Painting', Eldar Gallery, May 1921.</ref> Луис организирал уште една групна изложба, во 1920 година во галеријата Мансард, собирајќи десет уметници под името „[[Група X]]“.<ref>Group X exhibited at the Mansard Gallery in Heal's & Son, Tottenham Court Road, London, from 26 March to 24 April 1920.</ref> Сега, сепак, имало малку обиди за обединување на придонесите на уметниците, освен уверувањето на Луис дека „експериментите [на уметниците] преземени низ цела Европа во текот на последните десет години не требало... лесно да бидат напуштени“.<ref>Wyndham Lewis, 'Introduction', in Group X exhibition catalogue, 1920.</ref> Разновидноста на стиловите претставени на изложбата, на пример, вклучувала четири автопортрети на Луис, додека Робертс изложил четири прилично радикални дела во неговиот развој на „кубистички“ стил.<ref>''Athletes Exercising in a Gymnasium'', ''The Wedding'', ''The Auction Room'' and ''The Cockneys'' – see 'William Roberts: Catalogue raisonné' available at http://www.englishcubist.co.uk/catchron.html.</ref> Шестмина од уметниците на Група X претходно биле дел од „вортицистичката“ група – Дисмор, Етчелс, Хамилтон, Луис, Робертс и Вадсворт – а ним им се приклучиле вајарот [[Френк Добсон (вајар)]], сликарот [[Чарлс Гинер]], американскиот графички дизајнер [[Едвард Мекнајт Кауфер]] и сликарот Џон Тарнбул. Изложбата главно била оценета како неуспешен обид за „повторно разгорување на пламенот на авантурата“.<ref>Andrew Gibbon Williams, ''William Roberts: An English Cubist'' (Aldershot: Lund Humphries, 2004), pp. 52–5.</ref> == Наследство == Нарушувањето предизвикано од војната и последователната мобилизација на уметниците придонеле за состојба во која многу од поголемите вортицистички слики биле изгубени. Една анегдота што ја забележала Бригид Пепин раскажува како сестрата на Хелен Саундерс употребила едно вортицистичко маслено дело за да го покрие подот на оставата и „[тоа] било истрошено до уништување“<ref>Peppin, 'Women That a Movement Forgot', p. 32.</ref> – екстремен пример за тоа колку сликите не биле ценети. Кога Џон Квин починал во 1927 година, неговата колекција на вортицистички дела била ставена на аукција и растурена меѓу купувачи на кои денес не може да им се влезе во трага, веројатно во Америка.<ref>Greene, 'Ezra Pound and John Quinn', p. 81.</ref> Пишувајќи во 1974 година, Ричард Корк забележал дека „триесет и осум од четириесет и деветте дела изложени од полноправните членови на движењето на Вортицистичката изложба во 1915 година сега се исчезнати.“<ref>Cork, ''Vorticism and Its Allies'', p. 26.</ref> И покрај повторното оживување на апстрактната уметност во Британија во средината на XX век, придонесот на вортицизмот во голема мера бил заборавен сè додека во печатот не избила расправија меѓу [[Џон Ротенстин]] од галеријата [[Тејт]] и Вилијам Робертс. Изложбата на Ротенстин во галеријата Тејт од 1956 година, „Виндам Луис и вортицизмот“, всушност била ретроспектива на Луис со многу малку вортицистички дела. Вклучувањето на делата на Бомберг, Робертс, Вадсворт, Невинсон, Добсон и Крамер под насловот „Други вортицисти“ – заедно со тврдењето на Луис дека „вортицизмот, всушност, било она што јас лично го правев и го кажував во одреден период“ – го разгневило Робертс, бидејќи изгледало дека тој и другите биле претставени како обични следбеници на Луис.<ref>A letter of 15 November 1964 from Lilian Bomberg to William Lipke in the Tate Gallery archive explains that David Bomberg 'was very angry indeed and I think rightly so that he was included in the Wyndham Lewis Tate Gallery exhibition'.</ref> Аргументите што Робертс ги изнел во петте „Вортицистички памфлети“, кои ги објавил меѓу 1956 и 1958 година<ref>See John Roberts, [http://www.englishcubist.co.uk/vortexpamphlets.html 'A Brief Discussion of the Vortex Pamphlets'], which first appeared in William Roberts, ''Five Posthumous Essays and Other Writings'' (Valencia, 1990).</ref>, биле отежнати од отсуството на клучни дела, но довеле до други самостојно објавени книги на Робертс, во кои биле вклучени и раните проучувања на неговото апстрактно творештво.<ref>William Roberts, ''Some Early Abstract and Cubist Work'' (London, 1957) and William Roberts, ''8 Cubist Designs'' (London, 1969).</ref> Поширок преглед бил понуден преку изложбата „Апстрактна уметност во Англија 1913–1914“ во галеријата d'Offay Couper во 1969 година.<ref>11 November–5 December 1969.</ref> Пет години подоцна, изложбата „Вортицизам и неговите сојузници“, курирана од Ричард Корк во галеријата Хејворд во Лондон,<ref>27 March–2 June 1974.</ref> отишла чекор понатаму со внимателното собирање на слики, цртежи, скулптури (вклучувајќи и реконструкција на [[Rock Drill (Jacob Epstein)|„Rock Drill“]] на Епстин од 1913–15 година), предмети од „Омега воркшоп“, фотографии, списанија, каталози, писма и карикатури. Корк исто така вклучил дваесет и пет „Вортографии“ од 1917 година на фотографот [[Алвин Ленгдон Кобурн]], кои за првпат биле изложени во Камера клубот во Лондон во 1918 година.<ref>The exhibition catalogue was subsequently supported by Richard Cork's two-volume history ''Vorticism and Abstract Art in the First Machine Age'' (London : Gordon Fraser Gallery, 1976).</ref> == Неодамнешни изложби == Во поново време, во 2004 година во Лондон и Манчестер, „Уривање на иднината!: Вортицизмот во Британија 1910–1920“ ги истражувала врските меѓу вортицизмот и футуризмот,<ref>[[Estorick Gallery]], London, 4 February–18 April 2004, and [[Whitworth Art Gallery]], Manchester, 7 May–25 July 2004.</ref> а големата изложба „Вортицистите: Манифест за модерен свет“ во 2010–11 година за првпат донела вортицистички дела во Италија, а за првпат по 1917 година и во Америка, а истовремено била претставена и во Лондон.<ref>Exhibition dates: Nasher Museum of Art at Duke University, North Carolina, 30 September 2010–2 January 2011; [[Peggy Guggenheim]] Collection, Venice, 29 January–15 May 2011; and Tate Britain, 14 June–4 September 2011.</ref> Кураторите Марк Антлиф и Вивиен Грин исто така пронашле некои претходно изгубени дела (како што се три слики на Хелен Саундерс), кои биле вклучени во изложбата. == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * Antcliffe, Mark, and Greene, Vivien (eds.), ''The Vorticists: Manifesto for a Modern World'' (London: Tate Publishing, 2010) * Black, Jonathan (ed.), ''Blasting the Future!: Vorticism in Britain 1910–1920'' (London: Philip Wilson, 2004) * Cork, Richard, ''Vorticism and Abstract Art in the First Machine Age'' (two volumes) (London: Gordon Fraser Gallery and Berkeley: [[University of California Press]], 1976) * Cork, Richard, ''Vorticism and Its Allies'' (London: [[Arts Council]] of Great Britain, 1974) * Haycock, David Boyd, ''A Crisis of Brilliance: Five Young British Artists and the Great War''. (London: Old Street Publishing, 2009) * King, James, "'Our Little Gang': The Lives of the Vorticists" (London: Reaktion Books, 2025) * Pound, Ezra., 'Vorticism', in ''Fortnightly Review'' 96, no. 573 (1914), pp.&nbsp;461–71 == Надворешни врски == *[https://fortnightlyreview.co.uk/vorticism/ Ezra Pound's 1914 Vorticism essay] in the [[The Fortnightly Review|''Fortnightly Review'']] *[https://web.archive.org/web/20090402234107/http://www.fullposter.com/snippets.php?snippet=133 Ezra Pound, ''Vorticism''] *[http://www.npg.org.uk/wyndhamlewis/index.html Wyndham Lewis Portraits] exhibition at the National Portrait Gallery, London, 3 July – 19 October 2008 *[https://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/v/vorticism Tate glossary] * [https://fortnightlyreview.co.uk/2011/08/blasting-beyond-britain/ A review of the 2011 Vorticism exhibition at Tate Britain] by Professor Andrew Thacker. * [http://www.englishcubist.co.uk An English Cubist: William Roberts 1895–1980] {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Модерна уметност]] [[Категорија:Вортицизам| ]] 8oujk9smx516y3o5svrp3qfzpkpwrzt Историја на сликарството 0 1405229 5651531 5648101 2026-10-30T11:33:09Z Тиверополник 1815 /* Апстрактен експресионизам */ 5651531 wikitext text/x-wiki {{multiple image||perrow=2|total_width=270|caption_align=center|direction=vertical|header=Историја на сликарството|image1=Lubang Jeriji Saléh cave painting of Bull.jpg|caption1=[[Лубанг Џериџи Салех]], во [[Калимантан]], [[Индонезија]], содржи една од најстарите познати фигуративни слики – приказ на бик стар 40.000 години.|image2=Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|caption2=''[[Млекарка (Вермер)|Млекарка]]'' од [[Јоханес Вермер]], 1657година}} '''Историјата на сликарството''' — период кој го опфаќа далечното минато на човекот, започнувајќи со најраните [[Старо камено време|палеолитски]] [[Артефакт (археологија)|артефакти]] и уметничките дела кои биле создадени од праисториските уметници до денес. Тоа претставува постојана, иако периодично нарушена, традиција од антиката која ги опфаќа сите култури и цивилизации. Низ културите, континентите и милениумите, историјата на сликарството се состои од постојани креативни дела која продолжува и во 21 век.<ref name="ColeGealt1991">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/artofwesternworl00bruc|title=Art of the Western World: From Ancient Greece to Post Modernism|last=Bruce Cole|last2=Adelheid M. Gealt|date=15 December 1991|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0-671-74728-2|access-date=8 September 2011|url-access=registration}}</ref> До почетокот на 20 век, сликарството првенствено се потпирало на [[Репрезентативна уметност|репрезентативни]], [[Духовна уметност|духовни]] и [[Антика|класични]] мотиви, по што почести биле почисто апстрактните и [[Концептуална уметност|концептуалните]] пристапи. Развојот на источното сликарство историски е паралелно со оној на [[Западно сликарство|западното сликарство]], генерално, но неколку векови порано. [[Африканска уметност|Африканската уметност]], [[Еврејска уметност|еврејската уметност]], [[Исламска уметност|исламската уметност]], [[Индонезиска уметност|индонезиската уметност]], [[Индиска уметност|индиската уметност]],<ref>{{Наведени вести|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05EED91E3CF933A25754C0A962958260&sec=&spon=&pagewanted=2|title=Art View; Eastern Art Through Western Eyes|date=10 July 1994|work=[[The New York Times]]|access-date=30 November 2010}}</ref> [[Кинеска уметност|кинеската уметност]] и [[Јапонска уметност|јапонската уметност]] <ref name="Publisher 1999">{{Наведена книга|title=Japonisme: The Japanese Influence on Western Art Since 1858|last=Wichmann|first=Siegfried|publisher=Thames & Hudson|year=1999|isbn=978-0-500-28163-5}}</ref> извршиле значајно влијание врз западната уметност и обратно.<ref name="Western Art 1989">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/bub_gb_PMFwC1gP0BkC|title=The Meeting of Eastern and Western Art|last=Sullivan|first=Michael|publisher=University of California Press|year=1989|isbn=978-0-520-05902-3}}</ref> Првично служејќи за практична намена, проследена со царско, приватно, граѓанско и религиозно [[Дарителски портрет|покровителство]], источното и западното сликарство подоцна пронашле публика во [[аристократија]]та и средната класа. Од современиот период, од [[Среден век|средниот век]] па сè до [[Ренесанса|ренесансата,]] сликарите работеле за црквата и богатата аристократија. Започнувајќи од [[Барок|барокниот период]], уметниците добивале приватни нарачки од пообразована и просперитетна средна класа. На Запад, идејата за „[[Ларпурлартизам|уметност заради уметност]]“ започнала да наоѓа израз во делата на [[Романтизам|романтичните]] сликари како [[Франсиско Гоја]], [[Џон Констабл]] и [[Вилијам Тарнер]]. Во 19 век дошло до подем на комерцијалната уметност, која обезбедила покровителство во 20 век.<ref>[http://www.artic.edu/aic/exhibitions/picasso/themes.html ''Cézanne to Picasso: Ambroise Vollard, Patron of the Avant-Garde,'' Chicago Art Institute. Retrieved 11 November 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012050647/http://www.artic.edu/aic/exhibitions/picasso/themes.html|date=12 October 2008}}.</ref> == Праисторија == {{multiple image|footer_align=left|image2=Maros_hunting_scene.png|width2=180|caption2=Прецртан приказ на ловна сцена од пештерите во карстниот предел Марос-Пангкеп|image1=Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg|width1=200|caption1=Се проценува дека пештерните цртежи што прикажуваат лов на диви свињи во карстниот предел Марос-Пангкеп на Сулавеси се стари најмалку 43.900 години (2014). Ова откритие е признаено како „најстариот познат приказ на раскажување приказни и најраниот пример за фигуративна уметност во човечката историја“.}} Најстарите познати слики се стари повеќе од 40.000-60.000 години ([[палеолитска уметност]]) и се пронајдени во пештерите во областа Марос ([[Сулавеси]], [[Индонезија]]). Тие се изработени од рачно изработени модели и едноставни геометриски форми.<ref name="Aubert2014">M. Aubert et al., "Pleistocene cave art from Sulawesi, Indonesia", ''Nature'' vol. 514, pp. 223–227 (9 October 2014). "using uranium-series dating of coralloid speleothems directly associated with 12 human hand stencils and two figurative animal depictions from seven cave sites in the Maros karsts of Sulawesi, we show that rock art traditions on this Indonesian island are at least compatible in age with the oldest European art. The earliest dated image from Maros, with a minimum age of 39.9 kyr, is now the oldest known hand stencil in the world. In addition, a painting of a [[Babirusa|babirusa ('pig-deer')]] made at least 35.4 kyr ago is among the earliest dated figurative depictions worldwide, if not the earliest one. Among the implications, it can now be demonstrated that humans were producing rock art by ~40 kyr ago at opposite ends of the Pleistocene Eurasian world."</ref> Некои отпечатоци од раце се пронајдени во [[Тибет]] и датираат од околу 200.000 години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cbc.ca/radio/quirks/200-000-year-old-handprints-may-be-the-world-s-oldest-artwork-scientists-say-1.6188120|title=200,000-year-old handprints may be the world's oldest artwork, scientists say|last=Bob McDonald|date=September 24, 2021|work=cbc.ca|publisher=CBC Radio|accessdate=2024-05-09}}</ref> Во ноември 2018 година, научниците објавиле дека е откриена најстарата позната фигуративна уметничка слика, стара над 40.000 (можеби дури 52.000) години, на непознато животно, во пештерата [[Лубанг Џериџи Салех]] на [[Индонезија|индонезискиот]] остров [[Борнео]].<ref name="NYT-20181107-cz">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2018/11/07/science/oldest-cave-art-borneo.html|title=In Cave in Borneo Jungle, Scientists Find Oldest Figurative Painting in the World – A cave drawing in Borneo is at least 40,000 years old, raising intriguing questions about creativity in ancient societies.|last=Zimmer|first=Carl|date=7 November 2018|work=[[The New York Times]]|access-date=8 November 2018|author-link=Carl Zimmer}}</ref><ref name="NAT-20181107">{{Наведено списание|last=Aubert, M.|displayauthors=et al|date=7 November 2018|title=Palaeolithic cave art in Borneo|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=564|issue=7735|pages=254–257|bibcode=2018Natur.564..254A|doi=10.1038/s41586-018-0679-9|pmid=30405242}}</ref> Во декември 2019 година, биле откриени уште постари пештерски слики на кои е прикажан лов на свињи во карстниот регион Марос-Пангкеп во [[Сулавеси]], со проценета возраст од најмалку 43.900 години. Ова откритие било признаено како „најстариот познат приказ на раскажување приказни и најраниот пример на фигуративна уметност во човечката историја“.<ref>{{Наведено списание|last=Aubert|first=M.|displayauthors=et al.|date=11 December 2019|title=Earliest hunting scene in prehistoric art.|journal=Nature|volume=576|issue=7787|pages=442–445|bibcode=2019Natur.576..442A|doi=10.1038/s41586-019-1806-y|pmid=31827284|hdl-access=free}}</ref><ref name="NYT-20191211">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2019/12/11/science/cave-art-indonesia.html|title=Mythical Beings May Be Earliest Imaginative Cave Art by Humans – The paintings on an Indonesian island are at least 43,900 years old and depict humanoid figures with animal-like features in a hunting scene.|last=Ferreira|first=Becky|date=11 December 2019|work=[[The New York Times]]|access-date=12 December 2019}}</ref> Во 2021 година, била објавена пештерска уметност на свиња пронајдена во [[Сулавеси]], Индонезија, која датира од пред повеќе од 45.500 години.<ref>{{Наведено списание|last=Brumm|first=Adam|last2=Oktaviana|first2=Adhi Agus|last3=Burhan|first3=Basran|last4=Hakim|first4=Budianto|last5=Lebe|first5=Rustan|last6=Zhao|first6=Jian-xin|last7=Sulistyarto|first7=Priyatno Hadi|last8=Ririmasse|first8=Marlon|last9=Adhityatama|first9=Shinatria|date=2021-01-01|title=Oldest cave art found in Sulawesi|journal=Science Advances|language=en|volume=7|issue=3|bibcode=2021SciA....7.4648B|doi=10.1126/sciadv.abd4648|issn=2375-2548|pmc=7806210|pmid=33523879|doi-access=free}}</ref><ref name="NYT-20210113">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2021/01/13/science/cave-painting-indonesia.html|title=Pig Painting May Be World's Oldest Cave Art Yet, Archaeologists Say – The depiction of the animal on an Indonesian island is at least 45,500 years old, the researchers say.|last=Ferreira|first=Becky|date=January 13, 2021|work=[[The New York Times]]|access-date=January 14, 2021}}</ref> На 3 јули 2024 година, списанието ''„Nature“'' објавило истражувачки наоди кои укажуваат дека пештерските слики кои прикажуваат антропоморфни фигури во интеракција со свиња и се со димензии 91 на 38 см во [[Капампанганска пештера|Капампанганската пештера]] се стари приближно 51.200 години, што ги прави најстарите познати слики во светот.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Oktaviana|first=Adhi Agus|last2=Joannes-Boyau|first2=Renaud|last3=Hakim|first3=Budianto|last4=Burhan|first4=Basran|last5=Sardi|first5=Ratno|last6=Adhityatama|first6=Shinatria|last7=Hamrullah|last8=Sumantri|first8=Iwan|last9=Tang|first9=M.|date=2024-07-03|title=Narrative cave art in Indonesia by 51,200 years ago|journal=Nature|language=en|volume=631|issue=8022|pages=814–818|bibcode=2024Natur.631..814O|doi=10.1038/s41586-024-07541-7|issn=0028-0836|pmc=11269172|pmid=38961284|doi-access=free}}</ref><ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theartnewspaper.com/2024/07/04/oldest-example-of-figurative-art-found-in-indonesian-cave|title=Oldest example of figurative art found in Indonesian cave|last=Harris|first=Garreth|date=2024-07-04|work=The Art Newspaper|accessdate=2024-07-05}}</ref><gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|алт=Rock Shelters of Bhimbetka, rock painting, Stone Age, India| Карпести засолништа во [[Бимбетка]], [[Карпеста уметност|карпесто сликарство]], [[камено време]], [[Индија]] File:Lascaux2.jpg|алт=Lascaux, Horse| [[Ласко (пештера)|Ласко]], ''Коњ'' File:San_Painting,_Ukalamba_Drakensberge_1.JPG|алт=Eland, rock painting, Drakensberg, South Africa| ''[[Еланд (антилопа)|Еланд]]'', [[Карпеста уметност|карпеста слика]], Дракенсберг, Јужна Африка File:Lascaux_painting.jpg|алт=Lascaux, Bulls and Horses| [[Ласко (пештера)|Ласко]], ''Бикови и Коњи'' File:Rock_art_bull.jpg|алт=Spanish cave painting of Bulls| Шпанско [[пештерско сликарство]] на ''[[Домашно говедо|бикови]]'' File:Haljesta.jpg|алт=Petroglyphs, from Sweden, Nordic Bronze Age (painted)| [[Петроглиф]]и, од Шведска, нордиско бронзено време File:Lascaux_04.jpg|алт=Lascaux, Aurochs (Bos primigenius primigenius)| [[Ласко (пештера)|Ласко]], тур (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|алт=Pictographs from the Great Gallery, Canyonlands National Park, Horseshoe Canyon, Utah, c. 1500 BCE| [[Пиктографи]] од Големата галерија, Национален парк Канјонлендс, Кањон Хорсшу, [[Јута]], околу 1500 година п.н.е. File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|алт=Cueva de las Manos (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC| [[Куева де лас Манос]] (шпански за Пештерата на рацете) во провинцијата Санта Крус во Аргентина, в. 7300 п.н.е File:Bradshaw_rock_paintings.jpg|алт=Gwion Gwion rock paintings found in the north-west Kimberley region of Western Australia c. 15,000 BC| Карпести цртежи Гвион Гвион пронајдени во северозападниот регион Кимберли во Западна Австралија околу 15.000 година п.н.е.<ref name="date">{{Наведување|last=Tacon|first=Paul|last2=Mulvaney|first2=Ken|last3=Fullagar|first3=Richard|last4=Head|first4=Lesley|title=Bradshaws' – an eastern province?|journal=Rock Art Research|volume=16|number=2|pages=127–129|year=1999}}</ref> </gallery> Во [[Старо камено време|палеолитското]] време, претставувањето на луѓето во пештерските слики било ретко. Најчесто, биле сликани животни, и тоа не само животни кои се користеле како храна, туку и животни кои биле силни по природа, како [[Носорог|носорозите]] или големите [[мачки]], како во пештерата [[Шове]]. Понекогаш биле цртани и знаци како точки. Ретките претстави на луѓе вклучуваат отпечатоци од раце и модели добиени со нивно оцртување, како и фигури што прикажуваат хибриди човек-животно. Пештерата Шове во департманот [[Ардеш]] во [[Департмани во Франција|Франција]] ги содржи најважните зачувани пештерски слики од палеолитскиот период, насликани околу 31.000 година п.н.е. Сликите во пештерата [[Алтамира]] во [[Шпанија]] биле направени од 14.000 до 12.000 година п.н.е. и прикажуваат, меѓу другото, [[бизон]]и. Салата на бикови во [[Ласко (пештера)|Ласко]], [[Дордоња]], Франција, е една од најпознатите пештерски слики и датира од околу 15.000 до 10.000 година п.н.е. Доколку сликите имаат некакво значење, тоа сè уште е непознато. Пештерите не биле во населено подрачје, па затоа можеби се користеле за сезонски ритуали. Животните се придружени со знаци кои укажуваат на можна употреба на магија. Симболите слични на стрелки во Ласко понекогаш се толкуваат како да се користат како [[календар]]и или алманаси, но доказите остануваат неубедливи.<ref>M. Hoover, "Art of the Paleolithic and Neolithic Eras", from ''Art History Survey 1'', San Antonio College (July 2001; accessed 11 June 2005).</ref> Најважното дело од [[Средно камено време|мезолитскиот период]] е „''Воините кои маршираат“'', карпеста слика во Сингле де ла Мола, [[Кастељон (покраина)|Кастелон]], [[Шпанија]], која датира од околу 7000 до 4000 година п.н.е. Техниката што се користела веројатно била плукање или дување на пигментите врз карпата. Сликите се доста натуралистички, иако стилизирани. Фигурите не се тридимензионални, иако се преклопуваат. Најраните познати индиски слики се карпестите слики од [[праисторија]]та, [[петроглиф]]ите пронајдени на места како Карпестите засолништа на [[Бимбетка]], а некои од нив се постари од 5500 година п.н.е. Ваквите дела продолжиле и по неколку милениуми, во 7 век, резбаните столбови од [[Пештери Аџанте|Аџанте]], држава [[Махараштра]], претставуваат одличен пример за индиско сликарство. Боите, претежно различни нијанси на црвена и портокалова, биле добивани од минерали. == Источно сликарство == {{multiple image|direction=vertical|footer=Ѕидни слики што го прикажуваат дворскиот живот во гробницата на Сју Сјенсју, династија Северен Ќи, 571 г. н.е., лоцирана во Таијуан, провинција Шанси, Кина.|footer_align=left|image1=Paintings on north wall of Xu Xianxiu Tomb.jpg|width1=220|caption1=|image2=Paintings on east wall of Xu Xianxiu Tomb.jpg|width2=220|caption2=|image3=Paintings on west wall of Xu Xianxiu Tomb.jpg|width3=220|caption3=}} [[File:Changshadragon.jpg|мини| ''Свилена слика на која е прикажан човек кој јава змеј'', слика на [[свила]], датирана од 5-ти до 3-ти век п.н.е.]] Историјата на источното сликарство вклучува широк спектар на влијанија од различни култури и религии. Развојот на [[Источно сликарство|источното сликарство]] историски е паралелен со оној на [[Западно сликарство|западното сликарство]], генерално неколку века порано. Африканската уметност, еврејската уметност, [[Исламска уметност|исламската уметност]], индонезиската уметност, индиската уметност,<ref>{{Наведени вести|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05EED91E3CF933A25754C0A962958260&sec=&spon=&pagewanted=2|title=Holland Cotter|work=NY Times|access-date=27 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809021204/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05EED91E3CF933A25754C0A962958260&sec=&spon=&pagewanted=2|archive-date=9 August 2014}}</ref> кинеската уметност, корејската уметност и јапонската уметност имале значајно влијание врз западната уметност и обратно. [[Кинеско сликарство|Кинеското сликарство]] е едно од најстарите постојани уметнички традиции во светот. Најраните слики не биле репрезентативни, туку украсни; тие се состоеле од шари или дизајни, а не од слики. Раната грнчарија била насликана со спирали, цик-цак линии, точки или животни. Дури за време на [[Период на завојуваните држави|периодот на завојуваните држави]] (403–221 п.н.е.) уметниците почнале да го претставуваат светот околу нив. [[Јапонско сликарство|Јапонското сликарство]] е една од најстарите и најрафинираните јапонски уметности, опфаќајќи широк спектар на жанрови и стилови. Историјата на јапонското сликарство е долга историја на синтеза и натпревар помеѓу домородната јапонска естетика и приспособување на увезените идеи. Корејското сликарство, како независна форма, започнало околу 108 година п.н.е., околу падот на Кочосон, што го прави едно од најстарите во светот. Уметничкото дело од тој временски период се развило во различни стилови што го карактеризирале периодот на Трите кралства на Кореја, особено сликите и фреските што ги красат гробниците на кралското семејство Когурјо. За време на периодот на Трите кралства и за време на [[Корјо|династијата Корјо]], корејското сликарство се карактеризирало првенствено со комбинација од предели во корејски стил, црти на лицето, теми центрирани на [[будизмот]] и акцент на небесното набљудување, што било олеснето од брзиот развој на корејската астрономија. === Источноазиско сликарство === {{Панорама|Along the River During the Qingming Festival (Qing Court Version).jpg|950|Панорама на ''[[Крај реката за време на Ќингминг]]'', римејк од 18 век на оригиналот на династијата Сунг од 12 век од кинескиот уметник [[Џанг Ѕедуан]]. Оригиналната слика на Џанг е почитувана од научниците како „едно од најголемите ремек-дела на кинеската цивилизација."<ref>{{cite web|url=https://blogs.wsj.com/scene/2010/11/12/too-hot-a-ticket-river-of-wisdom/|title='River of Wisdom' is Hong Kong's hottest ticket|author=Seno, Alexandra A.|work=[[The Wall Street Journal]]|date=2 November 2010}}</ref>}} [[File:China_qing_blue.JPG|мини| Кинески насликан ќуп од [[Хан (династија)|периодот на Хан]] (202 п.н.е. - 9 н.е.)]] Кина, Јапонија и Кореја имаат силна традиција во сликарството, која е исто така многу поврзана со уметноста на [[калиграфија]]та и гравурата (толку многу што тоа најчесто се смета за сликарство). Традиционалното сликарство на [[Далечниот Исток]] се карактеризира со техники на основа на вода, помалку реализам, „елегантни“ и стилизирани теми, графички пристап кон прикажувањето, важноста на белиот простор (или негативниот простор) и претпочитање на пределот (наместо човечката фигура) како субјект. Освен мастилото и бојата на свилени или хартиени свитоци, златото било исто така вообичаен медиум во насликаните источноазиски уметнички дела. Иако свилата била донекаде скап медиум за сликање во минатото, пронаоѓањето на хартијата во текот на 1 век од н.е. од страна на евнухот на ханскиот двор, [[Цај Лун]], обезбедило не само евтин и широко распространет медиум за пишување, туку и евтин и широко распространет медиум за сликање (што го направило подостапен за јавноста). Идеологиите на [[конфуцијанство]]то, [[Таоизам|даоизмот]] и [[Будизам|будизмот]] одиграле голема улога во источноазиската уметност. Сликарите од средновековната [[Сунг (династија)|династија Сунг]], како што е Лин Тингуи и неговото ''„Перење Луохан“'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectId=1691|title=Open F-S: Sketch after Cecil Lawson's Swan and Iris|work=Freer – Sackler|archive-url=https://web.archive.org/web/20070611100744/http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectId=1691|archive-date=11 June 2007}}</ref> (сместено во Смитсоновата уметничка галерија) од 12 век се одлични примери на будистички идеи споени во класичната кинеска уметност. На втората слика на свила, ќелавите будисти Луохан се прикажани во практична атмосфера каде што перат алишта покрај река. Сепак, самата слика е визуелно зачудувачка, со Луохан прикажан со богати детали и светли, непроѕирни бои во контраст со маглива, кафеава и блага шумовита средина. Исто така, врвовите на дрвјата се обвиткани во вртложна магла, обезбедувајќи го вообичаениот „негативен простор“ споменат погоре во Источноазиската уметност. Во „Јапонизмот“, постимпресионистите од крајот на 19 век како [[Винсент ван Гог|Ван Гог]] и [[Анри де Тулуз-Лотрек]], и тоналистите како Џејмс Мекнил Вислер, се восхитувале на јапонските уметници од [[Укијо-е]] од почетокот на 19 век како [[Кацушика Хокусаи|Хокусаи]] (1760–1849) и [[Хирошиге]] (1797–1858) и биле под нивно влијание.<gallery widths="180"> File:Lacquer_painting_from_Ch'u_State.jpg|алт=A lacquerware painting from the State of Chu (704–223 BC)| Лакирана слика од [[Чу (држава)|државата Чу]] (704–223 п.н.е.) File:Western_Han_Dynasty_Woman,_Han_Tomb_in_Sian,_Shensi.jpg|алт=Fresco of a Chinese woman, Western Han (202 BC – 9 AD)| Фреска на Кинескиња, [[Хан (династија)|Хански период]] (202 п.н.е. – 9 н.е.) File:Guardians_of_Day_and_Night,_Han_Dynasty.jpg|алт=Paintings of guardian spirits, Han dynasty (202 BC – 220 AD)| Слики на духови чувари, [[Хан (династија)|Хански период]] (202 п.н.е. – 220 н.е.) File:Sun_Quan_Tang.jpg|алт=Emperor Sun Quan by Yan Liben (600–673 AD), Tang dynasty| Царот Суен Ќуен од Јан Либен (600–673 н.е.), [[Танг (династија)|тангски период]] File:Hangan03.jpg|алт=Night-Shining White, by Han Gan (8th century), Tang dynasty| Бело што сјае во ноќта, од Хан Ган (8 век), [[Танг (династија)|тангски период]] File:EightySevenCelestials3.jpg|алт=Eighty-Seven Celestials, by Wu Daozi (685–758), Tang dynasty| Осумдесет и седум небесни, од Ву Даоѕе (685–758), [[Танг (династија)|тангски период]] File:Songhuizong4.jpg|алт=Golden Pheasant and Cotton Rose, by Emperor Huizong of Song (1100–1126 AD), Song dynasty| ''Златен фазан и памучна роза'', од царот Хуејѕунг (1100–1126 н.е.), [[Сунг (династија)|сунгски период]] File:Ma_Lin_010.jpg|алт=A Man and His Horse in the Wind, by Zhao Mengfu (1254–1322 AD), Chinese| ''Човек и неговиот коњ на ветрот'', од Џао Менгфу (1254–1322 н.е.), [[Сунг (династија)|сунгски период]] File:SesshuToyo.jpg|алт=Shukei-sansui (Autumn Landscape), Sesshu Toyo (1420–1506), Japanese| Шукеј-сансуи (есенски предел), Сешу Тојо (1420–1506), јапонско сликарство File:Pine_Trees.jpg|алт=Pine Trees screen by Hasegawa Tōhaku (1539–1610), Japanese| ''Екранот „Борови дрвја“'' од Хасегава Тохаку (1539–1610), јапонско сликарство File:Hwangmyo.jpg|алт=A Cat and a Butterfly, by Kim Hong-do (1745–?), 18th century, Korean| ''„Мачка и пеперутка“'', од Ким Хонг-до (1745–?), 18 век, корејско сликарство File:Shunkeizu.jpg|алт=Hanging scroll by Kanō Tanyū (1602–1674), Japanese| Висечки свиток од Кано Танју (1602–1674), јапонски </gallery> ==== Кинеско сликарство ==== [[File:Ch'iu_Ying_001.jpg|лево|мини| ''Пролетно утро во палатата Хан'', од уметникот од периодот на Минг (1494–1552 н.е.)]] Најраните зачувани примери на кинеско насликано уметничко дело датирале од периодот на Завојуваните држави (481–221 п.н.е.), со слики на свила или гробни мурали на карпа, тула или камен. Тие често биле во едноставен стилизиран облик и во повеќе или помалку рудиментирани геометриски шари. Често прикажувале митолошки суштества, домашни сцени, сцени од трудот или дворски сцени исполнети со службеници на дворот. Уметничките дела во овој период и во последователните [[династија Ќин]] (221–207 п.н.е.) и [[Хан (династија)|династија Хан]] (202 п.н.е. – 220) не биле создадени како цел сами по себе или заради повисоко лично изразување; наместо тоа, уметноста била создадена за да ги симболизира и почитува погребните обреди, претставите на митолошките божества или духовите на предците итн. Во времето на династијата Хан постоеле слики на свила со дворски службеници и домашни сцени, како и сцени со мажи што ловеле на коњи или учествувале во воена парада. Се сликало и врз тридимензионални уметнички дела, како фигурини и статуи, како што се првобитно насликаните бои што ги покривале статуите на војниците и коњите од [[Теракотна војска|Теракотната војска]]. Во општествената и културната средина на древната [[Источна династија Ѓин]] (316–420), со седиште во Нанџјинг на југ, сликарството станало едно од официјалните занимања на [[Конфуцијанство|конфуцијански]] образованите бирократски службеници и [[аристократија|аристократите]] (заедно со свирењето музика, пишувањето украсна [[калиграфија]], како и пишувањето и рецитирањето поезија). Сликарството станало вообичаена форма на уметничко самоизразување, а во овој период сликарите на дворот или во елитните општествени кругови биле оценувани и рангирани од своите колеги. [[File:Zhang Shengwen. L'enseignement de Bouddha Sakyamuni.jpg|thumb|upright=1.3|''[[Гаутама Буда|Буда Шакјамуни]]'', 1173–1176, период на династија Сунг]] Создавањето на класичното кинеско пејзажно сликарство во голема мера му се припишувало на уметникот од [[Источна династија Ѓин|Источната династија Ѓин]] [[Гу Кајџе]] (344–406), еден од најпознатите уметници во кинеската историја. Како издолжените свиткани сцени на Кајџи, кинеските уметници од [[Танг (династија)|династијата Танг]] (618–907), како [[Ву Даоѕе]], сликале живописни и многу детални уметнички дела на долги хоризонтални рачни свитоци (кои биле многу популарни за време на Танг), како неговото ''Осумдесет и седум небесни луѓе''. Насликаните уметнички дела од периодот Танг се однесувале на ефектите на идеализирана пејзажна средина, со мал број предмети, луѓе или активности, како и со монохроматски карактер (на пример, муралите во гробницата на принцот Јиде во мавзолејот Ќанлинг). Постоеле и фигури како раниот сликар од периодот на династијата Танг [[Џан Ѕеќен]], кој сликал извонредни пејзажи кои биле далеку пред своето време во прикажувањето на реализмот. Сепак, пејзажната уметност воопшто не достигнала повисоко ниво на зрелост и реализам сè до периодот на [[Пет династии и Десет кралства]] (907–960). Во тоа време постоеле исклучителни пејзажни сликари како [[Дунг Јуен]] како и уметници кои сликале поживописни и пореалистични претстави на домашни сцени, како [[Гу Хунгџунг]] и неговото ''Ноќни веселби на Хан Сиѕај''. [[File:Loquats and Mountain Bird.jpg|thumb|left|''Локуми и планинска птица'', анонимен уметник од [[династија Јужен Сонг|династијата Јужен Сонг]]; сликите во стил на листовиден албум, како оваа, биле популарни во Јужен Сонг (1127–1279).]] За време на кинеската [[Јужна династија Сунг|династија Сунг]] (960–1279), не само што пејзажната уметност била унапредена, туку и портретното сликарство станало постандардизирано и пософистицирано од порано а својата класична зрелост ја достигнало за време на [[Минг (династија)|династијата Минг]] (1368–1644). Во текот на доцниот XIII и првата половина на XIV век, Кинезите под [[Монголи|монголски]] контролираната [[Јуен (династија)|династија Јуен]] не смееле да заземаат повисоки владини функции (кои биле резервирани за Монголите или за други етнички групи од Средна Азија), а царскиот испит привремено бил прекинат. Многу кинески образувани конфуцијанци, кои веќе немале професија, се свртеле кон сликарството и театарот, па периодот Јуан станал една од најживописните и најплодните епохи за кинеската уметност. Таков пример бил [[Ќен Сјуен]] (1235–1305), кој бил службеник на династијата Сунг, но од патриотизам одбил да служи на дворот на Јуен и се посветил на сликарството. Примери за извонредната уметност од овој период ги вклучувале богатите и детални насликани мурали во палатата Јонглe,<ref>{{cite web |url=[http://www.chinaculture.org/gb/en_artqa/2003-09/24/content_39769.htm](http://www.chinaculture.org/gb/en_artqa/2003-09/24/content_39769.htm) |title=Yongle Palace Mural |access-date=2007-03-23 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20070405094841/http://www.chinaculture.org/gb/en_artqa/2003-09/24/content_39769.htm](https://web.archive.org/web/20070405094841/http://www.chinaculture.org/gb/en_artqa/2003-09/24/content_39769.htm) |archive-date=5 April 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=[http://www.tcc.leidenuniv.nl/index.php3?m=245&c=55|title=Chinastudies](http://www.tcc.leidenuniv.nl/index.php3?m=245&c=55|title=Chinastudies) – bacheloropleiding – Geesteswetenschappen – Humanities – Universiteit Leiden|website=[www.tcc.leidenuniv.nl|date=19](http://www.tcc.leidenuniv.nl|date=19) September 2002 |access-date=23 March 2007|archive-date=19 May 2007|archive-url=[https://web.archive.org/web/20070519145610/http://www.tcc.leidenuniv.nl/index.php3?m=245&c=55}}](https://web.archive.org/web/20070519145610/http://www.tcc.leidenuniv.nl/index.php3?m=245&c=55}})</ref> или „Дачуњанг палатата на долговечноста“, од 1262 година, место на [[Светско наследство на УНЕСКО|Светско наследство]] на [[УНЕСКО]]. [[File:Emperor Qianlong reading.jpg|thumb|[[Цар Циенлун]] практикува [[калиграфија]], средина на XVIII век.]] Иако високото ниво на стилизација, мистичната привлечност и надреалната елеганција често биле претпочитани пред реализмот, почнувајќи од средновековната династија Сонг постоеле многу кинески сликари кои, тогаш и подоцна, прикажувале сцени од природата кои биле живописно реалистични. Подоцнежните уметници од династијата Минг го следеле акцентот на династијата Сунг врз сложените детали и реализмот на предметите во природата, особено во прикажувањето на животни (како патки, лебеди, врапчиња, тигри итн.) меѓу површини со светло обоени цвеќиња и грмушки и шуми (добар пример е анонимната слика од династијата Минг ''Птици и сливови'',<ref>{{cite web|url=[http://www.asia.si.edu/collections/zoomObject.cfm?ObjectId=4693|archive-url=https://web.archive.org/web/20070704090030/http://www.asia.si.edu/collections/zoomObject.cfm?ObjectId=4693|archive-date=2007-07-04|title=Chinese](http://www.asia.si.edu/collections/zoomObject.cfm?ObjectId=4693|archive-url=https://web.archive.org/web/20070704090030/http://www.asia.si.edu/collections/zoomObject.cfm?ObjectId=4693|archive-date=2007-07-04|title=Chinese) Art | Birds and plum-blossoms | F1909.246j|website=[www.asia.si.edu](http://www.asia.si.edu)}}</ref> сместена во галеријата Фрир при музејот Смитсонијан во Вашингтон). Постоеле многу познати уметници од династијата Минг; [[Ќиу Јинг]] бил одличен пример за врвен сликар од периодот на Минг (познат дури и во своето време), кој во своите дела користел домашни сцени, раздвижени дворски сцени и сцени од природата со речни долини и стрмни планини обвиени со магла и вртложни облаци. За време на династијата Минг постоеле и различни и сопернички уметнички школи поврзани со сликарството, како школата Ву. Класичното кинеско сликарство продолжило и во раниот модерен период на [[династија Ќинг|династијата Ќинг]], со високо реалистични портрети какви што се гледале во доцната династија Минг од почетокот на XVII век. Портретите на [[Kangxi Emperor|царот Кангси]], [[Yongzheng Emperor|царот Јонгџенг]] и [[Qianlong Emperor|царот Ќенлун]] биле одлични примери за реалистично кинеско портретно сликарство. За време на владеењето на Ќенлун и во текот на XIX век, европските [[барок]]ни стилови на сликарство имале забележливо влијание врз кинеското портретно сликарство, особено во насликаните визуелни ефекти на осветлување и сенчење. Исто така, источноазиските слики и другите уметнички дела (како [[порцелан]]от и лакираните предмети) биле високо ценети во Европа од првичните контакти во XVI век. ===== Кинеско маслено сликарство ===== Западните техники на [[маслено сликарство]] почнале да навлегуваат во Кина во XIX век, станувајќи распространети меѓу кинеските уметници и студентите по уметност на почетокот на XX век, што се совпаѓало со зголеменото поврзување на Кина со Западот. Уметници како [[Ли Тјефу]], [[Хунг Ји]], [[Су Бејхунг]], [[Јен Венлианг]], [[Лин Фенгмјен]], [[Фанг Ганмин]], [[Пан Јулианг]] заминувале во странство, главно во Париз и Токио, за да ја изучуваат западната уметност. Преку нив, уметничките движења како [[импресионизам]], [[кубизам]], [[фовизам]] и [[постимпресионизам]] се развивале и цветале во Кина, сè додека не биле прекинати од Втората светска војна и создавањето на Народна Република Кина, кога модернистичките уметнички стилови биле сметани за несоодветни со преовладувачките политички идеали, а реализмот бил единствената прифатлива уметничка форма. Сепак, наследството од блиската поврзаност со западната уметност на почетокот на XX век продолжило. Сликарството со масло останало важно средство на кинеската уметничка сцена; традиционалното кинеско сликарство со туш исто така било променето како резултат на тоа. <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="8"> File:Li-tiefu-portrait-of-madame-liu.jpg|''Портрет на госпоѓа Лиу'', (1942) [[Ли Тјефу]], масло на платно File:Litiefu1904.jpg|''Портрет на Канг Јувеј'' (1904) [[Ли Тјефу]], масло на платно File:XuBeiHongMdmCheng.jpg|''Портрет на госпоѓа Ченг'' (1941), масло на даска, [[Су Бејхунг]] </gallery> ==== Јапонско сликарство ==== {{main|Јапонско сликарство}} [[File:Geiami - Viewing a Waterfall.jpeg|thumb|upright=.6|[[Муромачки период]], [[Шингеј]] (1431–1485), ''Гледање на водопад'', музејот Незу, Токио.<ref>{{cite web |url=[http://www.nezu-muse.or.jp/syuuzou/kaiga/10169.html](http://www.nezu-muse.or.jp/syuuzou/kaiga/10169.html) |title=観瀑図 |access-date=2007-06-08 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20070927105016/http://www.nezu-muse.or.jp/syuuzou/kaiga/10169.html](https://web.archive.org/web/20070927105016/http://www.nezu-muse.or.jp/syuuzou/kaiga/10169.html) |archive-date=27 September 2007}}</ref>]] Јапонското сликарство (絵画) било една од најстарите и најусовршените форми на [[Јапонска уметност|јапонската уметност]] и опфаќало широк спектар на жанрови и стилови. Како и јапонската уметност воопшто, јапонското сликарство се развивало низ долга историја на синтеза и натпреварување меѓу автохтоната јапонска [[естетика]] и приспособувањето на увезените идеи. [[Укијо-е]], или „слика на плутачкиот свет“, бил жанр на јапонски [[дрвопис|дрворези]] и слики создадени меѓу XVII и XX век, со мотиви на пејзажи, театар и квартови на куртизани. Тој бил главниот уметнички жанр на [[дрвопис во Јапонија|јапонското дрвописно печатење]]. Јапонската графика, особено од [[Едо (период)|периодот Едо]], извршила огромно влијание врз [[француско сликарство|француското сликарство]] во текот на XIX век. Во XIX век, јапонските сликари развиле нова сликарска техника наречена ''ега'', која во голема мера позајмувала од западните сликарски техники и материјали; меѓу позначајните уметници биле [[Харада Наоџиро]], [[Фуџишима Такеџи]] и [[Курода Сејки]]. ==== Корејско сликарство ==== {{main|Корејско сликарство}} Корејското сликарство, како независна форма, започнало околу 108 п.н.е., околу падот на [[Стар Кочосон|Кочосон]], со што станало едно од најстарите во светот. Уметноста од тој период се развила во различните стилови што го карактеризирале периодот на [[Три кралства на Кореја|Трите кралства на Кореја]], особено сликите и фреските што ги украсувале гробниците на кралското семејство на [[Когурјо]]. Во текот на периодот на Трите кралства и низ [[династија Корјо|династијата Корјо]], корејското сликарство првенствено се карактеризирало со комбинација на пејзажи во корејски стил, црти на лицето, теми поврзани со будизмот и нагласок на набљудувањето на небесните тела, што било овозможено од брзиот развој на корејската астрономија. Дури во [[династија Чосон|династијата Чосон]] конфуцијанските теми почнале да се вкоренуваат во корејските слики, користејќи се во склад со домородните елементи. Историјата на корејското сликарство се карактеризирала со употреба на монохроматски дела со црна четка, често на хартија од црница или свила. Овој стил бил очигледен во „минхва“, или шарената народна уметност, сликите во гробниците и ритуалните и фестивалските уметности, во кои и во двата случаи била застапена широка употреба на бои. === Јужноазиско сликарство === <gallery widths=180> Image:Indischer Maler um 850 001.jpg|''Пловечки фигури кои танцуваат'', [[мурал]] од околу 850 година. File:Akbar Being Received by Khan Kilan, the Governor of Nagaur, in 1570, Akbarnama.jpg|[[Могулско сликарство]], [[Акбар]] го прима [[Кан Килан]], гувернерот на [[Нагаур]], во 1570 година, [[Акбарнама]] File:Farrukh Beg. Sultan Ibrahim Adil Shah II Khan hawking. Page from St. Petersburg Album. Bijapur ca.1590-95 (28,7x15,6cm) Institute of Oriental Studies St. Petersburg.jpg|[[Деканско сликарство]]; младиот [[Ибрахим Адил Шах II]] лови со сокол, околу 1590 година File:Yudishthira wrestling with Karna.jpg|[[Могулско сликарство]], [[Јудиштира]] се бори со Карна, 1598 File:Indian - Single Leaf of a Nilgai - Walters W865.jpg|[[Могулско сликарство]], [[нилгај]], 1625–1650 File:Emperor Shah Jahan, 1628.jpg|Царот [[Шах Џахан]] и синовите, околу 1628 година или подоцна. Могулските портрети обично користеле профилен приказ. Image:Indischer Maler um 1750 (III) 001.jpg|''Дама која слуша музика'', околу 1750 година. Image:Radha and Krishna in Discussion.jpg|Слика во стилот Бахсоли на Радха и Кришна во разговор, околу 1730 година. File:Sultan-Ibrahim-Adil-Shah-II-of-Bijapur. Miniature. Deccan, Bijapur; c. 1590. The David Collection. (cropped).jpg|[[Деканско сликарство]], султанот [[Ибрахим Адил Шах II]] од [[Биџапур]], околу 1590 година. Приказ од три четвртини кој остава моќен и жив впечаток на прикажаната личност, иако му недостасуваат и могулската прецизност и многу кохерентното моделирање на површините. File:Bichitr - Portrait of Raja Jagat Singh of Nurpur (reigned 1618-46) - 2013.324 - Cleveland Museum of Art.tif|[[Могулско сликарство|Могулски портрет]] на раџа Џагат Синг од Нурпур (владеел 1618–1646), веројатно 1619 година File:Clevelandart 2018.90.jpg|[[Пахарско сликарство]], [[Чамба]], околу 1665 година, воин се качува на својот коњ Image:Meister des Porträts des Govardhân Chand 001.jpg|Портрет на Говардан Чанд, во стилот на [[Пахарско сликарство|пахарското сликарство]], околу 1750 година. File:Unknown, Kangra, India - Krishna Fluting to the Milkmaids - Google Art Project.jpg|[[Канграско сликарство]], околу 1775 година, [[Кришна]] свири на својата флејта за [[гопи]]те Image:Ravi Varma-Ravana Sita Jathayu.jpg|Равана го убива Џатају; заробената Сита очајува, од [[Раџа Рави Варма]] Image:Akbar and Tansen visit Haridas.jpg|''Акбар и Тансен го посетуваат Харидас во Вриндаван'', Раџастански стил, околу 1750 година. File:India, Pahari Hills, Bilaspur school, 18th century - Krishna Summoning the Cows - 1989.339 - Cleveland Museum of Art.tif|Кришна ги повикува кравите, [[Пахарско сликарство]], [[Кахлур|Биласпур]], XVIII век Image:Indischer Maler um 1760 001.jpg|Маж со деца, во стилот на [[Пахарско сликарство|пахарското сликарство]], 1760 година. File:Maker unknown, India - Crimson Horned Pheasant (Satyr Tragapan) - Google Art Project.jpg|[[Сликарство во стилот Компани]], 1770-тите, црвенорог фазан ([[сатирски трагопан]]) Image:Indischer Maler um 1770 001.jpg|''Радха го апси Кришна'', во стилот на [[Пахарско сликарство|пахарското сликарство]], 1770 година. Image:Indischer Maler von 1780 001.jpg|''Рама и Сита во шумата'', во стилот на [[Пахарско сликарство|пахарското сликарство]], 1780 година. File:Unknown Indian - Rama, Lakshmana, and Sita Cooking and Eating in the Wilderness - Google Art Project.jpg|Доцно [[Канграско сликарство]], 1815/1825, [[Рама]], [[Лакшмана]] и [[Сита]] File:16 Kota Ram Singh II Tiger Hunting. Kotah, c 1830-1840, Cleveland MOA.jpg|Доцно [[Раџпутско сликарство]], [[Кота (град)|Кота]], околу 1830-тите, Рам Синг II лови тигар </gallery> ==== Индиско сликарство ==== [[File:Bhimbetka.JPG|thumb|[[Карпести засолништа Бимбетка]], [[карпеста уметност]], [[камено време]], Индија]] {{main|Индиско сликарство|Могулско сликарство}} Индиските слики историски се вртиле околу религиозните божества и кралевите. Индиската уметност била заеднички назив за неколку различни уметнички школи што постоеле на [[Индиски Потконтинент|Индискиот Потконтинент]]. Сликите се разликувале од големите фрески во [[Пештери Аџанте|Аџанте]] до сложените [[Могулско сликарство|могулски]] минијатурни слики и метално украсените дела од школата Танџор. Сликите од [[Гандара]]–[[Таксила]] биле под влијание на [[персиска уметност|персиските]] дела од запад. Источниот стил на сликање главно се развил околу уметничката школа Наланда. Делата главно биле инспирирани од различни сцени од [[индиска митологија|индиската митологија]]. ===== Историја ===== [[File:Aurangabad - Ajanta Caves (13).JPG|thumb|left|Фреска од пештерата 1 во Аџанта]] Најраните индиски слики се карпестите слики од [[праисторија|праисториското]] време, [[петроглиф]]ите какви што биле пронајдени на места како [[Карпести засолништа Бимбетка|карпестите засолништа во Бимбетка]], а некои од нив биле постари од 5500 п.н.е. Таквите дела продолжиле да се создаваат и по неколку милениуми; во VII век, издлабените столбови во [[пештери Аџанта|Аџанта]], во денешната сојузна држава [[Махараштра]], претставуваат одличен пример за индиското сликарство, а боите, главно различни нијанси на црвена и портокалова, биле добивани од минерали. [[Пештери Аџанте|Аџанте]] во Махараштра, Индија, се пештерски споменици издлабени во карпа кои датирале од II век п.н.е. и содржат слики и скулптури што се сметаат за [[Ремек-дело|ремек-дела]] и на будистичката религиозна уметност<ref>UNESCO World Heritage Site. [https://whc.unesco.org/en/list/242](https://whc.unesco.org/en/list/242) ''Ajanta Caves, India: Brief Description'']. Retrieved 27 October 2006.</ref> и на универзалната ликовна уметност.<ref>[[UNESCO]] International Council on Monuments and Sites. 1982. [https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf](https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf) ''Ajanta Caves: Advisory Body Evaluation'']. Retrieved 27 October 2006.</ref> ;Мадхубанско сликарство [[Мадхубанско сликарство]] бил стил на индиско сликарство кој се практикувал во регионот Митила во сојузната држава [[Бихар]], [[Индија]]. Потеклото на мадхубанското сликарство е обвиено во велот на древноста. ===== Могулско сликарство ===== [[File:Two Scribes Seated with Books and a Writing Table Fragment of a decorative margin Northern India.jpg|thumb|upright=1.4|left|Двајца писари седнати со книги и маса за пишување, фрагмент од украсна маргина, Северна Индија (могулска школа), околу 1640–1650]] [[Могулско сликарство|Могулското сликарство]] било посебен стил на [[индиско сликарство]], главно ограничен на илустрации во книги и изведуван во минијатурна форма, кој се појавил, се развил и го оформил својот облик во текот на периодот на [[Могулско Царство|Могулското Царство]], од XVI до XIX век. ===== Раџпутско сликарство ===== [[File:Durga Mahisasuramardini.JPG|thumb|upright|[[Богородица|Мајка божица]] Минијатурна слика во стилот на [[Пахарско сликарство|пахарското сликарство]], датирана од XVIII век. Пахарските и раџпутските минијатури споделувале многу заеднички одлики.]] [[Раџпутско сликарство|Раџпутското сликарство]] се развило и процветало во текот на XVIII век, на кралските дворови на [[Раџпутана]], Индија. Секое раџпутско кралство развило посебен стил, но со одредени заеднички одлики. Раџпутските слики прикажуваат различни теми, настани од еповите како што се [[Рамајана]] и [[Махабхарата]], животот на [[Кришна]], прекрасни предели и луѓе. Минијатурите се претпочитано средство во раџпутското сликарство, но некои ракописи исто така содржат раџпутски слики, а слики се изведувале дури и на ѕидовите на палатите, внатрешните простории на тврдините и хавелиите, особено на хавелиите во Шехаваџи. Боите се добивале од одредени минерали, растителни извори и школки од морски полжави, а се добивале и со обработка на скапоцени камења. Се користеле злато и сребро. Подготовката на посакуваните бои била долг процес, кој понекогаш траел со недели. Користените четки биле многу фини. ===== Танџавурско сликарство ===== [[Танџавурско сликарство|Танџавурското сликарство]] било важна форма на класичното [[Јужна Индија|јужноиндиско]] сликарство, родено во градот [[Танџавур]] во Тамил Наду. Уметничката форма датира од почетокот на IX век, период во кој доминирале владетелите од [[династија Чола|династијата Чола]], кои ги поттикнувале уметноста и книжевноста. Овие слики се познати по својата елеганција, богатите бои и вниманието посветено на деталите. Темите на повеќето од овие слики се [[хиндуизам|хиндуистичките]] богови и божици и сцени од [[хиндуистичка митологија|хиндуистичката митологија]]. Во современо време, овие слики станале многу барани сувенири за време на празничните пригоди во Јужна Индија. Процесот на изработка на тањорска слика вклучувал повеќе фази. Првата фаза опфаќала изработка на прелиминарна скица на сликата врз основата. Основата се состоела од платно залепено врз дрвена подлога. Потоа, креда во прав или [[цинк оксид]] се мешале со [[лепило]] растворливо во вода и се нанесувале врз основата. За да се направи основата помазна, понекогаш се користело благо [[абразив]]но средство. Откако ќе се изработел цртежот, се вршело украсување на накитот и облеката на прикажаните фигури со полускапоцени камења. За украсување на накитот се користеле и чипки или конци. Врз сето тоа се лепеле златни фолии. На крајот, [[боја|боите]] се користеле за додавање бои на фигурите на сликите. ===== Мадраска школа ===== За време на британското владеење во Индија, британската круна утврдила дека Мадрас има некои од најталентираните и најобразованите уметнички умови во светот. Бидејќи Британците воспоставиле и голема населба во и околу Мадрас, Џорџтаун бил избран за основање институт кој требало да одговори на уметничките очекувања на кралското семејство во Лондон. Така била создадена [[Мадраска уметничка школа|Мадраската уметничка школа]]. Во почетокот, традиционалните уметници биле ангажирани за изработка на извонредни видови мебел, метални предмети и куриозитети, а нивните дела биле испраќани во кралските палати на кралицата. За разлика од Бенгалската школа, каде што „копирањето“ било норма во наставата, Мадраската школа се развивала преку „создавање“ нови стилови, идеи и тенденции. ===== Бенгалска школа ===== {{main|Бенгалска уметничка школа}} [[File:Bharat Mata.jpg|right|thumb|''Бхарат Мата'' од [[Абаниндранат Тагоре]] (1871–1951), внук на поетот [[Рабиндранат Тагоре]] и пионер на движењето]] [[Бенгалска уметничка школа|Бенгалската уметничка школа]] била влијателен уметнички стил кој процветал во [[Британска Индија|Индија]] за време на [[Британски Раџ|Британскиот Раџ]] во почетокот на XX век. Таа била поврзана со индискиот национализам, но била промовирана и поддржувана и од многу британски администратори во областа на уметноста. Бенгалската школа се појавила како [[авангарда|авангардно]] и националистичко движење како реакција против стиловите на [[академска уметност|академската уметност]] што претходно биле промовирани во Индија, како од индиски уметници како [[Раџа Рави Варма]], така и во британските уметнички школи. По широко распространетото влијание на индиските духовни идеи на Запад, британскиот наставник по уметност [[Ернест Бинфилд Хејвел]] се обидел да ги реформира методите на настава во [[Калкутска уметничка школа|Калкутската уметничка школа]] преку поттикнување на учениците да имитираат [[Могулско сликарство|могулски]] минијатури. Ова предизвикало голема полемика, што довело до штрајк на учениците и поплаки во локалниот печат, вклучително и од националистите кои сметале дека тоа било чекор наназад. Хејвел бил поддржан од уметникот [[Абаниндранат Тагоре]], внук на поетот [[Рабиндранат Тагоре]]. Тагор насликал голем број дела под влијание на могулската уметност, стил за кој тој и Хејвел сметале дека ги изразувал специфичните духовни квалитети на Индија, наспроти „материјализмот“ на Западот. Најпознатата слика на Тагоре, ''Бхарат Мата'' (Мајка Индија), прикажувува млада жена со четири раце, во стилот на хиндуистичките божества, која држи предмети што ги симболизира националните стремежи на Индија. Подоцна Тагоре се обидел да воспостави врски со јапонски уметници како дел од стремежот да изгради паназиски модел на уметност. Влијанието на Бенгалската уметничка школа во Индија се намалило со ширењето на [[модернизам|модернистичките]] идеи во 1920-тите. Во периодот по независноста, индиските уметници покажале поголема приспособливост, бидејќи слободно позајмувале од европските стилови и слободно ги спојувале со индиските мотиви за создавање нови форми на уметност. Додека уметници како [[Френсис Њутн Соуза]] и [[Тајеб Мехта]] имале посилно западен пристап, други, како [[Ганеш Пајн]] и [[Макбул Фида Хусаин]], развиле целосно автохтони стилови на работа. Денес, по процесот на либерализација на пазарот во Индија, уметниците се изложени на меѓународната уметничка сцена, што им помага да создаваат понови форми на уметност кои дотогаш не биле видени во Индија. [[Џитиш Калат]] станал познат кон крајот на 1990-тите со своите слики кои биле и модерни и надвор од опсегот на генеричката дефиниција. Сепак, иако уметниците во Индија во новиот век се обидувале со нови стилови, теми и метафори, толку брзото признавање не би било можно без помошта на деловните куќи кои денес навлегуват во уметничкото поле како никогаш порано. ===== Современо индиско сликарство ===== {{main|Современо индиско сликарство}} [[Амрита Шер-Гил]] е индиска сликарка, понекогаш нарекувана индиската [[Фрида Кало]],<ref name="AmritaMaps">{{cite web |url=http://www.mapsofindia.com/who-is-who/art-culture/amrita-sher-gill.html |title=Amrita Sher-Gill |date=February 2018 |publisher= mapsofindia.com}}</ref> а денес се смета за важна жена сликарка на Индија во XX век, чија оставнина стои рамо до рамо со онаа на мајсторите на [[Бенгалска ренесанса|Бенгалската ренесанса]];<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19991017/iex17018.html |title=First Lady of the Modern Canvas |newspaper=[[The Indian Express]]|date=17 October 1999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305222544/http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19991017/iex17018.html |archive-date=5 March 2011 }}</ref><ref name="Indiawomenpainters">{{cite web|url=http://www.21stcenturyindianart.com/women.htm |title=Women painters |publisher=21stcenturyindianart.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20071220174924/http://www.21stcenturyindianart.com/women.htm |archive-date=20 December 2007 }}</ref> таа била и „најскапата“ жена сликарка во Индија.<ref>{{cite web |url=http://us.rediff.com/money/2007/dec/29art.htm |title=Most expensive Indian artists |publisher=us.rediff.com }}</ref> Денес, таа е меѓу „Деветте мајстори“, чии дела се прогласени за „уметнички богатства“ од страна на [[Археолошко истражување на Индија|Археолошкото истражување на Индија]] во 1976 и 1979 година,<ref>{{cite web|url=http://chdmuseum.nic.in/art_gallery/nine_masters.html |title=Nine Masters |publisher=[[Government Museum and Art Gallery, Chandigarh]] Official website |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204055532/http://chdmuseum.nic.in/art_gallery/nine_masters.html |archive-date=4 December 2007 }}</ref> а повеќе од 100 нејзини слики денес се изложени во [[Национална галерија на современа уметност|Националната галерија на модерна уметност]], [[Њу Делхи]].<ref>{{cite web |url=http://ngmaindia.gov.in/sh-amrita.asp |title= Showcase: Amrita Sher-Gil |publisher=National Gallery of Modern Art}}</ref> За време на колонијалниот период, западните влијанија почнале да имаат влијание и врз индиската уметност. Некои уметници развиле стил кој користел западни идеи за композиција, перспектива и реализам за прикажување индиски теми. Други, како [[Џамини Рој]], свесно црпеле инспирација од народната уметност. До времето на независноста во 1947 година, неколку уметнички школи во Индија обезбедувале пристап до современи техники и идеи. Биле основани галерии за претставување на овие уметници. Современата индиска уметност обично го покажувала влијанието на западните стилови, но често била инспирирана од индиски теми и слики. Главните уметници почнувале да стекнуваат меѓународно признание, најпрвин меѓу индиската дијаспора, но и меѓу неиндиската публика. [[Група на прогресивни уметници]], основана кратко по осамостојувањето на Индија во 1947 година, имала цел да воспостави нови начини на изразување на Индија во постколонијалната ера. Основачи биле шест истакнати уметници – К. Х. Ара, С. К. Бакре, Х. А. Гаде, М. Ф. Хусаин,С. Х. Раза, и Френсис Њутн Соуза иако групата била распуштена во 1956 година, таа имала длабоко влијание врз промената на изразниот јазик на индиската уметност. Речиси сите главни индиски уметници во 1950-тите биле поврзани со групата. Меѓу оние кои денес се познати, се: Бал Чабда, [[Маниши Деј]], [[Мукул Деј]], [[Васудео С. Гајтонде|В. С. Гајтонде]], [[Рам Кумар (уметник)|Рам Кумар]], [[Тајеб Мехта]] и [[Акбар Падамси]]. Други познати сликари како Џахар Дасгупта, Прокаш Кармакар, [[Џон Вилкинс (индиски уметник)|Џон Вилкинс]], Нарајанан Рамачандран и Биџон Чаудхури ја збогатиле уметничката култура на Индија. Тие станале икони на современата индиска уметност. Историчарите на уметност, како професорот Рај Ананд Кришна, исто така се осврнува на делата на современите уметници кои го одразувале индискиот етос. Гита Вадера била пофалувана за пренесувањето на сложени индиски духовни теми на платно, како суфиската мисла, Упанишадите и [[Бхагавад Гита]]. Индиската уметност добила поттик со [[Економски либерализам|економската либерализација]] на земјата од почетокот на 1990-тите. Уметниците од различни области тогаш почнале да внесуваат разновидни стилови на работа. Во Индија по либерализацијата, многу уметници се етаблирале на меѓународниот уметнички пазар, како апстрактниот сликар [[Натвар Бхавсар]], фигуративниот уметник [[Деваџјоти Рој]] и вајарот [[Аниш Капур]], чии монументални [[постминимализам|постминималистички]] дела привлекле внимание со својата огромна големина. Во САД и Европа биле отворени и многу уметнички куќи и галерии за претставување на индиски уметнички дела. === Југоисточна Азија === ==== Индонезиско сликарство ==== {{Main|Индонезиско сликарство}} [[File:GuaTewet tree of life-LHFage.jpg|thumb|upright|left|Отпечатоци од раце во пештерната слика „Дрво на животот“ во Гуа Тевет, [[Калимантан]], [[Индонезија]]]] Најстарите познати [[Пештерско сликарство|пештерски слики]] се стари повеќе од 44.000–50.000 години и биле пронајдени во пештери во округот Марос ([[Сулавеси]], Индонезија). Најстариот вид пештерни слики биле отпечатоци од раце и едноставни геометриски форми; најстарите неспорни примери на [[фигуративна уметност|фигуративни]] пештерни слики се нешто помлади, стари околу 35.000 години.<ref name=Aubert2014/> Откривањето на тогаш најстарата позната слика на фигуративна уметност, стара повеќе од 40.000 (можеби дури 52.000) години, на непознато животно, било извршено во пештерата [[Лубанг Џериџи Салех]]. Меѓутоа, во декември 2019 година, пештерните слики со фигуративни претстави на лов на свињи во Марос-Пангкеп во [[Сулавеси]] биле проценети како уште постари, со најмалку 43.900 години. Наодот бил опишан како „најстар сликовен запис на раскажување приказна и најраното фигуративно уметничко дело во светот“.<ref name="NYT-20191211"/><ref name="Aubert 442–445">{{Cite journal|last=Aubert|first=M.|display-authors=et al.|date=11 December 2019|title=Earliest hunting scene in prehistoric art.|journal=Nature|volume=576|issue=7787|pages=442–445|doi=10.1038/s41586-019-1806-y|pmid=31827284|bibcode=2019Natur.576..442A|s2cid=209311825|hdl=10072/397337|hdl-access=free}}</ref> [[File:Abb36,Gedompol.jpg|thumb|[[Вајанг|Вајанг бебер]], 17 век]] Други примери на индонезиско сликарство била украсната уметност на Кењахите, заснована на ендемски природни мотиви како папрати и клунорози, која се среќавала како декорација на ѕидовите на долгите куќи на Кењахите. Друга значајна традиционална уметност биле геометриските резби во дрво на Тораџа. [[Балиска уметност|Балиските слики]] првично биле наративни претстави што прикажувале сцени од балиските легенди и религиозни списи. Класичните балиски слики често ги украсувале ракописите на лонтар, како и таваните на павилјоните на храмовите. Значајни современи индонезиски сликари кои работеле во европската традиција се [[Раден Салех]], [[Јан Тороп]], [[Басуки Абдулах]] и [[Абдулах Суриосуброто]], а нивните теми опфаќале пејзажно и портретно сликарство. <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File: Balinese Cockfighting.jpg|Традиционална балиска слика на која е прикажан [[борба со петли|борбен петел]]. File: Raden Saleh - Diponegoro arrest.jpg|''Заробувањето на [[Дипонегоро|принцот Дипонегоро]]'', 1857. File:Raden Saleh - Javanese Landscape, with Tigers Listening to the Sound of a Travelling Group.jpg |''Јавански пејзаж со тигри кои го слушаат звукот на група патници'', 1849. File: Romualdo Locatelli - Legong Dancer.jpg|Танчерка на [[Легонг]]. File: Candi Jabung Probolinggo 1840.jpg|Слика на индонезиски храм. </gallery> ==== Филипинско сликарство ==== {{Main|Филипинско сликарство}} [[File:La Bulaquena by Juan Luna.jpg|thumb|upright|left|[[Хуан Луна]], ''[[Ла Булаквења]]'', 1895]] Филипинското сликарство во целина може да се гледа како спој на многу културни влијанија, иако во својата современа форма е повеќе западно, но со источни корени. Раното филипинско сликарство може да се најде во дизајните со црвен ангоб (глина измешана со вода), украсени на ритуалната керамика на Филипините, како што е [[Манунгулски сад|манунгулскиот сад]]. Докази за изработка на керамика на [[Филипини]]те, датирани уште од 6000 година пр. н. е., биле пронајдени во пештерата Санга-Санга, Сулу, и пештерата Лауренте, Кагајан. До 5000 година пр. н. е. изработката на керамика се практикувала низ целата земја. Дополнителни докази за сликањето се манифестираат во [[Тетовирање|традицијата на тетовирање]] кај раните Филипинци, особено кај Висајците, кои шпанските истражувачи ги нарекувале ''Pintados'' или „насликани луѓе“.<ref>{{cite web|url=[http://www.admu.edu.ph/offices/mirlab/panublion/islas.html](http://www.admu.edu.ph/offices/mirlab/panublion/islas.html) |title=Islas de los Pintados: The Visayan Islands |archive-url=[https://web.archive.org/web/20110927161432/http://www.admu.edu.ph/offices/mirlab/panublion/islas.html](https://web.archive.org/web/20110927161432/http://www.admu.edu.ph/offices/mirlab/panublion/islas.html) |archive-date=27 September 2011}}</ref> Тие ги украсувале своите тела со различни обоени пигменти и со дизајни што упатувале на флората, фауната и небесните тела. Некои од најсложените сликарски дела создадени од раните Филипинци што преживеале до денес се манифестирале во уметноста и архитектурата на [[Маранао]], народ познат по [[Нага|змејовите Нага]] и [[Сариманок]]от, врежани и насликани на прекрасниот Панолонг во нивниот Тороган, односно Куќата на кралот. [[File:The Parisian Life by Juan Luna.jpg|thumb|[[Хуан Луна]], ''[[Париски живот (слика)|Париски живот]]'', 1892]] Филипинците започнале да создаваат слики во европската традиција во текот на шпанскиот период во 17 век.<ref>{{Cite web|url=[http://filipinocultured.blogspot.com/2007/09/best-of-filipino-art-part-1.html|title=Filipino](http://filipinocultured.blogspot.com/2007/09/best-of-filipino-art-part-1.html|title=Filipino) Cultured: The Best of Filipino Art: Part 1|date=20 September 2007}}</ref> Најраните од овие слики се црковни фрески и религиозни претстави од библиски извори, како и гравури, скулптури и литографии со христијански икони и европско благородништво. Повеќето слики и скулптури од 19 и 20 век биле мешавина од религиозна, политичка и пејзажна уметност, со изразени карактеристики на благост, темнина и светлина. Раните [[модерна уметност|модернистички]] сликари како [[Дамијан Доминго]] биле поврзани со религиозно и световно сликарство. Уметноста на [[Хуан Луна]] и [[Феликс Ресурексион Идалго|Феликс Идалго]] покажува тенденција кон политичко изразување. Уметници како [[Фернандо Аморсоло]] го користеле постмодернизмот за создавање слики што ја прикажуваат филипинската култура, природата и хармонијата. Други уметници, како [[Фернандо Зобел де Ајала и Монтохо|Фернандо Зобел]], користеле реализам и [[апстрактна уметност|апстракција]] во своите дела. <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:The Death of Cleopatra by Juan Luna1881.jpg|[[Хуан Луна]], ''Смртта на [[Клеопатра]]'', 1881 File:Juan Luna Spoliarium.jpg|[[Хуан Луна]], ''[[Сполиариум]]'', ок.{{nbsp}}1884 File:2016 Official Portrait of Our Lady of Solitude of Porta Vaga.jpg|''[[Пресвета Богородица од Порта Ваја|Нуестра Сењора де ла Соледад де Порта Ваја]]'' File:Ceiling Paintings 07 Nuestra Sra. del Santissimo Rosario Parish Church, Lila, Bohol (100 dpi).jpg|Таванска слика во [[Лила (Бохол)|црквата во Лила]] File:Mujer filipina by Lorenzo de la Rocha Icaza - MBACO.jpg|Лоренсо де ла Роча Икаса, ''Mujer filipina'', 1895 File:Fabian de la Rosa, Women working in a rice field.jpg|[[Фабијан де ла Роса]], ''Жени кои работат на оризово поле'', 1902 File:Tampuhan by Juan Luna.jpg|[[Хуан Луна]], ''[[Тампухан (слика)|Тампухан]]'', 1895 File:Indios by José Honorato Lozano.jpg|Хосе Онорато Лосано, ''[[Хосе Онорато Лосано|Индиос]]'', 1847 </gallery> == Западно сликарство == {{See also|Западно сликарство|Античка уметност}} ===Египет, Грција и Рим=== [[File:Hellenistic terracotta funerary wall painting.jpg|thumb|[[Хеленистичка уметност|Хеленистичкиа]] [[теракота]] [[Ѕидно сликарство|мурал]], 3 век п.н.е.]] [[Стар Египет]], цивилизација со многу силни традиции во архитектурата и скулптурата (кои првично биле обоени во светли бои), исто така има многу [[Ѕидно сликарство|ѕидни слики]] во храмовите и градбите, како и насликани илустрации на [[папирус]]ни [[ракопис]]и. Египетското ѕидно и украсно сликарство често е графичко, а понекогаш било повеќе симболично отколку реалистично. Египетското сликарство прикажува фигури со нагласени контури и рамна [[силуета]], при што симетријата е постојана карактеристика. [[Староегипетска уметност|Египетското сликарство]] било тесно поврзано со неговиот пишан јазик – наречен [[египетски хиероглифи]]. Насликаните симболи се наоѓаат меѓу првите форми на пишан јазик. Египќаните сликале и на [[лен]], чии остатоци преживеале до денес. Сликите од Стар Египет се зачувале благодарение на исклучително сувата клима. Старите Египќани создавале слики за да го направат [[задгробен живот|задгробниот живот]] на починатиот пријатно место. Темите вклучувале патување низ задгробниот свет или нивните заштитнички божества кои го претставувале починатиот пред боговите на подземниот свет. Некои примери за такви слики се сликите на боговите и божиците [[Ра]], [[Хор (бог)|Хор]], [[Анубис]], [[Нут (божица)|Нут]], [[Озирис]] и [[Изида]]. Некои гробни слики прикажуваат активности со кои починатите се занимавале додека биле живи и кои посакувале да продолжат да ги вршат во вечноста. Во [[Ново Кралство|Новото Кралство]] и подоцна, ''[[Книга на мртвите]]'' била погребувана со погребаното лице. Таа се сметала за важна за воведувањето во задгробниот живот. <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:Maler der Grabkammer des Sennudem 001.jpg|''Сенедјем ги орал своите полиња со пар волови'', околу{{nbsp}}1200 пр.н.е. Image:Ägyptischer Maler um 1360 v. Chr. 001.jpg|[[Антички Египет]], ''Божицата [[Изида]]'', ѕидна слика, околу{{nbsp}}1360 пр.н.е. Image:Maler der Grabkammer der Nefertari 004.jpg|[[Стар Египет]], ''Кралицата [[Нефертари]]'' Image:egyptian papyrus.jpg|Стар Египет, [[папирус]] Image:The Pharaoh Tutankhamun destroying his enemies.jpg|[[Стар Египет]] Image:Egypt.Ra-Apep.01.jpg|[[Стар Египет]] Image:KnossosFrescoRepro06827.jpg|[[Кносос]], [[минојска цивилизација]], [[бронзено време]], [[Крит]] Image:NAMA Sacrifice aux Charites.jpg|[[Пицански табли]], едни од ретките зачувани панелни слики од [[архајска Грција]], околу{{nbsp}}540–530 пр.н.е. Image:Symposiumnorthwall.jpg|''Сцена на [[симпозиум (Стара Грција)|симпозиум]] во [[Гробница на нуркачот|Гробницата на нуркачот]]'' во [[Пестум]], околу 480{{nbsp}}пр.н.е. [[старогрчка уметност]] File:Agios Athanasios 1 fresco.jpg|Ѕидна слика на [[Античка македонска војска|војници]] од Агиос Атанасиос, Солун, [[Античка Македонија]], IV век пр.н.е. File:Produzione greca o magnogreca, sarcofago delle amazzoni, 350-325 a.C. ca, da tarquinia 05.JPG|[[Грци|Грк]] кој се борел со [[Амазонки|Амазонка]]. Детал од насликан саркофаг пронајден во Италија, 350–325 пр.н.е. File:Thueros affresco.jpg|Фреска на древен [[Античка македонска војска|македонски војник]] кој носи оклоп од [[верижна кошула|верижна пошта]] и штит, III век пр.н.е. File:Wall painting - sacrifice of Iphigenia - Pompeii (VI 8 5) - Napoli MAN 9112 - 01.jpg|Фреска која ја прикажува жртвата на [[Ифигенија]] File:Telephus (son of Hercules) being suckled by a doe in the tem Wellcome V0015047.jpg|[[римска уметност]] на која биле прикажани [[Херакле]] и [[Телеф]] File:Wall painting - Meleagros and Atalanta - Pompeii (VI 9 3) - Napoli MAN 8980.jpg|Римска уметност на која се прикажани [[Мелеагар]] и [[Аталанта (митологија)|Аталанта]] File:Wall painting - punishment of Dirke - Pompeii (VII 4 56) - Napoli MAN 9042 - 01.jpg|Римска уметност на која е прикажана казната на [[Дирка (митологија)|Дирка]] File:Wall painting - Peirithoos receiving the centaurs at his wedding - Pompeii (VII 2 16) - Napoli MAN 9044.jpg|Римска уметност на која се прикажани [[Пиритој]] и [[Хиподамија (сопруга на Пиритој)|Хиподамија]] Image:Pompejanischer Maler um 80 v. Chr. 001.jpg|Римска уметност, [[Помпеја]], [[Вила на мистериите]], околу 60–50 пр.н.е. File:P. Fannius Synistor anagoria links.JPG|Римска уметност, фрески од [[Вила Боскореале]], околу 40 пр.н.е. File:Pompeii Painter.jpg|Римска уметност, Помпеја File:The Three Graces, from Pompeii (fresco).jpg|[[Грации|Трите Грации]], фреска од Помпеја File:The Fall of Icarus, fresco from Pompeii, 40-79 AD.png|Падот на [[Икар]], фреска од Помпеја, 40–79 н.е. Image:Pompejanischer Maler um 10 20 001.jpg|Римска уметност, Помпеја File:Fayum-34.jpg|Римска уметност, [[Фајумски портрети]] од [[Египет (римска провинција)|Римски Египет]] File:Pompeii - Casa dei Vettii - Pentheus.jpg|Римска уметност од [[Куќа на Ветиите|Куќата на Ветиите]], Помпеја, I век н.е. File:Herculaneum - Lyre and Cupids.jpg|[[Купидон]] кој свири [[лира]], римска фреска од [[Херкуланеум]] File:Dea Barberini 01.JPG|Римска фреска со седечка [[Венера (митологија)|Венера]], таканаречената „Деа Барберини“, IV век н.е. </gallery> На север од [[Египет]] се наоѓала [[минојска цивилизација|минојската цивилизација]], со центар на островот [[Крит]]. Ѕидните слики пронајдени во палатата на [[Кносос]] се слични на оние на [[Египќани]]те, но биле многу послободни во стилот. [[Микенска Грција]], која започнала околу 1600 пр.н.е., создавала слична уметност како онаа од минојски Крит. [[старогрчка уметност|Старогрчката уметност]] за време на [[грчко мрачно време|Грчкото мрачно време]] станала многу помалку сложена, но обновувањето на грчката цивилизација низ Медитеранот за време на [[Архајски период|архајскиот период]] довело до нови форми на грчка уметност со [[ориенталистички период|ориенталистичкиот стил]]. [[File:Hades and Persephone, Vergina.jpg|thumb|upright=1.35|Фреска на која биле прикажани [[Ад (митологија)|Ад]] и [[Персефона]] како јават во [[кочија]], од гробницата на кралицата [[Евридика I Македонска]] во [[Кутлеш]], Грција, IV век пр.н.е.]] [[Стара Грција]] имала вешти сликари, скулптори (иако и двете занимања во тоа време се сметале за обична физичка работа) и архитекти. [[Партенон]]от е пример за нивната архитектура кој опстанал до современото време. Грчката мермерна скулптура често се опишува како највисока форма на [[класицизам|класичната]] уметност. Сликањето на [[Старогрчка керамика|грчката керамика]] и [[керамика (уметност)|керамиката]] давало особено информативен увид во начинот на кој функционирало општеството во Стара Грција. [[Црна фигура на црвена подлога|Црнофигуралното вазно сликарство]] и [[црвена фигура на црвена подлога|црвенофигуралното вазно сликарство]] даваат многу зачувани примери за тоа какво било грчкото сликарство. Некои познати грчки сликари на дрвени панели, кои биле споменати во текстовите, се [[Апел од Кос|Апел]], [[Зевксис]] и [[Пархасиј]]. Сепак, биле зачувани малку примери на античко грчко панелно сликарство, главно само пишани описи од нивните современици или од подоцнежните Римјани. Зевксис живеел во V–VI век пр.н.е. и се велело дека бил првиот што користел [[сфумато]]. Според [[Плиниј Постариот]], реализмот на неговите слики бил толку голем што птиците се обидувале да го јадат насликаното грозје. Апел се опишува како најголемиот сликар на [[класична антика|антиката]] поради совршената техника на цртање, брилијантната боја и моделирањето. [[Римска уметност|Римската уметност]] била под влијание на Грција и делумно може да се смета за наследник на старогрчкото сликарство. Сепак, римското сликарство има важни и уникатни карактеристики. Зачуваните римски слики вклучуваат ѕидни слики и [[фреска|фрески]], од кои многу потекнуваат од вили во [[Кампанија]], во Јужна Италија, на места како [[Помпеја]] и [[Херкуланеум]]. Таквото сликарство може да се подели на четири главни „стилови“ или периоди<ref>{{cite web |url=[http://www.art-and-archaeology.com/roman/painting.html](http://www.art-and-archaeology.com/roman/painting.html) |title=Roman Painting |publisher=art-and-archaeology.com}}</ref> и можело да ги содржи првите примери на ''[[тромп-лој]]'', псевдоперспектива и чист пејзаж.<ref>{{cite web|url=[http://www.accd.edu/sac/vat/arthistory/arts1303/Rome4.htm](http://www.accd.edu/sac/vat/arthistory/arts1303/Rome4.htm) |title=Roman Wall Painting |publisher=accd.edu |archive-url=[https://web.archive.org/web/20070319123717/http://www.accd.edu/sac/vat/arthistory/arts1303/Rome4.htm](https://web.archive.org/web/20070319123717/http://www.accd.edu/sac/vat/arthistory/arts1303/Rome4.htm) |archive-date=19 March 2007 }}</ref> Речиси единствените насликани портрети кои преживеале од античкиот свет се голем број [[Фајумски портрети|портрети на ковчези]] во форма на бисти, пронајдени на [[Доцна антика|доцноантичките]] гробишта во [[ел-Фајум]]. Иако тие не биле од најдобриот период ниту биле со највисок квалитет, тие се импресивни сами по себе и даваат претстава за квалитетот што морало да го имаат најдобрите дела од антиката. Зачуван е и многу мал број [[минијатура (илуминиран ракопис)|минијатури]] од доцноантички илустрирани книги, како и нешто поголем број нивни копии од раниот средновековен период. ===Среден век=== {{Main|Средновековна уметност|Византиска уметност|Илуминиран ракопис|Среден век|Мрачен век (историографија)|Островска уметност|Каролиншка уметност|Англосаксонска уметност|Романика|Готика}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:CottonGenesisFragment26vAbrahamAndAngels.JPG|[[Котонски Генезис]] Минијатура од ''[[Авраам]] се среќава со [[ангел]]и]]s'' File:Spas vsederzhitel sinay.jpg|Византиска [[икона]], VI век File:Sanvitale03.jpg|Мозаици на византиската уметност во [[Равена]] File:RabulaGospelsFol13vAscension.jpg|Византија, VI век File:KellsFol292rIncipJohn.jpg|[[Келсовата книга]] File:KellsFol032vChristEnthroned.jpg|[[Келсовата книга]] File:Les Très Riches Heures du duc de Berry Janvier.jpg|[[Браќа Лимбург]] File:Les Très Riches Heures du duc de Berry juin.jpg|[[Браќа Лимбург]] File:Hastings book of the hours.jpg|[[Часослов]] File:1099jerusalem.jpg|''Освојувањето на [[Ерусалим]] за време на [[Прва крстоносна војна|Првата крстоносна војна]]'', околу 1099 File:MorganLeafVerso.jpg|''Моргановиот лист'', од [[Винчестерска Библија|Винчестерската Библија]], 1160–1175, сцени од животот на [[Давид]] File:Yaroslavl gospel.jpg|[[Јарославски евангелија]], околу 1220-тите File:Codexaureus 25.jpg|[[Каролиншка уметност]] File:Ebbo Gospels St Mark.jpg|Каролиншки ''[[Свети Марко]]'' File:RossanoGospelsFolio121rStMark.jpg|[[Портрет на евангелист]] File:Giottino pieta.jpg|[[Џотино]] File:Madonna dei denti.jpg|[[Витале да Болоња]] File:Simone Martini 072.jpg|[[Симоне Мартини]] File:Simone Martini - Blessed Agostino Novello Altarpiece - WGA21422.jpg|[[Симоне Мартини]] File:Cimabue 025.jpg|[[Чимабуе]] File:Giotto Cruxifixion.jpg|[[Џото ди Бондоне|Џото]] File:Giotto - Scrovegni - -24- - Marriage at Cana.jpg|[[Џото ди Бондоне|Џото]] File:Giotto - Scrovegni - -18- - Adoration of the Magi.jpg|[[Џото ди Бондоне|Џото]] File:Andrej Rublëv 001.jpg|[[Андреј Рубљов]] File:Ascension from Vasilyevskiy chin (15th c., GTG).jpg|[[Андреј Рубљов]] File:Lorenzetti gov.jpg|[[Амброџо Лоренцети]] File:Lorenzetti Pietro Beata Umilta.jpg|[[Пјетро Лоренцети]] File:Duccio di Buoninsegna 036.jpg|[[Дучо ди Буонинсења|Дучо]] File:Bonaventura Berlinghieri Francesco.jpg|[[Бонавентура Берлингиери]], ''Свети Фрањо Асишки'', 1235 File:Chora Church Constantinople 2007 011.jpg|[[Музеј Карије (Истанбул)|Црква Хора]] File:Moscow Archangel Michael Cathedral overhead.jpg|[[Архангелска катедрала]] File:Weyden Deposition.jpg|[[Рохир ван дер Вејден]], (околу 1435) File:Weyden Ivo.jpg|[[Рохир ван дер Вајден]], ''[[Иво Кермартенски|Свети Иво]]'' (околу 1450) File:Voronet last judgment.jpg|[[Манастир Воронец]] </gallery> Подемот на христијанството внел поинаков дух и цел во стиловите на сликарството. [[Византиска уметност|Византиската уметност]], откако нејзиниот стил се утврдил до VI век, ставила голем нагласок на зачувувањето на традиционалната [[иконографија]] и стил и постепено се развивала во текот на илјадагодишното постоење на [[Византија]] и живите традиции на грчкото и руското [[Источно православие|православно]] [[икона|иконопис]]ување. Византиското сликарство имало хиерархиско чувство, а иконите се сметале и сè уште се сметаат за претстава на божественото откровение. Постоеле многу [[фреска|фрески]], но помалку од нив преживеале во споредба со [[мозаик|мозаиците]]. Византиската уметност е споредувана со современата [[апстракција]], поради нејзината плошност и високо стилизираните претстави на фигури и пејзажи. Некои периоди на византиската уметност, особено таканаречената [[Македонска уметност (Византија)|македонска уметност]] од околу X век, се послободни во пристапот. Фреските од палеолошката ренесанса од почетокот на XIV век се зачувани во [[Музеј Карије (Истанбул)|црквата Хора]] во [[Истанбул]]. [[File:Hastings book of the hours.jpg|thumb|upright|[[Часослов]]]] Во постантичка католичка Европа, првиот карактеристичен уметнички стил кој се појавил и вклучува сликарство била [[островска уметност|островската уметност]] на Британските Острови, каде што единствените зачувани примери се минијатурите во [[илуминиран ракопис|илуминираните ракописи]], како што е [[Келсовата книга]].<ref>Putnam A.M., Geo. Haven. Books and Their Makers During The Middle Ages. Vol. 1. New York: Hillary House, 1962. Print.</ref> Тие се најпознати по својата апстрактна декорација, иако биле прикажувани и фигури, а понекогаш и сцени, особено во [[портрет на евангелист|портретите на евангелистите]]. [[Каролиншка уметност|Каролиншката]] и [[Отонска уметност|отонската уметност]] исто така преживеале главно во ракописи, иако биле зачувани некои ѕидни слики, а за други било документирано нивното постоење. Уметноста од овој период ги комбинира островските и „варварските“ влијанија со силно византиско влијание и стремеж кон обновување на класичната монументалност и достоинственост. Ѕидовите на црквите во [[Романска архитектура|романичкиот стил]] и [[Готска уметност|готската уметност]] биле украсувани со [[фреска|фрески]], како и со скулптури, а многуте од малкуте преостанати [[ѕидно сликарство|ѕидни слики]] имаат голема изразност и ја комбинираат декоративната енергија на островската уметност со нова монументалност во обработката на фигурите. Од периодот преживеале многу повеќе минијатури во [[илуминиран ракопис|илуминираните ракописи]], кои ги покажуваат истите карактеристики, а тие продолжиле и во [[Готска уметност|готскиот период]]. [[Таблосликарство]]то станувало сè почесто во текот на [[Романика|романичкиот период]], под силно влијание на византиските икони. Кон средината на XIII век, [[средновековна уметност|средновековната уметност]] и [[Готска уметност|готското сликарство]] станале пореалистични, со појавата на интерес за прикажување на волуменот и перспективата во Италија со [[Чимабуе]] и потоа со неговиот ученик [[Џото ди Бондоне|Џото]]. Од времето на Џото па натаму, обработката на композицијата од страна на најдобрите сликари станала многу послободна и поиновативна. Тие се сметале за двајцата големи средновековни мајстори на сликарството во западната култура. Чимабуе, во рамките на византиската традиција, користел пореалистичен и подраматичен пристап кон својата уметност. Неговиот ученик Џото ги довел овие иновации на повисоко ниво, што пак ги поставило темелите на западната сликарска традиција. Двајцата биле пионери во преминот кон натурализмот. Црквите биле градени со сè поголем број прозорци, а употребата на шареното [[витраж|витражно стакло]] станала составен дел од украсувањето. Еден од најпознатите примери се наоѓа во катедралата [[Нотр Дам]] во Париз. До XIV век, западните општества станале побогати и покултивирани, а сликарите наоѓале нови покровители меѓу благородништвото, па дури и меѓу [[буржоазија]]та. Илуминираните ракописи добиле нов карактер, а во нивните пејзажи биле прикажувани витки, модерно облечени дворски жени. Овој стил наскоро станал познат како Меѓународен стил, а [[темпера]]ните панелни слики и олтарните слики добиле поголемо значење. ===Ренесанса и маниризам=== {{Main|Ренесансно сликарство|Ранофламанско сликарство|Италијанско ренесансно сликарство|Маниризам|Висока ренесанса|}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Робер Кампен]], околу 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Јан ван Ајк]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Рохир ван дер Вајден]], околу 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Хуго ван дер Гус]], околу&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Дирк Баутс]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Ханс Мемлинг]], околу&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Петрус Кристус]], околу 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Хероним Бош]], околу&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Фра Анџелико]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Паоло Учело]], околу 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Мазачо]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Жан Фуке]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Андреа Мантења]], околу 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Пјеро дела Франческа]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Сандро Ботичели]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Леонардо да Винчи]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Рафаел]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Микеланџело]], околу 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Лукас Кранах Постариот]], околу&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Албрехт Дирер]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Матијас Гриневалд]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Џовани Белини]], околу 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Џорџоне]], околу 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Тицијан]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[Фонтенбловска школа]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Ањоло Бронѕино]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Питер Бројгел Постариот|Питер Бројгел]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Ханс Холбајн Помладиот]], 1527 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Паоло Веронезе]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Јоаким Втеваел]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[Ел Греко]], 1596–1600 </gallery> [[Ренесанса]]та ([[Македонски јазик|македонски]]: „''преродба''“), културно движење кое приближно го опфаќало периодот од XIV до средината на XVII век, го означила обновениот интерес за проучување на класичните извори, како и напредокот во науката, што длабоко влијаел врз европскиот интелектуален и уметнички живот. Во [[Ниски Земји|Ниските Земји]], особено во денешна [[Фландрија]], на почетокот на XV век бил воспоставен нов начин на сликање. Следејќи ги достигнувањата во [[илуминиран ракопис|илуминацијата на ракописите]], особено оние на [[Браќа Лимбург]], уметниците станале фасцинирани од опипливото во видливиот свет и започнале да ги претставуваат предметите на исклучително натуралистички начин.<ref name="Gardner et al">Gardner, H., Kleiner, F. S., & Mamiya, C. J. (2006). Gardner's art through the ages: the Western perspective. Belmont, CA, Thomson Wadsworth: 430–437</ref> Усвојувањето на [[маслено сликарство|масленото сликарство]], чиј изум традиционално, но погрешно, му се припишува на [[Јан ван Ајк]], овозможило нова веродостојност во прикажувањето на овој натурализам. Медиумот на маслената боја веќе бил присутен во делата на [[Мелхиор Бродерлам]], но сликарите како Јан ван Ајк и [[Робер Кампен]] ја довеле неговата употреба на ново ниво и го користеле за да го претстават натурализмот кон кој се стремеле. Со овој нов медиум, сликарите од овој период можеле да создаваат побогати бои со длабока, интензивна тоналност. Илузијата на блескава светлина со завршница слична на порцелан го карактеризирала [[Ранофламанско сликарство|раноголандското сликарство]] и претставувала значајна разлика во однос на матната површина на [[темпера]]та користена во Италија.<ref name="Gardner et al" /> За разлика од Италијанците, чии дела во голема мера се потпираат врз уметноста на Античка Грција и Рим, северните уметници задржале стилски остатоци од скулптурата и [[илуминиран ракопис|илуминираните ракописи]] од Средниот век (особено нивниот натурализам). Најзначаен уметник од ова време е [[Јан ван Ајк]], чие дело се вбројува меѓу најдобрите создадени од уметниците кои денес се познати како [[Ранофламанско сликарство|ранохоландски сликари]] или Фламански примитивци (бидејќи повеќето уметници биле активни во градовите на денешна Фландрија). Првиот сликар од овој период бил [[Флеманскиот мајстор]], кој денес се идентификува како [[Робер Кампен]], чие дело ја следело уметноста на [[меѓународна готика|меѓународната готика]]. Друг важен сликар од овој период е [[Рохир ван дер Вајден]], чии композиции ја нагласуваат човечката емоција и драма, што било покажано, на пример, во неговото дело [[Симнувањето од крстот (ван дер Вајден)|Симнувањето од крстот]], кое се вбројува меѓу најпознатите дела од XV век и било највлијателната холандска слика на Христовото распнување. Други значајни уметници од овој период се [[Хуго ван дер Гус]] (чие дело имало големо влијание во Италија), [[Дирк Баутс]] (кој бил меѓу првите северни сликари што покажале употреба на една исчезнувачка точка),<ref name="Gardner et al" /> [[Петрус Кристус]], [[Ханс Мемлинг]] и [[Герард Давид]]. Во Италија, уметноста на [[класична антика|класичната антика]] инспирирала стил на сликање што го нагласувал идеалот. Уметниците како [[Паоло Учело]], [[Мазачо]], [[Фра Анџелико]], [[Пјеро дела Франческа]], [[Андреа Мантења]], [[Филипо Липи]], [[Сандро Ботичели]], [[Леонардо да Винчи]], [[Микеланџело Буонароти]] и [[Рафаел]] го издигнале сликарството на повисоко ниво преку употребата на [[перспектива (графика)|перспективата]], проучувањето на [[човечка анатомија|човечката анатомија]] и пропорциите, како и преку развојот на невидена префинетост во техниките на цртање и сликање. Нешто понатуралистички стил се појавил во [[Венеција]]. Сликарите од [[Венецијанско сликарство|венецијанската школа]], како [[Џовани Белини]], [[Џорџоне]], [[Тицијан]], [[Тинторето]] и [[Паоло Веронезе|Веронезе]], биле помалку загрижени за прецизноста во цртањето отколку за богатството на бојата и единството на ефектот што можело да се постигне преку поспонтан пристап кон сликањето. Фламанските, холандските и германските сликари од Ренесансата, како [[Ханс Холбајн Помладиот]], [[Албрехт Дирер]], [[Лукас Кранах Постариот|Лукас Кранах]], [[Матијас Гриневалд]], [[Хероним Бош]] и [[Питер Бројгел Постариот|Питер Бројгел]], претставувале поинаков пристап од нивните италијански колеги, кој бил пореалистичен и помалку идеализиран. [[жанровско сликарство|Жанровското сликарство]] станало популарен израз меѓу северните сликари како [[Питер Бројгел Постариот|Питер Бројгел]]. Француската традиција на [[меѓународна готика|меѓународната готика]] развила нов стил со интегрирање на силните хроматски тонови на [[готска уметност|готската уметност]] со италијанската перспектива и волумени на ''[[кватроченто]]'', како и со натуралистичките иновации на фламанските примитивци, наречен [[Тур|Екол де Тур]]. Нејзини главни претставници биле [[Жан Фуке]], [[Бартелеми д'Ејк]] од Холандија, [[Жан Клуе|Жан]] и [[Франсоа Клуе]], [[Жан Перјал]], [[Никола Фроман]] и [[Фонтенбловска школа|Екол де Фонтенбло]]. Ренесансното сликарство ја одразувало револуцијата на идеите и науката ([[астрономија]], [[географија]]) што се случила во овој период, [[протестантска реформација|Реформацијата]] и изумот на [[печатница]]та. Дирер, кој се сметал за еден од најголемите графичари, изјавил дека сликарите не биле само [[занаетчиство|занаетчии]], туку и [[интелектуалец|мислители]]. Со развојот на [[Штафелај|штафелајното сликарство]] во Ренесансата, сликарството стекнало независност од архитектурата. Штафелајните слики — подвижни слики што можеле лесно да се закачат на ѕидови — станале популарна алтернатива на сликите фиксирани на мебел, ѕидови или други конструкции. По вековите во кои доминирале религиозните претстави, световните теми постепено се вратиле во западното сликарство. Уметниците во своите слики вклучувале визии за светот околу нив или производи на сопствената имагинација. Оние што можеле да си го дозволат трошокот можеле да станат покровители и да нарачуваат портрети на себе или на своето семејство. [[Висока ренесанса|Високата ренесанса]] довела до појава на стилизираната уметност позната како [[маниризам]]. Наместо урамнотежените композиции и рационалниот пристап кон перспективата што ја карактеризирале уметноста во почетокот на XVI век, маниристите барале нестабилност, извештаченост и сомнеж. Непоматените лица и гестови на [[Пјеро дела Франческа]] и смирените Богородици на Рафаело биле заменети со вознемирените изрази на [[Понтормо]] и емоционалниот интензитет на [[Ел Греко]]. Немирните и нестабилни композиции, често со екстремни или дисконтинуирани ефекти на перспективата и стилизирани пози, биле карактеристични за италијанските маниристи како [[Тинторето]], Понтормо и [[Бронѕино]], а подоцна се појавиле и во делата на [[Северен маниризам|северните маниристи]] како [[Хендрик Голциус]], [[Бартоломеус Шпрангер]] и [[Јоаким Втеваел]]. ===Барок и рококо=== {{Main|Барок|Барокна уметност|Рококо|Квадратура|Златно време на холандското сликарство|Фламанско барокно сликарство}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Караваџо]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Артемизија Џентилески]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Петер Паул Рубенс]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Франс Халс]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Џудит Лајстер]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Рембрант|Рембрант ван Рајн]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Питер де Хох]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Јоханес Вермер]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Јан Стен]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Јакоб ван Рајсдал]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Вилем Класон Хеда]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Диего Веласкес]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Хосе де Рибера]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Никола Пусен]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Жорж де Латур]], 1640-ти File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Гвидо Рени]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Салватор Роза]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Бартоломе Естебан Муриљо]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Клод Лорен]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Ентони ван Дајк]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Каналето]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Џовани Батиста Тјеполо]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Антоан Вато]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Жан-Оноре Фрагонар]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[Франсоа Буше]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Елизабет Луиз Виже-Лебрен]], по 1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Морис Кентен де Латур]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Томас Гејнсборо]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Џошуа Рејнолдс]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Жан-Батист-Симеон Шарден]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[Вилијам Хогарт]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Анџелика Кауфман]], c.&nbsp;1780 </gallery> Барокното сликарство било поврзано со [[барок]]ното [[културно движење]], движење кое често се поистоветува со [[Апсолутизам|апсолутизмот]] и [[контрареформација]]та или католичката обнова;<ref name=ebo>[https://www.britannica.com/eb/article-9026564/Counter-Reformation](https://www.britannica.com/eb/article-9026564/Counter-Reformation) Counter Reformation], from ''[[Encyclopædia Britannica Online]]'', latest edition, full-article.</ref><ref>[http://www.bartleby.com/65/co/CounterR.html](http://www.bartleby.com/65/co/CounterR.html) Counter Reformation] {{webarchive|url=[https://web.archive.org/web/20081211173809/http://www.bartleby.com/65/co/CounterR.html](https://web.archive.org/web/20081211173809/http://www.bartleby.com/65/co/CounterR.html) |date=11 December 2008 }}, from ''[[The Columbia Encyclopedia]]'', Sixth Edition. 2001–05.</ref> но постоењето на значајно барокно сликарство и во неапсолутистичките и протестантските држави, исто така, ја нагласувало неговата популарност, бидејќи стилот се ширел низ Западна Европа.<ref>Helen Gardner, Fred S. Kleiner, and Christin J. Mamiya, "Gardner's Art Through the Ages" (Belmont, CA: Thomson/Wadsworth, 2005)</ref> Барокното сликарство се карактеризира со голема драматичност, богата, длабока боја и силни контрасти меѓу светлината и темните сенки. Барокната уметност имала за цел да предизвика емоции и страст наместо мирната рационалност што била ценета за време на Ренесансата. Во периодот што започнувал околу 1600 година и продолжувал во текот на XVII век, сликарството се карактеризира како барокно. Меѓу најголемите сликари на барокот биле [[Караваџо]], [[Рембрант]], [[Франс Халс]], [[Петер Паул Рубенс|Рубенс]], [[Диего Веласкес|Веласкес]], [[Никола Пусен|Пусен]] и [[Јоханес Вермер]]. Караваџо бил наследник на [[Хуманизам|хуманистичкото]] сликарство од [[Висока ренесанса|високата ренесанса]]. Неговиот реалистичен пристап кон човечката фигура, насликана директно според живиот модел и драматично осветлена наспроти темна заднина, ги шокирал неговите современици и отворил ново поглавје во историјата на сликарството. Барокното сликарство често ги драматизира сцените користејќи светлосни ефекти; тоа може да се види во делата на Рембрант, Вермер, [[Ле Наин]], [[Жорж де Латур|Латур]] и [[Хосе де Рибера]]. [[File:Rembrandt Harmensz. van Rijn - Portret van een paar als oudtestamentische figuren, genaamd 'Het Joodse bruidje' - Google Art Project.jpg|thumb|[[Рембрант|Рембрант ван Рајн]], ''Еврејската невеста'', околу 1665–1669]] Во Италија, барокниот стил бил олицетворен преку религиозни и митолошки слики во [[Величествен стил|Големиот стил]] од уметници како [[Карачи]], [[Гвидо Рени]] и [[Лука Џордано]]. Илузионистичките црковни фрески на таваните од [[Пјетро да Кортона]] изгледаат како да се отвораат кон небото. Многу помирен тип барок се појавил во [[Холандска Република|Холандската Република]], каде што сликите на штафелај со секојдневни теми биле популарни кај колекционерите од средната класа, а многу сликари станале специјалисти за [[жанровско сликарство]], додека други се специјализирале за пејзаж, морски пејзаж или мртва природа. Вермер, [[Герард тер Борх]] и [[Питер де Хох]] внесувале голема техничка префинетост во сликањето домашни сцени, како што правел и [[Вилем Класон Хеда]] со мртвата природа. Спротивно на нив, Рембрант се истакнува во сликањето на сите видови теми и развил индивидуален сликарски стил, во кој [[кјароскуро]]то и темните заднини, произлезени од Караваџо и [[Утрехтски караваџизам|утрехтските караваџисти]], ја губеле својата театарска природа. Во текот на XVIII век, [[Рококо]] следело како полесно продолжение на барокот, често со несериозен и еротски карактер. Рококото прво се развило во декоративните уметности и внатрешното уредување во Франција. Наследувањето на [[Луј XV]] донело промена кај дворските уметници и во општиот уметнички вкус. 1730-тите години го претставувале врвот на развојот на рококото во Франција, што било пример со делата на [[Антоан Вато]] и [[Франсоа Буше]]. Рококото сè уште го задржувало барокниот вкус за сложени форми и сложени шари, но до тој момент почнало да интегрира различни разновидни карактеристики, вклучувајќи наклонетост кон ориентални дизајни и асиметрични композиции. Рококо-стилот се ширел преку француските уметници и гравираните публикации. Тој лесно бил прифатен во католичките делови на Германија, [[Бохемија]] и [[Австрија]], каде што се спојувал со живите германски барокни традиции. Германското рококо со ентузијазам се применувало во црквите и палатите, особено на југот, додека [[Фридериково рококо|фридериковото рококо]] се развило во [[Кралство Прусија|Кралството Прусија]]. Француските мајстори [[Жан-Антоан Вато|Вато]], [[Франсоа Буше|Буше]] и [[Жан-Оноре Фрагонар|Фрагонар]] го претставувале стилот, како и [[Џовани Батиста Тјеполо]] и [[Жан-Батист-Симеон Шарден]], кој според некои е сметан за најдобриот француски сликар на XVIII век – ''анти-рококо''. [[Портрет]]ирањето било важна компонента на сликарството во сите земји, но особено во Англија, каде што водечки уметници се [[Вилијам Хогарт]], во директен реалистички стил, и [[Френсис Хејман]], [[Анџелика Кауфман]] (која била Швајцарка), [[Томас Гејнсборо]] и [[Џошуа Рејнолдс]] во поласкави стилови под влијание на [[Ентони ван Дајк]]. Во Франција за време на ерата на рококото, [[Жан-Батист Грез]] (омилениот сликар на [[Дени Дидро]]),<ref>[[Edmond de Goncourt|Edmond]] and [[Jules de Goncourt]], ''French Eighteenth-Century Painters''. Cornell Paperbacks, 1981, pp. 222–225. {{ISBN|0-8014-9218-1}}</ref> се истакнувал во портретите и [[историско сликарство|историските слики]], а [[Морис Кантен де Латур]] и [[Елизабет Виже-Лебрен]] биле високоуспешни [[портретно сликарство|портретни сликари]]. Латур се специјализирал за сликање со [[пастел]], кој станал популарен медиум во овој период. [[Вилијам Хогарт]] помогнал во развојот на теоретската основа на рококо-убавината. Иако немал намера директно да се повикува на движењето, во своето дело ''Анализа на убавината'' (1753) тврдел дека брановидните линии и S-кривите, истакнати во рококото, се основа за грациозноста и убавината во уметноста или природата (за разлика од правата линија или кругот во [[Класицизам|класицизмот]]). Почетокот на крајот на рококото дошол во раните 1760-ти години, кога фигури како [[Франсоа Волтер]] и [[Жак-Франсоа Блондел]] започнале да ја изразуваат својата критика за површноста и дегенеративноста на уметноста. Блондел ја осудувал „смешната мешавина од школки, змејови, трски, палми и растенија“ во современите ентериери.<ref>{{Cite web|url=[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/sammlung6/allg/buch.xml?docname=blondel1737|title=Uni-Heidelberg.de}}](http://digi.ub.uni-heidelberg.de/sammlung6/allg/buch.xml?docname=blondel1737|title=Uni-Heidelberg.de}})</ref> До 1785 година, рококото излегло од мода во Франција и било заменето со уредноста и сериозноста на [[неокласицизам|неокласичните]] уметници како [[Жак-Луј Давид]]. ===19 век=== {{Main|Неокласицизам|Историско сликарство|Романтизам|Импресионизам|Постимпресионизам|Симболизам}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Жак-Луј Давид]], 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[Џон Синглтон Копли]], 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''Дедемска долина'', [[Џон Констабл]], 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Антоан-Жан Гро]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Жан Огист Доминик Енгр]], 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Франсиско Гоја]], 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Теодор Жерико]], 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Каспар Давид Фридрих]], c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Ежен Делакроа]], 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[Вилијам Тарнер]], 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Гистав Курбе]], 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Иван Ајвазовски]], 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Алберт Бирштат]], 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Жан-Батист-Жан-Батист-Камиј Коро|Жан-Батист-Камиј Коро]], c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Иља Репин]], 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Камиј Писаро]], 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Клод Моне]], 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Пјер Огист Реноар]], 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Едгар Дега]], 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Едуар Мане]], 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Томас Икинс]], 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Жорж Пјер Сера]], 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Валентин Серов]], 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Винсент ван Гог]], 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Алберт Пинкам Рајдер]], 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Пол Гоген]], 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Винслоу Хомер]], 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Пол Сезан]], 1906 </gallery> По [[Рококо]]то, кон крајот на XVIII век, прво во архитектурата, а потоа и во сликарството, се појавил строг [[неокласицизам]], најдобро претставен од уметници како [[Жак-Луј Давид|Давид]] и неговиот наследник [[Жан Огист Доминик Енгр|Енгр]].<ref name=Irwin>{{cite book| title=Neoclassicism A&I (Art and Ideas)| last=Irwin| first=David G.| publisher=Phaidon Press| year=1997| isbn=978-0-7148-3369-9| url-access=registration| url=[https://archive.org/details/neoclassicism0000irwi}}](https://archive.org/details/neoclassicism0000irwi}})</ref> Во делата на Енгр веќе се содржела голем дел од сензуалноста, но не и спонтаноста, која требало да го карактеризира [[Романтизам|романтизмот]].<ref>{{cite web|url=[https://www.metmuseum.org/toah/hd/roma/hd_roma.htm|title=Romanticism|website=metmuseum.org|date=October](https://www.metmuseum.org/toah/hd/roma/hd_roma.htm|title=Romanticism|website=metmuseum.org|date=October) 2004 }}</ref> Ова движење го насочило своето внимание кон пределот и природата, како и кон човечката фигура и надмоќта на природниот поредок над човечката волја. Постoела спротивставеност кон идеалите на просветителството, бидејќи човештвото се гледало како подложно на хаосот на природата. Идејата дека човечките суштества не биле над силите на [[природа]]та била во спротивност со идеалите на [[Стара Грција]] и Ренесансата, каде што човештвото било над сите нешта и управувало со својата судбина. Ова размислување ги навело романтичарските уметници да прикажуваат возвишени сцени, разрушени цркви, бродоломи, масакри и лудило. До средината на XIX век, сликарите се ослободиле од барањата на своите покровители да прикажуваат само сцени од религијата, митологијата, портрети или историјата. Идејата „уметност заради самата уметност“ започнала да се изразува во делата на сликари како Франсиско Гоја, Џон Констабл и Вилијам Тарнер. Романтичарските сликари го гледале [[Пределно сликарство|пределното сликарство]] како важен жанр за изразување на човечката суета наспроти величественоста на природата. Дотогаш, пејзажното сликарство не се сметало за најважен жанр за сликарите, како портретот или историското сликарство. Но, сликари како Вилијам Тарнер и Каспар Давид Фридрих успеале да го издигнат пејзажното сликарство до значење што можело да се спореди со историското сликарство. Некои од главните сликари од овој период биле [[Ежен Делакроа]], [[Теодор Жерико]], [[Вилијам Тарнер]], [[Каспар Давид Фридрих]] и [[Џон Констабл]]. Доцните дела на [[Франсиско Гоја]] го покажуваат романтичарскиот интерес за ирационалното, додека делата на [[Арнолд Беклин]] предизвикувале чувство на мистерија, а сликите на уметникот од [[Естетизам|естетичкото движење]], [[Џејмс Макнил Вислер]], предизвикувале и софистицираност и [[Декадентство|декаденција]]. Во Соединетите Американски Држави романтичарската традиција на пејзажно сликарство била позната како [[Школа на реката Хадсон]]:<ref>{{cite news|url=[http://findarticles.com/p/articles/mi_m0268/is_5_40/ai_82469521](http://findarticles.com/p/articles/mi_m0268/is_5_40/ai_82469521) |archive-url=[https://web.archive.org/web/20041024081854/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0268/is_5_40/ai_82469521](https://web.archive.org/web/20041024081854/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0268/is_5_40/ai_82469521) |url-status=usurped |archive-date=24 October 2004 |last=Novack |first=Barbara |title=American Sublime Artforum |year=2002 |issue=5 |volume=40 |access-date=30 October 2008 |work=ArtForum }}</ref> нејзини претставници се [[Томас Кол]], [[Фредерик Едвин Чрч]], [[Алберт Бирштат]], [[Томас Моран]] и [[Џон Фредерик Кенсет]]. [[Луминизам (американски уметнички стил)|Луминизмот]] било движење во американското пејзажно сликарство поврзано со [[Школа на реката Хадсон|Школата на реката Хадсон]].<ref>Wilmerding, 12</ref> Значајната изложба на [[Национална галерија на уметноста|Националната галерија на уметноста]] од 1980 година, ''Американска светлина: Луминистичкото движење, 1825-1875'', вклучувала многу уметници кои денес првенствено се поврзуваат со Школата на реката Хадсон, како што бил [[Фредерик Едвин Чрч]].<ref>{{Cite book|last=Kelly|first=Franklin|url=[https://www.nga.gov/content/dam/ngaweb/research/publications/pdfs/frederic-edwin-church.pdf|title=Frederic](https://www.nga.gov/content/dam/ngaweb/research/publications/pdfs/frederic-edwin-church.pdf|title=Frederic) Edwin Church|publisher=National Gallery of Art|year=1989|isbn=0-89468-136-2|location=Washington|pages=14}}</ref> [[File:Mary Cassatt Young Mother Sewing.jpg|thumb|left|''Млада жена која шие'', [[Мери Касат]]]] Водечкиот сликар на [[Барбизонска школа|Барбизонската школа]], [[Жан-Батист-Камиј Коро]], сликал и во романтичен и во реалистичен дух; неговото дело го навестило [[Импресионизам|импресионизмот]], како и сликите на [[Ежен Буден]], кој бил еден од првите француски пејзажни сликари што сликале на отворено. Буден исто така бил важен влијател врз младиот [[Клод Моне]], кого во 1857 година го вовел во сликањето на отворено. Значајна сила во свртувањето кон [[Реализам|реализмот]] во средината на векот бил [[Гистав Курбе]]. Во последната третина од векот, импресионистите како [[Едуар Мане]], [[Клод Моне]], [[Пјер Огист Реноар]], [[Камиј Писаро]], [[Алфред Сисли]], [[Берта Моризо]], [[Мери Касат]] и [[Едгар Дега]] работеле со подиректен пристап отколку што претходно бил јавно прикажуван. Тие ја отфрлале алегоријата и наративот во корист на индивидуализирани реакции на современиот свет, понекогаш сликајќи со малку или без претходна подготовка, потпирајќи се на вештината на цртањето и високо хроматската палета. Мане, Дега, Реноар, Моризо и Касат првенствено се концентрирале на човечкиот субјект. И Мане и Дега ги преосмислиле класичните фигуративни канони во современи ситуации; во случајот на Мане, овие преосмислувања наишле на непријателски прием кај јавноста. Реноар, Моризо и Касат се свртеле кон домашниот живот како извор на инспирација, при што Реноар се концентрирал на женскиот акт. Моне, Писаро и Сисли го користеле пејзажот како свој примарен мотив, при што минливоста на светлината и времето играла главна улога во нивните дела. Додека Сисли најтесно се придржувал до првичните принципи на импресионистичкото восприемање на пејзажот, Моне барал предизвици во сè похроматски и променливи услови, што кулминирало со неговата серија монументални дела на [[Водни лилјани (циклус на Моне)|Водни лилјани]], насликани во [[Живерниј]]. [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Едвард Мунк]], 1893, ран пример на [[Експресионизам|експресионизмот]]]] Писаро усвоил некои од експериментите на [[Постимпресионизам|постимпресионизмот]]. Малку помладите постимпресионисти како [[Винсент ван Гог]], [[Пол Гоген]] и [[Жорж Пјер Сера]], заедно со [[Пол Сезан]], ја довеле уметноста до работ на [[модернизам|модернизмот]]; кај Гоген, импресионизмот отстапил место на лична симболика; Сера ја преобразил раздробената боја на импресионизмот во научно оптичко проучување, структурирано во композиции слични на фриз; бурниот начин на нанесување на бојата кај Ван Гог, во комбинација со звучната употреба на бојата, го навестувал [[Експресионизам|експресионизмот]] и [[Фовизам|фовизмот]], а Сезан, кој сакал да ја обедини класичната композиција со револуционерната апстракција на природните форми, ќе бил сметан за претходник на уметноста од XX век. Влијанието на импресионизмот се чувствувало низ целиот свет, вклучително и во [[Соединетите Американски Држави]], каде што станал составен дел од сликарството на [[Американски импресионизам|американските импресионисти]] како [[Чајлд Хасам]], [[Џон Твакмен]] и [[Теодор Робинсон]]; и во Австралија, каде што сликарите од [[Хајделбершка школа|Хајделбершката школа]], како [[Артур Стритон]], [[Фредерик Мекaбин]] и [[Чарлс Кондер]], сликале на отворено и биле особено заинтересирани за австралискиот предел и светлина. Тој исто така извршил влијание врз сликари кои во теорија не биле првенствено импресионистички, како портретистот и пределистот [[Џон Сингер Сарџент]]. Во исто време, во Америка на почетокот на XX век постоел автохтон и речиси изолиран реализам, богато отелотворен во фигуративните дела на [[Томас Икинс]], [[Ашканска школа|Ашканската школа]], како и во пределните и морските пејзажи на [[Винслоу Хомер]], чии слики се длабоко посветени на цврстината на природните форми. Визионерскиот предел, мотив кој во голема мера зависи од двосмисленоста на ноќната сцена, нашол свои застапници кај [[Алберт Пинкам Рајдер]] и [[Ралф Алберт Блејклок]]. Кон крајот на XIX век постоеле и неколку, прилично различни групи на [[Симболизам (уметност)|симболистички сликари]], чии дела одекнале кај помладите уметници на XX век, особено кај [[Фовизам|фовистите]] и [[Надреализам|надреалистите]]. Меѓу нив биле [[Гистав Моро]], [[Одилон Редон]], [[Пјер Пуви де Шаван]], [[Анри Фантен-Латур]], [[Арнолд Беклин]], [[Едвард Мунк]], [[Фелисиен Ропс]] и [[Јан Туороп]], како и [[Густав Климт]], меѓу другите, вклучувајќи ги и [[Руски симболизам|руските симболисти]] како [[Михаил Врубељ]]. Симболистичките сликари црпеле од [[митологија]]та и соништата како визуелен јазик на душата, барајќи впечатливи слики што потсетувале на статичен свет на тишина. Симболите употребувани во симболизмот не биле познатите [[амблем]]и на главната [[иконографија]], туку интензивно лични, приватни, нејасни и двосмислени упатувања. Повеќе филозофија отколку вистински уметнички стил, симболистичките сликари влијаеле врз современото движење [[Арт нуво]] и [[Наби|Ле Наби]]. Во своето истражување на соновидни теми, симболистичките сликари се среќавале низ вековите и културите, како што се среќаваат и денес; [[Бернар Делвај]] го опишал надреализмот на [[Рене Магрит]] како „симболизам плус [[Сигмунд Фројд|Фројд]]“.<ref>{{cite book| last = Delvaille| first = Bernard|author-link=Bernard Delvaille| title = La poésie symboliste: [anthologie]| year = 1971| publisher = Seghers| isbn = 978-2-221-50161-0 }}</ref> ===Модерна и современа уметност на XX век=== {{main|Модерна уметност|Модернизам|Современа уметност}} ====Пионери на XX век==== <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Matisse-Open-Window.jpg|[[Анри Матис]] 1905, [[Фовизам]] Image:Henri Rousseau 005.jpg|[[Анри Русо]] 1910 [[Примитивизам|примитивен]] [[надреализам]] </gallery> [[File:Matissedance.jpg|thumb|[[Анри Матис]] 1909, доцен [[фовизам]]]] Сликари како [[Ван Гог]], [[Сезан]], [[Пол Гоген]] и [[Жорж Пјер Сера]] биле од суштинско значење за развојот на модерната уметност. На почетокот на XX век, [[Анри Матис]] и неколку други млади уметници, меѓу кои и предкубистичкиот [[Жорж Брак]], [[Андре Дерен]], [[Раул Дифи]] и [[Морис де Вламенк]], го револуционизирале парискиот уметнички свет со „диви“, повеќебојни и експресивни пејзажи и фигуративни слики, кои критичарите ги нарекле [[фовизам]]. Втората варијанта на делото ''[[Танц (слика)|Танцот]]'' на [[Анри Матис]] претставува клучна точка во неговата кариера и во развојот на модерното сликарство.<ref>Russell T. Clement. ''Four French Symbolists''. Greenwood Press, 1996. Page 114.</ref> Таа ја одразува почетната фасцинација на Матис со [[примитивна уметност]]: интензивните топли бои наспроти студената сино-зелена заднина и ритмичкото поврзување на танцувачките актови ги пренесувале чувствата на емоционално ослободување и [[хедонизам]]. [[Пабло Пикасо]] ги создал своите први [[Кубизам|кубистички]] слики врз основа на идејата на Сезан дека секое прикажување на природата може да се сведе на три цврсти тела: [[коцка]], [[сфера]] и [[конус (геометрија)|конус]]. Со сликата [[Госпоѓиците од Авињон]] од 1907 година, Пикасо драматично создал нова и радикална слика што прикажува сурова и примитивна сцена од бордел со пет проститутки, и секоја фигура е прикажана на вознемирувачки конфронтирачки начин, кои потсетуваат на [[Африкански маски|африкански племенски маски]] и на неговите сопствени нови [[Кубизам|кубистички]] пронајдоци. [[кубизам|Аналитичкиот кубизам]] бил заеднички развиен од Пабло Пикасо и [[Жорж Брак]], а бил претставен со ''Виолина и свеќник, Париз'', од околу 1908 до 1912 година. Аналитичкиот кубизам, првата јасна манифестација на кубизмот, бил следен од [[Кубизам|синтетичкиот кубизам]], кој го практикувале Брак, Пикасо, [[Фернан Леже]], [[Хуан Грис]], [[Албер Глез]], [[Марсел Дишан]] и безброј други уметници во текот на 1920-тите. [[Кубизам|Синтетичкиот кубизам]] се карактеризирал со воведување различни текстури, површини, елементи на [[колаж]], [[papier collé|залепена хартија]] и голема разновидност на споени теми.<ref name="Read-Modern painting">{{cite book |last1=Read |first1=Herbert |title=A Concise History of Modern Painting |date=1968 |publisher=Praeger |url=[https://www.google.com/books/edition/A_Concise_History_of_Modern_Painting/4lREAAAAIAAJ](https://www.google.com/books/edition/A_Concise_History_of_Modern_Painting/4lREAAAAIAAJ) |access-date=4 October 2026}}</ref> [[File:The dining room in the country by Pierre Bonnard (1913).jpg|thumb|left|[[Пјер Бонар]], 1913, европско [[Модернизам|модернистичко наративно сликарство]]]] ''[[Фовизам|Les Fauves]]'' ([[Француски јазик|француски]] за ''Дивите ѕверови'') биле сликари од почетокот на XX век кои експериментирале со слободата на изразувањето преку бојата. Името било дадено на групата од страна на уметничкиот критичар [[Луј Восел]], на хумористичен начин и без намера да им биде комплимент. [[Фовизам|Фовизмот]] бил краткотрајно и лабаво здружување на уметници од почетокот на XX век, чии дела ги нагласувале сликарските квалитети и имагинативната употреба на длабоки бои наместо репрезентативните вредности. Фовистите го правеле предметот на сликата лесно читлив, ги преувеличувале перспективите, а интересното пророчко предвидување на фовистите било изразено во 1888 година од [[Пол Гоген]] до [[Пол Серизје]],<ref name="Raynal">{{cite book |last1=Raynal |first1=M. |title=History of Painting: Matisse, Munch, Rouault; fauvism [and] expressionism |date=1949 |publisher=University of California Press |url=[https://www.google.com/books/edition/History_of_Modern_Painting_Matisse_Munch/tR8NAQAAIAAJ](https://www.google.com/books/edition/History_of_Modern_Painting_Matisse_Munch/tR8NAQAAIAAJ) |access-date=4 October 2026}}</ref> {{quote|Како ги гледате овие дрвја? Тие се жолти. Значи, ставете жолта; оваа сенка, повеќе сина, насликајте ја со чист [[ултрамарин]]; овие се црвени лисја? Ставете [[вермилион]].}} Водачи на движењето биле [[Анри Матис]] и [[Андре Дерен]] – еден вид пријателски ривали, секој со свои следбеници. На крајот, Матис станал ''јанг'' наспроти ''јинот'' на [[Пикасо]] во XX век. Меѓу фовистичките сликари биле [[Албер Марке]], [[Шарл Камоан]], [[Морис де Вламенк]], [[Раул Дифи]], [[Отон Фриз]], холандскиот сликар [[Кес ван Донген]] и партнерот на Пикасо во кубизмот, [[Жорж Брак]], меѓу другите.<ref>{{cite book| author = John Elderfield|author2=Stephen Andrew Roberts| title = European Co-operation on Social Science Information and Documentation (ECSSID) Technical Meeting, University of Kent at Canterbury, 25th–26th March 1991: Report to British Library Research & Development Department| year = 1991|publisher=Museum of Modern Art | isbn = 978-0-87070-638-7 }}</ref> [[File:De Chirico's Love Song.jpg|thumb|[[Џорџо де Кирико]] 1914, пред-[[надреализам]]]] Фовизмот, како движење, немал конкретни теории и бил краткотраен; започнал во 1905 година и завршил во 1907 година, при што имале само три изложби. Матис бил сметан за водач на движењето поради неговата поголема возраст и претходното етаблирање во академскиот уметнички свет. Неговиот портрет на госпоѓа Матис од 1905 година, ''Зелената линија'', предизвикал сензација во Париз кога првпат бил изложен. Тој рекол дека сакал да создава уметност што ќе предизвикува задоволство; уметноста како декорација била неговата цел и можело да се каже дека неговата употреба на светли бои се обидувала да ја одржи спокојноста на композицијата. Во 1906 година, по предлог на неговиот трговец [[Амброаз Волар]], [[Андре Дерен]] заминал во Лондон и создал серија слики како ''Мостот Чаринг Крос, Лондон'' во [[Фовизам|фовистички]] стил, парафразирајќи ја познатата серија на [[Импресионизам|импресионистичкиот]] сликар [[Клод Моне]]. Мајстори како [[Анри Матис]] и [[Пјер Бонар]] продолжиле да ги развиваат своите наративни стилови независно од кое било движење во текот на XX век.<ref name="Raynal" /> До 1907 година, фовизмот повеќе не бил шокантно ново движење и набргу бил заменет од [[Кубизам|кубизмот]] на критичарскиот радар како најновиот развој во тогашната [[современа уметност]]. Во 1907 година, [[Гијом Аполинер|Аполинер]], коментирајќи за Матис во напис објавен во ''La Falange'', рекол: „Тука не сме во присуство на екстравагантен или екстремистички потфат: уметноста на Матис е исклучително разумна.“<ref>{{cite book| author = William Stanley Rubin| author2 = Judith Cousins| author3 = Museum of Modern Art New York| title = Picasso and Braque: pioneering cubism| year = 1989| isbn = 0-87070-676-4| page = [https://archive.org/details/picassobraquepio0000rubi/page/348](https://archive.org/details/picassobraquepio0000rubi/page/348) 348]| publisher = Museum of Modern Art| url = [https://archive.org/details/picassobraquepio0000rubi/page/348}}](https://archive.org/details/picassobraquepio0000rubi/page/348}})</ref> [[кубизам|Аналитичкиот кубизам]] бил заеднички развиен од Пабло Пикасо и [[Жорж Брак]] од околу 1908 до 1912 година. Аналитичкиот кубизам, првата јасна манифестација на кубизмот, бил следен од [[Кубизам|синтетичкиот кубизам]], кој го практикувале Брак, Пикасо, [[Фернан Леже]], [[Хуан Грис]], [[Албер Глез]], [[Марсел Дишан]] и безброј други уметници во текот на 1920-тите. [[Кубизам|Синтетичкиот кубизам]] се карактеризира со воведување различни текстури, површини, елементи на [[колаж]], исечена хартија и голема разновидност на споени теми.<ref>{{cite web |title=Synthetic Cubism |url=[https://www.tate.org.uk/art/art-terms/s/synthetic-cubism](https://www.tate.org.uk/art/art-terms/s/synthetic-cubism) |website=The Tate |access-date=October 7, 2026}}</ref> Во годините меѓу 1910 година и крајот на Првата светска војна, како и по врвот на [[кубизам|кубизмот]], во Париз се појавиле неколку движења. [[Џорџо де Кирико]] се преселил во Париз во јули 1911 година, каде што му се придружил на својот брат Андреа (поетот и сликар познат како [[Алберто Савинио]]). Преку својот брат се запознал со Пјер Лапрад, член на жирито на Салонот на есента, каде што изложил три свои соновидни дела: ''Енигма на пророкот'', ''Енигма на едно попладне'' и ''Автопортрет''. Во текот на 1913 година ги изложувал своите дела на [[Салон на независните|Салонот на независните]] и Салонот на есента, а неговата работа била забележана од [[Пабло Пикасо]] и [[Гијом Аполинер]], како и од неколку други. Неговите впечатливи и мистериозни слики се сметаат за значајни за раните почетоци на [[Надреализам|надреализмот]]. Во првата половина на XX век во Европа мајстори како [[Жорж Брак]], [[Андре Дерен]] и [[Џорџо де Кирико]] продолжиле да сликаат.<ref>{{cite web|title=Cubism and Its Consequences |url=[https://www.britannica.com/art/Western-painting/Cubism-and-its-consequences](https://www.britannica.com/art/Western-painting/Cubism-and-its-consequences) |website=Britannica |access-date=October 7, 2026}}</ref> ====Пионери на модерната уметност==== <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:André Derain, 1905, Le séchage des voiles (The Drying Sails), oil on canvas, 82 x 101 cm, Pushkin Museum, Moscow. Exhibited at the 1905 Salon d'Automne.jpg|[[Андре Дерен]], 1905, ''Le séchage des voiles (The Drying Sails)'', [[Фовизам]] File:Matisse-Woman-with-a-Hat.jpg|[[Анри Матис]], 1905, ''[[Жена со шапка]]'', [[Фовизам]] File:Jean Metzinger, c.1905, Baigneuses, Deux nus dans un jardin exotique, oil on canvas, 116 x 88.8 cm, Colección Carmen Thyssen-Bornemisza.jpg|[[Жан Мецингер]], c.1905, ''[[Два акта во егзотичен пејзаж]]'', [[Дивизионизам]], [[протокубизам]] File:MunchDerToddesMarat1907.JPG|[[Едвард Мунк]], ''Смртта на Марат I'' (1907), пример на [[Експресионизам|експресионизмот]] Image:The Kiss - Gustav Klimt - Google Cultural Institute.jpg|[[Густав Климт]], [[експресионизам]], 1907–1908 Image:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|[[Албер Глез]], 1912, ''[[Човек на балкон (Глез)|l'Homme au Balcon, Човек на балкон (портрет на д-р Тео Морено)]]'', [[Кубизам]] Image:Deer_in_the_Woods_II.jpg|[[Франц Марк]] 1912, [[Синиот јавач]] Image:Delaunay ChampDeMars.jpg|[[Робер Делоне]], 1911, [[Орфизам (уметност)|орфизам]] Image:Francis Picabia, 1912, La Source, The Spring, oil on canvas, 249.6 x 249.3 cm, Museum of Modern Art, New York. Exhibited, 1912 Salon d'Automne, Paris.jpg|[[Франсис Пикабија]], 1912, ''[[Пролетта|La Source (Пролетта)]]'', [[апстрактна уметност]] File:Gino Severini, 1912, Dynamic Hieroglyphic of the Bal Tabarin, oil on canvas with sequins, {{convert|161.6|x|156.2|cm|in|abbr=on}}.), Museum of Modern Art, New York.jpg|[[Џино Северини]], 1912, ''Динамички хиероглиф на Бал Табаран'', [[Футуризам]] File:Composition VII - Wassily Kandinsky, GAC.jpg|[[Василиј Кандински]] 1913, раѓање на [[апстрактна уметност]] Image:Amadeo Modigliani 036.jpg|[[Амедео Модиљани]], ''Портрет на [[Шутен]]'' 1916, пример на [[Експресионизам|експресионизмот]] Image:Leger railway crossing.jpg|[[Фернан Леже]] 1919, [[Кубизам|синтетички кубизам]], [[тубизам]] </gallery> Во првите две децении на XX век и по [[Кубизам|кубизмот]], се појавиле неколку други важни движења; [[футуризам]] ([[Џакомо Бала|Бала]]), [[апстрактна уметност]] ([[Василиј Кандински|Кандински]]), [[Синиот Јавач]]), [[Баухаус]], ([[Василиј Кандински|Кандински]]) и ([[Паул Кле|Кле]]), [[Орфизам (уметност)|орфизмот]] ([[Робер Делоне]] и [[Франтишек Купка]]), [[Синхромизам]] ([[Морган Расел]]), [[Де Стајл]] ([[Пит Мондријан|Мондријан]]), [[Супрематизам]] ([[Казимир Малевич|Малевич]]), [[Конструктивизам (уметност)|конструктивизмот]] ([[Владимир Татлин]]), [[Дадаизам]] ([[Марсел Дишан]], [[Франсис Пикабија]], [[Жан Арп|Арп]]) и [[Надреализам]] ([[Џорџо де Кирико|Де Кирико]], [[Андре Бретон]], [[Жоан Миро|Миро]], [[Рене Магрит|Магрит]], [[Салвадор Дали|Дали]], [[Макс Ернст|Ернст]]). Модерното сликарство влијаело врз сите визуелни уметности, од [[модернизам|модернистичката]] архитектура и дизајн, до [[авангарда|авангардниот]] филм, театар и [[модерен танц]], и станало експериментална лабораторија за изразување на визуелното искуство, од фотографијата и [[конкретна поезија|конкретната поезија]] до рекламната уметност и модата. Сликарството на Ван Гог извршило големо влијание врз [[Експресионизам|експресионизмот]] на XX век, што можело да се види во делата на [[Фовизам|фовистите]], [[Мост (уметност)|Мост]] (група предводена од германскиот сликар [[Ернст Лудвиг Кирхнер]]),<ref>Andrea Meyer, Méconnaissables. Les biens culturels du Cameroun dans la production picturale allemande, 1905-1989. In: Collective (ed.), [https://www.static.tu.berlin/fileadmin/www/10002011/Forschungsprojekte/Aktuelle_Forschungsprojekte/Umgekehrte_Sammlungen_KAM/ATLAS_DE_L_ABSENCE_version_francaise.pdf](https://www.static.tu.berlin/fileadmin/www/10002011/Forschungsprojekte/Aktuelle_Forschungsprojekte/Umgekehrte_Sammlungen_KAM/ATLAS_DE_L_ABSENCE_version_francaise.pdf) Atlas de l'absence. Le patrimoine culturel du Cameroun en Allemagne], (english working translation [https://www.static.tu.berlin/fileadmin/www/10002011/Forschungsprojekte/Aktuelle_Forschungsprojekte/Umgekehrte_Sammlungen_KAM/ATLAS_DER_ABWESENHEIT_EN_DeepL.pdf](https://www.static.tu.berlin/fileadmin/www/10002011/Forschungsprojekte/Aktuelle_Forschungsprojekte/Umgekehrte_Sammlungen_KAM/ATLAS_DER_ABWESENHEIT_EN_DeepL.pdf) online]) Berlin 2023, p. 209.</ref> и експресионизмот на [[Едвард Мунк]], [[Егон Шиле]], [[Марк Шагал]], [[Амедео Модиљани]], [[Шаим Сутин]] и други. [[Василиј Кандински]], руски сликар, [[графика|графичар]] и теоретичар на уметноста, еден од најпознатите уметници на XX век, генерално се смета за првиот важен сликар на [[модерна уметност|модерната]] апстрактна уметност. Како ран модернист, во потрага по нови начини на визуелно и духовно изразување, тој теоретизирал, како и современите окултисти и [[теозофија|теозофи]], дека чистата визуелна апстракција има корелативни вибрации со звукот и музиката. Тие претпоставувале дека чистата апстракција може да ја изрази чистата духовност. Неговите најрани апстракции генерално биле насловени како примерот во (горната галерија) ''Композиција VII'', поврзувајќи ги со делата на композиторите на музика. Кандински вклучил многу од своите теории за апстрактната уметност во својата книга ''За духовното во уметноста''. [[Робер Делоне]] бил француски уметник поврзан со [[Орфизам (уметност)|орфизмот]] (потсетувајќи на врската меѓу чистата апстракција и кубизмот). Неговите подоцнежни дела биле поапстрактни, потсетувајќи на [[Паул Кле]]. Неговиот главен придонес кон апстрактното сликарство се однесува на неговата смела употреба на бојата и јасната љубов кон експериментирањето со длабочината и тонот. По покана на [[Василиј Кандински]], Делоне и неговата сопруга, уметницата [[Соња Делоне]], ѝ се придружиле на групата „Синиот јавач“ ([[Синиот јавач|Der Blaue Reiter]]), група апстрактни уметници со седиште во [[Минхен]], во 1911 година, а неговата уметност се свртела кон апстрактното.<ref>{{cite web |url=[http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=86](http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=86) |title=Der Blaue Reiter |publisher=Tate Glossary |access-date=10 August 2009 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20110802022524/https://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=86](https://web.archive.org/web/20110802022524/https://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=86) |archive-date=2 August 2011 }}</ref> Меѓу другите значајни пионери на раната апстракција бил рускиот сликар [[Казимир Малевич]], кој по [[Руска револуција (1917)|Руската револуција]] во 1917 година, а по притисокот од [[сталинизам|сталинистичкиот]] режим во 1924 година, се вратил кон сликањето фигуративни мотиви <ref name=":4">{{Cite book |last1=Malevich |first1=Kazimir Severinovich |url=[http://archive.org/details/kazimir00male](http://archive.org/details/kazimir00male) |title=Kazimir Malevich : suprematism |last2=Drutt |first2=Matthew |last3=Deutsche Guggenheim Berlin |last4=Solomon R. Guggenheim Museum |last5=Menil Collection (Houston |first5=Tex ) |date=2003 |publisher=New York, N.Y. : Guggenheim Museum; Distributed by Harry N. Abrams |others=Solomon R. Guggenheim Museum Library |isbn=978-0-89207-265-1}}</ref> и ''Селани и работници на полето'', и швајцарскиот сликар [[Паул Кле]], чии мајсторски експерименти со бојата го направиле важен пионер на [[апстрактно сликарство|апстрактното сликарство]] во [[Баухаус]]. Други важни пионери на апстрактното сликарство се шведската уметница [[Хилма аф Клинт]], чешкиот сликар [[Франтишек Купка]], како и американските уметници [[Стентоn Макдоналд-Рајт]] и [[Морган Расел]], кои во 1912 година го основале [[Синхромизам|синхромизмот]], уметничко движење што многу наликувало на [[Орфизам (уметност)|орфизмот]].<ref>{{Cite web |title=Фальшак |url=[https://www.sovsekretno.ru/articles/falshak/](https://www.sovsekretno.ru/articles/falshak/) |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20190704212713/https://www.sovsekretno.ru/articles/falshak/](https://web.archive.org/web/20190704212713/https://www.sovsekretno.ru/articles/falshak/) |archive-date=4 July 2019 |access-date=2021-11-22 |website=[www.sovsekretno.ru](http://www.sovsekretno.ru)}}</ref> ''[[Експресионизам]]'' и ''[[Симболизам (уметност)|симболизам]]'' се широки називи што опфаќаат неколку значајни и сродни движења во сликарството на 20 век, кои доминирале во голем дел од авангардната уметност создадена во Западна, Источна и Северна Европа. Експресионистичките дела биле сликани главно меѓу Првата и Втората светска војна, претежно во Франција, Германија, Норвешка, Русија, Белгија и Австрија. Експресионистичките уметници биле поврзани и со надреализмот и со симболизмот, а секој од нив бил на свој начин уникатно и донекаде ексцентрично личен. [[Фовизам|Фовизмот]], [[Мост (уметност)|Мост]] и [[Синиот Јавач]] биле три од најпознатите групи на експресионистички и симболистички сликари.<ref name="metmuseum.org">Note the parallel French movement Fauvism and the English Vorticism: "The Fauvist movement has been compared to German Expressionism, both projecting brilliant colors and spontaneous brushwork, and indebted to the same late nineteenth-century sources, especially Van Gogh." Sabine Rewald, "Fauvism", In ''Heilbrunn Timeline of Art History''. New York: The Metropolitan Museum of Art, 2000–. [http://www.metmuseum.org/toah/hd/fauv/hd_fauv.htm](http://www.metmuseum.org/toah/hd/fauv/hd_fauv.htm) (October 2004); and "Vorticism can be thought of as English Expressionism." Sherrill E. Grace, ''Regression and Apocalypse: Studies in North American Literary Expressionism''. Toronto: University of Toronto Press, 1989, p. 26.</ref> Уметници разновидни и интересни како [[Марк Шагал]], чија слика ''[[Јас и селото]]'' раскажува автобиографска приказна што го истражува односот меѓу уметникот и неговото потекло, со речник на уметнички [[Симболизам (уметност)|симболизам]]. [[Густав Климт]], [[Егон Шиле]], [[Едвард Мунк]], [[Емил Нолде]], [[Хаим Сутин]], [[Џејмс Енсор]], [[Оскар Кокошка]], [[Ернст Лудвиг Кирхнер]], [[Макс Бекман]], [[Франц Марк]], [[Кете Шмит Колвиц]], [[Жорж Руо]], [[Амедео Модиљани]] и некои од Американците кои престојувале во странство, како [[Марсден Хартли]] и [[Стјуарт Дејвис]], биле сметани за влијателни експресионистички сликари.<ref name="metmuseum.org"/><ref name="Tate">{{cite web |title=Glossary of art terms: School of Paris |url=[http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/s/school-of-paris](http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/s/school-of-paris) |publisher=[[Tate Gallery]] |access-date=July 16, 2014 |archive-date=July 26, 2014 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140726194915/http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/s/school-of-paris](https://web.archive.org/web/20140726194915/http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/s/school-of-paris) |url-status=live }}</ref> Иако [[Алберто Џакомети]] првенствено бил сметан за интензивен [[надреалист]]ички скулптор, тој исто така создал интензивни експресионистички слики. ====Пионери на апстракцијата==== <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:Gray Tree 1911.jpg|[[Пит Мондријан]], 1912, ран [[Де Стајл]] Image:Malevici06.jpg|[[Казимир Малевич]] 1916, [[супрематизам]] Image:Theo van Doesburg Composition VII (the three graces).jpg|[[Тео ван Дусбург]] 1917, [[Де Стајл]], [[неопластицизам]] Image:MacDonaldWright_AirplaneSynchYelOrng.jpg|[[Стентон Макдоналд-Рајт]] 1920, [[синхромизам]] </gallery> Уметноста на [[Пит Мондријан]] исто така била поврзана со неговите духовни и филозофски проучувања. Во 1908 година тој се заинтересирал за теозофскито движење што го започнала [[Мадам Блаватска|Елена Блаватска]] кон крајот на 19 век. Блаватска верувала дека било можно да се достигне познавање на природата што било подлабоко од она што го обезбедувале емпириските средства, а голем дел од творештвото на Мондријан до крајот на неговиот живот бил инспириран од неговото трагање по тоа духовно знаење.<ref>{{cite web|url=[https://www.artandantiquesmag.com/between-the-lines/|title=Inspired](https://www.artandantiquesmag.com/between-the-lines/|title=Inspired) by spiritual ideas, Piet Mondrian created a radical art that aimed to transform the world. Between the Lines, Art and Antiques}}</ref> [[File:Piet Mondriaan, 1939-1942 - Composition 10.jpg|thumb|upright|left|[[Пит Мондријан]], ''„Композиција бр. 10“'' 1939–1942, [[Де Стајл]]]] [[Де Стајл]], исто така познат како [[неопластицизам]], било холандско уметничко движење основано во 1917 година. Терминот ''[[Де Стајл]]'' се користи за да се означи творештво создадено од 1917 до 1931 година во Холандија.<ref name="tate">{{cite web|url=[http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=82|title=De](http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=82|title=De) Stijl|access-date=31 July 2006|work=Tate Glossary|publisher=The Tate|archive-date=4 September 2004|archive-url=[https://web.archive.org/web/20040904194458/http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=82}}](https://web.archive.org/web/20040904194458/http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=82}})</ref><ref name="archdic">{{cite book| last = Curl| first = James Stevens| title = A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture| url = [https://archive.org/details/dictionaryofarch00curl_0|](https://archive.org/details/dictionaryofarch00curl_0|) url-access = registration| type = Paperback| edition = Second| year = 2006| publisher = Oxford University Press| isbn = 0-19-860678-8 }}</ref> ''Де Стајл'' исто така е име на списание што го издавал холандскиот сликар, дизајнер, писател и критичар [[Тео ван Дусбург]], со кое ги пропагирал теориите на групата. Покрај ван Дусбург, главни членови на групата биле сликарите [[Пит Мондријан]], [[Вилмос Хусар]] и [[Барт ван дер Лек]], како и архитектите [[Герит Ритвелд]], [[Роберт ван 'т Хоф]] и [[Јакоб Оуд]]. Уметничката филозофија што претставувала основа на работата на групата била позната како ''неопластицизам'' – нова пластична уметност (или ''Nieuwe Beelding'' на холандски).<ref>{{Cite web| title =De Stijl| work =Guggenheim Glossary| publisher =[[Solomon R. Guggenheim Museum|Guggenheim Museum]]| url =[http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html|](http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html|) access-date =4 February 2011| url-status =dead| archive-url =[https://web.archive.org/web/20080821042905/http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html|](https://web.archive.org/web/20080821042905/http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html|) archive-date =21 August 2008| df =dmy-all}}</ref> [[File:Cosmic Synchrony.jpg|thumb|upright|[[Морган Расел]], ''Космичка синхронија'' (1913–14), [[синхромизам]]]] Поддржувачите на Де Стајл настојувале да изразат нов [[утопија|утописки]] идеал на духовна хармонија и ред. Тие се залагале за чиста [[апстрактна уметност|апстракција]] и универзалност преку сведување на формата и бојата на суштинските елементи; ги поедноставувале визуелните композиции на вертикални и хоризонтални насоки и користеле само [[примарни бои]], заедно со црна и бела боја. Навистина, според онлајн-статијата на галеријата [[Тејт]] за неопластицизмот, самиот Мондријан ги изложил овие ограничувања во својот есеј „Неопластицизам во сликарската уметност“. Тој напишал: „... оваа нова пластична идеја ќе ги игнорира деталите на појавноста, односно природната форма и боја. Напротив, таа треба да го најде својот израз во апстракцијата на формата и бојата, односно во правата линија и јасно дефинираната примарна боја.“ Написот на Тејт понатаму сумирал дека оваа уметност дозволувала „само примарни бои и небои, само квадрати и правоаголници, само прави и хоризонтални или вертикални линии“.<ref>{{cite web |url=[http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=191](http://www.tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=191) |title=Neo-Plasticism |publisher=tate.org.uk |access-date=3 September 2008 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20080910121539/http://tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=191](https://web.archive.org/web/20080910121539/http://tate.org.uk/collections/glossary/definition.jsp?entryId=191) |archive-date=10 September 2008 }}</ref> Онлајн-статијата на [[Музејот Соломон Р. Гугенхајм|Музејот Гугенхајм]] за Де Стајл ги сумирала овие карактеристики на сличен начин: „Тој [Де Стајл] се темели на основниот принцип на геометријата на правата линија, квадратот и правоаголникот, во комбинација со силна асиметричност; доминантна употреба на чисти примарни бои со црна и бела; и односот меѓу позитивните и негативните елементи во распоредот на необјективни форми и линии.“<ref>{{cite web|url=[http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html](http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html) |title=The style; Holland, 1917 |publisher=guggenheimcollection.org |access-date=30 November 2010 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20080821042905/http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html](https://web.archive.org/web/20080821042905/http://www.guggenheimcollection.org/site/glossary_De_Stijl.html) |archive-date=21 August 2008 }}</ref> Движењето Де Стајл било под влијание на [[кубист]]ичкото сликарство, како и на мистицизмот и идеите за „идеални“ геометриски форми (како што била „совршената права линија“) во [[Неоплатонизам|неоплатонските]] филозофски идеи на [[математичар]]от Метју Шунмакерс. Делата на Де Стајл ќе влијаеле врз стилот [[Баухаус]] и [[интернационален стил (архитектура)|интернационалниот стил]] во архитектурата, како и врз облекувањето и внатрешното уредување. Сепак, тој не ги следел општите насоки на некој „-изам“ (кубизам, футуризам, надреализам), ниту се придржувал до принципите на уметничките школи како Баухаус; тоа бил колективен проект, заедничко дело.<ref>{{[https://www.theartstory.org/movement/de-stijl/](https://www.theartstory.org/movement/de-stijl/) the Art Story}}</ref> ====Дадаизам и надреализам==== {{main|Дадаизам|Надреализам}} <gallery widths="160px" heights="160px" perrow="4"> Image:Picabia Machine Turn.jpg|[[Франсис Пикабија]] 1916, Дада Image:DasUndbild.jpg|[[Курт Швитерс]], 1919, [[колаж|насликан колаж]], [[Дада]] </gallery> [[File:Francis Picabia, 1915, New York..jpg|thumb|[[Франсис Пикабија]], (лево) ''Le saint des saints c'est de moi qu'il s'agit dans ce portrait'', 1 јули 1915; (средина) ''Portrait d'une jeune fille americaine dans l'état de nudité'', 5 јули 1915: (десно) ''J'ai vu et c'est de toi qu'il s'agit, De Zayas! De Zayas! Je suis venu sur les rivages du Pont-Euxin'', Њујорк, 1915]] [[Марсел Дишан]] стекнал меѓународна слава по неговиот озлогласен успех на шоуто Армори во Њујорк во 1913 година (набргу потоа тој се откажал од создавањето уметност во корист на [[шах]]от). Откако ''[[Акт што се симнува по скалите, бр. 2]]'' на Дишан станала меѓународна сензација на Армори шоуто во Њујорк во 1913 година, тој ја создал ''[[Невестата соблечена гола од своите ергени, дури и]], [[Големо стакло]]''. ''[[Големо стакло]]'' ја довело уметноста на сликарството до радикално нови граници, бидејќи било делумно сликарство, делумно колаж и делумно конструкција. Дишан станал тесно поврзан со движењето [[Дадаизам]], кое започнало во неутралниот [[Цирих]], Швајцарија, за време на Првата светска војна и го достигнало својот врв од 1916 до 1920 година. Движењето првенствено ги опфаќало визуелните уметности, литературата (поезија, уметнички манифести, теорија на уметноста), театарот и графичкиот дизајн, а својата антивоена политика ја насочувало преку отфрлање на преовладувачките стандарди во уметноста преку културни дела на [[антиуметност]]а. [[Франсис Пикабија]], [[Мен Реј]], [[Курт Швитерс]], [[Тристан Цара]], [[Ханс Рихтер (уметник)|Ханс Рихтер]], [[Жан Арп]], [[Софи Тојбер-Арп]], заедно со Дишан и многу други, биле поврзани со дадаистичкото движење. Дишан и неколку [[дадаисти]] исто така биле поврзани со надреализмот, движењето што доминирало во европското сликарство во 1920-тите и 1930-тите.<ref name="Taylor (Duchamp, Armory)">{{cite journal |last1=Taylor |first1=Michael A. |title=Marcel Duchamp's Nude Descending a Staircase (No.2) and The 1913 Armory Show Scandal Revisited |journal=Archives of American Art Journal |date=2012 |volume=51 |issue=3/4 |pages=50–65 |url=[http://www.jstor.org/stable/43155387](http://www.jstor.org/stable/43155387) |access-date=4 October 2026}}</ref> Во 1924 година [[Андре Бретон]] го објавил ''[[Надреалистички манифест|Надреалистичкиот манифест]]''.<ref name="Breton manifestoes">{{cite book |last1=Breton |first1=André |title=Manifestoes of Surrealism |date=1969 |publisher=University of Michigan Press |location=Ann Arbor |isbn=0-472-06182-8 |url=[https://www.google.com/books/edition/Manifestoes_of_Surrealism/12TuC9IkxKIC](https://www.google.com/books/edition/Manifestoes_of_Surrealism/12TuC9IkxKIC) |access-date=4 October 2026}}</ref>[[Надреализам|Надреалистичкото]] движење во сликарството станало синоним за [[авангарда]]та и во него учествувале уметници чии дела се движеле од апстрактното до суперреалистичното. Со дела на хартија како ''Machine Turn Quickly'' (горе), Франсис Пикабија продолжил со својата поврзаност со движењето [[Дадаизам]] до 1919 година во Цирих и Париз, пред да се оддалечи од него откако развил интерес за [[Надреализам|надреалистичката]] уметност. [[Ив Танги]], [[Рене Магрит]] и [[Салвадор Дали]] биле особено познати по своите реалистични претстави на соништа и фантастични манифестации на имагинацијата. ''[[Изораното поле]]'' на [[Жоан Миро]] од 1923–1924 година се доближува до апстракцијата; оваа рана слика со сложена група предмети и фигури и распоред на сексуално активни ликови станала првото надреалистичко ремек-дело на Миро.<ref>Spector, Nancy. "[http://www.guggenheimcollection.org/site/artist_work_md_109_7.html](http://www.guggenheimcollection.org/site/artist_work_md_109_7.html) The Tilled Field, 1923–1924] {{webarchive|url=[https://web.archive.org/web/20080925010715/http://www.guggenheimcollection.org/site/artist_work_md_109_7.html](https://web.archive.org/web/20080925010715/http://www.guggenheimcollection.org/site/artist_work_md_109_7.html) |date=25 September 2008}}". [[Solomon R. Guggenheim Museum|Guggenheim]] display caption. Retrieved on 30 May 2008.</ref> ''Изораното поле'' на Миро исто така содржи неколку паралели со ''[[Градината на земните наслади]]'' на Бош: слични јата птици; базени од кои излегувале живи суштества; и преголеми отсечени уши, сето тоа одекнувало со делото на холандскиот мајстор, кое Миро го видел како млад сликар во [[Прадо]]. Поапстрактните [[Жоан Миро]], [[Жан Арп]], [[Андре Масон]] и [[Макс Ернст]] биле многу влијателни, особено во Соединетите Американски Држави во текот на 1940-тите. Во текот на 1930-тите, надреализмот продолжил да станува сè повидлив за пошироката јавност. [[Британска надреалистичка група|Надреалистичка група се развила во Британија]] и, според Бретон, нивната [[Лондонска меѓународна надреалистичка изложба]] од 1936 година била врвна точка на периодот и станала модел за меѓународни изложби. Надреалистичките групи во Јапонија, а особено во Латинска Америка, Карибите и Мексико, создале иновативни и оригинални дела.<ref name="Hist of Surrealism">{{cite book |last1=Durozoi |first1=Gérard |title=History of the Surrealist Movement |date=2002 |publisher=University of Chicago Press |isbn=9780226174112 |url=[https://www.google.com/books/edition/History_of_the_Surrealist_Movement/TuzhQqAGKCgC](https://www.google.com/books/edition/History_of_the_Surrealist_Movement/TuzhQqAGKCgC) |access-date=4 October 2026}}</ref> Дали и [[Рене Магрит|Магрит]] создале некои од најпрепознатливите слики на движењето. Сликата ''Ова не е луле'' од 1928/1929 година, на [[Рене Магрит|Магрит]], била предмет на книга на [[Мишел Фуко]] од 1973 година, ''This is not a Pipe'' (англиско издание, 1991), која ја разгледува сликата и нејзиниот [[парадокс]]. Дали ѝ се придружил на групата во 1929 година и учествувал во брзото воспоставување на визуелниот стил меѓу 1930 и 1935 година.<ref name="Hist of Surrealism" /> 1931 година означила година во која неколку надреалистички сликари создале дела што претставувале пресвртници во нивниот стилски развој: во еден пример, течните форми станале заштитен знак на Дали, особено во неговата ''[[Постојаноста на сеќавањето]]'', која ја прикажува сликата на часовници што се опуштале како да се топеле. Евокациите на времето и неговата привлечна мистериозност и апсурдност.<ref>{{cite web |url=[http://www.moma.org/collection/browse_results.php?object_id=79018](http://www.moma.org/collection/browse_results.php?object_id=79018) |title=The Persistence of Memory |publisher=MoMA Online Collection }}</ref> Карактеристиките на овој стил – комбинација на прикажаното, апстрактното и психолошкото – станале израз на отуѓеноста што ја чувствувале многу луѓе во [[модернизам|модернистичкиот]] период, комбинирана со чувството на подлабоко навлегување во психата, за да се „стане целосен со сопствената индивидуалност“. Макс Ернст, чија најпозната слика е ''Авион-убиец'' од 1920 година, студирал филозофија и психологија во Бон и бил заинтересиран за алтернативните реалности што ги доживувале лудите. Неговите слики можеби биле инспирирани од проучувањето на [[психоаналитичар]]от [[Сигмунд Фројд]] на заблудите на параноичниот пациент Даниел Пол Шребер. Фројд ја идентификувал фантазијата на Шребер да стане жена како ''[[комплекс на кастрација]]''. Средишната слика на два пара нозе се однесува на хермафродитските желби на Шребер. Натписот на Ернст на задната страна на сликата гласел: ''Сликата е љубопитна поради нејзината симетрија. Двата пола се меѓусебно балансирани.''<ref>{{cite web |url=[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=4133&searchid=19833&tabview=text](http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?cgroupid=999999961&workid=4133&searchid=19833&tabview=text) |title=Max Ernst (1891–1976). Men Shall Know Nothing of This 1923 / Les Hommes n'en sauront rien |publisher=tate.org.uk |access-date=30 November 2010}}</ref> Во текот на 1920-тите, делото на [[Андре Масон]] било исклучително влијателно во помагањето на новодојдениот во Париз и млад уметник [[Жоан Миро]] да ги пронајде своите корени во новото [[надреализам|надреалистичко]] сликарство.<ref name="Miro-MoMA">{{cite web |title=Joan Miró Spanish, 1893–1983 |url=[https://www.moma.org/artists/4016-joan-miro](https://www.moma.org/artists/4016-joan-miro) |website=Museum of Modern Art |access-date=4 October 2026}}</ref> Миро во писмата до својот дилер [[Пјер Матис]] го признал значењето на Масон како пример за него во неговите рани години во Париз.<ref>{{cite web|title=A Vital Body of Work |url=[https://www.economist.com/prospero/2011/04/15/a-vital-body-of-work](https://www.economist.com/prospero/2011/04/15/a-vital-body-of-work) |website=the Economist |access-date=October 7, 2026}}</ref> Долго откако личните, политичките и професионалните тензии ја распарчиле надреалистичката група и ја растуриле во тенок воздух и етер, Магрит, Миро, Дали и другите надреалисти продолжиле да дефинираат визуелна програма во уметностите. Други истакнати надреалистички уметници биле [[Џорџо де Кирико]], [[Мере Опенхајм]], [[Тоен]], [[Грегоар Мишонз]], [[Роберто Мата]], [[Кеј Сејџ]], [[Леонора Карингтон]], [[Доротеа Танинг]] и [[Леонор Фини]], меѓу другите.<ref name="Hist of Surrealism" /> ====Пред и по војната==== <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="6"> File:Egon Schiele - Self-Portrait with Physalis - Google Art Project.jpg|[[Егон Шиле]], [[Симболизам (уметност)|симболизам]] и [[експресионизам]] 1912 File:Kirchner 1913 Street, Berlin.jpg|[[Ернст Лудвиг Кирхнер]], [[Мост (уметност)|Мост]] 1913 Image:Modigliani - Nu couché.jpg|[[Амедео Модиљани]] [[Симболизам (уметност)|симболизам]] и [[експресионизам]] 1917 File:Blue-green.jpg|[[Џорџија О'Киф]], [[американски модернизам]], 1921 Image:Davis steeple street.jpg|[[Стјуарт Дејвис]], американски [[модернизам]] 1922 File:1920, Soutine, Chemin de la Fontaine des Tins at Céret.jpg|[[Хаим Сутин]], [[експресионизам]], околу 1920 </gallery> [[File:Die Zwitscher-Maschine (Twittering Machine), 1922 - Paul Klee.jpg|thumb|upright|[[Паул Кле]], 1922, [[Баухаус]]]] [[Синиот Јавач]] било германско движење што траело од 1911 до 1914 година и било суштинско за експресионизмот, заедно со [[Мост (уметност)]], која била основана во претходната деценија, во 1905 година, и била група германски [[експресионизам|експресионистички]] уметници формирана во [[Дрезден]] во 1905 година. Основачи на Мост (уметност) биле [[Фриц Блајл]], [[Ерих Хекел]], [[Ернст Лудвиг Кирхнер]] и [[Карл Шмит-Ротлуф]]. Подоцнежни членови биле [[Макс Пехштајн]], [[Ото Милер]] и други. Групата била една од клучните, која со текот на времето имала големо влијание врз развојот на [[модерна уметност|модерната уметност]] во 20 век и го создала стилот на [[експресионизам]].<ref name="bruckemuseumbrucke">{{cite web |url=[http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm](http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm) |title=The Artists' Association Brücke |publisher=Brücke Museum |access-date=7 September 2007}}</ref> [[Василиј Кандински]], [[Франц Марк]], [[Аугуст Маке]], [[Алексеј фон Јавленски]], чија психички експресивна слика на рускиот танчар ''Портрет на [[Александар Сахаров]]'' од 1909 година се наоѓа во галеријата погоре, [[Маријана фон Верефкин]], [[Лајонел Фајнингер]] и други ја основале групата [[Синиот Јавач]] како одговор на отфрлањето на сликата на Кандински ''Страшниот суд'' од изложба. На Синиот Јавач му недостигал централен уметнички манифест, но бил центриран околу Кандински и Марк. Уметниците [[Габриеле Минтер]] и [[Паул Кле]] исто така биле вклучени. [[File:Patrick Henry Bruce Stilleben.jpg|thumb|[[Патрик Хенри Брус]], [[американски модернизам]], 1924]] Името на движењето потекнувало од слика на Кандински создадена во 1903 година. Исто така се тврдело дека името можело да произлезе од воодушевувањето на Марк од коњите и љубовта на Кандински кон сината боја. За Кандински, ''сината'' била боја на духовноста: колку била потемна сината, толку повеќе ја будела човечката желба за вечност.<ref>[https://www.theartstory.org/movement/der-blaue-reiter/](https://www.theartstory.org/movement/der-blaue-reiter/) The Art Story]</ref> Во САД, во периодот меѓу Првата и Втората светска војна, сликарите имале стремеж да одат во Европа за да стекнат признание. Уметници како [[Марсден Хартли]], [[Патрик Хенри Брус]], [[Џералд Марфи]] и [[Стјуарт Дејвис]] изградиле репутација во странство. Во Њујорк, [[Алберт Пинкам Рајдер]] и [[Ралф Блејлок]] биле влијателни и значајни фигури во напредното американско сликарство меѓу 1900 и 1920 година. Во текот на 1920-тите, фотографот [[Алфред Стиглиц]] ги изложувал [[Џорџија О'Киф]], [[Артур Дав]], [[Алфред Хенри Маурер]], [[Чарлс Демут]], [[Џон Марин]] и други уметници, вклучувајќи ги европските мајстори [[Анри Матис]], [[Огист Роден]], [[Анри Русо]], [[Пол Сезан]] и [[Пабло Пикасо]], во својата галерија ''[[291 (галерија)|291]]''. ====Општествена свест==== {{See also|Социјалистички реализам|Регионализам (уметност)|Мексикански мурализам}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Thomas Hart Benton - People of Chilmark (Figure Composition) 1920.jpg|[[Томас Харт Бентон]] 1920, [[Американско жанровско сликарство|регионализам]] Image:Bellows George Dempsey and Firpo 1924.jpg|[[Џорџ Белоус]], 1924, [[американски реализам]] Image:Demuth_Charles_Spring_1921.jpg|[[Чарлс Демут]] ''Пролет'', 1921, американски [[прецизионизам]] (прототип на [[поп-арт]]) </gallery> [[File:Palacio de Bellas Artes - Mural El Hombre in cruce de caminos Rivera 3.jpg|thumb|[[Диего Ривера]], рекреација на ''[[Човекот на крстопат]]'' (преименувана во ''[[Човек, контролор на универзумот]]''), првично создадена во 1934 година, движењето [[мексикански мурализам]]]] Во текот на 1920-тите и 1930-тите и [[Големата депресија]], надреализмот, доцниот кубизам, [[Баухаус]], [[Де Стајл]], дадаизмот, германскиот експресионизам, експресионизмот и [[модернист]]ичките и мајсторски колористички сликари како [[Анри Матис]] и [[Пјер Бонар]] ја карактеризирале европската уметничка сцена. Во Германија, [[Макс Бекман]], [[Ото Дикс]], [[Џорџ Грос]] и други ги политизирале своите слики, навестувајќи го доаѓањето на Втората светска војна. Додека во Америка, [[Американско жанровско сликарство]] и движењата на [[социјален реализам|социјалниот реализам]] и [[регионализам (уметност)|регионализмот]], кои содржеле и политички и општествени коментари, доминирале со уметничкиот свет. Уметници како [[Бен Шан]], [[Томас Харт Бентон]], [[Грант Вуд]], [[Џорџ Тукер]], [[Џон Стјуарт Кари]], [[Реџиналд Марш (уметник)|Реџиналд Марш]] и други станале истакнати. Во Латинска Америка, покрај [[Уругвај]]скиот сликар [[Хоакин Торес Гарсија]] и [[Руфино Тамајо]] од Мексико, [[мексикански мурализам|муралистичкото движење]] со [[Диего Ривера]], [[Давид Сикерос]], [[Хосе Ороско]], [[Педро Нел Гомес]] и [[Сантијаго Мартинес Делгадо]], како и [[Симболизам (уметност)|симболистичките]] слики на [[Фрида Кало]], започнале ренесанса на уметностите во регионот, со употреба на бои и историски и политички пораки. Симболистичките дела на [[Фрида Кало]] исто така биле силно поврзани со надреализмот и со движењето [[магичен реализам]] во литературата. Психолошката драма во многу од автопортретите на Кало ја нагласувала виталноста и релевантноста на нејзините слики за уметниците во 21 век. [[File:Grant Wood - American Gothic - Google Art Project.jpg|thumb|upright|[[Грант Вуд]], 1930, [[социјален реализам]]]] ''[[Американска готика]]'' е слика на [[Грант Вуд]] од 1930 година. Прикажувајќи земјоделец што држи [[Вила (полска)|вила]] и помлада жена пред куќа во стилот на [[карпентерска готика]], таа е една од најпознатите слики во американската [[визуелна уметност|уметност]] на 20 век. Ликовните критичари имале позитивни мислења за сликата, како [[Гертруда Стајн]] и [[Кристофер Морли]], кои претпоставувале дека сликата била наменета како сатира на животот во руралните мали градови. Така, таа била гледана како дел од стремежот кон сè покритички претстави на рурална Америка, во духот на ''1919 [[Вајнсбург, Охајо (роман)|Вајнсбург, Охајо]]'' на [[Шервуд Андерсон]], ''[[Главна улица (роман)|Главна улица]]'' од 1920 година на [[Синклер Луис]] и ''The Tattooed Countess'' на [[Карл Ван Вехтен]] во литературата.<ref name="slate">Fineman, Mia, [http://www.slate.com/id/2120494/](http://www.slate.com/id/2120494/) The Most Famous Farm Couple in the World: Why American Gothic still fascinates.], ''[[Slate (magazine)|Slate]]'', 8 June 2005</ref> Меѓутоа, со почетокот на [[Големата депресија]], сликата почнала да се гледа како претстава на непоколебливиот дух на американските пионери. [[Диего Ривера]] веројатно е најпознат во јавноста по својот мурал од 1933 година, „[[Човекот на крстопат]]“, во фоајето на зградата RCA во центарот „Рокфелер“. Кога неговиот покровител [[Нелсон Рокфелер]] открил дека муралот содржел портрет на [[Владимир Ленин]] и други комунистички мотиви, тој го отпуштил Ривера, а недовршеното дело на крајот било уништено од персоналот на Рокфелер. Филмот ''[[Cradle Will Rock]]'' содржи драматизација на контроверзата. Делата на [[Фрида Кало]] (сопругата на Ривера) често се карактеризираат со нивните остри претстави на болката. Од нејзините 143 слики, 55 се [[автопортрет]]и, кои често вклучуваат симболични претстави на нејзините физички и психолошки рани. Кало била длабоко под влијание на домородната мексиканска култура, што било очигледно во светлите бои и драматичната симболика на нејзините слики. Во нејзиното творештво често биле прикажувани христијански и еврејски теми; таа комбинирала елементи од класичната религиозна мексиканска традиција — која често е крвава и насилна — со [[надреализам|надреалистички]] претстави. Иако нејзините слики не се отворено христијански, тие несомнено содржат елементи од морбидниот мексикански христијански стил на религиозно сликарство. Политичкиот активизам бил важен дел од животот на [[Давид Сикерос]] и често го инспирирал да ја остави својата уметничка кариера настрана. Неговата уметност била длабоко вкоренета во [[Мексиканска револуција|Мексиканската револуција]], насилен и хаотичен период во мексиканската историја во кој различни општествени и политички фракции се бореле за признавање и моќ. Периодот од 1920-тите до 1950-тите е познат како Мексиканска ренесанса, а Сикерос бил активен во обидот да создаде уметност која истовремено била мексиканска и универзална. Тој накратко се откажал од сликањето за да се посвети на организирањето на рударите во Халиско. ====Светски судир==== <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:Ernst Ludwig Kirchner - Bogenschützen -1935-37.jpg|[[Ернст Лудвиг Кирхнер]], 1935–1937, [[германски експресионизам]] File:Wassily Kandinsky, 1939 - Composition X.png|[[Василиј Кандински]] ''Композиција X'' 1939, [[геометриска апстракција]] </gallery> Во текот на 1930-тите, радикалната левичарска политика карактеризирала многу од уметниците поврзани со [[надреализам|надреализмот]], вклучувајќи го и [[Пабло Пикасо]].<ref>Lewis, Helena. ''Dada Turns Red''. 1990. University of Edinburgh Press. A history of the uneasy relations between Surrealists and Communists from the 1920s through the 1950s.</ref> На 26 април 1937 година, за време на [[Шпанската граѓанска војна]], баскискиот град [[Герника]] бил место на [[бомбардирањето на Герника|„бомбардирањето на Герника“]] од страна на Легијата Кондор на Луфтвафе на нацистичка Германија. Германците напаѓале за да ги поддржат напорите на Франсиско Франко да ја собори Баскиската влада и шпанската републиканска влада. Градот бил разурнат, иако бискајското собрание и Герникскиот даб преживеале. Пабло Пикасо го насликал својот мурал со големина на фреска ''[[Герника (слика)|Герника]]'' за да ги одбележи ужасите од бомбардирањето. Во својата конечна форма, ''Герника'' е огромен црно-бел мурал, 3,5 метри висок и 7,8 метри широк, насликан со масло. Муралот прикажува сцена на смрт, насилство, бруталност, страдање и беспомошност без да ги прикажува нивните непосредни причини. Изборот да се слика во црно-бело бил во контраст со интензитетот на прикажаната сцена и ја повикува непосредноста на фотографија од весник.<ref>{{cite web|url=[http://www.arthistoryarchive.com/arthistory/cubism/Pablo-Picasso.html|title=Pablo](http://www.arthistoryarchive.com/arthistory/cubism/Pablo-Picasso.html|title=Pablo) Picasso – Biography, Quotes & Paintings |publisher=arthistoryarchive.com |access-date=14 June 2007}}</ref> Пикасо го насликал муралот ''[[Герника (слика)|Герника]]'' во знак на протест против бомбардирањето. Сликата првпат била изложена во Париз во 1937 година, потоа во [[Скандинавија]], потоа во Лондон во 1938 година и конечно во 1939 година, на барање на Пикасо, сликата била испратена во Соединетите Американски Држави на продолжен заем (за чување) во [[Музејот на модерната уметност|MoMA]]. Сликата била изложувана во музеите низ САД сè до нејзиното конечно враќање во [[Музејот на модерната уметност]] во Њујорк, каде што била изложувана речиси триесет години. Конечно, во согласност со желбата на [[Пабло Пикасо]] сликата да им биде подарена на луѓето во Шпанија, таа била испратена во Шпанија во 1981 година. [[File:Max Beckmann, 1918-19, The Night (Die Nacht), oil on canvas, 133 x 154 cm, Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf.jpg|thumb|[[Макс Бекман]], ''[[Ноќта (слика)|Ноќта (Die Nacht)]]'', 1918–1919, [[Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen]], Диселдорф]] За време на [[Големата депресија]] во 1930-тите, низ годините на Втората светска војна, американската уметност била карактеризирана со [[социјален реализам]] и [[Американско жанровско сликарство]] во делата на [[Грант Вуд]], [[Едвард Хопер]], [[Бен Шан]], [[Томас Харт Бентон]] и неколку други. ''[[Ноќни бувови (слика)|Ноќни бувови]]'' (1942) е слика на Едвард Хопер која прикажува луѓе што седат во центарот на градот доцна навечер. Таа не е само најпознатата слика на Хопер, туку и една од најпрепознатливите во американската уметност. Во моментов се наоѓа во колекцијата на [[Чикашки уметнички институт|Чикашкиот уметнички институт]]. Сцената била инспирирана од еден ресторан (оттогаш урнат) во [[Гринич Вилиџ]], маалото на Хопер во [[Менхетен]]. Хопер започнал да ја слика веднаш по [[Напад на Перл Харбор|нападот на Перл Харбор]]. По овој настан, низ земјата се појавило силно чувство на мрачност, чувство што било прикажано во сликата. Урбаната улица надвор е празна, а внатре, ниту еден од тројцата гости очигледно не гледа или разговара со другите, туку е изгубен во сопствените мисли. Ова претставување на современиот урбан живот како празен или осамен бил вообичаена тема во творештвото на Хопер. Состојбата за уметниците во Европа во текот на 1930-тите брзо се влошувала со зголемувањето на моќта на нацистите во Германија и низ Источна Европа. Климата станала толку непријателска кон уметниците и уметноста поврзана со [[модернизам]]от и [[апстрактна уметност|апстракцијата]], што многумина заминале во Америка. ''[[Дегенерирана уметност]]'' бил термин усвоен од [[Нацизам|нацистичкиот]] режим во Германија за речиси целата [[модерна уметност]]. Таквата уметност била забранета со образложение дека била негерманска или од природата на [[Еврејски болшевизам|еврејскиот болшевизам]], а оние кои биле идентификувани како дегенерирани уметници биле подложени на санкции. Тие вклучувале отпуштање од наставните места, забрана за изложување или продавање на нивната уметност, а во некои случаи и целосна забрана за создавање уметност. ''Дегенерирана уметност'' исто така бил наслов на изложба поставена од нацистите во [[Минхен]] во 1937 година, која се состоела од модернистички уметнички дела хаотично закачени и придружени со текстуални натписи што ја исмејувале уметноста. Дизајнирана да го разгори јавното мислење против модернизмот, изложбата потоа патувала во неколку други градови во Германија и Австрија. Германскиот уметник [[Макс Бекман]] и десетици други ја напуштиле Европа и заминале во Њујорк. Во Њујорк, нова генерација млади и возбудливи модернистички сликари предводени од [[Аршил Горки]], [[Вилем де Кунинг]] и други, штотуку започнувала да созрева. [[Аршил Горки|Горки]]евиот портрет на некого кој можеби бил [[Вилем де Кунинг]] (горе) бил пример за еволуцијата на [[апстрактен експресионизам|апстрактниот експресионизам]] од контекстот на фигуративното сликарство, [[кубизам]]от и [[надреализам]]от. Заедно со своите пријатели де Кунинг и [[Џон Д. Греам]], Горки создал биоморфно обликувани и апстрахирани фигуративни композиции кои до 1940-тите еволуирале во целосно апстрактни слики. Делото на Горки изгледало како внимателна анализа на меморијата, емоцијата и формата, при што користел линија и боја за да ги изрази чувствата и природата. ====Кон средината на векот==== [[File:Nighthawks by Edward Hopper 1942.jpg|thumb|left|[[Едвард Хопер]], ''[[Ноќни птици (сликарство)|Ноќни птици]]'', 1942, [[Американско жанровско сликарство]]]] Во 1940-тите години во Њујорк бил најавен триумфот на американскиот [[апстрактен експресионизам]], модернистичко движење кое ги комбинирало сознанијата стекнати од [[Анри Матис]], [[Пабло Пикасо]], [[надреализам|надреализмот]], [[Жоан Миро]], [[кубизам|кубизмот]], [[фовизам|фовизмот]] и раниот [[модернизам]], преку големите учители во Америка како [[Ханс Хофман]] и [[Џон Д. Греам]]. Американските уметници имале корист од присуството на [[Пит Мондријан]], [[Фернан Леже]], [[Макс Ернст]] и групата околу [[Андре Бретон]], галеријата на Пјер Матис, галеријата на [[Пеги Гугенхајм]] ''[[Уметноста на овој век]]'', како и од други фактори. Фигуративните дела на [[Френсис Бејкон (сликар)|Франсис Бејкон]], [[Фрида Кало]], [[Едвард Хопер]], [[Лусијан Фројд]], [[Ендру Вајет]] и други служеле како еден вид алтернатива на апстрактниот експресионизам. Американското сликарство по Втората светска војна, наречено апстрактен експресионизам, ги опфаќало уметниците како [[Џексон Полок]], [[Вилем де Кунинг]], [[Аршил Горки]], [[Марк Ротко]], [[Ханс Хофман]], [[Клифорд Стил]], [[Франц Клајн]], [[Адолф Готлиб]], [[Марк Тоби]], [[Барнет Њуман]], [[Џејмс Брукс]], [[Филип Гастон]], [[Роберт Мадервел]], [[Конрад Марк-Рели]], [[Џек Творков]], [[Вилијам Базиотес]], [[Ричард Пусет-Дарт]], [[Ад Рајнхарт]], [[Хеда Стерн]], [[Џими Ернст]], [[Естебан Висенте]], [[Бредли Вокер Томлин]] и [[Теодорос Стамос]], меѓу другите. Американскиот апстрактен експресионизам го добил своето име во 1946 година од уметничкиот критичар [[Роберт Коутс]]. Тој бил сметан за спој на емоционалниот интензитет и самоодрекувањето на германските експресионисти со нефигуративната естетика на европските апстрактни школи, како [[футуризам (уметност)|футуризмот]], [[Баухаус]] и синтетичкиот кубизам. Апстрактниот експресионизам, [[акционо сликарство|акционото сликарство]] и [[сликарство на обоено поле|сликарството на обоено поле]] биле синоними за [[Њујоршка школа (уметност)|Њујоршката школа]]. Технички, надреализмот бил важен претходник на апстрактниот експресионизам со својот нагласок на спонтаното, [[надреалистички автоматизам|автоматското]] или потсвесното создавање. Техниката на [[Џексон Полок]] за капење боја врз платно поставено на подот имала свои корени во делата на [[Андре Масон]]. Друга важна рана манифестација на она што подоцна станало апстрактен експресионизам билo делото на американскиот уметник од Северозападот [[Марк Тоби]], особено неговите платна со „бело пишување“, кои, иако главно не биле со големи размери, го навестувале изгледот „насекаде“ на Полоковите слики со капење боја. ====Апстрактен експресионизам==== {{main|Апстрактен експресионизам|Акционо сликарство|Сликарство на обоено поле|Лирска апстракција}} Дополнително, апстрактниот експресионизам имал слика на бунтовнички, анархичен, високо идиосинкратичен и, според некои, прилично нихилистички правец. Во практиката, терминот се применувал на голем број уметници кои работеле (главно) во Њујорк и имале мошне различни стилови, а се применувал дури и на дела кои не биле особено апстрактни ниту експресионистички. Енергичните „[[акционо сликарство|акциони слики]]“ на [[Џексон Полок]], со нивниот „преполн“ изглед, биле технички и естетски различни од насилната и гротескна серија ''Жени'' на [[Вилем де Кунинг]]. Како што е прикажано погоре во галеријата, ''Жени V'' е една од серијата од шест слики што де Кунинг ги создал меѓу 1950 и 1953 година и прикажуват женска фигура во должина од три четвртини. Тој ја започнал првата од овие слики, ''Жени I'', колекција: Музеј на современа уметност, Њујорк, во јуни 1950 година, постојано менувајќи ја и пребојувајќи ја сликата до јануари или февруари 1952 година, кога сликата била напуштена како недовршена. Историчарот на уметноста [[Мејер Шапиро]] ја видел сликата во ателјето на де Кунинг кратко потоа и го охрабрил уметникот да истрае. Одговорот на де Кунинг бил да започне уште три слики на истата тема: ''Жени II'', колекција: [[Музеј на современа уметност (Њујорк)|Музеј на современа уметност]], [[Њујорк (град)|Њујорк]], ''[[Жени III]]'', [[Музеј на современа уметност (Техеран)|Музеј на современа уметност]], [[Техеран]] ''Жени IV'', [[Музеј на уметноста Нелсон-Аткинс]], [[Канзас Сити, Мисури]]. Во текот на летото 1952 година, поминато во [[Ист Хемптон (Њујорк)|Ист Хемптон]], де Кунинг дополнително ја истражувал темата преку цртежи и пастели. Тој можеби ја завршил работата на ''Жени I'' до крајот на јуни, или можеби дури во ноември 1952 година, а веројатно и другите три слики со жени биле завршени приближно во истото време.<ref>{{cite web |url=[http://www.nga.gov.au/International/Catalogue/Detail.cfm?IRN=47761&BioArtistIRN=25281&MnuID=2&GalID=1](http://www.nga.gov.au/International/Catalogue/Detail.cfm?IRN=47761&BioArtistIRN=25281&MnuID=2&GalID=1) |title=Willem De Kooning: Woman V 1952–53 |publisher= [[National Gallery of Australia]] |access-date=30 November 2010}}</ref> Серијата ''Жени'' биле изразито [[фигуративна уметност|фигуративни слики]]. Друг важен уметник бил [[Франц Клајн]], како што покажува неговата слика ''Висока улица'', 1950, кој, како [[Џексон Полок]] и другите апстрактни експресионисти, е означуван како „акционен сликар“ поради неговиот навидум спонтан и интензивен стил, кој се фокусирал помалку, или воопшто не се фокусирал, на фигури или претстави, туку на самите потези со четката и употребата на платното.<ref>{{Cite web|url=[https://hyperallergic.com/66831/painting-at-the-speed-of-sight-franz-klines-rapid-transit/|title=Painting](https://hyperallergic.com/66831/painting-at-the-speed-of-sight-franz-klines-rapid-transit/|title=Painting) at the Speed of Sight: Franz Kline's Rapid Transit|date=16 March 2013|website=Hyperallergic}}</ref><ref>{{Cite news|url=[https://www.thoughtco.com/art-history-definition-action-painting-183188|title=Art](https://www.thoughtco.com/art-history-definition-action-painting-183188|title=Art) History Definition: Action Painting|work=ThoughtCo|access-date=2018-05-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=[https://www.moma.org/audio/playlist/1/81|title=Franz](https://www.moma.org/audio/playlist/1/81|title=Franz) Kline. Painting Number 2. 1954 {{pipe}} MoMA|website=[www.moma.org](http://www.moma.org)}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?isbn=0520050150](https://books.google.com/books?isbn=0520050150) Rudolf Arnheim, ''The Power of the Center: A Study of Composition in the Visual Arts''], University of California Press, 1983, pp. 71–72, {{ISBN|0520050150}}</ref> [[Клифорд Стил]], [[Барнет Њуман]], [[Адолф Готлиб]] и спокојно треперливите дела на обоено поле на [[Марк Ротко]] (кои вообичаено не би се нарекувале експресионистички и кои Ротко негирал дека се апстрактни) биле класифицирани како апстрактни експресионисти, иако од насоката на апстрактниот експресионизам што [[Клемент Гринберг]] ја нарекол [[сликарство на обоено поле|„обоено поле“]]. И [[Ханс Хофман]] и [[Роберт Мадервел]] (галерија) можеле убедливо да се опишат како претставници на [[акционо сликарство|акционото сликарство]] и сликарството на обоено поле поле. Апстрактниот експресионизам имал многу стилски сличности со руските уметници од почетокот на XX век, како [[Василиј Кандински]]. Иако било точно дека спонтаноста или впечатокот на спонтаност го карактеризирал творештвото на многу апстрактни експресионисти, повеќето од овие слики вклучувале внимателно планирање, особено затоа што нивната огромна големина го барала тоа. Исклучок можеле да бидат Полоковите слики со капење боја. Зошто овој стил стекнал општо прифаќање во 1950-тите години претставува предмет на дебата. Американскиот [[социјален реализам]] бил доминантен во 1930-тите години. Тој бил под влијание не само на [[Големата депресија]], туку и на [[социјалистички реализам|социјалистичките реалисти]] од Мексико, како [[Давид Алфаро Сикерос]] и [[Диего Ривера]]. Политичката клима по Втората светска војна не ги толерирала долго време социјалните протести на овие сликари. Апстрактниот експресионизам се појавил за време на [[Втората светска војна]] и започнал да се прикажува на почетокот на 1940-тите години во галерии во Њујорк, како ''[[Галеријата „Уметност на овој век“]]''. Од крајот на 1940-тите до средината на 1950-тите години започнала периодот на Мекарти. Тоа бил период по Втората светска војна, одбележан со политички конзерватизам и екстремна уметничка цензура во Соединетите Американски Држави. Некои претпоставувале дека, бидејќи темите често биле целосно апстрактни, апстрактниот експресионизам станал безбедна стратегија за уметниците кои сакале да го практикуваат овој стил. Апстрактната уметност можела да се смета за аполитична. Или, доколку уметноста била политичка, пораката главно била наменета за упатените. Сепак, тие теоретичари биле малцинство. Како прва навистина оригинална школа на сликарството во Америка, апстрактниот експресионизам ја покажал виталноста и креативноста на земјата во повоените години, како и нејзината способност (или потреба) да развие естетско чувство кое не било ограничено од европските стандарди за убавина. Иако апстрактниот експресионизам брзо се проширил низ САД, главните центри на овој стил биле Њујорк и Калифорнија, особено [[Њујоршка школа (уметност)|Њујоршката школа]] и областа на заливот Сан Франциско. Сликите на апстрактниот експресионизам споделувале одредени карактеристики, вклучувајќи ја употребата на големи платна, пристапот [[сликарство „насекаде“|„насекаде“]], при што целото платно било третирано со еднаква важност (спротивно на пристапот при кој центарот бил поважен од рабовите). Платното како ''арена'' станало кредо на акционото сликарство, додека ''интегритетот на рамнината на сликата'' станал симбол на сликарите на обоено поле. Многу други уметници започнале да ги изложуваат своите слики поврзани со апстрактниот експресионизам во текот на 1950-тите години, меѓу кои биле [[Алфред Лесли]], [[Сем Френсис]], [[Џоан Мичел]], [[Хелен Франкенталер]], [[Сај Твомбли]], [[Милтон Резник]], [[Мајкл Голдберг]], [[Норман Блум]], [[Реј Паркер]], [[Николас Кароне]], [[Грејс Хартиган]], [[Фридел Џубас]] и [[Роберт Гудноу]], меѓу другите. Во текот на 1950-тите години, сликарството на обоено поле првично се однесувало на одреден вид [[апстрактен експресионизам]], особено на делата на [[Марк Ротко]], Клифорд Стил, Барнет Њуман, [[Роберт Мадервел]] и [[Адолф Готлиб]]. Во суштина, тоа вклучувало апстрактни слики со големи, рамни површини на боја кои ги изразувале сетилните и визуелните чувства и својства на големите површини со нијансирана текстура. Уметничкиот критичар [[Клемент Гринберг]] го сметал сликарството на обоено поле за поврзано, но различно од акционото сликарство. Целокупната површина и гешталтот на делата на раните сликари на обоено поле зборувале за речиси религиозно искуство, исполнето со восхит пред проширувачкиот универзум на сетилноста, бојата и површината. Во почетокот и средината на 1960-тите години, ''сликарството на обоено поле'' започнало да се однесува на стиловите на уметници како [[Жил Олитски]], [[Кенет Ноланд]] и [[Хелен Франкенталер]], чии дела биле поврзани со апстрактниот експресионизам од втората генерација, како и со помлади уметници како [[Лери Зокс]] и [[Френк Стела]], кои сите се движеле во нова насока. Уметниците како Клифорд Стил, [[Марк Ротко]], [[Ханс Хофман]], [[Морис Луис]], [[Жил Олитски]], [[Кенет Ноланд]], [[Хелен Франкенталер]], [[Лери Зокс]] и други често користеле многу редуцирани упатувања кон природата и сликале со високо артикулирана и психолошка употреба на бојата. Општо земено, овие уметници ги отстранувале препознатливите претстави. Во ''[[Mountains and Sea]]'', од 1952 година, основоположничко дело на [[сликарството на обоено поле]] на [[Хелен Франкенталер]], уметницата за првпат ја користела техниката на дамки. Во Европа продолжиле надреализмот, кубизмот, дадаизмот и делата на Матис. Исто така, во Европа се појавил [[ташизам|ташизмот]] (европскиот еквивалент на [[апстрактен експресионизам|апстрактниот експресионизам]]), кој ја освоил најновата генерација. [[Серж Полјаков]], [[Никола де Стал]], [[Жорж Матје]], [[Виера да Силва]], [[Жан Дибифе]], [[Ив Клајн]] и [[Пјер Сулаж]], меѓу другите, се сметале за важни фигури во повоеното европско сликарство. На крајот, апстрактното сликарство во Америка се развило во движења како [[неодадаизам]], сликарството на обоено поле, [[постсликарска апстракција]], [[оп-арт]], [[сликарство со остри рабови]], [[минимална уметност]], сликарство на [[обликувано платно]], [[лирска апстракција]], [[неоекспресионизам]] и продолжување на апстрактниот експресионизам. Како одговор на тенденцијата кон апстракција, фигуративни претстави се појавиле преку различни нови движења, особено [[поп-арт]]. ====Поп-арт==== {{main|Поп-арт}} Уште порано, во Англија во 1956 година, терминот ''поп-арт'' го употребил [[Лоренс Алоу]] за слики кои го славеле консумеризмот во периодот по Втората светска војна. Ова движење го отфрлило апстрактниот експресионизам и неговиот фокус на херменевтичката и психолошката внатрешност, во корист на уметност која ја прикажува, а често и ја слави материјалната потрошувачка култура, рекламирањето и иконографијата на периодот на масовното производство.<ref>{{cite book| last = Alloway| first = Lawrence| title = Topics in American art: since 1945| url = [https://archive.org/details/topicsinamerican0000allo|](https://archive.org/details/topicsinamerican0000allo|) url-access = registration| year = 1975| publisher = W. W. Norton| isbn = 978-0-393-04401-0| pages = [https://archive.org/details/topicsinamerican0000allo/page/119](https://archive.org/details/topicsinamerican0000allo/page/119) 119–122] }}</ref> Раните дела на [[Дејвид Хокни]] и делата на [[Ричард Хамилтон (уметник)|Ричард Хамилтон]], [[Питер Блејк (уметник)|Питер Блејк]] и [[Едуардо Паолоци]] се сметани за основоположнички примери на движењето. [[Поп-арт]]от во Америка во голема мера првично бил инспириран од делата на [[Џаспер Џонс]], [[Лери Риверс]] и [[Роберт Раушенберг]]. Иако сликите на [[Џералд Марфи]], [[Стјуарт Дејвис (сликар)|Стјуарт Дејвис]] и [[Чарлс Демут]] од 1920-тите и 1930-тите години ја подготвиле почвата за поп-артот во Америка. Во Њујорк во средината на 1950-тите години, [[Роберт Раушенберг]] и [[Џаспер Џонс]] создале уметнички дела кои на почетокот изгледале како продолжение на [[апстрактен експресионизам|апстрактното експресионистичко]] сликарство. Всушност, нивните дела и делата на [[Лери Риверс]] претставуваат радикално отстапување од апстрактниот експресионизам, особено во употребата на банални и буквални претстави и вклучувањето и комбинирањето на секојдневни материјали во нивните дела. Иновациите на Џонс во специфичната употреба на различни слики и предмети, како што се столици, броеви, мети, лименки пиво и американското знаме; сликите на Риверс со теми преземени од популарната култура, како [[Џорџ Вашингтон]] кој ја преминува [[Делавер (река)|Делавер]], и неговото вклучување слики од реклами, како камилата од [[Camel cigarettes|цигарите Camel]]; како и изненадувачките конструкции на Раушенберг со употреба на предмети и слики преземени од популарната култура, продавниците за алати, отпадите, градските улици и [[таксидермија]]та, довеле до појава на радикално ново движење во [[визуелна уметност на Соединетите Држави|американската уметност]]. На крајот, до 1963 година движењето станало познато во целиот свет како поп-арт. Американскиот поп-арт бил претставуван од уметници како: [[Енди Ворхол]], [[Клас Олденбург]], [[Вејн Тибо]], [[Џејмс Розенквист]], [[Џим Дајн]], [[Том Веселман]] и [[Рој Лихтенштајн]], меѓу другите. Најзначајното дело на Лихтенштајн веројатно било ''[[Whaam!]]'' (1963, [[Тејт Модерн]], Лондон<ref name="Tate_Whaam">{{cite web |url=[http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=8782](http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=8782) |work=Tate Collection |title=Whaam! |first=Roy |last=Lichtenstein |access-date=27 January 2008 }}</ref>), еден од најраните познати примери на [[поп-арт]], кој адаптирал панел од [[стрип]] од издание од 1962 година на ''[[All-American Men of War]]'' на [[DC Comics]].<ref name="Lichtenstein_Foundation_Whaam">{{cite web |url=[http://www.image-duplicator.com/main.php?decade=60&year=63&work_id=137](http://www.image-duplicator.com/main.php?decade=60&year=63&work_id=137) |work=Roy Lichtenstein Foundation website |title=Whaam! |first=Roy |last=Lichtenstein |access-date=12 September 2009 }}</ref> Сликата прикажува борбен авион кој испукувал ракета кон непријателски авион, со црвено-жолта експлозија. Стриповскиот стил бил нагласен преку употребата на [[ономатопеја|ономатопејскиот]] натпис ''„[[Whaam!]]“'' и врамениот текст ''„I pressed the fire control... and ahead of me rockets blazed through the sky...“''<ref name=Tate_Whaam/> Поп-артот ја спојува популарната и масовната култура со ликовната уметност, истовремено внесувајќи хумор, иронија и препознатливи претстави и содржини во целината. Во октомври 1962 година галеријата [[Сидни Џенис]] ја поставила изложбата ''Новите реалисти'', првата голема групна изложба на поп-арт во градска уметничка галерија во Њујорк. [[Сидни Џенис]] ја поставил изложбата во излог на улицата 57, во близина на неговата галерија на адреса 15 E. Изложбата предизвикала шокови во [[Њујоршка школа (уметност)|Њујоршката школа]] и одекнала низ целиот свет. Претходно, во есента 1962 година, историски важната и пресвртна изложба ''[[Ново сликарство на секојдневни предмети]]'' на поп-арт, курирана од [[Волтер Хопс]] во Музејот на уметноста во Пасадена, предизвикала шокови низ западниот дел на Соединетите Држави. Додека во центарот на уметничката сцена во њујоршкиот [[Ист Вилиџ (Менхетен)|Ист Вилиџ]], во [[галерии на Десеттата улица|галериите на Десеттата улица]], уметниците формулирале американска верзија на [[поп-арт]]. [[Клас Олденбург]] имал свој излог и изработувал насликани предмети, а Грин галерија на [[57-ма улица (Менхетен)|57-ма улица]] започнала да ги изложува [[Том Веселман]] и [[Џејмс Розенквист]]. Подоцна, [[Лео Кастели]] изложувал и други американски уметници, вклучувајќи го најголемиот дел од творечкиот опус на Енди Ворхол и Рој Лихтенштајн и неговата употреба на Бендејеви точки, техника што се користела во комерцијалната репродукција. Постои поврзаност меѓу радикалните дела на Дишан и [[Мен Реј]], бунтовничките дадаисти – со смисла за хумор – и поп-уметниците како [[Алекс Кац]] (кој станал познат по своите пародии на портретната фотографија и приградскиот живот), Клас Олденбург, Енди Ворхол, Рој Лихтенштајн и другите. Додека во текот на XX век многу сликари продолжиле да практикуваат пејзажно и фигуративно сликарство со современи теми и цврста техника, како [[Милтон Ејвери]], [[Џон Д. Греам]], [[Ферфилд Портер]], [[Едвард Хопер]], [[Балтиус]], [[Френсис Бејкон (сликар)|Франсис Бејкон]], [[Никола де Стал]], [[Ендру Вајет]], [[Лусијан Фројд]], [[Френк Ауербах]], [[Филип Перлстин]], [[Дејвид Парк]], [[Нејтан Оливеира]], [[Дејвид Хокни]], [[Малколм Морли]], [[Ричард Естес]], [[Ралф Гоуингс]], [[Одри Флак]], [[Чак Клоуз]], [[Сузан Ротенберг]], [[Ерик Фишл]], [[Вија Селминс]] и [[Ричард Дибенкорн]]. ====Фигуративно, пејзажно, мртва природа, морски пејзаж и реализам==== Од 1930-тите до 1960-тите години, апстрактното сликарство во Америка и Европа се развило во движења како [[апстрактен експресионизам]], [[сликарство на обоено поле]], [[постсликарска апстракција]], [[оп-арт]], [[сликарство со остри рабови]], [[минимална уметност]], сликарство на [[обликувано платно]] и [[лирска апстракција]]. Други уметници реагирале на стремежот кон апстракција, овозможувајќи фигуративните претстави да продолжат во различни нови контексти, како [[фигуративно движење во областа на заливот]] во 1950-тите години и новите форми на [[експресионизам]] од 1940-тите до 1960-тите години. Во Италија во овој период, [[Џорџо Моранди]] бил најзначајниот сликар на мртва природа, истражувајќи широк спектар на пристапи кон прикажувањето на секојдневните шишиња и кујнски предмети.<ref>David Piper, p. 635</ref> Во текот на XX век многу сликари практикувале [[реализам (визуелни уметности)|реализам]] и користеле експресивни претстави; практикувале пејзажно и фигуративно сликарство со современи теми и цврста техника, како и со уникатна експресивност, како сликарот на [[мртва природа]] [[Џорџо Моранди]], [[Милтон Ејвери]], [[Џон Д. Греам]], [[Ферфилд Портер]], [[Едвард Хопер]], [[Ендру Вајет]], [[Балтиус]], [[Френсис Бејкон (сликар)|Франсис Бејкон]], [[Леон Кософ]], [[Френк Ауербах]], [[Лусијан Фројд]], [[Филип Перлстин]], [[Вилем де Кунинг]], [[Аршил Горки]], [[Грејс Хартиган]], [[Роберт Де Ниро Постариот]], [[Елејн де Кунинг]] и други. Заедно со [[Анри Матис]], [[Пабло Пикасо]], [[Пјер Бонар]], [[Жорж Брак]] и други мајстори на XX век. Особено Милтон Ејвери, преку употребата на бојата и својот интерес за сликање морски пејзажи и пејзажи, се поврзал со аспектот на обоеното поле на апстрактниот експресионизам, како што се манифестирал кај [[Адолф Готлиб]] и [[Марк Ротко]], како и со лекциите што американските сликари ги презеле од делата на [[Анри Матис]].<ref>{{Cite news|url=[https://www.nytimes.com/2005/01/07/arts/art-in-review-milton-avery-onrushing-waves.html|title=Art](https://www.nytimes.com/2005/01/07/arts/art-in-review-milton-avery-onrushing-waves.html|title=Art) in Review; Milton Avery – 'Onrushing Waves'|first=Grace|last=Glueck|newspaper=The New York Times|date=7 January 2005}}</ref><ref>{{Cite web|url=[https://observer.com/2002/05/the-summer-of-57-with-milton-avery-gottlieb-rothko/|title=The](https://observer.com/2002/05/the-summer-of-57-with-milton-avery-gottlieb-rothko/|title=The) Summer of '57 With Milton Avery, Gottlieb, Rothko|website=[[The New York Observer]] |date=13 May 2002}}</ref> ''[[Глава VI]]'', 1949 година, е слика на ирскиот уметник [[Френсис Бејкон (сликар)|Франсис Бејкон]] и претставува пример на европскиот [[експресионизам]] по Втората светска војна. Делото прикажува искривена варијанта на [[Портретот на Инокентиј X]], насликан од шпанскиот уметник [[Диего Веласкес]] во 1650 година. Делото е едно од серијата варијации на сликата на Веласкес што Бејкон ги изработил во текот на 1950-тите и почетокот на 1960-тите години, вкупно четириесет и пет дела.<ref>{{cite book| last = Schmied| first = Wieland| title = Francis Bacon: commitment and conflict| year = 1996| publisher = Prestel Pub| isbn = 3-7913-1664-8| page = 17 }}</ref> Кога бил прашан зошто бил принуден толку често да се навраќа на темата, Бејкон одговорил дека немал ништо против папите, туку дека само „сакал изговор да ги употреби овие бои, а на обичната облека не можеш да ѝ ја дадеш таа виолетова боја без да навлезеш во еден вид лажен [[фовизам|фовистички]] начин“.<ref>{{cite book| last = Peppiatt| first = Michael| title = เรื่องเก่าเล่าใหม่: รวมข้อคิดจากพงศาวดารและตํานานเก่า| year = 1998| publisher = Westview Press| isbn = 978-0-8133-3520-9| page = 147 }}</ref> Папата во оваа верзија зоврива од гнев и агресија, а темните бои ѝ дават на сликата гротескен и кошмарен изглед.<ref>Schmied (1996), p20</ref> Набраните завеси во заднината се прикажани како проѕирни и изгледат како да паѓаат низ лицето на Папата.<ref>Peppiatt (1996), p148</ref> Италијанскиот сликар [[Џорџо Моранди]] бил важен ран пионер на минимализмот во XX век. Роден во [[Болоња]], во 1890 година, во текот на својата кариера Моранди речиси исклучиво се посветил на мртви природи и пејзажи, освен неколку автопортрети. Со голема чувствителност кон тонот, бојата и композиционата рамнотежа, тој повторно и повторно ги прикажувал истите познати шишиња и вазни во слики забележливи по едноставноста на изведбата. Моранди изработил 133 бакрописи, значаен опус сам по себе, а неговите цртежи и акварели често се приближувале до апстракцијата поради економичноста на средствата. Преку своите едноставни и повторливи мотиви и економичната употреба на бојата, вредноста и површината, Моранди станал проницлив и важен претходник на [[минимализам|минимализмот]]. Тој починал во Болоња во 1964 година. По Втората светска војна, терминот [[Париска школа]] често се однесувал на [[ташизам|ташизмот]], европскиот еквивалент на американскиот апстрактен експресионизам, а овие уметници биле поврзани и со [[КОБРА (авангарден уметнички правец)|КОБРА]]. Важни претставници биле [[Жан Дибифе]], [[Пјер Сулаж]], [[Никола де Стал]], [[Ханс Хартунг]], [[Серж Полиаков]] и [[Жорж Матје]], меѓу неколку други. Во почетокот на 1950-тите години [[Жан Дибифе|Дибифе]] (кој секогаш бил фигуративен уметник) и [[Никола де Стал|де Стал]] ја напуштиле апстракцијата и се вратиле кон претставувањето преку фигурацијата и пејзажот. Делото на де Стал брзо било препознаено во повоениот уметнички свет и тој станал еден од највлијателните уметници на 1950-тите години. Неговото враќање кон претставувањето (морски пејзажи, фудбалери, џез-музичари, галеби) во почетокот на 1950-тите години може да се смета за влијателен претходник на американското [[фигуративно движење во областа на заливот]], бидејќи многу од тие апстрактни сликари, како [[Ричард Дибенкорн]], [[Дејвид Парк]], [[Елмер Бишоф]], [[Вејн Тибо]], [[Нејтан Оливеира]], [[Џоан Браун]] и други, направиле сличен чекор, враќајќи се кон фигуративните претстави во средината на 1950-тите години. Голем дел од доцното творештво на де Стал – особено неговите разредени и разводнети апстрактни пејзажи во масло на платно од средината на 1950-тите години – го навестувале сликарството на обоено поле и [[лирска апстракција|лирската апстракција]] од 1960-тите и 1970-тите години. Смелата и интензивно живописна боја на [[Никола де Стал]] во неговите последни слики ја навестувала насоката на голем дел од современото сликарство што следело по него, вклучувајќи го и поп-артот од 1960-тите години. ====Арт брут, нов реализам, фигуративно движење во областа на Заливот, неодадаизам, фотореализам==== <gallery widths="220px" heights="140px" perrow="4"> File:John's Diner by John Baeder.jpg|[[Џон Бејдер]], [[фотореализам]] </gallery> Во текот на 1950-тите и 1960-тите години, додека апстрактното сликарство во Америка и Европа еволуирало во движења како [[Сликарство на обоено поле|сликарството на обоено поле]], [[постсликарска апстракција]], [[оп-арт]], [[сликарство со остри рабови]], [[минимална уметност]], сликарството на [[обликувано платно]], [[лирска апстракција]] и продолжувањето на [[апстрактен експресионизам|апстрактниот експресионизам]], други уметници реагирале на тенденцијата кон апстракција со [[аутсајдерска уметност|арт брут]],<ref>[[Jean Dubuffet]]: ''L'Art brut préféré aux arts culturels'' [1949] (in English: ''Art brut. Madness and Marginalia'', special issue of ''Art & Text'', No. 27, 1987, p. 31-33)</ref> како што се гледало во ''Court les rues,'' 1962, од [[Жан Дибифе]], [[флуксус]], [[неодадаизам]], [[нов реализам]], овозможувајќи повторно појавување на фигуративните претстави преку различни нови контексти, како [[поп-арт]], [[фигуративно движење во областа на заливот]] (типичен пример бил Дибенкорновиот ''Градски пејзаж I, (Landscape No. 1),'' 1963, масло на платно, 60 1/4 x 50 1/2 инчи, колекција: [[Музеј на современа уметност во Сан Франциско]]) и подоцна во 1970-тите години [[неоекспресионизам]]. Фигуративното движење во областа на заливот, чии влијателни членови биле [[Дејвид Парк]], [[Елмер Бишоф]], [[Нејтан Оливеира]] и [[Ричард Дибенкорн]], чија слика ''Градски предел 1'', 1963, е типичен пример, процветало во текот на 1950-тите и 1960-тите години во Калифорнија. Иако во текот на XX век сликарите продолжиле да практикуваат [[Реализам (уметност)|реализам]] и да користат фигуративни претстави, практикувајќи пределно и фигуративно сликарство со современи теми и цврста техника и со уникатна експресивност, како [[Милтон Ејвери]], [[Едвард Хопер]], [[Жан Дибифе]], [[Френсис Бејкон (сликар)|Франсис Бејкон]], [[Френк Ауербах]], [[Лусијан Фројд]], [[Филип Перлстин]] и други. Помладите сликари практикувале употреба на фигуративни претстави на нови и радикални начини. [[Ив Клајн]], [[Марсијал Рајс]], [[Ники де Сен Фал]], [[Волф Востел]], [[Дејвид Хокни]], [[Алекс Кац]], [[Малколм Морли]], [[Ралф Гоуингс]], [[Одри Флак]], [[Ричард Естес]], [[Чак Клоуз]], [[Сузан Ротенберг]], [[Ерик Фишл]], [[Џон Бејдер]] и [[Вија Селминс]] биле меѓу оние кои станале истакнати меѓу 1960-тите и 1980-тите години. [[Ферфилд Портер]] бил главно самоук и создал репрезентативни дела во средината на движењето на [[апстрактен експресионизам|апстрактниот експресионизам]]. Неговите теми главно биле пејзажи, домашни ентериери и портрети на семејството, пријателите и колегите уметници, од кои многумина биле поврзани со [[Њујоршка школа (уметност)|Њујоршката школа]] на писатели, вклучувајќи ги [[Џон Ешбери]], [[Френк О'Хара]] и [[Џејмс Шојлер]]. Многу од неговите слики биле поставени во или околу семејната летна куќа на [[Грејт Спрус Хед Ајленд, Мејн]]. Исто така, во текот на 1960-тите и 1970-тите години постоела реакција против сликарството. Критичарите како Даглас Кримп го разгледувале делото на уметници како [[Ад Рајнхарт]] и ја прогласиле „смртта на сликарството“. Уметниците започнале да практикуваат нови начини на создавање уметност. Новите движења станале значајни, а меѓу нив биле: [[Флуксус]], [[хепенинг]], [[видеоуметност]], [[инсталациска уметност]], [[поштенска уметност]], [[ситуационисти]], [[концептуална уметност]], [[постминимализам]], [[земјишна уметност]], [[арте повера]], [[перформансна уметност]] и [[телесна уметност]], меѓу другите.<ref>Douglas Crimp, ''The End of Painting'', October, Vol. 16, Spring, 1981, pp. 69–86</ref><ref>Douglas Crimp, ''On the Museum's Ruins'', Cambridge, Mass., 1993</ref> Неодадаизмот било исто така движење кое започнало во 1950-тите и 1960-тите години и било поврзано со апстрактниот експресионизам, но само преку фигуративните претстави. Се одликувало со појава на комбинирани произведени предмети заедно со уметнички материјали, оддалечувајќи се од претходните конвенции на сликарството. Овој тренд во уметноста бил претставен со делата на [[Џаспер Џонс]] и [[Роберт Раушенберг]], чии „комбајни“ од 1950-тите години биле претходници на поп-артот и [[инсталациска уметност|инсталациската уметност]], и користеле асемблаж од големи физички предмети, вклучувајќи препарирани животни, птици и комерцијална фотографија. [[Роберт Раушенберг]], [[Џаспер Џонс]], [[Лери Риверс]], [[Џон Чемберлен]], [[Клас Олденбург]], [[Џорџ Сигал]], [[Џим Дајн]] и [[Едвард Кинхолц]], меѓу другите, биле важни пионери и на апстракцијата и на поп-артот; создавајќи нови конвенции во создавањето уметност, тие го направиле прифатливо во сериозните кругови на современата уметност радикалното вклучување на невообичаени материјали како делови од нивните уметнички дела. ====Нова апстракција од 1950-тите до 1980-тите години==== [[File:IKB 191.jpg|right|thumb|[[Ив Клајн]], 1962, [[монохромно сликарство]]]] Сликарството на обоено поле јасно укажувало на нова насока во американското сликарство, оддалечена од [[апстрактен експресионизам|апстрактниот експресионизам]]. Сликарството на обоено поле било поврзано со [[постсликарска апстракција]], [[супрематизам]], [[апстрактен експресионизам]], [[сликарство со остри рабови]] и [[лирска апстракција]]. Во текот на 1960-тите и 1970-тите години апстрактното сликарство продолжило да се развива во Америка преку различни стилови. [[Геометриска апстракција]], оп-артот, [[сликарство со остри рабови]], сликарството на обоено поле и [[минимализам|минималното]] сликарство биле некои од меѓусебно поврзаните насоки на напредното апстрактно сликарство, заедно со некои други нови движења. [[Морис Луис]] бил важен пионер на напредното сликарството на обоено поле, а неговото дело можело да послужи како мост меѓу [[апстрактен експресионизам]], сликарствотото на обоено поле и [[минимална уметност]]. Двајца влијателни учители, [[Јозеф Алберс]] и [[Ханс Хофман]], вовеле нова генерација американски уметници во нивните напредни теории за бојата и просторот. [[Јозеф Алберс]] најмногу бил запаметен по својата работа како сликар и теоретичар на [[геометриска апстракција|геометриската апстракција]]. Најпознати се стотиците слики и графики што ја сочинуваат серијата ''Почит кон квадратот''. Во оваа строга серија, започната во 1949 година, Алберс ги истражувал хроматските интеракции со рамни обоени квадрати распоредени концентрично на платното. Теориите на Алберс за уметноста и образованието биле основоположнички за следната генерација уметници. Неговите сопствени слики ја формирале основата и на [[сликарство со остри рабови|сликарството со остри рабови]] и на оп-артот. [[Јозеф Алберс]], [[Ханс Хофман]], [[Иља Болотoвски]], [[Бургојн Дилер]], [[Виктор Вазарели]], [[Бриџит Рајли]], [[Ричард Анушкевич]], [[Френк Стела]], [[Морис Луис]], [[Кенет Ноланд]],<ref>{{cite web |first=Terry |last=Fenton |title=Online essay about Kenneth Noland, and acrylic paint |url=[http://www.sharecom.ca/noland/materials](http://www.sharecom.ca/noland/materials) |access-date=30 April 2007 |archive-date=21 January 2021 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210121041610/http://www.sharecom.ca/noland/materials](https://web.archive.org/web/20210121041610/http://www.sharecom.ca/noland/materials) }}</ref> [[Елсворт Кели]], [[Барнет Њуман]], [[Лери Пунс]], [[Роналд Дејвис]], [[Лери Зокс]], [[Ал Хелд]] и некои други, како [[Мино Арџенто]],<ref>Noel, Frackman "Mino Argento create. These canvases in which geometric forms, squares, arcs, and lines", Arts Magazine p.19 December 1979</ref> биле уметници тесно поврзани со [[геометриска апстракција]], оп-артот, сликарството на обоено поле, а во случајот на Хофман и Њуман и со апстрактниот експресионизам. Во 1965 година, изложбата наречена ''[[Окото кое реагира]]'', курирана од Вилијам К. Зајц, била одржана во [[Музејот на модерната уметност]], во Њујорк. Изложените дела биле разновидни и ја опфаќале [[минимализам|минималистичката]] уметност на [[Френк Стела]], оп-артот на Лери Пунс, делото на [[Александар Либерман]], заедно со мајсторите на оп-арт движењето: [[Виктор Вазарели]], [[Ричард Анушкевич]], Бриџит Рајли и други. Изложбата се фокусирала на перцептивните аспекти на уметноста, кои произлегувале и од илузијата на движење и од интеракцијата на односите меѓу боите. Оп-артот, познат и како оптичка уметност, бил стил присутен во некои слики и други уметнички дела кои користеле [[оптичка илузија|оптички илузии]]. Оп-артот бил тесно поврзан и со [[геометриска апстракција]] и [[сликарство со остри рабови]]. Иако понекогаш за него се користел терминот перцептивна апстракција. Оп-артот бил метод на сликање што се однесувал на интеракцијата меѓу илузијата и рамнината на сликата, меѓу разбирањето и гледањето.<ref>John Lancaster. ''Introducing Op Art'', London: BT Batsford Ltd, 1973, p. 28.</ref> Делата на оп-артот биле апстрактни, а многу од попознатите дела биле изработени само во црно и бело. Кога гледачот ги набљудувал, се создавал впечаток на движење, скриени слики, трепкање и вибрации, шари или, алтернативно, на набабрување или искривување. Сликарството на обоено поле настојувало да ја ослободи уметноста од излишната реторика. Уметниците како [[Клифорд Стил]], [[Марк Ротко]], [[Ханс Хофман]], [[Морис Луис]], [[Жил Олитски]], [[Кенет Ноланд]], [[Хелен Франкенталер]], [[Џон Хојланд]], [[Лери Зокс]] и други често користеле многу редуцирани упатувања кон природата и сликале со високо артикулирана и психолошка употреба на бојата. Општо земено, овие уметници ги отстранувале препознатливите фигуративни претстави. Одредени уметници се повикувале на референци од минатата или современата уметност, но генерално сликарството на обоено поле ја претставувало апстракцијата како цел сама по себе. Следејќи ја оваа насока на [[модерна уметност|модерната уметност]], уметниците сакале секоја слика да ја претстават како единствена, кохерентна, монолитна слика. ====Вашингтонска школа, обликувано платно, апстрактен илузионизам, лирска апстракција==== {{main|Вашингтонска уметничка школа|Обликувано платно|Апстрактен илузионизам|Лирска апстракција}} [[Image:Ring of Ronald Davis.jpg|thumb|left|[[Роналд Дејвис]] 1968, [[Апстрактен илузионизам]]]] [[Френк Стела]], [[Кенет Ноланд]], [[Елсворт Кели]], [[Барнет Њуман]], [[Роналд Дејвис]], [[Нил Вилијамс (уметник)|Нил Вилијамс]], [[Роберт Манголд]], [[Чарлс Хинман]], [[Ричард Татл]], [[Дејвид Новрос]] и [[Алвин Лавинг]] биле примери на уметници поврзани со употребата на [[обликувано платно]] во периодот што започнал во раните 1960-ти. Многу уметници на [[геометриска апстракција]], [[минимализам|минималисти]] и сликари на [[сликарство со остри рабови]] избрале да ги користат рабовите на сликата за да го определат обликот на сликата, наместо да го прифаќаат правоаголниот формат. Всушност, употребата на [[обликувано платно]] првенствено била поврзана со слики од 1960-тите и 1970-тите кои биле ладно [[апстрактна уметност|апстрактни]], формалистички, геометриски, објективни, рационалистички, со чисти линии, нагласено остри рабови или [[минимализам|минималистички]] по својот карактер. Галеријата „Андре Емерих“, галеријата [[Лео Кастели]], галеријата „Ричард Фајген“ и галеријата [[Парк Плејс]] биле важни места за претставување на сликарството на обоено поле, сликарството со [[обликувано платно]] и [[лирска апстракција]] во Њујорк во текот на 1960-тите. Постоела поврзаност со [[постсликарска апстракција]], која реагирала против мистицизмот, хиперсубјективноста и нагласувањето на драматичното прикажување на самиот чин на сликање кај [[апстрактен експресионизам|апстрактниот експресионизам]] – како и против свеченото прифаќање на рамниот правоаголник како речиси ритуален предуслов за сериозното сликарство. Во текот на 1960-тите, сликарството на обоено поле и [[минимална уметност]] често биле тесно поврзани едно со друго. Всушност, до почетокот на 1970-тите двете движења станале значително различни. Друго сродно движење од доцните 1960-ти, [[лирска апстракција]] (термин што го создал Лари Олдрих, основачот на [[Музејот на современа уметност Олдрих]], Риџфилд, Конектикат), опфаќало она што Олдрих рекол дека го гледал во ателјеата на многу уметници во тоа време.<ref>Aldrich, Larry. Young Lyrical Painters, Art in America, v.57, n6, November–December 1969, pp.104–113.</ref> Тоа било и назив на изложба што потекнувала од Музејот Олдрих и патувала во Музејот на американската уметност „Витни“ и други музеи низ САД во периодот од 1969 до 1971 година.<ref>Lyrical Abstraction, Exhibition Catalogue, the Aldrich Museum of Contemporary Art, Ridgefield, Conn. 1970.</ref> [[Image:Forwilliamblake.jpg|thumb|[[Рони Лендфилд]], 1968, [[лирска апстракција]]]] [[Лирска апстракција|Лирската апстракција]] од доцните 1960-ти била карактеризирана со сликите на [[Ден Кристенсен]], [[Рони Лендфилд]], [[Питер Јанг (уметник)|Питер Јанг]] и други, а заедно со движењето [[Флуксус]] и [[постминимализам]] (термин што прв го употребил [[Роберт Пинкус-Витен]] на страниците на ''[[Артфорум]]'' во 1969 година)<ref name="sxdvrz">''Movers and Shakers, New York'', "Leaving C&M", by Sarah Douglas, Art and Auction, March 2007, V.XXXNo7.</ref> настојувала да ги прошири границите на апстрактното сликарство и минимализмот преку фокусирање на процесот, новите материјали и новите начини на изразување. [[Постминимализмот]] често вклучувал индустриски материјали, суровини, изработки, пронајдени предмети, инсталации, сериско повторување и често упатувања на [[Дада]] и [[надреализам]], а најдобро бил претставен во скулптурите на [[Ева Хесе]].<ref name="sxdvrz"/> Лирската апстракција, [[концептуална уметност]], [[постминимализам]], [[земјишна уметност]], видео, [[перформансна уметност]], [[инсталациска уметност]], заедно со продолжувањето на Флуксус, [[апстрактен експресионизам]], [[сликарство на обоено поле]], [[сликарство со остри рабови]], [[минимална уметност]], [[оп-арт]], [[поп-арт]], [[фотореализам]] и [[нов реализам]], ги прошириле границите на [[современа уметност]] од средината на 1960-тите до 1970-тите.<ref>Martin, Ann Ray, and Howard Junker. "The New Art: It's Way, Way Out", ''Newsweek'' 29 July 1968: pp.3,55–63.</ref> Лирската апстракција била вид слободно развиено апстрактно сликарство што се појавило во средината на 1960-тите, кога апстрактните сликари се вратиле кон различни форми на сликарски, ликовен и експресионистички израз, со нагласен фокус на процесот, гешталтот и повторливите композициски стратегии воопшто. Лирската апстракција имала сличности со сликарството на обоено поле и апстрактниот експресионизам. [[Лирска апстракција]], како што била претставена во сликата ''For William Blake'' од 1968 година на [[Рони Лендфилд]] (горе), особено се одликувала со слободната употреба на бојата – текстурата и површината. Директното цртање, калиграфската употреба на линијата, ефектите од четкањето, прскањето, нанесувањето дамки, повлекувањето со гумена лента, истурањето и распрскувањето на бојата површно личеле на ефектите забележливи кај апстрактниот експресионизам и сликарството на обоено поле. Сепак, стиловите значително се разликувале. Од [[апстрактен експресионизам]] и [[акционо сликарство]] од 1940-тите и 1950-тите го одвојувал пристапот кон композицијата и драматиката. Како и кај акционото сликарство, постоел нагласок на потезите со четка, високата композициска драматика и динамичната композициска напнатост. Додека кај лирската апстракција постоело чувство на композициска случајност, композиција што ја исполнувала целата површина, ненагласена и опуштена композициска драматика и нагласок на процесот, повторувањето и сеопфатното чувство.<ref>The Aldrich Museum of Contemporary Art, ''Lyrical Abstraction'', exhibition: 5 April through 7 June 1970</ref><ref>''Lyrical Abstraction'' Whitney Museum of American Art, New York, 25 May – 6 July 1971</ref> ====Сликарство со остри рабови, минимализам, постминимализам, монохромно сликарство==== [[File:The Dylan Painting.jpg|thumb|[[Брајс Марден]], 1966/1986, [[монохромно сликарство]]]] [[Агнес Мартин]], [[Роберт Манголд]], [[Брајс Марден]], [[Џо Баер]], [[Роберт Рајман]], [[Ричард Татл]], [[Нил Вилијамс (уметник)|Нил Вилијамс]], [[Дејвид Новрос]], Пол Могензон и [[Чарлс Хинман]] биле примери на уметници поврзани со [[минимализам]]от и (со исклучок на Мартин, Баер и Марден) со употребата на [[обликувано платно]], исто така во периодот што започнал во раните 1960-ти. Многу уметници на [[геометриска апстракција]], минималисти и сликари на [[сликарство со остри рабови]] избрале да ги користат рабовите на сликата за да го определат обликот на сликата, наместо да го прифаќаат правоаголниот формат. Всушност, употребата на [[обликувано платно]] првенствено била поврзана со слики од 1960-тите и 1970-тите кои биле ладно апстрактни, формалистички, геометриски, објективни, рационалистички, со чисти линии, нагласено остри рабови или [[минимализам|минималистички]] по својот карактер. Галеријата „Бајкерт“ и галеријата [[Парк Плејс]] биле важни места за претставување на [[минимализам]]от и сликарството со [[обликувано платно]] во Њујорк во текот на 1960-тите. Во текот на 1960-тите и 1970-тите уметници како [[Роберт Мадервел]], [[Адолф Готлиб]], [[Филип Гастон]], [[Ли Краснер]], [[Сај Твомбли]], [[Роберт Раушенберг]], [[Џаспер Џонс]], [[Ричард Дибенкорн]], [[Јозеф Алберс]], [[Елмер Бишоф]], Агнес Мартин, [[Ал Хелд]], [[Сам Френсис]], [[Елсворт Кели]], [[Морис Луис]], [[Хелен Франкенталер]], [[Џин Дејвис (сликар)|Џин Дејвис]], [[Френк Стела]], [[Кенет Ноланд]], [[Џоан Мичел]], [[Фридел Цубас]] и помлади уметници како Брајс Марден, [[Роберт Манголд]], [[Сам Гилијам]],<ref>{{cite web |url=[http://www.sbmuseart.org/exhibitions/colorscope.web](http://www.sbmuseart.org/exhibitions/colorscope.web) |title=Colorscope: Abstract Painting 1960–1979 |access-date=30 November 2010 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20100703034943/http://www.sbmuseart.org/exhibitions/colorscope.web](https://web.archive.org/web/20100703034943/http://www.sbmuseart.org/exhibitions/colorscope.web) |archive-date=3 July 2010 }}</ref> [[Џон Хојланд]], [[Шон Скали]], [[Пет Стајр]], [[Елизабет Мари (уметник)|Елизабет Мари]], [[Лари Пунс]], [[Волтер Дарби Банард]], [[Лари Зокс]], [[Рони Лендфилд]], [[Роналд Дејвис]], [[Ден Кристенсен]], [[Џоан Снајдер]], [[Рос Блекнер]], [[Арчи Ранд]], [[Сузан Крајл]] и десетици други создале голем број разновидни слики. [[File:'Untitled Etching 1 (First Version)' by Barnett Newman, 1968.jpg|thumb|left|[[Барнет Њуман]], ''Untitled Etching 1 (First Version)'', 1968, [[минимализам]]]] Во текот на 1960-тите и 1970-тите се појавила реакција против апстрактното сликарство. Некои критичари го разгледувале творештвото на уметници како [[Ад Рајнхарт]] и прогласиле „смрт на сликарството“. Уметниците започнале да применуваат нови начини на создавање уметност. Новите движења станале позначајни, меѓу кои биле: [[постминимализам]], [[земјишна уметност]], [[видеоуметност]], [[инсталациска уметност]], [[арте повера]], [[перформансна уметност]], [[телесна уметност]], [[Флуксус]], [[хепенинг]], [[поштенска уметност]], [[ситуационисти]] и [[концептуална уметност]], меѓу другите. Сепак, и во апстрактното сликарство се случиле други важни иновации во текот на 1960-тите и 1970-тите, карактеризирани со [[монохромно сликарство]] и [[сликарство со остри рабови]], инспирирани од Ад Рајнхарт, [[Барнет Њуман]], [[Милтон Ресник]] и [[Елсворт Кели]].<ref>{{cite web |last=Tate |title=Monochrome – Art Term - Tate |url=[http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/m/monochrome](http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/m/monochrome) |access-date=22 August 2018}}</ref> Почнувајќи од [[геометриска апстракција]] во различни медиуми до нерепрезентативно [[Акционо сликарство|гестуално сликарство]], монохроматските дела продолжиле да претставуваат важно влијание врз современата уметност. Почнувајќи од [[геометриска апстракција]] во различни медиуми до нерепрезентативно [[Акционо сликарство|гестуално сликарство]], монохроматските дела продолжиле да претставуваат важно влијание врз современата уметност. Уметници разновидни како Агнес Мартин, Ал Хелд, [[Лари Зокс]], [[Френк Стела]], [[Лари Пунс]], [[Брајс Марден]] и други ја истражувале моќта на поедноставувањето. Спојувањето на сликарството на обоено поле, [[минимална уметност]], сликарството со остри рабови, [[лирска апстракција]] и постминимализмот ја замаглило разликата меѓу движењата, која станала поочигледна во 1980-тите и 1990-тите. Движењето [[неоекспресионизам]] било поврзано со претходните развои во [[апстрактен експресионизам]], [[неодада]], лирската апстракција и постминималистичкото сликарство. ====Неоекспресионизам==== Кон крајот на 1960-тите, сликарот на [[апстрактен експресионизам]] [[Филип Гастон]] помогнал да се предводи преминот од апстрактниот експресионизам кон [[неоекспресионизам]]от во сликарството, напуштајќи ја таканаречената „чиста апстракција“ на апстрактниот експресионизам во корист на покарикатурални претстави на различни лични симболи и предмети. Овие дела биле инспирација за новата генерација сликари заинтересирани за оживување на експресивните претстави. Неговата слика ''Сликање, пушење, јадење'' од 1973 година е пример за конечното и дефинитивно враќање на Гастон кон претставувањето. Кон крајот на 1970-тите и почетокот на 1980-тите се случило и враќање кон сликарството, речиси истовремено во Италија, Германија, Франција и [[Обединетото Кралство|Британија]]. Овие движења биле наречени [[Трансавангарда]], [[Млади бунтовници]], [[Слободна фигурација]],<ref>{{Cite web|url=[https://www.tate.org.uk/art/art-terms|title=Art](https://www.tate.org.uk/art/art-terms|title=Art) Terms|website=Tate}}</ref> [[неоекспресионизам]], Лондонската школа и, кон крајот на 1980-тите, [[стакизам]], соодветно. Овие слики биле карактеризирани со големи формати, слободно експресивно нанесување на траги, фигуративност, мит и имагинација. Целокупното творештво од овој жанр станало означувано како [[неоекспресионизам]]. Критичката реакција била поделена. Некои критичари го сметале за поттикнат од профитните мотиви на големите комерцијални галерии. Овој вид уметност продолжил да биде популарен и во 21 век, дури и по падот на уметничкиот пазар кон крајот на 1980-тите. [[Анселм Кифер]] бил водечка фигура на европскиот [[неоекспресионизам]] до 1980-тите; темите на Кифер се прошириле од фокусот на улогата на Германија во цивилизацијата кон судбината на уметноста и културата воопшто. Неговото творештво станало поскулптурално и вклучувало не само национален идентитет и колективно сеќавање, туку и [[окултизам|окултна]] [[симболика]], [[теологија]] и [[мистицизам]]. Темата на целокупното творештво била траумата што ја доживувале цели општества и постојаното повторно раѓање и обновување во животот. Во доцните 1970-ти во САД, сликарите кои започнале да работат со оживеани површини и кои се вратиле кон фигуративноста, како [[Сузан Ротенберг]], станале популарни, особено како што се гледало погоре во слики како ''Horse 2'' од 1979 година. Во текот на 1980-тите, американските уметници како [[Ерик Фишл]], [[Дејвид Сал]], [[Жан-Мишел Баскија]] (кој започнал како [[графити уметник]]), [[Џулијан Шнабел]] и [[Кит Харинг]], како и италијанските сликари како [[Мимо Паладино]], [[Сандро Кја]] и [[Енцо Куки]], меѓу другите, ја дефинирале идејата за [[неоекспресионизам]] во Америка. Неоекспресионизмот бил стил на [[модернизам|модерното]] сликарство што станал популарен кон крајот на 1970-тите и доминирал на уметничкиот пазар до средината на 1980-тите. Тој се развил во Европа како реакција против концептуалната и [[минимализам|минималистичката]] уметност од 1960-тите и 1970-тите. Неоекспресионистите повторно започнале да прикажуваат препознатливи предмети, како човечкото тело (иако понекогаш на речиси апстрактен начин), на груб и силно емотивен начин, користејќи живи бои и банални хармонии на бои. Искусните сликари [[Филип Гастон]], [[Френк Ауербах]], [[Леон Кософ]], [[Герхард Рихтер]], [[А. Р. Пенк]] и [[Георг Базелиц]], заедно со нешто помладите уметници како [[Анселм Кифер]], [[Ерик Фишл]], [[Сузан Ротенберг]], [[Франческо Клементе]], [[Жан-Мишел Баскија]], [[Џулијан Шнабел]], [[Кит Харинг]] и многу други, станале познати по работата во овој интензивен експресионистички правец на сликарството. Сликарството и понатаму има почитувана положба во современата уметност. Уметноста станала отворено поле, повеќе неподелено од дихотомијата меѓу објективното и необјективното. Уметниците можеле да постигнат критички успех без оглед на тоа дали нивните слики биле фигуративни или апстрактни. Она што имало значење било содржината, истражувањето на границите на медиумот и одбивањето да се повторуваат делата од минатото како крајна цел. ====Современо сликарство во 21 век==== {{main|Современа уметност|Постмодерна уметност|доцен модернизам}} На почетокот на 21 век, современото сликарство и современата уметност воопшто продолжиле во неколку меѓусебно поврзани насоки, карактеризирани со идејата за [[културен плурализам|плурализам]]. „Кризата“ во сликарството и актуелната уметност, како и во современата [[уметничка критика]], била предизвикана од [[културен плурализам|плурализмот]]. Не постоел консензус, ниту пак било неопходно да постои, во однос на репрезентативниот стил на епохата. Преовладувал ставот дека „сè е дозволено“; синдромот „сè се случува“, а следствено и „ништо не се случува“; тоа создавало естетски сообраќаен метеж без цврста и јасна насока и со секоја лента на уметничкиот автопат исполнета до капацитет. Следствено, продолжиле да се создаваат величествени и значајни уметнички дела, иако во голема разновидност на стилови и естетски темпераменти, при што пазарот бил оставен да ја проценува вредноста. [[Сликарство со остри рабови]], [[геометриска апстракција]], [[присвојување (уметност)|присвојување]], [[хиперреализам (визуелни уметности)|хиперреализам]], [[фотореализам]], [[експресионизам]], [[минимализам]], [[лирска апстракција]], [[поп-арт]], [[оп-арт]], [[апстрактен експресионизам]], [[Сликарство на обоено поле|сликарството на обоено поле]], [[монохромно сликарство]], [[неоекспресионизам]], [[колаж]], [[интермедијално]] сликарство, [[асамблаж]] сликарство, [[дигитално сликарство]], [[постмодерна]] сликарство, [[неодадаизам]], сликарство со [[обликувано платно]], еколошко [[мурално сликарство]], традиционално сликарство на [[човечки изглед|фигура]], [[пејзажно сликарство]] и [[портретно сликарство]], се некои од продолжените и актуелни насоки во сликарството на почетокот на 21 век. ==Америка== [[File:Attributed to Joaquín Villegas - The Eternal Father Painting the Virgin of Guadalupe - Google Art Project.jpg|thumb|''Вечниот Отец ја сликал Богородица од Гвадалупе''. Припишано на Хоакин Виљегас (1713 – активен во 1753) (Мексиканец) (сликар, [[Museo Nacional de Arte|Национален музеј на уметноста]].]] {{Main|Уметност на домородните народи на Америка|Уметност на Маите|Предколумбиска уметност|Сликарство во Америка пред колонизацијата|Леџерска уметност}} Во периодот пред и по европското истражување и населување на Америка, вклучувајќи ги Северна Америка, Средна Америка, Јужна Америка и островите на [[Кариби]]те, [[Антили]]те, [[Мали Антили|Малите Антили]] и другите островски групи, домородните култури создале уметнички дела, меѓу кои архитектура, [[керамика]], [[керамичка уметност|керамички предмети]], [[ткаење]], резбање, скулптура, сликарство и [[мурал|ѕидни слики]], како и други религиозни и утилитарни предмети. На секој континент од Америка постоеле општества со уникатни и самостојно развиени култури, кои создавале тотеми, дела со религиозна симболика и декоративни и експресивни насликани дела. Африканското влијание било особено силно во уметноста на Карибите и Јужна Америка. Уметноста на домородните народи на Америка имала огромно влијание врз [[европска уметност|европската уметност]] и обратно, за време и по [[Големите географски откритија|периодот на големите географски откритија]]. Шпанија, Португалија, Франција, Холандија и Англија биле моќни и влијателни [[Колонијализам|колонијални сили]] во Америка во текот и по XV век. До XIX век културното влијание започнало да се одвива во двете насоки преку Атлантикот. ===Мексико и Средна Америка=== <gallery widths="140" heights="140" perrow="4"> File:Tetitla Diosa de Jade.jpg|Мурал на [[Големата божица од Теотиуакан]] од локалитетот Тетитла, Мексико File:Great Goddess of Teotihuacan (T Aleto).jpg|Мурал од комплексот Тепантила во [[Теотиуакан]], репродукција во Националниот музеј за антропологија во Мексико Сити File:Tepantitla Mountain Stream mural Teotihuacan (Luis Tello).jpg|Дел од муралот од комплексот Тепантила, кој го претставувал [[Тлалокан]], едно од нивоата во Подземниот свет, Мексико File:Butterfly Palace IMG 7281.JPG|Мурал од комплексот на Јагуарите во Теотиуакан. File:Pinturas prehispánicas.JPG|Портик А од [[Какаштла]], кој го претставувал Човекот-јагуар File:Frescos cacaxtla.JPG|Детал од Црвениот храм, околу 600–700 година, [[Какаштла]], Мексико File:Monte Alban - Rekonstruktion Grab 105 1.jpg|Реконструкција на гробницата 105 од [[Монте Албан]]. File:Bonampak painting.jpg|Мајански мурал од [[Бонампак]], Мексико, 580–800 година. File:Bonampakmural3.jpg|Мајански мурал од [[Бонампак]], 580–800 година File:SBmural.jpg|Мајански мурал од Сан Бартоло, предкласичен период (1–250 година) File:Jaguar vase.jpg|Сликарство на вазна со престолот на Господарот со јагуарска кожа, сцена од [[мајанска цивилизација|дворот на Маите]], 700–800 година. File:Cylinder Vase with dancing maize god, 675-725 AD, Maya culture, eastern Peten lowlands, Guatemala or Belize, earthenware with slip - Gardiner Museum, Toronto - DSC01183.JPG|Сликарство на мајанска вазна од доцниот класичен период (600–900) File:Jaina Figurine 1 (T Aleto).jpg|Насликана керамичка фигура на крал од погребното место на островот Хаина, мајанска уметност, 400–800 година File:Palenque Relief.jpg|Насликан релјеф од мајанскиот локалитет [[Паленке]], на кој бил прикажан синот на Кинич Ахкал Мо' Нааб III (678–730-ти?, владеел 722–729). File:Dresden p 74 large.jpg|Сликарство од [[Дрезденски кодекс|Дрезденскиот кодекс]]. File:CNuttall16.jpg|Слика од [[Миштеци]] од Кодексот Зуше-Натал. File:Codex Borgia page 56.jpg|[[Ацтеки|Ацтечка]] слика од [[Кодекс Борџија]], на која се прикажани Миктлантекутли и [[Кецалкоатл]]. File:Codex Borbonicus (p. 7).jpg|[[Ацтеки|Ацтечка]] слика од [[Кодекс Бурбоникус]], на која е прикажан [[Тлалок]]. File:Matrícula de tributos - 06.tif|Слика од Матрикулата на која е прикажан Ичкахуипили, Мексико. File:Codex Mendoza folio 2r.jpg|Слика од [[Кодекс Мендоза]], на која е прикажана ацтечката легенда за основањето на [[Теночтитлан]], околу 1553 година </gallery> ===Јужна Америка=== <gallery widths="140" heights="140" perrow="4"> File:Huaca de la Luna - Août 2007.jpg|Мурали на [[Моче|цивилизацијата Моче]] од локалитетот [[Храм на месечината]], [[Перу]], 100–700 година. File:H Luna Frisorestaurado lou.jpg|Мурали на [[Моче|цивилизацијата Моче]] од локалитетот [[Храм на месечината]], [[Перу]], 100–700 година. File:Huaca Cao Viejo Mausoleum of Senora de Cao frescos 1.jpg|Мурал во Хуака Као Виехо, Перу File:Moche warrior pot.jpg|Насликана керамика од [[Моче|културата Моче]] во [[Перу]] File:Orca mitica nasca.jpg|''Кит убиец'', насликана керамика, [[насканска култура]], 300 п.н.е.–800 година, [[музеј Ларко]]. [[Лима]], Перу File:Huari pottery 01.png|Насликана керамика од [[Вариска култура|Вариската култура]] во [[Перу]], 500–1200 година File:Pataxo 2417a.JPG|Сликање на телото, домородни народи во Бразил, племе Паташо. </gallery> ===Северна Америка=== ====Соединети Американски Држави==== <gallery widths="140" heights="140" perrow="4"> File:GreatGalleryPanel.jpg|''Големата галерија'', [[пиктографи]], Национален парк Кањонлендс, Кањон Хорсшу, [[Јута]], околу 1500 п.н.е. File:Pictograph jqjacobs.jpg|[[Пиктограф]], југоисточна [[Јута]], околу 1200 п.н.е., [[Пуебло Индијанци|култура Пуебло]] File:Chaco Anasazi canteen NPS.jpg|''Насликана керамика'', [[Анасази]], Северна Америка: канта (сад) ископана од урнатините во кањонот Чако, околу 700–1100 година File:Mississippian Underwater Panther ceramic.JPG|Насликан керамички бокал со приказ на подводниот пантер од Мисисиписката култура, околу 1400–1600 година. File:Dahlem Wolfsmaske Haida.jpg|Маска на волк од народот [[Хајда]], 1880 година. File:Ceramic Hopi jar - by-Nampeyo - date-ca. 1880 - from-DC1.jpg|Сад од [[Хопи]]те изработен од [[Нампејо]] (околу 1860–1942), направен во [[Аризона]], 1880 година. File:Zuni-girl-with-jar2.png|Девојка од племето [[Зуни]] од [[Ново Мексико]] со сад од насликана керамика, фотографирана околу 1903 година. File:Navajo sandpainting.jpg|[[Едвард С. Кертис]], ''[[Навахо]] [[сликање со песок]]'', околу 1907 година File:Zahadolzhá--Navaho.jpg|Маж од народот [[Навахо]] во церемонијална облека со маска и слики на телото, околу 1904 година File:Blackhawk-spiritbeing.jpg|[[Леџер уметност]] на [[Хаока]] (околу 1880) од Црниот Јастреб ([[Лакота (племе)|Лакота]]). File:Ledger-sm2.jpg|Леџер уметност на [[Киова]], веројатно од ''битката кај Бафало Валоу во 1874 година'', [[Војна на Црвената Река]]. File:Silver horn painting 1880 ohs.jpg|Детал од леџер слика на муслин од [[Сребрен Рог]] (1860–1940), околу 1880 година, Историски центар на Оклахома File:Carl sweezy 1904.jpg|''Дело на хартија'', од [[Арапахо (народ)|арапахо]] сликарот [[Карл Свизи]] (1881–1953), 1904 година File:UteHideArt3.jpg|[[Јути]], ''Слика на дабарска кожа.'' Северните Јути ловеле дабари, врежувале слики во растегнатите и обработени кожи на животните и ги користеле за украсување на нивните лични и церемонијални живеалишта, околу XIX век. File:Tlingit totem pole.jpg|[[Тлингити|Тлингитски]] тотемски столб во [[Кечикан|Кечикан, Алјаска]], околу 1901 година. File:Tlingit K'alyaan Totem Pole August 2005.jpg|Тотемскиот столб ''K'alyaan'' на кланот Кикс.ади од народот [[Тлингити]], подигнат во Националниот историски парк „Ситка“ во спомен на жртвите во [[Битка кај Ситка|битката кај Ситка]] во 1804 година. File:Ketchican totem pole 2 stub.jpg|[[Тотемски столб на поглаварот Џонсон|Тотемскиот столб на поглаварот Џонсон]] во [[Кечикан|Кечикан, Алјаска]], во стилот на народот [[Тлингити]]. File:Totem pole (js) 2.jpg|Детал од тотемскиот столб „Гавранот го краде Сонцето“, [[Кечикан|Кечикан, Алјаска]] File:Totem pole (js) 3.jpg|Детал од тотемскиот столб „Гавранот го краде Сонцето“, [[Кечикан|Кечикан, Алјаска]] </gallery> ====Канада==== <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Totem Park pole 1.jpg|Тотемски столб, Викторија (Британска Колумбија) Image:Totem Park pole 2.jpg|Тотемски столб, Викторија (Британска Колумбија) </gallery> ==Исламско сликарство== {{main|Исламска уметност|Арапска минијатура|Персиска минијатура|Арабеска}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Yahyâ ibn Mahmûd al-Wâsitî 007.jpg|[[Јахја ибн Махмуд ел-Васити]], Ирак, 1237 Image:Yahyâ ibn Mahmûd al-Wâsitî 004.jpg|Јахја ибн Махмуд ел-Васити, Ирак, 1237 Image:Syrischer Maler um 1315 001.jpg|Сириски сликар, 1315, [[Метрополитен (музеј)|Метрополитен]] Image:Iskandar (Alexander) and the Talking Tree, Folio from a Great Mongol Shahnameh.jpg|Илханидски Шахнаме, околу 1330–1340, [[Смитсонов институт]] Image:Kamal-ud-din Bihzad - Construction of the fort of Kharnaq.jpg|[[Камалудин Бехзад]] (околу 1450 – околу 1535), Изградбата на замокот Хаварнак (الخورنق) во [[ел-Хира]], околу 1494–1495 година, [[Британски музеј]] Image:Miraj_by_Sultan_Muhammad.jpg|[[Персиска минијатура]], 1550 година Image:Saki - Reza Abbasi - Moraqqa’-e Golshan 1609 Golestan Palace.jpg|[[Реза Абаси]], 1609 година Image:Meister des Razm-Nâma-Manuskripts 001.jpg|Размнама, 1616 година, [[Британски музеј]] Image:Reza Abbasi - Two Lovers (1630).jpg|„Двајца љубовници“ од [[Реза Абаси]], 1630 година Image:Harun Al-Rashid and the World of the Thousand and One Nights.jpg|[[Персиска минијатура]] ''[[Харун ел-Рашид]] во [[Илјада и една ноќ]]'' Image:Georgian prince by Reza Abbasi.jpg|[[Реза Абаси]] (1565–1635), ''Принцот Мухамад-Беик од [[Грузија]]'', 1620 година Image:Adam and Eve from a copy of the Falnama.jpg|[[Адам и Ева]], [[Сафавидско Царство|Сафавидски Иран]], од [[Фал-нама]] (книга на претскажувања), околу 1550 година. Image:Arabischer Maler um 1335 002.jpg|Слика на која е прикажан Абу Зајд, 1335 година. Image:Irakischer Maler um 1210 001.jpg|Сцена од книгата на Ахмад ибн ел-Хусеин ибн ел-Ахнаф, на која се прикажани двајца јавачи на коњи, 1210 година. Image:Irakischer Maler um 1280 001.jpg|Ангелот Исрафил, Ирак, 1280 година. Image:Irakischer Maler von 1287 002.jpg|''Писарот'', Ирак, 1287 година. Image:Al-Bawwâb 001.jpg|Орнаментиран [[Куран]], од ел-Баваб, XI век. Image:Sarayi_Album_10a.jpg|[[Мехмед II]], од Сарајските албуми во [[Истанбул]], Турција, XV век. Image:Maiden fur cap Louvre OA7128.jpg|''Девојка со крзнена капа'', од Мухамад „Али“, [[Исфахан]], Иран, средина на XVII век Image:Youth and suitors.jpg|''Млад човек и додворувачи'', [[Мешхед]], Иран, 1556–1565 година </gallery> Прикажувањето на луѓе, животни или други фигуративни мотиви било забрането во исламот за да се спречи верниците да се впуштаат во [[идолопоклонство]], па затоа во муслиманската култура немало религиозно мотивирана традиција на сликарство (или скулптура). Сликарската активност била сведена на [[арабеска]], главно [[Апстрактна уметност|апстрактна]], со [[геометрија|геометриски]] композиции или цветни и растителни мотиви. Таа била силно поврзана со архитектурата и [[калиграфија]]та и можела широко да се види во сликањето на плочки во џамиите или во илуминациите околу текстот на Куранот и другите книги. Всушност, апстрактната уметност не била изум на модерната уметност, туку била присутна во предкласичните, [[варвари|варварските]] и незападните култури многу векови порано и во суштина претставувала украсна или [[применета уметност]]. Значајниот илустратор М. К. Ешер бил под влијание на оваа геометриска уметност заснована на шари. [[Ар нуво]] ([[Обри Бердсли]] и архитектот [[Антонио Гауди]]) повторно ги вовеле апстрактните цветни мотиви во западната уметност. Треба да се забележи дека и покрај табуто за фигуративното визуелно прикажување, некои муслимански земји развиле богата традиција во сликарството, иако не како самостојна уметничка форма, туку како придружба на пишаниот збор. Иранската или персиската уметност, нашироко позната како персиска минијатура, се концентрирала на илустрирање епски или романтични книжевни дела. Персиските илустратори намерно избегнувале употреба на сенчење и перспектива, иако биле запознаени со нив од нивната предисламска историја, со цел да го почитуваат правилото да не создаваат жива илузија на реалниот свет. Нивната цел не била да го прикажат светот таков каков што бил, туку да создадат слики на идеален свет со безвременска убавина и совршен ред. ===Иран=== {{See also|Персиска калиграфија|Список на персиски сликари|Иранска уметност}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Babur-drunken.jpg|[[Фарух Бег]] (околу 1545 – околу 1615), ''Пијаниот [[Бабур]] се враќал во логорот ноќе'', [[Лахор]], Пакистан, 1589 година File:Fath_Ali_Shah(Saad_Abad).jpg|[[Михр „Али“]] (активен 1795–1830), ''Фатх Али Шах Каџар'' (1813–1814) File:Rammal by Kamalolmolk.jpg|[[Камал-ол-Молк]] (1847–1940), ''Претскажувач на иднината'', 1892 година, Музеј Садабад, [[Техеран]] </gallery> ===Пакистан=== {{main|Пакистанска култура}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:LAgha_Star.jpg|[[Лубна Ага]], ''Ѕвезда'' – слика инспирирана од занаетчиите од Мароко Image:Anarkali.jpg|[[Абдур Рахман Чугтаи|А. Р. Чугтаи]], ''Анаркали'' </gallery> ==Африка== {{main|Африканска уметност|Африкански маски|Тингатинга}} <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Himba_lady_preparing_deodorant.jpg|[[Народ Химба|Жена од народот Химба]] покриена со традиционален пигмент од [[окер|црвен окер]]. Традиционалното [[сликање на телото]] било симболично за земјата и крвта, а се носело и за заштита од сонцето. Image:Kikuyu_woman_traditional_dress.jpg|Жена од народот [[Кикују]] во традиционална облека. Церемонијално сликање на лицето. Image:Young Maasai Warrior.jpg|''Млад [[Масаи|воин од племето Масаи]]'', со покривка за глава и [[сликање на лицето]]. Image:Dogon Circumsion Cave Painting.jpg|[[Догони]], ''пештера на обрежувањето'', со слики, [[Мали]]; околу [[современа уметност|современ период]] </gallery> Африканската традиционална култура и племињата изгледа немале голем интерес за дводимензионални претстави, давајќи предност на скулптурата и [[релјеф]]от. Сепак, декоративното сликарство во африканската култура често било апстрактно и геометриско. Друга форма на сликовна уметност било [[сликање на телото]], како и [[сликање на лицето]], присутно, на пример, во културата на [[Масаи]]те и [[Кикују]] во рамките на нивните церемонијални ритуали. Церемонијалното [[пештерско сликарство]] во одредени села сè уште можело да се најде во употреба. Треба да се забележи дека [[Пабло Пикасо]] и други современи уметници биле под влијание на [[африканска скулптура|африканската скулптура]] и [[маска|маските]] во нивните различни стилови. Современите африкански уметници ги следат западните уметнички движења и нивните слики имаат малку разлики од западните уметнички дела. ===Судан=== [[File:Baptism, Old Dongola.jpg|thumb|Крштевањето на Христос на средновековна [[Нубијци|нубиска]] слика од [[Стара Донгола]]]] [[Кралство Куш]] во древна [[Нубија]] (односно денешен [[Судан]]), кое се граничело со [[Стар Египет]], произведувало широк спектар уметнички дела, вклучувајќи ѕидни слики и насликани предмети. На суданскиот локалитет [[Керма]], центарот на [[култура Керма|културата Керма]] која му претходела на [[Историја на Судан|Кралството Куш]], фрагментарна слика од околу 1700 п.н.е. од кралска гробница прикажувала [[едреник]] и куќи со скалила кои биле слични на сцените на релјефите од времето на владеењето на [[Осумнаесетта династија на Египет|египетската кралица]] [[Хатшепсут]] (околу 1479–1458 п.н.е.).<ref>Hatke, George (2013). ''[http://dlib.nyu.edu/awdl/isaw/hatke2013-aksum-and-nubia/](http://dlib.nyu.edu/awdl/isaw/hatke2013-aksum-and-nubia/) Aksum and Nubia: Warfare, Commerce, and Political Fictions in Ancient Northeast Africa]''. [[New York University Libraries]]: [[Ancient World Digital Library]]. Accessed 12 May 2018.</ref><ref>Boivin, N. and Fuller, D. Q. (2009). "Shell Middens, Ships, and Seeds: Exploring Coastal Subsistence, Maritime Trade and the Dispersal of Domesticates in and Around the Arabian Peninsula." ''Journal of World Prehistory'' 22: 113–80 [p. 140].</ref> Древната традиција на ѕидно сликарство, првпат опишана од Абу Салих во текот на XII век, продолжила и во периодот на [[средновековна Нубија]].<ref>Nadig, Peter C. (3 April 2009) [16 January 2003]. "[http://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003-01-16.html](http://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003-01-16.html) Derek A. Welsby, ''The Medieval Kingdoms of Nubia. Pagans, Christians and Muslims along the Middle Nile''. London: The British Museum Press, 2002.]" ''[[Bryn Mawr Classical Review]]''. Accessed 12 May 2018.</ref> ===Етиопија=== {{main|Етиопска уметност}} [[File:Illumination-from-Abba-Garima-gospel.jpg|thumb|upright|Етиопски [[илуминиран ракопис|илуминиран]] [[портрет на евангелист]]от [[Апостол Марко (Евангелист)|Марко Евангелистот]], од етиопското [[Гариминово евангелие]], VI век, [[Кралство Аксум]]]] [[Христијанска уметност|Христијанската традиција]] на сликарство во [[Историја на Етиопија|Етиопија]] датира од IV век, за време на древното [[Кралство Аксум]].<ref>{{Cite news|url=[https://smarthistory.org/christian-ethiopian-art/|title=Christian](https://smarthistory.org/christian-ethiopian-art/|title=Christian) Ethiopian art|date=2016-12-22|work=Smarthistory|access-date=2017-07-27|language=en}}</ref> За време на нивното прогонство во [[Аксум]], следбениците на [[Мухамед]] од VII век опишале слики кои ја украсувале [[Црква на Пресвета Богородица Марија Сионска|црквата на Пресвета Богородица Марија Сионска]].<ref name="teferi 2015 242"/> Сепак, најраните зачувани примери на црковни слики во [[Етиопија]] потекнувале од црквата Дебре Селам Михаел во [[Регион Тиграј|регионот Тиграј]] и биле датирани во XI век.<ref name="teferi 2015 242">{{citation|first=Dawit|last=Teferi|editor-first=Philip|editor-last=Briggs|title=Ethiopia|chapter=A Short History of Ethiopian Church Art|year=2015|orig-date=1995|location=Chalfont St Peter|publisher=Bradt Travel Guides|isbn=978-1-84162-922-3|page=242|url=[https://books.google.com/books?id=gU_fCgAAQBAJ|postscript=](https://books.google.com/books?id=gU_fCgAAQBAJ|postscript=) .}}</ref> Етиопските слики во [[илуминиран ракопис|илуминираните ракописи]] претходеле на најраните зачувани црковни слики. На пример, етиопското [[Гариминово евангелие]] од IV–VI век содржеле [[Христијанска уметност|илуминирани сцени]] кои го имитирале современиот [[Византиска уметност|византиски илуминиран стил]].<ref>{{citation|last=De Lorenzi|first=James|title=Guardians of the Tradition: Historians and Historical Writing in Ethiopia and Eritrea|location=Rochester|publisher=[[University of Rochester Press]]|year=2015|isbn=978-1-58046-519-9|pages=15–16|url=[https://books.google.com/books?id=c1WECgAAQBAJ|](https://books.google.com/books?id=c1WECgAAQBAJ|) postscript = .}}</ref> <gallery widths=180> File:Bible tana.jpg|Илуминирана [[Библија]] од манастир на [[Тана (езеро)|езерото Тана]], [[Етиопија]], XII–XIII век File:Gebre Mesqel Lalibela.png|Етиопска слика од XV век во стилот на [[Етиопска уметност|етиопската уметност]], која ја прикажувала [[Соломонска династија|Соломонската династија]] и владетелот од [[Династија Загај|династијата Загај]] [[Гебре Мескел Лалибела]] (владеел 1181–1221) File:The Queen of Sheba (2131716999).jpg|Етиопска слика од XVII век во [[Гондар|Гондарски стил]], која го прикажува [[Свети Меркуриј]], првично од [[Лалибела]], а денес се наоѓа во [[Национален музеј на Етиопија|Националниот музеј на Етиопија]] во [[Адис Абеба]] File:Nerga Sellasie.jpg|Портрет од 1748 година на [[Цар на Етиопија|етиопската царица]] [[Ментеваб]], важна фигура од [[Земене Месафинт]], како клечела пред Марија и Исус, од црквата [[Нарга Селасие]] </gallery> ===Влијание врз западната уметност=== {{see also|Африкански период на Пикасо|Современа африканска уметност}} На почетокот на XX век, уметници како [[Пабло Пикасо|Пикасо]], [[Анри Матис|Матис]], [[Пол Гоген]] и [[Амедео Модиљани]] станале свесни за [[африканска уметност|африканската уметност]] и биле инспирирани од неа.<ref name="African Influences in Modern Art">Murrell, Denise. [http://www.metmuseum.org/toah/hd/aima/hd_aima.htm](http://www.metmuseum.org/toah/hd/aima/hd_aima.htm) "African Influences in Modern Art"], ''[[The Metropolitan Museum of Art]]'', April 2008. Retrieved on 31 January 2013.</ref> Во ситуација во која воспоставената [[авангарда]] се борела против ограничувањата наметнати од служењето на светот на видливото, африканската уметност ја демонстрирала моќта на врвно организираните форми; тие не настанувале само како одговор на способноста за гледање, туку и, а често и првенствено, на способноста за имагинација, емоции и мистично и религиозно искуство. Овие уметници во африканската уметност виделе [[Формализам (уметност)|формално]] совршенство и софистицираност обединети со извонредна изразна моќ.<ref name="Johnson">Johnson, ''Picasso's Demoiselles d'Avignon and the Theater of the Absurd''. 102–113</ref><ref>Richardson, J. ''Picasso's Apocalyptic Whorehouse''. 40–47</ref><ref name="ChristiesPress">[http://www.christies.com/about/press-center/releases/pressrelease.aspx?pressreleaseid=4086](http://www.christies.com/about/press-center/releases/pressrelease.aspx?pressreleaseid=4086) Release: Tête – Amedeo Modigliani] {{Webarchive|url=[https://web.archive.org/web/20160304225858/http://www.christies.com/about/press-center/releases/pressrelease.aspx?pressreleaseid=4086](https://web.archive.org/web/20160304225858/http://www.christies.com/about/press-center/releases/pressrelease.aspx?pressreleaseid=4086) |date=4 March 2016 }}. Press Release, [[Christie's|Christie's Paris]]. 26 May 2010. Accessed 20 October 2011.</ref><ref>Matisse may have purchased this piece from Emile Heymenn's shop of non-western artworks in Paris, see [http://www.pablopicasso.org/africanperiod.jsp](http://www.pablopicasso.org/africanperiod.jsp) PabloPicasso.org].</ref><ref name=twsJun10a>{{cite news |author=[[Arthur I. Miller|Miller, Arthur I.]] |title= Einstein, Picasso: Space, Time, and the Beauty That Causes Havoc |work= [[The New York Times]] |quote= Les Demoiselles contains vestiges of Cézanne, El Greco, Gauguin and Ingres, among others, with the addition of conceptual aspects of primitive art properly represented with geometry. |year= 2001 |url= [https://www.nytimes.com/books/first/m/miller-01einstein.html](https://www.nytimes.com/books/first/m/miller-01einstein.html) |access-date=10 June 2010 }}</ref> ==Океанија== {{main|Океанска уметност}} [[Океанска уметност|Океанската уметност]] ги опфаќа креативните дела направени од домородните луѓе на [[Тихоокеански острови|Тихоокеанските острови]] и [[Австралија]], вклучувајќи области оддалечени како [[Хаваи]] и [[Велигденскиот остров|Велигденскиот Остров]]. Предците на жителите на овие острови пристигнале од [[Југоисточна Азија]] во две одделни групи и во различни временски периоди. Првата група, составена од [[Австралоиди|австрало-меланезиски]] народи – предци на денешните [[Меланезијци]] и [[Абориџини|австралиски Абориџини]] – пристигнала во [[Нова Гвинеја]] и Австралија пред околу 40.000 до 60.000 години. Со текот на времето овие луѓе стапиле во меѓусебен контакт.<ref name="Gray-et-al2009">{{cite journal|last1=Gray|first1=RD|last2=Drummond|first2=AJ|last3=Greenhill|first3=SJ|year=2009|title=Language Phylogenies Reveal Expansion Pulses and Pauses in Pacific Settlement|url=https://archive.org/details/sim_science_2009-01-23_323_5913/page/479|journal=Science|volume=323|issue=5913|pages=479–483|bibcode=2009Sci...323..479G|doi=10.1126/science.1166858|pmid=19164742|s2cid=29838345 }}</ref> Уметничките креации на овие места многу варираат низ културите и регионите. Темата обично е поврзана со плодноста или натприродното. Уметноста како маските се користела во религиозни церемонии или социјални ритуали. [[Петроглиф]]и, [[тетовирање]], сликарство, дрвопис, камен и текстилна работа се други вообичаени уметнички форми.<ref>{{cite book|last1=Brunt|first1=Peter|title=Art in Oceania: A New History|date=2012|publisher=Yale University Press|location=New Haven and London|isbn=978-0-300-19028-1|pages=[https://archive.org/details/artinoceanianewh0000unse/page/410 410–497]|url=https://archive.org/details/artinoceanianewh0000unse/page/410}}</ref> ===Праисторија=== [[Карпеста уметност|Карпестата уметност]] на првите жители на Австралија претставува најдолготрајната уметничка традиција во светот што се практикува во континуитет. Овие локалитети, кои се наоѓаат во [[Арнемова Земја]], се поделени на три периоди: предестуарински (околу 40.000? – 6000 г. п.н.е.), естуарински (околу 6000 г. п.н.е. – 500 г. н.е.) и период на слатки води (околу 500 г. н.е. – денес). Предестуаринскиот период се карактеризира со прикази изработени со пигмент од црвен окер. Во околу 6000 г. п.н.е. започнале да се појавуваат сè посложени слики, што го означило почетокот на естуаринскиот период. Овие карпести цртежи имале повеќе намени. Некои се користеле во магиски обреди, други за зголемување на бројноста на животните за лов, додека некои служеле едноставно за забава. Една од најсложените збирки на уметност на карпи во оваа област е локалитетот Убир – омилено место за кампување за време на влажните сезони, чии карпести површини биле осликувани повеќекратно во текот на илјадници години.<ref>Met Timeline of Art History [http://www.metmuseum.org/TOAH/hd/ubir/hd_ubir.htm Ubirr (40,000?B.C.-present)]. Retrieved on June 22, 2006.</ref> ===Микронезија=== [[Микронезија]] ги опфаќала доселениците од вториот бран на населување на Океанија, односно народите на островите северно од Меланезија, и имала уметничка традиција што сведочела за раните австронезиски миграциски бранови од Филипините и културата Лапита<ref name="Pawley2002">{{cite book |last=Pawley |first=A. |chapter=The Austronesian dispersal: languages, technologies and people |editor1-first=Peter S. |editor1-last=Bellwood |editor2-first=Colin |editor2-last=Renfrew |title=Examining the farming/language dispersal hypothesis |publisher=McDonald Institute for Archaeological Research, University of Cambridge |year=2002 |isbn=978-1902937205 |pages=251–273 }}\</ref> Едно од најзначајните дела во регионот бил мегалитскиот пловечки град [[Нан Мадол]]. Градот започнал да се гради во 1200 година, а неговата изградба сè уште траела кога европските истражувачи започнале да пристигнуваат околу 1600 година. Сепак, градот почнал да опаѓа околу 1800 година, заедно со династијата Сауделер, а до 1820-тите бил целосно напуштен. Во текот на XIX век, регионот бил поделен меѓу колонијалните сили, но уметноста продолжила да се развива. Особено се развило дрвописот, кое го практикувале мажите, создавајќи богато украсени церемонијални куќи во [[Палау]], стилизирани чинии, украси за кануа, церемонијални садови, а понекогаш и извајани фигури. Жените, од друга страна, изработувале текстил и украси како што се нараквици и ленти за глава. Во стилска смисла, микронезиската уметност била поедноставена и практична, приспособена на својата намена, но обично била изработувана со многу висок квалитет.<ref>Met Timeline of Art History [http\://www\.metmuseum.org/toah/ht/10/oci/ht10oci.htm Micronesia, 1800-1900 A.D.]. Retrieved on June 22, 2006.\</ref> Тоа главно било резултат на настојувањето најдобро да се искористат малубројните природни материјали што им биле достапни.<ref>"Oceanic art", The [[Columbia Encyclopedia]], Sixth Edition 2006.\</ref> Во првата половина на XX век дошло до опаѓање на културната самобитност на Микронезија и до засилено странско влијание од западните и јапонските империјалистички сили. Голем број историски уметнички традиции, особено скулптурата, целосно престанале да се практикуваат. Сепак, други уметнички форми продолжиле да се развиваат, вклучувајќи ги традиционалната архитектура и ткаењето. Во втората половина на XX век, стекнувањето независност од колонијалните сили овозможило традиционалните уметности повторно да предизвикаат интерес и почит во регионот, а новата генерација започнала да ги изучува овие уметнички форми. Кон крајот на XX век се појавило и забележително движење на современата уметност во Микронезија.<ref>Met Timeline of Art History, [http\://www\.metmuseum.org/toah/ht/11/oci/ht11oci.htm Micronesia, 1900 A.D.-present]. Retrieved on June 22, 2006.\</ref> <gallery widths="170px" heights="170px"> Figure of a god-71.1933.2.1-DSC00192-black.jpg|''Динонга еиду'' (идол); околу 1800 година; дрво; висина: 35&nbsp;cm (13{{3/4}} in.); од [[Каролински Острови]]; [[Музеј на Бранли и Ширак]] ([[Париз]]) Dilukai from the Caroline Islands, Belau (Palau), 19th-early 20th century, Metropolitan Museum of Art.jpg|Фигура на фронтон (''[[Дилукаи|дилукај]]''); крајот на XIX – почетокот на XX век; обоено дрво; висина: 65.2&nbsp;cm (25{{fraction|2|3}} in.); од [[Палау]], изработена од [[палауци]]те; [[Метрополитен (музеј)|Метрополитен]],(Њујорк) \</gallery> ===Полинезија=== [[Image:Easter Island cave.jpg|thumb|right|150px|Слики на луѓе-птици ([[Тангата ману]]) во пештера во подножјето на [[Рано Кау]], [[Рапа Нуи]] (Велигденски Остров).]] Полинезија, како и Микронезија, имала културни традиции што воделе потекло од културата Лапита. Културата Лапита опфаќала делови од западниот Пацифик и се ширела кон исток сè до Тонга и Самоа.\<ref>{{cite book|last1=D'Alleva|first1=Anne|title=Arts of the Pacific Islands|date=1998|publisher=Abrams|isbn=0-8109-2722-5|page=[https\://archive.org/details/artsofpacificisl00dall/page/14 14]|url-access=registration|url=https\://archive.org/details/artsofpacificisl00dall/page/14}}\</ref> Сепак, голем дел од Полинезија, вклучувајќи ги островите Хаваи, Нов Зеланд, [[Тахити]] и Велигденскиот Остров, биле населени од домородните народи релативно неодамна. Најпознати полинезиски уметнички дела биле [[моаи]]те (статуите) од Рапа Нуи, односно Велигденскиот Остров. Полинезиската уметност се одликувала со богата орнаментика и често била наменета да содржи натприродна моќ или мана.<ref>{{cite book|last1=Kaeppler|first1=Adrienne|title=The Pacific Arts of Polynesia and Micronesia|url=https\://archive.org/details/pacificartsofpol0000kaep|url-access=registration|date=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-284238-1|page=[https\://archive.org/details/pacificartsofpol0000kaep/page/5 5]}}\</ref> Се верувало дека полинезиските уметнички дела содржеле духовна моќ и можеле да предизвикаат промени во светот.<ref>{{cite book|last1=Hooper|first1=Steven|title=Pacific Encounters: Art and Divinity in Polynesia 1760-1860|date=2006|publisher=University of Hawai'i Press|location=Honolulu|isbn=978-0-8248-3084-7|page=28}}\</ref> Сепак, по 1600 година дошло до интензивни контакти со европските истражувачи, покрај продолжувањето на постарите културни традиции. Збирките на европските истражувачи од тој период покажувале дека класичната полинезиска уметност навистина цветала. Во XIX век, намалувањето на населението во одредени области поради одведувањето луѓе во ропство и ширењето западни болести ги нарушиле многубројните општества и култури. Мисионерската дејност во регионот довела до прифаќање на христијанството, а во некои случаи и до уништување на традиционалното културно и уметничко наследство на регионот, особено скулптурата. Сепак, продолжиле да се развиваат и посекуларни уметнички форми, како резбарењето нерелигиозни предмети, на пример садови за кава, и изработката на текстил, како што било производството на [[Тапа (ткаенина)|тапа]]. Со крајот на колонијализмот, Полинезијците сè повеќе се обидувале да го истакнат својот културен идентитет.<ref>Met Timeline of Art History, [http\://www\.metmuseum.org/toah/ht/11/ocp/ht11ocp.htmPolynesia, 1900 A.D.-present]. Retrieved on June 22, 2006.\</ref> [[Image:Yankee Hat art-MJC.jpg|thumb|right|200px|Австралиска абориџинска карпеста слика од [[Национален парк Намадџи]]]] ===Австралија=== Домородните народи на Австралија најмногу биле познати по својата [[карпеста уметност]], која продолжиле да ја практикуваат и по контактите со западните истражувачи. Сепак, другите уметнички форми го одразувале нивниот начин на живот, кој често подразбирал преместување од еден логор во друг, па затоа тие биле утилитарни и преносливи, иако сè уште богато украсени. Тие користеле карпи и други природни материјали измешани со вода за да ја направат бојата. Често користеле стапчиња за изработка на нивните познати, но релативно нови (од 1971 година) точкести слики.<ref>Met Timeline of Art History, [http\://www\.metmuseum.org/toah/ht/11/oca/ht11oca.htm Australia, 1800-1900 A.D.]. Retrieved on June 22, 2006.\</ref> Според староста и бројноста, пештерската уметност во [[Австралија]] може да се спореди со онаа од [[Ласко (пештера)|Ласко]] и [[Алтамира]] во Европа,<ref>[http://australianmuseum.net.au/The-spread-of-people-to-Australia/ The spread of people to Australia] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150926083036/http://australianmuseum.net.au/the-spread-of-people-to-australia |date=2015-09-26 }}, Australian Museum</ref> а се смета дека уметноста на Абориџините претставува најстара непрекината уметничка традиција во светот.<ref name="NGVindig">{{cite web |url=http://www.ngv.vic.gov.au/whats-on/exhibitions/exhibitions/the-indigenous-collection |title=The Indigenous Collection |work=The Ian Potter Centre: NGV Australia |publisher=National Gallery of Victoria |access-date=6 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101007081213/http://www.ngv.vic.gov.au/whats-on/exhibitions/exhibitions/the-indigenous-collection |archive-date=7 October 2010 |url-status=dead }}</ref> [[Вилијам Барак]] (околу 1824–1903) е познат по своите уметнички дела што ги документирале традиционалните начини на живот на Абориџините, наменети за образвание на луѓето од Западот. [[Маргарет Престон]] (1875–1963) била меѓу првите уметници кои не потекнувале од домородното население, а кои во своите дела вклучиле елементи инспирирани од абориџинската култура. [[Алберт Наматџира]] (1902–1959) е прочуен австралиски уметник и припадник на народот Аренте. Неговите пејзажи послужиле како инспирација за уметничката Хермансбуршка школа.<ref>{{Cite web | url=http://www.hermannsburgschool.com/ |title = Hermannsburg School}}</ref> Значајни се и делата на Елизабет Дурак, кои на впечатлив начин ги спојуваат западните и домородните влијанија. Од 1970-тите години наваму, домородните уметници почнале да користат акрилни бои, при што стилови како оној на Уметничкото движење на Западната пустина прераснале во светски познати уметнички движења на 20 век. Првите уметнички прикази на австралиските предели од страна на европски уметници главно биле илустрации од областа на природната историја, наменети за научни цели, кои ја прикажувале карактеристичната флора и фауна на земјата, како и топографијата на крајбрежјето. [[Сидни Паркинсон]], ботаничкиот илустратор на експедицијата на [[Џејмс Кук]] од 1770 година, изработил голем број такви цртежи под раководство на природонаучникот Џозеф Бенкс. Многу од овие цртежи наишле на скептицизам кога биле донесени во Европа. Во форма на копии и репродукции, сликите на [[Џорџ Стабс]] од 1772 година – „Портрет на големо куче“ и „Кенгурот од Нова Холандија“, кои прикажувале динго и кенгур – биле првите слики од австралиската фауна што доживеале широка распространетост во Британија. Во времето на британската колонизација, сите цртежи настанати во колонијата биле дело на војници или осуденици, како на пример Томас Вотлинг.<ref name="James Gleeson 1971">James Gleeson, Australian Painting. Edited by John Henshaw. 1971.</ref> Еден од најпознатите е таканаречениот „Сликар од Порт Џексон“. Повеќето од нив се изработени во стилот на поморското цртање и опфаќаат теми од природната историја, особено птици, додека неколку прикажуваат и самата колонија во нејзините почетоци. Со текот на времето, неколку професионални илустратори на природна историја учествувале во експедициите во почетокот на 19 век, вклучувајќи ги [[Фердинанд Бауер]], [[Џон Луин]],<ref name="James Gleeson 1971" /> Џон Гулд,.<ref name="James Gleeson 1971" />, Хариет и Хелена Скот<ref>{{Cite web | url=http://australianmuseum.net.au/Beauty-from-Nature-art-of-the-Scott-Sisters |title = The Scott sisters collection}}</ref>. Најзначајниот пејзажист од овој период е [[Џон Гловер]]<ref name="Christopher Allen 1997">''Art in Australia: From Colonization to Postmodernism.'' [[Christopher Allen (critic)|Christopher Allen]] (1997). Thames and Hudson, World of Art series.</ref>. [[Конрад Мартенс]] (1801–1878) работел како професионален уметник од 1835 до 1878 година, сликајќи бројни пејзажи и постигнувајќи комерцијален успех. <gallery widths="200px" heights="200px"> Thomas Watling - A Direct North General View of Sydney Cove, 1794.jpg|Томас Вотлинг, „Општ поглед на Сиднејскиот Залив од север“, 1794 г. William Westall - View of Sir Edward Pellews Group, Gulph of Carpentaria, 1802.jpg||[[Вилијам Вестал]], ''Поглед на групата острови „Сер Едвард Пелју“, Карпентариски Залив'', 1802 Augustus Earle A bivouac of travellers in Australia.jpg|Огуст Ерл, „Бивак на патници во Австралија во шума од палми ’зелка-дрво‘, пред зори“, 1838 г. Image:Conrad Martens - Campbells Wharf, 1857.jpg|Конрад Мартенс, „Кембелс Ворф“'', {{circa}} 1857 </gallery> [[File:Eugene VON GUÉRard - North-east view from the northern top of Mount Kosciusko - Google Art Project.jpg|thumb|Јуџин Жерар, ''Североисточен поглед од северниот врв на планината Кошќушко'', 1863]] Од 1851 година, [[Викторијанска златна треска|златната треска во Викторија]] довела до огромен прилив на доселеници и ново богатство. Самуел Гил (1818–1880) го документирал животот на австралиските златни полиња,\<ref name="James Gleeson 1971" /> но колонијалниот уметнички пазар првенствено барал пејзажни слики, нарачани од богати земјопоседници или трговци кои сакале да го овековечат својот материјален успех.<ref>{{Cite web|title=National Gallery of Australia. Travelling exhibitions|url=http\://nga.gov.au/Exhibition/OceantoOutback/pdf/O2OEDUKIT.pdf|access-date=2020-08-27|website=National Gallery of Australia}}\</ref> Сликата „Поплава во Дарлинг“ на [[Вилијам Пигенит]] (1836–1914) била откупена од Националната галерија на Нов Јужен Велс во 1895 година.<ref name="ReferenceA">McCulloch, Alan McCulloch, Susan McCulloch & Emily McCulloch Childs: ''McCulloch's Encyclopedia of Australian Art'' Melbourne University Press, 2006\</ref> Меѓу позначајните уметници биле [[Ежен фон Герар]], [[Никола Шевалје]], [[Вилијам Страт (уметник)|Вилијам Страт]], [[Џон Скинер Праут]] и [[Кнуд Бул]]. [[File:Louis Buvelot - Summer afternoon, Templestowe - Google Art Project.jpg|thumb|left|Луј Бувело, ''Летно попладне, Темплстоу'', 1866]] [[Луј Бувело]] бил клучна фигура во пејзажното сликарство во подоцнежниот период. [[Хенри Џејмс Џонстон]], професионален фотограф и ученик на Бувело, ја насликал големата сцена од австралиската дивина ''Вечерни сенки'' (1880)<ref>[http\://www\.artgallery.sa.gov.au/TLF/01/ 'Evening shadows, backwater of the Murray, South Australia'], Art Gallery of South Australia. Retrieved 27 February 2017.\</ref> Почетоците на посебната австралиска сликарска традиција често се поврзува со [[Хајделбершка школа|хајделбершката школа]] од крајот на XIX век. Именувана според сликарскиот камп што [[Том Робертс]] и [[Артур Стритон]] го основале во [[Хајделберг (Викторија)|Хајделберг]], овие сликари, заедно со [[Фредерик Меккабин]], [[Чарлс Кондер]]\<ref name="autogenerated1"/> и други, започнале да применуваат импресионистички пристап кон сликањето на австралиските пејзажи на отворено, кој останал вкоренет во популарната свест на Австралијците, како во уметничкиот свет така и надвор од него. До 1890-тите, повеќето Австралијци живееле во градовите, исто како и самите уметници, а романтичарскиот поглед кон животот на пионерите им давал голема моќ и популарност на сликите како што била ''[[Стрижење на овните]]''.<ref name="Bernard Smith 2001">''Australian Painting: 1788–2000.'' Bernard Smith with Terry Smith and Christopher Heathcote (2001). Oxford University Press.</ref> Во ова дело Робертс користел промислена композиција и изразен реализам за да им даде достоинство на стрижачите на овни,<ref name = "Bernard Smith 2001"/> додека релативната безименост на мажите и нивните воздржани изрази го истакнувале нивниот труд како вистинска тема на сликата, наместо конкретните личности што биле прикажани.\<ref name = "Christopher Allen 1997"/> Преку прикажувањето на благородноста на руралниот живот, уметниците од хајделбершката школа ја откривале својата поврзаност со творештвото на [[Жан-Франсоа Миле|Миле]], [[Жил Бастиен-Лепаж|Бастиен-Лепаж]] и [[Гистав Курбе|Курбе]], но техниките и целите на француските [[импресионизам|импресионисти]] им претставувале понепосредна инспирација и влијаеле врз нивната практична работа. Меѓу другите значајни сликари поврзани со хајделбершката школа биле [[Волтер Витерс]], кој ја освоил првата награда [[Награда Вин|„Вин“]] во 1896 година,\<ref name="autogenerated1">Alan McCulloch, Golden Age of Australian Painting: Impressionism and the Heidelberg School\</ref> и [[Џејн Сатерленд]], ученичка на Меккабин. Импресионистот [[Џон Расел (австралиски сликар)|Џон Расел]], роден и израснат во Сиднеј, поминал голем дел од својата кариера во Европа, каде што се спријателил со уметници како [[Винсент ван Гог]] и [[Клод Моне]]. Тој, исто така, му испраќал писма на својот пријател Том Робертс во Австралија, во кои го известувал за развојот на францускиот импресионизам. <gallery widths="195px" heights="195px"> Charles Conder - A holiday at Mentone - Google Art Project.jpg|Чарлс Кондер, ''[[Одмор во Ментон]]'', 1888 McCubbin(1).jpg|Фредерик Меккабин, ''[[Идилија во дивината]]'', 1893 Emanuel Phillips Fox - Art Students, 1895.jpg|Е. Филипс Фокс, ''Студенти по уметност'', 1895 Arthur Streeton Purple 1896.jpg|Артур Стритон, ''[[Проѕирната моќ на виолетовото пладне]]'', 1896 \</gallery> Во 1901 година, шесте самоуправни австралиски колонии се обединиле во федерација за да формираат единствена нација. Уметници како Ханс Хејзен и Елиот Грунер се надоврзаа на традицијата на сликање австралиски пејзажи, востановена од сликарите од групата „Хајделберг“, создавајќи величествени, националистички пасторални пејзажи. Други, пак, како Руперт Бани и Хју Ремзи, оствариле успешни кариери во Лондон и Париз. Во текот на 1920-тите години, меѓу пошироката јавност биле популарни изменети форми на импресионизмот, при што [[Елиот Грунер]] се сметал за последниот од австралиските импресионисти.<ref name="atoa">{{cite book |last1=Splatt |first1=William |last2=Burton |first2=Barbara |date=1977 |title=A Treasury of Australian Landscape Painting |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/1417435/Details |publisher=Rigby |page=36 |isbn=9780859020138}}</ref> Австралиското тоналистичко движење, кое произлегло од делата и предавањата на Макс Мелдрум, се засновало на „научна“ транскрипција на тонските односи, претворајќи го „импресионизмот“ во систем; тоа се спротивставувало на модернистичката уметност што се појавила пред [[Втора светска војна|Втората светска војна]] преку групите „Лути пингвини“ и „Хајдеов круг“ – под влијание на бегалци од Европа и на патувањата на австралиски уметници во Англија и Франција. Ставовите на конзервативците кон „модерната уметност“ преовладувале сè до 1960-тите години, институционализирани преку Австралиската академија за уметност (1937–1947), на која ѝ се спротивставувале групи како Друштвото за современа уметност (основано во 1938 година и активно до денес).<ref name="ReferenceA" /> Во 1950-тите години повторно се јавил интерес за австралиската внатрешност (т.н. „[[аутбек]]“) како тема во австралиската уметност. [[Расел Драјсдејл]] и [[Сидни Нолан]] патувале низ внатрешноста на земјата, спонзорирани од весници за да ја документираат сушата. Тие, како и Алберт Такер во неговата серија „Истражувач“, се обидувале да ја доловат древната необичност и суровата бескрајност на пејзажот во средна Австралија.<ref name="atoa"/> Сплат и Бартон (1977) сметаат дека 1960-тите биле период кога вниманието на јавноста било насочено кон урбаните предели со природна вегетација, како и дека пејзажното сликарство од 1970-тите години ги продолжило темите поврзани со зачувувањето на животната средина и заканите од нејзино уништување.<ref name="atoa"/> ===Меланезија=== [[Меланезија]], која ги опфаќа Нова Гвинеја и околните острови и народите од првиот бран на доселување, веројатно имала највпечатлива уметност во цела Океанија. Уметноста обично била богато украсена и прикажувала претерано нагласени форми, често со сексуални мотиви. Најчесто била создадена во врска со предците, ловот и канибализмот. Вообичаено се користела во рамките на духовните обреди, како што било изработувањето сложени маски. Сепак, денес на островите постојат малку зачувани примери на меланезиска уметност. По 1600 година, како и во другите региони на Океанија, во Меланезија се зголемиле контактите со европските истражувачи. Тие затекнале развиена уметничка и културна традиција, за што сведочел и првиот запис за сложеното резбарство во дрво во регионот. Сепак, западното влијание започнало да остава последици дури во втората половина на XIX век. Некои традиционални уметнички форми почнале да опаѓаат, но други, како скулптурата, опстанале, па дури и продолжиле да се развиваат во регионот. Дури откако западните сили истражиле поголем број острови, станала очигледна огромната разновидност на меланезиската уметност. Во текот на XX век, меланезиската уметност започнала да навлегува во западниот свет и имала силно влијание врз современите уметници. Сепак, по Втората светска војна следувало големо нарушување на културата, поради што голем дел од традиционалната уметност започнал да опаѓа или бил уништен. Неколку децении подоцна дошло до обновено вреднување на домородните уметнички форми.<ref>Met Timeline of Art History, [http\://www\.metmuseum.org/toah/ht/11/ocm/ht11ocm.htm Melanesia, 1900 A.D.-present]. Retrieved on June 22, 2006.\</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Извори== * [[Clement Greenberg]], ''Art and Culture'', Beacon Press, 1961 * ''[[Lyrical Abstraction]]'', Exhibition Catalogue, [[Whitney Museum of American Art]], NYC, 1971. * O'Connor, Francis V. ''[[Jackson Pollock]]'' Exhibition Catalogue, (New York, [[Museum of Modern Art]], [1967]) {{OCLC|165852}} * ''Pictures of Nothing: Abstract Art since Pollock'' (A.W. Mellon Lectures in the Fine Arts), [[Kirk Varnedoe]], 2003 * ''The Triumph of [[Modernism]]'': The Art World, 1985–2005, [[Hilton Kramer]], 2006, {{ISBN|0-15-666370-8}} * {{cite book| last = Piper| first = David| title = The Illustrated Library of Art: History, Appreciation, and Tradition| year = 1986| publisher = Portland House| isbn = 978-0-517-62336-7| url-access = registration| url = https://archive.org/details/illustratedlibra03pipe}} == Надворешни врски == {{commons category|History of painting}} * [http://www.all-art.org History of Art: From Paleolithic Age to Contemporary Art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201119110530/http://www.all-art.org/ |date=19 November 2020 }} * [[Wassily Kandinsky|Kandinsky]] {{cite web |url=http://www.mnstate.edu/gracyk/courses/phil%20of%20art/kandinskytext.htm |title=Concerning the Spiritual in Art |first=Wassily |last=Kandinsky (translated by Michael T. H. Sadler) |publisher=mnstate.edu |access-date=30 November 2010 |archive-date=28 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528150354/http://www.mnstate.edu/gracyk/courses/phil%20of%20art/kandinskytext.htm }} * [http://www.metmuseum.org/toah/ Metropolitan Museum of Art Timeline of Art History] * [http://creadm.solent.ac.uk/custom/rwpainting/cover/contentspage.html Ancient Roman Wall-Painting] [[Категорија:Историја по тема|Сликарство]] [[Категорија:Сликарство]] afw8fviq43y635ytma1ija6bha7mlr2 Строгановска школа 0 1405300 5651549 5642018 2026-10-30T11:48:03Z Тиверополник 1815 5651549 wikitext text/x-wiki [[File:John_the_Baptist_by_Prokopiy_Chirin_(1620s,_GTG).jpg|мини|361x361пкс| Иконите на Строганов се карактеризираат со невообичаено фина, педантна четкаста работа и благи, песочни бои. Икона ''пустински ангел Јован Претеча'' (Иоанн Предтеча ангел пустыни) од Прокопи Чирин прикажана во [[Третјаковска галерија|Третјаковската галерија]].]] '''Училиште Строганов''' ({{Langx|ru|Строгановская школа}}) — конвенционално име за последната голема руска школа за [[Икона|иконопис]], која цветала под покровителство на богатото трговско семејство Строганов кон крајот на 16 и 17 век. Името го добила според богатото трговско семејство Строганови, кое се занимавало со производство и трговија на сол, бидејќи најзначајните карактеристики на оваа школа се манифестирале во голем број уметнички дела поврзани со нивното име. Најдобрите мајстори на школата биле московски иконописци кои работеле во царските работилници. Семејството Строганови вовело поделба на трудот во иконописот, при што уметниците се специјализирале за одредени делови од изработката на иконите, како што се сликање лица, изработка на останатите делови од композицијата, архитектонски прикази и други декоративни елементи. За првпат во историјата на староруското сликарство, уметниците од Строгановската школа ја откриле убавината и поетичноста на пејзажот. Во заднината на многу икони се прикажани панорамски пејзажи со мали долини и шумски чистинки, ридови обраснати со дрвја со златни лисја, треви и цвеќиња, кривулести сребрени реки, како и многубројни животни и птици. Сликарството на Строгановската школа за време на Смутното време се карактеризирало со отсуство на празнична атмосфера и живописни бои, потемна палета и претставување на заштитниците на татковината, како што се Сергиј Радонежски, светите Борис и Глеб и други. Развојот на врските меѓу Русија и другите земји се одразил и врз уметноста, која постепено започнала да се оддалечува од традиционалните канони, да добива посветовен карактер и да го проширува тематскиот опсег на претставените мотиви. Некои од најдобрите примери на Строгановското сликарство му се припишуваат на Симон Ушаков, раководител на Оружејната палата, кој творел во втората половина на XVII век. Меѓу неговите најпознати дела се издвојува иконата „Спас Неракотворен“, во која преку впечатливото и зголемено претставување на Христовото лице уметникот ја демонстрирал својата вештина во користењето на светлината и сенката, прикажувањето на анатомските особености, мекоста на косата и брадата, како и изразноста на очите. Друго негово значајно дело е „Засадување на дрвото на руската држава“, во кое во централниот дел е претставена Владимирската Богородица, во долниот дел се наоѓаат ѕидините на Кремљ, додека на гранките на дрвото се распоредени медалјони со портрети на најзначајните личности од историјата на стара Русија. Значајно место во неговото творештво зазема и сликата „Војводата Скопин-Шујски“, која претставува пример за парсуна, вид портретно сликарство чие име потекнува од зборот „персона“. Овој тип портрет се појавил во времето на Ушаков и, иако бил насочен кон прикажување конкретни личности, истовремено ги задржал техниките, стилските карактеристики и ликовниот израз на традиционалниот иконопис. Во портретите на митрополитите и членовите на царското семејство, Ушаков се стремел кон постигнување што поголема физичка сличност со прикажаните личности. Друг познат уметник од овој период бил Гуриј Никитин, роден во Кострома. Тој се истакнал со своите живописни и декоративно богати фрески, меѓу кои особено се издвојува осликувањето на главниот четириаголен дел од црквата „Свети Илија Пророк“ во Јарослављ. == Најпознати претставници == * Прокопиј Чирин * Никифор Савин * Назариј Истомин Савин * Фјодор Савин * Истома Савин, најстариот меѓу нив, кој бил царски иконописец * Степан Арефјев * Емељан Москвитин == Особености == * Виртуозен цртеж и прецизно изведени линии * Внимателна, детална и суптилна обработка на најситните елементи * Богатство на орнаменти и декоративни мотиви * Сјајни, чисти и интензивни бои * Композиции со голем број фигури * Панорамски прикази на пејзажи == Карактеристични дела == * Иконата „Никита Воин“ од Прокопиј Чирин (1593 година, се чува во Државната Третјаковска галерија) * Иконата „Јован Крстител во пустината“ (20-тите и 30-тите години на XVII век, се чува во Државната Третјаковска галерија) == Наводи == * Игор Грабар ''Историја на руската уметност'', достапно онлајн на [http://nesusvet.narod.ru/ico/books/grabar/grabar_6_1_10.htm] == Литература == * Уметноста на Строгановските мајстори во колекцијата на Државниот руски музеј. Каталог на изложби. Ленинград, 1987; * Уметноста на Строгановските мајстори. Каталог на изложби. Москва, 1991; * Икони на имотите Строганов од 16-17 век: Врз основа на реставраторски работи во Серускиот уметнички научен реставраторски центар И.Е. Грабар. Москва, 2003; * Историја на руската уметност: во 3 тома: Том 1: Уметност од 10-ти - прва половина на 19 век. - 3-то издание, корегирано и проширено. - Москва: Ликовна уметност, 1991. - 508 стр. <nowiki>ISBN 5-85200-124-4</nowiki> * Косушкин В. Ф. Реставрација на икони во иконостасот на црквата Рождество Христово (Строганов) во Нижни Новгород // Музејско списание Нижни Новгород * Училиште Муратов П. П. Строганов // Историја на руската уметност. Москва, 1913. Том 6/1: Сликарство. Предпетринска ера. Стр. 347–378. 538 стр. * Бусева-Давидова И. Л. Руска црковна уметност. 10-ти–20-ти век: II. Руско црковно сликарство. 10-ти–20-ти век // Православна енциклопедија / Уредник од Неговата Светост Патријархот Алексиј II Московски и на цела Русија. Москва: Црковен истражувачки центар „Православна енциклопедија“, 2000. Том 0 (специјално). — Стр. 537–558. — 656 стр. — 40.000 примероци. — <nowiki>ISBN 5-89572-005-6</nowiki>. * Строганов (Строганов) школа за сликарство и занаети // Власов, В. Г., Нов енциклопедиски речник на ликовни уметности. Во 10 тома. — Санкт Петербург: Азбука-Класик. — Том. IX, 2008. — стр. 308–310 * Павлинов, П. С., Строгановската школа // Големата руска енциклопедија. Том 31. Москва, 2016. стр. 324 {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Иконописни школи]] [[Категорија:Икони]] [[Категорија:Руски уметнички правци]] jsb83no9o8h7x27n947o2e2nbfca7c4 5651550 5651549 2026-10-30T11:48:19Z Тиверополник 1815 Тиверополник ја премести страницата [[Училиште Строганов]] на [[Строгановска школа]] 5651549 wikitext text/x-wiki [[File:John_the_Baptist_by_Prokopiy_Chirin_(1620s,_GTG).jpg|мини|361x361пкс| Иконите на Строганов се карактеризираат со невообичаено фина, педантна четкаста работа и благи, песочни бои. Икона ''пустински ангел Јован Претеча'' (Иоанн Предтеча ангел пустыни) од Прокопи Чирин прикажана во [[Третјаковска галерија|Третјаковската галерија]].]] '''Училиште Строганов''' ({{Langx|ru|Строгановская школа}}) — конвенционално име за последната голема руска школа за [[Икона|иконопис]], која цветала под покровителство на богатото трговско семејство Строганов кон крајот на 16 и 17 век. Името го добила според богатото трговско семејство Строганови, кое се занимавало со производство и трговија на сол, бидејќи најзначајните карактеристики на оваа школа се манифестирале во голем број уметнички дела поврзани со нивното име. Најдобрите мајстори на школата биле московски иконописци кои работеле во царските работилници. Семејството Строганови вовело поделба на трудот во иконописот, при што уметниците се специјализирале за одредени делови од изработката на иконите, како што се сликање лица, изработка на останатите делови од композицијата, архитектонски прикази и други декоративни елементи. За првпат во историјата на староруското сликарство, уметниците од Строгановската школа ја откриле убавината и поетичноста на пејзажот. Во заднината на многу икони се прикажани панорамски пејзажи со мали долини и шумски чистинки, ридови обраснати со дрвја со златни лисја, треви и цвеќиња, кривулести сребрени реки, како и многубројни животни и птици. Сликарството на Строгановската школа за време на Смутното време се карактеризирало со отсуство на празнична атмосфера и живописни бои, потемна палета и претставување на заштитниците на татковината, како што се Сергиј Радонежски, светите Борис и Глеб и други. Развојот на врските меѓу Русија и другите земји се одразил и врз уметноста, која постепено започнала да се оддалечува од традиционалните канони, да добива посветовен карактер и да го проширува тематскиот опсег на претставените мотиви. Некои од најдобрите примери на Строгановското сликарство му се припишуваат на Симон Ушаков, раководител на Оружејната палата, кој творел во втората половина на XVII век. Меѓу неговите најпознати дела се издвојува иконата „Спас Неракотворен“, во која преку впечатливото и зголемено претставување на Христовото лице уметникот ја демонстрирал својата вештина во користењето на светлината и сенката, прикажувањето на анатомските особености, мекоста на косата и брадата, како и изразноста на очите. Друго негово значајно дело е „Засадување на дрвото на руската држава“, во кое во централниот дел е претставена Владимирската Богородица, во долниот дел се наоѓаат ѕидините на Кремљ, додека на гранките на дрвото се распоредени медалјони со портрети на најзначајните личности од историјата на стара Русија. Значајно место во неговото творештво зазема и сликата „Војводата Скопин-Шујски“, која претставува пример за парсуна, вид портретно сликарство чие име потекнува од зборот „персона“. Овој тип портрет се појавил во времето на Ушаков и, иако бил насочен кон прикажување конкретни личности, истовремено ги задржал техниките, стилските карактеристики и ликовниот израз на традиционалниот иконопис. Во портретите на митрополитите и членовите на царското семејство, Ушаков се стремел кон постигнување што поголема физичка сличност со прикажаните личности. Друг познат уметник од овој период бил Гуриј Никитин, роден во Кострома. Тој се истакнал со своите живописни и декоративно богати фрески, меѓу кои особено се издвојува осликувањето на главниот четириаголен дел од црквата „Свети Илија Пророк“ во Јарослављ. == Најпознати претставници == * Прокопиј Чирин * Никифор Савин * Назариј Истомин Савин * Фјодор Савин * Истома Савин, најстариот меѓу нив, кој бил царски иконописец * Степан Арефјев * Емељан Москвитин == Особености == * Виртуозен цртеж и прецизно изведени линии * Внимателна, детална и суптилна обработка на најситните елементи * Богатство на орнаменти и декоративни мотиви * Сјајни, чисти и интензивни бои * Композиции со голем број фигури * Панорамски прикази на пејзажи == Карактеристични дела == * Иконата „Никита Воин“ од Прокопиј Чирин (1593 година, се чува во Државната Третјаковска галерија) * Иконата „Јован Крстител во пустината“ (20-тите и 30-тите години на XVII век, се чува во Државната Третјаковска галерија) == Наводи == * Игор Грабар ''Историја на руската уметност'', достапно онлајн на [http://nesusvet.narod.ru/ico/books/grabar/grabar_6_1_10.htm] == Литература == * Уметноста на Строгановските мајстори во колекцијата на Државниот руски музеј. Каталог на изложби. Ленинград, 1987; * Уметноста на Строгановските мајстори. Каталог на изложби. Москва, 1991; * Икони на имотите Строганов од 16-17 век: Врз основа на реставраторски работи во Серускиот уметнички научен реставраторски центар И.Е. Грабар. Москва, 2003; * Историја на руската уметност: во 3 тома: Том 1: Уметност од 10-ти - прва половина на 19 век. - 3-то издание, корегирано и проширено. - Москва: Ликовна уметност, 1991. - 508 стр. <nowiki>ISBN 5-85200-124-4</nowiki> * Косушкин В. Ф. Реставрација на икони во иконостасот на црквата Рождество Христово (Строганов) во Нижни Новгород // Музејско списание Нижни Новгород * Училиште Муратов П. П. Строганов // Историја на руската уметност. Москва, 1913. Том 6/1: Сликарство. Предпетринска ера. Стр. 347–378. 538 стр. * Бусева-Давидова И. Л. Руска црковна уметност. 10-ти–20-ти век: II. Руско црковно сликарство. 10-ти–20-ти век // Православна енциклопедија / Уредник од Неговата Светост Патријархот Алексиј II Московски и на цела Русија. Москва: Црковен истражувачки центар „Православна енциклопедија“, 2000. Том 0 (специјално). — Стр. 537–558. — 656 стр. — 40.000 примероци. — <nowiki>ISBN 5-89572-005-6</nowiki>. * Строганов (Строганов) школа за сликарство и занаети // Власов, В. Г., Нов енциклопедиски речник на ликовни уметности. Во 10 тома. — Санкт Петербург: Азбука-Класик. — Том. IX, 2008. — стр. 308–310 * Павлинов, П. С., Строгановската школа // Големата руска енциклопедија. Том 31. Москва, 2016. стр. 324 {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Иконописни школи]] [[Категорија:Икони]] [[Категорија:Руски уметнички правци]] jsb83no9o8h7x27n947o2e2nbfca7c4 Еснаф на романисти 0 1405301 5651557 5642019 2026-10-30T11:51:47Z Тиверополник 1815 5651557 wikitext text/x-wiki [[File:Pope-peter_pprubens.jpg|десно|мини|395x395пкс| Свети Петар од Рубенс]] '''Еснафот на романисти''' — друштво кое било активно во [[Антверпен]] од крајот на 16-ти до крајот на 18-ти век. Нејзиното членство било составено од познати личности и [[Уметник|уметници]] од Антверпен кои го посетиле [[Рим]]. Им нудеше на уметниците пристап до мрежите на урбаните елити на Антверпен.<ref name="lux">Rengenier C. Rittersma, ''Luxury in the Low Countries: Miscellaneous Reflections on Netherlandish Material Culture, 1500 to the Present'', Asp / Vubpress / Upa, 2010, p. 111</ref> == Историја == Еснафот бил основан во 1572 година во катедралата на Пресвета Богородица во Антверпен под покровителство на [[Апостол Павле|Свети Павле]] и [[Апостол Петар|Свети Петар]] и затоа бил познат и како „Broederschap van de HH. Petrus en Paulus“ (Совет на Свети Петар и Павле). Услов за членство беше да се посети [[Рим]]. Условот за посета на Рим за да се ужива членство се чини дека бил строго спроведуван, а историчарите на уметноста го прифаќаат членството во Гилдата како доказ за посети на Рим кои (во случајот на Фит итн.) се недокументирани на друг начин.<ref name="Tim2">Bert Timmermans. ''Patronen van patronage in het zeventiende-eeuwse Antwerpen: een elite als actor binnen een kunstwereld'', Amsterdam University Press, Antwerp, 2008, pp. 243-245</ref> Членството вклучувало [[Каноник|канонци]], богати трговци, членови на локалното благородништво, советници и водечки уметници. Вкупниот број на членови беше ограничен на 25 членови, што го зајакна ексклузивниот карактер на друштвото.<ref name="Tim">Bert Timmermans. ''Patronen van patronage in het zeventiende-eeuwse Antwerpen: een elite als actor binnen een kunstwereld'', Amsterdam University Press, Antwerp, 2008, pp. 243-245</ref> Деканите на еснафот се назначуваа годишно. [[File:Rubens_apostel_paulus_grt.jpg|мини|402x402пкс| Свети Павле од Рубенс]] По 1680 година, еснафот започнал постепено да опаѓа. Поради финансиски тешкотии, во 1681 година неговото седиште било преместено во црквата „Свети Ѓорѓи“ во Антверпен, по што неговите активности биле прекинати во текот на неколку децении. Еснафот повторно бил обновен во 1716 година, кога еден римски кардинал ѝ предал на црквата „Свети Ѓорѓи“ мошти на светите Петар и Павле, кои биле признати како автентични и официјално одобрени. Сепак, неговото постоење завршило во 1785 година, кога бил трајно укинат за време на владеењето на [[Јосиф II (Свето Римско Царство)|австрискиот цар Јосиф II]]. Магистратска книга (1576), „LIBER CONFRATERNITATIS SANCTORUM PETRI ET PAULI EN ROMA“ се чува во Државниот архив на Белгија.<ref>Antwerpen, Sint-Joriskerk – De broederschappen actief in de kerk Centrum - Mechels Plein, 2000 Antwerpen, at the site of topa.be {{In lang|nl}}</ref> == Значајност == Разновидноста на членството им понуди на уметниците добра можност да се сретнат со потенцијални покровители. Слична улога на социјално посредништво играле и коморите за реторика, а особено Виолиерен, која била комората за реторика на Антверпенската еснафска организација на Свети Лука. Членството им помогна на уметниците дополнително да го подигнат својот профил и престиж во општеството воопшто, како и меѓу нивните колеги уметници, бидејќи само реномирани уметници беа поканети да се приклучат. Членовите кои не се уметници се потпирале на членството во Гилдата за да го консолидираат својот општествен статус, бидејќи многу од членовите уметници уживале меѓународен углед. Социјалната улога на еснафот беше олеснета преку воведувањето на годишна гастрономска вечера („(h)eerlyck maeltyt“), со одлични вина и обилни порции храна. Вечерата беше организирана на различни локации. Еснафот понатаму им дозволувал на „„уметничките аџии“ да бидат во тек со новостите од Рим, без разлика дали станува збор за нови сликари или слики, или новооткриени антиквитети“.<ref>David Jaffé (ed), ''Rubens, A Master in the Making'', The National Gallery Company/Yale, p. 11 London 2005, {{ISBN|1-85709-326-7}}</ref> == Значајни членови == * Маертен де Вос - ко-основач * [[Јан Бројгел Постариот]], 1599<ref name="Martin">Gregory Martin, ''The Flemish School, 1600-1900, National Gallery Catalogues'', 1970, National Gallery, London, {{ISBN|0-901791-02-4}}</ref> * Венцеслас Кобергер, 1605 година * Ото ван Веен, Дин 1606 година<ref name="Grove2">Grove Art online, accessed May 12, 2007</ref> * Абрахам Јансенс, 1610 или 1601 година * Хендрик ван Бален, Дин 1613 година<ref name="Martin" /> * [[Петер Паул Рубенс|Питер Пол Рубенс]], 1609, Дин 1613-14<ref name="Martin" /> * Франс Снајдерс, 1619 година, Дин 1629 година<ref>Ingamells, John, ''The Wallace Collection, Catalogue of Pictures, Vol IV, Dutch and Flemish'', Wallace Collection, 1992, {{ISBN|0-900785-37-3}}</ref> * Јан Фит, 1650 година, Дин 1652 година<ref name="Grove">Grove Art online, accessed May 12, 2007</ref> * Авраам Годијн, се приклучил во 1716 година и бил декан во 1723 година<ref name="rkd">[https://rkd.nl/explore/artists/32262 Abraham Godijn] at the [[Државно биро за уметничкоисториска документација|Netherlands Institute for Art History]] {{In lang|nl}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Еснафи]] gtvkcsmqfbhjo7zecouk3f2etjo27vo 5651558 5651557 2026-10-30T11:53:03Z Тиверополник 1815 5651558 wikitext text/x-wiki [[File:Pope-peter_pprubens.jpg|десно|мини|395x395пкс| Свети Петар од Рубенс]] '''Еснафот на романисти''' — друштво кое било активно во [[Антверпен]] од крајот на 16-ти до крајот на 18-ти век. Нејзиното членство било составено од познати личности и [[Уметник|уметници]] од Антверпен кои го посетиле [[Рим]]. Им нудеше на уметниците пристап до мрежите на урбаните елити на Антверпен.<ref name="lux">Rengenier C. Rittersma, ''Luxury in the Low Countries: Miscellaneous Reflections on Netherlandish Material Culture, 1500 to the Present'', Asp / Vubpress / Upa, 2010, p. 111</ref> == Историја == Еснафот бил основан во 1572 година во катедралата на Пресвета Богородица во Антверпен под покровителство на [[Апостол Павле|Свети Павле]] и [[Апостол Петар|Свети Петар]] и затоа бил познат и како „Broederschap van de HH. Petrus en Paulus“ (Совет на Свети Петар и Павле). Услов за членство беше да се посети [[Рим]]. Условот за посета на Рим за да се ужива членство се чини дека бил строго спроведуван, а историчарите на уметноста го прифаќаат членството во Гилдата како доказ за посети на Рим кои (во случајот на Фит итн.) се недокументирани на друг начин.<ref name="Tim2">Bert Timmermans. ''Patronen van patronage in het zeventiende-eeuwse Antwerpen: een elite als actor binnen een kunstwereld'', Amsterdam University Press, Antwerp, 2008, pp. 243-245</ref> Членството вклучувало [[Каноник|канонци]], богати трговци, членови на локалното благородништво, советници и водечки уметници. Вкупниот број на членови беше ограничен на 25 членови, што го зајакна ексклузивниот карактер на друштвото.<ref name="Tim">Bert Timmermans. ''Patronen van patronage in het zeventiende-eeuwse Antwerpen: een elite als actor binnen een kunstwereld'', Amsterdam University Press, Antwerp, 2008, pp. 243-245</ref> Деканите на еснафот се назначуваа годишно. [[File:Rubens_apostel_paulus_grt.jpg|мини|402x402пкс| Свети Павле од Рубенс]] По 1680 година, еснафот започнал постепено да опаѓа. Поради финансиски тешкотии, во 1681 година неговото седиште било преместено во црквата „Свети Ѓорѓи“ во Антверпен, по што неговите активности биле прекинати во текот на неколку децении. Еснафот повторно бил обновен во 1716 година, кога еден римски кардинал ѝ предал на црквата „Свети Ѓорѓи“ мошти на светите Петар и Павле, кои биле признати како автентични и официјално одобрени. Сепак, неговото постоење завршило во 1785 година, кога бил трајно укинат за време на владеењето на [[Јосиф II (Свето Римско Царство)|австрискиот цар Јосиф II]]. Магистратска книга (1576), „LIBER CONFRATERNITATIS SANCTORUM PETRI ET PAULI EN ROMA“ се чува во Државниот архив на Белгија.<ref>Antwerpen, Sint-Joriskerk – De broederschappen actief in de kerk Centrum - Mechels Plein, 2000 Antwerpen, at the site of topa.be {{In lang|nl}}</ref> == Значајност == Разновидноста на членството им понуди на уметниците добра можност да се сретнат со потенцијални покровители. Слична улога на социјално посредништво играле и коморите за реторика, а особено Виолиерен, која била комората за реторика на Антверпенската еснафска организација на Свети Лука. Членството им помогна на уметниците дополнително да го подигнат својот профил и престиж во општеството воопшто, како и меѓу нивните колеги уметници, бидејќи само реномирани уметници беа поканети да се приклучат. Членовите кои не се уметници се потпирале на членството во Гилдата за да го консолидираат својот општествен статус, бидејќи многу од членовите уметници уживале меѓународен углед. Социјалната улога на еснафот беше олеснета преку воведувањето на годишна гастрономска вечера („(h)eerlyck maeltyt“), со одлични вина и обилни порции храна. Вечерата беше организирана на различни локации. Еснафот понатаму им дозволувал на „„уметничките аџии“ да бидат во тек со новостите од Рим, без разлика дали станува збор за нови сликари или слики, или новооткриени антиквитети“.<ref>David Jaffé (ed), ''Rubens, A Master in the Making'', The National Gallery Company/Yale, p. 11 London 2005, {{ISBN|1-85709-326-7}}</ref> == Значајни членови == * Маертен де Вос - ко-основач * [[Јан Бројгел Постариот]], 1599<ref name="Martin">Gregory Martin, ''The Flemish School, 1600-1900, National Gallery Catalogues'', 1970, National Gallery, London, {{ISBN|0-901791-02-4}}</ref> * Венцеслас Кобергер, 1605 година * Ото ван Веен, Дин 1606 година<ref name="Grove2">Grove Art online, accessed May 12, 2007</ref> * Абрахам Јансенс, 1610 или 1601 година * Хендрик ван Бален, Дин 1613 година<ref name="Martin" /> * [[Петер Паул Рубенс|Питер Пол Рубенс]], 1609, Дин 1613-14<ref name="Martin" /> * Франс Снајдерс, 1619 година, Дин 1629 година<ref>Ingamells, John, ''The Wallace Collection, Catalogue of Pictures, Vol IV, Dutch and Flemish'', Wallace Collection, 1992, {{ISBN|0-900785-37-3}}</ref> * Јан Фит, 1650 година, Дин 1652 година<ref name="Grove">Grove Art online, accessed May 12, 2007</ref> * Авраам Годијн, се приклучил во 1716 година и бил декан во 1723 година<ref name="rkd">[https://rkd.nl/explore/artists/32262 Abraham Godijn] at the [[Државно биро за уметничкоисториска документација|Netherlands Institute for Art History]] {{In lang|nl}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Еснафи]] [[Категорија:Антверпен]] [[Категорија:Белгиска уметност]] 8hw1sv45os1j47p8z87ky097q4jjl6q Стил на Луј XIV 0 1405387 5651539 5646837 2026-10-30T11:44:23Z Тиверополник 1815 5651539 wikitext text/x-wiki [[File:Versailles_chateau.jpg|десно|мини|300x300пкс| [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]] (1661–1710)]] '''Стил на Луј XIV''' или '''''Луј Кваторзе''''' ({{IPAc-en|ˌ|l|uː|i|_|k|æ|ˈ|t|ɔːr|z|,_|-|_|k|ə|ˈ|-}} LOO -ee ka- TORZ, - ⁠ kə-,{{МФА|fr|lwi katɔʁz|lang|LL-Q150 (fra)-Jules78120-Louis XIV.wav}}), исто така наречен '''Француски класицизам''' — стил во архитектурата и декоративната уметност наменет да го прослави кралот [[Луј XIV]] и неговото владеење. Се одликуваше со величественост, хармонија и регуларност. Станал официјален стил за време на владеењето на Луј XIV (1643–1715), наметнат врз уметниците од новоформираната ''{{Јаз|fr|Académie royale de peinture et de sculpture}}'' (Кралска академија за сликарство и скулптура) и ''{{Јаз|fr|Académie royale d'architecture}}'' (Кралска академија за архитектура). Имало значајно влијание врз архитектурата на другите европски монарси, од Фридрих Велики од [[Прусија]] до [[Петар Велики]] од [[Руска Империја|Русија]]. Главните архитекти од тој период ги вклучувале [[Франсоа Мансар]], [[Жил Ардуен Мансар|Жил Хардуен-Мансарт]], Роберт де Кот, Пјер Ле Мует, Клод Перо и [[Луј Ле Во|Луј Ле Вау]]. Позначајни споменици биле [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]], [[Голем Тријанон|Големиот Тријанон]] во Версај и црквата Инвалиди (1675–1691). Стилот на Луј XIV поминал низ три главни фази на развој, од кои секоја се одликувала со специфични архитектонски, уметнички и декоративни карактеристики. Првиот период, кој го опфаќал времето од 1643 до 1660 година, се совпаднал со детството и младоста на кралот, како и со регентството на неговата мајка, Ана Австриска. Во оваа фаза, француската архитектура и уметност сè уште биле под силно влијание на стилот од времето на [[Луј XIII]], но истовремено се забележувало и значително присуство на елементи од италијанскиот [[барок]]. Сепак, токму во овој период започнало постепеното оформување на францускиот класицизам, кој се стремел кон хармонија, симетрија и урамнотежени архитектонски пропорции. Овие тенденции особено дошле до израз во раните архитектонски остварувања на Франсоа Мансар, меѓу кои се издвојува Замокот Мезон, изграден во периодот од 1630 до 1651 година.<ref>Ducher, Robert, ''Caractéristique des styles'' (1988), p. 120</ref> Вториот период, од 1660 до 1690 година, бил обележан со воспоставувањето и зацврстувањето на личната власт на Луј XIV. Во оваа фаза, архитектонскиот и декоративниот израз добил поизразени класицистички обележја, проследени со монументалност, раскош и нагласена репрезентативност. Уметноста и архитектурата станале важни средства за истакнување на моќта, величието и авторитетот на француската монархија. Најзначаен пример за овие тенденции претставува изградбата и проширувањето на Версајскиот дворец, чиј архитектонски развој најпрвин бил предводен од [[Луј Ле Во]], а подоцна од Жил Ардуен-Мансар. Во областа на внатрешното уредување, мебелот до околу 1680 година се карактеризирал со масивни форми, богата резбарска декорација, скулптурални детали и обилна употреба на позлата. Со понатамошниот развој на декоративните техники, особено на маркетеријата, односно уметноста на украсување површини со фурнири од различни видови дрво, мебелот добил посложени орнаментални композиции и побогати колористички ефекти. Меѓу најзначајните мајстори за изработка на луксузен мебел од овој период се истакнувал Андре-Шарл Бул, познат по своите префинети декоративни техники и раскошни изработки.<ref>Renault and Lazé, ''Les Styles de l'architecture et du mobilier'' (2006), Editions Jean-Paul Gisserot, Paris (in French), pp. 54–55.</ref> Третиот и последен период од развојот на стилот на Луј XIV, кој траел приближно од 1690 до 1715 година, се смета за преодна фаза кон новите уметнички тенденции на XVIII век. Во неговото обликување значајно влијание имале архитектот Жил Ардуен-Мансар и дворскиот уметник и декоратор Жан Берен Постариот, задолжен за осмислување на кралските свечености и церемонии. Во споредба со претходната фаза, декоративниот стил постепено се ослободувал од строгата монументалност и тежината на формите, добивајќи поголема леснотија, елеганција и разновидност во обликувањето. Орнаменталните композиции станале послободни и подинамични, со нагласена употреба на закривени линии и фантастични декоративни мотиви. Особено значење имале украсите изработени од ковано железо, како и сè почестата примена на арабески, [[Гротеска|гротески]] и мотиви инспирирани од школки. Овие декоративни решенија најавиле постепено напуштање на строгите класицистички принципи и го подготвиле преминот кон поразиграниот, полесен и поелегантен стил на Луј XV, во кој подоцна ќе се развијат карактеристичните обележја на француското рококо.{{sfn|Ducher|1988|p=120}} == Граѓанска архитектура == Моделот на граѓанската архитектура во раниот дел од владеењето бил [[Во ле Виконт]] (1658), од [[Луј Ле Во|Луј ле Во]], изграден за кралскиот началник за финансии, Никола Фуке, и завршен во 1658 година. Луј XIV го обвинил Фуке за кражба, го затворил и ја зел зградата за себе. Дизајнот бил силно под влијание на класицизмот на [[Франсоа Мансар]]. Комбинираше фасада доминирана и римувана од колосални класични столбови, под купола, увезена од италијанската барокна архитектура, заедно со голем број оригинални карактеристики, како што е полукружен салон кој гледаше кон огромната [[Формална градина|француска формална градина]] создадена од [[Андре Ле Нотр]].{{sfn|Ducher|1988|p=122}} Врз основа на успехот на Во ле Виконт, Луј XIV го избрал Ле Во да изгради огромен нов дворец во Версај, како дополнување на помалиот дворец трансформиран од ловџиска колиба од страна на Луј XIII. Ова постепено, со текот на децениите, стана ремек-дело на стилот на Луј XIV. По смртта на Ле Во во 1680 година, [[Жил Ардуен Мансар|Жил Ардуен-Мансар]] го презеде проектот за Версај; тој се отцепи од живописните проекции и куполата и направи поумерена и порамномерна фасада од столбови, со рамен покрив на кој се наоѓа балустрада и ред столбови (1681). Тој го користел истиот стил за да ги хармонизира другите нови згради што ги создал во Версај, вклучувајќи ја Оранжеријата и Шталата. Ардуен-Мансар го изградил [[Голем Тријанон|Големиот Тријанон]] (завршен во 1687 година), еднокатна кралска резиденција со засводени прозорци наизменично на парови столбови, како и рамен покрив и балустрада. Друг голем нов проект преземен од Луј бил изградбата на нова фасада за источната страна на Лувр. Во 1665 година, Луј го поканил најпознатиот скулптор-архитект на италијанскиот барок, [[Џан Лоренцо Бернини]], да поднесе проект, но во 1667 година го отфрлил во корист на поскромна и класична колонада, дизајнирана од комисија од тројца членови, составена од Луј Ле Во, Шарл Ле Брун и Клод Перо.<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Vaux-le-Vicomte Front2.jpg|алт=Vaux le Vicomte by Louis Le Vau (1658)|[[Во ле Виконт]] од [[Луј Ле Во|Луј Ле Вау]] (1658) Податотека:Louvre Kolonnaden.JPG|алт=The Louvre Colonnade by Louis Le Vau, Charles Le Brun, and Claude Perrault (1667–1678)|Колонадата Лувр од Луј Ле Во, Шарл Ле Брун и Клод Перо (1667-1678) Податотека:Trianon2.jpg|алт=The Grand Trianon by Jules Hardouin-Mansart (1680–1687)|[[Голем Тријанон|Големиот Тријанон]] од [[Жил Ардуен Мансар|Жил Хардуен-Мансарт]] (1680–1687) Податотека:Soubise.JPG|алт=Façade of the Hôtel de Soubise by Pierre-Alexis Delamair (1704–1708)|Фасада на хотелот де Субиз од Пјер-Алексис Деламаир (1704–1708) </gallery> == Религиозна архитектура == Во почетниот период од владеењето на Луј XIV започнала изградбата на црквата Вал-де-Грас (1645–1710), која била наменета да служи како капела на истоимената болница во Париз. Во нејзиното архитектонско обликување учествувале повеќе истакнати архитекти, меѓу кои Франсоа Мансар, Жак Лемерсие и Пјер Ле Муе, додека завршните работи биле доверени на Габриел Ледук. Црквата се одликува со изразено влијание на италијанската барокна архитектура, што особено се забележува во нејзината раскошна фасада, организирана во три дела и збогатена со перистил, слободностоечки столбови, скулптури и кружни декоративни медалјони. Ваквата композиција ѝ дава впечатлива монументалност и ја вбројува меѓу најрепрезентативните примери на италијанското барокно влијание врз сакралната архитектура во Париз. Нејзиното архитектонско решение, особено обликувањето на куполата, послужило како значаен пример за подоцнежните куполни конструкции на Домот на инвалидите и Пантеонот.{{Sfn|Ducher|1988|p=124}} Еден од најзначајните сакрални објекти изградени за време на владеењето на Луј XIV била и црквата во комплексот ''Les Invalides'' (1680–1706). Нејзиниот главен брод, проектиран од архитектот Либерал Бруан, ги следел традиционалните архитектонски принципи карактеристични за црковните градби од тој период. Внатрешниот простор бил обликуван со јонски пиластри, сводови со продори за осветлување и декоративни елементи инспирирани од високиот барок. Особено значајно архитектонско достигнување претставувала куполата, проектирана од Жил Ардуен-Мансар, која внесла нови конструктивни и естетски решенија во француската сакрална архитектура. Таа била поставена над основа во форма на грчки крст, додека нејзината монументална висина била постигната преку примена на двоен барабан, односно цилиндрична потпорна конструкција врз која се издигнува куполата. Архитектонската композиција се одликувала со употреба на надредени редови столбови во класичен стил, со што се нагласувале вертикалноста и величественоста на градбата. Фасадата и куполата биле богато украсени со скулптури, профилирани архитрави и венци, декоративни ниши и позлатени бронзени орнаменти, кои се испреплетувале со конструктивните ребра на куполата. Ваквата комбинација на класични архитектонски елементи и раскошна барокна декорација создавала впечаток на хармонија, динамичност и монументалност.{{Sfn|Ducher|1988|p=124}} За едно од најзначајните остварувања на сакралната архитектура од доцниот период на Луј XIV се смета капелата на [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]], изградена во периодот од 1697 до 1710 година според проектите на Жил Ардуен-Мансар и неговиот наследник на позицијата кралски архитект, Робер де Кот. Нејзиниот ентериер претставува пример за постепено напуштање на претераната декоративна раскош во корист на поурамнотежен и префинет архитектонски израз. Внатрешното обликување се карактеризирало со внимателно одбрана декоративна програма, светла палета на бои и суптилни скулпторски украси изведени во плиток релјеф. Особено значајна била просторната организација на капелата, во која класичните столбови биле поставени на горната галерија, издигната едно ниво над приземјето. Освен што ја имале функцијата на конструктивни потпори за засводениот таван, овие столбови придонесувале за создавање отворен, светол и визуелно полесен внатрешен простор. На тој начин, капелата претставувала успешен спој на монументалноста карактеристична за стилот на Луј XIV и новите естетски тенденции насочени кон поголема елеганција, хармонија и архитектонска јасност.{{Sfn|Ducher|1988|p=124}}<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Paris, Val de Grâce 03.jpg|алт=Church of Val de Grace by Louis Le Vau (1645–1710)|Црквата Вал де Грејс од [[Луј Ле Во|Луис Ле Вау]] (1645–1710) Податотека:Église Saint-Roch @ Paris (31685084012).jpg|алт=Eglise Saint-Roch, Paris, by Jacques Lemercier (1653–1690)|[[Црква Свети Рок (Париз)]], Париз, од Жак Лемерсие (1653-1690) Податотека:Invalides 2007 03 11.jpg|алт=Les Invalides by Jules Hardouin-Mansart (1680–1706)|Les Invalides од [[Жил Ардуен Мансар|Жил Хардуен-Мансарт]] (1680–1706) Податотека:Versailles Chapel - July 2006 edit.jpg|алт=Chapel of the Palace of Versailles by Jules Hardouin-Mansart and Robert de Cotte (1689–1710)|Капела на Версајскиот дворец од Жил Ардуен-Мансар и Робер де Кот (1689–1710) </gallery> == Грандиозниот стил: Париз == Иако Луј XIV подоцна бил обвинет дека го игнорирал Париз, неговото владеење било исполнето со неколку масивни архитектонски проекти кои отвориле простор и го украсиле центарот на градот. Идејата за монументални урбани плоштади опкружени со униформна архитектура започнала во Италија, како и многу архитектонски идеи од барокниот период. Првиот таков плоштад во Париз бил Кралскиот плоштад (сега Вожшки плоштад) започнат од [[Анри IV|Хенри IV од Франција]], завршен подоцна со коњаничка статуа на Луј XIII; потоа Плоштадот Дофин на Ил де ла Сите, до која се наоѓала, веднаш до неа, коњаничка статуа на Хенри IV. Првичните големи париски проекти на Луј XIV беа нови фасади на палатата Лувр, особено Колонадата, свртена кон исток. Ова беа витрини на новиот монументален стил на Луј XIV. Старата тула и камен на плоштадите на Хенри IV била заменета со Гранд Стил на монументални столбови, кои обично биле дел од самата фасада, наместо да стојат одделно. Сите згради околу плоштадот беа поврзани и изградени на иста висина, во ист стил. На приземјето имало покриена аркада за пешаци.<ref>Texier, Simon (2012), pp. 38–39</ref> Првиот таков комплекс од згради изградени под Луј XIV бил Колеџ на четирите нации (денес Институт на Франција) (1662–1668), свртен кон Лувр. Дизајнирана е од [[Луј Ле Во]] и Франсоа д’Орбе, и ги комбинира новиот колеџ дониран од [[Жил Мазарен|кардиналот Мазарен]], капела и библиотеката на Мазарен. (Подоцна, како Институт на Франција, тој ќе стане седиште на академиите основани од кралот.) ''{{Јаз|fr|[[Les Invalides|Hôtel Royal des Invalides]]}}'' (Ројал Хотел на инвалидите) – комплекс за воени ветерани кој се состои од резиденции, болница и капела – бил изграден од Либерал Бруан и [[Жил Ардуен Мансар|Жил Ардуен-Мансар]] (1671–1679). Потоа Луј XIV го задолжил Ардуен-Мансар да изгради посебна приватна кралска капела со впечатлива купола, ''{{Јаз|fr|Église du Dôme}}'' (Црквата „Купола“), кој бил додаден за да се заврши комплексот во 1708 година. Следниот голем проект бил ''{{Јаз|fr|Place des Victoires}}'' (Плоштад на Викторија, 1684–1697), развој на недвижен имот од седум големи згради во три сегменти околу кружен плоштад, со стоечка статуа на Луј XIV (подоцна заменета со коњаничка статуа) планирана за централен дел. Ова го изградил претприемничкиот претприемач и благородник на дворот, Жан-Батист Предо, во комбинација со архитектот Жил Аруден-Мансар. Последниот урбан проект стана најпознатиот, Плоштадот Вандом, исто така од Ардуен-Мансар, помеѓу 1699 и 1702 година. Нејзиниот централен дел бил коњаничка статуа на Луј XIV (подоцна заменета со статуа на Наполеон на врвот на колоната Вендом). Во друга иновација, овој проект бил делумно финансиран од продажбата на парцели околу плоштадот. Сите овие проекти се одликуваа со монументални фасади во стилот на Луј XIV, давајќи им посебна хармонија на плоштадите.<ref>Texier, Simon (2012), pp. 38–39.</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Institut France Paris 13.jpg|алт=Institut de France by Louis Le Vau and François d'Orbay (1662–1668)|Институт на Франција од [[Луј Ле Во|Луј Ле Вау]] и Франсоа д'Орбеј (1662–1668) Податотека:Place des Victoires, Paris 20 August 2015.jpg|алт=Place des Victoires (1684–1697) by Jules Hardouin-Mansart|Плоштад на победата (1684–1697) од [[Жил Ардуен Мансар|Жил Хардуен-Мансарт]] Податотека:Place Vendôme, Paris August 11, 2011.jpg|алт=Place Vendôme (1699–1702) by Jules Hardouin-Mansart|Плоштад Вандом (1699–1702) од Жил Хардуен-Мансарт Податотека:Cour d'honneur des Invalides, Paris April 2011 002.jpg|алт=Court of Honor of Les Invalides (1671–1706)|Суд на честа на ''{{Јаз|fr|Les Invalides}}'' (1671–1706) </gallery> == Внатрешна декорација == Во раниот период на стилот на Луј XIV, внатрешната декорација се одликувала со употреба на раскошни материјали и стремеж кон создавање впечаток на величественост и монументалност. Особено биле застапени мермерот, често комбиниран со разновидни обоени камења, бронзата, уметничките слики и огледалата. Овие елементи биле вешто вклопени во сложени архитектонски композиции составени од столбови, пиластри и ниши, кои ги украсувале ѕидовите и таваните. Вратите биле дополнително нагласени со декоративни медалјони, фронтони и барелефи. Камините, иако со помали димензии во споредба со оние од времето на Луј XIII, се одликувале со побогата орнаментика. Тие најчесто имале мермерни полици украсени со вазни, над кои се наоѓале слики или огледала во резбани рамки. Целокупната композиција била дополнета со раскошни орнаменти во форма на лисја и цветови. Ѕидната декорација во раниот стил на Луј XIV имала изразена симболична улога, бидејќи била насочена кон величење на воените победи, кралската моќ и културните достигнувања на владетелот. Чест мотив биле воените трофеи, претставени преку шлемови, разновидно оружје и дабови лисја како симбол на победата. Овие украси најчесто биле изработувани од лиена бронза или резбано дрво, во форма на релјефи поставени во мермерни композиции. Значајно место заземале и декоративните претстави посветени на самиот крал. Неговиот лик често бил прикажуван преку симболиката на богот на сонцето, [[Аполон]], опкружен со палмини лисја или позлатени сончеви зраци, со што се нагласувале неговата моќ и возвишеност. Орелот, пак, се користел како симбол на римскиот бог [[Јупитер (бог)|Јупитер]]. Покрај овие мотиви, декоративниот репертоар вклучувал и позлатени бројки, кралски жезла и круни, кои дополнително го истакнувале авторитетот и величието на монархијата. [[Сала на огледалата|Салата на огледала]] на Версајскиот дворец (1678–1684) била врвот на раниот стил на Луј XIV. Дизајнирана од Чарлс Ле Брун, таа комбинираше богатство од материјали (мермер, злато и бронза) кои се рефлектираа во огледалата. Во доцниот период на Луј XIV, по 1690 година, почнале да се појавуваат нови елементи, кои биле помалку милитаристички, а повеќе фантастични; особено школки, опкружени со сложени кривулести линии и кривини; и егзотични дизајни, вклучувајќи арабески и киноазери.{{Sfn|Ducher|1988|pp=126–129}}<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Salon de Vénus.jpg|алт=Early Louis XIV style; the Salon de Vénus at the Palace of Versailles by Charles Le Brun|Ран стил на Луј XIV; Салонот на Венера во [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]] од Шарл Ле Брун Податотека:Chateau Versailles Galerie des Glaces.jpg|алт=Hall of Mirrors at the Palace of Versailles by Charles Le Brun (1678–1684)|Сала со огледала во Версајскиот дворец од Шарл Ле Брун (1678–1684) Податотека:Versailles Château de Versailles Innen Salon de l'Oeil-de-Boeuf 2.jpg|алт=Salon de l'Œil-de-bœuf at the Palace of Versailles by Jules Hardouin-Mansart (1701)|Салон во Версајската палата од [[Жил Ардуен Мансар|Жил Хардуен-Мансарт]] (1701) </gallery> == Мебел == Во текот на првиот период од владеењето на Луј XIV, мебелот го следел претходниот стил на Луј XIII, бил масивен и изобилно украсен со скулптури и позлата. По 1680 година, во голема мера благодарение на дизајнерот на мебел Андре Шарл Бул, се појавил пооригинален и понежен стил, понекогаш познат како работа во Бул. Се базираше на инкрустација од [[абонос]] и други ретки дрва, техника за прв пат употребена во Фиренца во 15 век, која бил усовршена и развиена од Бул и други кои работеа за Луј XIV. Мебелот бил обложен со плочи од абонос, бакар и егзотично дрво во различни бои.<ref>Renault and Lazé, ''Les Styles de l'architecture et du mobilier'' (2006), pg. 59</ref> Се појавија нови и често трајни видови мебел; комодата, со две до четири фиоки, го замени старото {{Јаз|fr|coffre}}, или градите. {{Јаз|fr|canapé}}, или софа, се појави, во форма на комбинација од две или три фотелји. Се појавија нови видови фотелји, вклучувајќи ја и {{Јаз|fr|fauteuil en confessionale}} или „исповедничка фотелја“, која имаше тапацирани перници од двете страни на грбот на столот. Конзолната маса, исто така, се појави за прв пат; бил дизајнирана да се постави до ѕид. Друг нов вид мебел бил {{Јаз|fr|table à gibier}}, маса со мермерна површина за чување садови. Се појавија рани варијанти на бирото; бирото Мазарин имаше централен дел поставен назад, поставен помеѓу две колони фиоки, со четири ногарки на секоја колона.<ref>Renault and Lazé, ''Les Styles de l'architecture et du mobilier'' (2006), p. 59</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:André-Charles Boulle, Commode Mazarin (Mazarin Cabinet), 1708, Grand Trianon.jpg|алт=Commode by André Charles Boulle for the Grand Trianon (1710)|Комода од Андре Чарлс Бул за [[Голем Тријанон|Големиот Трианон]] (1710) Податотека:Cabinet-Mazarin - Epoque-Louis-XIV.JPG|алт=Early Mazarin desk|Раномазаринско биро Податотека:0 Grand bureau de Nicolas Fouquet - Château de Vaux-le-Vicomte.JPG|алт=Desk of Nicolas Fouquet at the Chateau of Vaux-le-Vicomte|Бирото на Николас Фуке во замокот [[Во ле Виконт]] Податотека:Un canapé et quatre fauteuils "à la reine" (OA 1280).jpg|алт=Sofa and chairs à la reine (1710–1720), Louvre Museum|Софа и фотелји ''{{Јаз|fr|à la reine}}'' (1710–1720), Музеј Лувр </gallery> == Керамика == По околу 1650 година, Неверскиот фајанс (земјен сад со глазура од калај), кој долго време произведувал производи во италијанската мајолика историато стил, го усвоил новиот француски дворски стил, позајмувајќи од металопреработувачката и другите декоративни уметности, и користејќи графики по новата генерација дворски сликари како што се Симон Вуе и Шарл Лебрун за сликите, кои исто така биле насликани во многу бои. Парчињата честопати беа екстремно големи и украсни, а освен градинарските вазни и ладилниците за вино, несомнено беа повеќе декоративни отколку практични.<ref>McNab, 20–21; Moon; [http://collections.vam.ac.uk/item/O1156287/jardiniere-unknown/ V&A, Nevers] [[Jardiniere]]</ref> Во 1663 година, Жан-Батист Колбер, неодамна назначен за генерален контролор на финансиите на [[Луј XIV]], направил забелешка дека другиот водечки центар на француската фајанса, фајансата Руан, треба да биде заштитен и охрабрен, да му испраќа дизајни и да му дава нарачки од кралот.<ref>Pottier, 12</ref> Околу 1670 година, семејството Потерат од [[Руан]] добило дел од големите и престижни нарачки за Порцелански трианон од Луј XIV, мала палата чии ѕидови во голема мера биле покриени со обоени плочки, всушност од фајанса, а не [[Порцелан|од порцелан]], која била срушена набргу потоа. Невер и други центри ги делеле овие нарачки, а други за големи фитинзи и декорации за другите палати на Луј. Неверските градинарски вазни во сина и бела боја биле истакнато користени во градините на Версајскиот замок.<ref>Moon; McNab, 22</ref> Француската индустрија за фајанс добила уште еден огромен поттик кога, кон крајот на владеењето на Луј во 1709 година, кралот извршил притисок врз богатите да ги донираат своите сребрени чинии, претходно она што вообичаено го користеле за ручек, во неговата ризница за да помогнат во плаќањето на неговите војни. Имаше „преноќна лудост“ додека елитата брзаше да набави замена за фајанс од најдобар квалитет.<ref>Moon; McNab, 30</ref> Во текот на владеењето се појавил и најраниот француски порцелан во Руан, иако производството било само од мек порцелан и во мал обем; се смета дека преживеале само девет мали парчиња.<ref name="Munger & Sullivan, 135–137">Munger & Sullivan, 135–137</ref> Следната фабрика, порцеланот Сен-Клу, од можеби 1695 година па наваму, била поуспешна,<ref>Munger & Sullivan, 138–142</ref> иако дури во следното владеење францускиот порцелан почнал да се произведува во големи количини.<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Grand plat circulaire avec décor de l'Enlèvement d'Europe - Manufacture de Nevers - Musée du Louvre Objets d'Art OA 2019.jpg|алт=Nevers faience; central dish is 58&nbsp;cm across, the main scene is the Rape of Europa, after an illustration of Ovid by François Chauveau, published in 1674|Неверски фајанс; централното јадење е 58 см во пречник, главната сцена е ''[[Европа (митологија)|Грабнувањето на Европа]]'', според илустрација на [[Овидиј]] од Франсоа Шово, објавена во 1674 година. Податотека:Bassin à rafraichir - L'Ivresse de Bacchus - Cooling Basin - The Drunkenness of Bacchus - Nevers - vers 1680 - Louvre - OA 11315 (cropped).jpg|алт=Nevers wine-cooler with The Drunkenness of Bacchus, c. 1680|Неверски ладилник за вино со ''„Пијаноста на Бахус“'', околу 1680 година Податотека:Wine jug (one of a pair) MET DT8115 (cropped).jpg|алт=Nevers pair of wine jugs, c. 1685, 56&nbsp;cm high. François Chauveau's Rape of Europa is again used (left).|Пар вински бокали од Невер, околу 1685 година, 56 см висина. Повторно е употребена ''„Грабнувањето на Европа“'' од Франсоа Шово (лево). Податотека:Vase avec scènes de bacchanales (Louvre, INV 5013).jpg|алт=Large Nevers ewer with dancing bacchantes and satyrs, 1685|Голем бокал од Невер со танцувачки баканти и сатири, 1685 година Податотека:Potpourri jar MET DP156491 (cropped).jpg|алт=Rouen porcelain, pot pourri jar, Metropolitan Museum of Art, 5 in (12.7&nbsp;cm) tall.|Руан порцелан, [[Потпури|тенџере пури]] тегла, [[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј на уметноста]], {{Cvt|5|in|cm|1}} висок.<ref name="Munger & Sullivan, 135–137"/> </gallery> == Сликање == Во првиот дел од владеењето, француските сликари биле во голема мера под влијание на Италијанците, особено [[Караваџо]]. Значајни француски сликари биле [[Никола Пусен]], кој живеел во Рим; [[Клод Лорен]], кој се специјализирал за пејзажи и поголемиот дел од својата кариера го поминал во Рим; Луј Ле Нан, кој, заедно со своите браќа, создавал претежно жанровски дела; Есташ Ле Сиер и Шарл Ле Брен, кои студирале со Пусен во Рим и биле под негово влијание. Со смртта на [[Жил Мазарен|кардиналот Мазарен]] во 1661 година, главниот министер на кралот, Луј решил лично да се грижи за сите аспекти на владата, вклучувајќи ја и уметноста. Негов главен советник за уметност бил Жан Колбер (1619–1683), кој бил и негов министер за финансии. Во 1663 година, Колбер ги реорганизирал кралските работилници за мебел, кои произведувале широк спектар на луксузни стоки, а кон нив ги додал и работилниците за таписерии „Гобелен“. Во исто време, со помош на Ле Брун, Колбер ја презеде одговорноста за [[Кралска академија на сликарството и вајарството|Кралската академија за сликарство и скулптура]], која ја основал кардиналот Мазарин. Колберт, исто така, одиграл доминантна улога во архитектурата, преземајќи ја титулата началник на згради во 1664 година. Во 1666 година, во Рим била основана Француската академија, за да се искористи позицијата на Рим како водечки уметнички центар во Европа и да се обезбеди прилив на добро обучени сликари. Ле Брун станал декан на француските сликари под Луј XIV, вклучен во архитектонски проекти и дизајн на ентериер. Неговите значајни декоративни дела го вклучуваат таванот на [[Сала на огледалата|Салата на огледала]] во Версајскиот дворец.{{Sfn|Bauer|Prater|2016|p=16}} Меѓу главните сликари од подоцнежното владеење на Луј XIV бил и [[Ијасент Риго|Хиацинт Риго]] (1659–1743), кој дошол во Париз во 1681 година и го привлекол вниманието на Ле Брун. Ле Брун го насочил кон портретното сликарство, и тој направил прославен портрет на Луј XIV во 1701 година, опкружен со сите атрибути на моќ, од круната на масата до црвените потпетици на неговите чевли. Риго наскоро отворил елаборирана работилница за изработка на портрети на благородништвото; вработил специјализирани уметници за да ги создадат костимите и драпериите, а други за да ги сликаат позадините, почнувајќи од бојните полиња, па сè до градините и салоните, додека тој се концентрирал на композицијата, боите и особено на лицата.{{Sfn|Bauer|Prater|2016|p=16}} Жорж де Ла Тур (1593–1652) бил уште една важна фигура во стилот на Луј XIV; му била доделена титула, именуван за дворски сликар на кралот и добивал високи исплати за своите портрети, иако ретко доаѓал во Париз, претпочитајќи да работи во својот роден град Линевил. Неговите слики, со нивните необични светлосни и темни ефекти, беа необично мрачни, фигурите едвај се гледаа во темнината, осветлени од светлината на факелот, евоцирајќи медитација и сожалување. Писателот, а подоцна и францускиот министер за култура [[Андре Малро]], напишал во 1951 година: „Ниеден друг сликар, дури ни Рембрант, никогаш не предложил толку огромна и мистериозна тишина. Ла Тур е единствениот толкувач на спокојниот аспект на сенките.“<ref>cited in Bauer and Prater, ''Baroque'' (2016), p. 86.</ref> Во неговите последни години, вкусовите на Луј XIV повторно се променија, под влијание на неговата сопруга, госпоѓа де Ментенон, кон порелигиозни и медитативни теми. Тој ги отстранил сите слики во неговата приватна соба и ги заменил со едно платно, ''а за свети Севастијан се грижела света Ирина'' (околу 1649) од Жорж де Ла Тур.{{Sfn|Bauer|Prater|2016}}<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Georges de La Tour 003.jpg|алт=Saint Sebastian tended by Saint Irene by Georges de La Tour (1649)|''свети Севастијан, под грижа на Света Ирина'' од Жорж де Ла Тур (1649) Податотека:Charles Le Brun - Prise de la ville et de la citadelle de Gand en six jours, 1678 - Google Art Project.jpg|алт=Section of the ceiling of the Hall of Mirrors in Versailles, representing capture of fortress of Ghent by Louis XIV, by Charles Le Brun (1678)|Дел од [[Сала на огледалата|таванот на Салата на огледалата]] во [[Версај (дворец)|Версај]], кој го претставува заземањето на тврдината Гент од страна на Луј XIV, од Шарл Ле Брун (1678) Податотека:Hyacinthe Rigaud - Louis XIV, roi de France (1638-1715) - Google Art Project.jpg|алт=Portrait of Louis XIV by Hyacinthe Rigaud, (1701)|Портрет на Луј XIV од [[Ијасент Риго|Хјацинте Риго]], (1701) </gallery> == Скулптура == Највлијателниот скулптор од тој период бил Италијанецот [[Џан Лоренцо Бернини]], чија работа во Рим ги инспирирала скулпторите низ цела Европа. Тој отпатувал во Франција; неговиот предлог за нова фасада на Лувр бил одбиен од кралот, кој сакал поспецифичен француски стил, но Бернини направил биста на Луј XIV во 1665 година, која била многу восхитувана и имитирана во Франција. Еден од најистакнатите скулптори под Луј XIV бил Антоан Којсево (се изговара „квазево“) (1640–1720) од Лион. Студирал скулптура кај Луј Лерамбер и препишувал во мермер антички римски дела, вклучувајќи ја и „Венера Медичи“. Во 1776 година, неговата биста на официјалниот сликар на кралот, Чарлс Ле Брун, му донесе прием во Кралската академија за сликарство и скулптура. Наскоро тој создавал монументална скулптура што ги придружувала новите згради изградени од Луј XIV; направил скулптура [[Карло Велики|на Карло Велики]] за кралската капела во ''{{Јаз|fr|Les Invalides}}'', а потоа голем број статуи за новиот парк во Версај, а потоа и во замокот Марли. Тој првично ги изработил надворешните статуи од штуко отпорен на временски услови, а потоа ги заменил со мермерни дела кога биле завршени во 1705 година. Неговото дело на Нептун од Марли сега е во Лувр, а неговите статуи на Пан, Флора и Дријада сега се наоѓаат во градините Туилери. Неговата статуа на ''Кралската слава како јава на Пегаз'' првично била направена за замокот Марли. По [[Француска револуција|Револуцијата]] била преместена во градините Тјилери, а сега се наоѓа во Лувр. Тој, исто така, направил серија многу почитувани портретни скулптури на водечките државници и уметници од тоа време; Луј XIV во Версај, Колбер (за неговиот гроб во [[Црква Свети Есташ|црквата Свети Евсташ]]; [[Жил Мазарен|кардиналот Мазарен]] во Колеџ на четирите нации (сега Институт за Франција) во Париз; драматургот [[Жан Расин]]; архитектот Вобан и дизајнерот на градина [[Андре Ле Нотр]]е.<ref>"Coysevox, Charles Antoine". Chisholm, Hugh (ed., 1911). ''Encyclopedia Britannica'' (11th ed.). 1911. pp. 355–56</ref> Жак Саразен бил уште еден значаен скулптор кој работел на проекти за Луј XIV. Тој направил многу статуи и декорации за Версајскиот дворец, како и [[Каријатида|Каријатидите]] за источната фасада на Павилјонот на Хорлож во Лувр, свртен кон {{Јаз|fr|Cour Carré}}, кои се темелеа и на проучување на оригиналните грчки модели и на делото на [[Микеланџело Буонароти|Микеланџело]]. Друг значаен скулптор од стилот на Луј XV бил Пјер Пол Пуже (1620–1694), кој бил скулптор, сликар, инженер и архитект. Роден е во Марсеј и прв вајал украси за бродови во изградба. Потоа отпатувал во Италија, каде што работел како чирак на барокните тавани на Палацо Барберини и Палатата Пити. Тој патувал напред-назад помеѓу Италија и Франција, сликајќи, вајарејќи и резбарејќи дрво. Тој ја направил својата прославена статуа на [[Каријатида|каријатиди]] за градското собрание на Тулон во периодот 1665–1667 година, а потоа бил вработен од Никола Фуке да направи статуа на Херкул за неговиот замок во [[Во ле Виконт]]. Тој продолжил да живее на југот на Франција, правејќи значајни статуи на Милон од Кротон, [[Персеј (митологија)|Персеј]] и [[Андромеда (митологија)|Андромеда]] (сега во Лувр).<ref>"Puget, Pierre". Chisholm, Hugh (ed., 1911). ''Encyclopedia Britannica'' (11th ed.). 1911. p. 637</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Left caryatids Pavillon Horloge Louvre.jpg|алт=Caryatids of Louvre by Jacques Sarazin|[[Каријатида|Каријатиди]] од Лувр од Жак Саразин Податотека:Château de Versailles, salon de Diane, buste de Louis XIV, Bernin (1665) 03 black bg.jpg|алт=Bust of Louis XIV by Gian Lorenzo Bernini (1665), now in Palace of Versailles|Биста на Луј XIV од [[Џан Лоренцо Бернини]] (1665), сега во [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]] Податотека:Fame riding Pegasus Coysevox Louvre MR1824.jpg|алт=The King's Fame riding Pegasus, by Antoine Coysevox, made for Marly, now in the Louvre. (1702)|''„Кралската слава јавајќи Пегаз“'', од Антоан Којсевокс, упатена кон Марли, сега во Лувр. (1702) Податотека:Statue of Louis XIV, Hôtel Carnavalet, Paris, 2016 (crop).jpg|алт=Louis XIV by Antoine Coysevox, now at Musée Carnavalet|Луј XIV од Антоан Којсевокс, сега во [[Карнавале]] Податотека:Jean Baptiste Colbert -Antoine Coysevox - Musée du Louvre Sculptures MR 2115 ; N 15273.jpg|алт=Jean Baptiste Colbert by Antoine Coysevox|Жан Батист Колбер од Антоан Којсевокс Податотека:Perseus Andromeda Puget Louvre MR2076.jpg|алт=Perseus and Andromeda by Pierre Puget (Louvre)|Персеј и Андромеда од Пјер Пјуже ([[Лувр]]) </gallery> == Таписерии == Во 1662 година, Жан Батист Колбер ја откупил работилницата за изработка на таписерии, која претходно била во сопственост на семејство фламански занаетчии, и ја преобразил во кралска мануфактура за производство на мебел и таписерии, позната под името „Мануфактура Гобелен“. Управувањето со оваа установа му било доверено на дворскиот сликар Шарл Ле Брун, кој ја извршувал оваа функција во периодот од 1663 до 1690 година. Мануфактурата одржувала блиска соработка со најистакнатите сликари од кралскиот двор, кои биле задолжени за создавање на уметничките нацрти и декоративните композиции. Во 1697 година била спроведена реорганизација, по која производствената дејност била целосно насочена кон изработка на таписерии наменети за кралот.<ref>"Gobelin". Chisholm, Hugh (ed., 1911). ''Encyclopedia Britannica'' (11th ed.). 1911. p. 165</ref> Тематиката и стилските карактеристики на таписериите во голема мера се совпаѓале со оние на сликарството од истиот период. Во нив доминирале претстави што ја величеле кралската моќ, раскошот и авторитетот на монархијата, како и триумфални сцени од воените победи. Покрај овие мотиви, значајно место заземале и композициите инспирирани од митологијата и пасторалниот живот. Иако првично биле изработувани исклучиво за потребите на кралот и аристократијата, производите на мануфактурата набргу стекнале голем углед и надвор од Франција, што придонело за нивно ширење и извоз во другите европски кралски дворови. Кралската фабрика за гоблени имала конкуренција од две приватни претпријатија, фабриката „Бове“ и работилницата [[Таписерии од Обисон|за таписерии „Обисон“]], кои произведувале дела во ист стил, но со процес на ниско искривување, со малку помал квалитет. Жан Берен Постариот, кралскиот цртач и дизајнер на кралот, создал серија гротескни теписи за Обисон. Овие таписерии понекогаш славеле современи теми, како што е таписеријата од крајот на 17-ти до почетокот на 18-ти век изработена од Обисон, на која се прикажани кинески астрономи во Пекиншката античка опсерваторија користејќи нови, попрецизни инструменти што им ги донеле Европејците ([[Исусовци|језуитите]]), кои биле инсталирани во 1644 година.<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Louis14-H.jpg|алт=Louis XIV visits the Gobelins with Colbert, design by Charles Le Brun (between 1667 and 1672)|[[Луј XIV]] ги посетува Гоблените со Колбер, дизајн на Шарл Ле Брун (помеѓу 1667 и 1672 година) Податотека:La Bataille de Zama Jules Romain 1688 1690.jpg|алт=Battle of Zama, Gobelins after painting by Giulio Romano (1688–1690). Louvre Museum.|[[Битка кај Зама|Битката кај Зама]], Гобелен, според сликата на Џулио Романо (1688–1690). [[Лувр|Музеј Лувр]]. Податотека:The Elephant from a set of five Grotesques MET DT1843.jpg|алт=One of a set of five "Grotesques" by Jean Bérain the Elder from the Beauvais Manufactory (woven 1690–1711)|Една од сет од пет „Гротески“ од Жан Берен Постариот од фабриката Бове (ткаена 1690–1711) Податотека:BeijingObservatoryUpdateTapestry.png|алт=Aubusson tapestry celebrating Jesuit mission to China (1697–1705)|[[Таписерии од Обисон|Гоблени од Обисон]] што ја слави [[Исусовци|језуитската]] мисија во Кина (1697–1705) </gallery> == Дизајн и спектакл == Во почетниот период од владеењето на Луј XIV, една од најзначајните јавни церемонии организирани од кралскиот двор била таканаречената карусел, свечена манифестација составена од различни коњички вештини, натпревари и игри. Овие настани биле воведени како побезбедна замена за традиционалните витешки турнири, кои биле забранети по 1559 година, кога францускиот крал [[Анри II]] смртно настрадал за време на еден таков натпревар. Во новата форма на коњичките игри, учесниците ја демонстрирале својата прецизност и умешност преку различни задачи, како провлекување копје низ метален прстен или погодување специјално изработени фигури со претстави на главата на митолошката [[Медуза (митологија)|Медуза]], како и ликови што симболизирале Маври и Турци. Една од највеличествените вакви манифестации била организирана на 5 и 6 јуни 1662 година, по повод раѓањето на дофинот, престолонаследникот и син на Луј XIV. Свеченоста се одржала на пространиот плоштад меѓу палатите Лувр и Тјилери, кој подоцна го добил името Плоштад на Каруселот (Place du Carrousel).{{sfn|Fierro|1996|page=754}} Свечените влегувања на кралот во Париз претставувале уште една значајна можност за организирање раскошни јавни прослави, преку кои се истакнувале величието и авторитетот на монархијата. Особено впечатлива била церемонијата организирана во 1660 година, по повод свеченото пристигнување на Луј XIV и кралицата Марија Тереза во француската престолнина. Прославата се одржала на отворен простор пред градските порти, каде што биле поставени монументални престоли наменети за кралската двојка. Настанот оставил траен белег врз градската топонимија, бидејќи просторот бил именуван ''Place du Trône'' (Плоштад на престолот), назив што се задржал сè до 1880 година, кога бил преименуван во ''Place de la Nation'' (Плоштад на нацијата).{{sfn|''Dictionnaire historique de Paris''|2013|page=272}} Во рамките на кралскиот двор на Луј XIV функционирала посебна служба позната како ''Menus-Plaisirs du Roi'' (Кралски забави), задолжена за организација, сценографија и декоративно обликување на дворските церемонии и свечености. Нејзините активности опфаќале подготовка на балетски и театарски претстави, маскенбали, светлосни декорации, огномети и разновидни забавни спектакли. Значајна улога во оваа област имал францускиот уметник и декоратор Жан Берен Постариот (1640–1711), кој во периодот од 1674 до 1711 година бил задолжен за осмислување на декоративните решенија за кралските свечености. Покрај тоа, тој учествувал и во обликувањето на приватните простории на кралот, вклучувајќи ја неговата спална соба и работните одаи. Со своите иновативни декоративни композиции и препознатлив уметнички израз, Берен извршил значително влијание врз развојот и оформувањето на стилот на Луј XIV. Неговото ателје било сместено во Големата галерија на Лувр, во непосредна близина на работилницата на истакнатиот кралски мајстор за мебел Андре-Шарл Бул. Тој бил особено заслужен за воведувањето на модифицирана верзија на [[Гротеска|гротескниот]] стил на орнаменти, првично создаден во Италија од Рафаел, во францускиот ентериер. Тој ја користел гротескната стела не само на ѕидните панели, туку и на таписерии изработени од работилниците за [[Таписерии од Обисон|таписерии во Обисон]]. Неговите многубројни други разновидни дизајни вклучуваа и многу украсен дизајн на трансомот на воениот брод ''„''Кралско сонце''“'' (1669), именуван по кралот.<ref name="Bérain 1911">"Bérain, Jean". Chisholm, Hugh (ed.). ''Encyclopedia Britannica'' (11th ed.). 1911.</ref> Покрај внатрешната декорација, тој ги дизајнирал костимите и сценографијата за кралските театри, вклучително и за операта ''„Амадис“'' од [[Жан Батист Лили|Жан-Батист Лили,]] изведена во Театарот на Кралската палата (1684), и за операта-балетот ''„Лесни сезони“'' од наследникот на Лили, Паскал Коласе, во 1695 година.<ref name="Bérain 1911"/><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Israël Silvestre - Grand Cavalcade Given in Paris in 1662 - WGA21319.jpg|алт=Louis XIV in the Grand Carousel of 1662|Луј XIV во Големата вртелешка од 1662 година Податотека:Arabesque de Jean Bérain père.jpg|алт=Arabesque designs by Jean Bérain the Elder|Арабески дизајни од Жан Берен Постариот Податотека:Armide portada libreto.JPG|алт=Bérain Set design for opera Amadis by Jean-Baptiste Lully (1684)|Берен сценографија за операта ''„Амадис“'' од [[Жан Батист Лили|Жан-Батист Лили]] (1684) Податотека:Poupe-soleil-royal-berain.jpg|алт=Bérain design for transom of the warship Soleil Royal named for Louis XIV (1670)|Дизајн на Берен за трансом на воениот брод ''„''Кралско сонце''“'' именуван по Луј XIV (1670) </gallery> == Француска формална градина == Една од најтрајните и најпопуларните форми на стилот на Луј XIV е ''{{Јаз|fr|jardin à la française}}'' или [[Формална градина|француска формална градина]], стил базиран на [[симетрија]] и принципот на наметнување ред во природата. Најпознат пример се Версајските градини дизајнирани од [[Андре Ле Нотр]], кои инспирирале копии низ цела Европа. Првата важна [[Формална градина|француска формална градина]] била замокот [[Во ле Виконт]], создаден за Никола Фуке, финансиски началник на Луј XIV, почнувајќи од 1656 година. Фуке го ангажирал [[Луј Ле Во]] да го дизајнира замокот, Шарл Ле Брен да дизајнира статуи за градината, а Андре Ле Нотр да ги создаде градините. За прв пат градината и замокот беа совршено интегрирани. Голема перспектива од 1500 метри се протегаше од подножјето на замокот до копија на Фарнезе Херкулес; а просторот бил исполнет со партери од зимзелени грмушки во украсни шари, обрабени со обоен песок, а уличките беа украсени во редовни интервали со статуи, базени, фонтани и внимателно извајани топијариуми. „Симетријата постигната во Во постигна степен на совршенство и единство што ретко се споредува во уметноста на класичните градини. Замокот е во центарот на оваа строга просторна организација што симболизира моќ и успех.“<ref>Prevot, ''Histoire des jardins'', p. 146</ref> Версајските градини, проектирани и уредувани од францускиот пејзажен архитект Андре Ле Нотр во периодот од 1662 до 1700 година, претставуваат едно од најзначајните достигнувања во развојот на француската формална градинарска уметност. Со својата монументалност, прецизна геометриска организација и раскошно пејзажно обликување, тие се вбројувале меѓу најголемите градински комплекси во Европа, опфаќајќи површина од околу 15.000 хектари. Нивната просторна композиција била организирана долж главната оска исток–запад, усогласена со привидното движење на сонцето. При изгрејсонце, сончевите зраци го осветлувале Дворот на честа, продолжувале кон Мермерниот двор и минувале низ палатата, осветлувајќи ја кралската спална соба. На зајдисонце, сонцето се спуштало кон хоризонтот на крајот од Големиот канал, создавајќи впечатливи светлосни ефекти што се одразувале и во огледалата на прочуената [[Сала на огледалата]].<ref>Prevot, ''Histoire des jardins'', p. 152</ref> И покрај монументалните перспективи и долгите алеи што визуелно се протегале до хоризонтот, градините биле осмислени како разновиден и динамичен простор, исполнет со бројни декоративни изненадувања. Раскошните фонтани, скулптурите, внимателно обликуваните зелени површини и помалите градински целини создавале поинтимни амбиенти, воспоставувајќи рамнотежа меѓу величественоста на целокупната композиција и просториите со почовечки размери. Главниот симболички мотив во градинското уредување било сонцето, кое претставувало личен амблем на [[Луј XIV]], познат како Кралот Сонце. Оваа симболика особено била нагласена преку скулптуралната претстава на богот [[Аполон]], поставена во центарот на Аполоновата фонтана. Просторната организација на градините, со своите долги визуелни оски и перспективи што се отворале од палатата и воделе кон неа, создавала впечаток на бесконечност и совршена хармонија. На тој начин, Версајските градини не претставувале само естетски обликуван природен простор, туку и моќен симбол на апсолутистичката власт. Преку строгата контрола и преобразувањето на природата во геометриски уреден пејзаж, кралот симболично ја изразувал својата надмоќ не само над природното опкружување и териториите со кои владеел, туку и над кралскиот двор и своите поданици.<ref>Lucia Impelluso, ''Jardins, potagers et labyrinthes'', p. 64.</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:VauxleVicomte21.jpg|алт=17th-century engraving of gardens of Vaux-le-Vicomte|Гравура од 17 век на градините на [[Во ле Виконт]] Податотека:Vue aérienne du domaine de Versailles par ToucanWings - Creative Commons By Sa 3.0 - 092.jpg|алт=Gardens of Versailles|Градините на Версај Податотека:Bassin Apollon.jpg|алт=The Bassin d'Apollon in the Gardens of Versailles|Басен д'Аполон во градините на Версај Податотека:Versailles - panoramio - Patrick Nouhailler's… (197).jpg|алт=Parterres of the Versailles Orangerie|Партер од оранжеријата на Версај Податотека:Versailles Grand Trianon.jpg|алт=Gardens of the Grand Trianon at the Palace of Versailles|Градините на [[Голем Тријанон|Големиот Тријанон]] во Версајскиот дворец </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Референци == * Ив-Мари Ален и Жанин Кристијани, ''Уметност на жардините во Европа'', Цитадели и Мазенод, Париз, 2006 година * Impelluso, Lucia, ''Jardins, potagers et labyrinthes'', Хазан, Париз, 2007 година. * Мекнаб, Џеси, ''Француска керамичка уметност од седумнаесеттиот век'', 1987, Метрополитен музеј на уметност,{{ISBN|0870994905}}, 9780870994906, [https://books.google.com/books?id=tAnKFvwSmhwC&pg=PA12 Google книги] * Мун, Перуника, „Француски фајанс“, во Хронологија на историјата на уметноста на Хајлбрун, 2016, Њујорк: [[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј на уметност]], [http://www.metmuseum.org/toah/hd/ffai/hd_ffai.htm онлајн] * Мангер, Џефри, Саливан Елизабет, ''Европски порцелан во Метрополитен музеј на уметност: Најважни моменти од колекцијата'', 2018, Метрополитен музеј на уметност,{{ISBN|1588396436}}, 9781588396433, [https://books.google.com/books?id=YAxZDwAAQBAJ&pg=PA137 Google книги] * Pottier, André, ''Histoire de la faïence de Rouen'', Том 1, 1870, Ле Брумен (Руан), [https://books.google.com/books?id=QZNFD1R7hhAC&pg=PA13 google books] (на француски) * Wenzler, Claude, ''Architecture du jardin'', Изданија Ouest-France, 2003 {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Француска уметност]] [[Категорија:Архитектонски стилови]] [[Категорија:Внатрешно уредување]] [[Категорија:Украсна уметност]] 4zlx4lc70kuy89gjd6npmtqkmkhwta3 Рокај 0 1405403 5651559 5642424 2026-10-30T11:54:53Z Тиверополник 1815 5651559 wikitext text/x-wiki [[File:Commode_MET_DP105696.jpg|десно|мини|300x300пкс| Декорација на комода од Чарлс Кресент (1745–1749), Метрополитен музеј]] '''Рокај''' ([[француски]]: ''Rocaille'') — француски декоративен стил кој се појавил во дизајнот на мебелот и внатрешното уредување за време на раниот период од владеењето на [[Луј XV]]. Стилот се развил како реакција на раскошноста, масивноста и строгата формалност што го карактеризирале стилот на [[Луј XIV]]. Неговите главни обележја биле сложените и асиметрични декоративни композиции, богатата употреба на заоблени и брановидни линии, како и украсните мотиви инспирирани од природата. Рокај започнал да се развива околу 1710 година, а најголемата популарност ја достигнал во текот на 1730-тите години. Неговото влијание постепено опаѓало кон крајот на 1750-тите години, кога бил заменет со неокласицизмот, кој се одликувал со поедноставни, посиметрични и построги уметнички форми. Рокај претставувал значајна етапа во развојот на француската декоративна уметност, надоврзувајќи се на барокната традиција и придонесувајќи за појавата на рококото. Овој уметнички правец постепено се проширил и надвор од Франција, особено во Италија, Баварија и Австрија, каде што станал широко распространет до средината на XVIII век. == Преглед == Рокај беше буен и инспириран од природата како рококо, но, за разлика од рококо, тој обично беше симетричен и не преоптоварен со декорација. Го добила името од мешавината од камен, школка и гипс што се користела за создавање сликовит ефект во пештерите за време на [[Ренесанса|ренесансата]], како и од името на украс во облик на школка што бил честа карактеристика на декорацијата Рокај.{{Sfn|Ducher|1988}} Во 1736 година, дизајнерот и јувелир Жан Мондон ја објавил книгата „ ''Premier Livre: De forme Rocquaille et Cartel“'', збирка дизајни за украси за мебел и внатрешна декорација. Тоа беше првото појавување во печатена форма на терминот ''рокаил'' за означување на стилот.<ref>De Morant, Henry, ''Histoire des arts décoratifs'', p. 355</ref> Стилот се користел особено во салоните, нов стил на просторија дизајнирана да ги импресионира и забавува гостите. Најзначаен пример беше салонот на принцезата во хотелот „Субиз“ во Париз, дизајниран од Жермен Бофранд и Шарл-Жозеф Натоар (1735–1740). Карактеристиките на француското рококо вклучуваат исклучителна уметност, особено во сложените рамки направени за огледала и слики, кои се извајани во гипс и често се позлатени; синусни кривини и контра-стврднувања, како и употреба на растителни форми (лози, лисја, цвеќиња) испреплетени во сложени дизајни. Водечките дизајнери на мебел во овој стил биле Жист-Орел Месоние и Чарлс Кресен, заедно со дрводелецот Николас Пино.<ref name="Kleiner2010">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IJrN8rDirxkC&pg=PA587|title=Gardner's art through the ages: the western perspective|author-last=Kleiner|author-first=Fred|date=2010|publisher=Cengage Learning|isbn=978-0-495-57355-5|pages=583–584|access-date=21 February 2011}}</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Drawing, Design for a Clock Case, ca. 1715 (CH 18170573-2).jpg|алт=Design for a clock case by Gilles-Marie Oppenordt (1715)|Дизајн за куќиште за часовник од Жил-Мари Опенродт (1715) Податотека:Juste-Aurèle Meissonnier - Table de Cabinet., 6th Plate (Study for a Table), pl. 47 in Oeuvre de Juste-Aurele Meissonnier - Google Art Project (down table cropped).jpg|алт=Table design by Juste-Aurele Meissonier (c. 1730)|Дизајн на маса од Жист-Орел Месоние ({{Околу|1730}}) Податотека:Germain Boffrand - Wall Elevation of the Bedroom of the Prince de Rohan, Hôtel de Soubise, Paris - Google Art Project.jpg|алт=Design for the bedroom of the Prince, Hotel de Soubise, by Germain Boffrand (1735–1740)|Дизајн за спалната соба на принцот, Хотел де Субиз, од Жермен Бофранд (1735–1740) Податотека:Design for Mantelpiece and Elaborate Overmantel MET DP803646.jpg|алт=Fireplace and mantle design by Nicolas Pineau (1st half of 18th century)|Дизајн на камин и мантија од Николас Пино (прва половина на 18 век) Податотека:Juste-Aurèle Meissonnier - Elevation of a Porcelain Writing Set - Google Art Project.jpg|алт=Designs for a porcelain writing set by Juste-Aurèle Meissonnier (1748)|Дизајни за порцелански сет за пишување од Жист-Орел Месоние (1748) Податотека:Alexis Peyrotte - Floral and Acanthus Leaf Design - Google Art Project.jpg|алт=Floral and acanthus leaf design by Alexis Peyrotte (1750)|Цветен дизајн и дизајн на листови од акантус од Алексис Пејрот (1750) </gallery> == Мебел == Рокајската декорација била силно преполна со декорации моделирани на морски школки, каскади од лисја и цвеќиња, палмини лисја и други природни елементи. Декорот на ѕидовите и мебелот обично бил направен од резбано дрво или гипс, кој бил позлатен. Францускиот дизајнер Бернар Торо изработил книга со екстравагантни рани модели на рокаил во 1716 година, која била широко распространета во Европа. Првиот голем мајстор во стилот бил Жист-Орел Месоние, по него Жан Берен Постариот, Жил-Мари Опенорд, Никола Пино и скулпторите-моделари Томас Жермен, Жак Кафиери и Германецот Жан-Клод Дуплеси.{{Sfn|Lovreglio|2006}} Мајсторите изработувачи на кабинети или ''[[Ебонист|ебенисти]]'' на рокаил мебел биле Матие Криер (1689–1776), кој станал мајстор во 1738 година. Тој беше особено познат и по неговата фина маркација или инкрустација, и по неговите ковчежиња со кинеска или јапонска тематика, со фин кинески лак или лак Мартин, и украси од позлатена и вајана бронза.{{Sfn|Lovreglio|2006}} Друга важна фигура во рокај стилот бил ебенистот Чарлс Кресен (1685–1768), кој бил мајстор-занаетчија и во еснафот на дрворезбари и во скулптори на бронзени украси, ретко достигнување постигнато соодветно во 1708 и 1714 година. Кресент изработувал мебел не само за [[Луј XV]], туку и за кралот на Португалија и за изборниот кнез на Баварија. Тој е најпознат по своите комоди, полици за книги и бироа, кои често биле инкрустирани со розово дрво и виолетово дрво и опремени со особено фин рокаил украс од позлатена бронза, вклучувајќи бебиња измешани со птици и каскадна вегетација. Тој воведе неколку стилски иновации, вклучувајќи ги и ''еспањолети во агрет'', мали бисти на млади жени, нанесени на аглите на неговите комоди и бироа. Ова станало вообичаена декорација што ја користеле и други мајстори на рокаилот.{{Sfn|Lovreglio|2006}} Други значајни занаетчии за мебел биле членовите на семејството Кресон, Луј Кресон (1706–1761), Рене Кресон (1705–1749) и Мишел Кресон (1709–1781), од кои сите обезбедувале исклучително изработени столчиња, шкафови, комоди и друг мебел за кралските резиденции. Нивните деца исто така станале ''менизиери'' и ''ебенисти'' за време на владеењето на [[Луј XVI]].{{Sfn|Lovreglio|2006}}<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Commode cintrée style Louis XV, 1ère moitié 18e, feuillage, fleur, coquille 2.JPG|алт=Rocaille ornament of leaves, flowers and seashell|''Рокај'' украс од лисја, цвеќиња и школка Податотека:Louis XV armoire 1725-30.jpg|алт=Louis XV Rocaille armoire (1725–1730) by Charles Cressent, (1725–1730)|Оклоп на Луј XV Рокај (1725-1730) од Чарлс Кресен, (1725-1730) Податотека:Writing desk - Charles Cressent - Münchner Residenz - DSC07468.JPG|алт=Writing desk with Espagnolettes by Charles Cressent (1730–1735)|Пишувачка маса со ''шпањолети'' од Чарлс Кресент (1730–1735) Податотека:Charles Cressent, Chest of drawers, c. 1730 at Waddesdon Manor.jpg|алт=Commode by Charles Cressent (1730), Waddesdon Manor|Комода од Чарлс Кресент (1730), Вадесдон Манор Податотека:Château de Versailles, appartement du Dauphin, bibliothèque, commode, Mathieu Criaerd.jpg|алт=Commode for the Dauphin by Mathieu Criaerd (1748)|Комода за дофин од Матие Криерд (1748) Податотека:Commode, Charles Cressent, Paris, 1745-1749 - Nelson-Atkins Museum of Art - DSC08841.JPG|алт=Commode by Charles Cressent (1745–1749), Nelson-Atkins Museum of Art|Комода од Чарлс Кресент (1745–1749), Музеј на уметност „Нелсон-Аткинс“ </gallery> == Дрводелство и внатрешна декорација == Рокај декорацијата била вообичаена кај дрвените ѕидни панели и другата внатрешна декорација помеѓу 1730 и 1750 година. Оработката обично се изработувала од резбано и позлатено дрво или штуко на бела позадина. Панелите во рамките честопати имале и декоративно сликарство, обично од арабески или шарени цветни мотиви, а честопати прикажувале животни или егзотични теми, сместени во Кина, Јапонија или Турција.<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Salon ovale de la princesse in the Hôtel de Soubise (11).jpg|алт=Salon of the Hôtel de Soubise in Paris (1735–1740)|Салон на хотелот де Субиз во Париз (1735–1740) Податотека:Boiserie from the Hôtel de Varengeville MET DP214174.jpg|алт=Woodwork in the Hôtel de Varengeville by Nicolas Pineau (1735)|Дрво во хотелот де Варенжевил од Николас Пинео (1735) Податотека:Office of the Prime Minister @ Hôtel Matignon @ Residence of the Prime Minister of France @ Paris (29733436616).jpg|алт=Decoration on ceiling of office of the French Prime Minister, Hôtel Matignon (1720–1725)|Декорација на таванот на канцеларијата на францускиот премиер, хотел „Матњон“ (1720–1725) Податотека:Hotel de lassay petit salon.JPG|алт=Salon of the Hôtel de Lassay, now residence of President of the National Assembly|Салон на хотелот де Ласеј, сега резиденција на претседателот на Националното собрание </gallery> == Сребро, порцелан и метални производи == Освен неговата употреба во мебелот, стилот се појавил и во порцелан и метални конструкции. Во 1738 година, фабриката за производство на производи од Венсен била основана благодарение на поддршката на [[Луј XV]] и [[Мадам де Помпадур|госпоѓа де Помпадур]], со цел да се натпреварува со фабриката во Шантији и Мајсен.<ref>[http://collection.cooperhewitt.org/people/18043925/ Sèvres Porcelain Manufactory | People | Collection of Smithsonian Cooper-Hewitt, National Design Museum]</ref> Во 1756 година, фабриката била преместена во зграда во Севр, изградена по иницијатива на госпоѓа де Помпадур, во близина на нејзиниот замок. Најзначајните метални изработки од рокаил вклучувале леано железо и позлатени огради и порти создадени од производителот на железо Жан Ламур за новиот Плоштад Станислас во [[Нанси]] помеѓу 1750 и 1758 година, кога Војводството Лорена било припоено кон Франција. Плоштадот беше комплетиран со ансамбл од згради чии балкони и висечки светилки се совпаѓаа со решетките на оградата и портите.{{Sfn|De Morant|1970}}<gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Juste-aurèlie messonier, candelabro d'argento, Parigi, 1734-1735 , 02.JPG|алт=Silver candelabra by Juste-Aurèle Meissonnier (1734–1735)|Сребрена канделабри од Жусте-Орел Мејсоние (1734–1735) Податотека:Wall clock (cartel) MET DP109787.jpg|алт=Frame for a wall clock by Jacques Caffieri (1745–1750)|Рамка за ѕиден часовник од Жак Кафиери (1745–1750) Податотека:Nancy Place Stanislas Grilles R03.jpg|алт=Gilded cast-iron fence of Place Stanislas in Nancy (France) by Jean Lamour (1750–1758)|Позлатена ограда од леано железо на Плоштадот Станислас во [[Нанси]] (Франција) од Жан Ламур (1750–1758) Податотека:Place Stanislas, Nancy.jpg|алт=Gilded cast-iron lamp post of Place Stanislas in Nancy, France by Jean Lamour (1750–1758)|Позлатен столб од леано железо на плоштадот Станислас во [[Нанси|Нанси, Франција]] од Жан Ламур (1750–1758) Податотека:Gate - Residence Square Würzburg - DSC02894.JPG|алт=Gate with two statues and elaborate wrought-iron grilles, in Würzburg (Germany), grilles by Johann Georg Oegg (1752)|Порта со две статуи и раскошни решетки од ковано железо, во [[Вирцбург]] (Германија), решетки од Јохан Георг Ог (1752) Податотека:Vincennes soft porcelain 1749 1750.jpg|алт=Vincennes soft porcelain with rocaille design and a Chinese scene (1749–1750)|Мек порцелан од Винсен со рокаил дизајн и кинеска сцена (1749–1750) Податотека:Vase Duplessis Vincennes 1753.jpg|алт=Vase of Vincennes porcelain by Jean-Claude Duplessis (1753)|Порцеланска вазна од Винсен од Жан-Клод Дуплесис (1753) Податотека:Pendule astronomique de Passemant (25).JPG|алт=Astronomical clock of gilded bronze by Jacques Caffieri (1754), Museum of Versailles|Астрономски часовник од позлатена бронза од Жак Кафиери (1754), Музеј на Версај Податотека:Bustelli Weihwasserbecken BNM.jpg|алт=Two Nymphenburg porcelain holy water fonts, model probably by Franz Anton Bustelli (around 1760)|Два порцелански фонтани за света вода од Нимфенбург, модел веројатно од Франц Антон Бустели (околу 1760 година) Податотека:Rudnyánszky mansion. R 15. Rococo faience stove, 18th c. - Budapest.JPG|алт=Hungarian tiled faience stove, in the Baroque Rudnyánszky mansion from Budapest (18th century)|Унгарска [[Шпорет|печка]] од фајанса со плочки, во барокната куќа Рудњански од [[Будимпешта]] (18 век) </gallery> == Влијание и пад == Рокајот влијаел врз стилот Чипендејл во Англија и врз делото на баварскиот декоративен уметник роден во Белгија, Франсоа де Кувилиес. Стилот станал многу популарен некое време во Италија, особено во Венеција, и се проширил во Австрија, Баварија и Шпанија, каде што добил поенергична и пренагласена форма. Откривањето на грчки антиквитети што започнало во 1738 година во [[Херкуланеум|Херкуланум]], а особено во [[Помпеја]] во 1748 година, ја насочило француската архитектура во насока на посиметричен и помалку екстравагантен неокласицизам и стилот на Луј XV. Мебелот и декорацијата станаа погеометриски; ногарките на мебелот станаа прави, потсетувајќи на римски или грчки столбови, а украсната резба на надворешноста на мебелот сè повеќе се заменуваше со фини инкрустации од разнобојно дрво. == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{Наведена книга|title=Histoire des arts décoratifs|last=De Morant|first=Henry|date=1970|publisher=Librarie Hachette|language=fr}} * {{Наведена книга|title=Caractéristique des Styles|last=Ducher|first=Robert|date=1988|publisher=Flammarion|isbn=2-08-011539-1|location=Paris, France|language=fr}} * {{Наведена книга|title=Les Styles de l'architecture et du mobilier|last=Renault|first=Christophe|date=2006|publisher=Gisserot|isbn=978-2-877-4746-58|location=Paris, France|language=fr}} * {{Наведена книга|title=Le Mobilier Français- Transition Louis XVI|last=Wiegant|first=Claude-Paul|date=1995|publisher=Massin|isbn=2-7072-0281-9|location=Paris, France|language=fr}} * {{Наведена книга|title=Dictionnaire des Mobiliers et des Objets d'art du Moyen Âge au XXIe siècle|last=Lovreglio|first=Aurélia and Anne|date=2006|publisher=Le Robert|isbn=2-84902-079-6|location=Paris, France|language=fr}} {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Ран нов век]] [[Категорија:Украсна уметност]] [[Категорија:Уметнички правци]] [[Категорија:Уметноста во 18 век]] [[Категорија:Рококо]] curwa133pwbll1r49sz9gvhkuwjrcrc Стил на Луј XV 0 1405405 5651543 5643704 2026-10-30T11:44:55Z Тиверополник 1815 5651543 wikitext text/x-wiki [[File:Salon_de_la_princesse_hotel_de_soubise.jpg|десно|мини|300x300пкс| Овален салон на Хотел де Субиз (сега Национален архив), Париз (1735–1740)]] '''Стил на Луј XV''' или '''''Луј Квинз''''' ({{IPAc-en|ˌ|l|uː|i|_|ˈ|k|æ̃|z}},{{МФА|fr|lwi kɛ̃z|lang}}) — стил во архитектурата и декоративната уметност кој се појавил за време на владеењето на [[Луј XV]]. Од 1710 до околу 1730 година, период познат како Регенција, тоа во голема мера било продолжение на [[Стил на Луј XIV|стилот на Луј XIV]] на неговиот прадедо и претходник, [[Луј XIV]]. Од околу 1730 до околу 1750 година, станал пооригинален, декоративен и буен, во она што било познато како стил Рокај, под влијание на кралската љубовница, [[Мадам де Помпадур|госпоѓа де Помпадур]]. Тоа го означи почетокот на европското [[рококо]] движење. Од 1750 до смртта на кралот во 1774 година, станал поотрезнет, поуреден и почнал да ги покажува влијанијата на неокласицизмот. == Архитектура == Главен архитект на кралот бил Жак Габриел од 1734 до 1742 година, а потоа неговиот попознат син, [[Анж Жак Габриел|Анж-Жак Габриел]], до крајот на владеењето. Неговите главни дела вклучуваат [[Воено училиште (Париз)|Војна школа]], ансамблот згради со поглед на Плоштадот Луј XV (сега [[Конкорд (плоштад)|Плоштад де ла Конкорд]]; 1761–1770) и [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] во Версај (1764). Во текот на владеењето на Луј XV, додека ентериерите биле раскошно декорирани, фасадите постепено станувале поедноставни, помалку орнаментирани и покласични. Фасадите дизајнирани од Габриел беа внимателно римувани и избалансирани со редови прозорци и столбови, а на големи згради како [[Конкорд (плоштад)|Плоштадот Конкорд]], честопати имаа големи аркади на ниво на улицата и класични фронтони или балустради на покривот. Декоративните елементи понекогаш вклучувале закривени балкони од ковано железо со брановидни рокаиски дизајни, слични на рокаиските декорации на ентериерите.<ref name="Ducher 1988 p. 140">Ducher (1988) p. 140</ref> Религиозната архитектура од тој период била исто така воздржана и монументална, а на крајот од владеењето се насочила кон неокласичниот стил. Главни примери се црквата Сент-Женевјев (сега Пантеон), изградена од 1758 до 1790 година според дизајн на Жак-Жермен Суфло, и црквата Сент-Филип-ду-Рул (1765–1777) од Жан-Франсоа Шалгрин, која имала огромен брод со свод.<ref name="Ducher 1988 p. 140"/><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Hôtel de la Marine.jpg|алт=Hôtel de la Marine on the Place de la Concorde (1761–1770)|Хотел де ла Марин на Плас де ла Конкорд (1761–1770) Податотека:West facade of Petit Trianon 002.JPG|алт=Petit Trianon (1764)|[[Мал Тријанон]] (1764) Податотека:Eglise St Philippe du Roule - Intérieur.jpg|алт=Interior of Church of Saint-Philippe-du-Roule, Paris (1765–1770)|Внатрешноста на црквата Сен-Филип-ду-Рул, Париз (1765-1770) </gallery> == Внатрешна декорација == Внатрешната декорација за време на владеењето на Луј XV се поделила на два периода; првиот особено се одликувал со рокаил орнамент, извајани синусни кривини и контракривини, често со цветни и вегетативни шари, нанесени на панелите на ѕидовите, често со медалјони во центарот. Големите огледала на панелите беа врамени, честопати врамени со вајани палмини лисја или други цветни декорации. За разлика од рококо стилот, украсот обично беше воздржан, симетричен и избалансиран. Во раниот период на стилот, дизајните честопати биле инспирирани од француски верзии на кинеската уметност, животни, особено мајмуни (''Singerie'') и арабески, или теми земени од делата на уметниците од тој период, вклучувајќи ги Жан Берен Помладиот, [[Антоан Вато|Вато]] и Жан Одран.<ref>Ducher (1988) pg. 142</ref> По 1750 година, како реакција на ексцесите на претходниот стил, дизајните и лајсните на внатрешните ѕидови биле бели или бледо обоени, погеометриски, украсени со вајани венци, рози и круни, и украсени со дизајни инспирирани од античка Грција и Рим. Овој стил се наоѓал во ''Салонот на компаниите'' во [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] и бил претходник на стилот на Луј XVI.<ref>Ducher (1988) pg. 142–143</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Parigi, Hôtel de Soubise (6).JPG|алт=Chamber of the Prince, Hôtel de Soubise (1735–1740)|Одајата на принцот, Хотел де Субиз (1735–1740) Податотека:Hôtel de Rohan- cabinet des singes.jpg|алт=Hôtel de Rohan, the Cabinet des Singes, with whimsical pictures of monkeys|Хотел де Роан, ''Кабинетот де Синж'', со чудни слики од мајмуни Податотека:Départ de la rampe de l'escalier intérieur du Petit Trianon.jpg|алт=Beginning of the interior stairway at the Petit Trianon (1764)|Почеток на внатрешното скалиште кај [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] (1764) Податотека:Salon du petit trianon Appliques de Thomire.JPG|''Salon de Compagnie'' of the Petit Trianon (1765) </gallery> == Мебел == Столиците изработени во стилот на Луј XV се одликувале со полесна конструкција, поголема удобност и елегантно обликувани линии, за разлика од помасивните и построги модели карактеристични за времето на Луј XIV. Напречните потпори меѓу ногарките биле отстранети, а конструкцијата била приспособена за да овозможи поудобно седење и потпирање наназад. Ногарките добиле препознатлива закривена форма во облик на буквата „S“, додека резбаните украси вклучувале стилизирани цветови, палмети, школки и растителни мотиви. Наслоните на столиците, познати како досие, често имале благо закривена форма што потсетувала на силуета на виолина. Во овој период се појавиле и неколку нови видови столови, меѓу кои бержерот, удобна фотелја со тапацирани потпирачи за рацете, исповедалницата, модел со дополнително обложени и омекнати потпирачи, како и маркизата, поширока варијанта на бержерот наменета за две лица, со низок наслон и пократки потпирачи за рацете.<ref name="Ducher 1988 pg. 144">Ducher (1988) pg. 144</ref> Конзолната маса претставувала посебен вид декоративна маса, наменета за поставување покрај ѕид, која најчесто служела за изложување уметнички дела, украсни предмети и други вредни декоративни елементи. Нејзиниот изглед бил тесно поврзан со стилот рокај, кој се препознавал по богатите, раздвижени и брановидни линии. Декорацијата обично била инспирирана од природните форми, особено од морските школки, лисјата и растителните орнаменти, кои создавале впечаток на динамичност и елеганција. Комодата била релативно нов вид мебел што се појавил кон крајот на владеењето на Луј XIV, а особено се развил и усовршил во периодот на Луј XV. Таа претставувала ниско парче мебел со фиоки, поставено на четири закривени ногарки во форма на буквата „S“. Првично, комодите најчесто биле украсувани со декоративни елементи од позлатена бронза, но во времето на Луј XV нивниот изглед станал уште побогат и поразновиден. Површините се обложувале со фурнир од скапоцени и егзотични видови дрво во различни нијанси, распоредени во сложени геометриски композиции или цветни мотиви. Особено се истакнувала варијантата позната како façon de Chine, односно „кинески стил“, која се одликувала со впечатлив контраст меѓу црно лакираните дрвени површини и раскошните украси од позлатена бронза.<ref name="Ducher 1988 pg. 144"/> За изработката на ваквиот луксузен мебел, францускиот двор ангажирал голем број искусни мајстори за изработка на висококвалитетен мебел, познати како ебенисти, кои доаѓале од различни делови на Европа. Нивната работа се одликувала со прецизна обработка на дрвото, сложени декоративни техники и високо ниво на уметничка изработка. Меѓу најпознатите мајстори што придонеле за развојот на мебелот во овој период биле Жан-Франсоа Обен, Роже Вандеркруз Лакроа, Жил Жубер, Антоан Годро и Мартин Карлин. Нивните изработки претставувале значајни примери на француската декоративна уметност од XVIII век и го одразувале префинетиот вкус и раскошот на кралскиот двор. Се појавија и разни други нови видови мебел, вклучувајќи го ''шифониерот'', кабинет со пет фиоки, и ''тоалетната маса'', еден вид биро-маса со три капаци, при што централната има огледало.<ref name="Ducher 1988 pg. 144"/> Подоцна за време на владеењето на Луј XV, помеѓу 1755 и 1760 година, вкусовите за мебел почнале да се менуваат. Дизајните ''на рокаил'' станаа подискретни и воздржани, а влијанието на антиката и неокласицизмот почна да се појавува во новите дизајни на мебел. Комодите почнале да имаат повеќе геометриски форми; декорацијата се претворила од рокаил во геометриски форми, венци од дабови лисја, цвеќиња и класични мотиви. Нов вид висок кабинет, ''Картоние'', се појавил помеѓу 1760 и 1765 година. Инспирацијата ја црпел од старогрчката митологија и архитектура, со фризови, сводови, вајани трофеи, бронзени лавовски глави и други класични елементи.<ref>Ducher (1988) pg. 146–147</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Bureau du Roi vue de face avec pièce.jpg|алт=King's desk at Palace of Versailles (1760–1769)|Кралската маса во [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]] (1760–1769) Податотека:Coffre à bijoux Marie Antoinette Dauphine Martin Carlin V5807.jpg|алт=Jewel box of the Dauphine Marie Antoinette (1770)|Кутија за скапоцени камења на Дофин Марија Антоанета (1770) Податотека:Duchesse brisée de l'hôtel de Vallemaré-Dangé (Louvre, OA 6493).jpg|алт=Louis XV salon with Duchesse divided seat (Louvre)|Салон на Луј XV со поделено седиште на војвотката (Лувр) Податотека:Chaussy (95), domaine de Villarceaux, grand salon, console Rocaille, ép. Louis XV.JPG|алт=Rocaille console at the Domaine of Villarceaux|Конзола Рокај во Доменот Виларсо Податотека:Château de Versailles, appartement du Dauphin, bibliothèque, commode, Mathieu Criaerd.jpg|алт=Commode by Antoine Gaudreau in the apartment of the Dauphin at Versailles (1745)|Комода од Антоан Годро во станот на Дофин во Версај (1745) Податотека:Fauteuil Sarry 783.JPG|алт=Louis XV armchair with Beauvais tapestry|Фотелја на Луј XV со таписерија во стилот на Бове Податотека:Settee (part of a set) MET DP221524.jpg|алт=Settee, Metropolitan Museum of Art, (1754–56)|Сети, [[Метрополитен (музеј)|Метрополитен музеј на уметност]], (1754–56) Податотека:Commode.jpg|алт=Lacquered Commode, by Bernard II van Risamburgh, Victoria and Albert Museum (1750–1760)|Лакирана комода, од Бернард II ван Ризамбург, [[Викторија и Алберт (музеј)|Музеј Викторија и Алберт]] (1750–1760) </gallery> == Сликање == Доминантни теми на сликарството во раното владеење на Луј XV биле митологијата и историјата, исти како и оние на Луј XIV. Подоцна во текот на владеењето, кога Луј почнал да гради нови станови во дворците на [[Версај (дворец)|Версај]] и [[Фонтенбло (дворец)|Фонтенбло]], неговиот вкус повеќе се свртел кон пасторални сцени и жанровско сликарство. [[Мадам де Помпадур]], кралската љубовница, била и една од главните покровители на уметниците од тој период.<ref>Guéganic (2008)</ref> Најомилен уметник на кралот бил Франсоа Буше, за него создавал уметност од секаков вид; религиозни слики, жанровски сцени, пејзажи, пасторали и егзотични сцени, често со собири на весели и заводливи голи лица. Бидејќи друга голема страст на кралот бил ловот, тој ги насликал ''„Лов на леопард“'' (1765) и ''„Лов на крокодили'' “ (1767) за новите кралски апартмани во Версај. Во 1767 година, при крајот на кариерата, тој бил именуван за Прв сликар на кралот.<ref>Guéganic (2008) pg. 76</ref> Други значајни сликари биле Жан Батист Удри, чии сцени од лов ги украсувале кралските апартмани во Версај, и од нив се направени таписерии и популарни гравури; портретистите [[Морис Кантен де Латур|Морис Квентин де ла Тур]] и Жан-Марк Натие, кои правеле портрети за кралското семејство и аристократијата; и жанровскиот сликар Жан-Батист-Симеон Шарден.<ref>Guéganic (2008) pg. 76–77</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Jean-Marc Nattier, Madame de Pompadour en Diane (1746).jpg|алт=Madame de Pompadour as Diane the Huntress, by Jean-Marc Nattier (1746)|Госпоѓа де Помпадур како Дајана Ловџицата, од Жан-Марк Натие (1746) Податотека:Jean-Baptiste Oudry 001.jpg|алт=Wolf hunt in the forest by Jean-Baptiste Oudry (1748)|Лов на волци во шумата од Жан-Батист Удри (1748) Податотека:Maurice Quentin de La Tour - Marquise de Pompadour - WGA12359.jpg|алт=Madame de Pompadour by Maurice Quentin de La Tour (1755)|[[Мадам де Помпадур]] од [[Морис Кантен де Латур|Морис Квентин де Ла Тур]] (1755) Податотека:La pêche à la ligne-François Boucher.jpg|алт=Fishing by François Boucher, Grand Trianon, (1757)|''Риболов'' од Франсоа Буше, [[Голем Тријанон|Гранд Тријанон]], (1757) Податотека:Attributs musique civile musée louvre.jpg|алт=Attributes of civil music by Jean-Baptiste-Siméon Chardin, the Louvre (1757)|''Атрибути на граѓанската музика'' од Жан-Батист-Симеон Шарден, Лувр (1757) </gallery> == Скулптура == Скулпторските стилови на ''Големиот сиекл'' на Луј XIV продолжиле да доминираат во текот на поголемиот дел од владеењето на Луј XV. Госпоѓа де Помпадур била особено ентузијастична покровителка на скулптурата, и многу бисти и статуи биле направени од неа или нарачани од неа. Најистакнатите скулптори од раниот период биле Гијом Кусту Помладиот и неговиот брат, Гијом Кусту Постариот, Робер Ле Лорен и Едме Бушардон. Бушардон ја создал коњаничката статуа на Луј XV за центарот на новиот Плоштад Луј XV (сега [[Конкорд (плоштад)|Плоштад де ла Конкорд]]), која била моделирана по онаа на Луј XIV на Плоштадот Луј ле Гран (сега Плоштад Вандом) од Франсоа Жирардон. По смртта на Бушардон, статуата ја завршил друг голем монументалист од тој период, Жан-Батист Пигал. Во подоцнежниот дел од владеењето на Луј XV, скулпторите почнале да обрнуваат поголемо внимание на лицата; водачи на овој нов стил биле Жан-Антоан Удон, познат по своите бисти на познати автори и државници, и Огистен Пажу, кој направил значајни портретни бисти на природонаучникот Жорж-Луј Леклер, грофот де Буфон и госпоѓа ди Бари. Скулптурата почнала да достигнува поголема популарна публика во овој период, благодарение на репродукциите направени од теракота и неглазиран порцелан.<ref>Guéganic (2008) page 77</ref><gallery mode="nolines" heights="200" widths="200" class="center"> Податотека:Marly horse Louvre MR1802.jpg|алт=Marly Horses by Guillaume Coustou the Elder, the Louvre (1739–1745)|''Марли коњи'' од Гијом Кусту Постариот, [[Лувр]] (1739–1745) Податотека:Louis XV Coustou Louvre MR1811.jpg|алт=Louis XV as Jupiter by Coustou, the Louvre|''Луј XV како Јупитер'' од Кусту, Лувр Податотека:Marie Leszczynska Coustou Louvre MR1813.jpg|алт=Queen Marie Leszczyńska as Pomone, by Coustou, the Louvre|Кралицата Марија Лешчинска како [[Помона|Помон]], од Кусто, Лувр Податотека:Cupid by Edme Bouchardon, 1744, marble - National Gallery of Art, Washington - DSC09968.JPG|алт=Edmé Bouchardon, Cupid making his bow from the club of Hercules, National Gallery of Art, Washington D.C. (1744)|Едме Бушардон, Купидон се поклонува од Херкуловиот клуб, Национална галерија на уметности, Вашингтон (1744) Податотека:Mercury Pigalle Louvre RF3023.jpg|алт=Jean-Baptiste Pigalle, Mercury lacing his winged sandals the Louvre (1745)|Жан-Батист Пигал, ''Меркур ги врзува своите крилести сандали'' во Лувр (1745) Податотека:French architects and sculptors of the XVIIIth century (1900) (14578206667).jpg|алт=Design by Edmé Bouchardon for statue of the King on Place Louis XV (destroyed)|Дизајн од Едме Бушардон за статуа на кралот на плоштадот Луј XV (уништена) Податотека:Neptune - Pajou-Augustin (droit).jpg|алт=Neptune by Augustin Pajou Museum of Fine Arts of Lyon (1767)|''Нептун'' од Огистен Пажу Музеј на ликовни уметности во Лион (1767) Податотека:Madame du Barry (1746–1793) MET ES4280.jpg|алт=Madame du Barry by Augustin Pajou, the Louvre (1755)|Мадам ду Бери од Аугустин Пажу, Лувр (1755) </gallery> == Урбанизам: монументални плоштади и фонтани == Во подоцнежните години од неговото владеење, Луј изградил голем нов плоштад во центарот на градот, Плоштад Луј XV (сега [[Конкорд (плоштад)|Плоштад де ла Конкорд]]), со хармоничен ред нови згради, дизајнирани од [[Анж Жак Габриел|Анж-Жак Габриел]]. Тој изградил и други монументални плоштади во центрите на [[Рен (град)|Рен]] и [[Бордо]]. Тој, исто така, изградил една монументална фонтана во Париз, Фонтаната де Катр-Сејсонс, со статуи од Едме Бушардон; но била лошо сместена на тесна улица и иако имала изобилство од скулптури, поради застареното водоснабдување на Париз, произведувала многу малку вода. Фонтаната била критикувана од [[Франсоа Волтер|Волтер]] во писмо до Ана Клод де Кајли во 1739 година, додека сè уште била во изградба:  <gallery mode="packed" heights="150"> File:Place_Louis_XV_-_Projet_de_Gabriel.JPG|алт=Design for the Place Louis XV by Ange-Jacques Gabriel (1758)| Дизајн за местото Луј XV од [[Анж Жак Габриел|Анж-Жак Габриел]] (1758) File:4_saisons_vue_d'ensembleG.jpg|алт=Fontaine des Quatre-Saisons (1739–1745)| Фонтана на четирите годишни времиња (1739-1745) File:Place_de_la_bourse,_Bordeaux.jpg|алт=Place de la Bourse in Bordeaux by Ange-Jacques Gabriel (1730–1775)| Плас де ла Бурс во [[Бордо]] од [[Анж Жак Габриел|Анж-Жак Габриел]] (1730–1775) </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * Ducher, Robert, ''Caractéristique des Styles'', (1988), Flammarion, Париз (на француски);{{ISBN|2-08-011539-1}} * ''Paris et ses fontaines de la Renaissance à nos jours'', од колекцијата ''Paris et son Patrimoine'', во режија на Беатрис де Андија, Генерален делегат на акциониот уметник на Вил де Париз, 1998 година. * Стилот на Луј XV. (2008). Во ''Енциклопедија Британика''. Преземено на 2 мај 2008 година, од [http://www.britannica.com/eb/article-9049092 енциклопедијата Британика Онлајн] {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Француска уметност]] [[Категорија:Рококо-архитектура]] [[Категорија:Внатрешно уредување]] [[Категорија:Украсна уметност]] [[Категорија:Рококо]] [[Категорија:Архитектонски стилови]] 4d09kijsxa5lib0upggl5v0gb2svayf Грчки гихт 0 1405406 5651563 5642437 2026-10-30T11:57:11Z Тиверополник 1815 5651563 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Neufforge Volume1 32.jpg|мини|455x455пкс|J. Fr. де Нојфорж. Тоскански трем. Илустрација од „Recueil elementaire d'architecture“. Vol. 1, 1757 година]] [[Податотека:Пальмира.jpg|мини|300x300пкс|Непознат автор. Храм на сонцето во Палмира. 1760-1770-ти.]] [[Податотека:Neufforge Volume1 56.jpg|лево|мини|300x300пкс|Ј. Отец де Нојфорж. Проект на Големата сала. Илустрација од „Recueil elementaire d'architecture“. Том 1, 1757]] [[Податотека:Неффорж печи.jpg|мини|465x465пкс|J. Fr. де Нојфорж. Дизајн на печка. Илустрација од „Recueil elementaire d'architecture“. Vol. 5, почетокот на 1760-тите]] [[Податотека:Часы.jpg|лево|мини|300x300пкс|Часовникот „Учење“ е пример за „грчки вкус“ во француска декоративна бронза. Модел од Л. Гијар, 1758 година. Државен музеј-резерват Гачина]] [[Податотека:Neoclassical armchair from an old russian postcard.jpg|мини|435x435пкс|Стол во стилот на 1760-тите и 70-тите години. Фотографија од отворено писмо, Санкт Петербург, 1910-тите.]] Францускиот термин '''''Грчки гихт''''' ({{МФА|fr|ɡu ɡʁɛk|}}; „грчки вкус“) — често се применува за најраниот израз на неокласичниот стил во [[Франција]] и се однесува конкретно на [[Украсна уметност|декоративните уметности]] и [[Архитектура|архитектурата]] од средината на 1750-тите до крајот на 1760-тите. Стилот бил повеќе фантастичен отколку историски точен, иако првите археолошки истражувања на Грција почнале да се појавуваат во тоа време.<ref>[[James Stuart (1713–1788)|James Stuart]] and Nicholas Revett's ''[[James Stuart (1713–1788)#Antiquities of Athens|The Antiquities of Athens and Other Monuments of Greece]]'' (London, 1762) led the way.</ref> Се карактеризираше со строги праволиниски и трабеатни форми со донекаде груби грчки детали кои вклучуваа смели [[Пиластер|пиластри]], [[Јонски ред|јонски]] свитоци, грчки прагови од клучеви и свитоци и гилош. Потеклото на стилот може да се најде во мебелот дизајниран од Луј-Жозеф Ле Лорен за парискиот финансиер Анж-Лорен де Ла Лив де Жили (сега во Музејот Конде, Шантији). Во споредба со преовладувачкиот [[рококо]] стил, строгоста на овие дела е остра и наиде на пофалби од современиот авторитет за грчката антика, грофот де Кајлус. Исто така, влијателни беа гравурите на архитектот Жан-Франсоа де Нојфорж, архитектурата на Шарл де Вејли и дизајните на Филип де Ла Гепјер. ''Грчкиот гихт'' бил стил на [[Авангарда|авангардните]] кругови во горната класа во Париз, но бил игнориран на [[Версај (дворец)|дворот во Версај]], каде што се појавил поконзервативен, заострен стил на Луј XV и модифициран „транзициски“ стил. ''Грчкиот гихт'' беше краткотраен и брзо заменет со деликатните, линеарни (или безвкусни, според преференциите) ''гихт етруски'' и ''гихт арабески'', неоетрурски и „арабески“ моди со поблиски паралели во современиот британски [[Адамов стил]] од 1770-тите и 80-тите години на минатиот век. == Предуслови == Повторното будење на интересот за античката уметност било поттикнато од неколку причини. Првата била заситеноста од претераната декоративност и раскош на стилот рококо. Ентериерите уредени во овој стил се одликувале со убавина, елеганција и луксуз, но поради нивната голема распространетост постепено почнале да изгледаат еднолично. За тоа сведочат и двата тома од обемното дело на [[Жак-Франсоа Блондел]], „''De la distribution des maisons de plaisance et de la décoration des édifices en général''“, објавено во 1737 година. Во архитектурата и декоративната уметност сè повеќе се чувствувала потребата од нови идеи и поинакви естетски решенија. Истовремено, меѓу образованите кругови на француското општество се појавиле застапници на рационализмот, кои ги критикувале современите архитектонски тенденции поради нивната претерана украсеност и недостигот од логична структура. Архитектот [[Жермен Бофран]], кој владејачкиот стил го нарекувал „лоша мода“, во 1745 година остро го осудил неговото влијание врз архитектурата. Тој истакнал: „Модата е тиранин на вкусот... Модата ги изменила формите и контурите на сите делови од градбите и вовела нејасна мешавина од криви и прави линии, без да се прави разлика дали нивната употреба е оправдана или не.“ Сепак, Бофран можел да биде критикуван поради тоа што и самиот во своето творештво ги следел истите модни тенденции. Многу подоследен во своите ставови бил Жак-Франсоа Блондел, кој уште рано започнал да ја промовира идејата за рационална архитектура. Следејќи ги принципите на античкиот архитект Витрувиј, тој се залагал за логично и функционално обликување на градбите, во кое секој архитектонски елемент претставува составен дел од целината, а неговите пропорции се определени според неговата намена. Третата значајна причина за обновениот интерес кон античката уметност било откривањето нови сознанија за древните градови, кои дотогаш биле недоволно познати или тешко достапни за европските истражувачи. Во текот на 1750-тите и 1760-тите години во Европа биле објавени описи на Палмира, Баалбек и Атина, придружени со извонредни гравури, детални архитектонски цртежи и прецизни мерења на античките градби. Особено големо значење имале археолошките истражувања на Помпеја и Херкуланум, кои значително се интензивирале во 1740-тите и 1750-тите години. Овие ископувања овозможиле стекнување нови сознанија за изгледот и уредувањето на домовите на богатите Римјани. Дотогаш, претставите за античките живеалишта главно се засновале на претпоставки, а реконструкциите на древните куќи, како оние што ги изработувал Андреа Паладио, во голема мера биле резултат на неговата имагинација. Покрај остатоците од архитектонските објекти, при ископувањата биле пронајдени и многубројни предмети од секојдневниот живот и внатрешното уредување, кои претходно не ѝ биле познати на европската јавност. Така, во публикацијата посветена на антиквитетите од Херкуланум, објавена во 1754 година, читателите можеле да се запознаат не само со историските податоци, туку и со илустрации на антички театар, јавна градба за која се претпоставувало дека претставувала градски форум, два храма и гробници. Во делото биле претставени и различни археолошки предмети, меѓу кои антички светилки, вазни, триножници, масичка со една ногарка, како и дотогаш непозната статуа на Нониј Балб. Овие откритија предизвикале огромен интерес и ентузијазам во европските уметнички и интелектуални кругови. Архитектите започнале да проектираат градби инспирирани од старогрчките архитектонски принципи, додека сликарите, изработувачите на мебел, мајсторите за бронзени предмети и другите занаетчии понудиле многубројни дела обликувани според новиот уметнички вкус. Овие производи често биле претставувани како автентично грчки, иако нивната поврзаност со античката уметност главно се темелела на употребата на строги геометриски форми и декоративни мотиви преземени од делата на древните мајстори. Паралелно со овие случувања, во Европа започнала да се развива таканаречената „грчка теорија“, според која старогрчката уметност и архитектура се сметале за надмоќни во однос на римските. Еден од истакнатите теоретичари на неокласицизмот, Марк-Антоан Ложје, во 1755 година го изразил ова гледиште со следните зборови: „Тосканскиот и композитниот ред не се ништо друго освен позајмени облици, кои од претходните, односно дорскиот, јонскиот и коринтскиот ред, се разликуваат единствено по случајни стилски особености. Тосканскиот ред е само погруба варијанта на дорскиот, додека композитниот претставува прилично пријатна комбинација од јонскиот и коринтскиот ред. Оттука, архитектурата им должи многу малку на Римјаните, а на Грците им го должи речиси сето она што во неа има вистинска вредност и цврста основа.“ Уште поостар став кон римското наследство имал Пјер-Жан Мариет, кој ги сметал Римјаните за освојувачи на грчката и етрурската култура. Според него, тие ги презеле уметничките и архитектонските принципи на своите претходници, но постепено ги преобразиле, доведувајќи ја уметноста до претерана раскош и декоративност. Новите идеи довеле и до преиспитување на авторитетот на претходните архитектонски теоретичари. Европските истражувачи и архитекти станале толку критички настроени кон традиционалните сфаќања што започнале да ги оспоруваат дури и делата на Андреа Паладио, кој дотогаш уживал исклучително висок углед. Во предговорот на своето дело „Урнатините на Атина“ од 1759 година, Р. Сајер изразил незадоволство од толкувањата на Витрувиј, посочувајќи дека дури и неговите најпознати коментатори биле непрецизни, противречни и отстапувале од неговите архитектонски принципи. Тој исто така забележал дека во тогашната архитектонска практика ретко можело да се сретне композиција што навистина би била достојна за името на Витрувиј. Во светлината на новите археолошки откритија, сè повеќе се ширело уверувањето дека обновувањето на старогрчката архитектура може да се постигне преку отфрлање на претераната римска раскош и монументалност. Се сметало дека е неопходно да се напушти употребата на тосканскиот и композитниот архитектонски ред, столбовите да се поставуваат непосредно на основата, без високи постаменти, а над нив повторно да се применуваат едноставни триаголни фронтони. На тој начин, според тогашните приврзаници на новиот стил, архитектурата можела да се врати кон изворните принципи на античка Грција, засновани на јасност, хармонија, пропорционалност и рационално обликување. == Декорација во грчки стил == Во 1763 година, Фридрих Мелхиор Грим забележал дека грчкиот стил станал доминантен тренд во француската уметност и секојдневниот живот. Тој истакнал: „Денес сè се изработува во грчки стил (à la grecque). Декорацијата на фасадите и ентериерите, мебелот, ткаенините и накитот — сè во Париз сега е грчко. Модата од архитектурата се пренесе во продавниците за модни производи; нашите дами ги обликуваат своите фризури на грчки начин, а нашите господа би се чувствувале посрамотено доколку не поседуваат табакера изработена во грчки стил.“ === Во архитектурата === Бројни примери на архитектура инспирирана од античка Грција можат да се најдат во повеќетомното дело на Жан-Франсоа де Нефорж, чие објавување започнало во 1757 година. Примери на мебел и декоративно уредување во овој стил биле претставени и во првите збирки со гравури и дизајнерски решенија на Жан-Шарл Делафос. Еден од најзначајните примери на новиот архитектонски вкус требало да биде фасадата на црквата Мадлен во Париз, проектирана во 1761 година од архитектот Пјер Контант д'Иври. При создавањето на проектот, архитектот бил инспириран од реконструкцијата на Храмот на Сонцето, изработена од Андреа Паладио. Контант д'Иври со гордост истакнувал дека портикот на црквата, обликуван според принципите на грчката архитектура, „би можел да претставува вистинска новина за Франција“. Сепак, поради финансиски тешкотии, изградбата на црквата значително се одолжила, а Француската револуција довела до нејзино целосно прекинување. Градбата била завршена дури во XIX век, според проект на друг архитект. И покрај тоа што првичниот план никогаш не бил целосно реализиран, тој извршил значително влијание врз понатамошниот развој на европската архитектура. Под влијание на овој проект бил обликуван и портикот на Троицката катедрала во Александро-Невската лавра во Санкт Петербург. Слични архитектонски решенија можат да се забележат и кај подоцна изградениот портик на Холандската реформаторска црква, сместена на Невскиот проспект. === Уметнички дела === Во овој период, уметничкиот вкус на европската јавност се менувал со извонредна брзина. Стиловите и декоративните решенија што во еден момент биле сметани за модерни и престижни, за кратко време можеле да станат застарени. Карактеристичен пример за ваквите промени претставува нарачката на руската царица Екатерина II, која кон крајот на 1760-тите години побарала во Париз да биде изработен раскошен сребрен сервиз. Подоцна таа му го подарила сервизот на Григориј Орлов, поради што денес е познат како „Орловски сервиз“. Зачуваните предмети од оваа колекција се наоѓаат во Државниот Ермитаж. Откако ги добила првичните скици за сервизот, Екатерина II побарала да се направат одредени измени во неговиот декоративен изглед, со цел тој подобро да одговара на новите естетски тенденции. За ова сведочи писмото на мајсторот Роетје од 7 април 1770 година, во кое се наведува: „Бидејќи Нејзиното Императорско Величество посакува да се отстранат сите видови фигури и декоративни картуши, ќе вложиме максимални напори тие да бидат заменети со антички украси, во согласност со најдобриот вкус и нејзините желби. Ова истовремено ќе придонесе и за намалување на цената, бидејќи фигурите единствено ги зголемуваат трошоците, без притоа да ја зголемат вистинската вредност на предметот.“ Овој пример јасно покажува дека новиот интерес за античката уметност не влијаел само врз архитектурата, туку и врз изработката на луксузни предмети, декоративните техники и уметничките вкусови на европските владетелски дворови. === Декоративни елементи === Меѓу најпрепознатливите декоративни мотиви на новиот уметнички правец биле меандрите, античките венци и гирланди, стилизираните украси во облик на висечки ткаенини, како и мотивите со глави на кози. Овие елементи често се користеле за украсување на мебелот и различни декоративни предмети, особено на кадилниците и миризливите вази, кои во тоа време биле исклучително популарни. Голем број новоизградени згради биле богато украсувани со медалјони на кои биле претставени профили на личности од античкиот свет. Ваквите декоративни мотиви станале толку распространети што можеле да се сретнат дури и на градби кои според својата основна архитектонска концепција не припаѓале на новиот стил. Таков пример претставува Строгановската палата на Невскиот проспект во Санкт Петербург, чија фасада содржи декоративни елементи инспирирани од античката уметност. === Ентериер и мебел === Новите уметнички и декоративни решенија во голема мера се развивале како спротивност на претходно доминантниот стил рококо. Мебелот во стилот рококо се одликувал со пластични, раздвижени и непрекинати линии, при што одделните конструктивни делови често визуелно се спојувале. Поради тоа, кај одредени парчиња мебел било тешко јасно да се разликува каде завршува потпирачот за рацете, а каде започнува ногарката. Наспроти тоа, мебелот обликуван според новите естетски принципи добил построги геометриски форми и појасно дефинирана конструкција. Неговите составни делови изгледале како прецизно обликувани елементи што се поврзуваат во единствена, хармонична целина. Наместо сложените и асиметрични линии, сè поголемо значење добивале симетријата, правилните пропорции и геометриската јасност. Слични промени се забележувале и во внатрешното уредување на просториите. Претходните ентериери, изработени со исклучителна префинетост и богата декоративност, биле исполнети со спирални орнаменти, рокајни мотиви и декоративни картуши. Новиот стил, пак, се одликувал со поедноставени и јасно дефинирани архитектонски форми. Во ентериерите започнале да се применуваат елементи преземени од класичната архитектура, како масивни конзоли и сандрици, односно декоративни архитектонски завршетоци над прозорците и вратите. Во многу случаи, ѕидните површини останувале целосно мазни, без дополнителни украси, со што уште повеќе се нагласувале едноставноста и строгоста на новиот уметнички израз. Новата мода придонела и за значително збогатување на разновидноста на уметничките и декоративните предмети што го опкружувале човекот во секојдневниот живот. Овој период се одликувал со бројни експерименти инспирирани од античкото наследство. Иако интересот за старогрчката и староримската уметност постојано се зголемувал, достапните информации за првобитниот изглед на античките споменици сè уште биле ограничени. Дополнително, уметниците не сакале строго да се придржуваат до познатите историски примери, туку настојувале да создаваат сопствени интерпретации на класичните форми. Како резултат на тоа, традиционалните печки со декоративни облици што потсетувале на школки постепено биле заменети со многу поразновидни решенија. Се појавиле печки во форма на антички столбови, вази, обелисци, пирамиди, па дури и гробници. Овие предмети не служеле само за загревање на просториите, туку претставувале и значајни декоративни елементи во внатрешното уредување. Промени претрпеле и часовниците. Претходно распространетите конзолни часовници, сместени во дрвени куќишта украсени со позлатени бронзени апликации, постепено биле заменети со нови модели во облик на скулптури и антички фигури. Особено интересни биле таканаречените ротирачки часовници, обликувани како антички урни околу кои се обвиткувала змија, чија глава или тело истовремено служеле како показател на времето. Покрај нив, биле изработувани и часовници во форма на столбови, парковски павилјони и други архитектонски композиции инспирирани од античкиот свет. Во почетните фази од развојот на новиот стил, декоративните предмети изработени во претходниот „живописен“ вкус и оние обликувани според новите, таканаречени „грчки“ принципи, постоеле паралелно. Двата пристапа биле подеднакво застапени во ентериерите, како и во уметничките публикации и збирките со гравури. Таков пример претставува третиот том од делото „3me Volume de l’œuvre de J. Ch. Delafosse“, објавен во текот на 1760-тите години, во кој биле претставени декоративни решенија од двата стила. Со текот на времето, новиот уметнички вкус станувал сè поприфатен и пораспространет, постепено заменувајќи ги претходните декоративни традиции. Она што првично претставувало новина и експеримент, на крајот се утврдило како доминантен естетски принцип, додека некогаш популарните форми и украси на рококото постепено ја изгубиле својата актуелност. == Галерија == <gallery heights="215" widths="210" class="center centered" caption="Севр-Вазен „во грчки стил“"> Datei:Paire_de_vases_à_cordon_(Louvre,_OA_10592).jpg|врска=https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Paire_de_vases_%C3%A0_cordon_(Louvre,_OA_10592).jpg|Вазна од фабриката Севр, 1763 година Datei:Sèvres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Vases_(Vase_à_têtes_de_lion)_-_Walters_48579_-_Profile.jpg|врска=https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:S%C3%A8vres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Vases_(Vase_%C3%A0_t%C3%AAtes_de_lion)_-_Walters_48579_-_Profile.jpg|Sèvres-Vase, zwischen 1765 и 1770 година Datei:Sèvres_Porcelain_Manufactory_-_Oviform_Vase_-_Walters_48624_-_Back.jpg|врска=https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:S%C3%A8vres_Porcelain_Manufactory_-_Oviform_Vase_-_Walters_48624_-_Back.jpg|Вазна Севр, околу 1768 година Datei:Sèvres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Fluted_Vases_(Vases_cannele_à_bandeau)_-_Walters_48632_-_Back.jpg|врска=https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:S%C3%A8vres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Fluted_Vases_(Vases_cannele_%C3%A0_bandeau)_-_Walters_48632_-_Back.jpg|Вазна Севр, околу 1770 година Datei:Sèvres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Potpourri_Vases_(Vases_ovales_Mercure)_-_Walters_48635.jpg|врска=https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:S%C3%A8vres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Potpourri_Vases_(Vases_ovales_Mercure)_-_Walters_48635.jpg|Севр-Потпури-Ваза, околу 1770 година Datei:Sèvres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Vases_(Vase_à_anses_carrées)_-_Walters_48570.jpg|врска=https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:S%C3%A8vres_Porcelain_Manufactory_-_One_of_a_Pair_of_Vases_(Vase_%C3%A0_anses_carr%C3%A9es)_-_Walters_48570.jpg|Вазна Севр, околу 1770 година </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Референци == * Свенд Ериксен, ''Ран неокласицизам во Франција''. (Лондон: Фабер). Преведено од Питер Торнтон. {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Архитектонски стилови]] [[Категорија:Украсна уметност]] 0x8d4yl00xxsfcfqiyti7bakrazfq1g Стил на Луј XVI 0 1405613 5651544 5646029 2026-10-30T11:45:23Z Тиверополник 1815 5651544 wikitext text/x-wiki {{Infobox art movement|name=Стил на Луј XVI|image={{photomontage |photo1a=Cabinet dore Marie-Antoinette Versailles.jpg |photo1b=Fauteuil Jacob cabinet méridienne Versailles.jpg |photo1c= |photo2a= |photo2b=Château de Bagatelle, Paris 17 July 2016 004.jpg |photo2c= |photo3a=Jean-henri riesener, angoliera, 1785 ca.jpg |photo3b=Pictorial print MET DP274334.jpg | size = 300 | color_border = #AAAAAA | color = #F9F9F9 |caption= | foot_montage = }}|alt=|caption=Од лево кон десно, од горе до долу: ''Салон Доре'' од [[Марија Антоанета]], Шато де Версај; Фотелја од Жорж Јакоб, Шато од Версај; Шато де Багател (1777); Аголен кабинет од Жан-Анри Ризенер (1785); Печатена ткаенина „Toile de Jouy“, со дизајн на балон (1784)|yearsactive=1774–1789|country=Франција|majorfigures=|influences=|influenced=}}'''Стил на Луј XVI''', исто така наречен '''''Луј Сеиз''''' — стил на архитектура, мебел, декорација и уметност кој се развил во Франција за време на 18-годишното владеење на [[Луј XVI]] (1774–1792), непосредно пред [[Француска револуција|Француската револуција]]. Тука се случила последната фаза од [[барок]]ниот стил, како и раѓањето на францускиот неокласицизам. Стилот беше реакција против сложениот орнамент од претходниот барокен период. Делумно бил инспириран од откритијата на античките римски слики, скулптури и архитектура во [[Херкуланеум]] и [[Помпеја]]. Неговите карактеристики вклучуваа правиот столб, едноставноста на столбот и надвратникот, [[архитрав]]от на грчкиот храм. Исто така, ги изразуваше вредностите инспирирани [[Жан-Жак Русо|од Русо]] за враќање кон природата и погледот кон природата како идеализиран и див, но сепак уреден и по природа достоен модел што уметноста треба да го следи.<ref name="EB">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/art/Louis-XVI-style|title=Louis XVI style|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref> Меѓу значајните архитекти од тој период бил и [[Виктор Луј]] (1731–1811), кој го завршил Големиот театар во Бордо (1780). Театарот Одеон во Париз (1779–1782) бил изграден од Мари-Жозеф Пејр (1730–1785) и Шарл де Вејли (1729–1798). Франсоа-Жозеф Беланже го завршил замокот Багател за само шеесет и три дена за да добие облог за неговиот градител, братот на кралот. Друго обележје од тој период беше видиковецот на [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]], изграден од Ришар Мике. Најкарактеристичната зграда од доцниот станбен стил на Луј XVI е хотелот Салм во Париз (сега Палатата на Легијата на честа), изградена од [[Pierre Rousseau (architect)|Пјер Русо]] во 1751–1783 година. Извонредно изработени бироа и кабинети беа создадени за [[Версај (дворец)|Версајската палата]] и другите кралски резиденции од страна на мебелистите Жан-Анри Ризенер и Дејвид Рентген, користејќи инкрустации од фино дрво (особено махагони) и украсени со позлатена бронза и [[седеф]]. Подеднакво убави сетови столови и маси изработиле и Жан-Анри Ризенер и Жорж Жакоб.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.marcmaison.com/architectural-antiques-resources/louis_xvi_style|title=Louis XVI style|publisher=Marc Maison}}</ref> Кралските мануфактури за таписерии во Гобелен, [[Таписерии од Обисон|Обисон]] и Бове продолжиле со изработката на големи декоративни таписерии, но постепено сè поголем дел од нивното производство бил насочен кон ткаенини за тапацирање столови, софи и друг мебел наменет за кралските резиденции и домовите на благородништвото. Истовремено, тапетите добиле значајна улога во внатрешното уредување, благодарение на новите производствени техники развиени од Ревејон. Во [[Унгарија]], познат е како '''Стил на копф'''. == Потекло и влијанија == Стилот на Луј XVI се развил како реакција на францускиот барок, кој преовладувал во француската архитектура, декоративната уметност и уметничкото творештво од средината на 17 век. Неговото појавување било поттикнато и од стремежот кон создавање нов Beau idéal (идеал за убавина), заснован на едноставноста, хармонијата и величественоста на античката грчка и римска уметност. Во 1754 година, францускиот гравер, сликар и уметнички критичар Шарл-Николас Кошен јавно го критикувал тогаш доминантниот [[рокај]], особено неговите претерано закривени и брановидни форми. Тој повикал на враќање кон поедноставни и поправилни линии, нагласувајќи дека здравиот разум претставува основа на добриот вкус.{{Sfn|Droguet|2004}} Самиот Луј XVI покажал мал ентузијазам за уметност или архитектура. Тој го препуштил управувањето со нив на Шарл-Клод Флао де ла Биладери, грофот од Анживилер, кој бил назначен за генерален директор на Кралските бази.{{Sfn|Droguet|2004}} Анжвилер, од финансиски причини, го одложил големото проширување на [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]], но го завршил новиот замок Компјењ (1751–1783), започнат од [[Луј XV]], и го украсил од 1782 до 1786 година. Главниот архитектонски додаток на кралот во Версај била новата библиотека на првиот кат (започната во 1774 година). Тој бил многу повеликодушен кон кралицата Марија Антоанета; таа ги обновила Големите апартмани на кралицата во Версај во 1785 година и извршила важни работи на своите апартмани во [[Фонтенбло (дворец)|палатата Фонтенбло]] и Компјењ, како и на новите апартмани во [[Тилери (дворец)|палатата Тјуилери]]. Кралот, исто така, ѝ го дал на кралицата [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] во Версај, а во 1785 година купил нов замок за неа во Сент Клауд.{{Sfn|Droguet|2004}} [[Класицизам|Класицизмот]], базиран на римски и грчки модели, се користел во француската архитектура уште од времето на [[Луј XIV]]; тој го отфрлил планот на [[Џан Лоренцо Бернини]] за барокна фасада на палатата Лувр и наместо тоа избрал класична фасада со колонада и фронтон. Архитектите на Луј XIV, [[Жил Ардуен Мансар|Жил Ардуен-Мансар]] и Жак Лемерсие, се одвратиле од готскиот и ренесансниот стил и користеле барокна верзија на римската купола на новите цркви во Вал-де-Грас и Инвалидите. Луј XV и неговите главни архитекти, [[Анж Жак Габриел|Жак Анж Габриел]] и Жак-Жермен Суфло, го продолжиле стилот на архитектура базиран на симетрија и права линија. Габриел го создал ансамблот од класични згради околу [[Конкорд (плоштад)|Плоштадот Конкорд]], додека Суфло го дизајнирал Пантеонот (1758–1790) според римскиот модел.{{Sfn|Renault|2006}} Влијателна градба од доцниот период на Луј XV бил [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] во Версај (1762–1764), дело на [[Анж Жак Габриел|Жак Анж Габриел]], изградено за љубовницата на кралот, [[Мадам де Помпадур|госпоѓа де Помпадур]]. Неговата кубна форма, симетричната фасада и коринтскиот перистил, сличен на вилите на Паладио, го направиле модел за следниот стил на Луј XVI. Друго значајно влијание врз стилот имала архитектурата на ренесансниот архитект [[Андреа Паладио]], кој влијаел врз изградбата на селски куќи во Англија, како и францускиот архитект Клод-Николас Леду (1736–1806). Идеите на Паладио беа инспирација за замокот Лувесиен и неговиот неокласичен музички павилјон (1770–1771) изграден од Клод Никола Леду за љубовницата на Луј XV, госпоѓа ди Бари. Павилјонот е кубен по форма, со фасада од четири [[Пиластер|пиластри]] кои го потпираат архитравот и пиластерот на терасата. Станал модел за слични куќи за време на Луј XVI.{{Sfn|Renault|2006}}<gallery mode="packed" heights="150"> File:West_facade_of_Petit_Trianon_002.JPG|алт=The Petit Trianon at Versailles (1762–1764) by Jacques Ange Gabriel| [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] во Версај (1762–1764) од [[Анж Жак Габриел|Жак Анж Габриел]] File:PavillonDeMusique.jpg|алт=Music pavilion at the Château de Louveciennes (1770–1771) by Claude Nicolas Ledoux| Музички павилјон во Шато де Лувесиен (1770–1771) од Клод Николас Леду </gallery> == Мотиви и орнаменти == Декоративните мотиви во стилот на Луј XVI биле инспирирани од [[Стар век|антиката]], [[Стил на Луј XIV|стилот на Луј XIV]] и природата. Карактеристични елементи на стилот: факел вкрстен со обвивка со стрели, вткаени дискови, гилоше, двојни лакови-јазли, чадечки мангали, линеарни повторувања на мали мотиви (розети, монистра, овци), трофејни или цветни медалјони што висеат од заврзана лента, лисја [[Акант|од акантус]], гадрони, преплетувања, меандри, [[Рог на изобилството|рогови на изобилството]], маскарони, антички урни, стативи, парфеми, делфини, глави од овни и лавови, [[Химера (митологија)|химери]] и [[грифон]]и. Грчко-римските архитектонски мотиви се исто така многу користени: [[Канелура|жлебови]], [[Пиластер|пиластри]] (жлебови и нежлебови), жлебовити [[Балустер|балустри]] (извиткани и прави), [[столб]]ови (зафатени и незафатени, понекогаш заменети со [[Каријатида|каријатиди]]), [[Волута|волутни]] [[Конзола (архитектура)|корбели]], [[триглиф]]и со [[Гута|гути]] ([[Релјеф (вајарство)|релјефно]] и [[Тромп-лој|trompe-l'œil]]).<ref>{{Наведена книга|title=French Furniture - From Louis XIII to Art Deco|last=Sylvie|first=Chadenet|date=2001|publisher=Little, Brown and Company|page=72|language=en}}</ref><gallery mode="packed" heights="230"> File:Detail_of_Railing.jpg|алт=A torch crossed with a sheath with arrows on a railing from the Musée Nissim de Camondo (Paris)| Факел вкрстен со обвивка со стрели на ограда од Музејот Нисим де Камондо (Париз) File:South_gate_of_the_Petit_Trianon_004.JPG|алт=Oculus of the Petit Trianon (Versailles, France), with a ribbon at the top and two festoon-derived hanging ornaments| Окулус на [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] ([[Версај (дворец)|Версај]], Франција), со лента на врвот и два висечки украси изведени [[Фестон|од фестони]] File:Pendule_petits_appartements_reine_Versailles.jpg|алт=Pendulum clock with ormolu mounts and a porcelain column part| Часовник со нишало со ормолу држачи и порцелански столбен дел File:Fauteuil_Georges_Jacob_Cabinet_dore_Reine_Versailles.jpg|алт=Armchair with a pair of cornucopias at the arms| Фотелја со пар [[Рог на изобилството|рогови]] на изобилството на рацете File:Print_(France)_(CH_18236703).jpg|алт=Two designs of legs, one featuring straight flutings and acanthus leafs, and the other twisted flutings| Два дизајни на ногарки, едниот со прави жлебови и листови [[Акант|од акантус]], а другиот со извиткани жлебови File:Baromètre_-_thermomètre_(Louvre,_OA_10545).jpg|алт=Barometer - thermometer made of geometric shapes| Барометар - термометар направен од геометриски форми File:Materials_and_documents_of_architecture_and_sculpture_-_classified_alphabetically_(1915)_(14596228707).jpg|алт=Complex designs of cartouches| Комплексни дизајни на картуши File:Compiègne_(60),_église_Saint-Jacques,_ancienne_clôture_de_lit_de_Louis_XVI.jpg|алт=Railing with an interlace band at the top, flutings and acanthuses on the balusters, and a relief of an urn| Ограда со преплетена лента на врвот, [[Канелура|жлебови]] и [[акант]]уси на балустрите и релјеф на урна File:Pair_of_vases_MET_DP168509.jpg|алт=Pair of amphora-shaped vases decorated with festoons, rinceaux, trophies (one made of musical instruments and the other made of scientific ones), and sphinxes| Пар вазни во облик на [[амфора]] украсени со [[фестон]]и, ринсо, трофеи (еден направен од музички инструменти, а другиот од научни) и [[Сфинга|сфинги]] </gallery> == Граѓанска архитектура == Меѓу позначајните примери на граѓанската архитектура во стилот на Луј XVI се издвојуваат Хотелот де ла Моне во Париз (1771–1776) и Палатата на правдата, проектирани од архитектот Жак-Дени Антоан. Во овој стил биле изградени и театарот во [[Безансон]] (1775) и замокот Бенувил во [[Калвадос]], дела на архитектот Клод-Никола Леду. Замокот Бенувил се одликува со строга геометриска композиција, рамен покрив и монументален трем со високи коринтски столбови. Друг значаен пример е Училиштето за хирургија (École de Chirurgie) во Париз, проектирано од Жак Гондоан во 1769 година. Неговата архитектура ги следи неокласичните принципи, со свечен двор сместен меѓу уличен павилјон со колонада и главната зграда. Гондоан вклучил и [[Peristyle|перистил]], дополнителен кат над столбовите и влез во дворот обликуван како мала триумфална порта.{{Sfn|Prina|Demartini|2006}} Театрите во Париз и Бордо претставувале особено впечатливи примери на новиот архитектонски правец. Архитектот [[Виктор Луј]] (1731–1811) го проектирал [[Grand Théâtre de Bordeaux|Големиот театар во Бордо]], завршен во 1780 година, чие монументално скалиште послужило како претходник на скалиштето во париската [[опера Гарние]]. Во 1791 година, за време на [[Француска револуција|Француската револуција]], Луј ја завршил и Салата Ришелје, во која денес е сместен театарот Комеди-Франсез. Во истиот период бил изграден и театарот Одеон во Париз (1779–1782), според проектите на Мари-Жозеф Пејр (1730–1785) и Шарл де Вејли (1729–1798). Неговата фасада се одликува со монументален трем, оформен како покриена галерија со столбови, што ги нагласува симетријата и класичната елеганција карактеристични за стилот на Луј XVI.{{sfn|Prina|Demartini|2006|page=249}}{{sfn|Renault|2006|page=77}} Една од најпознатите градби од тој период е малиот замок Багател (1777), дизајниран и изграден од Франсоа-Жозеф Беланже за [[Шарл X|грофот д'Артоа]], брат на Луј XVI. Малиот замок бил дизајниран и завршен за само шеесет и три дена, за да добие облог со [[Марија Антоанета]] дека може да изгради замок за помалку од три месеци. Марија Антоанета имала сличен мал неокласичен белведер создаден од архитектот Ричард Мике, кој го дизајнирал и Хамо де ла Реин, нејзиното живописно рустично село во градините. Еден од понеобичните архитектонски потфати од овој период била преобразбата на Палатата Ројал во центарот на Париз во голем трговски и забавен комплекс. Во 1781 година, војводата од Шартр, соочен со финансиски тешкотии, го ангажирал архитектот [[Виктор Луј]] да проектира аркади со продавници, кафулиња и клубови на приземјето на палатата. Во 1788 година, комплексот бил дополнет со покриен [[Cirque|цирк]], кој служел како простор за прошетки, концерти и разни забавни настани. Објектот се одликувал со решеткаста покривна конструкција, потпрена на седумдесет и два јонски столба. Еден од најрепрезентативните примери на доцната станбена архитектура во стилот на Луј XVI е [[Hôtel de Salm|Хотелот де Салм]] во Париз, денешната Палата на Легијата на честа, изграден според проектот на архитектот [[Pierre Rousseau (architect)|Пјер Русо]] во периодот од 1751 до 1783 година. Неговата фасада се одликува со едноставност, прецизни пропорции, симетрија и хармонична композиција. Коринтска колонада ја потпира [[Перваз|ентаблатурата]] на [[ротонда]]та, над која се поставени декоративни статуи. Архитектонската целина е дополнително збогатена со бисти на римски императори сместени во ниши, како и со релјефни украси над прозорците на полукружниот централен дел од фасадата.{{Sfn|Droguet|2004}} <gallery mode="packed" heights="150"> File:Paris_-_Hôtel_des_Monnaies_-_Escalier_d'honneur_-1.JPG|алт=Stairs in the Hôtel des Monnaies by Jacques Denis Antoine (18th century)| Скалите во Хотел де Моне од Жак Дени Антоан (18 век) File:Hôtel_de_Mlle_Guimard_-_Paris_-_Elevation.jpg|алт=Hôtel Guimard by Claude-Nicolas Ledoux (1770–1773)| Хотел Гимар од Клод-Никола Леду (1770–1773) File:Chateau_benouville.jpg|алт=Château de Bénouville by Claude-Nicolas Ledoux (1770–1780)| Шато де Бенувил од Клод-Никола Леду (1770–1780) File:GrandTheatreBordeaux2.jpg|алт=Grand Théâtre de Bordeaux by Victor Louis (1780)| Големиот театар на Бордо од [[Виктор Луј]] (1780) File:Grand_escalier_de_l'opéra_de_Bordeaux.jpg|алт=Stairway of the Grand Théâtre de Bordeaux, Victor Louis (1780)| Скалила на Големиот театар во Бордо, [[Виктор Луј]] (1780) File:Château_de_Bagatelle,_Paris_17_July_2016_004.jpg|алт=Château de Bagatelle by François-Joseph Bélanger (1777)| Шато де Багател од Франсоа-Жозеф Беланже (1777) File:Hôtel_de_Salm,_Paris_May_2014.jpg|алт=The Hotel de Salm, Paris, by Pierre Rousseau (1751–1810)| Хотелот де Салм, Париз, од [[Pierre Rousseau (architect)|Пјер Русо]] (1751–1810) File:Petit_Trianon_-_Belvédère_2013_-_1.jpg|алт=The Belvedere of the Petit Trianon at Versailles by Richard Mique (1789)| Белведерот на [[Мал Тријанон|малиот Тријанон]] во Версај од Ричард Мике (1789) </gallery> == Религиозна архитектура == Пантеонот, дизајниран од Жак Жермен Суфло како црква Сент-Женевјев и започнат во 1757 година под Луј XV, бил најзначајниот пример за религиозна архитектура во изградба во тој период. Ги замени колосалните столбови моделирани по оние од [[Црква Џезу (Рим)|црквата Гезу]] и [[Базилика Свети Петар|базиликата „Свети Петар“]] во Рим со тенки, грациозни коринтски столбови кои потпираат континуиран ентаблатур. Планот беше исто така класичен; долгиот брод со засводен таван беше заменет со грчки крст, со куполата во центарот. Суфло користел нови инженерски техники за да ја потпре куполата; систем од контрафорти и лакови, како и употреба на железни шипки за поддршка на камената структура. Изградбата започнала во 1764 година, но не била завршена сè до 1790 година, по Револуцијата.{{Sfn|Prina|Demartini|2006}} Друга важна црква завршена во периодот на Луј XVI била Еглиз Сен-Филип-ду-Рул (1768–1784) од Жан-Франсоа Шалгрин. Тоа беше една од последните цркви завршени пред Револуцијата. Црквата е инспирирана од палеохристијанската архитектура; се одликува со масивни столбови и фронтон, како и внатрешност со засводен таван што укажува на огромна римска базилика.{{Sfn|Texier|2012}}<gallery mode="packed" heights="150"> File:Eglise_St_Philippe_du_Roule_-_Intérieur.jpg|алт=Interior of Eglise Saint-Philippe-du-Roule (1764–1784) by Jean-François Chalgrin| Внатрешноста на Еглиз Сен-Филип-ду-Рул (1764-1784) од Жан-Франсоа Шалгрин File:Pantheon_1,_Paris_May_11,_2013.jpg|алт=The Panthéon (1764–1790), by Jacques-Germain Soufflot| Пантеон (1764–1790), од Жак-Жермен Софло File:Pantheon_wider_centered.jpg|алт=Interior of the Panthéon| Внатрешноста на Пантеонот </gallery> == Функционална и утописка архитектура == Архитектот Клод-Николас Леду се специјализирал за дизајнирање функционални згради во значително поедноставен класичен стил. Примери за тоа се неговиот поедноставен неокласичен дизајн за царинската бариера во Ла Вилет во Париз (1785–1789), со нејзината класична фасада и [[ротонда]]. Тој беше особено познат по својот проект за Кралската солница во Арк-ет-Сенанс (1775–1779). Ова беше модел на индустриска локација, во елиптична форма, со куќата на директорот на фабриката во центарот, со рустична неокласична колонада, опкружена со работилници, магацини и канцеларии во концентрични кругови.{{Sfn|Prina|Demartini|2006}} Етјен-Луј Буле (1728–1799) бил уште еден визионерски архитект од тој период; неговите проекти, кои никогаш не биле изградени, вклучувале споменик на [[Исак Њутн]] (1784) во форма на огромна купола, со окулус што дозволувал светлината да влегува, оставајќи впечаток на небо полно со ѕвезди. Неговиот проект за проширување на [[Национална библиотека на Франција|Кралската библиотека]] (1785) беше уште подраматичен, со гигантски лак што ја засолнуваше колекцијата книги. Иако ниту еден од неговите проекти никогаш не бил изграден, сликите биле широко објавени и ги инспирирале архитектите од тој период да гледаат надвор од традиционалните форми.{{Sfn|Prina|Demartini|2006}}<gallery mode="packed" heights="150"> File:France_arc_et_senas_saline_royal_main_building_1.jpg|алт=Director's house at the Royal Saltworks at Arc-et-Senans by Claude-Nicolas Ledoux (1775–1779)| Директорската куќа во Кралската солница во Арк-ет-Сенан од Клод-Николас Леду (1775–1779) File:Paris_-_La_Rotonde_(22894527574).jpg|алт=Rotonde de la Villette by Claude-Nicolas Ledoux (1785–1789)| ''Rotonde de la Villette'' од Клод-Никола Леду (1785–1789) File:Newton_memorial_boullee.jpg|алт=Project for a monument to Isaac Newton by Etienne-Louis Boullée (1784)| Проект за споменик на [[Исак Њутн]] од Етјен-Луј Буле (1784) File:Bibliotheque_nationale_boul.jpg|алт=Project for the Royal Library by Etienne-Louis Boullée (1785)| Проект за Кралската библиотека од Етјен-Луј Буле (1785) </gallery> == Внатрешна декорација == Стилот на декорација на Луј XVI го означи триумфот на неокласицизмот, кој беше во тек во Европа од 1770 година. Тоа ги одразувало муралите и дизајните пронајдени во раните археолошки ископувања во [[Херкуланеум]] и [[Помпеја]], како и патувањата на групи уметници во Грција и Мала Азија. По „вкусот на Помпеја“ следел „вкусот на Етрурците“. Мотивите во внатрешната декорација вклучуваа арабески и [[Гротеска|гротески]] според помпејскиот модел. [[Релјеф (вајарство)|Барелевите]] во грчки и римски стил биле популарни, често во форма на правоаголни фризови од бронза на мебел или штуко, мермер, обликуван штуко, печена земја или едноставно насликани со ''[[Тромп-лој|trompe-l'œil]]'' врз вратите. Други популарни мотиви вклучувале венци од дабови или маслинови лисја, испреплетени цвеќиња, ленти или лози, круни од рози, пламени факели, рогови на изобилство, а особено вазни од кои излегувале цвеќиња или лози.{{Sfn|Ducher|1988}} Во раниот дел од владеењето на Луј XVI, внатрешната декорација била дизајнирана да го воодушеви гледачот со својата големина, величественост и раскош. Големите сали служеле за повеќекратни намени, за театарски забави, балови или банкети. Пример за раниот стил на Луј XVI е трпезаријата на замокот Мезонс, обновена помеѓу 1777 и 1782 година од Франсоа-Жозеф Беланже за [[Шарл X|грофот д'Артоа]], братот на Луј XVI. Оваа трпезарија е инспирирана од грандиозниот стил на Луј XIV и Луј XV. Содржи колони од гигантски ред, инчи, [[фронтон]]и, [[Конзола (архитектура)|конзоли]], релјефна скулптура и џиновски камин. Подоцна во текот на владеењето, тенденцијата се префрлила на помали, поинтимни и поудобни салони, кабинети, трпезарии и будоари, како што се Кабинетот Доре на Марија Антоанета во Версајската палата (1783) и будоарот на Марија Антоанета во Фонтенбло, во помпејски стил (1785). Помпејскиот стил се одликувал со митски животни, како што се сфинги и грифони, рогови на изобилство и вазни со цвеќе монтирани на стативи. Стилот често се користел и во [[фриз]]ови и камеа, во медалјони и во бела боја на син порцелан од Веџвуд. Во подоцнежните години од стилот на Луј XVI, декоративните панели биле поделени на често геометриски поделби, или кругови или осумаголници.{{Sfn|Ducher|1988}}<gallery mode="packed" heights="150"> File:Salon_de_Compagnie_-_Petit_Trianon_(23935437909).jpg|алт=The Salon de Compagnie of the Petit Trianon (1762–1768)| Салонот на Компанија на [[Мал Тријанон|малиот Тријанон]] (1762–1768) File:The_Petit_Trianon_(23935245609).jpg|алт=Staircase of the Petit Trianon (1762–1768)| Скалите на Малиот Тријанон (1762–1768) File:ChateauDeMaisonsSalleAMangerDuComteDArtois.JPG|алт=The Dining Room of the Château de Maisons by François-Joseph Bélanger (1777–1782)| Трпезаријата на Шато де Мезони од Франсоа-Жозеф Беланже (1777–1782) File:Cabinet_dore_Marie-Antoinette_Versailles.jpg|алт=The Cabinet Doré of Marie-Antoinette at the Palace of Versailles (1783)| Кабинетот Доре на [[Марија Антоанета]] во [[Версај (дворец)|Версајскиот дворец]] (1783) File:Boudoir_de_la_reine,_Château_de_Fontainebleau.jpg|алт=The Boudoir of Marie-Antoinette at the Palace of Fontainebleau in the Pompeiian Style (1785)| Будоарот на Марија Антоанета во [[Фонтенбло (дворец)|палатата Фонтенбло]] во помпејски стил (1785) File:Petit_appartement_du_roi_-_Cabinet_des_jeux_(1).jpg|алт=The Game Room in King's small apartments at Palace of Versailles. (1785). Chairs by Jean-Baptiste Boulard (1785), corner tables by Jean-Henri Riesener (1774).| Игралиштето во малите апартмани на Кралот во Версајскиот дворец. (1785). Столици од [[Jean-Baptiste Boulard|Жан-Батист Булард]] (1785), аголни маси од Жан-Анри Ризенер (1774). File:Salle_Marie-Antoinette_(Louvre)_D160106.jpg|алт=The Salle Marie Antoinette of the Louvre| Салата Марија Антоанета во [[Лувр]] </gallery> == Мебел == Мебелот во стилот на Луј XVI, особено мебелот направен за кралските палати, е меѓу најфино изработените и највредните некогаш произведени во Франција. Голем дел од него бил произведен во ''Гарде-Мебле ди Роа'', кралската работилница за мебел, под раководство на Франсоа II Фолио (1748–1808). Меѓу значајните занаетчии од тој период бил Жорж Жакоб, кој изработил сет софи и фотелји за апартманите на Марија Антоанета во Версај и за оние на грофот д’Артоа, братот на кралот, во Темпл. [[Даб]]от, махагонот и [[Орев (плод)|оревот]] беа најчесто користените дрва. Столиците од раниот период направени за Марија Антоанета биле богато украсени позлатени резби, обично со цветни дезени. Столиците и софите обично биле тапацирани со сатен, со пораскошни медалјони извезени со свила. Подоцна во тој период, во декорацијата на мебелот се појавиле поегзотични теми, често преземени од популарните театарски продукции во Париз. Меѓу нив беа кинески, арабески и етрурски фигури. Беа создадени различни специјализирани парчиња мебел, вклучувајќи лесни столчиња за мажи кои седат на маси за коцкање и специјализирани столчиња за будоари, соблекувални, библиотеки и претсобни.{{Sfn|Droguet|2004}} Креветите, особено во ''парадните комори'' или церемонијалните спални соби на кралските палати, биле со монументални пропорции и обично биле одвоени од остатокот од собата со балустрада. Овие кревети се нарекувале ''„à la Duchesse“'' и имале украсен балдахин над креветот. Извајаната и позлатена дрвена рамка на свилениот везен крошна над креветот на Марија Антоанета во Фонтенбло, поставена во 1787 година, била толку тешка што под неа ноќе биле поставени уште два столба за да се избегне нејзиното уривање.{{Sfn|Droguet|2004}}<gallery mode="packed" heights="150"> File:Fauteuil_Jacob_cabinet_méridienne_Versailles.jpg|алт=Armchair by Georges Jacob for the apartments of Marie-Antoinette at Versailles| Фотелја од Жорж Жакоб за становите на Марија Антоанета во Версај File:Jean-baptiste-claude_sené,_poltroncina_con_tappezzeria_di_beauvais,_parigi_1780-85_ca.jpg|алт=Armchair by Jean-Baptiste Séné with Beauvais tapestry upholstery (1780–1785)| Фотелја од Жан-Батист Сене со тапацир од бове (1780–1785) File:Armchair_MET_ES5079.jpg|алт=Armchair by Georges Jacob| Фотелја од Жорж Јакоб File:Chambre_de_la_Reine_-_Mobilier_aux_épis_-_Tabouret_(tissu_original).jpg|алт=Tabouret from the Petit Trianon by Georges Jacob (1787)| ''Табурето'' од [[Мал Тријанон|Малиот Тријанон]] од Жорж Жакоб (1787) File:P1290875_Fontainebleau_chateau_rwk.jpg|алт=Bed of Marie Antoinette at Palace of Fontainebleau by Jean-Baptiste Séné (1787)| Кревет на Марија Антоанета во [[Фонтенбло (дворец)|палатата Фонтенбло]] од Жан-Батист Сене (1787) File:Folding_stool_(pliant)_(one_of_a_pair)_MET_DP113122.jpg|алт=Folding stool by Jean-Baptiste Séné| Преклопен столче од Жан Батист Сене File:Daybed_(Lit_de_repos_or_sultane)_(part_of_a_set)_MET_DP158381.jpg|алт=Daybed or Lit de repos by Jean-Baptiste-Claude Sené (1788), Metropolitan Museum| Daybed or ''Lit de repos'' од Жан-Батист-Клод Сене (1788), Метрополитен музеј File:Daybed_(Lit_de_repos_or_sultane)_(part_of_a_set)_MET_DP105681.jpg|алт=Detail of a daybed by Jean-Baptiste Sené| Детал од лежалка од Жан-Батист Сене File:Jean-Baptiste-Claude_Sené_(1748-1803),_chaise_voyeuse_(1787),_Museum_of_Fine_Arts,_Boston.jpg|алт=Chaise voyeuse by Jean-Baptiste-Claude Sené (1787)| Воајер со кочија од Жан Батист-Клод Сене (1787) </gallery> == Изработка на кабинети и маркетирање == Занаетот на ''[[Ебонист|ебенистот]]'', или изработувачот на мебел, се сметал за одделен од оној на другите изработувачи на мебел. Околу една третина од ''ебенистите'' во Париз биле од странско потекло, или имигранти од втора генерација од Белгија и Холандија или прва генерација од [[Рајнска Област|Рајнската област]]. Втората група вклучувала некои од најпознатите занаетчии, вклучувајќи го Жан-Анри Ризенер, кој станал мајстор во 1768 година, и Давид Рентген. Тие добиле посебна заштита и покровителство од Марија Антоанета, која се восхитувала на германското занаетчиство.{{Sfn|Droguet|2004}} Беа воведени неколку нови варијанти на мебел, вклучувајќи комода во форма на полумесечина и ''комода во форма на десерт'', која имаше врата напред со полици од двете страни. ''Комодата bonheur-du-jour'' беше тоалетна масичка за будоар, со мал плакар на врвот, со огледало или завеса. ''Масата „а ла Троншен“'', именувана по Жан Роберт Троншен, била маса со вградена полица која можела да се крева со механизам за читање. Дел од мебелот беше мал и дизајниран да се поместува лесно, за брзо преуредување на салоните. Тука спаѓаше и ''масата бујот'', мала тркалезна маса со четири ногарки и фиока.{{Sfn|Renault|2006}} Масите и орманите обично биле украсени со вајани и позлатени бронзени украси, често во форма на стилизирани рози, заврзани панделки или борови шишарки. Површините често биле инкрустирани со плочи од егзотични дрва во различни бои или [[Седеф|бисер]], формирајќи или шаховска шема, шема од коцки или посложени дизајни. Понекогаш дрвото се бојадисувало за да се постигне контраст на боите, или парчиња дрво се поставувале со струготините во различни насоки. Ризенер бил особено познат по богато украсените површини.{{Sfn|Renault|2006}} Рентген бил особено познат по своите бироа, кои се одликувале со различни механички карактеристики, како и одлична дрвенарија.<gallery mode="packed" heights="150"> File:Jean-Henri_Riesener,_Writing_table_made_for_Marie_Antoinette,_1780-85_at_Waddesdon_Manor.jpg|алт=Writing table made for Marie Antoinette by Jean-Henri Riesener, (1780–1785)| Маса за пишување изработена за Марија Антоанета од Жан-Анри Ризенер (1780–1785) File:Jean-henri_riesener,_angoliera,_1785_ca.jpg|алт=Corner commode by Jean-Henri Riesener (1785)| Аголна комода од Жан-Анри Ризенер (1785) File:Bureau_Marie-Antoinette_Riesener_Versailles.jpg|алт=Table for Marie-Antoinette by Jean-Henri Riesener (1785)| Маса за Марија Антоанета од Жан-Анри Ризенер (1785) File:Rolltop_Desk.jpg|алт=Rolltop desk by David Roentgen (about 1785)| Биро со ролна од Дејвид Рентген (околу 1785 година) </gallery> == Гоблени == Кралската таписериска работилница Гобелен продолжила да произведува висококвалитетни големи дела за кралските резиденции и благородништвото, но вкусовите се промениле. Огромните таписерии што прославуваа историски настани во голема мера беа надвор од мода. Наместо да создаваат нови дизајни, производителите на Гобелен, Бове и [[Таписерии од Обисон|Обисон]] рециклирале стари дизајни, како што се „ ''Метаморфозите'' на Буше“.{{sfn|Droguet|2004|pages=58–59}} Сè поголем дел од работата беше насочена кон создавање дизајни, особено полихромни цветни дезени, за тапацирот на кралскиот мебел. Другите две големи работилници за таписерии, Обисон и Бове, исто така, ја ориентираа својата работа првенствено кон тапацирање на мебел.<gallery mode="packed" heights="150"> File:Gobelin_Manufactory_-_Portrait_of_Louis_XVI_(1745-93)_-_Walters_8227.jpg|алт=A tapestry portrait of Louis XVI from the Gobelins Manufactory| Таписериски портрет на Луј XVI од фабриката „Гобелен“ File:Sully_at_the_Feet_of_Henri_IV_from_a_set_of_The_History_of_France_MET_DP360588.jpg|алт=Sully at the feet of Henry IV, Gobelins Manufactory (1788–1792)| Сали пред нозете на Хенри IV, Фабрика за гоблени (1788–1792) File:Pair_of_chair_backs_MET_DP234037.jpg|алт=Gobelins upholstery for chair backs (1740–1780)| Тапациран тапацир од гоблени за потпирачи за столчиња (1740–1780) File:Armchair_MET_SF1978_404_17_img1.jpg|алт=Armchair with Beauvais tapestry (1786–1792)| Фотелја со таписерија од Бове (1786–1792) File:Tapisserie_d'Aubusson_(Huet).JPG|алт=The offering of fidelity, An Aubusson tapestry from a design by Jean-Baptiste Huet (About 1780)| ''Понудата на верност'', [[Таписерии од Обисон|таписерија од Обисон]] според дизајн на Жан-Батист Иет (околу 1780 година) </gallery> == Тапети и печатена ткаенина == Рачно насликаните тапети се користеле уште од 16 век за внатрешна декорација, а потоа и отпечатоци од дрвени блокови. Француските аристократи често користеле таписерии во главните простории, но во преткоморите и помалите простории често користеле насликани или печатени дизајни од насликана хартија увезени од Кина, Индија, а особено од Англија. Во 1765 година, француската влада вовела висок данок на увезените тапети, стимулирајќи го француското производство. За време на владеењето на Луј XVI, најголемото француско претпријатие за производство на тапети било создадено од Жан-Батист Ревејон. Во 1784 година, тие ја добиле титулата Кралска фабрика, отвориле големо депо во близина на [[Тилери (дворец)|палатата Тјилери]] и ангажирале група познати уметници и илустратори, вклучувајќи го и синот на сликарот Буше, за да дизајнираат тапети. Тие исто така наскоро развија процес за печатење на тапети во долги ролни. Тој, исто така, ја направил и шарената хартија што го покрила балонот што го направил првиот лет со екипаж во 1783 година.{{Sfn|Droguet|2004}} Нивната фабрика во Фабур Сен Антоан станала една од најголемите во Париз и била рана цел на демонстрации на почетокот на [[Француска револуција|Француската револуција]]. Друг популарен стил што се развил во текот на овој период бил декорирањето на соби со панорамски сцени, составени од голем број насликани или печатени панели споени заедно. Овие најчесто се користеле во будоари и бањи. Салонот на павилјонот на грофицата од Прованса во Монтреј и селската [[Викендичка|куќа]] на Луј Жозеф, принц од Конде во Шантили имале слична панорама поставена во 1775 година.{{Sfn|Droguet|2004}} Друга популарна форма на декорација беше печатениот фин памук, со раскошни арабески и цветни дезени. Најпознатата сорта беше ''тоал де Жуи''. Ткаенината се изработувала со принтови од дрвени блокови, обично била бела и црвена или сина и црвена, и се користела за покривање на кревети, за завеси и за навлаки на мебел. Друга важна индустрија беше производството на свилени производи. Свилата со најдобар квалитет се изработувала во [[Лион]] и им се продавала на [[Катерина II (Русија)|Катерина Велика]] од Русија, Фридрих Велики од Прусија и други кралски клиенти. Свилени прекривки од лампас со мотиви на арабески и медалјони ги покривале ѕидовите на билијардската сала на Марија Антоанета во 1779 година, а потоа станале модерни во резиденциите во Париз.{{Sfn|Droguet|2004}}<gallery mode="packed" heights="150"> File:Sidewall_(France),_1775–85_(CH_18394793).jpg|алт=Sidewall pattern (1775)| Модел на страничен ѕид (1775) File:Sidewall_(France),_1780_(CH_18319335).jpg|алт=Sidewall pattern wallpaper (1780)| Тапета со дезен на страничните ѕидови (1780) File:Chateau_Versailles_cabinets_interieurs_de_la_Reine_cabinet_du_Billard.jpg|алт=Woven Lampas silk on walls of the billiards at Versailles (1779)| Ткаени свилени лампи на ѕидовите на билијардот во Версај (1779) File:Pictorial_print_MET_DP274334.jpg|алт=Toile de Jouy printed fabric, with balloon design (1784)| Печатена ткаенина ''Toile de Jouy'', со дизајн на балон (1784) </gallery> == Сликарство и скулптура == Најпознатиот сликар од подоцнежниот француски барок бил Франсоа Буше, кој совршено го доловил духот и стилот на тој период. По неговата смрт во 1770 година, кратко пред почетокот на владеењето на Луј XVI, тој немал вистински наследник во барокниот стил. Крајот на владеењето на Луј XV, исто така, го донесе во истакнатост првиот уметник кој сликал во неокласичен стил, Жозеф Мари Вјен, кој насликал сцени од Рим инспирирани од откритијата во [[Херкуланеум]] и [[Помпеја]]. Виен станал последниот носител на титулата прв сликар на кралот, која ја имал од 1789 до 1791 година. Жан Пејрон бил уште еден неокласицист во раното владеење на Луј XVI. Елизабет Виже Ле Брун била позната по своите портрети на кралското семејство и благородништвото, вклучувајќи ги и портретите на Марија Антоанета и нејзините деца. Најистакнатиот неокласицист досега беше [[Жак-Луј Давид]], чии дела долго пред револуцијата ги изразуваа римските доблести на благородна и сериозна едноставност. Неговите главни рани дела вклучуваат ''„Белисариј моли за милостина“'' (1781), ''[[Андромаха го оплакува Хектора|„Андромаха го оплакува Хектор“]]'' (1783) и особено ''[[Заклетвата на Хорациеви|„Заклетвата на Хорацијите“]]'' (1784), во која се велича подготвеноста на римските војници да ги дадат своите животи за нацијата. Сликата била толку популарна кога била прикажана на Салонот во 1785 година што на Давид му било дозволено да го отвори своето студио во Лувр, што претставувало посебна чест за уметниците. Оваа слика станала модел на стилот што доминирал во француската уметност за време и по Револуцијата.{{Sfn|Cabanne|1988}}<gallery mode="packed" heights="150"> File:Deux_femmes_au_bain_Joseph-Marie_Vien_musée_de_Cahors_Henri-Martin_Ca.1.32.jpg|алт=Two Women Bathing by Joseph-Marie Vien (1763) helped launch the wave of neoclassicism| ''„Две жени се бањаат“'' од Жозеф-Мари Виен (1763) помогна во започнувањето на бранот на неокласицизам File:'Venus,_Wounded_by_Diomedes,_is_Saved_by_Iris'_by_Joseph-Marie_Vien,_1775.jpg|алт=Venus, Wounded by Diomedes, Is Saved by Iris, Joseph-Marie Vien (1775)| ''Венера, ранета од Диомед, спасена од Ирис'', Жозеф-Мари Виен (1775) File:Jacques-Louis_David_-_Oath_of_the_Horatii_-_Google_Art_Project.jpg|алт=Oath of the Horatii by Jacques-Louis David (1786)| ''[[Заклетвата на Хорациеви|Заклетва на Хоратите]]'' од [[Жак-Луј Давид]] (1786) File:Marie_Antoinette_and_her_Children_by_Élisabeth_Vigée-Lebrun.jpg|алт=Marie Antoinette and her children by Élisabeth Vigée-Lebrun (1787)| Марија Антоанета и нејзините деца од Елизабет Виже-Лебрун (1787) </gallery>Скулптурата еволуираше од поживописните форми на [[Барок|барокната уметност]] до поспокоен неокласичен стил. Меѓу најистакнатите скулптори во тој период се вбројувал Етјен Морис Фалконе, кој создал скулптури на маса на класични и романтични теми за многу париски салони, како и познатиот ''Бронзен коњаник'', статуа на Петар Велики на коњ за [[Санкт Петербург]]. Друг значаен портретист бил Августин Пажу, кој исто така изработувал статуи на грчки и римски богови, илустрирајќи доблести; неговата статуа на Меркур ја претставувала трговијата. Најпознатиот портретист бил Жан-Антоан Удон, познат по своите бисти на водечки личности од тој период, вклучувајќи го и самиот Луј XVI во 1790 година, во средината на Револуцијата. Луј-Симон Боазо бил истакнат по изработката на бисти на благородништвото, вклучувајќи ја и Марија Антоанета, но исто така и по моделирањето фигури за фабриката за порцелан во Севр, што станало попознато од неговата поформална скулптура. Примери за тоа се неговата ''„Тоалетот на госпоѓа“'', изработена од тврда паста за порцелан, поставена на плоча од мермер и позлатена бронза.<gallery mode="packed" heights="150"> File:Медный_всадник_(1).jpg|алт=The Bronze Horseman by Étienne Maurice Falconet| ''Бронзениот коњаник'' од Етјен Морис Фалконе File:Falconet-amourmenaçant.jpg|алт=Table sculpture of a cupid by Étienne Maurice Falconet| Скулптура на маса на Купидон од Етјен Морис Фалконе File:Voltaire_Houdon_Louvre_RF1426.jpg|алт=Bust of Voltaire by Jean-Antoine Houdon (1778)| Биста на [[Франсоа Волтер|Волтер]] од Жан-Антоан Удон (1778) File:Mercury_Pajou_Louvre_RF1624.jpg|алт=Mercury or Commerce, by Augustin Pajou (1780)| Меркур или трговија, од Августин Паџу (1780) File:Marie-Antoinette,_reine_de_France_-_Louis_Boizot_-_Musée_du_Louvre_Sculptures_RF_4515.jpg|алт=Marie Antoinette, by Louis-Simon Boizot for Salon of 1781| Марија Антоанета, од Луј-Симон Боазо за Салон од 1781 година File:Sèvres_Porcelain_Manufactory_-_The_Toilet_of_Madame_-_Walters_48995.jpg|алт=Table centerpiece of Sevres porcelain by Louis-Simon Boizot (1775)| Централен дел од масата од порцелан Севр од Луј-Симон Боазо (1775) </gallery> == Музика == Музичките вкусови на дворот биле водени од [[Марија Антоанета]]. Кралицата свирела на харфа и пеела, а во Виена била ученичка на [[Кристоф Вилибалд Глук]]. Нејзини омилени композитори биле Глук и Гретри, а таа редовно посетувала концерти во Музичката академија и во ''[[Concert Sprituel|„Концерт Спритуел“]]'', друштво создадено за поддршка на новата религиозна музика. Глук дошол во Париз во декември 1776 година за изведби на неговата опера ''[[Ифигенија во Таврида (опера)|„Ифигенија на Таврида“]]'' и останал за да компонира уште седум опери. Сепак, неговата опера, ''[[Ехо и Нарцис (опера)|„Ехо и Нарцис“]]'' од 1779 година, била неуспешна и тој го напуштил Париз, за никогаш да не се врати.{{Sfn|Vila|2006}} [[Волфганг Амадеус Моцарт|Моцарт]] дошол во Париз во 1778 година, каде што диригирал две симфонии, вклучувајќи ја и ''Париската симфонија'', и им држел часови по музика на благородништвото, како и [[Јозеф Хајдн]]. Членовите на новото масонско движење во Париз биле особено активни во спонзорирањето на музиката; тие го ангажирале Хајдн во 1785–86 година да ги напише ''париските симфонии,'' чии премиери биле изведени во Париз под диригентство на Жозеф Болоњ.{{Sfn|Vila|2006}}<gallery mode="packed" heights="170px"> File:Boudoir_de_l'hôtel_d'Adolphe_Fould.jpg|алт=Design for the boudoir of the Hôtel d'Adolphe Fould, Paris, by Alexandre-Dominique Denuelle, 19th century| Дизајн за будоарот на [[Hôtel d'Adolphe Fould|хотелот „Адолф Фулд“]], Париз, од Александар-Доминик Денуел, 19 век File:Château_de_Voisins_Saint-Hilarion_1.jpg|алт=Château de Voisins, Saint-Hilarion, France, by René Sergent (1903–1906)| [[Château de Voisins (Saint-Hilarion)|Шато де Воасинс]], Сен-Иларион, Франција, од Рене Сержан (1903–1906)<ref name="ReferenceA">{{Наведена книга|url=|title=A History of Western Architecture|last=Watkin|first=David|date=2022|publisher=Laurence King|isbn=978-1-52942-030-2|page=602|language=en}}</ref> File:Grand_Salon_in_Musée_Nissim_de_Camondo_5.jpg|алт=Grand salon of the Musée Nissim de Camondo, Paris, by René Sergent (1910–1913)| Големиот салон на музејот Нисим де Камондо, Париз, од Рене Сержан (1910–1913)<ref name="ReferenceA"/> File:Robert_venturi_per_paul_downs_cabinetmakers,_comodino_louis_xvi,_1984.jpg|алт=Postmodern Louis XVI lowboy by Robert Venturi for Arc International (c.1985), Indianapolis Museum of Art, Indianapolis, USA| [[Постмодернизам|Постмодерно]] „Луј XVI“ од Роберт Вентури за Arc International ({{Околу}} 1985), Музеј на уметност во Индијанаполис, [[Индијанаполис (Индијана)|Индијанаполис]], САД<ref>{{Наведена книга|url=|title=Postmodern Design Complete|last=Gura|first=Judith|date=2017|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-51914-1|page=121|language=en}}</ref> File:Philippe_starck_per_kartell_spa,_poltrona_masters,_2009.jpg|алт=Louis Ghost by Philippe Starck (2009), various locations| Луис Дух од Филип Старк (2009), разни локации<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.smow.com/philippe-starck/louis-ghost.html|title=Philippe Starck, a pair of 'Louis Ghost' armchairs, Kartell. - Bukowskis|last=|work=smow.com|accessdate=19 June 2023}}</ref> </gallery> == Видете исто така == * [[Стил на директориум]] * [[Ампир|Империјален стил]] == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{Наведена книга|title=Les Styles Transition et Louis XVI|last=Droguet|first=Anne|date=2004|publisher=Les Editions de l'Amateur|isbn=2-85917-406-0}} * {{Наведена книга|title=L'Art Classique et le Baroque|last=Cabanne|first=Perre|date=1988|publisher=Larousse|isbn=978-2-03-583324-2|location=Paris, France}} * {{Наведена книга|title=Caractéristique des Styles|last=Ducher|first=Robert|date=1988|publisher=Flammarion|isbn=2-08-011539-1|location=Paris, France}} * {{Наведена книга|title=Histoire et dictionnaire de Paris|last=Fierro|first=Alfred|date=1996|publisher=Robert Laffont|isbn=2-221-07862-4}} * {{Наведена книга|title=Petite encylopédie de l'architecture|last=Prina|first=Francesca|last2=Demartini|first2=Elena|date=2006|publisher=Solar|isbn=2-263-04096-X|location=Paris, France}} * {{Наведена книга|title=Les styles en architecture|last=Hopkins|first=Owen|date=2014|publisher=Dunod|isbn=978-2-10-070689-1}} * {{Наведена книга|title=Les Styles de l'architecture et du mobilier|last=Renault|first=Christophe|date=2006|publisher=Gisserot|isbn=978-2-877-4746-58|location=Paris, France}} * {{Наведена книга|title=Paris- Panorama de l'architecture de l'Antiquité à nos jours|last=Texier|first=Simon|date=2012|publisher=Parigramme|isbn=978-2-84096-667-8|location=Paris, France}} * {{Наведена книга|title=Dictionnaire Historique de Paris|date=2013|publisher=Le Livre de Poche|isbn=978-2-253-13140-3}} * {{Наведена книга|title=Paris Musique- Huit Siècles d'histoire|last=Vila|first=Marie Christine|date=2006|publisher=Parigramme|isbn=978-2-84096-419-3|location=Paris, France}} {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Француска уметност]] [[Категорија:Архитектонски стилови]] [[Категорија:Внатрешно уредување]] [[Категорија:Украсна уметност]] qmqmrr0eokg7e6wb9q7ffe5anxo98wh Неокласична архитектура во Милано 0 1405618 5651533 5644420 2026-10-30T11:39:25Z Тиверополник 1815 5651533 wikitext text/x-wiki [[File:20110725_Arco_della_Pace_Milan_5612.jpg|мини|449x449пкс| Арко дела Пејс, завршен во 1816 година]] '''Неокласична архитектура во Милано''' — го опфаќа главното уметничко движење од околу 1750 до 1850 година во овој град во северна Италија. Од последните години од владеењето на [[Марија Терезија|Марија Тереза од Австрија]], преку [[Кралство Италија (Наполеонова)|Наполеоновото Кралство Италија]] и Европската реставрација, [[Милано]] бил во првите редови на силна културна и економска ренесанса во која неокласицизмот бил доминантен стил, создавајќи во Милано некои од највлијателните дела во овој стил во Италија и низ цела Европа.<ref>Mazzocca, 53, see also the introduction</ref><ref>In 1809, [[Leopoldo Cicognara]], director of the Venice Academy, wrote: "...Milan has such a leading position in artists and works of art that, in the absence of extraordinary measures, no other cities in the kingdom will be able to match it."</ref> Значајни случувања вклучуваат изградба на [[Ла Скала (Милано)|Театро ала Скала]], рестилизираната Кралска палата и институциите во Брера, вклучувајќи ја Академијата за ликовни уметности, [[Библиотека ди Брера|библиотеката Брајденс]] и Астрономската опсерваторија Брера.<ref name="Pisaroni, 18">Pisaroni, 18</ref> Неокласицизмот, исто така, довел до развој на монументални градски порти, нови плоштади и булевари, како и јавни градини и приватни вили.<ref name="rosso40">TCI rosso, 40</ref> Подоцна, две цркви, Сан Томасо ин Терамара и Сан Карло ал Корсо, биле завршени во неокласичен стил пред крајот на периодот кон крајот на 1830-тите.<ref name="Pis38">Pisaroni, 38</ref><ref name="lbc">[http://www.lombardiabeniculturali.it/architetture/schede/LMD80-00016/ "Chiesa di S.Maria dei miracoli presso S. Celso"], ''LombariaBeniCulturali''. {{In lang|it}} Retrieved 30 August 2012.</ref> == Преглед == [[File:8814_Milano_-_Via_Manzoni_-_Palazzo_Brentani_-_Cesare_Beccaria_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto_14-Apr-2007.jpg|лево|мини|300x300пкс| Неокласичен медалјон на Чезаре Бекарија во Палацо Брентани.]] Со потпишувањето на [[Договор од Раштат (1714)|Раштатскиот договор]] во 1714 година, Милано официјално преминал од шпанска под австриска власт. За време на владеењето на Марија Тереза (1740–1780) и [[Јосиф II (Свето Римско Царство)|Јосиф II]] (1765–1790), градот доживеал значителен културен и економски подем. Под силно влијание на идеите на [[Просветителство|просветителството]], двајцата владетели спровеле низа реформи што придонеле за модернизација на општеството и зацврстување на врските со европските интелектуални и културни текови. Благодарение на овие промени, Милано постепено се развил во значајно средиште на просветителската мисла, во кое се истакнале личности како [[Pietro Verri|Пјетро Вери]], [[Alessandro Verri|Алесандро Вери]] и [[Cesare Beccaria|Чезаре Бекарија]]. Во градот дејствувале и влијателниот весник „Ил Кафе“ и Академијата деи Пуњи, кои придонеле за ширењето на новите идеи.<ref name="DB1">Dezzi Bardeschi, 50</ref><ref name="rosso39">Rosso, 39</ref> Реформите опфатиле бројни области од јавниот живот, меѓу кои особено се издвојувало воспоставувањето современ катастарски систем, сметан за еден од најразвиените во тогашна Европа. Во периодот од 1765 до 1785 година биле преземени мерки за ограничување на влијанието на верските редови. [[Инквизиција|Инквизицијата]] била укината, а дејноста на одредени религиозни заедници, вклучувајќи ги и [[Исусовци|исусовците]], била забранета или ограничена. Дел од нивниот имот и финансиски средства биле пренасочени кон јавни проекти, овозможувајќи обемна урбана обнова на градот. Под раководство на дворскиот архитект [[Giuseppe Piermarini|Џузепе Пјермарини]], неокласицизмот станал доминантен архитектонски израз на миланската преобразба. Во овој период биле уредени првите јавни паркови и изградени елегантни вили инспирирани од новите естетски принципи. Истовремено, биле основани или обновени некои од најзначајните градски институции, меѓу кои Театро ала Скала, културниот комплекс [[Brera (district of Milan)|Брера]] и реформираните Палатински училишта.<ref name="rosso392">Rosso, 39</ref><ref>Aldo Rossi writes that the city had the ability to "develop vast urbanised areas, rationalise road systems, and build schools, colleges and parks, including gardens belonging to two convents and the senate rose garden." See Aldo Rossi, ''L'architettura della città'', 1978, Milan, Clup, p. 200.</ref><ref name="rosso402">TCI rosso, 40</ref> [[File:Milano_chiesa_San_Carlo_al_Corso.JPG|десно|мини|300x300пкс| Плоштад надвор од Сан Карло ал Корсо]] Во 1796 година, по пристигнувањето на [[Наполеон Бонапарт]] во Италија, [[Archduke Ferdinand of Austria-Este|надвојводата Фердинанд од Австрија]] го напуштил Милано, кој од 1800 година повторно се нашол под француска контрола. Француското владеење не го запрело културниот и интелектуалниот развој на градот. Напротив, Милано продолжил да привлекува истакнати италијански мислители, научници и писатели, меѓу кои [[Melchiorre Gioia|Мелкиоре Џоја]], [[Vincenzo Monti|Винченцо Монти]], [[Алесандро Волта]], [[Уго Фосколо]] и [[Silvio Pellico|Силвио Пелико]]. Во овој период бил основан Ломбардскиот институт за науки и книжевност, а започнале да излегуваат и неколку нови весници. Со прогласувањето на Милано за престолнина на Наполеоновото Кралство Италија, биле изработени амбициозни урбанистички проекти со цел градот да добие изглед достоен за големите европски престолнини. Сепак, значителен дел од овие планови никогаш не бил реализиран.<ref>TCI rosso, 41</ref><ref name="Maz49">Mazzocca, 49</ref> Еден од најзначајните урбанистички потфати се однесувал на [[Замок Сфорцеско (Милано)|замокот Сфорцеско]], за чие отстранување дел од граѓаните поднесувале петиции. Со декрет од 23 јуни 1800 година, Наполеон наредил негово уривање, кое започнало во 1801 година, но никогаш не било целосно спроведено. Истата година, архитектот [[Giovanni Antonio Antolini|Џовани Антонио Антолини]] бил ангажиран да го проектира „Форум Бонапарта“, монументален урбанистички комплекс. Неговиот предлог предвидувал преобразба на просторот околу замокот во неокласичен стил, но поради високите финансиски трошоци проектот бил одложен. Во 1807 година, со посебен декрет, во Милано и Венеција биле воспоставени комисии за урбанистичко уредување, познати како Commissione di Ornato, со широки надлежности во планирањето и обликувањето на градскиот простор. Миланската комисија, составена од истакнати градски личности, како една од своите први задачи ја презела изработката на генерален урбанистички план, завршен истата година. Овој план го насочувал развојот на Милано до 1814 година и се смета за еден од најнапредните урбанистички документи создадени во тогашна Европа.<ref>Aldo Rossi, ''L'architettura della città'', 1978, Milan, Clup, p. 200</ref><ref>Aldo Rossi, ''Il concetto di tradizione nell'architettura neoclassica milanese'', in ''Scritti scelti sull'architettura e la città 1956 – 1972'', 1975, Milan, Clup, pp. 1–24. {{in lang|it}}</ref><ref>Aldo Rossi, ''L'architettura della città'', 1978, Milan, Clup, p. 199.</ref> Со повторното воспоставување на австриската власт во 1815 година, Милано продолжил да бележи значителен културен и економски напредок. Развојот на трговијата и финансиските дејности го зацврстил неговото место како еден од водечките деловни центри во Италија. Истовремено, благодарение на бројните проекти за наводнување спроведени под државен надзор, земјоделството во миланскиот регион достигнало високо ниво на модернизација и се вбројувало меѓу најразвиените во Европа. Градот се истакнал и како значајно издавачко и културно средиште, привлекувајќи истакнати интелектуалци и книжевни дејци како [[Carlo Cattaneo|Карло Катанео]], [[Cesare Cantù|Чезаре Канту]] и [[Carlo Tenca|Карло Тенка]]. Неокласичната архитектура во Милано се развивала како во јавните, така и во приватните градби, поттикната од тесната поврзаност меѓу просветителските идеи и уметничките стремежи на времето. Особено значајна била улогата на државно финансираните архитектонски проекти, преку кои се изразувале идеалите на просветителството, како и политичките и воените достигнувања на Наполеон. Со воспоставувањето на Реставрацијата, ваквите архитектонски иницијативи постепено згаснале, а неокласицизмот започнал да го губи своето доминантно место, отстапувајќи им простор на [[Романтизам|романтизмот]] и [[Еклектицизам|еклектицизмот]]. Сепак, неговото влијание оставило трајна трага врз архитектонскиот и урбанистичкиот развој на Милано. Токму во овој период на економски и културен процут биле поставени основите за подоцнежното издигнување на градот во главен економски центар, а во одредени периоди и едно од најзначајните културни средишта на обединета Италија.<ref>Dalmasso, 137</ref><ref name="marz67">Mazzocca, 67</ref><ref>Dalmasso, 136</ref><ref name="DB62">Dezzi Bardeschi, 62</ref> == Карактеристики == [[File:Kaiserin_Maria_Theresia_(HRR).jpg|мини|371x371пкс| Марија Тереза, иницијатор на миланската ера на просветителството и неокласицизмот]] Развојот на неокласицизмот во Милано може да се подели на три главни фази, кои соодветствуваат на историските и политичките промени што го одбележале градот во текот на 18 и 19 век: австрискиот просветителски период, владеењето на [[Наполеон Бонапарт]] и периодот на [[European Restoration|Реставрацијата]]. Неокласицизмот во Милано се појавил нешто подоцна отколку во другите големи европски културни центри, главно поради политичките околности поврзани со наследувањето на австрискиот престол и долгото владеење на Марија Тереза. Во својата почетна фаза, миланскиот неокласицизам не се потпирал толку на архитектонското наследство на [[Стар Рим|Стариот Рим]] и римскиот неокласицизам, колку на современите уметнички и архитектонски движења во [[Лондон]], [[Париз]] и [[Парма]]. Овој период се одликувал со интензивна изградба на јавни објекти, меѓу кои театри, библиотеки, училишта и други установи од општествено значење, во согласност со реформските идеали на просветителската власт. Државата имала водечка улога во културниот и општествениот развој, обезбедувајќи финансиска поддршка за нови проекти, поттикнувајќи уметничко творештво и наградувајќи ги значајните достигнувања на граѓаните. Архитектурата од оваа фаза се одликувала со воздржаност, строгост и нагласена симетрија, со јасно организирани и хармонично обликувани градби.<ref>Mazzocca, 26</ref><ref>Mazzocca, 46</ref> За време на Наполеоновото владеење, неокласичната архитектура во Милано добила поизразен монументален и свечен карактер. Иако биле продолжени дел од проектите започнати под австриска власт, новата администрација настојувала да го преобрази градот во престолнина достојна за најголемите европски центри. Архитектонските решенија постепено добивале и одредени еклектични и романтичарски обележја, додека посебно внимание било посветено на изградбата на нови сообраќајници, монументални градски порти и јавни споменици. Биле разработени бројни амбициозни проекти, чија цел била не само модернизација и разубавување на градот, туку и величање на воените победи и политичките успеси на Наполеон. Сепак, поради релативно краткото француско владеење и големиот обем на планираните зафати, значителен дел од овие проекти останал нереализиран.<ref>Mazzocca, 47</ref> Со воспоставувањето на Реставрацијата и враќањето на австриската власт, дошло до делумно обновување на поранешните неокласични архитектонски принципи, иако реформскиот дух на просветителскиот период постепено ослабувал. Во оваа фаза, сликарството и скулптурата добиле поголемо значење, поттикнувани преку редовни уметнички изложби, фестивали и конкурси. За разлика од претходните периоди, државната политика станала помалку секуларна, што се одразило и врз архитектонската дејност, особено преку обновата и реставрацијата на црквите и нивните ентериери. По првите години на Реставрацијата, традиционалниот неокласицизам постепено почнал да го губи своето влијание, а во творештвото на бројни уметници сè појасно се забележувале тенденции кон [[Романтизам|романтизмот]]. До крајот на 1830-тите години, овие промени го означиле завршувањето на неокласичниот период во уметноста и архитектурата на Милано.<ref>Mazzocca, 70</ref><ref>Mazzocca, 76</ref> == Големи дела == За прв пат од [[Ренесанса|ренесансата]], урбанистичкото планирање бил дизајнирано да го обнови градот во целост. Имаше јасен прекин со претходните случувања кои создадоа дела со голема уметничка вредност, но кои беа одвоени едно од друго и често градени на иницијатива на приватни лица. Развојот на градот сега бил рационално планиран врз основа на строги критериуми, секогаш под надзор на Комитетот Орнато. Некои од делата се извонредни сами по себе поради нивната висока уметничка или културна вредност. === Кралска палата === [[File:860MilanoPalazzoReale.JPG|мини|300x300пкс| Кралскиот дворец редизајниран од Пјермарини]] Кога Австријците пристигнале во Милано, Кралската палата, седиштето на моќта во градот, била застарена и целосно несоодветна за сместување на дворот на град предодреден да стане втор по големина во Австриската империја.<ref name="Pis12">Pisaroni, 13</ref> По сопствена иницијатива, надвојводата Фердинанд, синот на Марија Тереза, се стремел да му обезбеди на судот соодветно место. Новиот дворец ќе донесе престиж на градот, а воедно ќе обезбеди и соодветен дом за дворот.<ref name="Pis1">Pisaroni, 13</ref> Првичните планови беа за нов дворец со правоаголен план помеѓу каналите и западната градска порта<ref>Curcio, 441</ref>, но подоцна бил одлучено да се обнови стариот дворец. Луиџи Ванвители, кој бил поканет да ја координира работата, поднесе три предлози кои беа одбиени поради нивната висока цена.<ref name="Pis2">Pisaroni, 14</ref> Во 1769 година, Ванвители му го доверил проектот на својот млад ученик Џузепе Пјермарини, кој ѝ го дал на палатата сегашниот изглед.<ref>Curcio, 440</ref> Со намера да го прошири и отвори просторот на плоштадот, Пјермарини најпрво отстранил едно од старите крила на палатата, по што се посветил на обновувањето на нејзината надворешност. Реконструкцијата резултирала со едноставна и хармонично обликувана фасада, карактеристична за неокласичниот стил. Приземјето било украсено со прозорци со мали камени корнизи и ниска основа обработена во техниката буњато, додека горните два ката се одликувале со пиластри распоредени по целата должина на фасадата и прозорци со наизменични триаголни и заоблени тимпанони.<ref name="Pis23">Pisaroni, 14</ref> Истовремено, била спроведена темелна реконструкција на внатрешните простории. Главниот влез водел кон внатрешен двор со монументално барокно скалиште, кое претставувало еден од највпечатливите елементи на палатата. За довршување на овој дел од комплексот било неопходно да се отстрани фасадата на црквата Сан Готардо ин Корте и да се искористи просторот на соседниот плоштад. Во уредувањето на ентериерот учествувале некои од најпознатите уметници, декоратери и мајстори за изработка на мебел од тоа време, кои придонеле за неговиот раскошен изглед. Надворешната реконструкција била завршена во 1778 година, додека работите на внатрешното уредување продолжиле уште неколку години.<ref name="Pis22">Pisaroni, 14</ref> === Брера === Во 1773 година, по укинувањето на редот на језуитите, градот можел да ја користи [[Пинакотека Брера|Палацо Брера]] каде што се наоѓал редот. Беше одлучено дека треба да се трансформира од верска градба во јавна зграда.<ref name="Pis182">Pisaroni, 16</ref> Неколку институции можеа да ја користат зградата. За неколку години, беа основани Академијата за ликовни уметности и библиотеката Брајденс, додека астрономската опсерваторија, која првично бил преместена во палатата, стана модерна Астрономска опсерваторија Брера, додека [[Орто Ботанико ди Брера|Ботаничката градина Брера]] бил основана на местото на градината со билки на језуитите. Во 1774 година, Џузепе Пјермарини, на кого му бил доверен проектот за реновирање, дизајнирал ново крило и обезбедил нова фасада со монументален влез опкружен со дорски столбови и надграден со балкон.<ref>Curcio, 443</ref> Функционални подобрувања беа извршени и со измени во библиотеката, со цел да се справи со зголемениот број книги, како и со додавање на стакленици во градината. Во 1784 година, проширувањата беа завршени, освен неколку помали задачи што ги изврши Леополдо Полак од Виена.<ref name="Pis18">Pisaroni, 16</ref> [[File:IMG_4075_-_Canova_-_Napoleone_Bonaparte_-_Milano,_Cortile_del_Palazzo_di_Brera_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto_19-jan_2007.jpg|десно|мини|300x300пкс| Статуа на Наполеон во дворот на Палацо Брера]] Со доаѓањето на Наполеон, академијата за ликовни уметности официјално станала Национална академија со основањето на галеријата [[Пинакотека Брера|Пинакотека ди Брера]]. Во 1806 година, плановите на Пјетро Џилардони обезбедиле повеќе простор за галеријата. Покрај новите објекти за опсерваторијата, бил овозможен простор за Ломбардскиот институт за наука и литература, додека беа дизајнирани стакленици за ботаничката градина. Како дел од планирањето за дополнителен простор, фасадата на црквата Санта Марија во Брера бил срушена, а ентериерот бил преработен во неокласичен стил со цел да се смести ''Сале Наполеонејш'' или Наполеонската сала.<ref>Pisaroni, 19</ref> Во 1811 година, браќата Ригети ја создадоа бронзената статуа на Наполеон врз основа на мермерниот оригинал на [[Антонио Канова]], кој бил нарачан за Палацо дел Сенато. Со враќањето на Австријците, беа преземени дополнителни промени со цел да се обезбеди подобрена функционалност и подобри образовни услови.<ref name="Pis202">Pisaroni, 20</ref> === Скала === Во 1775 година, пожар го уништил Кралскиот театар, сместен во едно од крилата на палатата. Овој настан го поттикнал здружението на сопственици на театарските ложи, во соработка со надвојводата Фердинанд, да започне изградба на нов, порепрезентативен театар. Во 1776 година, проектот му бил доверен на архитектот Џузепе Пјермарини, кој одлучил новиот објект да не се гради на местото на претходниот театар, туку на просторот ослободен по затворањето на манастирот Санта Марија дела Скала. Токму од овој манастир потекнува името на познатиот [[Ла Скала (Милано)|Театро ала Скала]]. За изградбата била употребена тула наместо дрво, а гледалиштето било организирано со шест нивоа на ложи. Покрај главната театарска сала, комплексот опфаќал и дополнителни простории за различни општествени и забавни активности, вклучувајќи сала за танцување, простории за игри, работилници, кафулиња и ресторани. Особено новаторско решение за тогашната италијанска театарска архитектура било воведувањето посебен влез за кочии, со што се олеснувал пристапот на посетителите. Дополнително, била проширена и соседната улица, денес позната како Санта Редегонда, која претходно претставувала тесна и кривулеста сообраќајница.<ref name="Pis20">Pisaroni, 20</ref><ref name="Pis232">Pisaroni, 23</ref><ref name="Pis212">Pisaroni, 21</ref> [[File:XIX_century_print,_Piazza_della_Scala,_Milano.jpg|лево|мини|300x300пкс| Театро ала Скала, графика од 19 век]] Зградата е изградена во три дела за да ги исполни утврдените критериуми. Првиот дел, кој се протегаше нанадвор, имаше разни работилници, гардероби и фоајето на приземјето, додека на горниот кат имаше ресторан и [[Сценографија|сценографско]] студио. Во вториот дел се наоѓал самиот театар. Ложињата содржеле посебни соблекувални, додека просторот за публиката бил рамен, така што салата можела да се користи и како балска сала.<ref name="Pis21">Pisaroni, 21</ref> Третиот дел, сцената, бил дизајниран во три дела со два странични прегради доволно големи за потребите на зад сцената. Во својот дизајн за аудиториумот во облик на потковица, Пјермарини бил инспириран од архитектурата на Театро ди Сан Карло во Неапол, но го променил степенот на закривеност за да ја подобри видливоста и акустиката.<ref name="Cur452">Curcio, 445</ref> Акустиката бил дополнително подобрена со голем број последователни модификации. За таванот, фино декорирана дрвена фасада служела како природна резонантна табла, обезбедувајќи речиси совршен звук во секој дел од салата. Се сметаше за меѓу најдобрите од тоа време. Друг мал трик бил значително да се намали големината на обично огромните столбови што ги одделуваат различните сцени.<ref name="Cur45">Curcio, 445</ref> За декорацијата на салата, Пјермарини соработувал со истакнати уметници како што се Џузепе Левати и Џокондо Албертоли, а истовремено се консултирал и со поетот [[Џузепе Парини]]. Театарот претрпел многу измени за време на Наполеоновиот период, по што ги изгубил своите неокласични ентериери како резултат на работата извршена од уметници како [[Франческо Ајец]]. Предниот дел од театарот бил делот за кој Пјермарини покажа најголема загриженост. Резултатот може да се види и денес. Долното ниво, во гранитен камен-делец „бугнато “, има тераса со трисводен трем, додека горниот кат е украсен со двоен ред столбови крунисани со [[Перваз|ентаблатура]]. Конечно, таванот, со [[Пиластер|пиластри]] наместо столбови, е надминат со низа вазни со факели. Неговиот централен фронтон има штуко барелеф од Џузепе Франки што ја претставува алегоријата на кочијата на сонцето бркана од ноќта. Датирајќи од 1828 година, телото на зградата покрај оригиналната структура е дизајнирано од инженерот Доменико Џусто. Во 1858 година, по рушењето на неколку помали згради, плоштадот Скала бил завршен, менувајќи го погледот на фасадата што го замислил Пјермарини, кој имал намера таа да се гледа од многу потесна перспектива. Како и поголемиот дел од градот, театарот настрадал за време на сојузничкото бомбардирање во [[Втора светска војна|Втората светска војна]], но бил една од првите згради што биле поправени. == Реновирање на бедемите == Во рамките на неокласичната преобразба на Милано, особено внимание било посветено на обновувањето и пренамената на градските ѕидини, кои постепено ја изгубиле својата одбранбена функција. Некогашните утврдувања биле претворени во живописни шеталишта, додека поранешните царински објекти добиле нов архитектонски изглед, претворајќи се во монументални градски знаменитости. === Градините на Источната порта === Еден од најзначајните урбанистички зафати бил спроведен во областа околу Порта Ориентале, денес позната како [[Porta Venezia|Порта Венеција]]. Ова подрачје имало особено значење за австриските власти, бидејќи се наоѓало на главниот пат што го поврзувал Милано со Виена. Токму тука биле уредени првите јавни градини во градот, денес познати како [[Јавните градини Индро Монтанели]].<ref name="Pis25">Pisaroni, 25</ref> Проектирањето на градините му било доверено на архитектот Џузепе Пјермарини. Првично, тие биле замислени како дел од комплексот на нова кралска палата, чија изградба била планирана во оваа област. Меѓутоа, по одлуката да се обнови постојната палата, проектот бил пренасочен кон создавање јавен парк. Градините биле уредени на земјиште ослободено по уривањето на два манастира, како и на имот што претходно му припаѓал на семејството Дугнани Елветико. Просторот бил организиран со мрежа од пешачки патеки што ги поврзувале градините со околните улици, вклучувајќи ги Бошети и скалите на Виа Виторио Венето, кои овозможувале пристап до поранешните бедеми и паркот. Иако денешниот изглед на градините во голема мера произлегува од нивното преуредување во англиски пејзажен стил кон крајот на 19 век, првичниот неокласичен концепт на Пјермарини сè уште може да се препознае во патеката што ги поврзува Бошети со скалите кон Виа Виторио Венето. Просторот на еден од некогашните манастири најпрво бил приспособен за игри и натпревари со топка, а подоцна служел за јавни свечености организирани од гувернерот [[Eugenio Beauharnais|Еугенио Боарне]]. Објектот на крајот бил урнат за да се ослободи место за изградба на [[Природонаучен музеј (Милано)|Природонаучниот музеј на Милано]] (Museo di Storia Naturale).<ref name="Pis262">Pisaroni, 26</ref><ref name="Pis27">Pisaroni, 27</ref><ref name="Pis26">Pisaroni, 26</ref> Во непосредна близина на Бошети се наоѓа и градината на Вила Белџохозо Бонапарта. Проектот за вилата, првично доверен на Пјермарини од грофот Барбијано, подоцна му бил отстапен на неговиот ученик [[Leopoldo Pollack|Леополдо Полак]]. Во 1790 година, Полак проектирал резиденција инспирирана од традиционалните ломбардски вили, со две архитектонски различно обликувани фасади. Уличната фасада имала поедноставен и повоздржан изглед, со централен дел и две странични крила што оформувале влезен двор, одвоен од улицата со три арки потпрени на јонски столбови. Средишниот дел бил нагласен со благо истакната лоџија со дорски столбови, над која се издигале корниз и балустрада украсена со статуи на антички божества. Фасадата свртена кон градината била значително пораскошна и повнимателно разработена. Нејзиното приземје било обработено со рустична камена декорација во техниката буњато, додека горните два ката биле украсени со дорски столбови и прозорци без фронтони, но со декоративни корнизи и митолошки барелјефи. Композицијата била дополнета со две благо истакнати странични крила, крунисани со триаголни фронтони со релјефни алегориски претстави на „Ил каро дел Џорно“ (Колесницата на денот) и „Ил каро дела Ноте“ (Колесницата на ноќта). При изборот на декоративните мотиви, Полак соработувал со поетот Џузепе Парини, слично како што претходно Пјермарини го ангажирал при украсувањето на театарот Ла Скала. Особена новина во проектот претставувало настојувањето архитектурата на вилата да се усогласи со природниот изглед и пејзажната организација на околната градина во англиски стил.<ref>Pisaroni, 28</ref> [[File:Milano_-_Villa_Reale_-_facciata_sud_-_04.jpg|мини|300x300пкс| Фасадата на Вила Реале е свртена кон градината]] Освен некои помали дополнувања во романтичен стил, ентериерот е во неокласичен стил. Особено се одликува главната сала на првиот кат со поглед на градината и украсена со коринтски столбови и штуко, како и трпезаријата со фрески од ''Парнас'' од Андреа Апијани од 1811 година. Паркот е првиот пример за англиска градина во Милано.<ref name="Pis292">Pisaroni, 29</ref> Растенијата беа случајно наредени, а земјата бил издигната. Патеки се протегале покрај потоци и околу езерце напојувано со вода од блискиот канал. Исто така, имало мала лажна урнатина на храм на моноптерос. За време на Наполеоновиот период, градината се користела за прослави и банкети. Бидејќи сопственикот ретко ја користел зградата, таа наскоро била продадена од [[Цисалпска Република|Кисалпската Република]] и донирана на Наполеон, кој ја префрлил на гувернерот Еугенио Боарне и неговата сопруга. Кога Австријците се вратиле, резиденцијата ја користеле гувернерите пред да стане сопственост на [[Савојска династија|Савојската династија]] со обединувањето на Италија. Кралското семејство често престојувало таму и, како резултат на тоа, во 1921 година, општината го направила дом на Галеријата на модерна уметност.<ref name="Pis29">Pisaroni, 29</ref> === Бедеми и градски порти === Со напредокот на воената технологија и промените во начинот на војување, одбранбените ѕидини на европските градови постепено ја изгубиле својата првобитна функција. Следејќи го примерот на другите европски градови, Милано започнал со отстранување на старите утврдувања, на чие место биле уредувани шеталишта и отворени јавни простори. Истовремено, некогашните градски порти, кои служеле како главни пристапни точки до утврдениот град, биле уривани или заменувани со монументални архитектонски градби, обликувани според неокласичните принципи и инспирирани од триумфалните лакови на антички Рим.<ref name="Pis30">Pisaroni, 30</ref> [[File:03566_-_Casello_sin_Porta_Venezia,_Milano_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto_23-Jun-2007.jpg|лево|мини|300x300пкс| Царинарница Порта Венеција]] Меѓу градските порти и триумфалните лакови изградени во неокласичниот период, особено се истакнува [[Porta Sempione|Арко дела Паче]], еден од најмонументалните архитектонски споменици во Милано. Лакот бил подигнат за време на Наполеоновото Кралство Италија, на крајот од [[Parco Sempione|Корсо Семпионе]], главната сообраќајна оска што го поврзувала градот со Франција. Проектиран од архитектот [[Luigi Cagnola|Луиџи Кањола]], неговата изградба започнала во 1805 година, но по неколку години била прекината. По падот на Наполеон, изградбата продолжила по иницијатива на австрискиот император [[Франц II (Свето Римско Царство)|Франц I]], кој сакал споменикот да го симболизира европскиот мир воспоставен на [[Виенски конгрес|Виенскиот конгрес]] во 1815 година.<ref name="Pis332">Pisaroni, 33</ref> Архитектонската композиција на лакот се состои од три премини, нагласени со четири монументални столбови во [[коринтски ред]]. Неговата ентаблатура е украсена со алегориски претстави на најзначајните реки во регионот, [[По]], [[Тичино]], [[Адиџе]] и [[Tagliamento|Таљаменто]], изработени од скулпторот [[Pompeo Marchesi|Помпео Маркези]]. На врвот се наоѓа монументална бронзена скулпторска група, создадена според замислата на Кањола. Централната композиција, позната како „Колесницата на мирот“ (Sestiga della Pace), првично била замислена како симбол на Наполеоновите победи и требало да биде свртена кон Корсо Семпионе. Подоцна, нејзината ориентација била изменета, така што композицијата била насочена кон градот. Политичките промени влијаеле и врз декоративната програма на споменикот. Првично планираните барелјефи со сцени од Наполеоновите воени походи биле делумно заменети со претстави поврзани со Реставрацијата и Виенскиот конгрес, додека одредени ликови на Наполеон биле преработени за да наликуваат на императорот Франц I. Двете царински згради поставени од страните на триумфалниот лак потекнуваат од 1838 година.<ref name="Pis33">Pisaroni, 33</ref> Поинаков архитектонски пристап бил применет кај Порта Ориентале, денешната [[Porta Venezia|Порта Венеција]], првично проектирана од Џузепе Пјермарини во 1787 година. Нејзините две царински згради биле завршени во 1828 година според проектот на [[Rodolfo Vantini|Родолфо Вантини]]. Нивната архитектура се одликува со три дорски портали на надворешните фасади, свртени кон поранешните градски бедеми. Во споредба со другите царински објекти во Милано, овие градби имаат поизразен монументален карактер и побогата декоративна обработка. Фасадите се украсени со статуи изработени од [[карарски мермер]] и барелјефи што прикажуваат сцени од историјата на Милано. Во создавањето на скулпторските украси учествувале повеќе истакнати уметници од тоа време, меѓу кои [[Pompeo Marchesi|Помпео Маркези]] и [[Gaetano Monti|Гаетано Монти]]. Во близина на Порта Венеција се наоѓа [[Porta Nuova (Milan)|Порта Нуова]], проектирана од архитектот [[Giuseppe Zanoia|Џузепе Заноја]] и завршена во 1812 година. Нејзиниот архитектонски изглед бил инспириран од античката римска [[Arch of Titus|Титова капија]], а двете царински простории биле вклучени во самата конструкција на триумфалниот лак. Поради употребата на песочник како главен градежен материјал, голем дел од првичните декоративни елементи со текот на времето претрпеле значителни оштетувања. Сепак, одредени скулпторски дела на [[Camillo Pacetti|Камило Пачети]] и [[Luigi Acquisti|Луиџи Аквисти]] останале добро зачувани. Во непосредна близина се наоѓа и [[Porta Garibaldi (Milan city gate)|Порта Гарибалди]], до 1860 година позната како Порта Комазина. Оваа едносводна порта била проектирана од [[Giacomo Moraglia|Џакомо Мораља]] во 1807 година, додека придружните царински згради биле додадени во 1836 година. Нејзините поскромни пропорции биле усогласени со околната урбана средина, бидејќи се наоѓала на завршетокот на кривулеста улица, која не овозможувала изградба на поголем монументален комплекс.<ref>Lanza, 134</ref><ref name="Pis31">Pisaroni, 31</ref><ref name="Pis312">Pisaroni, 31</ref> Значително повеличествен архитектонски изглед има [[Porta Ticinese|Порта Тичинезе]], завршена во 1817 година според проектот на Луиџи Кањола. Нејзината архитектура се одликува со едноставна, но монументална композиција, со симетрично обликувани фасади свртени кон градот и неговата околина. Главниот декоративен елемент претставува јонска [[Peristasis (architecture)|перистаза]], која поддржува триаголен тимпанон, изработен од розов гранит од Бавено. Изградбата започнала за време на француското владеење, а била довршена во периодот на австриската Реставрација, поради што проектот претрпел повеќе измени, слично како Арко дела Паче. Првично наречена Порта Маренго, во чест на [[Battle of Marengo|Битката кај Маренго]], подоцна го добила денешното име, придружено со натпис посветен на мирот меѓу народите. Друга значајна градска порта била Порта Верчелина, подоцна преименувана во Порта Магента, која била урната во 1885 година. Изградена во 1805 година според проектот на [[Luigi Canonica|Луиџи Каноника]], таа имала облик на едносводен триумфален лак, обрабен со два реда јонски столбови. Во 1859 година нејзината декорација била дополнета со барелјефи.<ref name="Pis56">Pisaroni, 56</ref><ref>Lanza, 11</ref><ref name="Pis56" /> == Неокласични области == Од средината на 18 век, Милано поминал низ темелна урбанистичка преобразба, која особено се одразила врз уличната мрежа. За време на австриското владеење се променило значењето на главните сообраќајни правци, што поттикнало реконструкција и исправување на голем број постојни кривулести улици. Воспоставувањето нови сообраќајни оски овозможило проширување на градот и формирање нови станбени и административни квартови, во кои биле изградени бројни објекти во неокласичен стил. Значителен дел од овие градби е зачуван до денес и претставува сведоштво за архитектонскиот и урбанистичкиот развој на Милано во овој период.<ref>[http://www.ilgiornale.it/milano/milano_rivoluzionaria/08-12-2008/articolo-id=312769-page=0-comments=1 Ferdinando Maffioli, "Milano la rivoluzionaria"], ''Il Giornale'' 8 December 2008. {{In lang|it}} Retrieved 24 August 2012.</ref> === Корсо ди Порта Ориентале === [[File:9039_-_Milano,_Corso_Venezia_-_Giovanni_Perego,_Palazzo_Saporiti_(1812)_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto_22-Apr-2007.jpg|десно|мини|300x300пкс| Фасада на Палацо Сапорити]] Областа најпогодена од неокласичните дела секако била областа околу Порта Ориентале. Покрај монументалните дела опишани погоре, многу приватни резиденции биле изградени во неокласичен стил. Главната улица низ областа, исто така наречена кварт Порта Ориентале, всушност била патот што ги поврзувал Милано и Виена. Сместен доста блиску до центарот на градот, со своите манастирски паркови и приватни градини, квартот стана популарен по новите згради во кои се сместуваа благородништвото на Милано. Првата зграда завршена во областа бил Палацо Сербелони. Симоне Кантони ја добила нарачката од познатото семејство Сербелони. Тој се одлучил за прилично воздржан стил, освен за централниот дел кој се состои од централен трем со парапет и џиновски јонски столбови, сите затворени во два пиластри што го одвојуваат монументалниот дел од фасадата на помалку декоративниот дел. Барелеф што прикажува епизоди од миланската историја ги дели горниот и долниот кат. Внатре, вреди да се спомене големата сала, украсена од Џокондо Албертоли и Џузепе Маџолини, која ја користел Наполеон кога бил во Милано, и балската сала украсена од Џулијано Трабелизи.<ref name="Pis37">Pisaroni 37</ref> Со поглед кон градините во близина на Палацо Сербелони и царинарниците се наоѓа уште еден совршен пример за неокласична резиденција, Палацо Сапорити. Нарачана од Гаетано Белони, менаџер на игралната соба во Скала, таа бил дизајнирана од Иноченцо Џусти. Зградата е типична неокласична резиденција. На приземјето, симетричната фасада е украсена со бугнато камен во розов гранит, додека на првиот кат има трем со јонски столбови од кои може да се гледаат паради на улицата подолу. Помеѓу првиот кат и таванот, има низа барелефи што прикажуваат сцени од историјата на Милано, додека самиот таван е крунисан со класични статуи на Dii Consentes, извајани од Помпео Маркези и Грацијазо Руска.<ref>Pisaroni, 35</ref> Други примери на неокласични резиденции се Палацо Бовара, дом на француската амбасада за време на Кисалпската Република и користен од [[Стендал]] за време на неговите долги престои во Милано, како и Палацо Амати на Виа дела Спига. На споредна улица од Корсо Венеција, може да се види претходно споменатата Вила Реале. === Област Дел Монте === [[File:20161101_Palazzo_Melzi_di_Cusano,_Milano.jpg|лево|мини| Палацо Мелци ди Кузано]] На почетокот на 19 век, подрачјето околу улицата Виа Монтенаполеоне, чиј развој датира уште од римскиот период, било познато како Дел Монте. Во согласност со новите архитектонски тенденции, оваа област постепено била модернизирана, а меѓу бројните градби особено се истакнувала палатата Мелци ди Кузано, изградена во 1830 година според проектот на инженерот Џовани Бареџи. Нејзината архитектура јасно ги одразува неокласичните принципи, со фасада инспирирана од палатата Сербелони на Симоне Кантони. Централниот дел се одликува со монументални јонски столбови што го опкружуваат малиот трем, над кој се издигаат ентаблатура и фронтон украсен со барелјефи. Просторот меѓу долните и горните прозорци е збогатен со релјефно дело на [[Gaetano Monti|Гаетано Монти]], кое ги прикажува подвизите на Франческо Сфорца. Во внатрешноста на палатата се зачувани неокласични медалјони со претстави на истакнати личности од периодот, како и свечена сала украсена со штуко-декорации и фрески со мотиви од историјата на Стариот Рим.<ref>Lanza, 174</ref><ref name="LV175">Lanza, 175</ref> Друг значаен пример на доцниот неокласицизам е [[Palazzo Taverna, Milan|Палацо Таверна]], завршена во 1835 година според проектот на [[Ferdinando Albertolli|Фердинандо Албертоли]]. Нејзиниот архитектонски распоред потсетува на Кралската вила и традиционалните селски резиденции, бидејќи централниот дел на зградата е повлечен од уличната линија, со што се оформува отворен двор свртен кон улицата. Главниот влез е нагласен со јонска колонада што поддржува парапет, додека страничните крила се украсени со високи пиластри, крунисани со триаголни тимпанони.<ref>Pisaroni, 46</ref> [[Palazzo Gavazzi|Палацо Гаваци]], проектирана во 1838 година од [[Luigi Clerichetti|Луиџи Клерикети]], претставува карактеристичен пример на станбената архитектура од периодот на Реставрацијата. За разлика од тогаш распространетата употреба на монументални декоративни елементи, нејзината фасада се одликува со различни архитектонски украси на секое ниво. Приземјето е обликувано со дорски столбови, додека на првиот и вториот кат се применети разновидни пиластри. Симетричната композиција е нагласена со централен портал, над кој четири јонски полустолбови го потпираат балконот на првиот кат. Палатата била и резиденција на италијанскиот мислител и политичар Карло Катанео.<ref name="LV1752">Lanza, 175</ref> === Corsia dei Giardini и околината === Сега наречена Виа Манцони, оваа улица била уште една артерија каде што биле завршени неокласичните резиденции откако блискиот театар Скала донел нов престиж во областа. Не помина долго време пред улицата да стане омилена кај благородништвото за изградба на нови домови. [[File:Brogi,_Giacomo_(1822-1881)_-_n._5992_-_Milano_-_Palazzo_Belgiojoso;_costruito_nel_1777_con_disegno_di_Piermarini.jpg|мини|300x300пкс| Стара фотографија од Палацо Белџојозо]] Не директно на улицата, туку на кратко растојание на една од споредните улички се наоѓа Палацо Белџојозо, едно од ремек-делата на миланската неокласична архитектура. Зградата е секако еден од најдобрите примери на неокласичните граѓански живеалишта и била сврталиште на миланските интелектуалци. Дизајнирана е во 1772 година од Џузепе Пјермарини, кој во овој случај го напуштил воздржаниот и строг стил на раниот неокласицизам, градејќи импозантна и високо декорирана вила која доминира на улицата. И овде, најраскошно украсениот дел од фасадата е малку испакнатиот централен дел со низа од четири џиновски столбови, ентаблатура и тимпанон ограден со пиластри. Приземјето е завршено со рустициран бугнато камен, а првиот кат, одделен од вториот со барелефи со хералдички симболи, има прозорци крунисани со венци и декоративни лајсни. Некои од собите сè уште имаат декорации од тој период, од кои најпознати се галеријата украсена со фрески од Мартин Кнолер и штуко од Џокондо Албертоли. Собата на Риналдо, исто така декорирана од Кнолер, е инспирирана од епската поема „ Ослободениот Ерусалим“ на [[Торквато Тасо]].<ref>Lanza, 156</ref> Наспроти Палацо Белџојозо, се наоѓа помалку импресивната Палацо Бесана чија паладијанска фасада се состои од осум јонски столбови. На Виа Манцони број 10, зградата [[Anguissola Antona Traversi|„Ангвисола Антона Траверси“]] изградена помеѓу 1775 и 1778 година со посебно внимание на внатрешната градина, наскоро сменила сопственици и во 1829 година екстериерот бил преработен од Луиџи Каноника, кој ѝ го дал финишот што го има и денес. Поукрасена од повеќето милански неокласични згради, фасадата се состои од коринтски пиластри што завршуваат со фриз со музички релјеф јасно инспириран од блиската Скала. Сепак, приземјето е обложено со мазни гранитни блокови.<ref>Lanza, 151</ref> Исто така на Виа Манцони, Палацо Брентани во Каноника има трезвена неокласична фасада со медалјони на славни Италијанци.<ref>Lanza, 149</ref> Построгиот Палацо Боромео д'Ада е од доцниот неокласичен период.<ref>Lanza, 170</ref> На продолжението на Виа Манцони, во старата Контрада дела Кавалчина, се наоѓа Палацо Мелци д'Ерил, некогаш позната по својата приватна градина, за која се вели дека била една од најубавите во Милано. Како резултат на последователните поделби, таа бил изгубена во 1930-тите.<ref>Lanza, 183</ref> === Corsia dei Servi и околината === Корсија деи Серви, сега Корсо Виторио Емануеле II, бил местото на значајни неокласични реновирања по Реставрацијата. Развојот бил главно приватен, иако беа регулирани од Комисијата Орнато. Денес, мал дел од улицата сè уште го задржува својот неокласичен изглед иако областа претрпе низа промени во текот на следниот век, конечно страдајќи од бомбардирања за време на Втората светска војна и последователна реконструкција. [[File:012MilanoFontanaPiermarini.JPG|лево|мини|300x300пкс| Фонтаната Пјермарини]] Прилично необичен настан во уметничкиот развој на Милано бил преработката на Пјацо дел'Антико Верзиере, пазарот на овошје, кој бил центриран околу изградбата на фонтана. Бил завршен во 1781 година од скулпторот Џузепе Франки според дизајн на Пјермарини со статуи на сирени и делфини.<ref>[http://www.100milano.com/acqua/135.html "Piazza Fontana"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121213204729/http://www.100milano.com/acqua/135.html|date=2012-12-13}}, ''Comune di Milano''. {{In lang|it}} Retrieved 28 August 2012.</ref> Чудно, но на плоштадот никогаш не му било дадено соодветно име, туку едноставно бил наречен Пјаца Фонтана (Плоштад на фонтаните). Плоштадот бил завршен со реконструкција на фасадата на Архиепископската палата во 1784 година, повторно доделена на Пјермарини. Задржувајќи го стариот портал дизајниран од Пелегрино Тибалди, тој едноставно додал квадратни прозорци, крунисани со триаголни тимпани на првиот кат, и додал нов цокле на приземјето, додека создал низа од жици на првиот кат.<ref name="Pis412">Pisaroni, 41</ref> Меѓу ретките преостанати неокласични резиденции е Палацо Тарсис изграден од Луиџи Клерикети помеѓу 1836 и 1838 година. Со приземје обложено со рустикален бугнато, првиот кат има трем од коринтски столбови, додека горниот кат, подоцна подигнат, претставува статуи од Помпео Маркези.<ref name="Pis41">Pisaroni, 41</ref> Улицата е исто така и местото на Сан Карло ал Корсо (Милано), кое е опишано подолу. Неговата изградба во 1839 година подоцна се сметаше дека се совпаѓа со крајот на неокласичниот период во Милано. == Религиозни згради == Како што веќе е објаснето, првите два неокласични периоди беа речиси целосно посветени на изградбата на секуларни згради. Религиозниот развој за време на владеењето на Марија Тереза и наполеонскиот период бил ограничен на измени во ентериерите на постојните цркви. Затоа, единствените значајни религиозни дела припаѓаат на фазата на реставрација, кога Виенскиот конгрес довел до зближување меѓу црквата и државата. Постојат две локации, секоја моделирана според два класични дизајни, едната базирана на правоаголен [[Старогрчки храм|грчки храм]] со трем, а другата со централен план инспириран од [[Пантеон (Рим)|Пантеонот]] во Рим. [[File:Facciata_San_Tomaso,_Milano.jpg|десно|мини|375x375пкс| Фасадата на Сан Томасо во Терамара]] Грчки пример е црквата Сан Томасо во Терамара, која постоела од 11 век, но чиј изглед бил целосно променет помеѓу 1825 и 1827 година. Фасадата е составена од трем од шест јонски столбови кои потпираат триаголен фронтон кој делумно крие полукружен прозорец.<ref>Pisaroni, 53</ref> Римскиот дизајн е оној на Сан Карло ал Корсо изграден во 1839 година од Карло Амати, најголемата црква во градот од тој период. Изградена според централно планиран дизајн, има типична фасада со фронтон-тимпанон со коринтски полустолбови и наизменични ниши и прозорци. Црквата е дел од плоштад обрабен со портали, настанат по рушењето на стариот манастир Санта Марија деи Серви. И покрај импозантниот изглед, дијаметарот е всушност малку помал од оној на Пантеонот, фактор што доведе до значителни критики кон архитектот. Ентериерите се богато декорирани во чист неокласичен стил со групи статуи од Помпео Маркези и фрески од Анџело Ингани. Импресивната полукружна купола има касетиран таван.<ref>Pisaroni, 40</ref> Црквата е последниот голем неокласичен проект во градот. Дури и додека зградата била завршена, веќе почнале да се појавуваат нови архитектонски стилови. На пример, [[Cristoforis Gallery|галеријата Кристофорис]] со својата фасада од стакло и ковано железо била завршена во 1832 година. Така, освен неколку помали еклектични дела, може да се каже дека Сан Карло ал Корсо е последниот неокласичен потфат во градот. Помалите дела ја вклучуваат црквата Сант Антонио Абате, фасадата и ентериерот на Сан Готардо ин Корте и, пред сè, фреските на Андреа Апијани во Санта Марија Пресо Сан Челсо.<ref name="lbc" /> == Нереализирани проекти == [[Податотека:Giovanni_Antonio_Antolini,_Foro_Buonaparte_(fronte_campagna).jpg|центар|рамка| Скицата на Антолини на планираниот кружен Форо Бонапарта.]] За време на вториот период на неокласицизам во Милано, архитектите биле задолжени да му го дадат на Милано изгледот на новите главни градови што се појавувале во Европа. Убедливо најамбициозниот проект бил Форо Бонапарта, планиран во 1801 година од Џовани Антолини.<ref>Dezzi Bardeschi, 60</ref> Инспирирани од [[Римски форум|Римскиот форум]] и од делата на францускиот архитект Клод Никола Леду, беа изготвени планови за развој во близина на [[Замок Сфорцеско (Милано)|замокот Сфорца,]] кој се состоеше од кружен плоштад со дијаметар од околу 500 метри, опкружен со административни згради, министерства, судови, бањи, театри, универзитети и музеи. Исто така, имало планови големи површини да бидат посветени на трговија, а продавниците да бидат поврзани преку систем од канали со градскиот Навиљи. Главната цел на амбициозниот проект бил да се премести центарот на градот од Пјаца дел Дуомо, тогаш опкружен со тесни средновековни улички, во новопланираниот Форо, кој на тој начин ќе стане центар на градскиот живот.<ref name="Art7483">La storia dell'arte, 748</ref> Оценети и изменети неколку пати од страна на посебна комисија, плановите конечно беа отфрлени поради самата грандиозност на проектот. Иако Наполеон цврсто стоел зад тоа, на крајот се сметало дека е премногу амбициозно за град со големина на Милано. Сепак, плановите на Форо Бонапарта не беа целосно напуштени: откако дизајнот на Антолини бил отфрлен, проектот му бил доверен на Луиџи Каноника, кој целосно го преработи за да го развие подрачјето, во суштина, за приватни резиденции.<ref name="Art7482">La storia dell'arte, 748</ref> Сепак, оригиналните планови на Антолини се сметале за еден од најважните потфати на неокласичната архитектура, толку многу што Форо Бонапарта наскоро го инспирирал полукружниот [[Плоштад дел Плебисцито|Пјаца дел Плебишито]] во Неапол со црквата Сан Франческо ди Паола.<ref>Giulio Carlo Argan and Bruno Contardi, "Storia dell'arte classica e italiana. Da Leonardo a Canova", 1983, Firenze, Sansoni, p. 409. {{In lang|it}}</ref> Покрај амбициозниот проект Форо Бонапарта, биле разработени и планови за значајна урбанистичка преобразба на подрачјето околу Корсо ди Порта Тичинезе. Проектот, доверен на архитектот Кањола во 1801 година, предвидувал изградба на [[Пропилеи|монументална порта]] на денешниот плоштад Пјаца XXIV Маџо, исправување на трасата на Корсо ди Порта Тичинезе, подигнување згради со аркади долж улицата и изградба на монументален мост над каналот. Сепак, поради сложеноста и обемноста на предвидените зафати, планот бил оценет како премногу тежок за реализација. Како резултат на тоа, единствениот остварен дел од проектот била преобликуваната [[Porta Ticinese|Порта Тичинезе]].<ref>La storia dell'arte, 751</ref> Меѓу нереализираните архитектонски проекти од овој период се вбројувале и плановите изработени од посебен комитет, во чиј состав биле архитектите Кањола и Каноника. Нивните предлози се засновале на принципите на раниот неокласицизам и биле насочени кон понатамошно урбанистичко уредување на градот. Истовремено, Академијата Брера организирала јавни архитектонски конкурси за изградба на сиропиталиште (1805), училиште (1806), покриен пазар (1808), уметничка галерија (1810), затвор (1811), јавни бањи (1812) и гробишта (1816). Сепак, по падот на Кралството Италија (1805–1814) и прекинот на започнатото урбанистичко планирање, овие проекти останале неостварени.<ref>La storia dell'arte, 752</ref> == Наводи == {{Наводи|30em}} == Библиографија == * Џани Мезаноте, ''Architettura neoclassica во Ломбардија'', 1966 година, Наполи, Edizioni Scientific Italiane {{In lang|it}} * Etienne Dalmasso, ''Milano Capitale Economica d'Italia'', 1972, Милано, Франко Анџели Едиторе {{In lang|it}} * Алдо Роси, ''Scritti scelti sull'architettura e la città 1956 – 1972'', 1975, Милано, Клуп * Алдо Роси, ''L'architettura della città'', 1978, Милано, Клуп {{In lang|it}} * Attila Lanza и Marilea Somarè, ''Milano ei suoi palazzi: porta Vercellina, Comasina e Nuova'', 1993, Vimercate, Libreria Meravigli editrice {{In lang|it}} * Micaela Pisaroni, ''Il neoclassicismo – Itinerari di Milano e Provincia'', 1999, Como, NodoLibri {{In lang|it}} * Џовани Курчио и Елизабет Киевен, ''Storia dell'architettura italiana – Il Settecento'', 2000 година, Милано, Електа Монадори {{In lang|it}} * Фернандо Мацока, Алесандро Морандоти и Енрико Коле, ''Милано Неокласика'', 2001 година, Милано, Лонганези и Ц. {{In lang|it}} * AA.VV, ''Touring Club Italiano: Guida d'Italia – Milano'' (TCI rosso), 2003, Touring Club Editore, Guide rosse d'Italia {{In lang|it}} * Марко Дези Бардески, ''Милано: architettura, città, paesaggi'', 2006, Милано, Mancosu Editore {{In lang|it}} * AA.VV, ''La storia dell'arte'', 2006, Милано, Електа Мондадори {{In lang|it}} {{Западни уметнички движења}} [[Категорија:Неокласична архитектура во Италија]] [[Категорија:Култура на Милано]] mu17ih9k7wmfny7t1v60zr4ddvo83q0 Конзервација и реставрација на слики 0 1405779 5651525 5646464 2026-10-30T11:25:02Z Тиверополник 1815 5651525 wikitext text/x-wiki [[File:The_'Ann'_off_Birkenhead_RMG_F9077-002.tiff|мини|300x300пкс| Слика во процес на реставрација]] '''Конзервацијата и реставрацијата на сликите''' — операција која ја вршат професионални [[Сликарски конзерватор|сликарски конзерватори]]. Сликите опфаќаат широк спектар на различни медиуми, материјали и нивните носачи (т.е. насликана површина направена од ткаенина, хартија, дрвена плоча, изработена табла или друго). Видовите сликарство вклучуваат [[ликовна уметност]] до украсни и функционални предмети, започнувајќи од акрил, фрески и маслени бои на различни површини, јајцева [[Темпера|темперна боја]] на панели и платно, сликање со лак, водени бои. Познавањето на материјалите на која било слика и нејзината поддршка овозможува соодветни практики за реставрација и конзервација. Сите компоненти на сликата ќе реагираат различно на околината и ќе влијаат на уметничкото дело како целина. <ref name="Chin2017">{{Наведена мрежна страница|url=http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170601|title=Know Your Paintings – Structure, Materials and Aspects of Deterioration – Canadian Conservation Institute (CCI) Notes 10/17|last=Government of Canada|last2=Canadian Heritage|work=canada.pch.gc.ca|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170410214754/http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170601|archive-date=10 April 2017|accessdate=10 April 2017|last3=Canadian Conservation Institute}}</ref> Овие материјални компоненти, заедно со грижата за колекциите (исто така позната како превентивна конзервација), ќе ја одредат долговечноста на сликата. <ref>{{Наведена книга|title=The Winterthur Guide to Caring for Your Collection|last=Bockrath|first=Mark F.|publisher=The Henry Francis Du Pont Winterthur Museum, Inc.|year=2000|isbn=978-0-912724-52-2}}</ref> Првите чекори кон конзервација и реставрација се проследени преку превентивната конзервација, потоа следува активна реставрација имајќи ја предвид намерата на уметникот. == Основна нега == Типичните традиционални слики изработени со маслени бои, акрилни бои и многу други видови бои се состојат од различни материјали, почнувајќи од слоевите боја до материјалите од кои се изработени нивните носачи. Секој од овие материјали бара посебна грижа при ракувањето, изложувањето, складирањето, примената на дополнителни заштитни мерки и одржувањето на општите услови во околината. Обезбедувањето соодветна грижа за секој од овие материјали овозможува да се заштити целокупната состојба на сликата.<ref name="Chin2016">{{cite web|author1=Government of Canada|author2=Canadian Heritage|author3=Canadian Conservation Institute|title=Basic care – Paintings|url=http://www.canada.pch.gc.ca/eng/1454443139795|website=www.canada.pch.gc.ca|access-date=10 April 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170410220201/http://www.canada.pch.gc.ca/eng/1454443139795|archive-date=10 April 2017|url-status=dead}}</ref> === Позадински заштитни плочи === Примената на добри заштитни мерки, како што е прицврстувањето цврста задна плоча на слика на платно, обезбедува повеќекратна заштита. Таа ги намалува последиците од брзите промени на релативната влажност околу сликата, обезбедува одредена заштита од притисок или непосреден контакт со задната страна на платното и ја штити сликата од вибрации предизвикани при ракување или преместување.<ref name=Chin2016 /> Задните заштитни плочи служат и за заштита од прашина и нечистотија, пукнатини и деформации предизвикани при ракување, како и од активноста на инсектите. Меѓу најчесто употребуваните видови задни заштитни плочи се плочите со јадро од пена, конзерваторските картони, картонот за паспарту, обичниот картон и дебелиот картон, коропластот, брановидните пластични плочи, акрилните плочи, миларата и ткаенината.<ref>{{cite web|date = 23 January 2023|title= Backing Boards |editor-first=M.|editor-last= Gridley|url= http://www.conservation-wiki.com/wiki/Backing_Boards|website = MediaWiki}}</ref> === Врамување === Рамките околу сликите не служат само за естетски цели. Тие се користат и за заштита на почувствителните делови на сликата при рачно ракување, а го намалуваат и ризикот од оштетување доколку сликата падне.<ref name=Chin2016 /> Постојат и специјалисти кои се занимаваат со конзервација и реставрација на рамки за слики. === Ракување и преместување === При преместувањето, предметите се изложени на значително поголем ризик од оштетување отколку кога се изложени или складирани. Секогаш кога е потребно да се пренесе уметничко дело, се применуваат одредени техники и се користи специјална опрема. Овие техники и опрема вклучуваат употреба на подлоги за подигнување и превозни колички; преместување мали и кршливи предмети на колички наместо нивно носење со раце; подигнување на предметите од долната страна, фаќајќи ги за нивниот најцврст дел; како и посветување дополнително време и внимание при работа на скали или скалишта.<ref>Swain, L. (2010). Museum registration methods 5th edition. Washington, DC: The AAM Press, pg. 298.</ref> Во многу случаи се носат ракавици за да се заштити уметничкото дело од нечистотијата или маснотиите што може да се наоѓаат на рацете на конзерваторот или лицето што ракува со предметот. При ракување конкретно со слики на платно, никогаш не треба да се претпоставува дека рамката е стабилна и цврсто прицврстена. Сликата не треба да се подигнува или носи за подрамката, ниту прстите треба да се вметнуваат меѓу подрамката и платното.<ref>Neilson, D. (2010). Museum registration methods 5th edition. Washington, DC: The AAM Press, pg. 212.</ref> === Изложување и складирање === Се проценува дека недостигот од соодветно редовно одржување и грижа е причина за 95 проценти од конзерваторските интервенции, додека преостанатите 5 проценти се резултат на неправилно ракување со предметите.<ref>Fisher, G. (2010). Museum registration methods 5th edition. Washington, DC: The AAM Press, pg. 286.</ref> При разработувањето методи за изложување и складирање на уметничките дела, треба да се земат предвид прашањата поврзани со релативната влажност, температурата, светлината, загадувачките материи и штетниците. Треба да се земат предвид и местоположбата и видовите складишни единици. Складишните простории треба да се наоѓаат подалеку од цевководи и системи за греење, како и надвор од областите во кои постои веројатност од поплавување и натрупување прашина и нечистотија. Складишните единици треба да бидат цврсти, приспособливи за проширување на збирките, така што предметите од сите големини ќе можат безбедно да се складираат. Треба да бидат изработени од материјали што нема да предизвикаат оштетување на сликите (на пример, метални полици) и да немаат испакнати делови од оковот или потпорите.<ref name=Bachmann1992 /> == Причини за пропаѓање == {{multiple image | total_width = 250 | align = left | perrow = 1/1 | image1=Damage to painting from label-Front.jpg | image2=Damage to painting from label-Back.jpg | footer = Оштетување предизвикано од етикета на задната страна на сликата }} Влагата, топлината, светлината, загадувачките материи и штетниците можат постепено или ненадејно да предизвикаат оштетување на сликата. Неисцрпниот список на фактори што предизвикуваат пропаѓање, а кои на различни начини влијаат врз сите составни делови на сликата, ги вклучува: ``` * '''Несреќи''' * '''Вандализам / сквернавење / иконоборство''' – Луѓето оштетувале или уништувале уметнички дела за време на војна и во мирновременски услови. На пример, за време на ирачката инвазија на Кувајт, Садам Хусеин оштетувал згради и уметнички дела.<ref>{{Cite web |title='In a day, a city can be destroyed': Kuwait artists remember the Iraq invasion |url=https://www.middleeasteye.net/discover/kuwait-iraq-gulf-war-invasion-artists-remember |access-date=2024-08-09 |website=Middle East Eye |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1991-03-11 |title=In 7 Months, Iraqis Stole 'the Very Soul' of Kuwait : Culture: Museums were looted, zoo animals were killed. And what wasn't taken was destroyed. |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-03-11-mn-145-story.html |access-date=2024-08-09 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite magazine |title=The Rape and Rescue of Kuwaiti City |url=https://newrepublic.com/article/76724/rape-rescue-kuwait-iraq-saddam-hussein |access-date=2024-08-09 |magazine=The New Republic |issn=0028-6583}}</ref> Друг пример било уништувањето слики од страна на политички активисти.<ref>{{Cite news |last=Gayle |first=Damien |date=2022-10-14 |title=Just Stop Oil activists throw soup at Van Gogh's Sunflowers |url=https://www.theguardian.com/environment/2022/oct/14/just-stop-oil-activists-throw-soup-at-van-goghs-sunflowers |access-date=2024-08-09 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> * '''Внатрешни хемиски процеси на деградација / застареност и некомпатибилност на материјалите''' * '''Мувла''' * '''Релативна влажност и температура''' – Премногу ниската или превисоката [[релативна влажност]] (RH), како и брзите промени на релативната влажност, можат да ги оштетат сликите. Според Канадскиот институт за конзервација, постојат четири видови несоодветна релативна влажност: влажност над 75% RH, релативна влажност над или под критичната вредност за конкретниот предмет, релативна влажност над 0% и колебања на релативната влажност.<ref>{{cite web|last= Michalski|first= S.|date = 29 June 2017|title= Agent of Deterioration: Incorrect Relative Humidity|url= http://canada.pch.gc.ca/eng/1444925238726 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712183045/http://canada.pch.gc.ca/eng/1444925238726 |archive-date=12 July 2017 |website = Canada.ca}}</ref> „Општоприфатените стандарди за температура и релативна влажност за повеќето музејски предмети и артефакти изнесуваат 65–70 °F (18–21 °C) при релативна влажност од 47–55%.“ Најдобар метод за контрола на околината е употребата на централизиран систем за контрола на климата или систем [[HVAC]], во кој влезниот воздух се навлажнува и прочистува, се загрева или лади, се приспособува на конкретни услови, а потоа се внесува во складишниот простор. Соодветна алтернатива е локализиран систем за контрола на климата, во кој клима-уредите го ладат воздухот и апсорбираат дел од неговата влага, истовремено филтрирајќи ги крупните честички. Тие не го кондиционираат воздухот, ниту ги филтрираат загадувачките материи во воздухот.<ref name="Bachmann1992">{{cite book|last1=Bachmann|first1=K|title=Conservation Concerns: A guide for collectors and curators|url=https://archive.org/details/conservationconc00kons|url-access=registration|date=1992|publisher=Smithsonian Press|location=Washington D.C.|isbn=9781560981749}}</ref> * '''Светлина''' – И видливата и [[ултравиолетово зрачење|ултравиолетовата светлина]] можат да ги оштетат сликите, особено органските материјали како хартијата, ткаенината, дрвото, кожата и обоените површини. „Нестабилните бои и пигменти што се користат во боите на крајот ја менуваат бојата при изложување на ултравиолетова светлина. Избледувањето на [[пигмент]]ите и боите во сликите влијае врз рамнотежата на боите на прикажаната слика.“<ref name="SMCI">{{cite web|last1=|title=Caring for Your Paintings|url=https://www.si.edu/mci/english/learn_more/taking_care/care_painting.html|website=Smithsonian Museum Conservation Institute|access-date=|archive-url = https://web.archive.org/web/20171008092719/https://www.si.edu/mci/english/learn_more/taking_care/care_painting.html|archive-date = 8 October 2017}}</ref> Оштетувањето предизвикано од изложување на природна и вештачка светлина може да се намали со изложување на сликите надвор од директната сончева светлина, употреба на ролетни, завеси и други средства за засенчување, поставување филтри на блиските прозорци, инсталирање регулатори на јачината на светлината и соодветни светилки, како и со изложување на сликите на безбедно растојание од изворите на светлина за да се ограничи изложеноста на топлина.<ref>Landrey, G., & Hoag, R. (2009). The Winterthur Guide to Caring for Your Collection. University Press of New England.</ref> * '''[[Загадување на воздухот|Загадувачки материи во воздухот]]''' – потекнуваат од атмосферски извори (озон, [[водород сулфид]], [[сулфур диоксид]], саѓи и соли) или од производи, предмети и луѓе што испуштаат загадувачки материи (гасови на база на сулфур, органски киселини, влакненца и кожни лушпички). Нивните последици можат да вклучуваат закиселување на хартијата, корозија на металите, промена на бојата на средствата за боење и создавање површински наслаги на предметите на база на калциум. * '''Загадувачки материи пренесени преку контакт''' – пластификатори од ПВЦ, сулфурни соединенија од природна гума, материи што оставаат дамки од дрво, вискозни соединенија од стара полиуретанска пена, масни киселини од луѓе или мрсни предмети и импрегнирани остатоци од средства за чистење. Последиците од овие загадувачки материи можат да вклучуваат промена на бојата или корозија на површината на сликата. * '''Внатрешни загадувачки материи''' – сложени предмети што содржат соединенија штетни за други делови од самиот предмет. Последиците од овие загадувачки материи вклучуваат пропаѓање на предметот, закиселување, промена на бојата или појава на дамки на предметот, како и забрзување на процесите на деградација предизвикани од кислород, водена пареа или други загадувачки материи.<ref>{{cite web|publisher = Government of Canada|website= Canadian Conservation Institute|date=22 July 2016|title= Agent of Deterioration: Pollutants|url= http://canada.pch.gc.ca/eng/1444924955238#pollu7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170905045550/http://canada.pch.gc.ca/eng/1444924955238#pollu7 |archive-date=5 September 2017 |first = Jean |last=Tétreault}}</ref> * '''[[Штетник (организам)|Штетници]] како глодари и инсекти''' – можат значително да ги оштетат уметничките дела. Превентивните мерки за заштита на сликите од штетници вклучуваат подобрување на градежните конструкции за да се спречи нивното навлегување, поставување подобри ормари со добро заптивање, подобра контрола на температурата и влажноста во просториите за збирките и складирање, отстранување на храната и другите органски материјали од просториите во кои се чуваат збирките, како и третирање на појавите на штетници.<ref name=SMCI /> Материјалите што најчесто ги оштетуваат штетниците се природните влакна, дрвото, хартијата, скробните лепила и темпера боите со јајце.<ref name=Bachmann1992 /> == Препорачани услови во околината и можни оштетувања == {| class="wikitable" |- ! Материјали !! Препорачани нивоа на релативна влажност !! Потенцијални оштетувања !! Препорачани нивоа на осветлување !! Потенцијални оштетувања !! Препорачани температурни нивоа !! Потенцијални оштетувања |- | Акрил<ref>Government of Canada; Canadian Heritage; Canadian Conservation Institute. (18 April 2016). Environmental and Display Guidelines for Paintings. Retrieved 8 April 2017, from http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170465 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826232652/http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170465 |date=26 August 2017 }}</ref> || 40–60% || Ниската влажност предизвикува искривување и расцепување, а високата влажност предизвикува набирање, провиснување и бранување || макс. 50 [[Лукс|lx]] || Трајни промени во пигментот, сушење на бојата и појава на пукнатини и лупење на бојата || 65&nbsp;°F–70&nbsp;°F || Високите температури ја омекнуваат сликата и овозможуваат нечистотијата да се залепи на површината. Ниските температури предизвикуваат сликите да станат кршливи. |- | Платно || 50 ± 10% || Лесно се собира прашина || макс. 200 lx || || 68&nbsp;°F ± 2° || Лесно се собира прашина<ref name=SouthEast /> |- | Керамика<ref name="Winterthur2000">{{cite book|last1=Henry Francis Du Pont Winterthur Museum|title=The Winterthur Guide to Caring for Your Collections|publisher=University Press of New England|location=Delaware}}</ref> || 50% ± 5% || Може да дојде до појава на капки и ситни пукнатини или || макс. 300 || Некои видови стакло може да добијат виолетова боја поради соларизација || 68&nbsp;°F ± 3° || Предизвикува ширење и собирање, што може да доведе до кршење или појава на пукнатини.<ref name="CCI2017">{{cite web|last1=Government of Canada; Canadian Heritage; Canadian Conservation Institute|title=Care of Ceramics and Glass|url=http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170205|website=Canadian Conservation Institute|access-date=10 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170410214231/http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170205|archive-date=10 April 2017|url-status=dead}}</ref> |- | Ткаенини/текстил || 40–50% || Мувла и габи, зголемена активност на инсекти || макс. 50 lx || Избледување на боите на ткаенината, ткаенината станува кршлива || 55&nbsp;°F–68&nbsp;°F || Термичко разградување<ref name=Bachmann1992 /> |- | Емајл || 50 ± 10% || Чувствителност на висока температура || макс. 300 lx || Прекумерната светлина создава топлина и предизвикува оштетувања || 68&nbsp;°F ± 2° || Чувствителност на висока температура<ref name=SouthEast /> |- | Енкаустика || 50 ± 5% || Термопластичност или кршливост || макс. 200 lx || Создавање премногу или премалку топлина, што предизвикува деформација или кршливост || 68&nbsp;°F ± 2° || Термопластичност или кршливост<ref name=SouthEast /> |- | Стакло<ref name=Winterthur2000 /> || 50% ± 5% или 40–45% за стакло што испушта капки || Одвојување и лупење на бојата || макс. 300 lx || Обично не е чувствително на светлина, но слојот на бојата може да биде засегнат || 68&nbsp;°F ± 3° || Хемиското и физичкото оштетување може да се влошат поради температурни колебања<ref name=CCI2017 /> |- | Слонова коска<ref name="CCI2016">{{cite web|last1=Government of Canada; Canadian Heritage; Canadian Conservation Institute|title=Care of Paintings on Ivory, Meta and Glass|url=http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170573|website=Canadian Conservation Institute|access-date=10 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170713052856/http://canada.pch.gc.ca/eng/1439925170573|archive-date=13 July 2017|url-status=dead}}</ref> || 35–55%<ref name=Winterthur2000 /> || Високата влажност предизвикува искривување, расцепување, бранување или појава на вдлабнатини. Ниската влажност предизвикува слоновата коска да стане кршлива || макс. 50 lx || Избледување на пигментните бои || 65&nbsp;°F–70&nbsp;°F || Искривување и пукање, лупење на бојата |- | Слики со лак<ref name="Ward2008">{{cite book|last1=Ward|first1=G|title=The Grove Encyclopedia of Materials and Techniques in Art|date=2008|publisher=Oxford University Oress|location=New York}}</ref> ||55–60%|| |Разградување поради кислород, собирање и внатрешен напон; заматување, избелување и создавање соли || макс. 150 lx || Избледување и промена на бојата || 68&nbsp;°F || Промени на бојата на површината на лакот, губење на еластичноста и цврстината |- | Метал<ref name=Winterthur2000 /> || 40–50%<ref name=CCI2016 /> || Колку е пониска релативната влажност, толку е помала можноста за корозија, но бојата може да стане кршлива || макс. 300 lx || Зголемената топлина од светлината предизвикува омекнување на бојата || 68&nbsp;°F ± 2° || Високата температура ја омекнува бојата. Ниската температура ја прави бојата кршлива. |- | Маслена боја<ref>{{cite web|url=https://www.thehenryford.org/docs/default-source/default-document-library/the-henry-ford-oil-paintings-conservation.pdf?sfvrsn=2|title=The Care and Preservation of Oil Paintings|last=Fahey|first=M.|date=2016|access-date=8 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160728172350/https://www.thehenryford.org/docs/default-source/default-document-library/the-henry-ford-oil-paintings-conservation.pdf?sfvrsn=2|archive-date=2016-07-28|url-status=dead}}</ref> ||40–45% или 45–45%|| Ширење и собирање на сликата; дрвото и ткаенината впиваат влага или се собираат; бојата пука и се лупи или провиснува || макс. 200 lx || Избледување или потемнување на сликата || 65&nbsp;°F–70&nbsp;°F или 70&nbsp;°F–75&nbsp;°F || Ширење и собирање на сликата |- | Пастел || 50 ± 10% || || макс. 50 lx || Пример || 68&nbsp;°F ± 2° || |- | Хартија<ref name=Winterthur2000 /> || 40–50% || Промена на бојата, деформација на рамната површина, набирање, микробиолошки напади, зголемено присуство на инсекти || макс. 50 lx || Промена на бојата, избледување на пигментите || 68&nbsp;°F–70&nbsp;°F || Разградување на целулозата, намалување на очекуваниот век на траење. |- | Слики на свитоци/паравани || 50–60% || Мувла, физичка деформација и кршливост || макс. 50 lx<ref name=Bachmann1992 /> || Избледување на боите, физичко оштетување на свилата и другите органски материјали || 65–70&nbsp;°F || Физичка деформација и кршливост<ref name="Williamstownart">{{cite web|title=Preservation Strategies for East Asian Painting|url=http://www.williamstownart.org/techbulletins/images/WACC%20Care%20of%20Asian%20Paintings.pdf|last1=Paisley|first1=Leslie|last2=Malkin|first2=Amanda|date=Spring 2009|website=Williamstownart.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724093121/http://www.williamstownart.org/techbulletins/images/WACC%20Care%20of%20Asian%20Paintings.pdf|archive-date=24 July 2018|access-date=13 April 2020}}</ref> |- | Акварел и гваш|| 50 ± 5% || Сврзувачкото средство во бојата може да стане ронливо<ref name=SouthEast /> || макс. 50 lx || Избледување и промена на бојата || 68&nbsp;°F ± 2° || Разградување на сврзувачкото средство |- | Дрво || 45–50%<ref>{{cite web|url=https://www.iiconservation.org/sites/default/files/news/attachments/6668-iic-itcc_2015_ppt_temperature_and_relative_humidity_mikkel_scharff.pdf|title=Temperature and Relative Humidity: Agents of Deterioration|last1=Scharff|first1=M.|last2=Staniforth|first2=S.|date=22 September 2015|access-date=9 April 2017}}</ref> || Искривување, пукање, собирање, набабрување || макс. 200 lx || Високите нивоа на осветлување може да ја зголемат температурата, предизвикувајќи искривување, пукање и собирање || 20&nbsp;°F ± 2°<ref name="SouthEast">{{cite web|author=Southeast Conservation and Restoration|title=Recommended Environmental Conditions for Museum Objects|url=http://www.southeastconservation.com.au/conditions.html|website=Southeast Conservation and Restoration|access-date=10 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504232911/http://www.southeastconservation.com.au/conditions.html|archive-date=4 May 2017|url-status=dead}}</ref> || Искривување, пукање, собирање, набабрување |} == Сликарски техники и превентивна конзервација == === Акрилни слики === [[File:Buddha Plays Monk 6 (single).jpg|thumb|Буда си игра со монахот бр. 6 (единечна слика), дело на [[Питер Вејн Луис]]. Акрилна боја на ленено платно.]] [[Acrylic paint|Акрилните слики]] се појавиле во 1950-тите години, а материјалот се разликувал од маслената боја по хемиските и физичките својства. Во акрилното сликарство се користеле два вида акрилни бои: бои на база на растворувачи и бои на база на вода. Акрилните бои на база на растворувачи се растворливи во минерални разредувачи, а акрилните бои на база на вода се растворливи во вода. Акрилната боја се разликува од маслената боја и по краткото време на сушење и по начинот на кој се сушела. Акрилната боја може да се исуши за само триесет минути, а се суши со испарување на растворувачот или водата.<ref>{{cite web|last1=Smithsonian Museum Conservation Institute|title=Care of Acrylic Paintings|url=http://www.si.edu/mci/english/learn_more/taking_care/acrylic_paintings.html|website=Smithsonian Museum Conservation Institute|access-date=12 April 2017}}</ref> ; Превентивна конзервација Акрилните слики барат внимателна превентивна заштита. Поради меката природа на бојата, таа привлекува и задржува нечистотија и остатоци, што го отежнува чистењето и со текот на времето доведува до потемнување на боите. Поради својствата на акрилната боја, лаковите ги намалувале горните слоеви на бојата и влијаеле врз живоста на боите. Акрилните слики требало да се чуваат на чисто место, без прашина и топлина; најдобро е температурата да биде под собната, бидејќи тоа го намалува понатамошното омекнување на горниот слој на бојата. Изложувањето на акрилните слики на температури блиску до нулата предизвикува штетно пукање. Акрилната боја е многу подложна на развој на мувла. Ова претставува сè поголема загриженост за уметниците и конзерваторите, бидејќи нејзиното отстранување предизвикува одреден степен на оштетување на оригиналната боја. ; Методи на конзервација и реставрација Превентивната заштита се сметала за најдобар метод на конзервација. Сепак, по повеќе од една деценија истражувања, конзерваторите подобро ги разбирале ризиците од набабрување, извлекување на состојките и промени на сјајот поврзани со постапките за чистење на површината. Се развивале системи за влажно чистење за да се намалат ризиците поврзани со чистењето на акрилните бои.<ref>{{cite journal|last1=Ormsby|first1=Bronwyn|title=Artists' acrylic emulsion paints: materials, meaning and conservation treatment options|journal=AICCM Bulletin|date=2013|volume=34|issue=1|pages=57–65|doi=10.1179/bac.2013.34.1.007|s2cid=136612870 }}</ref> === Слики со црна светлина или флуоресцентни/светлечки слики === Бојата што свети под црна светлина или светлечката боја обично се состои од флуоресцентни бои измешани во бојата за сликање. Овие бои не се обични бои, туку пигмент што е пренесен во носач или смола. Токму овој пигмент предизвикува сјај кога бил изложен на ултравиолетова светлина. Овој сјај или светлина се создаваат од енергијата што се ослободува од пигментот. Иако слоевите флуоресцентна боја ја одразуваат светлината, со текот на времето слојот на бојата потемнува, а флуоресценцијата се намалува.<ref name="Winter2010">{{cite journal|last1=Winter|first1=Stefanie De Winter|title=Conservation problems with paintings containing fluorescent layers of paint|url=http://ceroart.revues.org/1659#tocto1n9|journal=Ceroart|year=2010|issue=EGG 1|doi=10.4000/ceroart.1659|access-date=12 April 2017|doi-access=free}}</ref> ; Превентивна конзервација Интензитетот на флуоресцентните бои може да се намали прилично брзо, што им ја отежнува грижата на конзерваторите. Тоа се случува затоа што средството за осветлување, измешано со бојата, не е стабилно. Некои флуоресцентни слики можат да се изложуваат само во темнина, со УВ-светилки. Овие барања може да го отежнат изборот на соодветно осветлување, изложбен простор и простор за складирање при превентивната конзервација. За флуоресцентните слики изложени во темни простории со УВ-светилки се препорачува автоматски систем за осветлување.<ref name=Winter2010 /> ; Методи на конзервација и реставрација При конзервацијата мора да се утврди староста на флуоресцентните пигменти за да се избере пигмент со што посоодветно совпаѓање за ретуширање. Сликата може да го изгуби својот ефект под УВ-светлина ако ретушите и пополнувањата не се совпаѓаат доволно добро и се премногу светли или премногу темни.<ref name=Winter2010 /> === Јајчена темпера === [[File:APOSTLES PHILIP AND JACOB APOSTLES Philip and JACOB.jpg|thumb|upright=0.8|Апостолите Филип и Јаков. XVIII век. Јајчена темпера на дрво. Пред конзервацијата и по неа.]] Јајчената [[темпера]] се состои од жолчка од јајце, вода и пигмент. Овие состојки се мешат за да се добие густа паста што брзо се суши, но мож да поминат шест до дванаесет месеци пред целосно да се стврдне. Брзото сушење на јајчената темпера го отежнува исправувањето или преработувањето на сликата.<ref>Art Conservation at the University of Delaware : Egg Tempera. (n.d.). Retrieved 5 April 2017, from http://artconsweb-002.art-sci.udel.edu/about/kress/historic-materials-technical-terms/egg-tempera {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170413153114/http://artconsweb-002.art-sci.udel.edu/about/kress/historic-materials-technical-terms/egg-tempera |date=13 April 2017 }}</ref> ; Превентивна конзервација Сликите изработени со темпера имаат исти проблеми со состојбата и конзервацијата како и другите сликарски техники. Меѓу нив се промените на делото предизвикани од нестабилни пигменти и пигменти што лесно избледуваат. Стареењето на носачот и подлогата на сликата влијае и врз слојот на бојата. На пример, во подлогата од гесо може да се појават пукнатини поради кршливоста и движењето на носачот, кои потоа стануваат видливи во слојот на бојата.<ref name=Ward2008 /> Со текот на времето, на температа може да се појават пукнатини видливи со голо око, како и лупење предизвикано од воздушни меурчиња. Се смета дека сликите со темпера се поотпорни на материјалите што вообичаено се користеле при чистењето. Сепак, тие се подложни на абразија при рутинско бришење прашина, миење и отстранување на старите слоеви лак.<ref name=Ward2008 /> ; Методи на конзервација и реставрација Површините на бојата кај многу слики со темпера се истрошени, најверојатно поради рутинско бришење прашина и чистење. Не е јасно како првично биле лакирани сликите со темпера, поради потребата од примена на чувствителни аналитички методи. Современите слики со темпера речиси секогаш се без лак и се поподложни на напади од мувла.<ref name=Ward2008 /> === Емајл === Емајловите бои кои не треба да се мешаат со стаклест емајл, се бои на база на нитроцелулоза, првично наменети за комерцијална употреба, но се користат и во уметнички слики на автори како [[Џексон Полок]] и [[Пабло Пикасо]]. Боите се на база на масло, латекс, алкидни смоли или вода. Овие бои брзо се сушат и по сушењето добиваат сјајна површина.<ref>Learner, T. J. (2005). Analysis of modern paints. Los Angeles, CA: Getty Conservation Institute.</ref> ; Превентивна конзервација Како и сите сликарски техники, емајлот е подложен на оштетувања поради неправилно ракување и влијанија од околината. На пример, сликата ''Мурал'' на Џексон Полок е преместувана неколкупати, при што веројатно секојпат е свиткувана и повторно одвиткувана. Овие преместувања можеби влијаеле врз нејзината состојба. Бојата се лупела, а оригиналната носечка рамка ослабнала, поради што сликата забележливо провиснала.<ref name="Getty">{{cite web|last1=Abraham|first1=Melissa|title=Getty Completes Conservation of Jackson Pollock's Milestone Painting Mural|url=http://news.getty.edu/press-materials/press-releases/jackson-pollock-mural.print|website=Getty|access-date=13 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414000758/http://news.getty.edu/press-materials/press-releases/jackson-pollock-mural.print|archive-date=14 April 2017|url-status=dead}}</ref> Друга слика на Џексон Полок, ''Echo'', пожолтела во горниот дел на платното поради силното осветлување во музејот. ; Методи на конзервација и реставрација Конзерваторските третмани можат да вклучуваат прицврстување подлога на задната страна на платното со восочно-смолеста смеса, замена на оригиналната носечка рамка на сликата и нанесување лак. Кај сликата ''Echo'' на Џексон Полок, биле користени растворувачи за отстранување на тенок слој од површината на платното, со цел да се изедначи бојата на делото.<ref name="Emily2016">{{cite web|last1=Domanico|first1=Emily|title=Treatment of Echo - Jackson Pollock Project|url=https://conservingart.wordpress.com/category/jackson-pollock-series/|website=Conserving Art - A look at art and object conservation|date=7 May 2016 |access-date=13 April 2017}}</ref> === Енкаустика === [[File:Mummy portrait of a girl, AD 120-150, Roman Egypt, wax encaustic painting on sycamore wood, Liebieghaus, Frankfurt am Main (14304151412).jpg|thumb|right|upright=0.8|Портрет на девојка во мумија, 120–150 година од н.е., римски Египет, восочна енкаустична слика на дрво од сикомора]] [[Енкаустика|Енкаустиката]] е сликарска техника при која суви пигменти се мешат со врел пчелин восок, а потоа смесата се нанесува на површината на носач, како што се дрво или платно. Завршената слика се доработува со извор на топлина, со кој повторно се загрева површината за да се спојат нанесените слоеви. Кај енкаустичните слики не е потребен лак; тие се отпорни на влага и не пожолтуват.<ref name=Ward2008 /> ; Превентивна конзервација Енкаустичните слики се сметаат за многу издржливи. Сепак, восоците што се користат во енкаустичните бои може да омекнат или да се стопат над одредени температури. Тоа може да предизвика лизгање или одвојување на горните слоеви и да доведе до неповратно оштетување.<ref name="CCItemp">{{cite web|last1=Government of Canada; Canadian Heritage; Canadian Conservation Institute|title=Agent of Deterioration: Incorrect temperature|url=http://canada.pch.gc.ca/eng/1444925073140|website=Canadian Conservation Institute|access-date=13 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413235200/http://canada.pch.gc.ca/eng/1444925073140|archive-date=13 April 2017|url-status=dead}}</ref> Контролирањето на светлината, температурата и влажноста може да спречи појава на ваков вид оштетувања. ; Методи на конзервација и реставрација Површинското чистење на енкаустичните слики обично може да се изврши со дестилирана вода и тампони. За посложено чистење може да се користат раствори од пчелин восок и јаглерод тетрахлорид. Еден од најголемите предизвици при третманот на енкаустичните слики е препознавањето на различните видови восок што се користени, за да се утврдат соодветните методи на третман. Инфрацрвената фотографија и гасната хроматографија може да се користат за идентификување на различните видови восок.<ref name=Ward2008 /> === Фрески === [[File:IMG 6171 - MI - Sant'Eustorgio - Sottocoro - Restauratrice - Foto Giovanni Dall'Orto - 1-Mar-2007.jpg|thumb|left|upright=0.8|Реставраторка ги пополнува празнините во оштетените фрески во криптата на црквата „Свети Евсторгиј“ во Милано, Италија]] [[Фреска|Фреските]] се видови ѕидни слики кај кои пигментот се нанесува директно врз свеж слој варов малтер. Овие слики се подложни на оштетувања предизвикани од вандализам, текот на времето, влијанијата од околината и климатските промени.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.britannica.com/art/art-conservation-and-restoration/Paintings|title=Art conservation and restoration|last=Larson|first=J.H.|date=2016|website=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopedia Britannic, Inc.}}</ref> Фреските, како и повеќето дела од културното наследство, имаат посебни климатски параметри за нивно зачувување. Влажноста и оштетувањата предизвикани од вода доведуваат до развој на мувла. Мувлата ''[[Aspergillus versicolor]]'' може да се прошири на фреските и ефикасно да ги искористува хранливите материи, предизвикувајќи промена на бојата на пигментите и одвојување на ѕидната површина поради гниење.<ref>{{Cite book|title=An Overview of the Genus Aspergillus (PDF). Aspergillus: Molecular Biology and Genomics|last=Bennett|first=JW|publisher=Caister Academic Press|year=2010|isbn=978-1-904455-53-0}}</ref> ; Превентивна конзервација Во идеални услови, зградите со фрески би биле опремени со централно климатизирање и можност за регулирање на влажноста, за сликите да се чуваат во ладна и сува средина со ниска влажност. Фреските обично можат да се најдат во стари цркви и други древни градби, како што се храмовите и гробниците. Можностите за дополнителна заштита на овие објекти, како што е контролата на условите во околината, може да бидат ограничени.<ref name=":3">{{Cite book|title=Museum Registration Methods 5th Edition|last=Buck, and Gilmore|publisher=AMM Press|year=2010|isbn=978-1-933253-15-2|location=Washington, D.C.}}</ref><ref>{{Cite book|title=Conservation Treatment Methodology|last=Appelbaum|first=Barbara|publisher=Appelbaum|year=2010|isbn=978-1453682111}}</ref> Распаѓањето на фреските може да биде предизвикано од загадувачите во околината. Овие загадувачи можат да бидат физички, хемиски или биолошки. Различните слоеви можат да се распаѓаат поради реакциите меѓу хемискиот состав на материјалите и загадувачите или условите во околината, како што се влажноста, температурата, светлината и pH-вредноста. ''Хемиско разградување'' – се забележува преку промена на бојата на пигментите, појава на дамки и присуство на биофилм. ''Физичко разградување'' – се забележува преку пукање на слоевите.<ref name=":2" /> ; Методи на конзервација и реставрација Фреските можат да се поправат со методи кои вклучуваат одвојување на одделни делови од фреската. Поправките на површината на фреските можат да бидат помалку инвазивни. Конзерваторите можат да ги санираат пукнатините и помалите одвојувања на фреските со вбризгување епоксидна смола што содржи микропрашок од силика и варов кит.<ref>{{Cite book|title=La Fenice Reconstructed 1996-2003: A Building Site|editor-last=Cacci|editor-first=Leonardo|publisher=Venezia: Marsilio|year=2003|pages=118}}</ref> === Лак === [[File:Northern Wei Black Lacquer Painting, Tomb of Sima Jinlong, 484 AD (10100456626).jpg|thumb|upright=0.8|Слика со лак на дрво, Северен Веј, 484 година од н.е.]] Постојат различни видови [[лак]] што се користеле и продолжиле да се користат, како што се [[Токсикодендрон верницифлум |уруши]] (необработен лак), гуангчи (обработен лак), [[нитроцелулоза]], лакови со акрилни смоли и лакови на база на вода, но најпознат е лакот уруши.<ref name=Ward2008 /> Овој лак се изработува од суров лак или сок добиен од дрвја. Потоа се загрева, се филтрира и се нанесува во тенки слоеви на носачи како што се дрвото или металот. Лакот се остава да се стврдне пред да се полира, а потоа се нанесува уште еден слој. Бројот на слоеви може да варира, а секој слој може да се остави во својата природна, проѕирна состојба или да се обои со пигменти за да се создаде слика со лак.<ref name="Laurin2013">{{cite web|last1=Laurin|first1=G|title=The Craft and Care of East Asian Lacquer|url=http://denverartmuseum.org/article/staff-blogs/craft-and-care-east-asian-lacquer|website=Denver Art Museum|date=9 January 2013|access-date=13 April 2017}}</ref> ; Превентивна конзервација Иако лакот е тврд материјал, најдобро е оштетувањата и загубите да се спречуваат уште од почетокот, со одржување соодветни услови во околината. Лакот е подложен на пукање и разлабавување на споевите поради колебањата на температурата и релативната влажност. Продолженото изложување на светлина може да ја намали и неговата издржливост.<ref name=Laurin2013 /> Прекумерното изложување може да предизвика и промена на бојата и губење на сјајот. Избегнувањето изложување на нефилтрирана дневна светлина и флуоресцентни светилки може да помогне во спречувањето на ваквите оштетувања. Температурите треба да се одржуваат што е можно пониски и постабилни, за да се избегнат промени во релативната влажност што може да предизвикаат кондензација. Кондензацијата може да предизвика собирање и набабрување на дрвото врз кое бил нанесен лакот.<ref name=Ward2008 /> ; Методи на конзервација и реставрација Третманите на сликите со лак може да вклучуваат зацврстување и поправки пред или по чистењето. Зацврстувањето може да се користи за поправка на вдлабнувања и лупење на површинскиот слој.<ref name=Ward2008 /> == Носачи на сликите и превентивна конзервација == === Маслени слики === {{multiple image | total_width = 400 | align=right | header_align = center | header = Битката кај Нешвил од Хауард Пајл | image1=The Battle of Nashville During-Restoration-02.jpg | alt1=За време на реставрацијата | image2=Pyle-The Battle of Nashville-After-Restoration - 50862051112.jpg | alt2=По реставрацијата | footer = 1. За време на реставрацијата; 2. По реставрацијата}} Маслената боја е сликарска техника што се состои од пигменти и сврзувачко средство на база на масло што се суши. Може да се додаваат и различни други состојки за да се приспособи бојата на различни начини и да се изменат нејзините својства и времето на сушење.<ref name=Chin2017 /> [[Маслено сликарство|Маслените слики]] се изработуваат на различни видови подлоги. Маслена боја на платно, маслена боја на плоча и маслена боја на метал се само некои примери за маслени слики на различни површини. Маслените слики се подложни на оштетувања предизвикани од вандализам, текот на времето, неправилно ракување, влијанија од околината и температурни промени.<ref name=":3" /> Тие се подложни и на оштетувања при ниска релативна влажност, а нејзините колебања може да создадат напрегања во слоевите на бојата.<ref name=Chin2017/> ; Превентивна конзервација Превентивната заштита на маслените слики е од суштинско значење за нивното зачувување. Прекумерната светлина во комбинација со топлина може да предизвика избледување на пигментите. Правилното складирање со контрола на климатските услови и осветлувањето е важно, особено во зависност од структурата на носачот. Дрвената потрамка на задната страна на маслена слика на платно се шири и се собира со промените на влагата, што може да предизвика бранување на платното и пукање, лупење или распаѓање на бојата. Сликите треба да се чуваат подигнати од подот, во случај на поплава. Влагата и оштетувањата предизвикани од вода може да доведат до појава на мувла, како и до различни други проблеми во зависност од материјалите: гниење кај природните материјали, 'рѓосување кај металите, искривување кај дрвените носачи и слично.<ref name=":3" /> ; Методи на конзервација и реставрација Методите на третман може да вклучуваат повторно спојување на расцепени дрвени плочи, поправање на искинат текстил или зацврстување на одвоените лушпи од бојата. Може да се исчисти стариот, пожолтен лак и повторно да се лакира сликата.<ref name=Winterthur2000 /> === Пастели === Постојат два вида [[пастел|пастели]]. Едните се изработени од пигментни честички поврзани со сврзувачко средство, а маслените пастели содржат пигменти измешани со восок и масло што не се суши. Пастелите составени од пигментни честички поврзани со сврзувачко средство имаат покредеста структура и се во форма на растресит прав, а за нивно прицврстување на носачот се користат фиксатив или разредена смола во раствор. Маслените пастели никогаш не се сушат целосно и се чувствителни на гребење, прашина и нечистотија.<ref name=Chin2017 /> ; Превентивна конзервација Општо земено, уметничките дела на хартија треба да се чуваат во ладна и релативно сува просторија, со минимално изложување на светлина.<ref name="LoC">{{cite web|last1=Library of Congress|title=Care, Handling, and Storage of Works on Paper|url=http://loc.gov/preservation/care/paper.html|website=Library of Congress|access-date=13 April 2017}}</ref> Уметничките дела изработени со пастел треба да се паспартираат и врамат. При врамувањето треба да се користи акрилно стакло што ја филтрира ултравиолетовата светлина.<ref name=Ward2008 /> Поставувањето заштитно стакло над површината на делата изработени со маслен пастел може да помогне во нивната заштита од оштетувања.<ref name=Chin2017 /> Се препорачува ограничено време на изложување и низок интензитет на светлина за да се намали изложеноста на светлина. Прекумерното изложување може да предизвика избледување на пигментите и промена на бојата на хартијата.<ref name=SouthEast /> ; Методи на конзервација и реставрација Превентивната конзервација е од клучно значење. Дел од оштетувањата на уметничките дела на хартија се неповратни, но постојат методи за реставрација што може да се користат за санирање оштетувања, како што се структурното напрегање на хартијата предизвикано од претходни реставраторски третмани. Тоа може да вклучува отстранување на секундарната подлога и прицврстување нов носач, па дури и внатрешна картонска подлога.<ref name="Jimenez">{{cite web|last1=Reyes|first1=Jimenez|title=The Conservation and Restoration of Pastel|url=http://www.blogmuseupicassobcn.org/2013/03/the-conservation-and-restoration-of-pastel/?lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20130402090817/http://www.blogmuseupicassobcn.org/2013/03/the-conservation-and-restoration-of-pastel/?lang=en|url-status=usurped|archive-date=2 April 2013|website=El Blog del Museu Picasso de Barcelona|access-date=13 April 2017|date=2013-03-20}}</ref> === Акварел и гваш === [[File:Railway station, York - Pennell. LCCN97517147.jpg|thumb|Слика во акварел, Железничка станица, Јорк, Џо Пенел. 1895]] Сликите изработени со [[акварел]] и [[гваш]] содржат пигменти измешани со гуми растворливи во вода, кои се нанесуваат на хартија или на цврста плоча. Поради тенките слоеви боја и светлите тонови, акварелните слики се многу чувствителни на светлина. Исто така, поради изложеноста на носачот, се подложни на оштетувања од нечистотија, прашина и загадувачи.<ref name=Chin2017 /> Сликите со гваш можат да формираат слоеви како акрилните и маслените бои, но и понатаму се подложни на истите фактори на оштетување како акварелите. ; Превентивна конзервација Оштетувањата на акварелните слики и сликите со гваш може да се спречат и ублажат со одржување на температурата и релативната влажност во прифатливи граници и со обезбедување слабо осветлување. Како и делата изработени со пастел, акварелните слики и сликите со гваш треба да се монтираат и врамат. Можните оштетувања вклучуваат дамки со кафеава боја предизвикани од развој на мувла, потемнување и кршливост на хартијата поради картонските подлоги, жолти дамки од лепливи ленти, како и набирање и бранување на хартијата.<ref name="NA">{{cite web|last1=The National Archives|title=Caring for your prints, drawings, and watercolors|url=http://www.nationalarchives.gov.uk/documents/caringforprints_leaft.pdf|website=National Archives|access-date=13 April 2017}}</ref> ; Методи на конзервација и реставрација Некои третмани на акварелните дела може да вклучуваат миење за отстранување на промената на бојата предизвикана од киселите паспарту-подлоги, ленти и лепила.<ref>{{cite web|last1=South Florida Art Conservation|title=Watercolor Conservation: Can a Discolored Watercolor be Rescued?|url=http://www.sflac.net/uncategorized/can-a-discolored-watercolor-be-rescued/|website=South Florida Art Conservation|access-date=13 April 2017|date=2012-06-24}}</ref> Дамките од овие производи може да се третираат и со растворувачи. Искинатите и оштетените делови може да се поправат со производи како што се пастата од пченичен скроб или метилцелулозата, а ослабената хартија може да се зајакне со прицврстување подлога на задната страна.<ref>{{cite web|last1=Collector's Guide|title=Conserving Works of Art on Paper|url=http://www.collectorsguide.com/fa/fa010.shtml|website=Collector's Guide|access-date=13 April 2017}}</ref> === Слики на свитоци и паравани === [[File:Collection of hanging scrolls in MIA gallery.jpg|thumb|Колекција на насликани висечки свитоци]] Сликите на свитоци ([[висечки свитоци]] и [[рачни свитоци]]) и сликите на паравани се изработуваат со мастило, бои, пигменти, свила и хартија. Сликите на свитоци често се состојат од повеќе слоеви хартија и свила прицврстени на дрвени прачки наречени носечки прачки и клинови. Параваните често се составени од единечни панели споени со хартиени шарки што се преклопуваат еден врз друг како хармоника. ; Превентивна конзервација Свитоците и параваните се подложни на оштетувања предизвикани од колебањата на температурата и влажноста. Долготрајното изложување на светлина може да предизвика избледување на свилата и пигментите, како и потемнување на хартијата. Заштитните стакла и фолии што ја филтрираат ултравиолетовата светлина може да помогнат во спречувањето оштетувања од УВ-зрачењето.<ref>Melching, S. (24 May 2013). How to Care for Japanese Scrolls & Screens. Retrieved 8 April 2017, from http://denverartmuseum.org/article/staff-blogs/how-care-japanese-scrolls-screens-part-1-2</ref> На сликите на свитоци може да се појават и набори и абразии поради повторено свиткување и одвиткување, стискање на свитокот или премногу цврсто врзување на врвката. Параваните може да се деформираат поради нерамномерно напрегање меѓу задните и предните панели.<ref name="Yoshiyuki">{{cite journal|last1=Nishio|first1=Yoshiyuki|title=Maintenance of East Asian Paintings|journal=The Book and Paper Group Annual|date=1993|volume=12|url=http://cool.conservation-us.org/coolaic/sg/bpg/annual/v12/bp12-09.html|access-date=13 April 2017}}</ref> ; Методи на конзервација и реставрација Конзерваторските третмани бараат значително истражување, бидејќи постојат големи разлики во техниките и материјалите кај азиските слики на свитоци и паравани. Општо земено, некои видови конзерваторски третмани што можат да се применат на сликите на свитоци и паравани вклучувале повторно монтирање, зацврстување на пигментите, отстранување на старите задни подлоги, како и досликување и ретуширање.<ref name="Gu1999">{{cite journal|last1=Gu|first1=Xiangmei|last2=Hou|first2=Yuan-li|last3=Gouet|first3=Valerie|title=The Treatment of Chinese Portraits: An Introduction to Chinese Painting Conservation Technique|journal=The Book and Paper Group Annual|date=1999|volume=18|url=http://cool.conservation-us.org/coolaic/sg/bpg/annual/v18/bp18-05.html|access-date=13 April 2017}}</ref> Материјалите за досликување и ретуширање на свитоци и паравани не се реверзибилни. Досликувањето и ретуширањето треба да се врши само на оштетените или пополнетите делови. Досликаните делови можат да потемнат поради големата концентрација на животински желатин и стипса во материјалот за досликување.<ref name=Yoshiyuki /> == Носачи на сликите и превентивна конзервација == [[File:5 Civilization of the Northwest removal.jpg|thumb|Отстранување на ѕидна слика за да се поправи потпорниот ѕид.]] Материјалот од кој е изработен носачот може значително да влијае врз целокупното влошување на состојбата на уметничкото дело, а може и да го одреди најсоодветниот метод за ракување, складирање и изложување на предметот.<ref name=Chin2017 /> === Архитектонски конструкции (т.е. ѕидови и тавани) === [[Архитектонска конзервација|Архитектонските]] конструкции, како што се ѕидовите и таваните, претставуват вообичаени носачи за фрески и ѕидни слики. Зачувувањето и на сликарскиот слој и на носачот (ѕидот) е од клучно значење. Редовното одржување на зградата и конструкцијата е неопходно за заштита на ѕидните слики. Следењето на условите во животната средина, ограничувањето на пристапот на посетителите и привременото затворање за јавноста може да се применат за да помогнат во зачувувањето на сликите. Конзерваторските третмани може да вклучуваат реконструкција со употреба на традиционални материјали и техники, како и целосно или делумно покривање со заштитни слоеви.<ref name="ICOMOS">{{cite web|last1=Internatual Council on Monuments and Sites|title=ICOMOS Principles for the Preservation and Conservation/Restoration of Wall Paintings|url=http://www.icomos.org/en/what-we-do/focus/179-articles-en-francais/ressources/charters-and-standards/166-icomosprinciples-for-the-preservation-and-conservationrestoration-of-wall-paintings|website=Council on Monuments and Sites|access-date=14 April 2017}}</ref> === Платно === [[Платно]], кое обично се изработува од лен, коноп, јута, грубо ткаено платно и памук,<ref name=Ocon /> често се затегнува на дрвена рамка наречена носечка рамка. Платното може да се појавува и во форма на картонска плоча обложена со платно. Како и кај сите делови на една слика, влошувањето на состојбата е неизбежно. Повторното поставување на платно или поставувањето дополнителен платнен слој се користи за да се зајакне оригиналното платно, сè додека не е утврдено дека овие постапки предизвикуваат поголеми оштетувања. Наместо нив, започнало да се применува зацврстување со ленти. Оваа постапка вклучува зајакнување на ослабените делови за прицврстување. Расцепите на платното се поправат со лепило или со шиење.<ref name="Tate">{{cite web|last1=Hackney|first1=Stephen|title=Paintings on Canvas: Lining and Alternatives|url=http://www.tate.org.uk/research/publications/tate-papers/02/paintings-on-canvas-lining-and-alternatives|website=Tate Museum|access-date=14 April 2017}}</ref> === Керамика === [[Конзервација и реставрација на керамички предмети|Керамичките предмети]] значително се разликуваат според конструкцијата, стилот и намената. Постојат три вида керамички предмети: земјишна керамика, камена керамика и порцелан. Секој од овие видови се печи на различни температури и се појавува во различни бои.<ref name=Winterthur2000 /> Материјалите што се користат при нивната изработка најчесто се глинена маса, понекогаш измешана со песок, школки, креда, лискун и сомелена печена керамика. Површините на овие керамички предмети се обработуваат со глазура и се печат на различни начини. Декорациите со злато, боја или емајл се нанесуват врз глазурата. Овие декорации над глазурата се подложни на абење или хемиски оштетувања при чистење и ракување. Керамичките предмети се подложни и на појава на капки и на микропукнатини поради промени во релативната влажност и температурата.<ref name=CCI2017/> === Ткаенина или текстил === [[Конзервација и реставрација на текстил|Ткаенините]] или текстилните материјали обично се изработуваат од природни влакна, како волна, свила, памук, лен и коноп. Сепак, во поново време некои текстили се изработуваат и од модифицирани природни влакна, како е бил рајонот. Од текстил може да се изработат многу различни предмети, од перници до фустани, со различни степени и видови на оштетување. Светлината обично предизвикува избледување на боите, а некои влакна, како свилата, се почувствителни на физички оштетувања предизвикани од светлина. За да се спречи оштетувањето, се препорачува ниски нивоа на осветлување. Мувлата и габичките, предизвикани од висока влажност и неправилно складирање, можат да предизвикаат неповратни оштетувања. Оштетувањата може да се намалат со одржување соодветно ниво на релативна влажност и со складирање на текстилот во хартија без киселини или во чисти памучни чаршафи. Текстилот е особено подложен на напади од штетници, како молци и сребрени рипки.<ref name=Winterthur2000 /> === Стакло === Сликите на [[Конзервација и реставрација на стаклени предмети|стакло]] претставуваат посебен предизвик за конзервација, прво поради кршливоста на стаклото, а второ поради неговата мазна површина, поради која бојата тешко се прилепува.<ref name=Winterthur2000 /> Стаклените предмети не се подложни на истите ризици од условите во животната средина како другите видови слики, но се најподложни на оштетувања предизвикани од неправилно ракување и несоодветни методи на чистење.<ref name=CCI2017 /> === Слонова коска === Сликите на [[Конзервација и реставрација на предмети од слонова коска|слонова коска]] обично се мали, а најчесто користените бои се акварелни бои, темпера и гваш, нанесени директно на површината на слоновата коска. Слоновата коска обично е тенка, со проѕирен изглед, и најчесто е прицврстена на секундарен носач изработен од хартија или картон. Минијатурите со вакви мотиви често се затворани во метални медалјони или кутии. Бојата на површината на слоновата коска е многу нежна и може лесно да се избрише со триење. Мали количества вода, како влага од здивот, кондензација или остатоци од чистење, може да влијаат врз сликата. Слоновата коска е многу чувствителна и на промени во условите на животната средина. Носачите од слонова коска се подложни на деформации и расцепување поради промени во релативната влажност.<ref name=CCI2016 /> === Метал === Како носачи за слики се користат различни видови метални плочи. Меѓу нив се среброто, калајната фолија, железото обложено со калај од двете страни, бакарот и бакар обложен со сребро, калај, олово или цинк. Емајлните бои се користат врз бакар, но на металните носачи обично се нанесуваат маслени бои. Металот не реагира на промените во релативната влажност со ширење и собирање. Сепак, со текот на времето може да кородира, да ја обои бојата или да предизвика испакнатини и лупење на сликарскиот слој.<ref name=CCI2016 /> Металот е подложен и на физичко оштетување, како вдлабнатини, расцепи и гребнатини.<ref name=Winterthur2000 /> === Надворешни ѕидни слики === [[Конзервација и реставрација на надворешни ѕидни слики|Надворешните ѕидни слики]] обично се изработуваат врз материјали на цементна основа.<ref name="Goden">{{cite book|last1=Golden|first1=Mark|title=Mural Paints: Current and Future Formulations|date=2003|publisher=The Getty Conservation Institute|url=https://www.getty.edu/conservation/publications_resources/pdf_publications/pdf/golden.pdf|access-date=14 April 2017}}</ref> Бидејќи се наоѓаат на отворено, се изложени на сурови услови во животната средина. Некои од оштетувањата на кои се подложени ѕидните слики се графити, пукање, промени во бојата и избледување предизвикано од ултравиолетово зрачење. Се спроведуваат истражувања за да се утврдат можностите за реверзибилност и примена на премази што претставувале бариера за УВ-зрачењето.<ref name="AIC">{{cite web|last1=Edelstein|first1=Beth|last2=Norbutus|first2=Amanda|title=AIC's 40th Annual Meeting - Architecture Session, May 10, Preservation of Outdoor Public Murals: Research and Public Outreach|url=http://www.conservators-converse.org/2012/05/40th-annual-meeting-architecture-session-may-10-preservation-of-outdoor-public-murals-research-and-public-outreach-by-amanda-norbutus/|website=American Institute for Conservation of Historic and Artistic Works|access-date=14 April 2017}} {{Мртва_врска|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Хартија === Уметничките дела на [[Конзервација и реставрација на книги, ракописи, документи и ефемерни материјали|хартија]] опфаќа акварелни слики, графики, постери и цртежи изработени со различни средства, како акварелни бои, јаглен, пастели и обоени мастила. Поради влакната од кои е изработена, хартијата е подложна на различни видови оштетувања. При ракување, хартијата лесно се кине, се превиткува или се валка. При изложување на светлина, боите избледуваат, а и самата хартија може да ја промени бојата. Уметничките дела како акварелите и јапонските графики се особено подложни на избледување. Високата релативна влажност може да предизвика набабрување на хартијата, поради што таа добива брановиден или збрчкан изглед. При долготрајно изложување на висока влажност може да се појави мувла.<ref name=CCI2016 /> === Дрво === ([[Конзервација и реставрација на дрвен мебел|Мебел]], [[Конзервација и реставрација на слики на дрвени плочи|слики на дрвени плочи]], [[Конзервација и реставрација на лакирани предмети|лакирани слики]], [[Носечка рамка]], [[Конзервација и реставрација на дрворези|дрворези]]) Дрвените носачи, зависно од видот на предметот за кој се користат, се изработуваат од тврдо или меко дрво. Некои од видовите дрво што ги користат уметниците се топола, бука, смрека, бор, костен, цреша, махагони и чемпрес. Дрвените носачи се подложни на неколку видови оштетувања. Тука спаѓаат напади од инсекти, промени во влажноста и температурата што предизвикуват деформации и пукање, како и структурни оштетувања. Во минатото, за исправување на деформациите се користело поставување на задна решетка, при што оригиналниот конструктивен носач се истенчувал, а потоа решетката се лепела на неговата задна страна. Сепак, со текот на времето станало широко прифатено сознанието дека оваа постапка може да ги оштети сликарскиот слој и подлогата. Денес конзерваторите наместо да ги исправуваат деформациите настојуваат да го зачуваат преостанатиот дрвен носач.<ref>Art Conservation at the University of Delaware : Wooden Supports. (n.d.). Retrieved 5 April 2017, from http://artconsweb-002.art-sci.udel.edu/about/kress/historic-materials-technical-terms/wooden-supports {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170415011641/http://artconsweb-002.art-sci.udel.edu/about/kress/historic-materials-technical-terms/wooden-supports |date=15 April 2017 }}</ref> == Проблеми при комбинирање на материјали == {| class="wikitable" !Комбинација на материјали !Проблеми при конзервацијата |- |дрво/ боја |дрвото се шири и се собира, бојата се лупи |- |метал/ боја |металот кородира, бојата се лупи |- |метал/ гипс |алкалните материјали предизвикуваат корозија на металите |- |дрво/ хартија |хартијата станува кршлива, извалкана, потемнета и оштетена од киселини |- |дрво/ дрво |промени поради ширење и собирање, напрегање и кршење |}<ref name=Bachmann1992 /> == Конзерваторски третмани и постапки == Откако ќе се утврди состојбата на уметничкото дело, неговата стабилност и историјата на претходните реставрации, и откако ќе се документираат и фотографираат резултатите од прегледот, може да се определат идните конзерваторски третмани. Резултатите од конзерваторските третмани често придонесуваат за постабилен сликарски слој и носач, посоодветна естетска презентација преку чистење и пообединет изглед на сликата преку повторно интегрирање на изгубените делови од сликарскиот слој. Не е можно сликата да се врати во нејзината оригинална состојба, но со внимателно зачувување, документирање и реставрација, конзерваторите можат да го продолжат нејзиниот очекуван век на траење. Овие третмани зависат од материјалите од кои било изработено уметничкото дело. Тие може да вклучуваат: * '''Консолидирање''' – прицврстување на деловите со нестабилна боја со помош на лепило. * '''Чистење''' – отстранување или намалување на „нечистотијата, наслагите, потемнетиот лак и ретуширањето со мешавини од растворувачи или механички средства“. * '''Заштитно покривање''' – прицврстување на сликарскиот слој со хартија и лепило пред корективните структурни постапки. * '''Пренесување''' – отстранување на оригиналниот платнен или дрвен носач, при што се задржувале сликарскиот слој и/или подлогата, а потоа овие слоеви повторно се прицврстувале на нов носач. * '''Поставување задна решетка''' – поставување дрвена решетка на задната страна на слика на дрвена плоча за да се спречи деформација. Пред поставувањето на решетката, дрвениот носач обично се истенчува. * '''Поставување дополнителен платнен слој''' – лепење ново платно на задната страна на оригиналното платно за да се обезбеди дополнителна потпора. * '''Отстранување на дополнителниот платнен слој''' – отстранување на стариот дополнителен слој од платното поради откажување на лепилото, што предизвикува одвојување меѓу оригиналното платно и дополнителното платно. * '''Лакирање''' – нанесување „заситувачки лак на база на синтетичка смола или стабилизирана природна смола“. * '''Пополнување''' – додавање „материјал со конзистенција слична на кит“ на местата каде што недостигал боја. * '''Ретуширање на изгубените делови од сликарскиот слој''' – нанесување реставраторски бои со синтетичко или природно смолесто врзиво на местата каде што недостига боја, за да се обнови „визуелното единство“ на сликата.<ref name=Ocon>{{cite web|url=http://ncartmuseum.org/pdf/conservation-primer.pdf|title=A Primer for the Materials, Methods and Techniques of Conservation|last=Ocon|first=N.|publisher=North Carolina Museum of Art|access-date=14 April 2017|archive-date=25 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425000451/https://ncartmuseum.org/pdf/conservation-primer.pdf|url-status=dead}}</ref> == Научни алатки == [[File:The Sacred Flame-figure detail UV2.jpg|thumb|УВ-светлина што покажува обемни измени]] [[File:Art painting analysis application with terahertz waves.png|thumb|Терахерцова снимка пред и по реставрацијата на маслена слика]] Конзерваторите треба да ги анализираат внатрешните слоеви на сликите и нивните носачи за да ги идентификуваат пигментите и нестабилните слоеви. Тие користат различни алатки за снимање со цел да ги откријат материјалите и оштетувањата, меѓу кои се: * '''[[Мултиспектрална слика|Мултиспектрално снимање]]''' – снимање на една слика при различни бранови должини. За потребите на конзервацијата, сликите се снимат на брановите должини на ултравиолетовото (UV), видливото (VIS) и инфрацрвеното (IR) зрачење.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://colourlex.com/project/multispectral-imaging/|title=Multispectral Imaging|website=ColourLex|language=en-US|access-date=25 April 2016}}</ref> * '''VIS – видлива светлина''' – фотографска снимка видлива со голо око, која ги прикажува вистинските бои на сликата. * '''RAK – косо осветлување''' – осветлување на сликата од страните за јасно да се прикажат малите пукнатини и текстурата на површината. * '''UVF – ултравиолетова флуоресценција''' – осветлување на сликата со ултравиолетово зрачење, при што се предизвикува флуоресцентна светлина од лаковите и претходните конзерваторски интервенции. * '''IRR – инфрацрвена рефлектографија''' – сликата се изложува на инфрацрвено зрачење, а се снима неговата рефлексија. Подсликата или цртежот на сликата стануваат видливи под инфрацрвено зрачење. * '''IRFC – инфрацрвена лажна боја''' – видливата и инфрацрвената снимка се преклопуваат за да се прикажат областите во кои се користени различни материјали и се направени ретуширања. * '''IRF – инфрацрвена флуоресценција''' – сликата се изложува и на видлива и на инфрацрвена светлина, што предизвикува флуоресценција на одредени пигменти и ги открива хемискиот состав и видовите употребени бои. * '''IRTR – инфрацрвено пропуштено зрачење''' – сликата се изложува на инфрацрвено зрачење, кое минува низ неа и излегува од задната страна. Снимката од задната страна ги прикажува подлежните цртежи и измените што ги направил уметникот. * '''Рендгенска радиологија''' – често се користи за откривање области со различни тешки метали во бојата, како олово, калај и жива сулфид.<ref name=":1" /> * '''[[Рендгенска флуоресценција]]''' – техника што се користи за идентификување на хемискиот состав на материјалите употребени за изработка на бојата.<ref name=":1" /> * '''Скенирачка макро-РФ и авторадиографија со неутронско активирање (NAAR)''' – техники на скенирање што создава снимки со специфични елементни карактеристики, со кои може да се откријат подлежните слоеви на бојата. * '''Терахерцово снимање''' – терахерцовото снимање може да ги прикаже скриените слоеви и да открие дефекти како одвојување на слоевите и празнини, да ги истакне претходните реставрации, како повторно поставување дополнителен платнен слој, и може да се користи пред реставрацијата.<ref name="Guillet">{{cite book|last1=Guillet|first1=Jean-Paul |title=Terahertz, RF, Millimeter, and Submillimeter-Wave Technology and Applications XI |chapter=Terahertz frequency modulated continuous wave imaging for non-destructive evaluation of painting and multilayer parts |editor-first1=Tianxin |editor-first2=Laurence P. |editor-last1=Yang |editor-last2=Sadwick |date=2018 |series=Proceedings of SPIE |volume=10531 |page=76 |doi=10.1117/12.2291016|bibcode=2018SPIE10531E..22M |isbn=9781510615472 |s2cid=126211297 |chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/323891139|access-date=28 January 2018}}</ref> {{clear}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://colourlex.com/ Lexicon of terms for paintings, pigments and scientific methods for investigating works of art.] [[Категорија:Сликарство]] d2o9a06semgksm0p3mpykgpgd3onmes Антиуметност 0 1405794 5651510 5646410 2026-10-30T11:01:54Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Анти-уметност]] на [[Антиуметност]]: Според ПМЈ 5646410 wikitext text/x-wiki [[File:Piero_Manzoni_-_Merda_D'artista_(1961)_-_panoramio.jpg|мини| ''Уметничко срање'' (италијански: {{Јаз|it|Merda d'artista}}) е уметничко дело од 1961 година на италијанскиот уметник Пјеро Манцони, кое се состои од 90 лимени конзерви, секоја наводно наполнета со {{Convert|30|g}} [[Измет|фекалии]]. Еден од неговите пријатели, Енрико Бај, рекол дека конзервите биле наменети како „чин на пркосен потсмев на уметничкиот свет, уметниците и уметничката критика“. <ref name="Dutton2009">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=4Jwo5Cb_wCUC&pg=PA202|title=The Art Instinct: Beauty, Pleasure, and Human Evolution|last=Dutton|first=Denis|date=1 July 2009|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=9781608191932|page=202|author-link=Denis Dutton}}</ref>]] '''Антиуметност''' или '''анти-уметност''' — лабаво дефиниран термин што се применува на низа концепти и ставови кои ги отфрлаат претходните определби за уметноста и ја доведуваат во прашање уметноста воопшто. Донекаде парадоксално, антиуметноста го спроведува ова доведување во прашање и отфрлање од гледна точка на самата уметност.<ref>David Graver. ''The aesthetics of disturbance: anti-art in avant-garde drama''. University of Michigan Press, 1995, p. 7.</ref> Терминот се поврзува со [[Дадаизам|дадаистичкото]] движење и општо се прифаќа дека му се припишува на [[Марсел Дишан]] пред [[Прва светска војна|Првата светска војна]], околу 1914 година, кога почнал да користи најдени предмети како уметност. Се употребувал за опишување на револуционерни форми на уметност. Терминот подоцна го користеле концептуалните уметници од 1960-тите за да го опишат делото на оние што тврделе дека целосно се повлекле од уметничката практика, од производство на дела што можат да се продаваат.<ref name=tate/><ref name="20th-Century art book">{{cite book |first=Rachel|last=Barnes|title=The 20th-Century art book.|year=2001|publisher=Phaidon Press|location=London|isbn=0714835420|page=505|edition=Reprinted.}}</ref> Изразот на антиуметноста може, но не мора, да има традиционална форма или да ги исполнува критериумите за да се определи како уметничко дело според конвенционалните стандарди.<ref name="Anti-Art_and_the_Concept_of_Art" >Paul N. Humble. "Anti-Art and the Concept of Art". In: "A companion to art theory". Editors: Paul Smith and Carolyn Wilde, Wiley-Blackwell, 2002, p. 250.</ref><ref name="Poetry_of_the_revolution2">Martin Puchner. "Poetry of the revolution: Marx, manifestos, and the avant-gardes". Princeton University Press, 2006, p. 226.</ref> Делата на антиуметноста може да изразуваат отворено отфрлање на конвенционално определените критериуми како средство за определување што е уметност, а што не е. Антиуметничките дела може целосно да ги отфрлаат конвенционалните уметнички стандарди,<ref>Kathryn Atwood. "The Triumph of Anti-Art: Conceptual and Performance Art in the Formation of Post-Modernism". Afterimage, Sep 1, 2006.</ref> или да ја насочат критиката само кон одредени аспекти на уметноста, како што се уметничкиот пазар и високата уметност. Некои антиуметнички дела може да го отфрлаат индивидуализмот во уметноста,<ref name="Theory of the Avant-Garde1">Peter Bürger "Theory of the Avant-Garde". Trans. Michael Shaw. Minneapolis: Minnesota. 1984, p. 51</ref><ref name="Strategies of Fame1">An Paenhuysen. [http://www.imageandnarrative.be/tulseluper/paenhuysen.htm "Strategies of Fame: The anonymous career of a Belgian surrealist".] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926050531/http://www.imageandnarrative.be/tulseluper/paenhuysen.htm |date=2008-09-26 }} In: "Opening Peter Greenaway's Tulse Luper Suitcases". Guest edited by: Gray Kochhar-Lindgren, Image and Narrative, Vol.VI, issue 2 (12.) August 2005.</ref> додека некои може да ја отфрлаат „универзалноста“ како прифатен фактор во уметноста. Дополнително, некои форми на антиуметност ја отфрлаат уметноста во целост или ја отфрлаат идејата дека уметноста е посебна сфера или специјализација.<ref>Sadie Plant. "The most radical gesture: the Situationist International in a postmodern age". Taylor & Francis, 1992, p. 40.</ref> Антиуметничките дела може да ја отфрлаат уметноста и врз основа на сфаќањето дека уметноста угнетува дел од населението.<ref name="Art_Is_Like_Cancer">Interview of Roger Taylor by Stewart Home. [http://www.stewarthomesociety.org/pol/taylor.htm "Art Is Like Cancer".] Mute Magazine. 2004.</ref> Антиуметничките дела може да изразат несогласување со општо претпоставената поделба меѓу уметноста и животот. Антиуметничките дела може да го постават прашањето дали „уметноста“ навистина постои или не.<ref>Paul N. Humble. "Anti-Art and the Concept of Art". In: "A companion to art theory". Editors: Paul Smith and Carolyn Wilde, Wiley-Blackwell, 2002. Page 244</ref> „Антиуметност“ се нарекува и „парадоксален неологизам“,<ref>{{cite web|url=http://www.aristos.org/whatart/lights.htm |title=The Lights Go On and Off - WHAT ART IS Online, February 2002|website=www.aristos.org|access-date=15 December 2017}}</ref> бидејќи е забележано дека нејзината очигледна спротивставеност на уметноста се совпаѓа со основните одлики на уметноста на дваесеттиот век или на „модерната уметност“, особено со уметничките движења кои свесно настојувале да ги прекршат традициите или институциите.<ref>„Ернст ван Алфен, стипендист на Кларк од Холандија, сугерираше дека самиот модернизам може да се окарактеризира како антиуметност во смисла што, уште од најраните гестови на дадаизмот и футуризмот, уметноста се гледа како преобразувачка и продуктивна, раскинувајќи со институциите наместо да ги уништува сликите.“ Извор: http://www.berkshirefinearts.com/?page=article&article_id=128&catID=3</ref> Сепак, антиуметноста сама по себе не е посебно уметничко движење. На тоа упатува времето што го опфаќа — подолго од она што обично го опфаќаат уметничките движења. Некои уметнички движења, сепак, се означуваат како „антиуметност“. [[Дадаизам|Дадаистичкото]] движење општо се смета за првото антиуметничко движење; се вели дека терминот антиуметност го сковал дадаистот [[Марсел Дишан]] околу 1914 година, а неговите готови предмети се наведуваат како рани примери на антиуметнички предмети.<ref>Ова е една речничка дефиниција за антиуметност: ''„Слободно употребуван термин што се применува на дела или ставови кои ги разобличуваат традиционалните концепти за уметноста. Се вели дека терминот го сковал Марсел Дишан околу 1914 година, а неговите готови предмети можат да се наведат како рани примери на жанрот. Дадаизмот бил првото антиуметничко движење, а потоа осудувањето на уметноста станало вообичаено — речиси задолжително — меѓу авангардата.“'' Забележете го нагласувањето на фактот дека поголемиот дел од уметноста ги презема истите принципи што му се припишуваат на концептот „антиуметност“. Извор: http://www.encyclopedia.com/doc/1O5-antiart.html</ref> [[Теодор Адорно|Теодор В. Адорно]] во ''Естетичка теорија'' (1970) наведува: „...дури и укинувањето на уметноста е почитување на уметноста бидејќи сериозно го сфаќа тврдењето за вистина на уметноста“.<ref>{{cite book|first = T.W.|last = Adorno|publisher = Continuum International Publishing Group|page = 43|date = 1970 |title = Aesthetic Theory|isbn = 978-0485300901 }}</ref> Антиуметноста општо е прифатена од уметничкиот свет како уметност, иако некои сè уште ги отфрлаат готовите предмети на Дишан како уметност, на пример групата уметници стакисти,<ref name=tate>[http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/a/anti-art "Glossary: Anti-art"], [[Тејт]]. Retrieved 23 January 2010.</ref> кои се „антиантиуметници“.<ref name="guardian.co.uk">Ferguson, Euan. [https://www.theguardian.com/artanddesign/2003/apr/20/thesaatchigallery.art2 "In bed with Tracey, Sarah ... and Ron"], ''The Observer'', 20 April 2003. Retrieved on 2 May 2009.</ref><ref name="Stuck on the Turner Prize">[http://www.artnet.com/Magazine/news/artnetnews/artnetnews10-27-00.asp "Stuck on the Turner Prize"], artnet, 27 October 2000. Retrieved on 2 May 2009.</ref> ==Форми== [[File:Marcel Duchamp, 1917, Fountain, photograph by Alfred Stieglitz.jpg|thumb|left|200px|[[Марсел Дишан]], ''Фонтана,'' 1917. Фотографија од Алфред Штиглиц]] Антиуметноста може да има форма на уметност, но и да нема.<ref name="Anti-Art_and_the_Concept_of_Art"/><ref name="Poetry_of_the_revolution2"/> Се претпоставува дека антиуметноста дури не мора да има форма на уметност за да ја исполни својата функција како антиуметност. Ова гледиште е спорно. Некои од формите на антиуметност кои се уметност настојуваат да ги откријат конвенционалните граници на уметноста преку проширување на нејзините својства.<ref name="What's Neo about the Neo-Avant-Garde1" >Hal Foster. "What's Neo about the Neo-Avant-Garde?". October, Vol. 70, "The Duchamp Effect", Autumn, 1994. p. 19.</ref> Некои примери на антиуметност упатуваат на сведување на она што се чини дека се основни елементи или градбени блокови на уметноста. Примери за ваква појава може да бидат монохромни слики, празни рамки, тишината како музика и случајната уметност. Антиуметноста често користи и високо иновативни материјали и техники, па и многу повеќе — за да вклучи досега нечуени елементи во визуелната уметност. Овие видови антиуметност може да бидат готови предмети, уметност со најдени предмети, пренамена, комбинирани слики, присвојување во уметноста, хепенинзи, перформанс-уметност и телесна уметност.<ref name="What's Neo about the Neo-Avant-Garde1"/> Антиуметноста може да подразбира целосно одрекување од создавање уметност.<ref name="Poetry_of_the_revolution2"/> Ова може да се постигне преку уметнички штрајк, но и преку [[револуција|револуционерен]] [[активизам]].<ref name="Poetry_of_the_revolution2"/> Цел на антиуметноста може да биде поткопување или потценување на индивидуалната творечка моќ. Тоа може да се постигне со користење на готови предмети.<ref name="Theory of the Avant-Garde1"/> Индивидуалната творечка моќ може дополнително да се потисне со употреба на индустриски процеси при создавањето на уметноста. ''Антиуметниците'' може да настојуваат да ја поткопаат индивидуалната творечка моќ преку анонимно создавање на нивните дела.<ref name="Pop art1" >Tilman Osterwold. "Pop art". Taschen, 2003, p. 44.</ref> Може да одбиваат да ги прикажуваат своите дела. Може да одбиваат јавно признание.<ref name="Strategies of Fame1"/> Антиуметниците може да изберат да работат колективно, со цел да става помал акцент на индивидуалниот идентитет и индивидуалната творечка моќ. Тоа може да се види во случајот на хепенинзите. Ова понекогаш е случај и со „надвременските“ уметнички дела, кои по замисла се минливи. Антиуметниците понекогаш ги уништуваат своите уметнички дела.<ref name="Strategies of Fame1"/><ref name=" Towards an Acognitive Culture1" >Henry Flynt interviewed by Stewart Home. [http://www.stewarthomesociety.org/interviews/flynt.htm "Towards an Acognitive Culture".] New York 8 March 1989. Smile 11, London Summer 1989.</ref> Некои дела создадени од антиуметници намерно се создаваат за да бидат уништени. Тоа може да се види во саморазурнувачката уметност. [[Андре Малро]] развил концепт на антиуметност сосема различен од претходно опишаниот. За Малро, антиуметноста започнала со „салонската“ или „академската“ уметност од деветнаесеттиот век, која ја отфрлила основната амбиција на уметноста во корист на полуфотографски илузионизам (честопати улепшан). За академското сликарство Малро пишува: „Сите вистински сликари, сите оние за кои сликарството е вредност, се гаделе од овие слики — „Портрет на еден голем хирург при операција“ и слични — бидејќи во нив не гледале форма на сликарство, туку негација на сликарството“. За Малро, антиуметноста е и натаму присутна меѓу нас, но во поинаква форма. Нејзини потомци се комерцијалниот филм и телевизијата, популарната музика и белетристика. „Салонот“, пишува Малро, „е протеран од сликарството, но на друго место владее врховно“.<ref>Derek Allan, ''Art and the Human Adventure. André Malraux's Theory of Art''. Amsterdam, Rodopi, 2009. pp.275-286.</ref> ==Теорија== Антиуметноста е и тенденција во теоретското разбирање на уметноста и [[ликовна уметност|ликовната уметност]]. Филозофот Роџер Тејлор во „Уметноста, непријател на народот“ истакнува дека уметноста е буржоаска идеологија чии корени се во капитализмот. Заземајќи цврста антиесенцијалистичка позиција, тој наведува и дека уметноста не постоела отсекогаш, дека не е универзална, туку е својствена за Европа.<ref>{{cite web|url=http://www.stewarthomesociety.org/pol/taylor.htm|title=philosopher Roger Taylor on why art is an enemy of the people|website=www.stewarthomesociety.org|access-date=15 December 2017}}</ref> ''Пронаоѓањето на уметноста: културна историја'' од Лери Шајнер е книга од областа на историјата на уметноста која суштински го доведува во прашање нашето разбирање на уметноста. „Современиот систем на уметноста не е суштина ниту судбина, туку нешто што сме го создале ние. Уметноста онака како што општо ја разбираме е европски пронајдок стар едвај двесте години.“ (Шајнер 2003, стр.&nbsp;3) Шајнер ја претставува (ликовната) уметност како општествен конструкт што не постоела отсекогаш во човечката историја и што, пак, на свој ред би можел да исчезне. ==Историја== ===Пред Првата светска војна=== [[Жан-Жак Русо]] ја отфрлил поделбата меѓу изведувачот и гледачот, животот и театарот.<ref>North West Arts Association (Great Britain), Alexander Schouvaloff. "Place for the arts". Seel House Press, 1970, p. 244.</ref> [[Карл Маркс]] претпоставувал дека уметноста е последица на [[социјална класа|класниот систем]] и затоа заклучил дека во [[комунизам|комунистичкото]] општество би постоеле само луѓе што се занимаваат со создавање уметност, а не и „уметници“.<ref>Larry Shiner. ''The Invention of Art: A Cultural History''. University of Chicago Press, 2003, pp. 234, 236, 245,</ref> [[File:Sapeck-La Joconde fumant la pipe.jpg|thumb|Илустрација од ''Смеата'' (1887). Првпат прикажана во 1883 година на изложбата на „Инкохерентите“ од Артур Сапек (Ежен Батај).|200px]] Може да се тврди дека првото движење што намерно се ставило во спротивставеност на воспоставената уметност биле Инкохерентите во Париз кон крајот на 19 век. Основани од Жил Леви во 1882 година, Инкохерентите организирале добротворни уметнички изложби наменети да бидат сатирични и хумористични, претставувале „...цртежи изведени од луѓе што не умеат да цртаат...“<ref>"''...dessins exécutés par des gens qui ne savent pas dessiner...''"</ref> и одржувале маскенбали со уметнички теми, сè во рамките на поширока традиција на кабаре-културата на [[Монмартр]]. Иако краткотрајно — последната изложба на Инкохерентите се одржала во 1896 година — движењето било популарно по својата забавна вредност.<ref>{{cite web |url=http://www.artsincoherents.info/|title=Les arts Incohérents|language=fr|access-date=2009-05-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090501185839/http://www.artsincoherents.info/ |archive-date= 1 May 2009 |url-status= usurped}}</ref> Во својата посветеност на сатирата, непочитувањето и исмевањето создале голем број дела што покажуваат извонредни формални сличности со творбите на авангардата од 20 век: готови предмети,<ref>{{cite web |url=http://radicalart.info/things/readymade/index.html|title=Les Expositions des Arts Incohérents |work=Readymades (at Radical Art, Amsterdam)|access-date=2009-05-06}}</ref> монохроми,<ref>{{cite web |url=http://radicalart.info/nothing/monochrome/Incoherents/index.html|title=Early monochrome painting: Les Incohérents. |work=Monochromes (at Radical Art, Amsterdam)|access-date=2009-05-06}}</ref> празни рамки<ref>{{cite web |url=http://radicalart.info/nothing/space/frames/index.html|title=Mey-Sonier: Tableau d'à Venir, 1883|work=Empty frames (at Radical Art, Amsterdam)|access-date=2009-05-06}}</ref> и тишината како музика.<ref>Alphonse Allais: Marche Funèbre Composée pour les Funérailles d'un Grand Homme Sourd, 1884. First exhibited in the Salon des Incohérents, 1884. Printed in: Album primo-avrilesque. Paris: Ollendorf, 1897. [Reprinted in: Guy Schraenen: Erratum Musical. Bremen: Institut Français, 1994.]</ref> ===Дадаизам и конструктивизам=== Почнувајќи од Швајцарија, за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], голем дел од [[Дадаизам|дадаизмот]] и некои аспекти на уметничките движења што ги инспирирал, како што се нео-дадаизмот, новиот реализам<ref>Жан Тингели: Уметноста е револуција. National-Zeitung, Базел, 13 октомври 1967. „Сите машини се уметност. Дури и старите, напуштени, зарѓосани машини за сеење камења. (...) Убавата нафтена рафинерија или вашиот Јоханитербрике, кои се претпоставува дека се чисто функционални, се важни дополнувања на модерната уметност. Значи, уметност е и: достигнувањата на инженерите и техничарите, дури и кога се изразуваат несвесно или чисто функционално. Уметност е сè. (Дали мислите дека уметноста треба да ја создаваат само „уметниците“?) И: уметноста е насекаде – кај мојата баба – во најневеројатниот кич или под изгнила штица."</ref> и флуксусот, се сметаат за антиуметност.<ref>„Уметноста е мртва. Да живее дадаизмот.“ — Валтер Зернер</ref><ref>„Дада е како вашите надежи: ништо, како вашиот рај: ништо, како вашите идоли: ништо; како вашите херои: ништо, како вашите уметници: ништо, како вашите религии: ништо“ — [[Франсис Пикабија]]</ref> Дадаистите го отфрлале културниот и интелектуалниот конформизам во уметноста, а пошироко и во општеството.<ref>{{cite journal |last=Richter |first=Hans |year=1965 |title=Dada: Art and Anti-art |location= New York and Toronto |publisher= Oxford University Press }}</ref> За сè што уметноста го претставувала, дадаизмот требало да го претставува спротивното. Додека уметноста се занимавала со традиционалната естетика, дадаизмот целосно ја игнорирал естетиката. Ако уметноста требало да им се допаѓа на сетилата, дадаизмот бил наменет да навредува. Преку отфрлањето на традиционалната култура и естетика, дадаистите се надевале дека ќе ги уништат традиционалната култура и естетика.<ref>„Ја изгубивме довербата во нашата култура. Сè требаше да се урне. Требаше да почнеме одново по „tabula rasa“. Во Кабаре Волтер почнавме со шокирање на здравиот разум, јавното мислење, образованието, институциите, музеите, добриот вкус, накратко, на целиот владеачки поредок.“ — Марсел Јанко</ref> Бидејќи биле политизирани повеќе, берлинските дадаисти биле најрадикално антиуметнички настроени во рамките на дадаизмот.<ref>Larry Shiner. "The Invention of Art: A Cultural History". University of Chicago Press, 2003, p. 254. „берлинските дадаисти биле порадикални (во споредба со другите дадаисти), верувајќи дека единствениот начин да се реинтегрираат уметноста и животот е и двете да се стават во служба на социјалистичката револуција.“</ref> Во 1919 година, во берлинската група, дадаистичкиот револуционерен централен совет ги изложил дадаистичките идеали на радикален [[комунизам]].<ref>The Dadaist revolutionary central council. [http://www.mariabuszek.com/kcai/DadaSurrealism/DadaSurrReadings/DadaGrmny.pdf "What is Dadaism and what does it want in Germany?".] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913093050/http://www.mariabuszek.com/kcai/DadaSurrealism/DadaSurrReadings/DadaGrmny.pdf |date=2008-09-13 }} Tract, 1919. „Дадаизмот бара: 1) Меѓународно револуционерно обединување на сите творечки и интелектуални мажи и жени врз основа на радикален комунизам; (...) Итно експропријација на имотот (социјализација) и заедничка исхрана на сите (...) Воведување на симултанистичката песна како комунистичка државна молитва.“</ref> Почнувајќи од 1913 година, готовите предмети на [[Марсел Дишан]] ја предизвикале индивидуалната творечка моќ и ја редефинирале уметноста како номинален, а не суштински предмет.<ref>Дишан цитиран од Артуро Шварц. "The Complete Works of Marcel Duchamp". London, Thames and Hudson, 1969, p.33. „За мене постои нешто друго покрај да, не или рамнодушно – тоа е, на пример – отсуството на истражувања од тој вид. ... Јас сум против зборот „анти“ бидејќи е малку како атеист наспроти верник. А атеистот е исто толку религиозен човек колку и верникот, а антиуметникот е исто толку уметник колку и другиот уметник. Анартист би било многу подобро, кога би можел да го променам, наместо антиуметник. Анартист, што значи воопшто не е уметник. Тоа би била мојата замисла. Не ми пречи да бидам анартист ... Она што го имам на ум е дека уметноста може да биде лоша, добра или рамнодушна, но, кој и да е придавката што се користи, мора да ја наречеме уметност, а лошата уметност сепак е уметност на ист начин како што лошата емоција сепак е емоција.“</ref><ref>Дишан цитиран од Далија Јудовиц. "Unpacking Duchamp: Art in Transit". Los Angeles: University of California Press, 1995. „Не, не, зборот „анти“ малку ми пречи, затоа што без разлика дали сте против или за, тоа се две страни на иста работа. А јас би сакал да бидам сосема – не знам како се вели – непостоечки, наместо да бидам за или против... Идејата за уметникот како еден вид суперчовек е сразмерно неодамнешна. Против тоа се бев насочил. Всушност, откако престанав со уметничката дејност, чувствувам дека сум против овој став на длабока почит што го има светот. Уметноста, етимолошки гледано, значи ’да се создава‘. Сите создаваат, не само уметниците, а можеби во идните векови ќе постои создавање без притоа тоа да се забележува.“</ref> Тристан Цара истакнал: „Јас сум против системи; најприфатливиот систем е, во принцип, да немаш никаков систем“.[41] Понатаму, Цара – кој еднаш изјавил дека „логиката е секогаш лажна“ – веројатно ја поддржувал визијата на Валтер Сернер за „конечно разградување“. Клучен концепт во размислувањето на Цара бил ставот дека „сè додека ги правиме работите на начинот на кој мислиме дека сме ги правеле некогаш, нема да можеме да создадеме општество во кое може да се живее“.<ref name="jycmelusine">{{in lang|fr}} Jacques-Yves Conrad, [http://melusine.univ-paris3.fr/Association/Conrad.htm ''Promenade surréaliste sur la colline de Montmartre''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915053946/http://melusine.univ-paris3.fr/Association/Conrad.htm |date=2008-09-15 }}, at the [[University of Paris III: Sorbonne Nouvelle]] [http://melusine.univ-paris3.fr/ Center for the Study of Surrealism] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327041319/http://melusine.univ-paris3.fr/ |date=2008-03-27 }}; retrieved April 23, 2008</ref> In addition, [[Tristan Tzara|Tzara]], who once stated that "[[logic]] is always false",<ref name="ipuranus">{{in lang|ro}} Ion Pop, [http://www.revistatribuna.ro/arhiva/tribuna96.pdf "Un urmuzian: Ionathan X. Uranus"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327074348/http://www.revistatribuna.ro/arhiva/tribuna96.pdf|date=March 27, 2009}}, in ''[[Tribuna (Romania)|Tribuna]]'', Vol. V, Nr. 96, September 2006</ref><ref>[[Hans Richter (artist)|Hans Richter]], ''Dada. Art and Anti-art'' (with a postscript by Werner Haftmann), [[Thames & Hudson]], London & New York, 2004. {{ISBN|0-500-20039-4}}, p.48, 49</ref><ref name="pbeit29">Philip Beitchman, "Symbolism in the Streets", in ''I Am a Process with No Subject'', [[University Press of Florida|University of Florida Press]], Gainesville, 1988. {{ISBN|0-8130-0888-3}}, p.29</ref> Конструктивизмот, кој се појавил во Русија во 1919 година, ја отфрлил уметноста во целост – како посебна дејност што создава универзална естетика[45] – во корист на практики насочени кон општествени цели, „корисни“ за секојдневниот живот, како што се графичкиот дизајн, рекламирањето и фотографијата. Во 1921 година, претставувајќи се на изложбата „5x5=25“, Александар Родченко создал монохроматски дела и го прогласил крајот на сликарството. За уметниците од времето на Руската револуција, радикалниот потег на Родченко бил полн со утописки можности. Тој го означил крајот на уметноста, а со тоа и крајот на буржоаските норми и практики. Со тоа се отворил патот за почетокот на еден нов руски живот, нов начин на производство и нова култура.<ref>Varvara Stepanova: Lecture on Constructivism, 22 December 1921. In: Peter Noever: Aleksandr M. Rodchenko - Varvara F. Stepanova. The Future Is Our Only Goal. Munich: Prestel, 1991, pp. 174-178. "From here, Constructivism proceeds to the negation of all art in its entirety, and calls into question the necessity of a specific activity of art as creator of a universal aesthetic."</ref><ref>"I reduced painting to its logical conclusion and exhibited three canvases: red, blue, and yellow. I affirmed: this is the end of painting." — [[Alexander Rodchenko]].</ref><ref>Rodchenko, A. and V. Stepanova (1975) [1920] 'The Programme of the Productivist Group', in Benton and Benton (eds), pp. 91-2. "1. Down with art, long live technical science. 2. Religion is a lie. Art is a lie. 3. Destroy the last remaining attachment of human thought to art. ... 6. The collective art of today is constructive life."</ref> ===Надреализам=== Од почетокот на 1920-тите, многу [[Надреализам|надреалистички]] уметници и писатели своето дело го сметаат пред сè за израз на филозофското движење, а самите дела за артефакт. [[Надреализам|Надреализмот]] како политичка сила се развивал нерамномерно низ светот; на некои места поголем нагласок се ставал на уметничките практики, а на други преовладувале политичките практики. На некои други места пак, надреалистичката пракса како да ги засенувала и уметноста и политиката. Политички, [[Надреализам|надреализмот]] бил ултралевичарски, [[Комунизам|комунистички]] или [[Анархизам|анархистички]]. Раскинот со дадата е окарактеризиран како раскол меѓу анархисти и комунисти, при што [[Надреализам|надреалистите]] биле комунисти. Во 1925 година Бирото за надреалистички истражувања ја изјавило својата наклонетост кон револуционерната политика.<ref>„Декларација од 27 јануари 1925“. [http://www.fordham.edu/halsall/mod/1925Surrealism.html Извор за модерна историја: Надреалистички манифест, 1925]</ref> До 1930-тите многу надреалисти силно се идентификувале со комунизмот.<ref>„Манифест за слободна револуционерна уметност“</ref><ref>[http://www.generation-online.org/c/fcSurrealism1.html]{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>Луис, Хелена. ''Дада поцрвенува''. 1990. Универзитетска печатница на Единбург. Историја на непријатните односи меѓу надреалистите и комунистите од 1920-тите до 1950-тите.</ref> Бретон и неговите другари извесно време го поддржувале [[Леон Троцки]] и неговата Меѓународна левичарска опозиција, иако постоела отвореност кон анархизмот која посилно се манифестирала по Втората светска војна. Водачот [[Андре Бретон]] експлицитно тврдел дека [[Надреализам|надреализмот]] е пред сè револуционерно движење. [[Андре Бретон|Бретон]] верувал дека начелата на [[Надреализам|надреализмот]] можат да се применат во секоја животна околност и дека не се ограничени само на уметничката сфера.<ref>[[Андре Бретон]]. „Првиот манифест“. 1924.</ref> Следбениците на [[Андре Бретон|Бретон]], заедно со [[Француска комунистичка партија|Комунистичката партија]], работеле за „ослободување на човекот“. Сепак, групата на Бретон одбивала да ја стави пролетерската борба пред радикалното творештво, па нивните судири со Партијата ги направиле доцните 1920-ти бурно време за двете страни. Многу поединци блиску поврзани со [[Андре Бретон|Бретон]], особено [[Луј Арагон]], ја напуштиле неговата група за да соработуваат поблиску со комунистите. Во 1929 година [[Андре Бретон|Бретон]] побарал од надреалистите да го проценат својот „степен на морална компетентност“, а теоретските дотерувања содржани во вториот ''Манифест на надреализмот'' исклучувале секого кој се двоумел да се посвети на колективна акција.<ref name="pompidou">[http://www.cnac-gp.fr/education/ressources/ENS-Surrealistart-EN/ENS-Surrealistart-EN.htm Надреалистичка уметност] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120918070327/http://www.cnac-gp.fr/education/ressources/ENS-Surrealistart-EN/ENS-Surrealistart-EN.htm |date=18 септември 2012 }} од [[Центар Помпиду]]. Пристапено на 20 март 2007 година.</ref> До крајот на Втората светска војна надреалистичката група предводена од Андре Бретон одлучила експлицитно да го прифати анархизмот. Во 1952 година Бретон напишал: „Во црното огледало на анархизмот надреализмот најпрво се препозна себеси.“<ref name="anarchosurrealism">{{cite web |url=http://libcom.org/history/1919-1950-the-politics-of-surrealism |title=1919–1950: Политиката на надреализмот од Ник Хит |publisher=Libcom.org |access-date=2009-12-26}}</ref> ===Летризам и Ситуационистичка интернационала=== Основани во средината на 1940-тите во Франција од Изидор Изу, летристите користеле материјал присвоен од други филмови, техника која подоцна ќе биде развиена (под името „детурнман“) во [[Ситуационистичка интернационала|ситуационистичките]] филмови. Тие честопати го дополнувале филмот со изведба во живо или, преку „филм-дебатата“, директно ја вклучувале самата публика во целокупното доживување. Најрадикални меѓу летристичките филмови, ''Антиконцептот'' од Волман и ''Завивања за Сад'' од [[Гај Дебор|Дебор]], целосно се откажале од сликите. Во 1956 година, потсетувајќи на инфинитезималите на [[Готфрид Вилхелм Лајбниц]] — количини кои не можат реално да постојат освен концептуално — основачот на летризмот Изидор Изу ја развил идејата за уметничко дело кое по својата природа никогаш не би можело да се создаде во реалноста, но кое сепак би можело да обезбеди естетски награди кога би се созерцувало интелектуално. Поврзано со ова и произлезено од него е екскоердизмот, сегашното воплотување на изуовското движење, дефинирано како уметност на бесконечно големото и бесконечно малото. Во 1960 година Изидор Изу создал надвременска уметност: направа за поттикнување и овозможување на публиката да учествува во создавањето на уметничко дело. Во својата наједноставна форма, тоа може да не вклучува ништо повеќе од додавање неколку празни страници во книга, за читателот да ги дополни со свои придонеси. Во Јапонија кон крајот на 1950-тите, Група Кјушу била дрска, експериментална и бурна уметничка група. Тие кинеле и палеле платна, зашивале брановиден картон, клинци, навртки, пружини, метални струготини и импрегнирано платно на своите дела, составувале многу незгодни склопови од ѓубре и биле најпознати по тоа што голем дел од својата работа го покривале со катран. Повремено го покривале своето дело и со урина и измет. Се обидувале да ја доближат уметноста до секојдневниот живот, вклучувајќи предмети од секојдневието во своите дела, а и со тоа што ги излагале и изведувале своите дела надвор, на улица, за да ги видат сите. Други слични анти-уметнички групи биле [http://www.artfact.com/features/viewStyle.cfm?genreRef=K714FO8OVR Неодада] (Неодадаизуму Оганаизазу), [http://www.tate.org.uk/learn/online-resources/glossary/g/gutai Гутаи] (Гутаи Бијуцу Кјокаи) и Хај-Ред-Центар. Под различни влијанија на Ар анформел, овие групи и нивните членови настојувале да го истакнат материјалот во своите дела: наместо уметничкото дело да се гледа како претставување на некој далечен предмет на упатување, самиот материјал и интеракцијата на уметниците со него станале главната поента. Ослободувањето на гестот било уште едно наследство на Ар анформел, а членовите на Група Кјушу му се предале со голем жар, фрлајќи, капејќи и кршејќи материјал, понекогаш уништувајќи го делото во процесот. Почнувајќи од 1950-тите години во Франција, Летристичката интернационала, а потоа и [[Ситуационистичка интернационала|Ситуационистичката интернационала]], развиле [[Дијалектика|дијалектички]] поглед, сметајќи дека нивната задача е ''надминување'' на уметноста, укинување на поимот за уметноста како одделна, специјализирана дејност и нејзино преобразување така што ќе стане дел од ткивото на секојдневниот живот. Од гледна точка на ситуационистите, уметноста е [[Револуција|револуционерна]] или не е ништо. На тој начин ситуационистите ги гледале своите напори како довршување на делото и на дадата и на [[Надреализам|надреализмот]], истовремено укинувајќи ги двете.<ref>Гај Дебор. [http://www.bopsecrets.org/SI/debord/8.htm „Општеството на спектаклот“]. Теза 187 и 191. 1967. Превод од Кен Нап во 2002 година. „''Позитивното'' значење на современото распаѓање и уништување на целата уметност е тоа што јазикот на комуникацијата е изгубен. ''Негативната'' импликација на овој развој е што заедничкиот јазик повеќе не може да ја добие формата на еднострани заклучоци што ја карактеризирале уметноста на историските општества — ''задоцнети'' прикази на ''туѓиот'' живот без дијалог, кои го прифаќале овој недостаток како неизбежен — туку мора да се најде во пракса што ја обединува непосредната активност со сопствениот соодветен јазик. Поентата е навистина да се учествува во заедницата на дијалогот и во играта со времето, што досега само биле ''претставувани'' со поетски и уметнички дела.“ „Дадаизмот и надреализмот биле двете струи што го означиле крајот на модерната уметност. Иако само делумно биле свесни за тоа, тие биле современици на последната голема офанзива на револуционерното пролетерско движење, а поразот на тоа движење, кој ги оставил заробени во самата уметничка сфера чија дотраеност ја осудувале, бил фундаменталната причина за нивната имобилизација. Дадаизмот и надреализмот биле историски поврзани, а сепак и спротивставени еден на друг. Оваа спротивставеност ги вклучувала најважните и најрадикалните придонеси на двете движења, но ја откривала и внатрешната неадекватност на нивните еднострани критики. Дадаизмот се стремел да ''ја укине уметноста без да го сфати тоа''; надреализмот се стремел да ''ја оствари уметноста без да ја укине''. Критичката позиција што подоцна ја развиле ''ситуационистите'' покажа дека укинувањето и остварувањето на уметноста се неразделни аспекти на едно ''надминување на уметноста''.“</ref><ref>Ситуационистичка интернационала (бр. 1, Париз, јуни 1958) „Уметноста повеќе не мора да биде приказ на минати чувства. Таа може да стане директна организација на повисоко развиени чувства. Станува збор за производство на самите нас, а не на нештата што нѐ поробуваат.“</ref> Ситуационистите целосно се откажале од создавањето уметност.<ref name="Poetry_of_the_revolution2"/> Припадниците на [[Ситуационистичка интернационала|Ситуационистичката интернационала]] сакале да мислат дека се веројатно најрадикалното,<ref name="Poetry_of_the_revolution2"/> најполитизираното,<ref name="Poetry_of_the_revolution2"/> добро организирано и теориски најпродуктивно анти-уметничко движење, кое го достигнало својот врв со студентските протести и генералниот штрајк од мај 1968 година во Франција, гледиште поддржано и од други, меѓу кои и академикот Мартин Пухнер.<ref name="Poetry_of_the_revolution2"/> Во 1959 година Ѓузепе Пинот-Галицио предложил индустриско сликарство како „индустриско-инфлационистичка уметност“<ref>Ѓузепе Пинот-Галицио. [http://www.notbored.org/gallizio.html Манифест на индустриското сликарство: За една единствена применета уметност]. ''Вести за ликовните уметности'' бр. 9 (1959). На француски: ''[[Ситуационистичка интернационала|Ситуационистичка интернационала]]'' бр. 3 (1959). На англиски: Моли Клајн ја преведе оригиналната италијанска верзија на англиски (1997). „Машината многу добро може да биде соодветен инструмент за создавање индустриско-инфлационистичка уметност, заснована на Анти-патентот; новата индустриска култура ќе биде строго „Направена меѓу луѓето“ или никаква! Времето на писарите заврши.“(...) „Кога илјадници сликари кои денес се мачат со бесмислицата на деталите ќе ги имаат можностите што ги нудат машините, нема повеќе да има гигантски марки, наречени слики, со кои се задоволува инвестицијата на вредноста, туку илјадници километри платно понудено на улиците, на пазарите, за размена, што ќе им овозможи на милиони луѓе да уживаат во нив и ќе го разгори доживувањето на уредувањето.“</ref> ===Неодадаизам и подоцна=== Слично на [[Дадаизам|дадаизмот]], во 1960-тите години [[Флуксус]] вклучувал силна струја на антикомерцијализам и анти-уметнички сензибилитет, презирајќи го конвенционалниот уметнички свет воден од пазарот во корист на уметничка пракса насочена кон уметникот. Уметниците на Флуксус ги користеле своите минимални перформанси за да ја замаглат разликата меѓу животот и уметноста.<ref>Волф Фостел, 1972 (разгледница). „[[Марсел Дишан|Дишан]] го квалификуваше предметот во уметност. Јас го квалификував животот во уметност.“</ref><ref>Бен Вотје. [http://radicalart.info/concept/ArtAgainstArt/Ben/index.html „Нема уметност“.] 1961.</ref> Во 1962 година Хенри Флинт започнал да се залага за анти-уметничка позиција.<ref>Мишел Орен (1993) Анти-уметноста како крај на културната историја, ''Журнал за изведбени уметности'', том 15, број 2.</ref> Флинт сакал [[Авангарда|авангардната]] [[уметност]] да биде надмината од поимите ''верамјузмент'' и ''бренд'' – [[Неологизам|неологизми]] што приближно значат чиста рекреација. Во 1963 година [[Џорџ Мачунас]] се залагал за револуција, „жива уметност, анти-уметност“ и „неуметничка реалност што ќе ја сфатат сите народи“.<ref>[[Џорџ Мачунас]]. [http://www.artnotart.com/fluxus/gmaciunas-manifesto.html Манифест на Флуксус], 1963. „Исчистете го светот од буржоаската болест, „интелектуалната“, професионалната и комерцијализираната култура, исчистете го светот од мртвата уметност, имитацијата, вештачката уметност, апстрактната уметност, илузионистичката уметност, математичката уметност, – исчистете го светот од „европеизмот“! [...] ПРОМОВИРАЈТЕ РЕВОЛУЦИОНЕРНА ПОПЛАВА И ПЛИМА ВО УМЕТНОСТА, [...] промовирајте НЕУМЕТНИЧКА РЕАЛНОСТ што ќе ја сфатат сите народи, а не само критичарите, дилетантите и професионалците ... СПОЕТЕ ги кадрите на културните, општествените и политичките револуционери во обединет фронт и акција.“</ref> [[Џорџ Мачунас|Мачунас]] се трудел да ги одржи своите изјавени цели да го покаже „непрофесионалниот статус на уметникот... неговата непотребност и инклузивност“ и дека „сè може да биде уметност и секој може да ја прави“.<ref>Попис од 1965 година од Мачунас, цитиран во ''Господинот Флуксус'', стр. 88</ref> Во 1960-тите, уметничката група Црна маска, под влијание на дада, изјавила дека револуционерната уметност треба да биде „составен дел од животот, како во примитивното општество, а не додаток на богатството“.<ref name="Ben Morea: art and anarchism">Хиндерер, Ив. [http://www.16beavergroup.org/monday/archives/001031print.html Бен Мореа: уметност и анархизам] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090425191200/http://www.16beavergroup.org/monday/archives/001031print.html |date=25 април 2009 }}</ref> Црна маска нарушувала културни настани во Њујорк делејќи измислени летоци за уметнички настани на бездомниците, со мамка за бесплатни пијалоци.<ref name="The Assault on Culture 1">Стјуарт Хоум. [http://www.stewarthomesociety.org/sp/assault.htm „Нападот врз културата: Утописки струења од летризмот до Класната војна“]. Вовед во литванското издание. (1. издание Апорија прес и Анпопјулар букс, Лондон 1988.) {{ISBN|0-948518-88-X}}. „Во шеесеттите Црна маска нарушуваше овештани културни настани во Њујорк правејќи измислени летоци со датуми, часови и локација на уметнички настани и делејќи ги на бездомниците со мамка за бесплатниот пијалок што се нудеше за буржоазијата, а не за лумпенпролетаријатот; ја искористив истата измама подеднакво ефективно во Лондон во 1990-тите за да ги нарушам литературните настани.“</ref> Подоцна, Мадерфакерс израснале од комбинација на Црна маска и друга група наречена Лути уметности. Би-би-си емитуваше интервју со Дишан водено од Џоун Бејквел во 1966 година, во кое беа изнесени некои од поексплицитните анти-уметнички идеи на Дишан. Дишан ја споредил уметноста со религијата, изјавувајќи дека сака да ја укине уметноста на ист начин како што многумина ја укинале религијата. Дишан понатаму му објаснува на водителката дека „зборот уметност етимолошки значи правење“, дека уметноста значи активност од секаков вид и дека токму нашето општество создава „чисто вештачки“ разлики за тоа кој е уметник.<ref>[https://books.google.com/books?id=Hn5f4u3PUVoC&dq=bbc+1966+interview+duchamp+joan+bakewell&pg=PA234 Марсел Дишан: Уметник на векот] во уредување на Рудолф Е. Кинцли, Френсис М. Науман. Google Books.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=haon2DXWvLk|title=YouTube|website=www.youtube.com|access-date=15 December 2017}}{{cbignore}}{{Dead Youtube links|date=February 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.toutfait.com/auditorium.php |title=Интервју на Би-би-си со Марсел Дишан, 5 јуни 1968, Би-би-си, Џоун Бејквел |access-date=2013-10-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120160730/http://www.toutfait.com/auditorium.php |archive-date=2010-11-20 }}</ref> Во 1970-тите, Кинг Моб бил одговорен за разни напади врз уметнички галерии, заедно со уметноста во нив. Според филозофот Роџер Тејлор, концептот на уметноста не е универзален, туку е изум на буржоаската идеологија што помага во промовирањето на овој општествен поредок. Тој ја споредува со рак што ги колонизира другите форми на живот така што станува тешко да се разликува едното од другото.<ref name=Art_Is_Like_Cancer/> Стјуарт Хоум повика на Уметнички штрајк од 1990 до 1993 година. За разлика од претходните предлози за уметнички штрајк, како оној на Густав Мецгер во 1970-тите, тој не бил замислен како можност уметниците да ја преземат контролата врз средствата за дистрибуција на своите дела, туку како вежба во пропаганда и психичка војна, насочена кон уништување на целиот уметнички свет, а не само на галерискиот систем. Како што направила Црна маска во 1960-тите, Стјуарт Хоум нарушувал културни настани во Лондон во 1990-тите давајќи измислени летоци за литературни настани на бездомниците, со мамка за бесплатни пијалоци.<ref name="The Assault on Culture 1"/> Фондацијата К била уметничка фондација што објавувала серија рекламни огласи во печатот инспирирани од [[Ситуационистичка интернационала|ситуационизмот]] и екстравагантни субверзии во уметничкиот свет. Најпознато, кога нивните планови да употребат [[Банкнота|банкноти]] како дел од уметничко дело пропаднале, тие изгореле милион [[Британска фунта|фунти]] во готовина. [[Панк]] развил анти-уметнички позиции. Некои бендови на „индустриска музика“ ја опишуваат својата работа како форма на „културен тероризам“ или како „анти-уметност“. Терминот се користи и за други намерно провокативни уметнички форми, како што е бесмислената поезија. ==Како уметност== Парадоксално, повеќето форми на анти-уметност постепено биле целосно прифатени од уметничкиот естаблишмент како нормални и конвенционални форми на уметност.<ref>Пол Н. Хамбл. „Анти-уметноста и концептот на уметност“. Во: „Придружник на теоријата на уметноста“. Уредници: Пол Смит и Керолин Вајлд, Вајли-Блеквел, 2002, стр. 246. „готовиот предмет е присвоен како теориска парадигма во голем дел од современата теорија на уметничките школи.“</ref> Дури и движењата што ја отфрлале уметноста со најголема жестина денес ги собираат најпрестижните културни институции.<ref>{{Cite news|last=Галикс|first=Ендрју|date=2009-03-18|title=Воскреснувањето на Гај Дебор|language=en-GB|work=Гардијан|url=https://www.theguardian.com/books/booksblog/2009/mar/18/guy-debord-situationist-international|access-date=2020-10-05|issn=0261-3077|quote=Гај-Ернест Дебор би се превртел во гробот – доколку не бил кремиран по самоубиството во 1994 година. Арх-бунтовникот што се гордеел дека целосно ја заслужува „универзалната омраза“ на општеството сега официјално е признат како „национално богатство“ во својата татковина. Француската влада соодветно интервенирала за да спречи Универзитетот Јејл да ја стекне неговата лична архива (...) Тешко е да се пренесе колку е бизарно да се слуша како Кристин Албанел – министерката за култура на Саркози – го опишува револуционерот Дебор како ‘еден од последните големи француски интелектуалци’ од втората половина на 20 век.}}</ref> Дишановите готови предмети сè уште ги сметаат за анти-уметност стакистите,<ref name=tate/> кои исто така велат дека анти-уметноста станала конформистичка и се опишуваат како анти-анти-уметност.<ref name="guardian.co.uk"/><ref name="Stuck on the Turner Prize"/> ==Наводи== {{наводи}} ==Извори== *[[Karl Marx]]. ''[[The German Ideology]]''. 1845. *[[Nikolai Tarabukin]]. ''From the Easel to the Machine''. In Frascina and Harrison, eds., "Modern Art and Modernism: A Critical Anthology", pp.&nbsp;135–42. *[[Hans Richter (artist)|Hans Richter]]. ''Dada: Art and Anti-Art''. Thames & Hudson, 1965. {{ISBN|0-500-20039-4}}. *[[Guy Debord]]. ''La société du spectacle'', 1967, numerous editions; in English: "[[The Society of the Spectacle]]", Zone Books 1995, {{ISBN|0-942299-79-5}}. ''Society of the Spectacle'', Rebel Press 2004, {{ISBN|0-946061-12-2}}. *[[Mario Perniola]]. ''L'alienazione artistica''. Milano, Mursia, 1971; in French: "L'alienation artistique". Foreword by Pierre Sansot, translated by Anton Harstein. Paris, U.G.E., 10/18, 1977, {{ISBN|2-264-00187-9}}. *Roger Taylor, ''Art, an Enemy of the People'', Harvester Press, 1978, Fontana, 1976. *[[Stewart Home]]. [http://www.stewarthomesociety.org/sp/assault.htm "The Assault on Culture: Utopian currents from Lettrisme to Class War"]. (Ist edition Aporia Press and Unpopular Books, London 1988.) {{ISBN|0-948518-88-X}} (New edition AK Press, Edinburgh 1991. Polish translation, Wydawnictwo Signum, Warsaw 1993. Italian translation AAA edizioni, Bertiolo 1996. Portuguese translation, Conrad Livros, Brazil 1999. Spanish translation, Virus Editorial, 2002). *Larry Shiner. ''[[The Invention of Art: A Cultural History]]''. University of Chicago Press, 2003 {{ISBN|978-0-226-75342-3}} *Jean-Marc Rouvière: ''Au prisme du readymade, incises sur l'identité équivoque de l'objet. préface de Philippe Sers et G. Litichevesky'', L'Harmattan, Paris 2023 {{ISBN|978-2-14-031710-1}} ==За понатамошно читање== *{{cite book |title=No Medium|author=Craig Dworkin|publisher=MIT Press|date=2013-02-15|isbn=978-0262018708}} Covers works that are blank, silent, empty, etc. ==Надворешни врски== *Walker, John. (1992) [https://web.archive.org/web/20120128012825/http://www.artdesigncafe.com/Anti-Art-1992 "Anti-Art"]. ''Glossary of Art, Architecture & Design since 1945'', 3rd. ed. [[Категорија:Модерна уметност]] [[Категорија:Современа уметност]] [[Категорија:Авангардна уметност]] 6t6l0ohd0ciogcyb615icdpdef6s41a Скрипториум 0 1406249 5651502 5648455 2026-10-30T10:51:21Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Латинизми]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651502 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Scriptorius.jpg|мини|десно|307x307пкс|Еден од последните [[Староверци|староверски]] скрипториуми на територијата на [[Сојуз на Советските Социјалистички Републики|СССР]], ќелијата на отецот Паладиј во горниот тек на Енисеј, 1967 г. Фотографија на Н. Н. Покровски]] '''Скрипториум''' ({{langx|la|scriptorium}} од ''scriptor'' — „препишувач, писар“) — работилница за препишување [[Ракопис|ракописи]]. И покрај средновековното латинско потекло, поимот се користи за сите работилници за изработка на рачно напишани книги во сите историски цивилизации, вклучително и источните.{{sfn|Lowe|2017|p=157}}<ref>{{книга|автор=Терентьев-Катанский А. П.|заглавие=С Востока на Запад: из истории книги и книгопечатания в странах Центральной Азии VIII-XIII веков|место=М.|издательство=Наука, Гл. ред. вост. лит|год=1990|isbn=5-02-016982-X|страницы=118—119|страниц=231}}</ref><ref>{{книга|автор=Gabor Agoston, Bruce Alan Masters|заглавие=Encyclopedia of the Ottoman Empire|ссылка=https://books.google.ru/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA266&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false|место=N. Y.|издательство=Fact on File|год=2009|isbn=978-0-8160-6259-1|pages=266|archive-date=2023-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110010934/https://books.google.ru/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA266&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false}}</ref><ref>{{книга|автор=John Freely|заглавие=Light from the East: How the Science of Medieval Islam helped to shape the Western World|ссылка=https://books.google.ru/books?id=Ap-LDwAAQBAJ&pg=PT8&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false|место=N. Y.|издательство=I. B. Tauris & Co. Ltd.|год=2011|isbn=978-1-84885-452-9|archive-date=2023-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110005432/https://books.google.ru/books?id=Ap-LDwAAQBAJ&pg=PT8&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false}}</ref> Првите скрипториуми се појавиле во [[Стар Египет|Стариот Египет]] и биле тесно поврзани со староегипетската религија и медицината. Писарите препишувале, преведувале и прекомпилирале текстови поврзани со управувањето, верскиот култ, магијата и лекувањето болести. Египетските скрипториуми исчезнале во VI век. Будистичката култура создала развиена култура на скрипториуми во Источна Азија. Главна дејност на овие скрипториуми било препишувањето сутри. Препишувачите од овој регион посветувале посебно внимание на ритуалната чистота неопходна за работата. Европските скрипториуми најчесто се наоѓале во манастирите, кои располагале со сѐ што било потребно за изработка на книги и манускрипти; таму се произведувале сите потребни материјали, вклучувајќи ги [[пергамент|пергаментот]] и [[мастило|мастилото]].{{sfn|Kauffmann|2003}} Покрај верската книжевност, таму се извршувале и комерцијални нарачки. Во XIII век, скрипториумите биле потиснати од градските препишувачи, а подоцна и од печатниците. Муслиманските скрипториуми препишувале курани, ракописи и трактати. Тие работеле во склоп на [[Текија (градба)|текиите]] и [[опсерваторија|опсерваториите]], како и при владетелските дворови. == Книгите и препишувањето во монашкиот живот == Пишувањето ракописи било макотрпен процес во лошо осветлена средина што можела да му наштети на здравјето. Еден игумен во X век се пожалил:{{почеток на цитат}}Пробајте сами да го правите тоа и ќе сфатите колку е тешка задачата на писарот. Ви ги ослабува очите, ве боли грбот, а градите и стомакот ви се згрчуваат. Тоа е страшно искушение за целото тело.<ref>Цитирано во: Greer, Germaine. ''The Obstacle Race: The Fortunes of Women Painters and Their Work''. Tauris Parke, 2001. p. 155.</ref> {{оригинален текст|en|Only try to do it yourself and you will learn how arduous is the writer's task. It dims your eyes, makes your back ache, and knits your chest and belly together. It is a terrible ordeal for the whole body.}} {{крај на цитат}}Раководителот на манастирскиот скрипториум бил ''армариј'' („снабдувач“), кој ги снабдувал препишувачите со материјали и го надгледувал процесот на препишување. Меѓутоа, армаријот имал и други должности. На почетокот од велигденските пости, тој бил одговорен сите монаси да добијат книги за читање, но имал и овластување да спречи пристап до одредена книга. До X век, армаријот имал и конкретни богослужбени должности, вклучително пеење на осмиот респонзориум, држење на светилката додека игуменот читал и одобрување на целиот материјал што требало да се чита на глас во црквата, на собранијата и во [[трпезарија|трпезаријата]].<ref>Fassler, Margot E., "The Office of the Cantor in Early Western Monastic Rules and Customaries," in ''Early Music History'', 5 (1985), pp. 35, 40, 42.</ref> Додека престојувал во Вивариум околу 540–548 г., Касиодор напишал коментар за Псалмите насловен како ''Expositio Psalmorum'' („Толкување на Псалмите“) како вовед во Псалмите за оние што сакале да стапат во монашката заедница. Ова дело имало широк одѕив и надвор од манастирот на Касиодор како предмет за монашко проучување и размислување. Игуменот Јоханес Тритемиј од Шпонхајм во 1492 г. му напишал писмо со наслов ''De Laude Scriptorum'' („Во чест на препишувачите“) на Герлах, игуменот од Дојц, за да им ги опише на монасите заслугите од препишувањето текстови. Тритемиј тврдел дека препишувањето текстови е од клучно значење за манастирското образование, изнесувајќи став дека препишувањето му овозможува на монахот подлабоко да размислува и да дојде до поцелосно разбирање на текстот. Тој потоа продолжува да ги фали препишувачите велејќи: „Посветениот препишувач, предметот на нашата расправа, никогаш нема да престане да Го слави Бога, да им прави задоволство на ангелите, да ги зајакнува праведните, да ги преобраќа грешниците, да ги фали скромните, да ги потврдува добрите, да ги збунува гордите и да ги прекорува тврдоглавите“.<ref name="Johannes Trithemius 1974 p.35">Johannes Trithemius, ''In Praise of Scribes (de Laude Scriptorum)'', Klaus Arnold, ed. (Lawrence, Kansas: Colorado Press, 1974), p. 35.</ref> Меѓу причините што ги наведува за продолжување на рачното препишување манускрипти се историскиот пример на древните препишувачи и премоќта на препишувањето над секоја друга физичка работа. Овој опис на монашкото пишување е особено значаен бидејќи е напишан откако првите печатници влегле во широка употреба. Тритемиј се осврнува на новата технологија напишувајќи: „Печатената книга е направена од хартија и, исто како хартијата, брзо ќе исчезне. Но препишувачот што работи со пергамент си обезбедува траен спомен за себе и за својот текст“.<ref name="Johannes Trithemius 1974 p.35"/> Тритемиј исто така верувал дека постојат дела што не се печатат, но се вредни за да бидат препишани.<ref>Johannes Trithemius, ''In Praise of Scribes (de Laude Scriptorum)'', Klaus Arnold, ed. (Lawrence, Kansas: Colorado Press, 1974), p. 65.</ref> [[Податотека:Manuscript-Alexander-Highsmith.jpeg|мини|[[Џон Вајт Александар]], фреска „Ракописна книга“ (1896), Зграда „Томас Џеферсон“ на Библиотеката на Конгресот, Вашингтон]] Во својата споредба меѓу современото и средновековното научна работа, Џејмс Џ. О'Донел го опишува монашкото проучување на следниов начин: <blockquote> „''Секој Псалм мораше да се рецитира барем еднаш неделно во текот на целиот период на проучување. Од друга страна, секој Псалм што се проучуваше одделно мораше да се чита полека и молитвено, а потоа да се помине со текстот во едната рака (или најдобро научен напамет) и коментарот во другата; процесот на проучување требаше да продолжи сѐ додека речиси сѐ од коментарот не биде усвоено од ученикот и мемориски поврзано со поединечните стихови од Светото писмо, така што кога стиховите повторно ќе се рецитираат, целата низа на Касиодеровата ерудиција да избие во поддршка на содржината на светиот текст''“.<ref>{{cite web |first=James O. |last=O'Donnell |title=Cassiodorus |publisher=University of California Press |year=1979 |url=http://faculty.georgetown.edu/jod/texts/cassbook/chap5.html |access-date=13 November 2014}}</ref> </blockquote> На овој начин, средновековните монаси интимно ги запознавале и ги преживувале текстовите што ги препишувале. Чинот на препишување станал чин на [[медитација]] и молитва, а не просто пресликување букви. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Scriptorium}} * [http://www.stgallplan.org/en/index_plan.html The St. Gall Monastery Plan, "a two-dimensional meditation on the ideal early medieval monastic community"] * [http://www.newyorkcarver.com/scriptoria3.htm#Scriptorium New York Carver: Scriptorium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507211434/http://www.newyorkcarver.com/scriptoria3.htm#Scriptorium |date=2021-05-07 }} * [http://www.osb.org/gen/robling/01script.html Frère Landelin Robling "The Order of Saint Benedict : Monastic Scriptoria" (osb.org)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111033103/http://www.osb.org/gen/robling/01script.html |date=2014-01-11 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ракописи]] [[Категорија:Историја на книгата]] [[Категорија:Средновековна книжевност]] [[Категорија:Манастири]] [[Категорија:Латинизми]] m69o7mgcc1di2hqy9ic49za254scd3v 5651503 5651502 2026-10-30T10:52:59Z P.Nedelkovski 47736 наводи 5651503 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Scriptorius.jpg|мини|десно|307x307пкс|Еден од последните [[Староверци|староверски]] скрипториуми на територијата на [[Сојуз на Советските Социјалистички Републики|СССР]], ќелијата на отецот Паладиј во горниот тек на Енисеј, 1967 г. Фотографија на Н. Н. Покровски]] '''Скрипториум'''<ref>{{ДРМЈ|скрипториум}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|скрипториум}}</ref> ({{langx|la|scriptorium}} од ''scriptor'' — „препишувач, писар“) — работилница за препишување [[Ракопис|ракописи]]. И покрај средновековното латинско потекло, поимот се користи за сите работилници за изработка на рачно напишани книги во сите историски цивилизации, вклучително и источните.{{sfn|Lowe|2017|p=157}}<ref>{{книга|автор=Терентьев-Катанский А. П.|заглавие=С Востока на Запад: из истории книги и книгопечатания в странах Центральной Азии VIII-XIII веков|место=М.|издательство=Наука, Гл. ред. вост. лит|год=1990|isbn=5-02-016982-X|страницы=118—119|страниц=231}}</ref><ref>{{книга|автор=Gabor Agoston, Bruce Alan Masters|заглавие=Encyclopedia of the Ottoman Empire|ссылка=https://books.google.ru/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA266&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false|место=N. Y.|издательство=Fact on File|год=2009|isbn=978-0-8160-6259-1|pages=266|archive-date=2023-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110010934/https://books.google.ru/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA266&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false}}</ref><ref>{{книга|автор=John Freely|заглавие=Light from the East: How the Science of Medieval Islam helped to shape the Western World|ссылка=https://books.google.ru/books?id=Ap-LDwAAQBAJ&pg=PT8&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false|место=N. Y.|издательство=I. B. Tauris & Co. Ltd.|год=2011|isbn=978-1-84885-452-9|archive-date=2023-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110005432/https://books.google.ru/books?id=Ap-LDwAAQBAJ&pg=PT8&dq=scriptorium+ottoman+empire&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwia6qv_lIqCAxXgLRAIHW2ND90Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=scriptorium%20ottoman%20empire&f=false}}</ref> Првите скрипториуми се појавиле во [[Стар Египет|Стариот Египет]] и биле тесно поврзани со староегипетската религија и медицината. Писарите препишувале, преведувале и прекомпилирале текстови поврзани со управувањето, верскиот култ, магијата и лекувањето болести. Египетските скрипториуми исчезнале во VI век. Будистичката култура создала развиена култура на скрипториуми во Источна Азија. Главна дејност на овие скрипториуми било препишувањето сутри. Препишувачите од овој регион посветувале посебно внимание на ритуалната чистота неопходна за работата. Европските скрипториуми најчесто се наоѓале во манастирите, кои располагале со сѐ што било потребно за изработка на книги и манускрипти; таму се произведувале сите потребни материјали, вклучувајќи ги [[пергамент|пергаментот]] и [[мастило|мастилото]].{{sfn|Kauffmann|2003}} Покрај верската книжевност, таму се извршувале и комерцијални нарачки. Во XIII век, скрипториумите биле потиснати од градските препишувачи, а подоцна и од печатниците. Муслиманските скрипториуми препишувале курани, ракописи и трактати. Тие работеле во склоп на [[Текија (градба)|текиите]] и [[опсерваторија|опсерваториите]], како и при владетелските дворови. == Книгите и препишувањето во монашкиот живот == Пишувањето ракописи било макотрпен процес во лошо осветлена средина што можела да му наштети на здравјето. Еден игумен во X век се пожалил:{{почеток на цитат}}Пробајте сами да го правите тоа и ќе сфатите колку е тешка задачата на писарот. Ви ги ослабува очите, ве боли грбот, а градите и стомакот ви се згрчуваат. Тоа е страшно искушение за целото тело.<ref>Цитирано во: Greer, Germaine. ''The Obstacle Race: The Fortunes of Women Painters and Their Work''. Tauris Parke, 2001. p. 155.</ref> {{оригинален текст|en|Only try to do it yourself and you will learn how arduous is the writer's task. It dims your eyes, makes your back ache, and knits your chest and belly together. It is a terrible ordeal for the whole body.}} {{крај на цитат}}Раководителот на манастирскиот скрипториум бил ''армариј'' („снабдувач“), кој ги снабдувал препишувачите со материјали и го надгледувал процесот на препишување. Меѓутоа, армаријот имал и други должности. На почетокот од велигденските пости, тој бил одговорен сите монаси да добијат книги за читање, но имал и овластување да спречи пристап до одредена книга. До X век, армаријот имал и конкретни богослужбени должности, вклучително пеење на осмиот респонзориум, држење на светилката додека игуменот читал и одобрување на целиот материјал што требало да се чита на глас во црквата, на собранијата и во [[трпезарија|трпезаријата]].<ref>Fassler, Margot E., "The Office of the Cantor in Early Western Monastic Rules and Customaries," in ''Early Music History'', 5 (1985), pp. 35, 40, 42.</ref> Додека престојувал во Вивариум околу 540–548 г., Касиодор напишал коментар за Псалмите насловен како ''Expositio Psalmorum'' („Толкување на Псалмите“) како вовед во Псалмите за оние што сакале да стапат во монашката заедница. Ова дело имало широк одѕив и надвор од манастирот на Касиодор како предмет за монашко проучување и размислување. Игуменот Јоханес Тритемиј од Шпонхајм во 1492 г. му напишал писмо со наслов ''De Laude Scriptorum'' („Во чест на препишувачите“) на Герлах, игуменот од Дојц, за да им ги опише на монасите заслугите од препишувањето текстови. Тритемиј тврдел дека препишувањето текстови е од клучно значење за манастирското образование, изнесувајќи став дека препишувањето му овозможува на монахот подлабоко да размислува и да дојде до поцелосно разбирање на текстот. Тој потоа продолжува да ги фали препишувачите велејќи: „Посветениот препишувач, предметот на нашата расправа, никогаш нема да престане да Го слави Бога, да им прави задоволство на ангелите, да ги зајакнува праведните, да ги преобраќа грешниците, да ги фали скромните, да ги потврдува добрите, да ги збунува гордите и да ги прекорува тврдоглавите“.<ref name="Johannes Trithemius 1974 p.35">Johannes Trithemius, ''In Praise of Scribes (de Laude Scriptorum)'', Klaus Arnold, ed. (Lawrence, Kansas: Colorado Press, 1974), p. 35.</ref> Меѓу причините што ги наведува за продолжување на рачното препишување манускрипти се историскиот пример на древните препишувачи и премоќта на препишувањето над секоја друга физичка работа. Овој опис на монашкото пишување е особено значаен бидејќи е напишан откако првите печатници влегле во широка употреба. Тритемиј се осврнува на новата технологија напишувајќи: „Печатената книга е направена од хартија и, исто како хартијата, брзо ќе исчезне. Но препишувачот што работи со пергамент си обезбедува траен спомен за себе и за својот текст“.<ref name="Johannes Trithemius 1974 p.35"/> Тритемиј исто така верувал дека постојат дела што не се печатат, но се вредни за да бидат препишани.<ref>Johannes Trithemius, ''In Praise of Scribes (de Laude Scriptorum)'', Klaus Arnold, ed. (Lawrence, Kansas: Colorado Press, 1974), p. 65.</ref> [[Податотека:Manuscript-Alexander-Highsmith.jpeg|мини|[[Џон Вајт Александар]], фреска „Ракописна книга“ (1896), Зграда „Томас Џеферсон“ на Библиотеката на Конгресот, Вашингтон]] Во својата споредба меѓу современото и средновековното научна работа, Џејмс Џ. О'Донел го опишува монашкото проучување на следниов начин: <blockquote> „''Секој Псалм мораше да се рецитира барем еднаш неделно во текот на целиот период на проучување. Од друга страна, секој Псалм што се проучуваше одделно мораше да се чита полека и молитвено, а потоа да се помине со текстот во едната рака (или најдобро научен напамет) и коментарот во другата; процесот на проучување требаше да продолжи сѐ додека речиси сѐ од коментарот не биде усвоено од ученикот и мемориски поврзано со поединечните стихови од Светото писмо, така што кога стиховите повторно ќе се рецитираат, целата низа на Касиодеровата ерудиција да избие во поддршка на содржината на светиот текст''“.<ref>{{cite web |first=James O. |last=O'Donnell |title=Cassiodorus |publisher=University of California Press |year=1979 |url=http://faculty.georgetown.edu/jod/texts/cassbook/chap5.html |access-date=13 November 2014}}</ref> </blockquote> На овој начин, средновековните монаси интимно ги запознавале и ги преживувале текстовите што ги препишувале. Чинот на препишување станал чин на [[медитација]] и молитва, а не просто пресликување букви. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Scriptorium}} * [http://www.stgallplan.org/en/index_plan.html The St. Gall Monastery Plan, "a two-dimensional meditation on the ideal early medieval monastic community"] * [http://www.newyorkcarver.com/scriptoria3.htm#Scriptorium New York Carver: Scriptorium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507211434/http://www.newyorkcarver.com/scriptoria3.htm#Scriptorium |date=2021-05-07 }} * [http://www.osb.org/gen/robling/01script.html Frère Landelin Robling "The Order of Saint Benedict : Monastic Scriptoria" (osb.org)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111033103/http://www.osb.org/gen/robling/01script.html |date=2014-01-11 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Ракописи]] [[Категорија:Историја на книгата]] [[Категорија:Средновековна книжевност]] [[Категорија:Манастири]] [[Категорија:Латинизми]] 0puca5kz7k1c0pmur9c61zzzsw9p9b2 Теофил (кратер) 0 1406799 5651224 5651103 2026-10-29T13:11:12Z ForestShutter 126802 додадена категорија 5651224 wikitext text/x-wiki {{Short description|Месечева површинска вдлабнатина}} {{Инфокутија Месечев кратер | image = Crater Theophilus.jpg | caption = Косо видување кон југ од „Аполо 16“ | coordinates = {{coord|11.4|S|26.4|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}} | diameter = 100 км | depth = 4,1<ref name=Pike_1976/> км | colong = 333 | formation = [[ератостенски период|ератостенски]]<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> | eponym = [[Теофил I Александриски]] }} [[File:Theophilus crater AS16-113-18295HR.jpg|мини|240пкс|Косо видување на Теофил од „[[Аполо 16]]“ додека лунарниот модул „Орион“ се приближувал до местото на слетување, околу 450 км западно]] [[File:Theophilus crater 3078 med.jpg|мини|240пкс|Косо видување на Теофил од „[[Лунар орбитер 3]]“]] [[File:Theophilus crater AS16-P-4526.jpg|мини|240пкс|Косо видување на централниот дел на Теофил од панорамската камера на „Аполо 16“]] '''Теофил''' е истакнат [[месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа меѓу [[Залив на суровоста|Заливот на суровоста]] на север и [[Море на нектарот|Морето на нектарот]] на југоисток. Делумно навлегува во кратерот [[Кирил (кратер)|Кирил]] на југозапад, кој е со слична големина. На исток е помалиот кратер [[Медлер (кратер)|Медлер]], а понатаму на југојугоисток е [[Бомон (кратер)|Бомон]].<ref name=astrosurf/> Именуван е по [[Коптска православна црква|коптскиот]] [[Теофил Александриски|папа Теофил I Александриски]] од 4 век.<ref name="a">''Autostar Suite Astronomer Edition''. CD-ROM. Meade, April 2006.</ref> Теофил, [[Кирил (кратер)|Кирил]] и [[Катарина (кратер)|Катарина]] формираат истакната група големи кратери, видливи на [[терминатор (сончев)|терминаторот]] пет дена по млада месечина. == Опис == Работ на Теофил има широка, терасеста внатрешна површина што покажува знаци на свлечишта. Британскиот астроном [[Томас Вилијам Веб|Т. В. Веб]] го нарекол „најдлабокиот од сите видливи кратери“.<ref name=Webb_1962/> Длабок е 4.200 метри, со масивни ѕидови, и навлегува во втора формација, [[Кирил (кратер)|Кирил]].<ref>Moore, Patrick (2001). ''On the Moon''. Sterling Publishing Co.. {{ISBN|0-304-35469-4}}.</ref> Создаден е во [[ератостенски период|ератостенскиот период]], пред 3,2 до 1,1 милијарди години.<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> Има импозантна централна планина висока 1.400 метри, со четири врва.<ref name="a"/> Подот на кратерот е релативно рамен и има голема централна планина со три врва, што се издигнува на висина од околу 2 километри над подот. Западниот врв е означен како Пси, источниот како Фи, а северниот врв е Алфа Теофил. Западните падини на овој гребен се пошироки и понеправилни, а врвовите се спуштаат пострмо кон подот на северната и западната страна.<ref>{{Наведена книга|first=Antonín|last=Rükl|authorlink=Antonín Rükl|date=1990|title=Atlas of the Moon|publisher=Kalmbach Books|isbn=0-913135-17-8}}</ref> Во овие врвови се откриени [[анортозит]] со многу мала содржина на [[Мафичност|мафични минерали]]<ref name=Lemelin_et_al_2015/> и инфрацрвен спектар на чист кристален [[плагиоклас]].<ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014/> Мисијата „[[Аполо 16]]“ собрала неколку парчиња [[базалт]] за кои се верува дека се исфрлен материјал од настанувањето на Теофил.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Apollo 16 Mission|work=Lunar and Planetary Institute|url=http://www.lpi.usra.edu/lunar/missions/apollo/apollo_16/samples/|accessdate=October 16, 2007}}</ref> == Сателитски кратери == По конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Теофил.<ref>{{Наведена книга|author=Bussey, B.|author-link=Ben Bussey|author2=Spudis, P.|author2-link=Paul Spudis|date=2004|title=The Clementine Atlas of the Moon|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=0-521-81528-2}}</ref> {| class="wikitable" !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Теофил !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Географска ширина !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Географска должина !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Дијаметар |- |align="center"|B |align="center"|10,5° Ј |align="center"|25,2° И |align="center"|8&nbsp;км |- |align="center"|E |align="center"|6,8° Ј |align="center"|24,0° И |align="center"|21&nbsp;км |- |align="center"|F |align="center"|8,0° Ј |align="center"|26,0° И |align="center"|13&nbsp;км |- |align="center"|G |align="center"|7,2° Ј |align="center"|25,7° И |align="center"|19&nbsp;км |- |align="center"|K |align="center"|12,5° Ј |align="center"|26,3° И |align="center"|6&nbsp;км |- |align="center"|W |align="center"|7,8° Ј |align="center"|28,6° И |align="center"|4&nbsp;км |} == Наводи == <references> <ref name=astrosurf>{{Наведена мрежна страница|title=Moon - Theophilus crater region|work=astrosurf.com|url=http://www.astrosurf.com/antilhue/moon-theophilus.htm|accessdate=October 16, 2007}}</ref> <ref name=Pike_1976>{{Наведено списание|title=Crater Dimensions from Apollo Data and Supplemental Sources|last=Pike|first=R. J.|journal=The Moon|volume=15|issue=3–4|pages=463–477|date=September 1976|doi=10.1007/BF00562253|bibcode=1976Moon...15..463P}}</ref> <ref name=Lemelin_et_al_2015>{{Наведено списание|title=Lunar central peak mineralogy and iron content using the Kaguya Multiband Imager: Reassessment of the compositional structure of the lunar crust|first1=Myriam|last1=Lemelin|display-authors=etal|journal=JRG Planets|date=May 2015|volume=120|issue=5|pages=869–887|doi=10.1002/2014JE004778}}</ref> <ref name=Webb_1962>{{Наведена книга|last=Webb|first=Rev. T. W.|author-link=Thomas William Webb|date=1962|pages=143, 154–159|title=Celestial Objects for Common Telescopes|edition=6th revised|publisher=Dover|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> <ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014>{{Наведено списание|title=Global assessment of pure crystalline plagioclase across the Moon and implications for the evolution of the primary crust|last1=Donaldson Hanna|first1=K. L.|display-authors=etal|journal=Journal of Geophysical Research: Planets|volume=119|issue=7|pages=1516–1545|date=July 2014|doi=10.1002/2013JE004476|bibcode=2014JGRE..119.1516D}}</ref> <ref name=Wilhelms_et_al_1987>{{Наведена книга|title=The geologic history of the Moon|author1-link=Don Wilhelms|first1=Don E.|last1=Wilhelms|first2=John F.|last2=McCauley|first3=Newell J.|last3=Trask|series=USGS Professional Paper 1348|publisher=U.S. Government Printing Office|location=Washington|year=1987|page=253|doi=10.3133/pp1348}}</ref> </references> == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Theophilus (crater)}} * [http://lroc.sese.asu.edu/posts/428 Централен врв на карпата] од камерата на [[Лунар рикониснс орбитер|LROC]] {{DEFAULTSORT:Теофил}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Ератостенски период]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] 1qiukhbeq4vch0kfymcnlornlyppd94 Аристотелес (кратер) 0 1406822 5651210 5651184 2026-10-29T12:34:54Z Виолетова 1975 додадена [[Категорија:Кратери на Месечината]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651210 wikitext text/x-wiki {{Short description|Кратер на Месечината}}{{Инфокутија Месечев кратер|image=Aristoteles crater 4103 h3.jpg|caption=Снимка од „[[Лунар орбитер 4]]“ на Аристотелес (големиот кратер) и Мичел (помалиот десно)|coordinates={{coord|50.2|N|17.4|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}|diameter=87,57 км<ref name=GPN/>|depth=3,5 км<ref name=Pike_1976/>|colong=343|formation=[[ератостенски период|ератостенски]]<ref name=Wilhelms_et_al_1987/>|eponym=[[Аристотел]]}}'''Аристотелесес''' е [[Месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа во близина на јужниот раб на [[Море на Студот|Морето на Студот]] и источно од планинскиот венец [[Лунарни Алпи]].<ref name="Webb_1962">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb|title=Celestial Objects for Common Telescopes|last=Webb|first=Rev. T. W.|date=1962|publisher=Dover|edition=6th revised|pages=112–113, 154–159|author-link=Thomas William Webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> Официјално е именуван во 1935 година од [[Меѓународна астрономска унија|Меѓународната астрономска унија]] по старогрчкиот филозоф и астроном [[Аристотел]] (383–322 п.н.е.), при што е употребена класичната форма на неговото име.<ref name="GPN">{{Наведена мрежна страница|url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/382|title=Aristoteles|work=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=USGS}}</ref> Ова име во [[Месечева номенклатура|месечевата номенклатура]] го вовел италијанскиот астроном [[Џовани Батиста Ричоли]] во 1651 година.<ref name="Whitaker_1999">{{Наведена книга|title=Mapping and Naming the Moon|last=Whitaker|first=Ewen A.|date=1999|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-62248-6|pages=60, 210|author-link=Ewen Whitaker}}</ref> Непосредно јужно од Аристотелес се наоѓа малку помалиот кратер [[Евдокс (месечев кратер)|Евдокс]], а двата заедно образуваат впечатлива двојка за набљудувач со [[телескоп]].<ref name="Grego_2005">{{Наведена книга|title=The Moon and How to Observe It|last=Grego|first=Peter|publisher=Springer-Verlag|year=2005|isbn=1-85233-748-6|series=Astronomers' Observing Guides Series|location=London|page=136}}</ref> Лак од планини меѓу овие кратери свртува на запад пред да се спои со ѕидовите. Помалиот кратер [[Мичел (кратер)|Мичел]] е директно прилепен на источниот раб на Аристотелес.<ref name="Moore_2001">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr|title=On the Moon|last=Moore|first=Patrick|date=2001|publisher=Sterling Publishing Co|isbn=978-0-304-35469-6|page=171|author-link=Patrick Moore}}</ref> На запад е ниската, поплавена формација [[Егеде (кратер)|Егеде]].<ref name="Bussey_Spudis_2004">{{Наведена книга|title=The Clementine Atlas of the Moon|last1=Bussey|first1=B.|last2=Spudis|first2=P.|date=2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-81528-4|location=New York|author-link1=Ben Bussey|author-link2=Paul Spudis}}</ref> Според [[Месечева геолошка скала|месечевата геолошка скала]], Аристотелес е кратер од ератостенска старост.<ref name="Wilhelms_et_al_1987">{{Наведена книга|title=The geologic history of the Moon|last1=Wilhelms|first1=Don E.|last2=McCauley|first2=John F.|last3=Trask|first3=Newell J.|publisher=U.S. Government Printing Office|year=1987|series=USGS Professional Paper 1348|location=Washington|doi=10.3133/pp1348|author1-link=Don Wilhelms}} Table 12.2.</ref> Набљудувачите забележале дека ѕидот на кратерот е малку искривен во заоблен [[шестаголник]]. Внатрешните ѕидови се широки и фино терасирани.<ref name="Grego_2005" /> Се одликува со исклучително голема густина на [[Одрон|одрони]] според месечевите мерила.<ref name="Bickel_et_al_2020">{{Наведено списание|last=Bickel|first=Valentin Tertius|display-authors=etal|date=June 8, 2020|title=Impacts drive lunar rockfalls over billions of years|url=https://www.researchgate.net/publication/342008792|journal=Nature Communications|volume=11|pages=1-7|doi=10.1038/s41467-020-16653-3|pmc=7280507|doi-access=free|eissn=2041-1723}}</ref> Надворешните бедеми покажуваат претежно [[Радиус|радијална]] структура од ритчиња низ обемниот слој исфрлен материјал.<ref name="Bussey_Spudis_2004" /> Подот на кратерот е нерамен и покриен со ридести бранови. Аристотелес има мали централни врвови, но тие се малку поместени кон југ. [[Спектар|Спектрите]] на централниот врв одговараат на минеролошки состав на [[Норит|норитски]] [[габро]] што содржи [[оливин]], а потекнува од длабочина од 8,7 до 13,8 км.<ref name="Cahill_et_al_2009">{{Наведено списание|last1=Cahill|first1=J. T. S.|display-authors=etal|date=September 2009|title=Compositional variations of the lunar crust: Results from radiative transfer modeling of central peak spectra|journal=Journal of Geophysical Research|volume=114|issue=E9|bibcode=2009JGRE..114.9001C|doi=10.1029/2008JE003282|article-number=E09001}}</ref> Внатрешниот под изгледа како да е исполнет со слој од материјал дебел 1 км, што делумно ги закопува овие испакнатини.<ref name="Wood_2007">{{Наведена мрежна страница|url=https://www2.lpod.org/wiki/February_27,_2007|title=Twins - Not!|last=Wood|first=Chuck|author-link=Charles A. Wood|date=February 27, 2007|publisher=Lunar Photo of the Day|access-date=2007-02-27}}</ref><gallery heights="200" mode="packed"> Податотека:Aristoteles_Crater.jpg|Местоположба на Аристотелес, фотографирана во опсерваторијата „Мекдоналд“ Податотека:Aristoteles_crater_AS16-P-5677.jpg|Косо видување од „[[Аполо 16]]“ </gallery> == Сателитски кратери == По конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Аристотелес.<ref name="Grego_2015">{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Planetary Landforms|last=Grego|first=P.|publisher=Springer|year=2015|editor1-last=Hargitai|editor1-first=H.|location=New York, NY|chapter=Satellite Crater|doi=10.1007/978-1-4614-3134-3_328|editor2-last=Kereszturi|editor2-first=Á.}}</ref> Ознаките се пишуваат со латиничните букви усвоени од Меѓународната астрономска унија. {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width="25%" |Аристотелес<ref name="Bussey_Spudis_2004" /> ! width="25%" |Географска ширина ! width="25%" |Географска должина ! width="25%" |Дијаметар |- |D |47,5° С |14,7° И |6&nbsp;км |- |M |53,5° С |27,2° И |7&nbsp;км |- |N |52,9° С |26,8° И |5&nbsp;км |} == Наводи == {{Reflist}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Aristoteles (crater)}} * [https://www2.lpod.org/wiki/September_11,_2007 „Јадење на помала рипка“], Чак Вуд, „Лунар фото ов д деј“ (11 септември 2007) {{DEFAULTSORT:Аристотелес}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] bkzhpwotbrtqjdmy4y6pxpg73w8eui0 Cleome ornithopodioides 0 1406823 5651213 5651169 2026-10-29T12:38:57Z Виолетова 1975 /* Опис */ 5651213 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Cleome ornithopodioides- Herb. Linn.-850.18.jpg|image_caption='''bird spiderflower'''|genus=Cleome|species=ornithopodioides|authority=[[L.]]|synonyms=}} '''''Cleome ornithopodioides''''' е [[Типски вид|типичен вид]] од родот ''[[Cleome]]'', кој е дел од семејството [[Cleomaceae]] или [[Зелки|Brassicaceae]]. == Опис == Едногодишно растение до 50 цм високо. Стебленцето вертикално, со косо поставени странични гранчиња, со густи и куси жлездести влакна. Листовите тројни, без прилисници, најгорните прости. Ливчињата целокрајни, долгнавесто-ланцетни до елиптични, до 3 цм долги, жлездесто-влакнести. Лисните дршки до 2 цм долги. Цветовите во збиено гроздовидно соцветие со 7-30 цвета, кое потоа силно се издолжува, оската на соцветието жлездесто-влакнеста. Брактеите на најгорните цветови околу 1/3 од должината на цветната дршка. Чашкините ливчиња 4, ланцетни, 2-2,5 мм долги, на врвот заострени, зелени, со ретки жлездести влакна. Венечните ливчиња 4, околу 3 мм долги, белузлави или жолтеникави, понекогаш со црвена линија по средината, и тоа обично во горната половина. Обично постои разлика во големината помеѓу горните и долните ливчиња. Прашниците 6; филаментите влакнести и подолги од венечните ливчиња. Кутијката линејна, до 3 цм долга, жлездесто-влакнеста, обично малку срповидно искривена, расперена или спуштена надоле. Семките кафеави со ситнозрнеста структура по површината.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=567-568}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] обично расте покрај варовнички и серпентински карпи и камењари. Познат за [[Дервенска Клисура]]; клисурата на р. [[Пчиња]], клисурата на [[Демиркаписка Клисура|Демир Капија]]; [[Струмица]] - с. [[Банско]]; [[Гевгелија]] - [[Богданци]]; [[Кожуф]] - над с. [[Перово]] а се посочува и за [[Валандово]] - с. [[Удово]].<ref name=":022" /> == Таксономија == [[File:Securidaca_Ornithopodium-Institutiones_rei_herbariae2-Tab24.png|лево|мини| Илустрација 1700]] Првите примероци од што пристигнале во [[Европа]] дошле од истражувања на областа наречена [[Левант]] и биле успешно одгледувани од Џејмс Шерард во 1732 година. [[Жозеф Питон де Турнефор|Џозеф Питон де Турнефор]] ја именувал илустрацијата на [[Клод Обрие]] на ''C. ornithopodioides'' ''Sinapistrum Orientale'' во 1700-та година ''од Institutiones rei herbariæ.'' Името е од пред ''Species plantarum'' од 1753 година, што го дисквалификува од тоа да се смета за синоним. Кога [[Карл Линеј]] првпат го објавил овој вид со неговото сегашно име во неговата книга ''Species plantarum'' од 1753 година тој се повикал на описи на ''Sinapistrum Ornithopodiisiliquis'' пронајдени во хербариумот на [[Јохан Кристијан Буксбаум]] ''Plantarum minus cognitarum centuria.'' Во 1754 година, кога [[Филип Милер]] го опишал родот ''Sinapistrum'' во ''Речникот на градинарите'' и го нарекол со латинското име ''Sinapistrum Oriental triphyllum,'' истото име од Турнефорт, кој го опишал пред него. == Екологија == ''C. ornithopodioides,'' по потекло од областа на [[Левант]], е опишан во 1865 година како див вид заедно со ''[[Trifolium stellatum]]'' во подножјето на планината Сербал. == Одгледување == [[Филип Милер]] напишал во ''Речник на градинари'' од 1754 година: „...ќе напредува на отворено; па семето од ова може да се посее на леа со светла земја во април, каде што ќе останат растенијата; и нема да им треба друга култура, освен да се заштитат од плевел: во јуни тие ќе цветаат, а семето ќе созрее во август; и растенијата наскоро потоа ќе исчезнат.“ == Наводи == {{Наводи|2}} == Надворешни врски == * {{Ризница-ред|Cleome ornithopodioides}} *   [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:CS1: долга вредност за volume]] [[Категорија:CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] krfd0fxp9z69hvu5v1d3skfwqlfzxs7 Sisymbrium irio 0 1406830 5651214 5651203 2026-10-29T12:39:31Z Виолетова 1975 /* Опис */ 5651214 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Sisymbrium irio flower.JPG|status=LC|status_system=IUCN3.1|genus=Sisymbrium|species=irio|authority=[[L.]]}} '''''Sisymbrium irio''''' е цветно растение од [[Зелки|семејството зелки]]. Домородно е на Блискиот Исток, Северна Африка и Јужна Европа, и е широко распространето низ целиот свет. Се смета за инвазивно растение кое расте на сува, нарушена земја во градовите, пустините и обработливото земјиште. Традиционално се користи како лековита билка за разни заболувања. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 50-100 цм високо. Стеблото вертикално, голо или со ретки влакненца. Приосновните листови за време на цветањето исушени. Стеблените листови пересто насечени, со долги дршки, голи или влакнести. Горните листови пересто насечени или копјевидни, со куси дршки, а терминалниот сегмент е поширок од страничните. Цветовите поединечни, без брактеи, собрани во куси, збиени, гроздовидни соцветија. Младите плодови јасно ја надминуваат должината на цветовите во соцветието. Цветните дршки 3-6 мм долги, влакнести, тенки, еднакви на должината на цветовите или подолги. Чашкините ливчиња 2-2,5 мм долги, бледожолтеникави. Венечните ливчиња 2,5-3,5 мм долги, светложолти. Антерите 0,7 мм долги, а филаментите 2-2,5 мм. Плодот шушменка, цилиндричен, гол, 3,5-6 цм долг, 0,7-1 мм широк, дршката на плодот тенка и 5-10 мм долга. Семките јајцевидни или елипсовидни, жолто-кафеави и скоро мазни, до 1 мм долги, 0,5 мм широки, по околу 40 во секоја преграда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=575-576}}</ref> == Распространетост во Македонија == На рудерални станишта, покрај патишта, тротоари, железнички пруги, ѕидишта, огради и сл. Познат за Скопје, Велес - с. Чашка а се посочува и за Скопје - Катланово.<ref name=":022" />[[File:Sisymbrium_irio_Whitstable.jpg|мини| Лондонска ракета во цвет и овошје]] == Распространетост и статус == Се смета дека потекнува од Блискиот Исток, северозападна Индија или Монголија, цела Северна Африка и јужна Европа. Воведено е во Северна Америка, каде што се смета за штетник, како и во Јужна Америка, Австралазија и јужна Африка. Исто така се проширило на исток до Кореја и Јапонија.<ref name="powo">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:237940-2|title=Sisymbrium irio L.|last=Plants of the World Online|accessdate=20 April 2023}}</ref><ref name="GBIF">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gbif.org/species/3046851|title=Sisymbrium irio L.|last=Global Biodiversity Information Facility|accessdate=20 April 2023}}</ref><ref name="Kim">{{Наведено списание|last=Kim|first=Hye-Won|last2=Choi|first2=Tae-Young|last3=Son|first3=Dong Chan|last4=Jo|first4=Hyeryun|last5=Lee|first5=Soo-Rang|date=2021|title=''Sisymbrium irio'' L. (Brassicaceae): a new alien plant in Korea|journal=BioInvasions Records|volume=10|issue=2|pages=453–466|doi=10.3391/bir.2021.10.2.23|doi-access=free}}</ref> Една земја каде што неодамна пристигнало е Јужна Кореја, каде што е многу внимателно проучувано. Моментално се смета за воспоставена, но не и за инвазивна.<ref name="Kim" /> === Распространетост во Македонија === На рудерални станишта, покрај патишта, тротоари, железнички пруги, ѕидишта, огради и сл. Познат за Скопје, Велес - с. Чашка а се посочува и за Скопје - Катланово.<ref name=":022" /> == Живеалиште и екологија == Базата на податоци за инсекти и нивните растенија за храна наведува само два вида кои се хранат со ова растение: ''Ceutorhynchus hirtulus''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/coleoptera/polyphaga/cucujiformia/curculionoidea/curculionidae/conoderinae/ceutorhynchitae/ceutorhynchini/ceutorhynchus/ceutorhynchus-hirtulus/|title=Ceutorhynchus hirtulus Germar, 1824|last=Plant Parasites of Europe|accessdate=23 April 2023}}</ref> и ''[[Trichoplusia ni]]''. == Употреба == Во пустинските региони на Арабија и Египет се смета за важен извор на храна за добиток.<ref>{{Наведено списание|last=Shehata|first=H.F.S.|date=2014|title=Ecology and nutritive status of ''Sisymbrium irio'' L. in the Nile Delta, Egypt|url=http://www.egyseb.net/fulltext/15-1429985439.pdf|journal=Egypt. J. Exp. Biol. (Bot.)|volume=10|issue=2|pages=127–142}}</ref> Листовите, семките и цветовите се јадливи за луѓето, и имаат сличен вкус како рукола.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://savorthesouthwest.blog/tag/edible-weeds/|title=edible weeds {{!}} Savor the Southwest|date=14 February 2014|work=savorthesouthwest.blog|language=en|accessdate=2018-11-18}}</ref> На [[Среден Исток|Блискиот Исток]] се користи за лекување на кашлица, за ублажување [[Ревматизам|на ревматизам]], за детоксикација на црниот дроб и слезината, како и за намалување на отоци и чистење на раните.<ref>Lev, Efraima (2003) "''Sisymbrium irio''" ''Medicinal substances in Jerusalem from early times to the present day'' Archaeopress, Oxford, UK, p. 62, {{ISBN|978-1-84171-490-5}}</ref> Бедуините на [[Синајски Полуостров|Синајскиот Полуостров]] и пустината [[Негев]] наводно го користеле листот како замена за тутун, а неодамнешна студија за содржината на алкалоиди открила висока концентрација на [[никотин]] во екстрактите на ова растение.<ref>{{Наведено списание|last=Bailey|first=C.|last2=Danin|first2=A.|date=1981|title=Bedouin Plant Utilization in Sinai and the Negev|url=https://www.jstor.org/stable/4254272|journal=Economic Botany|volume=35|issue=2|pages=145–162|doi=10.1007/BF02858682|jstor=4254272|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Alsaffar|first=A.F|last2=Abbas|first2=I.S.|last3=Dawood|first3=A.H.|date=2016|title=Investigation of the Main Alkaloid of London Rocket (Sisymbrium irio L) as a Wild Medicinal Plant Grown in Iraq|url=https://www.researchgate.net/publication/306159100|journal=Int. J. Pharm. Sci. Rev. Res.|volume=39|issue=1|pages=279–281}}</ref> Сушените мешунки може да се сомелат во брашно и да се стават во супа или чорба. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Викивидови-ред|Sisymbrium irio|''Sisymbrium irio''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 385xpzq79eje0lgtehwh5jlmoyys57v Sisymbrium loeselii 0 1406831 5651215 2026-10-29T12:39:53Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1329743550|Sisymbrium loeselii]]“ 5651215 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Sisymbriumloeselii.jpg|genus=Sisymbrium|species=loeselii|authority=[[L.]]}} '''''Sisymbrium loeselii''''' е вид цветно растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. Потекнува од Евроазија, а на други континенти е познат како воведен вид, а во некои области се смета за вообичаен [[плевел]]. Опис Едногодишно или двегодишно растение, 20-100 цм високо. Стеблото вертикално, во долниот и средниот дел препокриено со бели, до 2 мм долги, расперени или свртени наназад четинести влакна, во горниот дел разгрането и препокриено со ретки четинести влакна или голо. Приосновните листови за време на цветањето исушени. Долните и средните лировидни или пересто насечени, четинесто влакнести, со куси дршки и со триаглесто-јајцевиден до триаглесто издолжен терминален сегмент, поголем од страничните сегменти. Горните пересто насечени, со многу издолжен и назабен терминален сегмент. Цветови те без брактеи, групирани во издолжени гроздовидни соцветија. Младите плодови не ја надминуваат должината на цветовите во соцветието. Цветните дршки 5-10 мм долги, тенки, голи или препокриени со долги, ретки влакна. Чашкините ливчиња 2,5-3 мм долги, бледожолтеникави. Венечните ливчиња 4-7 мм долги, светложолти. Антерите долги 1-1,5 мм, филаментите 4-6 мм. Плодот шушменка, цилиндричен, гол, прав или малку срповидно свиткан, 15-45 мм долг, 0,7-1 мм широк. Дршката на плодот потенка од плодот, под агол од 60-80° во однос на оската на соцветието. Капачињата на плодот испакнати со 3 јасно забележливи жилки. Семките 0,7-1 мм долги, 0,3-0,5 мм широки, жолто-кафеави, мазни или надолжно набраздени, во секоја преграда по околу 40.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=576}}</ref> Распространетост во Македонија Расте на рудерални станишта, покрај ѓубришта, огради, патишта, железнички пруги и сл. Познат за Скопје, Скопска Црна Гора, Таорска Клисура. Се посочува за Демир Капија, Струмица - с. Габрово, Крива Паланка, Велес - с. Градско, Гевгелија - с. Миравци, Струмица - с. Куклиш, Скопје - Водно.<ref name=":022" /> [[File:Flowers_of_tall_hedge_mustard_(Sisymbrium_loeselii)_in_West_Bengal,_India.jpg|мини| Крупен план на цвеќиња, во [[Западен Бенгал]], Индија.]] Ова растение е алелопатско во однос на другите видови што растат околу него. Произведува хемикалии кои го инхибираат ртењето на семето од други видови, вклучувајќи ја ''Pseudoroegneria spicata'' и ''Festuca idahoensis.'' Исто така, ги инхибира арбускуларните микоризални габични видови, како што е ''Glomus intraradices.''<ref name="bainard" /> Видот е именуван по германскиот ботаничар [[Јоханес Лезел]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chem.uwec.edu/putnam/notes-wf-Sisymbrium-loeselii.html|title=Putnam Park Wildflowers|work=www.chem.uwec.edu|accessdate=2025-05-14}}</ref> == Употреба == Листовите се лути и од нив може да се направи [[васаби]], но може да се мешаат и во салати и други јадења. <ref>{{Наведена книга|title=Foraging Washington: Finding, Identifying, and Preparing Edible Wild Foods|last=Nyerges|first=Christopher|publisher=Falcon Guides|year=2017|isbn=978-1-4930-2534-3|location=Guilford, CT|oclc=965922681}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2604,2608 Рачен третман на Џепсон] * [http://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection.php?Genus=Sisymbrium&Species=loeselii Музеј Вашингтон Бурк] * [http://www.missouriplants.com/Yellowalt/Sisymbrium_loeselii_page.html Фото профил на растенија во Мисури] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] pawyv8ddc1ai2t4wt0i1kpx6oksryni 5651216 5651215 2026-10-29T12:40:32Z BosaFi 115936 5651216 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Sisymbriumloeselii.jpg|genus=Sisymbrium|species=loeselii|authority=[[L.]]}} '''''Sisymbrium loeselii''''' е вид цветно растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. Потекнува од Евроазија, а на други континенти е познат како воведен вид, а во некои области се смета за вообичаен [[плевел]]. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 20-100 цм високо. Стеблото вертикално, во долниот и средниот дел препокриено со бели, до 2 мм долги, расперени или свртени наназад четинести влакна, во горниот дел разгрането и препокриено со ретки четинести влакна или голо. Приосновните листови за време на цветањето исушени. Долните и средните лировидни или пересто насечени, четинесто влакнести, со куси дршки и со триаглесто-јајцевиден до триаглесто издолжен терминален сегмент, поголем од страничните сегменти. Горните пересто насечени, со многу издолжен и назабен терминален сегмент. Цветови те без брактеи, групирани во издолжени гроздовидни соцветија. Младите плодови не ја надминуваат должината на цветовите во соцветието. Цветните дршки 5-10 мм долги, тенки, голи или препокриени со долги, ретки влакна. Чашкините ливчиња 2,5-3 мм долги, бледожолтеникави. Венечните ливчиња 4-7 мм долги, светложолти. Антерите долги 1-1,5 мм, филаментите 4-6 мм. Плодот шушменка, цилиндричен, гол, прав или малку срповидно свиткан, 15-45 мм долг, 0,7-1 мм широк. Дршката на плодот потенка од плодот, под агол од 60-80° во однос на оската на соцветието. Капачињата на плодот испакнати со 3 јасно забележливи жилки. Семките 0,7-1 мм долги, 0,3-0,5 мм широки, жолто-кафеави, мазни или надолжно набраздени, во секоја преграда по околу 40.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=576}}</ref> == Распространетост во Македонија == Расте на рудерални станишта, покрај ѓубришта, огради, патишта, железнички пруги и сл. Познат за Скопје, Скопска Црна Гора, Таорска Клисура. Се посочува за Демир Капија, Струмица - с. Габрово, Крива Паланка, Велес - с. Градско, Гевгелија - с. Миравци, Струмица - с. Куклиш, Скопје - Водно.<ref name=":022" /> [[File:Flowers_of_tall_hedge_mustard_(Sisymbrium_loeselii)_in_West_Bengal,_India.jpg|мини| Крупен план на цвеќиња, во [[Западен Бенгал]], Индија.]] Ова растение е алелопатско во однос на другите видови што растат околу него. Произведува хемикалии кои го инхибираат ртењето на семето од други видови, вклучувајќи ја ''Pseudoroegneria spicata'' и ''Festuca idahoensis.'' Исто така, ги инхибира арбускуларните микоризални габични видови, како што е ''Glomus intraradices.''<ref name="bainard" /> Видот е именуван по германскиот ботаничар [[Јоханес Лезел]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chem.uwec.edu/putnam/notes-wf-Sisymbrium-loeselii.html|title=Putnam Park Wildflowers|work=www.chem.uwec.edu|accessdate=2025-05-14}}</ref> == Употреба == Листовите се лути и од нив може да се направи [[васаби]], но може да се мешаат и во салати и други јадења. <ref>{{Наведена книга|title=Foraging Washington: Finding, Identifying, and Preparing Edible Wild Foods|last=Nyerges|first=Christopher|publisher=Falcon Guides|year=2017|isbn=978-1-4930-2534-3|location=Guilford, CT|oclc=965922681}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2604,2608 Рачен третман на Џепсон] * [http://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection.php?Genus=Sisymbrium&Species=loeselii Музеј Вашингтон Бурк] * [http://www.missouriplants.com/Yellowalt/Sisymbrium_loeselii_page.html Фото профил на растенија во Мисури] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] roi507ac1ukqfnqzwqevw9oj87afofp 5651217 5651216 2026-10-29T12:40:50Z BosaFi 115936 /* Распространетост во Македонија */ 5651217 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Sisymbriumloeselii.jpg|genus=Sisymbrium|species=loeselii|authority=[[L.]]}} '''''Sisymbrium loeselii''''' е вид цветно растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. Потекнува од Евроазија, а на други континенти е познат како воведен вид, а во некои области се смета за вообичаен [[плевел]]. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 20-100 цм високо. Стеблото вертикално, во долниот и средниот дел препокриено со бели, до 2 мм долги, расперени или свртени наназад четинести влакна, во горниот дел разгрането и препокриено со ретки четинести влакна или голо. Приосновните листови за време на цветањето исушени. Долните и средните лировидни или пересто насечени, четинесто влакнести, со куси дршки и со триаглесто-јајцевиден до триаглесто издолжен терминален сегмент, поголем од страничните сегменти. Горните пересто насечени, со многу издолжен и назабен терминален сегмент. Цветови те без брактеи, групирани во издолжени гроздовидни соцветија. Младите плодови не ја надминуваат должината на цветовите во соцветието. Цветните дршки 5-10 мм долги, тенки, голи или препокриени со долги, ретки влакна. Чашкините ливчиња 2,5-3 мм долги, бледожолтеникави. Венечните ливчиња 4-7 мм долги, светложолти. Антерите долги 1-1,5 мм, филаментите 4-6 мм. Плодот шушменка, цилиндричен, гол, прав или малку срповидно свиткан, 15-45 мм долг, 0,7-1 мм широк. Дршката на плодот потенка од плодот, под агол од 60-80° во однос на оската на соцветието. Капачињата на плодот испакнати со 3 јасно забележливи жилки. Семките 0,7-1 мм долги, 0,3-0,5 мм широки, жолто-кафеави, мазни или надолжно набраздени, во секоја преграда по околу 40.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=576}}</ref> == Распространетост во Македонија == Расте на рудерални станишта, покрај ѓубришта, огради, патишта, железнички пруги и сл. Познат за Скопје, Скопска Црна Гора, Таорска Клисура. Се посочува за Демир Капија, Струмица - с. Габрово, Крива Паланка, Велес - с. Градско, Гевгелија - с. Миравци, Струмица - с. Куклиш, Скопје - Водно.<ref name=":022" /> [[File:Flowers_of_tall_hedge_mustard_(Sisymbrium_loeselii)_in_West_Bengal,_India.jpg|мини| Крупен план на цвеќиња, во [[Западен Бенгал]], Индија.]] Ова растение е алелопатско во однос на другите видови што растат околу него. Произведува хемикалии кои го инхибираат ртењето на семето од други видови, вклучувајќи ја ''Pseudoroegneria spicata'' и ''Festuca idahoensis.'' Исто така, ги инхибира арбускуларните микоризални габични видови, како што е ''Glomus intraradices.'' Видот е именуван по германскиот ботаничар [[Јоханес Лезел]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chem.uwec.edu/putnam/notes-wf-Sisymbrium-loeselii.html|title=Putnam Park Wildflowers|work=www.chem.uwec.edu|accessdate=2025-05-14}}</ref> == Употреба == Листовите се лути и од нив може да се направи [[васаби]], но може да се мешаат и во салати и други јадења. <ref>{{Наведена книга|title=Foraging Washington: Finding, Identifying, and Preparing Edible Wild Foods|last=Nyerges|first=Christopher|publisher=Falcon Guides|year=2017|isbn=978-1-4930-2534-3|location=Guilford, CT|oclc=965922681}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2604,2608 Рачен третман на Џепсон] * [http://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection.php?Genus=Sisymbrium&Species=loeselii Музеј Вашингтон Бурк] * [http://www.missouriplants.com/Yellowalt/Sisymbrium_loeselii_page.html Фото профил на растенија во Мисури] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] lo8ydk8z5w8dj3tg0ekxty1y5ct5mci Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември 4 1406832 5651223 2026-10-29T13:09:33Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец ноември 2026 година е планирано да се одржат 8 (осум) уредувачки денови, ко... 5651223 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец ноември 2026 година е планирано да се одржат 8 (осум) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Претстојни денови == === Највисоки планини на Антарктикот === [[Податотека:AS-góra-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Највисоки планини на Антарктикот“]] На 3 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Највисоки планини на Антарктикот“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за највисоките планини на Антарктикот може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на највисоки планини на Антарктикот#Антарктик|Список на највисоки планини на Антарктикот]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Вулкански цунами === [[Податотека:Tsunami-icon.svg|десно|240п|Уредувачки ден „Вулкански цунами“]] По повод Меѓународниот ден за подигање на свеста за цунами од страна на [[ОН]], на 5 ноевмри 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Вулкански цунами“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за вулканските цунами може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Volcanic tsunamis]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Ботаничари со авторска кратенка на буквата M === [[Податотека:Meuble hêtre au naturel.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Ботаничари со авторска кратенка на буквата M“]] На 10 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Ботаничари со авторска кратенка на буквата M“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за ботаничарите со авторска кратенка на буквата M, може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на англиски јазик: * [[:en:List of botanists by author abbreviation (M)#M|List of botanists by author abbreviation (M)]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Слики на Едуар Мане === [[Податотека:Édouard Manet, en buste, de face - Nadar.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики на Едуар Мане“]] На 12 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики на Едуар Мане“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите на Едуар Ман може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Едуар Мане|Слики на Едуар Мане]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Градови во Грузија === [[Податотека:Flag_of_Georgia.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Градови во Грузија“]] На 17 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Градови во Грузија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за градовите во Грузија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на градови во Грузија|Градови во Грузија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови жалфија во Македонија === [[Податотека:Salvia_bulleyana0.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови жалфија во Македонија “]] На 19 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови жалфија во Македонија “. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите жалфија во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови жалфија во Македонија|Видови жалфија во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Најтопли ѕвезди === [[Податотека:WR102_Ejecta_Nebula.png|десно|230п|Уредувачки ден „Најтопли ѕвезди“]] На 24 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Најтопли ѕвезди“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за најтоплите ѕвезди може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на најтопли ѕвезди#Список|Список на најтопли ѕвезди]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво === [[Податотека:Environment - The Noun Project.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво“]] На 26 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за претседателите на Американското бриолошко и лихенолошко друштво може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво|Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија 6gp3npogjyo3jw4dzcvzvq7c2sv65yf 5651227 5651223 2026-10-29T13:12:28Z Jtasevski123 69538 5651227 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец ноември 2026 година е планирано да се одржат 8 (осум) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. == Претстојни денови == === Највисоки планини на Антарктикот === [[Податотека:AS-góra-icon.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Највисоки планини на Антарктикот“]] На 3 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Највисоки планини на Антарктикот“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за највисоките планини на Антарктикот може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на највисоки планини на Антарктикот#Антарктик|Список на највисоки планини на Антарктикот]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Вулкански цунами === [[Податотека:Tsunami-icon.svg|десно|240п|Уредувачки ден „Вулкански цунами“]] По повод Меѓународниот ден за подигање на свеста за цунами од страна на [[ОН]], на 5 ноевмри 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Вулкански цунами“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за вулканските цунами може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Volcanic tsunamis]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Ботаничари со авторска кратенка на буквата M === [[Податотека:Meuble hêtre au naturel.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Ботаничари со авторска кратенка на буквата M“]] На 10 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Ботаничари со авторска кратенка на буквата M“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за ботаничарите со авторска кратенка на буквата M, може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на англиски јазик: * [[:en:List of botanists by author abbreviation (M)#M|List of botanists by author abbreviation (M)]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Слики на Едуар Мане === [[Податотека:Édouard Manet, en buste, de face - Nadar.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики на Едуар Мане“]] На 12 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики на Едуар Мане“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите на Едуар Ман може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Едуар Мане|Слики на Едуар Мане]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Градови во Грузија === [[Податотека:Flag_of_Georgia.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Градови во Грузија“]] На 17 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Градови во Грузија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за градовите во Грузија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на градови во Грузија|Градови во Грузија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови жалфија во Македонија === [[Податотека:Salvia_bulleyana0.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови жалфија во Македонија “]] На 19 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови жалфија во Македонија “. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите жалфија во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Видови жалфија во Македонија|Видови жалфија во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Најтопли ѕвезди === [[Податотека:WR102_Ejecta_Nebula.png|десно|230п|Уредувачки ден „Најтопли ѕвезди“]] На 24 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Најтопли ѕвезди“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за најтоплите ѕвезди може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на најтопли ѕвезди#Список|Список на најтопли ѕвезди]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво === [[Податотека:Environment - The Noun Project.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво“]] На 26 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за претседателите на Американското бриолошко и лихенолошко друштво може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво|Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|11]] q7n30oj3s1oxd6l1ulme3gxp850trc8 Википедија:Уредувачки денови 2026/3 ноември 4 1406833 5651231 2026-10-29T13:35:11Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:AS-góra-icon.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Највисоки планини на Антарктикот“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 3 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувач... 5651231 wikitext text/x-wiki [[Податотека:AS-góra-icon.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Највисоки планини на Антарктикот“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 3 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Највисоки планини на Антарктикот|Највисоки планини на Антарктикот]]'''“ jbadfqq5qrwxf2d52z96vfa9jlf13ox Википедија:Уредувачки денови 2026/5 ноември 4 1406834 5651233 2026-10-29T13:46:39Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Tsunami-icon.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Вулкански цунами“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 5 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови 2026/ноем... 5651233 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Tsunami-icon.svg|лево|25п|Уредувачки ден „Вулкански цунами“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 5 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Вулкански цунами|Вулкански цунами]]'''“ 8qg270wp9zb5vz6jsfstsknqme5b3qb 5651234 5651233 2026-10-29T13:46:52Z Jtasevski123 69538 5651234 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Tsunami-icon.svg|лево|35п|Уредувачки ден „Вулкански цунами“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 5 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Вулкански цунами|Вулкански цунами]]'''“ gl89niijmjdlxxijcs0w2nwvgpgpqrx Википедија:Уредувачки денови 2026/10 ноември 4 1406835 5651235 2026-10-29T13:47:35Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Meuble hêtre au naturel.svg|лево|30п|Уредувачки ден „Ботаничари со авторска кратенка на буквата M“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 10 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Вик... 5651235 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Meuble hêtre au naturel.svg|лево|30п|Уредувачки ден „Ботаничари со авторска кратенка на буквата M“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 10 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Ботаничари со авторска кратенка на буквата M|Ботаничари со авторска кратенка на буквата M]]'''“ 8awmxg3uqzx09wfd017dk0bqickk2ar Википедија:Уредувачки денови 2026/12 ноември 4 1406836 5651236 2026-10-29T13:48:15Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Édouard Manet, en buste, de face - Nadar.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Слики на Едуар Мане“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 12 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредува... 5651236 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Édouard Manet, en buste, de face - Nadar.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Слики на Едуар Мане“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 12 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Слики на Едуар Мане|Слики на Едуар Мане]]'''“ nl1ylp6362p5wx7jt0ju9ihs14c4rsq Википедија:Уредувачки денови 2026/17 ноември 4 1406837 5651237 2026-10-29T13:51:44Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Flag of Georgia.svg|лево|30п|Уредувачки ден „Градови во Грузија“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 17 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови 2026/н... 5651237 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Flag of Georgia.svg|лево|30п|Уредувачки ден „Градови во Грузија“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 17 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Градови во Грузија|Градови во Грузија]]'''“ ixmnwkpespyesm56pkn61j9ydssmqw9 Википедија:Уредувачки денови 2026/19 ноември 4 1406838 5651238 2026-10-29T13:52:23Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Salvia_bulleyana0.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Видови жалфија во Македонија“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 19 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки... 5651238 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Salvia_bulleyana0.jpg|лево|25п|Уредувачки ден „Видови жалфија во Македонија“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 19 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Видови жалфија во Македонија|Видови жалфија во Македонија]]'''“ qvyqb7n70vc2z8yfc51pjzeg5ry0w47 5651239 5651238 2026-10-29T13:52:38Z Jtasevski123 69538 5651239 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Salvia_bulleyana0.jpg|лево|35п|Уредувачки ден „Видови жалфија во Македонија“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 19 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Видови жалфија во Македонија|Видови жалфија во Македонија]]'''“ g24d3q03to29eckmlv2aee7k725hr0t Википедија:Уредувачки денови 2026/24 ноември 4 1406839 5651240 2026-10-29T13:53:50Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:WR102_Ejecta_Nebula.png|лево|30п|Уредувачки ден „Најтопли ѕвезди“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 24 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''Википедија:Уредувачки денови 2026/н... 5651240 wikitext text/x-wiki [[Податотека:WR102_Ejecta_Nebula.png|лево|30п|Уредувачки ден „Најтопли ѕвезди“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 24 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Најтопли ѕвезди|Најтопли ѕвезди]]'''“ ddj6yzkqhc9wxflhw00ow7ps72648qx Википедија:Уредувачки денови 2026/26 ноември 4 1406840 5651241 2026-10-29T13:54:30Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: [[Податотека:Environment_-_The_Noun_Project.svg|лево|30п|Уредувачки ден „Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 26 ноември 2026 година ќе се одржи Википедија:Уредувачки денови|уредувач... 5651241 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Environment_-_The_Noun_Project.svg|лево|30п|Уредувачки ден „Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво“]] Се известуваат сите заинтересирани уредници дека на 26 ноември 2026 година ќе се одржи [[Википедија:Уредувачки денови|уредувачки ден]] на тема „'''[[Википедија:Уредувачки денови 2026/ноември#Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво|Претседатели на Американското бриолошко и лихенолошко друштво]]'''“ 8n1u36x0aox35hf8lo6euqftxydpzdu Sisymbrium orientale 0 1406841 5651242 2026-10-29T13:59:38Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1329743556|Sisymbrium orientale]]“ 5651242 wikitext text/x-wiki '''''Sisymbrium orientale''''' е вид цветно растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. Потекнува од Европа, Азија и Северна Африка. Може да се најде низ поголемиот дел од [[Умерена клима|умерениот]] свет како воведен вид, а во некои области како вообичаен [[плевел]]. Опис Едногодишно или двегодишно растение, 20-80 цм високо. Стеблото вертикално, цилиндрично, со надолжни ребра, обично во горниот дел разгрането, со ретки или густи, меки, бели влакна. Листовите сиво-зелени со меки влакна. Приосновните листови со долги дршки собрани во розета (за време на цветањето честопати скоро исушени), пересто насечени, од секоја страна со по 3-5 јајцевидно-триаглести сегменти, од кои најгорните два сегменти се споени со терминалниот сегмент. Долните и средните листови се пересто насечени со по 2-4 јајцевидно-ланцетовидни сегменти и со триаглесто-копјевиден терминален сегмент. Горните листови пересто насечени со по 2-3 ланцетовидни сегменти или триделно копјевидни, со силно издолжен линејно-ланцетовиден терминален сегмент. Цветовите без брактеи, групирани во гроздовидно соцветие. Цветните дршки за време на цветањето тенки, 3-5 мм долги, влакнести. Чашкините ливчиња 3,5-5 мм долги, влакнести. Венечните ливчиња бледожолти, 8-10 мм долги. Антерите линејни, до 1,5 мм долги, филаментите 4-6 мм. Плодот шушменка, цилиндричен, 4-8 цм долг, со густи или поретки влакна, или ретко гол. Капачињата испакнати, со 3 јасно изразени надолжни жили. Дршката на плодот 4-8 мм долга, влакнеста, скоро со еднаква дебелина како и плодот, под агол од 45-60°. Семките 0,7-1 мм долги, жолтеникаво-кафеави, по 40-60 во секоја преграда. Варијабилност: * var. orientale - Стеблото разгрането во горниот дел; најгорните листови пересто насечени или троделно копјевидни. Плодот 6-8 цм долг. Расте во речиси цела Македонија. * var. macroloma - Стеблото разгрането во горниот дел; најгорните листови пересто насечени или троделно копјевидни. Плодот 10-15 цм долг. Познат за [[Преспа]] - островот [[Голем Град]] и [[Ресен]] - [[Отешево]]. * var. subhastatum - Стеблото разгрането скоро од основата; најгорните листови целокрај- ни, ланцетовидни или линејно-ланцетовидни, средните копјевидни. Познат за [[Скопје]] - с. [[Нова Брезница]]. Живеалиште Расте на рудерални станишта, покрај патишта, железнички пруги, ѓубришта, покрај улици, тротоари, куќи, огради, во дворови, по напуштени ниви и лозја, и сл. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/eflora/eflora_display.php?tid=44654 Рачен третман на Џепсон] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Sisymbrium+orientale Фото галерија] [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Флора на Либан]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 8xhf3asi4v4ehf3e59t0t8ot8ps1hoy 5651245 5651242 2026-10-29T14:02:16Z BosaFi 115936 5651245 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Sisymbrium orientale01.jpg|genus=Sisymbrium|species=orientale|authority=[[L.]]}} '''''Sisymbrium orientale''''' е вид цветно растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. Потекнува од Европа, Азија и Северна Африка. Може да се најде низ поголемиот дел од [[Умерена клима|умерениот]] свет како воведен вид, а во некои области како вообичаен [[плевел]]. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 20-80 цм високо. Стеблото вертикално, цилиндрично, со надолжни ребра, обично во горниот дел разгрането, со ретки или густи, меки, бели влакна. Листовите сиво-зелени со меки влакна. Приосновните листови со долги дршки собрани во розета (за време на цветањето честопати скоро исушени), пересто насечени, од секоја страна со по 3-5 јајцевидно-триаглести сегменти, од кои најгорните два сегменти се споени со терминалниот сегмент. Долните и средните листови се пересто насечени со по 2-4 јајцевидно-ланцетовидни сегменти и со триаглесто-копјевиден терминален сегмент. Горните листови пересто насечени со по 2-3 ланцетовидни сегменти или триделно копјевидни, со силно издолжен линејно-ланцетовиден терминален сегмент. Цветовите без брактеи, групирани во гроздовидно соцветие. Цветните дршки за време на цветањето тенки, 3-5 мм долги, влакнести. Чашкините ливчиња 3,5-5 мм долги, влакнести. Венечните ливчиња бледожолти, 8-10 мм долги. Антерите линејни, до 1,5 мм долги, филаментите 4-6 мм. Плодот шушменка, цилиндричен, 4-8 цм долг, со густи или поретки влакна, или ретко гол. Капачињата испакнати, со 3 јасно изразени надолжни жили. Дршката на плодот 4-8 мм долга, влакнеста, скоро со еднаква дебелина како и плодот, под агол од 45-60°. Семките 0,7-1 мм долги, жолтеникаво-кафеави, по 40-60 во секоја преграда. Варијабилност: * var. orientale - Стеблото разгрането во горниот дел; најгорните листови пересто насечени или троделно копјевидни. Плодот 6-8 цм долг. Расте во речиси цела Македонија. * var. macroloma - Стеблото разгрането во горниот дел; најгорните листови пересто насечени или троделно копјевидни. Плодот 10-15 цм долг. Познат за [[Преспа]] - островот [[Голем Град]] и [[Ресен]] - [[Отешево]]. * var. subhastatum - Стеблото разгрането скоро од основата; најгорните листови целокрај- ни, ланцетовидни или линејно-ланцетовидни, средните копјевидни. Познат за [[Скопје]] - с. [[Нова Брезница]].<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=577-578}}</ref> == Живеалиште == Расте на рудерални станишта, покрај патишта, железнички пруги, ѓубришта, покрај улици, тротоари, куќи, огради, во дворови, по напуштени ниви и лозја, и сл.<ref name=":022" /> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/eflora/eflora_display.php?tid=44654 Рачен третман на Џепсон] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Sisymbrium+orientale Фото галерија] [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Флора на Либан]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] mxt37cwvgr95n5ai05wpxaroau0siw5 Хумболт (кратер) 0 1406842 5651246 2026-10-29T14:03:16Z ForestShutter 126802 Создадена страница со: {{Short description|Кратер на Месечината}} {{Инфокутија Месечев кратер | image = Humboldt crater AS15-96-13092.jpg | caption = Снимка од „[[Аполо 15]]“ | coordinates = {{coord|27.02|S|80.96|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}} | diameter = 199,46 км | depth = 3,69 км<ref name=Williams_Zuber_1998/> | colong = 254 | formation = доцноимбрис... 5651246 wikitext text/x-wiki {{Short description|Кратер на Месечината}} {{Инфокутија Месечев кратер | image = Humboldt crater AS15-96-13092.jpg | caption = Снимка од „[[Аполо 15]]“ | coordinates = {{coord|27.02|S|80.96|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}} | diameter = 199,46 км | depth = 3,69 км<ref name=Williams_Zuber_1998/> | colong = 254 | formation = [[доцноимбриски период|доцноимбриски]]<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> | eponym = [[Вилхелм фон Хумболт]] }} [[File:Humboldt crater Phillips crater 4178 h2.jpg|мини|240пкс|Снимка од „[[Лунар орбитер 4]]“ на Хумболт (десно) и на помалиот [[Филипс (месечев кратер)|Филипс]] (лево)]] [[File:Humboldt crater LROC WAC.jpg|мини|240пкс|Мозаик од „[[Лунар реконесанс орбитер]]“]] '''Хумболт''' е голем [[месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа близу до источниот раб на [[Месечина]]та. Британскиот астроном [[Томас Вилијам Веб|Т. В. Веб]] забележува дека ова е „еден од неколкуте огромни прстени на работ“.<ref name=Webb_1962/> Поради перспективното скратување, оваа формација има крајно издолжен изглед. Вистинскиот облик на кратерот е неправилен круг, со значајна вдлабнатина долж југоисточниот раб, каде што навлегува истакнатиот кратер [[Барнард (месечев кратер)|Барнард]]. Северно-северозападно од Хумболт е големиот кратер [[Хекатеј (кратер)|Хекатеј]]. [[Филипс (месечев кратер)|Филипс]] е прилепен на западниот раб. Според [[месечева геолошка скала|месечевата геолошка скала]], Хумболт е еден од најголемите кратери од доцноимбриска старост.<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> Работ на Хумболт е низок, излижан и со неправилна контура. Централниот врв образува гребен на подот на кратерот. На ова узвишение е утврден инфрацрвениот спектар на чист кристален [[плагиоклас]].<ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014/> Површината на подот содржи мрежа од [[бразда (месечева)|бразди]] што образуваат шара од радијални краци и концентрични лакови,<ref name=Baldwin_1968/> па затоа кратерот спаѓа во [[кратер со испукан под|кратери со испукан под]].<ref name=Jozwiak_et_al_2012/> Има и неколку темни дамки во близина на ѕидовите на североисток, северозапад и југоисток. Од северозападниот раб на кратерот се протега низа кратери на растојание речиси еднакво на ширината на самиот кратер. Оваа формација е означена како Верига Хумболт. Поради положбата близу до месечевиот раб, за овој кратер се знаело малку подробности сè додека не бил фотографиран од орбитални летала (главно „[[Лунар орбитер 4]]“). Кратерот е именуван по германскиот филолог [[Вилхелм фон Хумболт]] од [[Меѓународна астрономска унија|МАУ]].<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/2582 Humboldt], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)</ref> == Сателитски кратери == Според конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Хумболт. Хумболт N е најголемиот кратер во самиот Хумболт и се наоѓа северно од централниот врв. Хумболт B се наоѓа јужно од Хумболт, на западниот раб на кратерот Барнард. Ознаките се пишуваат со латиничните букви усвоени од Меѓународната астрономска унија. {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- style="background:#eeeeee;" !width="25%" |Хумболт !width="25%" |Географска ширина !width="25%" |Географска должина !width="25%" |Дијаметар |- |B |30,9° Ј |83,7° И |21&nbsp;км |- |N |26,0° Ј |80,5° И |14&nbsp;км |} == Верига Хумболт == Верига Хумболт е низа кратери што се протега североисточно од кратерот Хумболт и е долга околу 162 км. Името го добила од МАУ во 1976 година.<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1061 Catena Humboldt], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)</ref> Минува меѓу кратерите [[Гибс (кратер)|Гибс]] и [[Шор (кратер)|Шор]]. == Снимки од „Аполо 12“ == Мисијата „[[Аполо 12]]“ во 1969 година направила многу фотографии на кратерот Хумболт. На фотографиите подолу централните врвови изгледаат бели поради големата височина на Сонцето. Лачните пукнатини во Хумболт се доказ за силите што делуваат на површината на Месечината и ја менуваат нејзината топографија.<ref>''[https://history.nasa.gov/alsj/a12/as12psr.pdf Apollo 12 Preliminary Science Report]'', NASA Special Publication 235, 1970.</ref> <gallery heights="200px" mode="packed"> File:AS12-50-7448 (21514672680).jpg File:AS12-50-7450 (21514778788).jpg File:AS12-50-7452 (21514665870).jpg </gallery> == Снимки од „Аполо 15“ == Мисијата „[[Аполо 15]]“ во 1971 година направила уште многу фотографии на кратерот Хумболт. <gallery heights="200px" mode="packed"> File:AS15-95-12981 (46763201394).jpg|Регионален поглед Image:Humboldt crater AS15-M-2513.jpg|Косо видување на Хумболт од картографската камера на „Аполо 15“ File:AS15-93-12641 (21925322005).jpg|Источниот под на кратерот. Материјалот од типот на мариа на подот содржи радијални пукнатини и концентрични бразди. Во долниот лев агол се гледа област со темен ореол. Ниски ридови од материјал што наликуваат на централниот врв пробиваат низ мазниот под на кратерот. Се гледаат и кратери со светол ореол. „Крофната“ што го исполнува кратерот на левиот раб е редок облик.<ref>''[https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19720015164/downloads/19720015164.pdf Apollo 15 Preliminary Science Report]'' NASA Special Publication 289, 1972.</ref> </gallery> == Наводи == <references> <ref name=Baldwin_1968>{{Наведено списание|title=Rille Pattern in the Lunar Crater Humboldt|last=Baldwin|first=Ralph B.|journal=Journal of Geophysical Research|volume=73|page=3227|date=May 1968|doi=10.1029/JB073i010p03227|bibcode=1968JGR....73.3227B}}</ref> <ref name=Wilhelms_et_al_1987>{{Наведена книга|url=https://pubs.er.usgs.gov/publication/pp1348|title=The geologic history of the Moon|series=USGS Professional Paper 1348|author1-link=Don Wilhelms|first1=Don E.|last1=Wilhelms|first2=John F.|last2=McCauley|first3=Newell J.|last3=Trask|publisher=U.S. Government Printing Office|location=Washington|year=1987}} Table 11.2.</ref> <ref name=Webb_1962>{{Наведена книга|last=Webb|first=Rev. T. W.|author-link=Thomas William Webb|date=1962|pages=146, 154–159|title=Celestial Objects for Common Telescopes|edition=6th revised|publisher=Dover|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> <ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014>{{Наведено списание|title=Global assessment of pure crystalline plagioclase across the Moon and implications for the evolution of the primary crust|last1=Donaldson Hanna|first1=K. L.|display-authors=etal|journal=Journal of Geophysical Research: Planets|volume=119|issue=7|pages=1516–1545|date=July 2014|doi=10.1002/2013JE004476|bibcode=2014JGRE..119.1516D}}</ref> <ref name=Williams_Zuber_1998>{{Наведено списание|title=Measurement and Analysis of Lunar Basin Depths from Clementine Altimetry|last1=Williams|first1=Kevin K.|last2=Zuber|first2=Maria T.|journal=Icarus|date=January 1998|volume=131|issue=1|pages=107–122|doi=10.1006/icar.1997.5856|bibcode=1998Icar..131..107W|doi-access=free}}</ref> <ref name=Jozwiak_et_al_2012>{{Наведено списание|title=Lunar floor-fractured craters: Classification, distribution, origin and implications for magmatism and shallow crustal structure|last1=Jozwiak|first1=Lauren M.|display-authors=etal|journal=Journal of Geophysical Research|volume=117|issue=E11|article-number=E11005|date=November 2012|doi=10.1029/2012JE004134|bibcode=2012JGRE..11711005J|hdl=1721.1/85651|hdl-access=free}}</ref> </references> === Користена литература === * {{Наведена книга|last1=Andersson|first1=L. E.|last2=Whitaker|first2=E. A.|author-link2=Ewen Whitaker|date=1982|title=NASA Catalogue of Lunar Nomenclature|publisher=NASA RP-1097}} * {{Наведена мрежна страница|last=Blue|first=Jennifer|date=July 25, 2007|title=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=USGS|url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/|access-date=2007-08-05}} * {{Наведена книга|last1=Bussey|first1=B.|author-link1=Ben Bussey|last2=Spudis|first2=P.|author-link2=Paul Spudis|date=2004|title=The Clementine Atlas of the Moon|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-0-521-81528-4}} * {{Наведена книга|last1=Cocks|first1=Elijah E.|last2=Cocks|first2=Josiah C.|date=1995|title=Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature|publisher=Tudor Publishers|isbn=978-0-936389-27-1|url=https://archive.org/details/isbn_9780936389271}} * {{Наведена мрежна страница|last=McDowell|first=Jonathan|date=July 15, 2007|url=http://host.planet4589.org/astro/lunar/|title=Lunar Nomenclature|publisher=Jonathan's Space Report|access-date=2007-10-24|archive-date=2012-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208141804/http://host.planet4589.org/astro/lunar/|url-status=dead}} * {{Наведено списание|last1=Menzel|first1=D. H.|last2=Minnaert|first2=M.|last3=Levin|first3=B.|last4=Dollfus|first4=A.|last5=Bell|first5=B.|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|doi=10.1007/BF00171763|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|year=1971|bibcode=1971SSRv...12..136M|s2cid=122125855}} * {{Наведена книга|first=Patrick|last=Moore|author-link=Patrick Moore|date=2001|title=On the Moon|publisher=Sterling Publishing Co|isbn=978-0-304-35469-6|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr}} * {{Наведена книга|first=Fred W.|last=Price|date=1988|title=The Moon Observer's Handbook|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{Наведена книга|last=Rükl|first=Antonín|author-link=Antonín Rükl|date=1990|title=Atlas of the Moon|publisher=Kalmbach Books|isbn=978-0-913135-17-4}} * {{Наведена книга|first=Ewen A.|last=Whitaker|author-link=Ewen Whitaker|date=1999|title=Mapping and Naming the Moon|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-62248-6}} * {{Наведена книга|first=Peter T.|last=Wlasuk|date=2000|title=Observing the Moon|publisher=Springer|isbn=978-1-85233-193-1}} == Надворешни врски == * [https://www.youtube.com/watch?v=zk0qWijtNsI Кратерот Хумболт во 3D], со анаглифи од камерите на програмата „[[Аполо (програма)|Аполо]]“. {{Ризница-ред|Humboldt (crater)}} {{DEFAULTSORT:Хумболт}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] hlhadbb441bw4x7drn4d33xz7h4qk1b 5651248 5651246 2026-10-29T14:24:29Z ForestShutter 126802 5651248 wikitext text/x-wiki {{Short description|Кратер на Месечината}} {{Инфокутија Месечев кратер | image = Humboldt crater AS15-96-13092.jpg | caption = Снимка од „[[Аполо 15]]“ | coordinates = {{coord|27.02|S|80.96|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}} | diameter = 199,46 км | depth = 3,69 км<ref name=Williams_Zuber_1998/> | colong = 254 | formation = [[доцноимбриски период|доцноимбриски]]<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> | eponym = [[Вилхелм фон Хумболт]] }} [[File:Humboldt crater Phillips crater 4178 h2.jpg|мини|240пкс|Снимка од „[[Лунар орбитер 4]]“ на Хумболт (десно) и на помалиот [[Филипс (месечев кратер)|Филипс]] (лево)]] [[File:Humboldt crater LROC WAC.jpg|мини|240пкс|Мозаик од „[[Лунар реконесанс орбитер]]“]] '''Хумболт''' е голем [[месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа близу до источниот раб на [[Месечина]]та. Британскиот астроном [[Томас Вилијам Веб|Т. В. Веб]] забележува дека ова е „еден од неколкуте огромни прстени на работ“.<ref name=Webb_1962/> Поради перспективното скратување, оваа формација има доста издолжен изглед. Вистинскиот облик на кратерот е неправилен круг, со значајна вдлабнатина долж југоисточниот раб, каде што навлегува истакнатиот кратер [[Барнард (месечев кратер)|Барнард]]. Северно-северозападно од Хумболт е големиот кратер [[Хекатеј (кратер)|Хекатеј]]. [[Филипс (месечев кратер)|Филипс]] е прилепен на западниот раб. Според [[месечева геолошка скала|месечевата геолошка скала]], Хумболт е еден од најголемите кратери од доцноимбриска старост.<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> Работ на Хумболт е низок, излижан и со неправилна контура. Централниот врв образува гребен на подот на кратерот. На ова узвишение е утврден инфрацрвениот спектар на чист кристален [[плагиоклас]].<ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014/> Површината на подот содржи мрежа од [[бразда (месечева)|бразди]] што образуваат шара од радијални краци и концентрични лакови,<ref name=Baldwin_1968/> па затоа кратерот спаѓа во [[кратер со испукан под|кратери со испукан под]].<ref name=Jozwiak_et_al_2012/> Има и неколку темни дамки во близина на ѕидовите на североисток, северозапад и југоисток. Од северозападниот раб на кратерот се протега низа кратери на растојание речиси еднакво на ширината на самиот кратер. Оваа формација е означена како Верига Хумболт. Поради положбата близу до месечевиот раб, за овој кратер се знаело малку подробности сè додека не бил фотографиран од орбитални летала (главно „[[Лунар орбитер 4]]“). Кратерот е именуван по германскиот филолог [[Вилхелм фон Хумболт]] од [[Меѓународна астрономска унија|МАУ]].<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/2582 Humboldt], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)</ref> == Сателитски кратери == По конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Хумболт. Хумболт N е најголемиот кратер во самиот Хумболт и се наоѓа северно од централниот врв. Хумболт B се наоѓа јужно од Хумболт, на западниот раб на кратерот Барнард. {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- style="background:#eeeeee;" !width="25%" |Хумболт !width="25%" |Географска ширина !width="25%" |Географска должина !width="25%" |Дијаметар |- |B |30,9° Ј |83,7° И |21&nbsp;км |- |N |26,0° Ј |80,5° И |14&nbsp;км |} == Верига Хумболт == Верига Хумболт е низа кратери што се протега североисточно од кратерот Хумболт и е долга околу 162 км. Името го добила од [[Меѓународна астрономска унија|МАУ]] во 1976 година.<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1061 Catena Humboldt], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)</ref> Минува меѓу кратерите [[Гибс (кратер)|Гибс]] и [[Шор (кратер)|Шор]]. == Снимки од „Аполо 12“ == Мисијата „[[Аполо 12]]“ во 1969 година направила многу фотографии на кратерот Хумболт. На фотографиите подолу, централните врвови изгледаат бели поради големата височина на Сонцето. Лачните пукнатини во Хумболт се доказ за силите што делуваат на површината на Месечината и ја менуваат нејзината топографија.<ref>''[https://history.nasa.gov/alsj/a12/as12psr.pdf Apollo 12 Preliminary Science Report]'', NASA Special Publication 235, 1970.</ref> <gallery heights="200px" mode="packed"> File:AS12-50-7448 (21514672680).jpg File:AS12-50-7450 (21514778788).jpg File:AS12-50-7452 (21514665870).jpg </gallery> == Снимки од „Аполо 15“ == Мисијата „[[Аполо 15]]“ во 1971 година направила уште многу фотографии на кратерот Хумболт. <gallery heights="200px" mode="packed"> File:AS15-95-12981 (46763201394).jpg|Регионален поглед Image:Humboldt crater AS15-M-2513.jpg|Косо видување на Хумболт од картографската камера на „Аполо 15“ File:AS15-93-12641 (21925322005).jpg|Источниот под на кратерот. Материјалот од типот на мариа на подот содржи радијални пукнатини и концентрични бразди. Во долниот лев агол се гледа област со темен ореол. Ниски ридови од материјал што наликуваат на централниот врв пробиваат низ мазниот под на кратерот. Се гледаат и кратери со светол ореол. „Крофната“ што го исполнува кратерот на левиот раб е редок облик.<ref>''[https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19720015164/downloads/19720015164.pdf Apollo 15 Preliminary Science Report]'' NASA Special Publication 289, 1972.</ref> </gallery> == Наводи == <references> <ref name=Baldwin_1968>{{Наведено списание|title=Rille Pattern in the Lunar Crater Humboldt|last=Baldwin|first=Ralph B.|journal=Journal of Geophysical Research|volume=73|page=3227|date=May 1968|doi=10.1029/JB073i010p03227|bibcode=1968JGR....73.3227B}}</ref> <ref name=Wilhelms_et_al_1987>{{Наведена книга|url=https://pubs.er.usgs.gov/publication/pp1348|title=The geologic history of the Moon|series=USGS Professional Paper 1348|author1-link=Don Wilhelms|first1=Don E.|last1=Wilhelms|first2=John F.|last2=McCauley|first3=Newell J.|last3=Trask|publisher=U.S. Government Printing Office|location=Washington|year=1987}} Table 11.2.</ref> <ref name=Webb_1962>{{Наведена книга|last=Webb|first=Rev. T. W.|author-link=Thomas William Webb|date=1962|pages=146, 154–159|title=Celestial Objects for Common Telescopes|edition=6th revised|publisher=Dover|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> <ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014>{{Наведено списание|title=Global assessment of pure crystalline plagioclase across the Moon and implications for the evolution of the primary crust|last1=Donaldson Hanna|first1=K. L.|display-authors=etal|journal=Journal of Geophysical Research: Planets|volume=119|issue=7|pages=1516–1545|date=July 2014|doi=10.1002/2013JE004476|bibcode=2014JGRE..119.1516D}}</ref> <ref name=Williams_Zuber_1998>{{Наведено списание|title=Measurement and Analysis of Lunar Basin Depths from Clementine Altimetry|last1=Williams|first1=Kevin K.|last2=Zuber|first2=Maria T.|journal=Icarus|date=January 1998|volume=131|issue=1|pages=107–122|doi=10.1006/icar.1997.5856|bibcode=1998Icar..131..107W|doi-access=free}}</ref> <ref name=Jozwiak_et_al_2012>{{Наведено списание|title=Lunar floor-fractured craters: Classification, distribution, origin and implications for magmatism and shallow crustal structure|last1=Jozwiak|first1=Lauren M.|display-authors=etal|journal=Journal of Geophysical Research|volume=117|issue=E11|article-number=E11005|date=November 2012|doi=10.1029/2012JE004134|bibcode=2012JGRE..11711005J|hdl=1721.1/85651|hdl-access=free}}</ref> </references> === Користена литература === * {{Наведена книга|last1=Andersson|first1=L. E.|last2=Whitaker|first2=E. A.|author-link2=Ewen Whitaker|date=1982|title=NASA Catalogue of Lunar Nomenclature|publisher=NASA RP-1097}} * {{Наведена мрежна страница|last=Blue|first=Jennifer|date=July 25, 2007|title=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=USGS|url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/|access-date=2007-08-05}} * {{Наведена книга|last1=Bussey|first1=B.|author-link1=Ben Bussey|last2=Spudis|first2=P.|author-link2=Paul Spudis|date=2004|title=The Clementine Atlas of the Moon|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-0-521-81528-4}} * {{Наведена книга|last1=Cocks|first1=Elijah E.|last2=Cocks|first2=Josiah C.|date=1995|title=Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature|publisher=Tudor Publishers|isbn=978-0-936389-27-1|url=https://archive.org/details/isbn_9780936389271}} * {{Наведена мрежна страница|last=McDowell|first=Jonathan|date=July 15, 2007|url=http://host.planet4589.org/astro/lunar/|title=Lunar Nomenclature|publisher=Jonathan's Space Report|access-date=2007-10-24|archive-date=2012-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208141804/http://host.planet4589.org/astro/lunar/|url-status=dead}} * {{Наведено списание|last1=Menzel|first1=D. H.|last2=Minnaert|first2=M.|last3=Levin|first3=B.|last4=Dollfus|first4=A.|last5=Bell|first5=B.|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|doi=10.1007/BF00171763|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|year=1971|bibcode=1971SSRv...12..136M|s2cid=122125855}} * {{Наведена книга|first=Patrick|last=Moore|author-link=Patrick Moore|date=2001|title=On the Moon|publisher=Sterling Publishing Co|isbn=978-0-304-35469-6|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr}} * {{Наведена книга|first=Fred W.|last=Price|date=1988|title=The Moon Observer's Handbook|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{Наведена книга|last=Rükl|first=Antonín|author-link=Antonín Rükl|date=1990|title=Atlas of the Moon|publisher=Kalmbach Books|isbn=978-0-913135-17-4}} * {{Наведена книга|first=Ewen A.|last=Whitaker|author-link=Ewen Whitaker|date=1999|title=Mapping and Naming the Moon|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-62248-6}} * {{Наведена книга|first=Peter T.|last=Wlasuk|date=2000|title=Observing the Moon|publisher=Springer|isbn=978-1-85233-193-1}} == Надворешни врски == * [https://www.youtube.com/watch?v=zk0qWijtNsI Кратерот Хумболт во 3D], со анаглифи од камерите на програмата „[[Аполо (програма)|Аполо]]“. {{Ризница-ред|Humboldt (crater)}} {{DEFAULTSORT:Хумболт}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] qise3hq136i7y820n9jyrh2vhzmz5t1 5651252 5651248 2026-10-29T14:47:44Z ForestShutter 126802 5651252 wikitext text/x-wiki {{Short description|Кратер на Месечината}} {{Инфокутија Месечев кратер | image = Humboldt crater AS15-96-13092.jpg | caption = Снимка од „[[Аполо 15]]“ | coordinates = {{coord|27.02|S|80.96|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}} | diameter = 199,46 км | depth = 3,69 км<ref name=Williams_Zuber_1998/> | colong = 254 | formation = [[доцноимбриски период|доцноимбриски]]<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> | eponym = [[Вилхелм фон Хумболт]] }} [[File:Humboldt crater Phillips crater 4178 h2.jpg|мини|240пкс|Снимка од „[[Лунар орбитер 4]]“ на Хумболт (десно) и на помалиот [[Филипс (месечев кратер)|Филипс]] (лево)]] [[File:Humboldt crater LROC WAC.jpg|мини|240пкс|Мозаик од „[[Лунар реконесанс орбитер]]“]] '''Хумболт''' е голем [[месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа близу до источниот раб на [[Месечина]]та. Британскиот астроном [[Томас Вилијам Веб|Т. В. Веб]] забележува дека ова е „еден од неколкуте огромни прстени на работ“.<ref name=Webb_1962/> Поради перспективното скратување, оваа формација има доста издолжен изглед. Вистинскиот облик на кратерот е неправилен круг, со значајна вдлабнатина долж југоисточниот раб, каде што навлегува истакнатиот кратер [[Барнард (месечев кратер)|Барнард]]. Северно-северозападно од Хумболт е големиот кратер [[Хекатеј (кратер)|Хекатеј]]. [[Филипс (месечев кратер)|Филипс]] е прилепен на западниот раб. Според [[месечева геолошка скала|месечевата геолошка скала]], Хумболт е еден од најголемите кратери од доцноимбриска старост.<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> Работ на Хумболт е низок, излижан и со неправилна контура. Централниот врв образува гребен на подот на кратерот. На ова узвишение е утврден инфрацрвениот спектар на чист кристален [[плагиоклас]].<ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014/> Површината на подот содржи мрежа од [[бразда (месечева)|бразди]] што образуваат шара од радијални краци и концентрични лакови,<ref name=Baldwin_1968/> па затоа кратерот спаѓа во [[кратер со испукан под|кратери со испукан под]].<ref name=Jozwiak_et_al_2012/> Има и неколку темни дамки во близина на ѕидовите на североисток, северозапад и југоисток. Од северозападниот раб на кратерот се протега низа кратери на растојание речиси еднакво на ширината на самиот кратер. Оваа формација е означена како Верига Хумболт. Поради положбата близу до месечевиот раб, за овој кратер се знаело малку подробности сè додека не бил фотографиран од орбитални летала (главно „[[Лунар орбитер 4]]“). Кратерот е именуван по германскиот филолог [[Вилхелм фон Хумболт]] од [[Меѓународна астрономска унија|МАУ]].<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/2582 Humboldt], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)</ref> == Сателитски кратери == По конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Хумболт. Хумболт N е најголемиот кратер во самиот Хумболт и се наоѓа северно од централниот врв. Хумболт B се наоѓа јужно од Хумболт, на западниот раб на кратерот Барнард. {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- style="background:#eeeeee;" !width="25%" |Хумболт !width="25%" |Географска ширина !width="25%" |Географска должина !width="25%" |Дијаметар |- |B |30,9° Ј |83,7° И |21&nbsp;км |- |N |26,0° Ј |80,5° И |14&nbsp;км |} == Верига Хумболт == Верига Хумболт е низа кратери што се протега североисточно од кратерот Хумболт и е долга околу 162 км. Името го добила од [[Меѓународна астрономска унија|МАУ]] во 1976 година.<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1061 Catena Humboldt], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)</ref> Минува меѓу кратерите [[Гибс (кратер)|Гибс]] и [[Шор (кратер)|Шор]]. == Снимки од „Аполо 12“ == Мисијата „[[Аполо 12]]“ во 1969 година направила многу фотографии на кратерот Хумболт. На фотографиите подолу, централните врвови изгледаат бели поради големата височина на Сонцето. Лачните пукнатини во Хумболт се доказ за силите што делуваат на површината на Месечината и ја менуваат нејзината топографија.<ref>''[https://history.nasa.gov/alsj/a12/as12psr.pdf Apollo 12 Preliminary Science Report]'', NASA Special Publication 235, 1970.</ref> <gallery heights="200px" mode="packed"> File:AS12-50-7448 (21514672680).jpg File:AS12-50-7450 (21514778788).jpg File:AS12-50-7452 (21514665870).jpg </gallery> == Снимки од „Аполо 15“ == Мисијата „[[Аполо 15]]“ во 1971 година направила уште многу фотографии на кратерот Хумболт. <gallery heights="200px" mode="packed"> File:AS15-95-12981 (46763201394).jpg|Регионален поглед Image:Humboldt crater AS15-M-2513.jpg|Косо видување на Хумболт од картографската камера на „Аполо 15“ File:AS15-93-12641 (21925322005).jpg|Источниот под на кратерот. Материјалот од типот на лунарните мориња на подот содржи радијални пукнатини и концентрични бразди. Во долниот лев агол се гледа област со темен ореол. Ниски ридови од материјал што наликуваат на централниот врв пробиваат низ мазниот под на кратерот. Се гледаат и кратери со светол ореол. „Крофната“ што го исполнува кратерот на левиот раб е редок облик.<ref>''[https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19720015164/downloads/19720015164.pdf Apollo 15 Preliminary Science Report]'' NASA Special Publication 289, 1972.</ref> </gallery> == Наводи == <references> <ref name=Baldwin_1968>{{Наведено списание|title=Rille Pattern in the Lunar Crater Humboldt|last=Baldwin|first=Ralph B.|journal=Journal of Geophysical Research|volume=73|page=3227|date=May 1968|doi=10.1029/JB073i010p03227|bibcode=1968JGR....73.3227B}}</ref> <ref name=Wilhelms_et_al_1987>{{Наведена книга|url=https://pubs.er.usgs.gov/publication/pp1348|title=The geologic history of the Moon|series=USGS Professional Paper 1348|author1-link=Don Wilhelms|first1=Don E.|last1=Wilhelms|first2=John F.|last2=McCauley|first3=Newell J.|last3=Trask|publisher=U.S. Government Printing Office|location=Washington|year=1987}} Table 11.2.</ref> <ref name=Webb_1962>{{Наведена книга|last=Webb|first=Rev. T. W.|author-link=Thomas William Webb|date=1962|pages=146, 154–159|title=Celestial Objects for Common Telescopes|edition=6th revised|publisher=Dover|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> <ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014>{{Наведено списание|title=Global assessment of pure crystalline plagioclase across the Moon and implications for the evolution of the primary crust|last1=Donaldson Hanna|first1=K. L.|display-authors=etal|journal=Journal of Geophysical Research: Planets|volume=119|issue=7|pages=1516–1545|date=July 2014|doi=10.1002/2013JE004476|bibcode=2014JGRE..119.1516D}}</ref> <ref name=Williams_Zuber_1998>{{Наведено списание|title=Measurement and Analysis of Lunar Basin Depths from Clementine Altimetry|last1=Williams|first1=Kevin K.|last2=Zuber|first2=Maria T.|journal=Icarus|date=January 1998|volume=131|issue=1|pages=107–122|doi=10.1006/icar.1997.5856|bibcode=1998Icar..131..107W|doi-access=free}}</ref> <ref name=Jozwiak_et_al_2012>{{Наведено списание|title=Lunar floor-fractured craters: Classification, distribution, origin and implications for magmatism and shallow crustal structure|last1=Jozwiak|first1=Lauren M.|display-authors=etal|journal=Journal of Geophysical Research|volume=117|issue=E11|article-number=E11005|date=November 2012|doi=10.1029/2012JE004134|bibcode=2012JGRE..11711005J|hdl=1721.1/85651|hdl-access=free}}</ref> </references> === Користена литература === * {{Наведена книга|last1=Andersson|first1=L. E.|last2=Whitaker|first2=E. A.|author-link2=Ewen Whitaker|date=1982|title=NASA Catalogue of Lunar Nomenclature|publisher=NASA RP-1097}} * {{Наведена мрежна страница|last=Blue|first=Jennifer|date=July 25, 2007|title=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=USGS|url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/|access-date=2007-08-05}} * {{Наведена книга|last1=Bussey|first1=B.|author-link1=Ben Bussey|last2=Spudis|first2=P.|author-link2=Paul Spudis|date=2004|title=The Clementine Atlas of the Moon|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-0-521-81528-4}} * {{Наведена книга|last1=Cocks|first1=Elijah E.|last2=Cocks|first2=Josiah C.|date=1995|title=Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature|publisher=Tudor Publishers|isbn=978-0-936389-27-1|url=https://archive.org/details/isbn_9780936389271}} * {{Наведена мрежна страница|last=McDowell|first=Jonathan|date=July 15, 2007|url=http://host.planet4589.org/astro/lunar/|title=Lunar Nomenclature|publisher=Jonathan's Space Report|access-date=2007-10-24|archive-date=2012-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208141804/http://host.planet4589.org/astro/lunar/|url-status=dead}} * {{Наведено списание|last1=Menzel|first1=D. H.|last2=Minnaert|first2=M.|last3=Levin|first3=B.|last4=Dollfus|first4=A.|last5=Bell|first5=B.|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|doi=10.1007/BF00171763|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|year=1971|bibcode=1971SSRv...12..136M|s2cid=122125855}} * {{Наведена книга|first=Patrick|last=Moore|author-link=Patrick Moore|date=2001|title=On the Moon|publisher=Sterling Publishing Co|isbn=978-0-304-35469-6|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr}} * {{Наведена книга|first=Fred W.|last=Price|date=1988|title=The Moon Observer's Handbook|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{Наведена книга|last=Rükl|first=Antonín|author-link=Antonín Rükl|date=1990|title=Atlas of the Moon|publisher=Kalmbach Books|isbn=978-0-913135-17-4}} * {{Наведена книга|first=Ewen A.|last=Whitaker|author-link=Ewen Whitaker|date=1999|title=Mapping and Naming the Moon|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-62248-6}} * {{Наведена книга|first=Peter T.|last=Wlasuk|date=2000|title=Observing the Moon|publisher=Springer|isbn=978-1-85233-193-1}} == Надворешни врски == * [https://www.youtube.com/watch?v=zk0qWijtNsI Кратерот Хумболт во 3D], со анаглифи од камерите на програмата „[[Аполо (програма)|Аполо]]“. {{Ризница-ред|Humboldt (crater)}} {{DEFAULTSORT:Хумболт}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] ntuk9cfzq2nkl2qjg92p2aj9wlaanq6 Apium crispum 0 1406843 5651268 2026-10-29T15:40:28Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Магдонос]] 5651268 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Магдонос]] 2k6qgh6ich07fgoq4fmhbwvo28qotwv Жансен (кратер) 0 1406844 5651269 2026-10-29T15:40:42Z ForestShutter 126802 Создадена страница со: {{Short description|Кратер на Месечината}}{{Distinguish|Јансен (кратер)}}{{About|кратерот на Месечината|марсовскиот кратер|Жансен (марсовски кратер)}}{{Infobox Lunar crater|image=Janssen (LRO).png|image_size=|caption=Снимка од [[Лунар реконесанс орбитер]]|coordinates={{coord|44.96|S|40.82|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,tit... 5651269 wikitext text/x-wiki {{Short description|Кратер на Месечината}}{{Distinguish|Јансен (кратер)}}{{About|кратерот на Месечината|марсовскиот кратер|Жансен (марсовски кратер)}}{{Infobox Lunar crater|image=Janssen (LRO).png|image_size=|caption=Снимка од [[Лунар реконесанс орбитер]]|coordinates={{coord|44.96|S|40.82|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}|diameter=201 км|depth=2,9 км|colong=320|formation=[[Пренектриски период|Пренектриски]]<ref name=Wilhelms_et_al_1987/><ref name=Byrne_2015/>|eponym=[[Пјер Жил Сезар Жансен|Пјер Ж. С. Жансен]]}} [[Податотека:Janssen_crater_from_Earth.JPG|мини|Жансен во центарот, во близина на [[Месечев терминатор|терминаторот]] како што се гледа од Земјата]] '''Жансен''' е стар [[ударен кратер]] сместен во висорамнинскиот регион во близина на југоисточниот [[месечев раб]]. Датира од [[Пренектарски период|пренектарскиот]] период од [[Месечева геолошка скала|месечевата геолошка скала]].<ref name="Wilhelms_et_al_1987">{{cite book|title=The geologic history of the Moon|last1=Wilhelms|first1=Don E.|last2=McCauley|first2=John F.|last3=Trask|first3=Newell J.|publisher=U.S. Government Printing Office|year=1987|series=[[USGS]] Professional Paper 1348|location=Washington|page=149|doi=10.3133/pp1348|author1-link=Don Wilhelms}}</ref><ref name="Byrne_2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=AGv_CgAAQBAJ&pg=PA8|title=The Moon's Largest Craters and Basins: Images and Topographic Maps from LRO, GRAIL, and Kaguya|last=Byrne|first=Charles J.|publisher=Springer|year=2015|isbn=978-3-319-22032-1|series=Physics and Astronomy|pages=8–9}}</ref> Целата структура е силно оштетена и е обележана со многу помали удари на кратери. Надворешниот ѕид е пробиен на повеќе места, но контурата на рабовите на кратерот сè уште може да се набљудува. Ѕидот образува карактеристичен [[Шестаголник|шестоаголен]] облик на рапавата месечева површина, со благо закривување на [[Врв (геометрија)|врвовите]]. [[Податотека:Janssen_satellite_craters_map.jpg|десно|мини|Сателитски кратери на Жансен]] Кратерот е именуван по францускиот астроном [[Пјер Жил Сезар Жансен]].<ref>{{gpn|2800}}</ref> Истакнатиот кратер [[Фабрициј (кратер)|Фабрициј]] лежи целосно во рамките на надворешниот ѕид, во североисточниот [[Кружен сектор|квадрант]] на подот. Голем број други помали, но сепак забележливи кратери го означуваат подот на кратерот. Поврзан со североисточниот раб е [[Метиј (кратер)|Метиј]], а на север е тешко оштетениот [[Бренер (кратер)|Бренер]]. Југоисточно од Жансен се споените кратери [[Стајнхајл (кратер)|Стајнхајл]] и [[Ват (кратер)|Ват]]. На југозападниот ѕид се наоѓа помалиот [[Локер (месечев кратер)|Локер]]. Понатаму на исток, иако изгледа блиску поради издолжувањето, е огромната Валис Рејта. Во јужните две третини од Жансен можат да се забележат остатоците од голем, [[Концентрични кругови|концентричен]] кратер, чиј ѕид е прекриен со Фабрициј. Подот на ова внатрешно вдлабнување содржи систем од каналовидни раседи наречен Рими Жансен (Rimae Janssen). Каналот се закривува од работ на Фабрициј до југоисточниот дел на надворешниот ѕид на Жансен, протегајќи се на растојание до 140 километри. == Жансен за време на полна Месечина == Во овој силно кратеризиран регион кој од [[Џовани Батиста Ричоли]] бил наречен Terra Fertilitatis, формацијата Жансен е тешко да се открие, особено за време на [[полна Месечина]]. Згоден водич за телескопските набљудувачи на полната Месечина е светлиот кратер во облик на чинија Жансен К на југоисточниот дел од подот на Жансен. Во овој регион, кратерот со висок албедо Жансен К привлекува внимание. Светлината на Жансен К е забележлива и на фотографската верзија на картата LAC 114 (страница 228) во изданието ''The Clementine Atlas of the Moon'' (Бен Баси / Пол Д. Спудис). == Сателитски кратери == По конвенција, овие одлики се означуваат на месечевите карти со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Жансен. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" !Жансен ! class="unsortable" |Координати !Дијаметар, км |- |B |{{Coord|43.17|S|34.37|E|globe:moon|name=Жансен B}} |21 |- |C |{{Coord|42.89|S|34.91|E|globe:moon|name=Жансен C}} |7 |- |D |{{Coord|48.65|S|41.22|E|globe:moon|name=Жансен D}} |29 |- |E |{{Coord|48.82|S|39.77|E|globe:moon|name=Жансен E}} |24 |- |F |{{Coord|49.82|S|41.92|E|globe:moon|name=Жансен F}} |35 |- |H |{{Coord|46.43|S|41.71|E|globe:moon|name=Жансен H}} |10 |- |J |{{Coord|43.44|S|36.58|E|globe:moon|name=Жансен J}} |27 |- |K |{{Coord|46.19|S|42.31|E|globe:moon|name=Жансен K}} |15 |- |L |{{Coord|46.09|S|43.58|E|globe:moon|name=Жансен L}} |12 |- |M |{{Coord|41.90|S|35.44|E|globe:moon|name=Жансен M}} |16 |- |N |{{Coord|41.43|S|32.12|E|globe:moon|name=Жансен N}} |5 |- |P |{{Coord|45.50|S|39.76|E|globe:moon|name=Жансен P}} |4 |- |Q |{{Coord|46.35|S|39.36|E|globe:moon|name=Жансен Q}} |5 |- |R |{{Coord|48.28|S|38.70|E|globe:moon|name=Жансен R}} |23 |- |S |{{Coord|50.42|S|41.83|E|globe:moon|name=Жансен S}} |7 |- |T |{{Coord|48.88|S|42.31|E|globe:moon|name=Жансен T}} |29 |- |X |{{Coord|42.93|S|33.27|E|globe:moon|name=Жансен X}} |24 |} == Наводи == {{Reflist}} === Извори === {{refbegin}} * {{cite book|url=http://planet4589.org/astro/lunar/RP-1097.pdf|title=NASA Catalogue of Lunar Nomenclature|last1=Andersson|first1=L. E.|last2=Whitaker|first2=E. A.|date=1982|publisher=NASA RP-1097|authorlink2=Ewen Whitaker|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006125838/http://planet4589.org/astro/lunar/RP-1097.pdf|archive-date=2014-10-06|url-status=bot: unknown}} * {{cite book|title=The Clementine Atlas of the Moon|last1=Bussey|first1=B.|last2=Spudis|first2=P.|date=2004|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-81528-4|location=New York|authorlink1=Ben Bussey|authorlink2=Paul Spudis}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/isbn_9780936389271|title=Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature|last1=Cocks|first1=Elijah E.|last2=Cocks|first2=Josiah C.|date=1995|publisher=Tudor Publishers|isbn=978-0-936389-27-1}} * {{cite web|url=http://host.planet4589.org/astro/lunar/|title=Lunar Nomenclature|last=McDowell|first=Jonathan|date=July 15, 2007|publisher=[[Jonathan's Space Report]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208141804/http://host.planet4589.org/astro/lunar/|archive-date=2012-02-08|access-date=2007-10-24|url-status=dead}} * {{cite journal|last1=Menzel|first1=D. H.|last2=Minnaert|first2=M.|last3=Levin|first3=B.|last4=Dollfus|first4=A.|last5=Bell|first5=B.|date=1971|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|bibcode=1971SSRv...12..136M|doi=10.1007/BF00171763|s2cid=122125855}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr|title=On the Moon|last=Moore|first=Patrick|date=2001|publisher=[[Sterling Publishing Co.]]|isbn=978-0-304-35469-6|authorlink=Patrick Moore}} * {{cite book|title=The Moon Observer's Handbook|last=Price|first=Fred W.|date=1988|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{cite book|title=Atlas of the Moon|last=Rükl|first=Antonín|date=1990|publisher=[[Kalmbach Books]]|isbn=978-0-913135-17-4|authorlink=Antonín Rükl}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb|title=Celestial Objects for Common Telescopes|last=Webb|first=Rev. T. W.|date=1962|publisher=Dover|edition=6th revised|authorlink=Thomas William Webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aV1i27jDYL8C|title=Mapping and Naming the Moon|last=Whitaker|first=Ewen A.|date=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-54414-6|authorlink=Ewen Whitaker}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=TWtLIOlPwS4C|title=Observing the Moon|date=2000|publisher=[[Springer Science & Business Media]]|isbn=978-1-852-33193-1|author=Wlasuk, Peter T.}} {{refend}} == Надворешни врски == * {{cite web|url=http://www.lpod.org/?m=20071001|title=Crateric Concatenation|last=Wood|first=Chuck|author-link=Charles A. Wood|date=October 1, 2007|publisher=Lunar Photo of the Day|archive-url=https://web.archive.org/web/20071027105830/http://www.lpod.org/?m=20071001|archive-date=October 27, 2007|access-date=2007-10-01|url-status=dead}} {{DEFAULTSORT:Жансен}} [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] 9pgv1orhxiofwe13u8po4crl1zsdrrg 5651277 5651269 2026-10-29T15:54:28Z ForestShutter 126802 5651277 wikitext text/x-wiki {{Short description|Кратер на Месечината}}{{Distinguish|Јансен (кратер)}}{{About|кратерот на Месечината|марсовскиот кратер|Жансен (марсовски кратер)}}{{Infobox Lunar crater|image=Janssen (LRO).png|image_size=|caption=Снимка од [[Лунар реконесанс орбитер]]|coordinates={{coord|44.96|S|40.82|E|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}|diameter=201 км|depth=2,9 км|colong=320|formation=[[Пренектриски период|Пренектриски]]<ref name=Wilhelms_et_al_1987/><ref name=Byrne_2015/>|eponym=[[Пјер Жил Сезар Жансен|Пјер Ж. С. Жансен]]}} [[Податотека:Janssen_crater_from_Earth.JPG|мини|Жансен во центарот, во близина на [[Месечев терминатор|терминаторот]] како што се гледа од Земјата]] '''Жансен''' е древен [[ударен кратер]] сместен во висорамнинскиот регион во близина на југоисточниот [[месечев раб]]. Датира од [[Пренектарски период|пренектарскиот]] период од [[Месечева геолошка скала|месечевата геолошка скала]].<ref name="Wilhelms_et_al_1987">{{cite book|title=The geologic history of the Moon|last1=Wilhelms|first1=Don E.|last2=McCauley|first2=John F.|last3=Trask|first3=Newell J.|publisher=U.S. Government Printing Office|year=1987|series=[[USGS]] Professional Paper 1348|location=Washington|page=149|doi=10.3133/pp1348|author1-link=Don Wilhelms}}</ref><ref name="Byrne_2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=AGv_CgAAQBAJ&pg=PA8|title=The Moon's Largest Craters and Basins: Images and Topographic Maps from LRO, GRAIL, and Kaguya|last=Byrne|first=Charles J.|publisher=Springer|year=2015|isbn=978-3-319-22032-1|series=Physics and Astronomy|pages=8–9}}</ref> Целата структура е силно оштетена и е обележана со многу помали удари на кратери. Надворешниот ѕид е пробиен на повеќе места, но контурата на рабовите на кратерот сè уште може да се набљудува. Ѕидот образува карактеристичен [[Шестаголник|шестоаголен]] облик на рапавата месечева површина, со благо закривување на [[Врв (геометрија)|врвовите]]. [[Податотека:Janssen_satellite_craters_map.jpg|десно|мини|Сателитски кратери на Жансен]] Кратерот е именуван по францускиот астроном [[Пјер Жил Сезар Жансен]].<ref>{{gpn|2800}}</ref> Истакнатиот кратер [[Фабрициус (кратер)|Фабрициус]] лежи целосно во рамките на надворешниот ѕид, во североисточниот [[Квадрант (геометрија)|квадрант]] на подот. Голем број други помали, но сепак забележливи кратери го означуваат подот на кратерот. Поврзан со североисточниот раб е [[Метиј (кратер)|Метиј]], а на север е тешко оштетениот [[Бренер (кратер)|Бренер]]. Југоисточно од Жансен се споените кратери [[Штајнхајл (кратер)|Штајнхајл]] и [[Ват (кратер)|Ват]]. На југозападниот ѕид се наоѓа помалиот [[Локјер (кратер)|Локјер]]. Понатаму на исток, иако изгледа блиску поради издолжувањето, е огромната Валис Рејта. Во јужните две третини од Жансен можат да се забележат остатоците од голем, [[Концентрични кругови|концентричен]] кратер, чиј ѕид е прекриен со Фабрициус. Подот на ова внатрешно вдлабнување содржи систем од каналовидни раседи наречен Риме Жансен (Rimae Janssen). Каналот се закривува од работ на Фабрициус до југоисточниот дел на надворешниот ѕид на Жансен, протегајќи се на растојание до 140 километри. == Жансен за време на полна Месечина == Во овој силно кратеризиран регион кој од [[Џовани Батиста Ричоли]] бил наречен Terra Fertilitatis, формацијата Жансен е тешко да се открие, особено за време на [[полна Месечина]]. Згоден водич за телескопските набљудувачи на полната Месечина е светлиот кратер во облик на чинија Жансен К на југоисточниот дел од подот на Жансен. Во овој регион, кратерот Жансен К привлекува внимание со високата рефлективност. Светлината на Жансен К е забележлива и на фотографската верзија на картата LAC 114 (страница 228) во изданието ''The Clementine Atlas of the Moon'' (Бен Баси / Пол Д. Спудис). == Сателитски кратери == По конвенција, овие одлики се означуваат на месечевите карти со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Жансен. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" !Жансен ! class="unsortable" |Координати !Дијаметар, км |- |B |{{Coord|43.17|S|34.37|E|globe:moon|name=Жансен B}} |21 |- |C |{{Coord|42.89|S|34.91|E|globe:moon|name=Жансен C}} |7 |- |D |{{Coord|48.65|S|41.22|E|globe:moon|name=Жансен D}} |29 |- |E |{{Coord|48.82|S|39.77|E|globe:moon|name=Жансен E}} |24 |- |F |{{Coord|49.82|S|41.92|E|globe:moon|name=Жансен F}} |35 |- |H |{{Coord|46.43|S|41.71|E|globe:moon|name=Жансен H}} |10 |- |J |{{Coord|43.44|S|36.58|E|globe:moon|name=Жансен J}} |27 |- |K |{{Coord|46.19|S|42.31|E|globe:moon|name=Жансен K}} |15 |- |L |{{Coord|46.09|S|43.58|E|globe:moon|name=Жансен L}} |12 |- |M |{{Coord|41.90|S|35.44|E|globe:moon|name=Жансен M}} |16 |- |N |{{Coord|41.43|S|32.12|E|globe:moon|name=Жансен N}} |5 |- |P |{{Coord|45.50|S|39.76|E|globe:moon|name=Жансен P}} |4 |- |Q |{{Coord|46.35|S|39.36|E|globe:moon|name=Жансен Q}} |5 |- |R |{{Coord|48.28|S|38.70|E|globe:moon|name=Жансен R}} |23 |- |S |{{Coord|50.42|S|41.83|E|globe:moon|name=Жансен S}} |7 |- |T |{{Coord|48.88|S|42.31|E|globe:moon|name=Жансен T}} |29 |- |X |{{Coord|42.93|S|33.27|E|globe:moon|name=Жансен X}} |24 |} == Наводи == {{Reflist}} === Извори === {{refbegin}} * {{cite book|url=http://planet4589.org/astro/lunar/RP-1097.pdf|title=NASA Catalogue of Lunar Nomenclature|last1=Andersson|first1=L. E.|last2=Whitaker|first2=E. A.|date=1982|publisher=NASA RP-1097|authorlink2=Ewen Whitaker|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006125838/http://planet4589.org/astro/lunar/RP-1097.pdf|archive-date=2014-10-06|url-status=bot: unknown}} * {{cite book|title=The Clementine Atlas of the Moon|last1=Bussey|first1=B.|last2=Spudis|first2=P.|date=2004|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-81528-4|location=New York|authorlink1=Ben Bussey|authorlink2=Paul Spudis}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/isbn_9780936389271|title=Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature|last1=Cocks|first1=Elijah E.|last2=Cocks|first2=Josiah C.|date=1995|publisher=Tudor Publishers|isbn=978-0-936389-27-1}} * {{cite web|url=http://host.planet4589.org/astro/lunar/|title=Lunar Nomenclature|last=McDowell|first=Jonathan|date=July 15, 2007|publisher=[[Jonathan's Space Report]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208141804/http://host.planet4589.org/astro/lunar/|archive-date=2012-02-08|access-date=2007-10-24|url-status=dead}} * {{cite journal|last1=Menzel|first1=D. H.|last2=Minnaert|first2=M.|last3=Levin|first3=B.|last4=Dollfus|first4=A.|last5=Bell|first5=B.|date=1971|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|bibcode=1971SSRv...12..136M|doi=10.1007/BF00171763|s2cid=122125855}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr|title=On the Moon|last=Moore|first=Patrick|date=2001|publisher=[[Sterling Publishing Co.]]|isbn=978-0-304-35469-6|authorlink=Patrick Moore}} * {{cite book|title=The Moon Observer's Handbook|last=Price|first=Fred W.|date=1988|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{cite book|title=Atlas of the Moon|last=Rükl|first=Antonín|date=1990|publisher=[[Kalmbach Books]]|isbn=978-0-913135-17-4|authorlink=Antonín Rükl}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb|title=Celestial Objects for Common Telescopes|last=Webb|first=Rev. T. W.|date=1962|publisher=Dover|edition=6th revised|authorlink=Thomas William Webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aV1i27jDYL8C|title=Mapping and Naming the Moon|last=Whitaker|first=Ewen A.|date=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-54414-6|authorlink=Ewen Whitaker}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=TWtLIOlPwS4C|title=Observing the Moon|date=2000|publisher=[[Springer Science & Business Media]]|isbn=978-1-852-33193-1|author=Wlasuk, Peter T.}} {{refend}} == Надворешни врски == * {{cite web|url=http://www.lpod.org/?m=20071001|title=Crateric Concatenation|last=Wood|first=Chuck|author-link=Charles A. Wood|date=October 1, 2007|publisher=Lunar Photo of the Day|archive-url=https://web.archive.org/web/20071027105830/http://www.lpod.org/?m=20071001|archive-date=October 27, 2007|access-date=2007-10-01|url-status=dead}} {{DEFAULTSORT:Жансен}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] t385gck7zwsw30gk4zc6frbnw0oe5cu Француски магдонос 0 1406845 5651270 2026-10-29T15:42:25Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Крбулица]] 5651270 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Крбулица]] 8v7mfvfnhrdncuvsu6oyvbzwt8p6shq Anthriscus caucalis 0 1406846 5651271 2026-10-29T15:46:36Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1152088353|Anthriscus caucalis]]“ 5651271 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Anthriscus caucalis 2004-04-07.jpg|genus=Anthriscus|species=caucalis|authority=[[M.Bieb.]]}} '''''Anthriscus caucalis''''' ― [[Растенија|растение]] од семејството [[штитоцветни]]. По изглед е слична на [[крбулица]], вообичаената кулинарна билка од истиот род. == Опис == Ова растение има тенки, шупливи стебла и носи [[Штит (ботаника)|штитови]] од бели цветови. Светлозелените листови се триаголни и составени од многу ливчиња. Ситните тврди плодови, секое долго околу 3 милиметри, се покриени со кукасти боцки. Растението е автохтоно и вообичаено во делови од Европа и Азија, а е воведено и на други места како што е Северна Америка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.usda.gov/home/plantProfile?symbol=ANCA14|title=USDA Plants Database|work=plants.usda.gov|accessdate=2023-04-25}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection/taxon.php?Taxon=Anthriscus%20caucalis Фотографии и информации за хербариумот Бурк] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Anthriscus+caucalis Фото галерија] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 1hl22qpk5irr5x4ug7pg73o5t81j3ge 5651273 5651271 2026-10-29T15:48:47Z Виолетова 1975 /* Во Македонија */ 5651273 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Anthriscus caucalis 2004-04-07.jpg|genus=Anthriscus|species=caucalis|authority=[[M.Bieb.]]}} '''''Anthriscus caucalis''''' ― [[Растенија|растение]] од семејството [[штитоцветни]]. По изглед е слична на [[крбулица]], вообичаената кулинарна билка од истиот род. == Опис == Ова растение има тенки, шупливи стебла и носи [[Штит (ботаника)|штитови]] од бели цветови. Светлозелените листови се триаголни и составени од многу ливчиња. Ситните тврди плодови, секое долго околу 3 милиметри, се покриени со кукасти боцки. Растението е автохтоно и вообичаено во делови од Европа и Азија, а е воведено и на други места како што е Северна Америка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.usda.gov/home/plantProfile?symbol=ANCA14|title=USDA Plants Database|work=plants.usda.gov|accessdate=2023-04-25}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по запуштени места, покрај патишта, наслеби, карпи и други станишта, на андморска височина до 1300 метри. Видот е познат за клисурата на реката Треска, Скопје, Катланово, Штип, Галичица и над Велестово.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1555}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection/taxon.php?Taxon=Anthriscus%20caucalis Фотографии и информации за хербариумот Бурк] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Anthriscus+caucalis Фото галерија] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 9g22j33ra08q5k1j3iyr6gfsq9941td Разговор:Anthriscus caucalis 1 1406847 5651272 2026-10-29T15:46:55Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651272 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Википедија:Уредувачки викенди 2026/ноември 4 1406848 5651276 2026-10-29T15:54:08Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во ноември е планирано да се одржат 4 (четири) '''Википедија:Уредувач... 5651276 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во ноември е планирано да се одржат 4 (четири) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] == Претстојни викенди == === Сојузни држави во САД === [[Податотека:Flag_of_the_United_States.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Сојузни држави во САД“]] Во периодот 7-8 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Сојузни држави во САД“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за сојузните држави во САД може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Административна поделба на САД|Сојузни држави во САД]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Марокански писатели === [[Податотека:Leonid Pasternak - The Passion of creation (1).jpg|десно|250п|Уредувачки ден „Марокански писатели“]] Во периодот 14-15 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Марокански писателиц“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за мароканските писатели може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на англиски јазик: * [[:en:List of Moroccan writers|List of Moroccan writers]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Домородни народи на Карибите === [[Податотека:Indianen of Caraïben, waarvan er een getatoueerd is.jpg|десно|200п|Уредувачки ден „Домородни народи на Карибите“]] Во периодот 21-22 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Научни организации во САД“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за домородните народи на Карибите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Indigenous peoples of the Caribbean]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Украдени уметнички дела === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|200п|Уредувачки ден „Украдени уметнички дела“]] Во периодот 28-29 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Научни организации во САД“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за украдените уметнички дела може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Stolen works of art]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија brjo13f4x9aek8pzmk7uq49tjuo5to9 5651278 5651276 2026-10-29T15:54:40Z Jtasevski123 69538 5651278 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во ноември е планирано да се одржат 4 (четири) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] == Претстојни викенди == === Сојузни држави во САД === [[Податотека:Flag_of_the_United_States.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Сојузни држави во САД“]] Во периодот 7-8 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Сојузни држави во САД“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за сојузните држави во САД може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Административна поделба на САД|Сојузни држави во САД]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Марокански писатели === [[Податотека:Leonid Pasternak - The Passion of creation (1).jpg|десно|250п|Уредувачки ден „Марокански писатели“]] Во периодот 14-15 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Марокански писателиц“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за мароканските писатели може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на англиски јазик: * [[:en:List of Moroccan writers|List of Moroccan writers]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Домородни народи на Карибите === [[Податотека:Indianen of Caraïben, waarvan er een getatoueerd is.jpg|десно|200п|Уредувачки ден „Домородни народи на Карибите“]] Во периодот 21-22 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Научни организации во САД“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за домородните народи на Карибите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Indigenous peoples of the Caribbean]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Украдени уметнички дела === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|200п|Уредувачки ден „Украдени уметнички дела“]] Во периодот 28-29 ноември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Научни организации во САД“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за украдените уметнички дела може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Stolen works of art]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|11]] 66vb0guycg9vz1i27kxkije7z2mom5t Тркачот (филм од 1987) 0 1406849 5651289 2026-10-29T17:04:38Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Филм | име = Тркачот | изворен_наслов = The Running Man | слика = The Running Man (1987) poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Пол Мајкл Глејзер]]{{efn|[[Ендру Дејвис (режисер)|Ендру Дејвис]] првично служел како режисер, но замина... 5651289 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Тркачот | изворен_наслов = The Running Man | слика = The Running Man (1987) poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Пол Мајкл Глејзер]]{{efn|[[Ендру Дејвис (режисер)|Ендру Дејвис]] првично служел како режисер, но заминал за време на производството бидејќи доцнел со роковите, по што бил заменет од Глејзер.}} | продуцент = {{Plainlist| * [[Тим Цинеман]] * [[Џорџ Линдер]] }} | сценарист = [[Стивен Е. де Суза]] | приказна = | заснован_на = {{Based on|''[[Тркачот (роман)|Тркачот]]''|[[Стивен Кинг|Ричард Бахман]]}} | улоги = {{Plainlist| * [[Арнолд Шварценегер]] * Марија Кончита Алонсо * [[Јафет Кото]] * Ричард Досон }} | раскажувач = | жанр = [[Научна фантастика|научна фантастика]]<br />акција | музика = [[Харолд Фалтермајер]] | аниматор = | кинематографија = [[Томас дел Рут]] | монтажа = {{Plainlist| * [[Џон Рајт (филмски монтажер)|Џон Рајт]] * [[Марк Ворнер (филмски монтажер)|Марк Ворнер]] * Едвард А. Варшилка }} | студио = {{Plainlist| * Taft Entertainment Pictures * Keith Barish Productions }} | дистрибутер = [[Tri-Star Pictures]] | премиера = {{film date|1987|11|13}} г. | времетраење = 101 минута<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314042712/http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |url-status=dead |archive-date=March 14, 2018 |title=''THE RUNNING MAN'' (18) |publisher= [[British Board of Film Classification]] |access-date=March 13, 2018 }}</ref> | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 27 милиони долари<ref name="mojo">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=runningman.htm |title=''The Running Man'' (1987) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=13 March 2018 }}</ref> | заработка = 38,1 милиони долари (САД)<ref name="mojo" /> | претходен = | следен = | imdb_id = | веб_страница = }} '''''Тркачот''''' ({{langx|en|The Running Man}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] дистописки филм од 1987 г., во режија на [[Пол Мајкл Глејзер]].<ref name="nbcnews">{{Cite web |url=https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |title=Trump’s 2019 dystopia can’t hold a candle to the ones in 'Blade Runner' or 'The Running Man.' So there’s hope. |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119233949/https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |archive-date=2019-01-19 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Главните улоги во филмот ги толкуваат [[Арнолд Шварценегер]], Марија Кончита Алонсо, Ричард Досон, Јафет Кото и [[Џеси Вентура]].<ref name="nbcnews" /><ref>{{Cite web |url=https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |title=Society Three classic dystopian flicks were set in 2019. Did they hit the mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20190120183831/https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |archive-date=2019-01-20 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Филмот е снимен по мотивите на [[Тркачот (роман)|истоимениот роман]] од [[Стивен Кинг]], напишан во 1982 г. под псевдонимот Ричард Бахман.<ref name="syfy.com">{{Cite web |url=https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |title=Stephen King and Arnold Schwarzenegger’s The Running Man predicted Trump’s America |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121234037/https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Настаните во филмот се одвиваат во 2017 г.,<ref name="cbr">{{Cite web |url=https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |title=What Akira, Blade Runner & Running Man Get Right About 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121232501/https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> каде што власта во државата им припаѓа на воените сили, кои го одвлекуваат вниманието на обичните граѓани преку сурови реални емисии. Учесник во една таква емисија станува главниот лик, воениот пилот Бен Ричардс, кој одбил да изврши наредување од претпоставен офицер што се однесувало на стрелање врз луѓе што кренале бунт за храна.<ref name="cbr" /> Филмот излегол во кината на 13 ноември 1987 г.<ref name="syfy.com" /> Буџетот на филмот изнесувал 27 милиони долари, додека заработката достигнувала 38 милиони долари.<ref name="syfy.com" /> Остварувањето било дочекано со поделени реакции од јавноста поради големиот број насилни сцени.<ref name="syfy.com" /> Постоеле четири различни верзии на филмот, бидејќи сценариото се препишувало со доаѓањето на секој нов режисер.<ref name="slashfilm.com" /> Меѓу нив биле Ендру Дејвис, Џорџ П. Косматос и Мајкл Ман.<ref name="slashfilm.com" /> Во 1989 г., по мотивите на филмот била издадена истоимена видеоигра за повеќе модели на домашни сметачи: [[MSX]],<ref>{{Cite web |url=http://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |title=The Running Man (1990, MSX, Grandslam Entertainments) &#124; Releases &#124; Generation MSX |author=Generation-MSX.nl |publisher=Generation-msx.nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224140159/https://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |archive-date=2021-02-24 |access-date=2017-05-17 |url-status=live}}</ref> [[ZX Spectrum]]<ref>{{Cite web |url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |title=Running Man, The |publisher=World of Spectrum |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131091247/http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |archive-date=2020-01-31 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> и [[Commodore 64]].<ref>{{Cite web |url=http://www.lemon64.com/?game_id=2194 |title=Lemon – Commodore 64, C64 Games, Reviews & Music! |publisher=Lemon64.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232235/https://www.lemon64.com/?game_id=2194 |archive-date=2021-03-07 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> == Содржина == Годината е 2017. Светската економија е колабирана. Соединетите Држави ги затвориле своите граници и се претвориле во полициска држава под воена контрола, која управува со телевизијата, филмовите, уметноста, книгите, комуникациите и цензурата. Во полициската држава во која се претворила Америка, злосторниците имаат избор: можат да ја одлежат казната во затвор или да учествуваат во „Тркачот“, насилна телевизиска емисија во сопственост на владата, во која натпреварувачите трчаат за својата слобода прогонувани од „Прогонувачи“ — ловци на глави слично на борачи. „Тркачот“ е емисија со најголема гледаност на телевизијата, а Дејмон Килијан, творцот и водител, е најпопуларниот забавувач во САД. Но еден човек сѐ уште нема заиграно... Поранешниот полицаец од Лос Анџелес, Бен Ричардс, кој е наместен за колежот врз невини луѓе откако одбил да изврши наредба, повторно е фатен по бегството од затворот. Бен е принуден да се појави во „Тркачот“, придружуван од борците на отпорот Вилијам Лофлин и Харолд Вајс, како и Амбер Мендес (службеничка во телевизијата што Ричардс ја зел како заложничка, а таа подоцна го предала на властите). Тие се прогонувани од Прогонувачите додека трагаат по тајната база на отпорот, обидувајќи се да ја емитуваат вистината за владата и да ја докажат невиноста на Бен. == Улоги == {| class="wikitable sortable" ! Глумец !! Улога |- | [[Арнолд Шварценегер]] || Бен Ричардс |- | Марија Кончита Алонсо || Амбер Мендес |- | [[Јафет Кото]] || Вилијам Лофлин |- | Ричард Досон || Дејмон Килијан |- | [[Џим Браун]] || Огнениот |- | [[Џеси Вентура]] || Капетан Слобода |- | Ерланд ван Лидт || Динамо |} == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|title=The Running Man}} *{{TCMDb title|title=The Running Man}} *{{AFI film|title=The Running Man}} {{mojo title|title=The Running Man}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски научнофантастични акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] 9921bkoh53pytvnhtuuy0zqej4czvc8 5651291 5651289 2026-10-29T17:06:17Z Andrew012p 85224 5651291 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Тркачот | изворен_наслов = The Running Man | слика = The Running Man (1987) poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Пол Мајкл Глејзер]]{{efn|[[Ендру Дејвис (режисер)|Ендру Дејвис]] првично служел како режисер, но заминал за време на производството бидејќи доцнел со роковите, по што бил заменет од Глејзер.}} | продуцент = {{Plainlist| * [[Тим Цинеман]] * [[Џорџ Линдер]] }} | сценарист = [[Стивен Е. де Суза]] | приказна = | заснован_на = {{Based on|''[[Тркачот (роман)|Тркачот]]''|[[Стивен Кинг|Ричард Бахман]]}} | улоги = {{Plainlist| * [[Арнолд Шварценегер]] * Марија Кончита Алонсо * [[Јафет Кото]] * Ричард Досон }} | раскажувач = | жанр = [[Научна фантастика|научна фантастика]]<br />акција | музика = [[Харолд Фалтермајер]] | аниматор = | кинематографија = [[Томас дел Рут]] | монтажа = {{Plainlist| * [[Џон Рајт (филмски монтажер)|Џон Рајт]] * [[Марк Ворнер (филмски монтажер)|Марк Ворнер]] * Едвард А. Варшилка }} | студио = {{Plainlist| * Taft Entertainment Pictures * Keith Barish Productions }} | дистрибутер = [[Tri-Star Pictures]] | премиера = {{film date|1987|11|13}} г. | времетраење = 101 минута<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314042712/http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |url-status=dead |archive-date=March 14, 2018 |title=''THE RUNNING MAN'' (18) |publisher= [[British Board of Film Classification]] |access-date=March 13, 2018 }}</ref> | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 27 милиони долари<ref name="mojo">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=runningman.htm |title=''The Running Man'' (1987) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=13 March 2018 }}</ref> | заработка = 38,1 милион долари (САД)<ref name="mojo" /> | претходен = | следен = | imdb_id = | веб_страница = }} '''''Тркачот''''' ({{langx|en|The Running Man}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] дистописки филм од 1987 г., во режија на [[Пол Мајкл Глејзер]].<ref name="nbcnews">{{Cite web |url=https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |title=Trump’s 2019 dystopia can’t hold a candle to the ones in 'Blade Runner' or 'The Running Man.' So there’s hope. |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119233949/https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |archive-date=2019-01-19 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Главните улоги во филмот ги толкуваат [[Арнолд Шварценегер]], Марија Кончита Алонсо, Ричард Досон, Јафет Кото и [[Џеси Вентура]].<ref name="nbcnews" /><ref>{{Cite web |url=https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |title=Society Three classic dystopian flicks were set in 2019. Did they hit the mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20190120183831/https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |archive-date=2019-01-20 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Филмот е снимен по мотивите на [[Тркачот (роман)|истоимениот роман]] од [[Стивен Кинг]], напишан во 1982 г. под псевдонимот Ричард Бахман.<ref name="syfy.com">{{Cite web |url=https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |title=Stephen King and Arnold Schwarzenegger’s The Running Man predicted Trump’s America |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121234037/https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Настаните во филмот се одвиваат во 2017 г.,<ref name="cbr">{{Cite web |url=https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |title=What Akira, Blade Runner & Running Man Get Right About 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121232501/https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> каде што власта во државата им припаѓа на воените сили, кои го одвлекуваат вниманието на обичните граѓани преку сурови реални емисии. Учесник во една таква емисија станува главниот лик, воениот пилот Бен Ричардс, кој одбил да изврши наредување од претпоставен офицер што се однесувало на стрелање врз луѓе што кренале бунт за храна.<ref name="cbr" /> Филмот излегол во кината на 13 ноември 1987 г.<ref name="syfy.com" /> Буџетот на филмот изнесувал 27 милиони долари, додека заработката достигнувала 38 милиони долари.<ref name="syfy.com" /> Остварувањето било дочекано со поделени реакции од јавноста поради големиот број насилни сцени.<ref name="syfy.com" /> Постоеле четири различни верзии на филмот, бидејќи сценариото се препишувало со доаѓањето на секој нов режисер.<ref name="slashfilm.com" /> Меѓу нив биле Ендру Дејвис, Џорџ П. Косматос и Мајкл Ман.<ref name="slashfilm.com" /> Во 1989 г., по мотивите на филмот била издадена истоимена видеоигра за повеќе модели на домашни сметачи: [[MSX]],<ref>{{Cite web |url=http://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |title=The Running Man (1990, MSX, Grandslam Entertainments) &#124; Releases &#124; Generation MSX |author=Generation-MSX.nl |publisher=Generation-msx.nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224140159/https://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |archive-date=2021-02-24 |access-date=2017-05-17 |url-status=live}}</ref> [[ZX Spectrum]]<ref>{{Cite web |url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |title=Running Man, The |publisher=World of Spectrum |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131091247/http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |archive-date=2020-01-31 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> и [[Commodore 64]].<ref>{{Cite web |url=http://www.lemon64.com/?game_id=2194 |title=Lemon – Commodore 64, C64 Games, Reviews & Music! |publisher=Lemon64.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232235/https://www.lemon64.com/?game_id=2194 |archive-date=2021-03-07 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> == Содржина == Годината е 2017. Светската економија е колабирана. Соединетите Држави ги затвориле своите граници и се претвориле во полициска држава под воена контрола, која управува со телевизијата, филмовите, уметноста, книгите, комуникациите и цензурата. Во полициската држава во која се претворила Америка, злосторниците имаат избор: можат да ја одлежат казната во затвор или да учествуваат во „Тркачот“, насилна телевизиска емисија во сопственост на владата, во која натпреварувачите трчаат за својата слобода прогонувани од „Прогонувачи“ — ловци на глави слично на борачи. „Тркачот“ е емисија со најголема гледаност на телевизијата, а Дејмон Килијан, творцот и водител, е најпопуларниот забавувач во САД. Но еден човек сѐ уште нема заиграно... Поранешниот полицаец од Лос Анџелес, Бен Ричардс, кој е наместен за колежот врз невини луѓе откако одбил да изврши наредба, повторно е фатен по бегството од затворот. Бен е принуден да се појави во „Тркачот“, придружуван од борците на отпорот Вилијам Лофлин и Харолд Вајс, како и Амбер Мендес (службеничка во телевизијата што Ричардс ја зел како заложничка, а таа подоцна го предала на властите). Тие се прогонувани од Прогонувачите додека трагаат по тајната база на отпорот, обидувајќи се да ја емитуваат вистината за владата и да ја докажат невиноста на Бен. == Улоги == {| class="wikitable sortable" ! Глумец !! Улога |- | [[Арнолд Шварценегер]] || Бен Ричардс |- | Марија Кончита Алонсо || Амбер Мендес |- | [[Јафет Кото]] || Вилијам Лофлин |- | Ричард Досон || Дејмон Килијан |- | [[Џим Браун]] || Огнениот |- | [[Џеси Вентура]] || Капетан Слобода |- | Ерланд ван Лидт || Динамо |} == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|title=The Running Man}} *{{TCMDb title|title=The Running Man}} *{{AFI film|title=The Running Man}} {{mojo title|title=The Running Man}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски научнофантастични акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] ml9qk8oqqegral4yhxyz1acahbl96j7 5651292 5651291 2026-10-29T17:06:35Z Andrew012p 85224 5651292 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Тркачот | изворен_наслов = The Running Man | слика = The Running Man (1987) poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Пол Мајкл Глејзер]]{{efn|[[Ендру Дејвис (режисер)|Ендру Дејвис]] првично служел како режисер, но заминал за време на производството бидејќи доцнел со роковите, по што бил заменет од Глејзер.}} | продуцент = {{Plainlist| * [[Тим Цинеман]] * [[Џорџ Линдер]] }} | сценарист = [[Стивен Е. де Суза]] | приказна = | заснован_на = {{Based on|''[[Тркачот (роман)|Тркачот]]''|[[Стивен Кинг|Ричард Бахман]]}} | улоги = {{Plainlist| * [[Арнолд Шварценегер]] * Марија Кончита Алонсо * [[Јафет Кото]] * Ричард Досон }} | раскажувач = | жанр = [[Научна фантастика|научна фантастика]]<br />акција | музика = [[Харолд Фалтермајер]] | аниматор = | кинематографија = [[Томас дел Рут]] | монтажа = {{Plainlist| * [[Џон Рајт (филмски монтажер)|Џон Рајт]] * [[Марк Ворнер (филмски монтажер)|Марк Ворнер]] * Едвард А. Варшилка }} | студио = {{Plainlist| * Taft Entertainment Pictures * Keith Barish Productions }} | дистрибутер = [[Tri-Star Pictures]] | премиера = {{film date|1987|11|13}} г. | времетраење = 101 минута<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314042712/http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |url-status=dead |archive-date=March 14, 2018 |title=''THE RUNNING MAN'' (18) |publisher= [[British Board of Film Classification]] |access-date=March 13, 2018 }}</ref> | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 27 милиони долари<ref name="mojo">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=runningman.htm |title=''The Running Man'' (1987) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=13 March 2018 }}</ref> | заработка = 38,1 милион долари (САД)<ref name="mojo" /> | претходен = | следен = | imdb_id = | веб_страница = }} '''''Тркачот''''' ({{langx|en|The Running Man}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] дистописки филм од 1987 г., во режија на [[Пол Мајкл Глејзер]].<ref name="nbcnews">{{Cite web |url=https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |title=Trump’s 2019 dystopia can’t hold a candle to the ones in 'Blade Runner' or 'The Running Man.' So there’s hope. |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119233949/https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |archive-date=2019-01-19 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Главните улоги во филмот ги толкуваат [[Арнолд Шварценегер]], Марија Кончита Алонсо, Ричард Досон, Јафет Кото и [[Џеси Вентура]].<ref name="nbcnews" /><ref>{{Cite web |url=https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |title=Society Three classic dystopian flicks were set in 2019. Did they hit the mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20190120183831/https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |archive-date=2019-01-20 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Филмот е снимен по мотивите на [[Тркачот (роман)|истоимениот роман]] од [[Стивен Кинг]], напишан во 1982 г. под псевдонимот Ричард Бахман.<ref name="syfy.com">{{Cite web |url=https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |title=Stephen King and Arnold Schwarzenegger’s The Running Man predicted Trump’s America |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121234037/https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Настаните во филмот се одвиваат во 2017 г.,<ref name="cbr">{{Cite web |url=https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |title=What Akira, Blade Runner & Running Man Get Right About 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121232501/https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> каде што власта во државата им припаѓа на воените сили, кои го одвлекуваат вниманието на обичните граѓани преку сурови реални емисии. Учесник во една таква емисија станува главниот лик, воениот пилот Бен Ричардс, кој одбил да изврши наредување од претпоставен офицер што се однесувало на стрелање врз луѓе што кренале бунт за храна.<ref name="cbr" /> Филмот излегол во кината на 13 ноември 1987 г.<ref name="syfy.com" /> Буџетот на филмот изнесувал 27 милиони долари, додека заработката достигнувала 38 милиони долари.<ref name="syfy.com" /> Остварувањето било дочекано со поделени реакции од јавноста поради големиот број насилни сцени.<ref name="syfy.com" /> Постоеле четири различни верзии на филмот, бидејќи сценариото се препишувало со доаѓањето на секој нов режисер. Меѓу нив биле Ендру Дејвис, Џорџ П. Косматос и Мајкл Ман.<ref name="slashfilm.com" /> Во 1989 г., по мотивите на филмот била издадена истоимена видеоигра за повеќе модели на домашни сметачи: [[MSX]],<ref>{{Cite web |url=http://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |title=The Running Man (1990, MSX, Grandslam Entertainments) &#124; Releases &#124; Generation MSX |author=Generation-MSX.nl |publisher=Generation-msx.nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224140159/https://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |archive-date=2021-02-24 |access-date=2017-05-17 |url-status=live}}</ref> [[ZX Spectrum]]<ref>{{Cite web |url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |title=Running Man, The |publisher=World of Spectrum |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131091247/http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |archive-date=2020-01-31 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> и [[Commodore 64]].<ref>{{Cite web |url=http://www.lemon64.com/?game_id=2194 |title=Lemon – Commodore 64, C64 Games, Reviews & Music! |publisher=Lemon64.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232235/https://www.lemon64.com/?game_id=2194 |archive-date=2021-03-07 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> == Содржина == Годината е 2017. Светската економија е колабирана. Соединетите Држави ги затвориле своите граници и се претвориле во полициска држава под воена контрола, која управува со телевизијата, филмовите, уметноста, книгите, комуникациите и цензурата. Во полициската држава во која се претворила Америка, злосторниците имаат избор: можат да ја одлежат казната во затвор или да учествуваат во „Тркачот“, насилна телевизиска емисија во сопственост на владата, во која натпреварувачите трчаат за својата слобода прогонувани од „Прогонувачи“ — ловци на глави слично на борачи. „Тркачот“ е емисија со најголема гледаност на телевизијата, а Дејмон Килијан, творцот и водител, е најпопуларниот забавувач во САД. Но еден човек сѐ уште нема заиграно... Поранешниот полицаец од Лос Анџелес, Бен Ричардс, кој е наместен за колежот врз невини луѓе откако одбил да изврши наредба, повторно е фатен по бегството од затворот. Бен е принуден да се појави во „Тркачот“, придружуван од борците на отпорот Вилијам Лофлин и Харолд Вајс, како и Амбер Мендес (службеничка во телевизијата што Ричардс ја зел како заложничка, а таа подоцна го предала на властите). Тие се прогонувани од Прогонувачите додека трагаат по тајната база на отпорот, обидувајќи се да ја емитуваат вистината за владата и да ја докажат невиноста на Бен. == Улоги == {| class="wikitable sortable" ! Глумец !! Улога |- | [[Арнолд Шварценегер]] || Бен Ричардс |- | Марија Кончита Алонсо || Амбер Мендес |- | [[Јафет Кото]] || Вилијам Лофлин |- | Ричард Досон || Дејмон Килијан |- | [[Џим Браун]] || Огнениот |- | [[Џеси Вентура]] || Капетан Слобода |- | Ерланд ван Лидт || Динамо |} == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|title=The Running Man}} *{{TCMDb title|title=The Running Man}} *{{AFI film|title=The Running Man}} {{mojo title|title=The Running Man}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски научнофантастични акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] 2y6wcy3athzfxr532abz6v7mqnozrfw 5651293 5651292 2026-10-29T17:06:47Z Andrew012p 85224 5651293 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Тркачот | изворен_наслов = The Running Man | слика = The Running Man (1987) poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Пол Мајкл Глејзер]]{{efn|[[Ендру Дејвис (режисер)|Ендру Дејвис]] првично служел како режисер, но заминал за време на производството бидејќи доцнел со роковите, по што бил заменет од Глејзер.}} | продуцент = {{Plainlist| * [[Тим Цинеман]] * [[Џорџ Линдер]] }} | сценарист = [[Стивен Е. де Суза]] | приказна = | заснован_на = {{Based on|''[[Тркачот (роман)|Тркачот]]''|[[Стивен Кинг|Ричард Бахман]]}} | улоги = {{Plainlist| * [[Арнолд Шварценегер]] * Марија Кончита Алонсо * [[Јафет Кото]] * Ричард Досон }} | раскажувач = | жанр = [[Научна фантастика|научна фантастика]]<br />акција | музика = [[Харолд Фалтермајер]] | аниматор = | кинематографија = [[Томас дел Рут]] | монтажа = {{Plainlist| * [[Џон Рајт (филмски монтажер)|Џон Рајт]] * [[Марк Ворнер (филмски монтажер)|Марк Ворнер]] * Едвард А. Варшилка }} | студио = {{Plainlist| * Taft Entertainment Pictures * Keith Barish Productions }} | дистрибутер = [[Tri-Star Pictures]] | премиера = {{film date|1987|11|13}} г. | времетраење = 101 минута<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314042712/http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |url-status=dead |archive-date=March 14, 2018 |title=''THE RUNNING MAN'' (18) |publisher= [[British Board of Film Classification]] |access-date=March 13, 2018 }}</ref> | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 27 милиони долари<ref name="mojo">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=runningman.htm |title=''The Running Man'' (1987) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=13 March 2018 }}</ref> | заработка = 38,1 милион долари (САД)<ref name="mojo" /> | претходен = | следен = | imdb_id = | веб_страница = }} '''''Тркачот''''' ({{langx|en|The Running Man}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] дистописки филм од 1987 г., во режија на [[Пол Мајкл Глејзер]].<ref name="nbcnews">{{Cite web |url=https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |title=Trump’s 2019 dystopia can’t hold a candle to the ones in 'Blade Runner' or 'The Running Man.' So there’s hope. |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119233949/https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |archive-date=2019-01-19 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Главните улоги во филмот ги толкуваат [[Арнолд Шварценегер]], Марија Кончита Алонсо, Ричард Досон, Јафет Кото и [[Џеси Вентура]].<ref name="nbcnews" /><ref>{{Cite web |url=https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |title=Society Three classic dystopian flicks were set in 2019. Did they hit the mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20190120183831/https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |archive-date=2019-01-20 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Филмот е снимен по мотивите на [[Тркачот (роман)|истоимениот роман]] од [[Стивен Кинг]], напишан во 1982 г. под псевдонимот Ричард Бахман.<ref name="syfy.com">{{Cite web |url=https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |title=Stephen King and Arnold Schwarzenegger’s The Running Man predicted Trump’s America |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121234037/https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Настаните во филмот се одвиваат во 2017 г.,<ref name="cbr">{{Cite web |url=https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |title=What Akira, Blade Runner & Running Man Get Right About 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121232501/https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> каде што власта во државата им припаѓа на воените сили, кои го одвлекуваат вниманието на обичните граѓани преку сурови реални емисии. Учесник во една таква емисија станува главниот лик, воениот пилот Бен Ричардс, кој одбил да изврши наредување од претпоставен офицер што се однесувало на стрелање врз луѓе што кренале бунт за храна.<ref name="cbr" /> Филмот излегол во кината на 13 ноември 1987 г.<ref name="syfy.com" /> Буџетот на филмот изнесувал 27 милиони долари, додека заработката достигнувала 38 милиони долари.<ref name="syfy.com" /> Остварувањето било дочекано со поделени реакции од јавноста поради големиот број насилни сцени.<ref name="syfy.com" /> Постоеле четири различни верзии на филмот, бидејќи сценариото се препишувало со доаѓањето на секој нов режисер. Меѓу нив биле Ендру Дејвис, Џорџ П. Косматос и Мајкл Ман. Во 1989 г., по мотивите на филмот била издадена истоимена видеоигра за повеќе модели на домашни сметачи: [[MSX]],<ref>{{Cite web |url=http://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |title=The Running Man (1990, MSX, Grandslam Entertainments) &#124; Releases &#124; Generation MSX |author=Generation-MSX.nl |publisher=Generation-msx.nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224140159/https://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |archive-date=2021-02-24 |access-date=2017-05-17 |url-status=live}}</ref> [[ZX Spectrum]]<ref>{{Cite web |url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |title=Running Man, The |publisher=World of Spectrum |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131091247/http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |archive-date=2020-01-31 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> и [[Commodore 64]].<ref>{{Cite web |url=http://www.lemon64.com/?game_id=2194 |title=Lemon – Commodore 64, C64 Games, Reviews & Music! |publisher=Lemon64.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232235/https://www.lemon64.com/?game_id=2194 |archive-date=2021-03-07 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> == Содржина == Годината е 2017. Светската економија е колабирана. Соединетите Држави ги затвориле своите граници и се претвориле во полициска држава под воена контрола, која управува со телевизијата, филмовите, уметноста, книгите, комуникациите и цензурата. Во полициската држава во која се претворила Америка, злосторниците имаат избор: можат да ја одлежат казната во затвор или да учествуваат во „Тркачот“, насилна телевизиска емисија во сопственост на владата, во која натпреварувачите трчаат за својата слобода прогонувани од „Прогонувачи“ — ловци на глави слично на борачи. „Тркачот“ е емисија со најголема гледаност на телевизијата, а Дејмон Килијан, творцот и водител, е најпопуларниот забавувач во САД. Но еден човек сѐ уште нема заиграно... Поранешниот полицаец од Лос Анџелес, Бен Ричардс, кој е наместен за колежот врз невини луѓе откако одбил да изврши наредба, повторно е фатен по бегството од затворот. Бен е принуден да се појави во „Тркачот“, придружуван од борците на отпорот Вилијам Лофлин и Харолд Вајс, како и Амбер Мендес (службеничка во телевизијата што Ричардс ја зел како заложничка, а таа подоцна го предала на властите). Тие се прогонувани од Прогонувачите додека трагаат по тајната база на отпорот, обидувајќи се да ја емитуваат вистината за владата и да ја докажат невиноста на Бен. == Улоги == {| class="wikitable sortable" ! Глумец !! Улога |- | [[Арнолд Шварценегер]] || Бен Ричардс |- | Марија Кончита Алонсо || Амбер Мендес |- | [[Јафет Кото]] || Вилијам Лофлин |- | Ричард Досон || Дејмон Килијан |- | [[Џим Браун]] || Огнениот |- | [[Џеси Вентура]] || Капетан Слобода |- | Ерланд ван Лидт || Динамо |} == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|title=The Running Man}} *{{TCMDb title|title=The Running Man}} *{{AFI film|title=The Running Man}} {{mojo title|title=The Running Man}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски научнофантастични акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] etd8ocp4fepj8x5uamzkf1z2xbl035s 5651319 5651293 2026-10-29T17:21:19Z Andrew012p 85224 5651319 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Тркачот | изворен_наслов = The Running Man | слика = The Running Man (1987) poster.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Пол Мајкл Глејзер]]{{efn|[[Ендру Дејвис (режисер)|Ендру Дејвис]] првично служел како режисер, но заминал за време на производството бидејќи доцнел со роковите, по што бил заменет од Глејзер.}} | продуцент = {{Plainlist| * [[Тим Цинеман]] * [[Џорџ Линдер]] }} | сценарист = [[Стивен Е. де Суза]] | приказна = | заснован_на = {{Based on|''[[Тркачот (роман)|Тркачот]]''|[[Стивен Кинг|Ричард Бахман]]}} | улоги = {{Plainlist| * [[Арнолд Шварценегер]] * Марија Кончита Алонсо * [[Јафет Кото]] * Ричард Досон }} | раскажувач = | жанр = [[Научна фантастика|научна фантастика]]<br />акција | музика = [[Харолд Фалтермајер]] | аниматор = | кинематографија = [[Томас дел Рут]] | монтажа = {{Plainlist| * [[Џон Рајт (филмски монтажер)|Џон Рајт]] * [[Марк Ворнер (филмски монтажер)|Марк Ворнер]] * Едвард А. Варшилка }} | студио = {{Plainlist| * Taft Entertainment Pictures * Keith Barish Productions }} | дистрибутер = [[Tri-Star Pictures]] | премиера = {{film date|1987|11|13}} г. | времетраење = 101 минута<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314042712/http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |url-status=dead |archive-date=March 14, 2018 |title=''THE RUNNING MAN'' (18) |publisher= [[British Board of Film Classification]] |access-date=March 13, 2018 }}</ref> | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 27 милиони долари<ref name="mojo">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=runningman.htm |title=''The Running Man'' (1987) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=13 March 2018 }}</ref> | заработка = 38,1 милион долари (САД)<ref name="mojo" /> | претходен = | следен = | imdb_id = | веб_страница = }} '''''Тркачот''''' ({{langx|en|The Running Man}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] дистописки филм од 1987 г., во режија на [[Пол Мајкл Глејзер]].<ref name="nbcnews">{{Cite web |url=https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |title=Trump’s 2019 dystopia can’t hold a candle to the ones in 'Blade Runner' or 'The Running Man.' So there’s hope. |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119233949/https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |archive-date=2019-01-19 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Главните улоги во филмот ги толкуваат [[Арнолд Шварценегер]], Марија Кончита Алонсо, Ричард Досон, Јафет Кото и [[Џеси Вентура]].<ref name="nbcnews" /><ref>{{Cite web |url=https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |title=Society Three classic dystopian flicks were set in 2019. Did they hit the mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20190120183831/https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |archive-date=2019-01-20 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Филмот е снимен по мотивите на [[Тркачот (роман)|истоимениот роман]] од [[Стивен Кинг]], напишан во 1982 г. под псевдонимот Ричард Бахман.<ref name="syfy.com">{{Cite web |url=https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |title=Stephen King and Arnold Schwarzenegger’s The Running Man predicted Trump’s America |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121234037/https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Настаните во филмот се одвиваат во 2017 г.,<ref name="cbr">{{Cite web |url=https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |title=What Akira, Blade Runner & Running Man Get Right About 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121232501/https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> каде што власта во државата им припаѓа на воените сили, кои го одвлекуваат вниманието на обичните граѓани преку сурови реални емисии. Учесник во една таква емисија станува главниот лик, воениот пилот Бен Ричардс, кој одбил да изврши наредување од претпоставен офицер што се однесувало на стрелање врз луѓе што кренале бунт за храна.<ref name="cbr" /> Филмот излегол во кината на 13 ноември 1987 г.<ref name="syfy.com" /> Буџетот на филмот изнесувал 27 милиони долари, додека заработката достигнувала 38 милиони долари.<ref name="syfy.com" /> Остварувањето било дочекано со поделени реакции од јавноста поради големиот број насилни сцени.<ref name="syfy.com" /> Постоеле четири различни верзии на филмот, бидејќи сценариото се препишувало со доаѓањето на секој нов режисер. Меѓу нив биле Ендру Дејвис, Џорџ П. Косматос и Мајкл Ман. Во 1989 г., по мотивите на филмот била издадена истоимена видеоигра за повеќе модели на домашни сметачи: [[MSX]],<ref>{{Cite web |url=http://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |title=The Running Man (1990, MSX, Grandslam Entertainments) &#124; Releases &#124; Generation MSX |author=Generation-MSX.nl |publisher=Generation-msx.nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224140159/https://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |archive-date=2021-02-24 |access-date=2017-05-17 |url-status=live}}</ref> [[ZX Spectrum]]<ref>{{Cite web |url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |title=Running Man, The |publisher=World of Spectrum |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131091247/http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |archive-date=2020-01-31 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> и [[Commodore 64]].<ref>{{Cite web |url=http://www.lemon64.com/?game_id=2194 |title=Lemon – Commodore 64, C64 Games, Reviews & Music! |publisher=Lemon64.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232235/https://www.lemon64.com/?game_id=2194 |archive-date=2021-03-07 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> == Содржина == Годината е 2017. Светската економија е колабирана. Соединетите Држави ги затвориле своите граници и се претвориле во полициска држава под воена контрола, која управува со телевизијата, филмовите, уметноста, книгите, комуникациите и цензурата. Во полициската држава во која се претворила Америка, злосторниците имаат избор: можат да ја одлежат казната во затвор или да учествуваат во „Тркачот“, насилна телевизиска емисија во сопственост на владата, во која натпреварувачите трчаат за својата слобода прогонувани од „Прогонувачи“ — ловци на глави слично на борачи. „Тркачот“ е емисија со најголема гледаност на телевизијата, а Дејмон Килијан, творцот и водител, е најпопуларниот забавувач во САД. Но еден човек сѐ уште нема заиграно... Поранешниот полицаец од Лос Анџелес, Бен Ричардс, кој е наместен за колежот врз невини луѓе откако одбил да изврши наредба, повторно е фатен по бегството од затворот. Бен е принуден да се појави во „Тркачот“, придружуван од борците на отпорот Вилијам Лофлин и Харолд Вајс, како и Амбер Мендес (службеничка во телевизијата што Ричардс ја зел како заложничка, а таа подоцна го предала на властите). Тие се прогонувани од Прогонувачите додека трагаат по тајната база на отпорот, обидувајќи се да ја емитуваат вистината за владата и да ја докажат невиноста на Бен. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Арнолд Шварценегер]] || Бен Ричардс |- | Марија Кончита Алонсо || Амбер Мендес |- | [[Јафет Кото]] || Вилијам Лофлин |- | Ричард Досон || Дејмон Килијан |- | [[Џим Браун]] || Огнениот |- | [[Џеси Вентура]] || Капетан Слобода |- | Ерланд ван Лидт || Динамо |} == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|title=The Running Man}} *{{TCMDb title|title=The Running Man}} *{{AFI film|title=The Running Man}} {{mojo title|title=The Running Man}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски научнофантастични акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] 92j091x8y6b08i9jg3rev2xqjbzrp74 5651321 5651319 2026-10-29T17:23:54Z Andrew012p 85224 5651321 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Тркачот | изворен_наслов = The Running Man | слика = The Running Man 1987.jpg | големина_на_слика = | алт = | опис = Плакатот на филмот | режисер = [[Пол Мајкл Глејзер]]{{efn|[[Ендру Дејвис (режисер)|Ендру Дејвис]] првично служел како режисер, но заминал за време на производството бидејќи доцнел со роковите, по што бил заменет од Глејзер.}} | продуцент = {{Plainlist| * [[Тим Цинеман]] * [[Џорџ Линдер]] }} | сценарист = [[Стивен Е. де Суза]] | приказна = | заснован_на = {{Based on|''[[Тркачот (роман)|Тркачот]]''|[[Стивен Кинг|Ричард Бахман]]}} | улоги = {{Plainlist| * [[Арнолд Шварценегер]] * Марија Кончита Алонсо * [[Јафет Кото]] * Ричард Досон }} | раскажувач = | жанр = [[Научна фантастика|научна фантастика]]<br />акција | музика = [[Харолд Фалтермајер]] | аниматор = | кинематографија = [[Томас дел Рут]] | монтажа = {{Plainlist| * [[Џон Рајт (филмски монтажер)|Џон Рајт]] * [[Марк Ворнер (филмски монтажер)|Марк Ворнер]] * Едвард А. Варшилка }} | студио = {{Plainlist| * Taft Entertainment Pictures * Keith Barish Productions }} | дистрибутер = [[Tri-Star Pictures]] | премиера = {{film date|1987|11|13}} г. | времетраење = 101 минута<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314042712/http://www.bbfc.co.uk/releases/running-man-film |url-status=dead |archive-date=March 14, 2018 |title=''THE RUNNING MAN'' (18) |publisher= [[British Board of Film Classification]] |access-date=March 13, 2018 }}</ref> | земја = {{САД}} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 27 милиони долари<ref name="mojo">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=runningman.htm |title=''The Running Man'' (1987) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=13 March 2018 }}</ref> | заработка = 38,1 милион долари (САД)<ref name="mojo" /> | претходен = | следен = | imdb_id = | веб_страница = }} '''''Тркачот''''' ({{langx|en|The Running Man}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] дистописки филм од 1987 г., во режија на [[Пол Мајкл Глејзер]].<ref name="nbcnews">{{Cite web |url=https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |title=Trump’s 2019 dystopia can’t hold a candle to the ones in 'Blade Runner' or 'The Running Man.' So there’s hope. |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119233949/https://www.nbcnews.com/think/opinion/trump-s-2019-dystopia-can-t-hold-candle-ones-blade-ncna954931 |archive-date=2019-01-19 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Главните улоги во филмот ги толкуваат [[Арнолд Шварценегер]], Марија Кончита Алонсо, Ричард Досон, Јафет Кото и [[Џеси Вентура]].<ref name="nbcnews" /><ref>{{Cite web |url=https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |title=Society Three classic dystopian flicks were set in 2019. Did they hit the mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20190120183831/https://www.macleans.ca/culture/movies/three-classic-dystopian-flicks-were-set-in-2019-did-they-hit-the-mark/ |archive-date=2019-01-20 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Филмот е снимен по мотивите на [[Тркачот (роман)|истоимениот роман]] од [[Стивен Кинг]], напишан во 1982 г. под псевдонимот Ричард Бахман.<ref name="syfy.com">{{Cite web |url=https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |title=Stephen King and Arnold Schwarzenegger’s The Running Man predicted Trump’s America |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121234037/https://www.syfy.com/syfywire/stephen-king-and-arnold-schwarzeneggers-the-running-man-predicted-trumps-america |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> Настаните во филмот се одвиваат во 2017 г.,<ref name="cbr">{{Cite web |url=https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |title=What Akira, Blade Runner & Running Man Get Right About 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121232501/https://www.cbr.com/akira-blade-runner-running-man-right-about-2019/ |archive-date=2019-01-21 |access-date=2019-01-21 |url-status=live}}</ref> каде што власта во државата им припаѓа на воените сили, кои го одвлекуваат вниманието на обичните граѓани преку сурови реални емисии. Учесник во една таква емисија станува главниот лик, воениот пилот Бен Ричардс, кој одбил да изврши наредување од претпоставен офицер што се однесувало на стрелање врз луѓе што кренале бунт за храна.<ref name="cbr" /> Филмот излегол во кината на 13 ноември 1987 г.<ref name="syfy.com" /> Буџетот на филмот изнесувал 27 милиони долари, додека заработката достигнувала 38 милиони долари.<ref name="syfy.com" /> Остварувањето било дочекано со поделени реакции од јавноста поради големиот број насилни сцени.<ref name="syfy.com" /> Постоеле четири различни верзии на филмот, бидејќи сценариото се препишувало со доаѓањето на секој нов режисер. Меѓу нив биле Ендру Дејвис, Џорџ П. Косматос и Мајкл Ман. Во 1989 г., по мотивите на филмот била издадена истоимена видеоигра за повеќе модели на домашни сметачи: [[MSX]],<ref>{{Cite web |url=http://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |title=The Running Man (1990, MSX, Grandslam Entertainments) &#124; Releases &#124; Generation MSX |author=Generation-MSX.nl |publisher=Generation-msx.nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224140159/https://www.generation-msx.nl/software/grandslam-entertainments/the-running-man/release/3033/ |archive-date=2021-02-24 |access-date=2017-05-17 |url-status=live}}</ref> [[ZX Spectrum]]<ref>{{Cite web |url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |title=Running Man, The |publisher=World of Spectrum |archive-url=https://web.archive.org/web/20200131091247/http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0004275 |archive-date=2020-01-31 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> и [[Commodore 64]].<ref>{{Cite web |url=http://www.lemon64.com/?game_id=2194 |title=Lemon – Commodore 64, C64 Games, Reviews & Music! |publisher=Lemon64.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232235/https://www.lemon64.com/?game_id=2194 |archive-date=2021-03-07 |access-date=2011-10-05 |url-status=live}}</ref> == Содржина == Годината е 2017. Светската економија е колабирана. Соединетите Држави ги затвориле своите граници и се претвориле во полициска држава под воена контрола, која управува со телевизијата, филмовите, уметноста, книгите, комуникациите и цензурата. Во полициската држава во која се претворила Америка, злосторниците имаат избор: можат да ја одлежат казната во затвор или да учествуваат во „Тркачот“, насилна телевизиска емисија во сопственост на владата, во која натпреварувачите трчаат за својата слобода прогонувани од „Прогонувачи“ — ловци на глави слично на борачи. „Тркачот“ е емисија со најголема гледаност на телевизијата, а Дејмон Килијан, творцот и водител, е најпопуларниот забавувач во САД. Но еден човек сѐ уште нема заиграно... Поранешниот полицаец од Лос Анџелес, Бен Ричардс, кој е наместен за колежот врз невини луѓе откако одбил да изврши наредба, повторно е фатен по бегството од затворот. Бен е принуден да се појави во „Тркачот“, придружуван од борците на отпорот Вилијам Лофлин и Харолд Вајс, како и Амбер Мендес (службеничка во телевизијата што Ричардс ја зел како заложничка, а таа подоцна го предала на властите). Тие се прогонувани од Прогонувачите додека трагаат по тајната база на отпорот, обидувајќи се да ја емитуваат вистината за владата и да ја докажат невиноста на Бен. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Арнолд Шварценегер]] || Бен Ричардс |- | Марија Кончита Алонсо || Амбер Мендес |- | [[Јафет Кото]] || Вилијам Лофлин |- | Ричард Досон || Дејмон Килијан |- | [[Џим Браун]] || Огнениот |- | [[Џеси Вентура]] || Капетан Слобода |- | Ерланд ван Лидт || Динамо |} == Белешки == {{белешки}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|title=The Running Man}} *{{TCMDb title|title=The Running Man}} *{{AFI film|title=The Running Man}} {{mojo title|title=The Running Man}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски акциони филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски научнофантастични акциони филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Лос Анџелес]] [[Категорија:Филмови на TriStar Pictures]] h32ldco658rp3vnljhau5wwlpfvhywx Разговор:Тркачот (филм од 1987) 1 1406850 5651290 2026-10-29T17:05:03Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651290 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Категорија:Филмови на TriStar Pictures 14 1406851 5651294 2026-10-29T17:08:14Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: [[Категорија:Американски филмови по студио|TriStar]] 5651294 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Американски филмови по студио|TriStar]] 8e7x0ii43jw4comyfwzpijozy0730yb Категорија:Француски хорор-филмови 14 1406852 5651308 2026-10-29T17:15:10Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: [[Категорија:Француски филмови по жанр|Хорор]] 5651308 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Француски филмови по жанр|Хорор]] qr9ggpdzd1r5gpcs7oc7artpi00xqeh Податотека:The Running Man 1987.jpg 6 1406853 5651320 2026-10-29T17:23:41Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/kgN8AJtDBHzLEHPq02cBJP4mLcb.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Тркачот (филм од 1987) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5651320 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/kgN8AJtDBHzLEHPq02cBJP4mLcb.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Тркачот (филм од 1987) |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} 8ar99x4365afxcecpbv730kako82x1z Разговор:Црква „Св. Никола“ - Вардино 1 1406854 5651323 2026-10-29T17:39:14Z Ehrlich91 24281 Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} 5651323 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 0 1406855 5651324 2026-10-29T18:09:06Z Ehrlich91 24281 нс 5651324 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Константин и Елена |слика = Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Крушевско-демирхисарска |намесништво = Крушевско-демирхисарско |парохија = Слепчанска |координати = {{coord|41|14|5|N|21|15|3|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Вардино |општина = Демир Хисар |држава = Македонија |патрон = Свети [[Константин Велики|Константин]] и [[Света Елена (царица)|Елена]] |изградба = |завршено = |осветување = 12 октомври 2025 |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабен |архитектонски стил= }} '''Свети Константин и Елена''' — главна манастирска црква на [[Вардински манастир|Вардинскиот манастир]] во [[демирхисарско]]то село [[Вардино]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа над селото, до која води асфалтен пат од селото. == Историја == Црквата била во руинирана состојба и во опасност целосно да падне.<ref name="ГеоНасДХ">{{ГеоНасДХ|страница=19}}</ref> но во 2006 година била обновена од страна на мештаните. Според натписна табла на црквата, таа била осветена на 12 октомври 2025 година. == Архитектура == === Фрескоживопис === Внатрешноста на црквата е целосно живописана. === Икони и иконостас === Црквата поседува дрвен иконостас. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 10.jpg|Внатрешноста Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 11.jpg|Иконостасот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 12.jpg|Фрескопис на таванот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 13.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 2.jpg|Западната страна Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 3.jpg|Влезот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 4.jpg|Натписни плочи Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 5.jpg|Јужната страна Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 6.jpg|Ниша со фреска над влезот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 7.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 8.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 9.jpg|Апсидата </gallery> == Поврзано == * [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво]] * [[Слепчанска парохија]] * [[Вардино]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Sts. Constantine and Helena Church (Vardino)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Константин и Елена, Вардино}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Константин и Елена во Македонија|Вардино]] 9ep4b58j4246fflrj54ujr7emhuw0lp 5651327 5651324 2026-10-29T18:20:01Z Ehrlich91 24281 5651327 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Константин и Елена |слика = Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Крушевско-демирхисарска |намесништво = Крушевско-демирхисарско |парохија = Слепчанска |координати = {{coord|41|14|5|N|21|15|3|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Вардино |општина = Демир Хисар |држава = Македонија |патрон = Свети [[Константин Велики|Константин]] и [[Света Елена (царица)|Елена]] |изградба = |завршено = |осветување = 12 октомври 2025 |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабен |архитектонски стил= }} '''Свети Константин и Елена''' — главна манастирска црква на [[Вардински манастир|Вардинскиот манастир]] во [[демирхисарско]]то село [[Вардино]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа над селото, до која води асфалтен пат од селото. == Историја == Црквата била во руинирана состојба и во опасност целосно да падне.<ref name="ГеоНасДХ">{{ГеоНасДХ|страница=19}}</ref> но во 2006 година била обновена од страна на мештаните. Според натписна табла на црквата, таа била осветена на 12 октомври 2025 година. == Архитектура == === Фрескоживопис === Внатрешноста на црквата е целосно живописана. === Икони и иконостас === Црквата поседува дрвен иконостас. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 10.jpg|Внатрешноста Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 11.jpg|Иконостасот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 12.jpg|Фрескопис на таванот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 13.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 2.jpg|Западната страна Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 3.jpg|Влезот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 4.jpg|Натписни плочи Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 5.jpg|Јужната страна Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 6.jpg|Ниша со фреска над влезот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 7.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 8.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 9.jpg|Апсидата </gallery> == Поврзано == * [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво]] * [[Слепчанска парохија]] * [[Вардино]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Sts. Constantine and Helena Church (Vardino)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Константин и Елена, Вардино}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Константин и Елена во Македонија|Вардино]] [[Категорија:Вардински манастир]] fceplrf60oyt68bs75ehkq2lh2w7kvt 5651329 5651327 2026-10-29T18:25:07Z Ehrlich91 24281 5651329 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Константин и Елена |слика = Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино.jpg |големина на слика = 250п |опис = Поглед на црквата |епархија = Крушевско-демирхисарска |намесништво = Крушевско-демирхисарско |парохија = Слепчанска |координати = {{coord|41|14|5|N|21|15|3|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Вардино |општина = Демир Хисар |држава = Македонија |патрон = Свети [[Константин Велики|Константин]] и [[Света Елена (царица)|Елена]] |изградба = |завршено = |осветување = 12 октомври 2025 |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = еднокорабен |архитектонски стил= }} '''Свети Константин и Елена''' — главна манастирска црква на [[Вардински манастир|Вардинскиот манастир]] во [[демирхисарско]]то село [[Вардино]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа над селото, до која води асфалтен пат од селото. == Историја == Црквата била во руинирана состојба и во опасност целосно да падне.<ref name="ГеоНасДХ">{{ГеоНасДХ|страница=19}}</ref> но во 2006 година била обновена од страна на мештаните. Според натписна табла на црквата, таа била осветена на 12 октомври 2025 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://liturgija.mk/aktuelno/mpc/osvetuvanje-na-hramot-sveti-konstantin-i-elena-vo-s-vardino-demirhisarsko/|title=Осветување на храмот „Свети Константин и Елена“ во с.Вардино, Демирхисарско - Литургија.мк|date=2025-10-15|language=mk-MK|accessdate=2026-10-29}}</ref> == Архитектура == === Фрескоживопис === Внатрешноста на црквата е целосно живописана. === Икони и иконостас === Црквата поседува дрвен иконостас. == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 10.jpg|Внатрешноста Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 11.jpg|Иконостасот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 12.jpg|Фрескопис на таванот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 13.jpg|Камбанаријата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 2.jpg|Западната страна Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 3.jpg|Влезот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 4.jpg|Натписни плочи Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 5.jpg|Јужната страна Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 6.jpg|Ниша со фреска над влезот Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 7.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 8.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 9.jpg|Апсидата </gallery> == Поврзано == * [[Крушевско-демирхисарско архијерејско намесништво]] * [[Слепчанска парохија]] * [[Вардино]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Sts. Constantine and Helena Church (Vardino)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Константин и Елена, Вардино}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Константин и Елена во Македонија|Вардино]] [[Категорија:Вардински манастир]] ji47rgr2nbjbsd0tm92bj4tvxg1o2qx Разговор:Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино 1 1406856 5651325 2026-10-29T18:18:39Z Ehrlich91 24281 Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} 5651325 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux Категорија:Вардински манастир 14 1406857 5651328 2026-10-29T18:20:45Z Ehrlich91 24281 нк 5651328 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{Ризница-врска|Vardino Monastery}} [[Категорија:Вардино|Манастир]] [[Категорија:Манастири во Македонија]] 5pmoxzd2tsmegj33ljea0of34xbkpqu Вардински манастир 0 1406858 5651330 2026-10-29T18:26:32Z Ehrlich91 24281 нс 5651330 wikitext text/x-wiki {{Infobox monastery | name = Вардински манастир | image = Вардински манастир.jpg | caption = Воздушен поглед на манастирот | full = Манастир „Св. Константин и Елена“ - Вардино | other_names = | order = [[МПЦ - ОА]] | established = | disestablished = | abbot = | diocese = [[Крушевско-демирхисарска епархија|Крушевско-демирхисарска]] | churches = [[Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино|„Св. Константин и Елена“]] | founder = | dedication = | people = | location = село [[Вардино]], [[Општина Демир Хисар]], {{МКД}} | coord = {{coord|41|14|5|N|21|15|4|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} | oscoor = | remains = црква, конак, трпезарија, помошни објекти | public_access = да | other_info = [[Слепчанска парохија]] }} '''Вардински манастир''' — мал [[манастир]] во демирхисарското село [[Вардино]]. == Местоположба == Црквата и манастирот се подигнати над селото [[Вардино]]. == Историја == Манастирот е возобновен во 2006 година откако на тоа место постоела стара црква.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://liturgija.mk/aktuelno/mpc/osvetuvanje-na-hramot-sveti-konstantin-i-elena-vo-s-vardino-demirhisarsko/|title=Осветување на храмот „Свети Константин и Елена“ во с.Вардино, Демирхисарско - Литургија.мк|date=2025-10-15|language=mk-MK|accessdate=2026-10-29}}</ref> == Градби во манастирот == Манастирскиот комплекс е составен од: главната манастирска црква, конак, трпезарија и помошни објекти. === Црква „Св. Константин и Елена“ === {{главна|Црква „Св. Константин и Елена“ - Вардино}} Главната манастирска црква е посветена на Свети Константин и Елена. == Галерија == <gallery mode=packed heights=130px> Податотека:Вардински манастир 2.jpg|Конакот Податотека:Вардински манастир 3.jpg|Чешма во дворот Податотека:Вардински манастир 4.jpg|Икони во трпезаријата Податотека:Вардински манастир 5.jpg|Икона во трпезаријата Податотека:Вардински манастир 6.jpg|Трпезаријата </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Vardino Monastery}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Вардински манастир| ]] [[Категорија:Вардино]] [[Категорија:Манастири во Македонија]] [[Категорија:Манастири на МПЦ]] [[Категорија:Манастири во Крушевско-демирхисарската епархија]] [[Категорија:Манастири во Крушевско-демирхисарското архијерејско намесништво]] nn5vaest402r0uyhnrzl73njkj2a5i7 Разговор:Вардински манастир 1 1406859 5651331 2026-10-29T18:29:22Z Ehrlich91 24281 Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} 5651331 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux Тебит (кратер) 0 1406860 5651336 2026-10-29T20:21:16Z Lili Arsova 86688 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1377274692|Thebit (crater)]]“ 5651336 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |+ class="infobox-title" id="7" |Тебит |- class="infobox-caption" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Thebit_crater_4108_h1.jpg|безрамка]]<div class="infobox-caption"> Слика [[Lunar Orbiter 4|од Лунарниот орбитер 4]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[Selenographic coordinates|Координати]] | class="infobox-data" | |} [[File:Thebit_crater_AS16-M-2480.jpg|мини| Коса слика поглед од Аполо 16]] [[File:Rupes_Recta.jpg|мини| Други кратери во близина на кратерот Тебит]] [[File:Ancient_Thebit_(LRO).png|мини|300x300пкс| Антички Тебит (мозаик на ЛРО )]] '''Тебит''' е лунарен ударен кратер што се наоѓа на југоисточниот брег на [[Море на Облаците|Море Облаците]]. На северозапад се наоѓа кратерот [[Арзахел]], а [[Пурбах]] лежи југозападно. На југозапад се наоѓаат и поплавените остатоци од Тебит П, кој всушност е со поголем дијаметар од самиот Тебит. На [[месечевата геолошка временска скала]], Тебит е кратер од горно (доцно) имбриско време.<ref name="Wilhelms_et_al_1987">{{Наведена книга|title=The geologic history of the Moon|last=Wilhelms|first=Don E.|last2=McCauley|first2=John F.|last3=Trask|first3=Newell J.|publisher=U.S. Government Printing Office|year=1987|series=[[USGS]] Professional Paper 1348|location=Washington|doi=10.3133/pp1348|author-link=Don Wilhelms}} Table 11.2.</ref> Работ на Тебит е генерално кружен по контура, со двоен засек во југозападниот ѕид. Истакнат кратер во облик на чинија, Тебит А, се наоѓа преку западно-северозападниот раб. Западно-северозападниот раб на овој кратер е прекриен со уште помалиот Тебит Л.<ref name="Webb_1962">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb|title=Celestial Objects for Common Telescopes|last=Webb|first=Rev. T. W.|date=1962|publisher=Dover|edition=6th revised|pages=134, 154–159|author-link=Thomas William Webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> Заедно, ова формира елегантен распоред што го прави Тебит релативно лесен за идентификација. Дното на кратерот Тебит е грубо и нема централен врв. Работ прикажува [[wiktionary:terrace|тераса]] и има ридест надворешен [[wiktionary:rampart|бедем]]. Западно од Тебит се наоѓа гребен долг 110 километри наречен [[Рупес Ректа]], кој се издига на 240 метри. Оваа линеарна карактеристика се протега од север-северозапад кон југ-југоисток низ [[Море на Облаците]]. Тебит лежи на источниот раб на многу постар кратер со дијаметар од 220 км, неформално познат како „Антички Тебит“. <ref name="Nahm_Schultz_2015">{{Наведено списание|last=Nahm|first=Amanda L.|last2=Schultz|first2=Richard A.|date=January 2015|title=Rupes Recta and the geological history of the Mare Nubium region of the Moon: insights from forward mechanical modelling of the 'Straight Wall'|journal=Geological Society, London, Special Publications|volume=401|issue=1|pages=377–394|bibcode=2015GSLSP.401..377N|doi=10.1144/SP401.4}}</ref> Неговиот еродиран раб е сè уште присутен северозападно и југозападно од Тебит, а неименуваните брчкини гребени во Море на Облаците може да се поврзат со западниот раб кој е закопан сега од лава од маре. Рупес Ректа, [[Бирт]] и [[Rima Birt|Рима Бирт]] се наоѓаат во рамките на Антички Тебит. Тебит е латинизација на името на харанскиот астроном и математичар од 9 век[[, Сабит ибн Кура]]. == Сателитски кратери == По конвенција, овие карактеристики се идентификуваат на лунарните карти со поставување на буквата на страната од средната точка на кратерот што е најблиску до Тебит. {| class="wikitable" ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Тебит ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Географска ширина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Географска должина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Дијаметар |- | align="center" |A | align="center" |21.5° С | align="center" |4.9° И | align="center" |20 км |- | align="center" |B | align="center" |22.3° С | align="center" |6.2° И | align="center" |4 км |- | align="center" |C | align="center" |21.2° С | align="center" |4.1° И | align="center" |6 км |- | align="center" |D | align="center" |19.8° С | align="center" |8.3° И | align="center" |5км |- | align="center" |E | align="center" |23.1° С | align="center" |4.6° И | align="center" |7км |- | align="center" |F | align="center" |23.0° С | align="center" |5.3° И | align="center" |4км |- | align="center" |J | align="center" |22.5° С | align="center" |5.5° И | align="center" |10км |- | align="center" |K | align="center" |23.1° С | align="center" |3.7° И | align="center" |5км |- | align="center" |L | align="center" |21.5° С | align="center" |5.4° И | align="center" |12км |- | align="center" |P | align="center" |24.0° С | align="center" |5.7° И | align="center" |78км |- | align="center" |Q | align="center" |20.1° С | align="center" |4.2° И | align="center" |16км |- | align="center" |R | align="center" |20.2° С | align="center" |4.8° И | align="center" |9км |- | align="center" |S | align="center" |24.8° С | align="center" |7.2° И | align="center" |16км |- | align="center" |T | align="center" |20.7° С | align="center" |6.0° И | align="center" |3км |- | align="center" |U | align="center" |20.3° С | align="center" |5.8° И | align="center" |4км |} == Поврзано == * [[Албатегниус (кратер)]] == Наводи ==   == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [https://the-moon.us/wiki/Thebit Thebit на The Moon Wiki] * * {{Месечина}} [[Категорија:Кратери на Месечината]] [[Категорија:Четириаголник LQ19]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Краток опис различен од Википодатоците]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] efng999cmig5wg7dn7gn7y96v5wblpm 5651337 5651336 2026-10-29T20:21:50Z Lili Arsova 86688 5651337 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |+ class="infobox-title" id="7" |Тебит |- class="infobox-caption" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Thebit_crater_4108_h1.jpg|безрамка]]<div class="infobox-caption"> Слика [[Lunar Orbiter 4|од Лунарниот орбитер 4]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[Selenographic coordinates|Координати]] | class="infobox-data" | |} [[File:Thebit_crater_AS16-M-2480.jpg|мини| Коса слика поглед од Аполо 16]] [[File:Rupes_Recta.jpg|мини| Други кратери во близина на кратерот Тебит]] [[File:Ancient_Thebit_(LRO).png|мини|300x300пкс| Антички Тебит (мозаик на ЛРО )]] '''Тебит''' е лунарен ударен кратер што се наоѓа на југоисточниот брег на [[Море на Облаците|Море Облаците]]. На северозапад се наоѓа кратерот [[Арзахел]], а [[Пурбах]] лежи југозападно. На југозапад се наоѓаат и поплавените остатоци од Тебит П, кој всушност е со поголем дијаметар од самиот Тебит. На [[месечевата геолошка временска скала]], Тебит е кратер од горно (доцно) имбриско време.<ref name="Wilhelms_et_al_1987">{{Наведена книга|title=The geologic history of the Moon|last=Wilhelms|first=Don E.|last2=McCauley|first2=John F.|last3=Trask|first3=Newell J.|publisher=U.S. Government Printing Office|year=1987|series=[[USGS]] Professional Paper 1348|location=Washington|doi=10.3133/pp1348|author-link=Don Wilhelms}} Table 11.2.</ref> Работ на Тебит е генерално кружен по контура, со двоен засек во југозападниот ѕид. Истакнат кратер во облик на чинија, Тебит А, се наоѓа преку западно-северозападниот раб. Западно-северозападниот раб на овој кратер е прекриен со уште помалиот Тебит Л.<ref name="Webb_1962">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb|title=Celestial Objects for Common Telescopes|last=Webb|first=Rev. T. W.|date=1962|publisher=Dover|edition=6th revised|pages=134, 154–159|author-link=Thomas William Webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> Заедно, ова формира елегантен распоред што го прави Тебит релативно лесен за идентификација. Дното на кратерот Тебит е грубо и нема централен врв. Работ прикажува [[wiktionary:terrace|тераса]] и има ридест надворешен [[wiktionary:rampart|бедем]]. Западно од Тебит се наоѓа гребен долг 110 километри наречен [[Рупес Ректа]], кој се издига на 240 метри. Оваа линеарна карактеристика се протега од север-северозапад кон југ-југоисток низ [[Море на Облаците]]. Тебит лежи на источниот раб на многу постар кратер со дијаметар од 220 км, неформално познат како „Антички Тебит“. <ref name="Nahm_Schultz_2015">{{Наведено списание|last=Nahm|first=Amanda L.|last2=Schultz|first2=Richard A.|date=January 2015|title=Rupes Recta and the geological history of the Mare Nubium region of the Moon: insights from forward mechanical modelling of the 'Straight Wall'|journal=Geological Society, London, Special Publications|volume=401|issue=1|pages=377–394|bibcode=2015GSLSP.401..377N|doi=10.1144/SP401.4}}</ref> Неговиот еродиран раб е сè уште присутен северозападно и југозападно од Тебит, а неименуваните брчкини гребени во Море на Облаците може да се поврзат со западниот раб кој е закопан сега од лава од маре. Рупес Ректа, [[Бирт]] и [[Rima Birt|Рима Бирт]] се наоѓаат во рамките на Антички Тебит. Тебит е латинизација на името на харанскиот астроном и математичар од 9 век[[, Сабит ибн Кура]]. == Сателитски кратери == По конвенција, овие карактеристики се идентификуваат на лунарните карти со поставување на буквата на страната од средната точка на кратерот што е најблиску до Тебит. {| class="wikitable" ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Тебит ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Географска ширина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Географска должина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Дијаметар |- | align="center" |A | align="center" |21.5° С | align="center" |4.9° И | align="center" |20 км |- | align="center" |B | align="center" |22.3° С | align="center" |6.2° И | align="center" |4 км |- | align="center" |C | align="center" |21.2° С | align="center" |4.1° И | align="center" |6 км |- | align="center" |D | align="center" |19.8° С | align="center" |8.3° И | align="center" |5км |- | align="center" |E | align="center" |23.1° С | align="center" |4.6° И | align="center" |7км |- | align="center" |F | align="center" |23.0° С | align="center" |5.3° И | align="center" |4км |- | align="center" |J | align="center" |22.5° С | align="center" |5.5° И | align="center" |10км |- | align="center" |K | align="center" |23.1° С | align="center" |3.7° И | align="center" |5км |- | align="center" |L | align="center" |21.5° С | align="center" |5.4° И | align="center" |12км |- | align="center" |P | align="center" |24.0° С | align="center" |5.7° И | align="center" |78км |- | align="center" |Q | align="center" |20.1° С | align="center" |4.2° И | align="center" |16км |- | align="center" |R | align="center" |20.2° С | align="center" |4.8° И | align="center" |9км |- | align="center" |S | align="center" |24.8° С | align="center" |7.2° И | align="center" |16км |- | align="center" |T | align="center" |20.7° С | align="center" |6.0° И | align="center" |3км |- | align="center" |U | align="center" |20.3° С | align="center" |5.8° И | align="center" |4км |} == Поврзано == * [[Албатегниус (кратер)]] == Наводи == {{наводи}}   == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [https://the-moon.us/wiki/Thebit Thebit на The Moon Wiki] * * {{Месечина}} [[Категорија:Кратери на Месечината]] [[Категорија:Четириаголник LQ19]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Краток опис различен од Википодатоците]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] eznvbro3fjqp3rcx4lmhkwsgu20lzyi Расел (кратер) 0 1406861 5651340 2026-10-29T20:48:06Z Lili Arsova 86688 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1379664598|Russell (lunar crater)]]“ 5651340 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Месечев кратер|image=Russell crater 4174 h3.jpg|caption=[[Лунарен орбитер 4]] слика|coordinates={{coord|26.5|N|75.4|W|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}|diameter=103 км|depth=''Нема''|colong=78|eponym=[[Хенри Норис Расел]]<br />[[Џон Расел (сликар) |Џон Расел]]}}'''Расел''' е остаток од ударен кратер на Месечината, поплавен [[Лава|со лава]]. Се наоѓа во западниот дел на Океанот на Бурите (Oceanus Procellarum), блиску до западниот раб на Месечината. Како резултат на тоа, изгледа издолжено поради скратување. Југо-југозападниот раб на овој кратер се преклопува со поголемиот раб на кратерот [[Струве]], поплавен со лава, и заедно двата рабови на кратерот формираат контура во форма на фигура на бројот 8 со широк отвор каде што се спојуваат. Источно од Расел е кратерот Бригс, а југоисточно, веднаш до [[Струв кратерот]] , се наоѓаат остатоците од кратер наречен [[Едингтон,]] поплавени со лава. Работ на Расел е силно истрошен и неправилен по форма, со повеќекратни удари од кратери кои го прекриваат ѕидот. Најголемиот од нив е Бригс А на источниот раб. Северно од Расел се наоѓаат поплавените остатоци од неколку помали кратери. Дното на Расел, поплавено со лава, е рамно и во ниво со околното [[Месечево море]]. Нему му недостасува централен врв. Овој кратер е наречен по американскиот астроном [[Хенри Норис Расел]] (1877–1957) и британскиот уметник и аматерски астроном Џон Расел (1745–1806).<ref name="Menzel_et_al_1971">{{Наведено списание|last=Menzel|first=D. H.|displayauthors=etal|year=1971|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|bibcode=1971SSRv...12..136M|doi=10.1007/BF00171763}} See p. 185.</ref> Во минатото овој кратер понекогаш бил означен како Ото Струве А, или едноставно се претпоставувало дека е дел од поголемиот Струве. Кратерот Едингтон што се наоѓа југоисточно исто така бил означуван како Ото Струве А на старите лунарни карти. == Сателитски кратери == По конвенција, овие карактеристики се идентификуваат на лунарните карти со поставување на буквата на страната од средната точка на кратерот што е најблиску до Расел. {| class="wikitable" ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Расел ! style="background:#eeeeee;" width="25%" | Географска ширина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" | Географска должина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" | Дијаметар |- | align="center" | Б | align="center" | 26,4° СГШ | align="center" | 78,2° ЗГ | align="center" | 19 км |- | align="center" | Е | align="center" | 28,6° СГШ | align="center" | 74,5° ЗГ | align="center" | 9 км |- | align="center" | Ф | align="center" | 28,0° СГШ | align="center" | 76,4° ЗГ | align="center" | 9 км |- | align="center" | Р | align="center" | 28,7° СГШ | align="center" | 75,3° ЗГ | align="center" | 45 км |- | align="center" | С | align="center" | 29,4° СГШ | align="center" | 77,1° ЗГ | align="center" | 25 км |} == Слабо продолжение на источниот зрак од Ом == За време на многу поволната [[либрација]] на западниот раб на Месечината, гледано од [[Земја (планета)|Земјата]], можно е да се набљудува слабото продолжение на источниот зрак од далечниот кратер Ом. Ова продолжение се наоѓа во близина на кратерите Расел, [[Бригс]] и [[Лихтенберг]]. Тоа е забележливо и на фотографските верзии на картите LAC 37 (страница 74) и LAC 38 (страница 76) во ''Клементинскиот атлас на Месечината'' (Бен Баси / Пол Д. Спудис). == Поврзано == * [[1762 Расел, астероид]] * [[Расел (марсовски кратер)]] == Наводи == <references> <ref name="Menzel_et_al_1971" /> </references> {{Месечина}} [[Категорија:Кратери на Месечината]] [[Категорија:Четириаголник LQ10]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Краток опис различен од Википодатоците]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 0fu2fi7wwcilde4iznydc7fd8tzvcja 5651341 5651340 2026-10-29T20:49:15Z Lili Arsova 86688 5651341 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Месечев кратер|image=Russell crater 4174 h3.jpg|caption=[[Лунарен орбитер 4]] слика|coordinates={{coord|26.5|N|75.4|W|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}|diameter=103 км|depth=''Нема''|colong=78|eponym=[[Хенри Норис Расел]]<br />[[Џон Расел (сликар) |Џон Расел]]}}'''Расел''' е остаток од ударен кратер на Месечината, поплавен [[Лава|со лава]]. Се наоѓа во западниот дел на Океанот на Бурите (Oceanus Procellarum), блиску до западниот раб на Месечината. Како резултат на тоа, изгледа издолжено поради скратување. Југо-југозападниот раб на овој кратер се преклопува со поголемиот раб на кратерот [[Струве]], поплавен со лава, и заедно двата рабови на кратерот формираат контура во форма на фигура на бројот 8 со широк отвор каде што се спојуваат. Источно од Расел е кратерот Бригс, а југоисточно, веднаш до [[Струв кратерот]] , се наоѓаат остатоците од кратер наречен [[Едингтон,]] поплавени со лава. Работ на Расел е силно истрошен и неправилен по форма, со повеќекратни удари од кратери кои го прекриваат ѕидот. Најголемиот од нив е Бригс А на источниот раб. Северно од Расел се наоѓаат поплавените остатоци од неколку помали кратери. Дното на Расел, поплавено со лава, е рамно и во ниво со околното [[Месечево море]]. Нему му недостасува централен врв. Овој кратер е наречен по американскиот астроном [[Хенри Норис Расел]] (1877–1957) и британскиот уметник и аматерски астроном Џон Расел (1745–1806).<ref name="Menzel_et_al_1971">{{Наведено списание|last=Menzel|first=D. H.|displayauthors=etal|year=1971|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|bibcode=1971SSRv...12..136M|doi=10.1007/BF00171763}} See p. 185.</ref> Во минатото овој кратер понекогаш бил означен како Ото Струве А, или едноставно се претпоставувало дека е дел од поголемиот Струве. Кратерот Едингтон што се наоѓа југоисточно исто така бил означуван како Ото Струве А на старите лунарни карти. == Сателитски кратери == По конвенција, овие карактеристики се идентификуваат на лунарните карти со поставување на буквата на страната од средната точка на кратерот што е најблиску до Расел. {| class="wikitable" ! style="background:#eeeeee;" width="25%" |Расел ! style="background:#eeeeee;" width="25%" | Географска ширина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" | Географска должина ! style="background:#eeeeee;" width="25%" | Дијаметар |- | align="center" | Б | align="center" | 26,4° СГШ | align="center" | 78,2° ЗГ | align="center" | 19 км |- | align="center" | Е | align="center" | 28,6° СГШ | align="center" | 74,5° ЗГ | align="center" | 9 км |- | align="center" | Ф | align="center" | 28,0° СГШ | align="center" | 76,4° ЗГ | align="center" | 9 км |- | align="center" | Р | align="center" | 28,7° СГШ | align="center" | 75,3° ЗГ | align="center" | 45 км |- | align="center" | С | align="center" | 29,4° СГШ | align="center" | 77,1° ЗГ | align="center" | 25 км |} == Слабо продолжение на источниот зрак од Ом == За време на многу поволната [[либрација]] на западниот раб на Месечината, гледано од [[Земја (планета)|Земјата]], можно е да се набљудува слабото продолжение на источниот зрак од далечниот кратер Ом. Ова продолжение се наоѓа во близина на кратерите Расел, [[Бригс]] и [[Лихтенберг]]. Тоа е забележливо и на фотографските верзии на картите LAC 37 (страница 74) и LAC 38 (страница 76) во ''Клементинскиот атлас на Месечината'' (Бен Баси / Пол Д. Спудис). == Поврзано == * [[1762 Расел, астероид]] * [[Расел (марсовски кратер)]] == Наводи == {{наводи}} <references> </references> {{Месечина}} [[Категорија:Кратери на Месечината]] [[Категорија:Четириаголник LQ10]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Краток опис различен од Википодатоците]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 5lkhffa8d380iptbk5j4bjljo1185bk Коперник (кратер) 0 1406862 5651348 2026-10-29T21:18:59Z ForestShutter 126802 Создадена страница со: {{Short description|Истакната вдлабнатина на Месечината}}{{Инфокутија Месечев кратер|name=Кратер Коперник|image=Copernicus (LRO) 2.png|caption=Мозаик од снимки на „[[Лунар реконесанс орбитер]]“ (завртете го прикажувањето ако се јави [[илузија на кратер]] поради необичниот пол... 5651348 wikitext text/x-wiki {{Short description|Истакната вдлабнатина на Месечината}}{{Инфокутија Месечев кратер|name=Кратер Коперник|image=Copernicus (LRO) 2.png|caption=Мозаик од снимки на „[[Лунар реконесанс орбитер]]“ (завртете го прикажувањето ако се јави [[илузија на кратер]] поради необичниот положај на изворот на светлина)|coordinates={{coord|9.62|N|20.08|W|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}|diameter=околу 93 км|depth=околу 3,8 км<ref name=Pike_1976/>|eponym=[[Николај Коперник]]|location=[[Месечина]]|age=околу 800 милиони години}}'''Кратерот Коперник''' е [[Месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа во источниот дел на [[Океан на бурите|Океанот на бурите]]. [[Томас Вилијам Веб|Томас Веб]] го опишува како „еден од најграндиозните кратери“, со „централна планина“ и „благороден прстен составен не само од тераси, туку и од изразени височини одвоени со клисури“.<ref name="Webb_1962">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb|title=Celestial Objects for Common Telescopes|last=Webb|first=Rev. T. W.|date=1962|publisher=Dover|edition=6th revised|pages=121–122, 154–159|author-link=Thomas William Webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> Именуван е по астрономот [[Николај Коперник]].<ref name="gpn">{{Наведена мрежна страница|url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1296|title=Copernicus|work=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=USGS}}</ref> Типичен е за кратерите што настанале во [[Коперникански период|Коперн иканскиот период]] по тоа што има истакнат [[Систем на зраци|систем од зраци]].<ref name="Wilhelms_et_al_1987">{{Наведена книга|title=The geologic history of the Moon|last1=Wilhelms|first1=Don E.|last2=McCauley|first2=John F.|last3=Trask|first3=Newell J.|publisher=U.S. Government Printing Office|year=1987|series=USGS Professional Paper 1348|location=Washington|doi=10.3133/pp1348|author1-link=Don Wilhelms}} Plate 11: Copernican System ([https://pubs.er.usgs.gov/publication/pp1348 online])</ref> == Одлики == [[Податотека:Location_of_lunar_crater_copernicus.jpg|лево|мини|Положба на Коперник]] Кратерот Коперник се гледа со [[двоглед]] и се наоѓа малку северозападно од средината на хемисферата на Месечината свртена кон Земјата. Тешко се забележува и со [[голо око]]. Јужно од кратерот е [[Море на островите|Морето на островите]], а југојугозападно е кратерот [[Рајнхолд (кратер)|Рајнхолд]]. Северно од Коперник се [[Карпатски планини (Месечина)|Карпатските планини]], на јужниот раб на [[Море на дождовите|Морето на дождовите]]. Западно од кратерот има група расфрлани месечеви ридови. Коперник можеби настанал од остатоци од распаѓањето на матичното тело на астероидот [[495 Еулалија]] пред околу 800 милиони години.<ref name="Terada_et_al_2020">{{Наведено списание|last1=Terada|first1=K.|last2=Morota|first2=T.|last3=Kato|first3=M.|year=2020|title=Asteroid shower on the Earth-Moon system immediately before the Cryogenian period revealed by KAGUYA|journal=Nature Communications|volume=11|issue=3453|doi=10.1038/s41467-020-17115-6|pmc=7374575|doi-access=free}}</ref> Поради релативно младата возраст, кратерот останал прилично недопрен од неговото настанување. Кружниот раб има забележлива шестаголна форма, со терасест внатрешен ѕид и накосен [[бедем]] широк 30&nbsp;км, што се спушта речиси еден километар до околното [[Месечево море|море]]. Видливи се три изразени тераси и лачни [[Свлечиште|свлечишта]] настанати со слегнување на внатрешниот ѕид додека остатоците од кратерот се таложеле. На северниот ѕид е утврден инфрацрвениот спектар на чист кристален [[плагиоклас]].<ref name="Donaldson_Hanna_et_al_2014">{{Наведено списание|last1=Donaldson Hanna|first1=K. L.|display-authors=etal|date=July 2014|title=Global assessment of pure crystalline plagioclase across the Moon and implications for the evolution of the primary crust|journal=Journal of Geophysical Research: Planets|volume=119|issue=7|pages=1516–1545|bibcode=2014JGRE..119.1516D|doi=10.1002/2013JE004476}}</ref> Најверојатно поради неодамнешното настанување, подот на кратерот не е преплавен со [[лава]]. Теренот на дното е ридест во јужната половина, а на север е релативно мазен. Централните врвови се состојат од три одделни планински издигнувања што се искачуваат до 1,2&nbsp;км над подот. Меѓусебно се разделени со долини и формираат груба линија по оската исток–запад. Инфрацрвените набљудувања на овие врвови во 1980-тите утврдиле дека главен [[Мафични минерали|мафичен]] минерал е [[оливин]].<ref name="Pieters_1982">{{Наведено списание|last=Pieters|first=C. M.|year=1982|title=Copernicus crater central peak: Lunar mountain of unique composition|journal=Science|volume=215|pages=59–61|bibcode=1982Sci...215...59P|doi=10.1126/science.215.4528.59}}</ref> [[Податотека:Copernicus.gif|мини|„Слика на векот“ – косо видување на внатрешноста на кратерот Коперник од „[[Лунар орбитер 2]]“, што орбитирал околу Месечината од 1966 до 1967 година]] Врз основа на снимки со висока резолуција од „[[Лунар орбитер 5]]“, Тери В. Офилд од [[Геолошки завод на САД|Геолошкиот завод на САД]] го опишал кратерот како кратер со:<blockquote>...ридест раб, бројни големи слегнати блокови на ѕидот и комплекс од централни врвови. Групи паралелни [[Пукнатина (геологија)|пукнатини]], усогласени со месечевата структурна мрежа, настанале откако ѕидот на кратерот ја добил сегашната форма, но пред да бидат наталожени најмазните материјали на подот. Мазните материјали на подот покажуваат вртложна шара од пукнатини, слична на онаа на текови на [[лава]] на Земјата. Овие материјали се поврзани со бројни ридови со кратери на врвовите, што најверојатно се мали [[Вулкан|вулкани]]. Неколку ниски места на работ и ѕидот се делумно исполнети со материјал што изгледа како собран вулкански материјал или, можеби, како флуидизиран материјал од ударот.</blockquote>[[Систем на зраци|Зраците на кратерот]] се шират до 800 километри низ околното [[Месечево море|море]] и ги покриваат зраците од кратерите [[Аристарх (кратер)|Аристарх]] и [[Кеплер (месечев кратер)|Кеплер]]. Зраците се помалку јасни од долгите, праволиниски зраци од [[Тихо (месечев кратер)|кратерот Тихо]], а наместо тоа формираат нејасна шара со пердувести ознаки. На повеќе места зраците лежат под остар агол, а не образуваат вистинско радијално распределување. Околу Коперник се гледа и обемна шара од помали секундарни кратери, детал прикажан на карта на [[Џовани Доменико Касини|Џовани Касини]] од 1680 година. Некои од овие секундарни кратери образуваат кривулести низи во исфрлениот материјал. Во 1966 година кратерот бил фотографиран од кос агол од „Лунар орбитер 2“ како една од 12 „помошни“ снимки направени за да се придвижи филмот меѓу можните места за слетување на астронаути што се истражувале. Во тоа време научникот на [[НАСА]] Мартин Светник ја нарекол оваа детална снимка на месечевата површина „една од големите слики на векот“, а подоцна ја цитирало списанието „[[Тајм (списание)|Тајм]]“.<ref>{{Наведено списание|date=1966-12-09|title=Space: A New Look at Copernicus|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898477,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328135442/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898477,00.html|archive-date=March 28, 2009|access-date=2010-04-30|url-status=dead|magazine=Time}}</ref> Мисијата „[[Аполо 12]]“ слетала јужно од кратерот Коперник на базалти од морето во Океанот на бурите, за кои се верувало дека биле на патот на еден од зраците на кратерот, а научниците се надевале дека староста на изложеноста на космички зраци на примероците од почвата ќе помогне да се ограничи староста на кратерот. Резултатите биле неубедливи, но не биле во спротивност со проценетата старост на настанувањето од 800 милиони години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20100928-copernicus.html|title=NASA - Copernicus Crater and the Lunar Timescale|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170624030113/https://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20100928-copernicus.html|archive-date=2017-06-24|website=www.nasa.gov|access-date=2020-05-06|url-status=dead}}</ref> Самиот Коперник бил можно место за слетување на откажаната мисија „[[Аполо 20]]“. [[Податотека:AS12-52-7739.jpg|десно|мини|Коперник од „[[Аполо 12]]“]] == Имиња == [[Податотека:Space_Telescope_Science_Institute_-_Crater_Copernicus_(pd).jpg|мини|Телескопски погледи на кратерот Коперник (''дополнително''), со неговата положба на видливата страна]] Коперник е именуван по астрономот [[Николај Коперник]].<ref name="gpn" /> Како и многу кратери на видливата страна на Месечината, името му го дал [[Џовани Батиста Ричоли|Џовани Ричоли]], чиј систем на именување од 1651 година станал стандарден.<ref name="Whitaker_1999">{{Наведена книга|title=Mapping and Naming the Moon|last=Whitaker|first=Ewen A.|date=1999|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-62248-6|author-link=Ewen Whitaker}}</ref> Ричоли му доделил на Коперник истакнат кратер иако, како италијански [[језуит]], јавно се придржувал до црковното учење и се спротивставувал на [[Хелиоцентризам|хелиоцентричниот]] систем на Коперник. Ричоли го оправдал именувањето со тоа што симболично ги фрлил сите хелиоцентристички астрономи во [[Океан на бурите|Океанот на бурите]]. Меѓутоа, историчарот на астрономијата Јуен Витакер сомнева дека истакнатоста на кратерот Коперник е знак дека Ричоли тајно го поддржувал хелиоцентричниот систем и се грижел Николај Коперник да добие достојно наследство за идните генерации.<ref name="Whitaker_1999" /> Претходните месечеви картографи му давале на оваа одлика различни имиња. [[Пјер Гасенди]] го нарекол Картузија по [[Шартрез (планини)|планините Шартрез]].<ref name="Whitaker_1999" /> На картата на [[Михаел ван Лангрен]] од 1645 година се нарекува „Филип IV“ по [[Филип IV од Шпанија]].<ref name="Whitaker_1999" /> А [[Јоханес Хевелиј]] го нарекол „Етна М.“ по [[Етна|планината Етна]].<ref name="Whitaker_1999" /> Подоцна месечевиот картограф [[Томас Гвин Елгер|Томас Елгер]] му го дал прекарот „Монархот на Месечината“.{{Потребен извор}} == Светла придружба на Коперник за време на полна месечина == Мал светол кратер без име, непосредно западно од Коперник, се забележува при [[полна месечина]]. Бил фотографиран и од сондата „Клементин“ во 1994 година и се гледа на фотографската верзија на картата LAC 58 (стр. 116) во „Атласот на Месечината на Клементин“ (Бен Баси / Пол Д. Спадис). == Сателитски кратери == [[Податотека:Lunar_Copernicus_crater_-_Herschel_1842.jpg|десно|мини|Калотипија на (модел на) кратерот Коперник од [[Џон Хершел]], 1842]] [[Податотека:Copernicus_sattelite_craters_map.jpg|мини|Кратерот Коперник и неговите сателитски кратери]] Според конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Коперник.<ref name="Grego_2015">{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Planetary Landforms|last=Grego|first=P.|publisher=Springer|year=2015|editor1-last=Hargitai|editor1-first=H.|location=New York, NY|chapter=Satellite Crater|doi=10.1007/978-1-4614-3134-3_328|editor2-last=Kereszturi|editor2-first=Á.}}</ref> Ознаките се пишуваат со латиничните букви усвоени од Меѓународната астрономска унија. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" !Коперник<ref name="Bussey_Spudis_2004">{{Наведена книга|title=The Clementine Atlas of the Moon|last1=Bussey|first1=B.|last2=Spudis|first2=P.|date=2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-81528-4|location=New York|author-link1=Ben Bussey|author-link2=Paul Spudis}}</ref> ! class="unsortable" |Координати !Дијаметар, км |- |A |{{Coord|9.52|N|18.90|W|globe:moon|name=Copernicus A}} |3 |- |B |{{Coord|7.50|N|22.39|W|globe:moon|name=Copernicus B}} |8 |- |C |{{Coord|7.12|N|15.44|W|globe:moon|name=Copernicus C}} |6 |- |D |{{Coord|12.20|N|24.80|W|globe:moon|name=Copernicus D}} |5 |- |E |{{Coord|6.40|N|22.70|W|globe:moon|name=Copernicus E}} |4 |- |F |{{Coord|5.89|N|22.24|W|globe:moon|name=Copernicus F}} |3 |- |G |{{Coord|5.92|N|21.51|W|globe:moon|name=Copernicus G}} |4 |- |H |{{Coord|6.89|N|18.29|W|globe:moon|name=Copernicus H}} |4 |- |J |{{Coord|10.13|N|23.94|W|globe:moon|name=Copernicus J}} |6 |- |L |{{Coord|13.48|N|17.08|W|globe:moon|name=Copernicus L}} |4 |- |N |{{Coord|6.91|N|23.31|W|globe:moon|name=Copernicus N}} |6 |- |P |{{Coord|10.11|N|16.06|W|globe:moon|name=Copernicus P}} |4 |- |R |{{Coord|8.06|N|16.84|W|globe:moon|name=Copernicus R}} |4 |} Коперник H, типичен кратер со „темен ореол“, бил цел на набљудување од „Лунар орбитер 5“ во 1967 година. Некогаш се верувало дека кратерите со темен ореол имаат вулканско потекло, а не дека се резултат на удари. Снимката од летала покажала дека кратерот има блокови од исфрлен материјал како и другите кратери со слична големина, што укажува на ударно потекло. Ореолот е резултат на ископување на потемен материјал ([[базалт]] од [[Месечево море|морињата]]) од длабочина.<ref>To a Rocky Moon: A Geologist's History of Lunar Exploration. [[Дон Вилхелмс|Don E. Wilhelms]], University of Arizona Press (1993). {{ISBN|978-0816510658}}, pp. 167-168.</ref><gallery> Податотека:Copernicus_H_crater_5148_med.jpg|Кратерот Коперник H со нежен темен ореол Податотека:Copernicus_H_crater_rim_blocks_5148_h2.jpg|Блокови на северниот раб на Коперник H Податотека:Mare_Imbrium-AS17-M-2444.jpg|Косо видување кон југ на [[Море на дождовите|Морето на дождовите]] и кратерот Коперник, видлив речиси од страна близу до хоризонтот, со секундарни издолжени низи кратери </gallery> == Види и ова == * [[Сервејор 2]], што се урнал близу до овој кратер * [[1322 Коперникус]], астероид * [[Список на кратери на Месечината]] * [[Список на луѓе по кои се именувани кратери на Месечината]] * [[Месечева геолошка скала]] == Наводи == <references><ref name="Pike_1976">{{Наведено списание|last=Pike|first=R. J.|date=September 1976|title=Crater Dimensions from Apollo Data and Supplemental Sources|journal=The Moon|volume=15|issue=3–4|pages=463–477|bibcode=1976Moon...15..463P|doi=10.1007/BF00562253}}</ref> <ref name="Webb_1962" /> <ref name="Terada_et_al_2020" /> <ref name="Pieters_1982" /> <ref name="Donaldson_Hanna_et_al_2014" /> <ref name="Grego_2015" /> <ref name="Bussey_Spudis_2004" /> <ref name="Wilhelms_et_al_1987" /> <ref name="Whitaker_1999" /></references> === Користена литература === * {{Наведено списание|last=Pieters|first=C. M.|date=1982-01-01|title=Copernicus crater central peak - Lunar mountain of unique composition|journal=Science|volume=215|issue=4528|pages=59–61|bibcode=1982Sci...215...59P|doi=10.1126/science.215.4528.59|pmid=17790469|s2cid=17427787}} * {{Наведена книга|url=https://history.nasa.gov/SP-168/sp168.htm|title=SP-168 Exploring Space with a Camera|last=Cortright|first=Edgar M.|date=1968|publisher=NASA Langley Research Center|pages=116|chapter=A Closer Look at Copernicus|chapter-url=https://history.nasa.gov/SP-168/section2b.htm#116}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www2.lpod.org/wiki/October_14,_2006|title=Superb Copernicus!|last=Wood|first=Chuck|date=2006-10-14|publisher=Lunar Photo of the Day|access-date=2017-06-05}} * {{Наведено списание|last=Bugiolacchi|display-authors=etal|date=2011|title=An in-depth look at the lunar crater Copernicus: Exposed mineralogy by high-resolution near-infrared spectroscopy|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00743837/file/PEER_stage2_10.1016%252Fj.icarus.2011.02.023.pdf|journal=Icarus|volume=213|issue=1|pages=43–63|bibcode=2011Icar..213...43B|doi=10.1016/j.icarus.2011.02.023|s2cid=120877192}} === Дополнителна литература === * {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr|title=On the Moon|last=Moore|first=Patrick|date=2001|publisher=Sterling Publishing Co.|isbn=978-0-304-35469-6|author-link=Patrick Moore}} * {{Наведена книга|title=The Moon Observer's Handbook|last=Price|first=Fred W.|date=1988|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{Наведена книга|title=Atlas of the Moon|last=Rükl|first=Antonín|date=1990|publisher=Kalmbach Books|isbn=978-0-913135-17-4|author-link=Antonín Rükl}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=aV1i27jDYL8C|title=Mapping and Naming the Moon|last=Whitaker|first=Ewen A.|date=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-54414-6|author-link=Ewen Whitaker}} * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=TWtLIOlPwS4C|title=Observing the Moon|date=2000|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-852-33193-1|author=Wlasuk, Peter T.}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Copernicus (crater)}} * [https://the-moon.us/wiki/Copernicus Коперник на „Мун вики“] * Осум снимки со висока резолуција на Коперник од „Лунар орбитер 5“: [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5150 V-150], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5151 V-151], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5152 V-152], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5153 V-153], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5154 V-154], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5155 V-155], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5156 V-156], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5157 V-157] * [http://lroc.sese.asu.edu/posts/420 Темни струи во Коперник] – страници на „Лунар реконесанс орбитер“ со снимки * [https://www.flickr.com/photos/136797589@N04/38205070031/ Видео со висока резолуција] од Шон Дорен за прелетување над Коперник, засновано на податоци од LRO * [https://www.youtube.com/watch?v=-HE7a0WCsTY Кратерот Коперник од „Аполо 17“] === Поврзани написи === * [https://apod.nasa.gov/apod/ap010513.html „Кратерот Коперник“], Astronomy Picture of the Day (13 мај 2001) * [http://www.lpod.org/archive/archive/2004/02/LPOD-2004-02-04.htm „Коперник“], Чак Вуд, Lunar Photo of the Day (4 февруари 2004) * [http://www.lpod.org/archive/archive/2004/02/LPOD-2004-02-13.htm „Коперник во боја“], Чак Вуд (13 февруари 2004) * [https://apod.nasa.gov/apod/ap050305.html „Тихо и Коперник: месечеви кратери со зраци“], Astronomy Picture of the Day (5 март 2005) * [http://www.lpod.org/archive/LPOD-2005-03-10.htm „Одличен поглед на Коперник“], Чак Вуд (10 март 2005) * [http://www.lpod.org/archive/LPOD-2005-05-08.htm „Раширени зраци“], Чак Вуд (8 мај 2005) * [http://www.lpod.org/?m=20060225 „Прозорец со поглед“], Чак Вуд (25 февруари 2006) * [http://www.lpod.org/?m=20060721 „Месечева зависност“], Чак Вуд (21 јули 2006) * [http://www.lpod.org/?m=20060809 „Коперник во боја“], Чак Вуд (9 август 2006) – повторување од 13 февруари 2004 * [http://www.lpod.org/?m=20070325 „Мун вики“], Чак Вуд (25 март 2007) * [https://apod.nasa.gov/apod/ap070616.html „Лунар орбитер го гледа кратерот Коперник“], Astronomy Picture of the Day (16 јуни 2007) * [http://www.lpod.org/?m=20070722 „Нов кратер?“], Чак Вуд (22 јули 2007) – светлиот кратер со зраци непосредно западно од Коперник * [http://lpod.wikispaces.com/January+24%2C+2009 „Привлечна копернинска боја“], Чак Вуд (24 јануари 2009) * [http://lpod.wikispaces.com/March+23%2C+2009 „Фотографијата од минатиот век“], Чак Вуд (23 март 2009) * [http://lpod.wikispaces.com/May+2%2C+2010 „Надоврзување“], Чак Вуд (2 мај 2010) {{Short description|Истакната вдлабнатина на Месечината}} {{Инфокутија Месечев кратер | name = Кратер Коперник | image = Copernicus (LRO) 2.png | caption = Мозаик од снимки на „[[Лунар реконесанс орбитер]]“ (завртете го прикажувањето ако се јави [[илузија на кратер]] поради необичниот положај на изворот на светлина) | coordinates = {{coord|9.62|N|20.08|W|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}} | diameter = околу 93 км | depth = околу 3,8 км<ref name=Pike_1976/> | eponym = [[Николај Коперник]] | location = [[Месечина]] | age = околу 800 милиони години }} '''Кратерот Коперник''' е [[месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа во источниот дел на [[Океан на бурите|Океанот на бурите]]. [[Томас Вилијам Веб|Томас Веб]] го опишува како „еден од најграндиозните кратери“, со „централна планина“ и „благороден прстен составен не само од тераси, туку и од изразени височини одвоени со клисури“.<ref name=Webb_1962/> Именуван е по астрономот [[Николај Коперник]].<ref name=gpn>{{Наведена мрежна страница|title=Copernicus|work=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=USGS|url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1296}}</ref> Типичен е за кратерите што настанале во [[Коперникански период|Коперн иканскиот период]] по тоа што има истакнат [[систем на зраци|систем од зраци]].<ref name=Wilhelms_et_al_1987/> == Одлики == [[File:Location of lunar crater copernicus.jpg|мини|лево|Положба на Коперник]] Кратерот Коперник се гледа со [[двоглед]] и се наоѓа малку северозападно од средината на хемисферата на Месечината свртена кон Земјата. Тешко се забележува и со [[голо око]]. Јужно од кратерот е [[Море на островите|Морето на островите]], а југојугозападно е кратерот [[Рајнхолд (кратер)|Рајнхолд]]. Северно од Коперник се [[Карпатски планини (Месечина)|Карпатските планини]], на јужниот раб на [[Море на дождовите|Морето на дождовите]]. Западно од кратерот има група расфрлани месечеви ридови. Коперник можеби настанал од остатоци од распаѓањето на матичното тело на астероидот [[495 Еулалија]] пред околу 800 милиони години.<ref name=Terada_et_al_2020/> Поради релативно младата возраст, кратерот останал прилично недопрен од неговото настанување. Кружниот раб има забележлива шестаголна форма, со терасест внатрешен ѕид и накосен [[бедем]] широк 30&nbsp;км, што се спушта речиси еден километар до околното [[месечево море|море]]. Видливи се три изразени тераси и лачни [[свлечиште|свлечишта]] настанати со слегнување на внатрешниот ѕид додека остатоците од кратерот се таложеле. На северниот ѕид е утврден инфрацрвениот спектар на чист кристален [[плагиоклас]].<ref name=Donaldson_Hanna_et_al_2014/> Најверојатно поради неодамнешното настанување, подот на кратерот не е преплавен со [[лава]]. Теренот на дното е ридест во јужната половина, а на север е релативно мазен. Централните врвови се состојат од три одделни планински издигнувања што се искачуваат до 1,2&nbsp;км над подот. Меѓусебно се разделени со долини и формираат груба линија по оската исток–запад. Инфрацрвените набљудувања на овие врвови во 1980-тите утврдиле дека главен [[мафични минерали|мафичен]] минерал е [[оливин]].<ref name=Pieters_1982/> [[File:Copernicus.gif|мини|„Слика на векот“ – косо видување на внатрешноста на кратерот Коперник од „[[Лунар орбитер 2]]“, што орбитирал околу Месечината од 1966 до 1967 година]] Врз основа на снимки со висока резолуција од „[[Лунар орбитер 5]]“, Тери В. Офилд од [[Геолошки завод на САД|Геолошкиот завод на САД]] го опишал кратерот како кратер со: <blockquote>...ридест раб, бројни големи слегнати блокови на ѕидот и комплекс од централни врвови. Групи паралелни [[пукнатина (геологија)|пукнатини]], усогласени со месечевата структурна мрежа, настанале откако ѕидот на кратерот ја добил сегашната форма, но пред да бидат наталожени најмазните материјали на подот. Мазните материјали на подот покажуваат вртложна шара од пукнатини, слична на онаа на текови на [[лава]] на Земјата. Овие материјали се поврзани со бројни ридови со кратери на врвовите, што најверојатно се мали [[вулкан]]и. Неколку ниски места на работ и ѕидот се делумно исполнети со материјал што изгледа како собран вулкански материјал или, можеби, како флуидизиран материјал од ударот.</blockquote> [[Систем на зраци|Зраците на кратерот]] се шират до 800 километри низ околното [[месечево море|море]] и ги покриваат зраците од кратерите [[Аристарх (кратер)|Аристарх]] и [[Кеплер (месечев кратер)|Кеплер]]. Зраците се помалку јасни од долгите, праволиниски зраци од [[Тихо (месечев кратер)|кратерот Тихо]], а наместо тоа формираат нејасна шара со пердувести ознаки. На повеќе места зраците лежат под остар агол, а не образуваат вистинско радијално распределување. Околу Коперник се гледа и обемна шара од помали секундарни кратери, детал прикажан на карта на [[Џовани Доменико Касини|Џовани Касини]] од 1680 година. Некои од овие секундарни кратери образуваат кривулести низи во исфрлениот материјал. Во 1966 година кратерот бил фотографиран од кос агол од „Лунар орбитер 2“ како една од 12 „помошни“ снимки направени за да се придвижи филмот меѓу можните места за слетување на астронаути што се истражувале. Во тоа време научникот на [[НАСА]] Мартин Светник ја нарекол оваа детална снимка на месечевата површина „една од големите слики на векот“, а подоцна ја цитирало списанието „[[Тајм (списание)|Тајм]]“.<ref>{{Наведено списание|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898477,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328135442/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898477,00.html|url-status=dead|archive-date=March 28, 2009|magazine=Time|title=Space: A New Look at Copernicus|date=1966-12-09|access-date=2010-04-30}}</ref> Мисијата „[[Аполо 12]]“ слетала јужно од кратерот Коперник на базалти од морето во Океанот на бурите, за кои се верувало дека биле на патот на еден од зраците на кратерот, а научниците се надевале дека староста на изложеноста на космички зраци на примероците од почвата ќе помогне да се ограничи староста на кратерот. Резултатите биле неубедливи, но не биле во спротивност со проценетата старост на настанувањето од 800 милиони години.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=NASA - Copernicus Crater and the Lunar Timescale|url=https://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20100928-copernicus.html|website=www.nasa.gov|language=en|access-date=2020-05-06|archive-date=2017-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170624030113/https://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20100928-copernicus.html|url-status=dead}}</ref> Самиот Коперник бил можно место за слетување на откажаната мисија „[[Аполо 20]]“. [[File:AS12-52-7739.jpg|мини|десно|Коперник од „[[Аполо 12]]“]] == Имиња == [[File:Space Telescope Science Institute - Crater Copernicus (pd).jpg|мини|Телескопски погледи на кратерот Коперник (''дополнително''), со неговата положба на видливата страна]] Коперник е именуван по астрономот [[Николај Коперник]].<ref name=gpn/> Како и многу кратери на видливата страна на Месечината, името му го дал [[Џовани Батиста Ричоли|Џовани Ричоли]], чиј систем на именување од 1651 година станал стандарден.<ref name=Whitaker_1999/> Ричоли му доделил на Коперник истакнат кратер иако, како италијански [[језуит]], јавно се придржувал до црковното учење и се спротивставувал на [[хелиоцентризам|хелиоцентричниот]] систем на Коперник. Ричоли го оправдал именувањето со тоа што симболично ги фрлил сите хелиоцентристички астрономи во [[Океан на бурите|Океанот на бурите]]. Меѓутоа, историчарот на астрономијата Јуен Витакер сомнева дека истакнатоста на кратерот Коперник е знак дека Ричоли тајно го поддржувал хелиоцентричниот систем и се грижел Николај Коперник да добие достојно наследство за идните генерации.<ref name=Whitaker_1999/> Претходните месечеви картографи му давале на оваа одлика различни имиња. [[Пјер Гасенди]] го нарекол Картузија по [[Шартрез (планини)|планините Шартрез]].<ref name=Whitaker_1999/> На картата на [[Михаел ван Лангрен]] од 1645 година се нарекува „Филип IV“ по [[Филип IV од Шпанија]].<ref name=Whitaker_1999/> А [[Јоханес Хевелиј]] го нарекол „Етна М.“ по [[Етна|планината Етна]].<ref name=Whitaker_1999/> Подоцна месечевиот картограф [[Томас Гвин Елгер|Томас Елгер]] му го дал прекарот „Монархот на Месечината“.{{Потребен извор}} == Светла придружба на Коперник за време на полна месечина == Мал светол кратер без име, непосредно западно од Коперник, се забележува при [[полна месечина]]. Бил фотографиран и од сондата „Клементин“ во 1994 година и се гледа на фотографската верзија на картата LAC 58 (стр. 116) во „Атласот на Месечината на Клементин“ (Бен Баси / Пол Д. Спадис). == Сателитски кратери == [[File:Lunar Copernicus crater - Herschel 1842.jpg|мини|десно|Калотипија на (модел на) кратерот Коперник од [[Џон Хершел]], 1842]][[File:Copernicus sattelite craters map.jpg|мини|Кратерот Коперник и неговите сателитски кратери]] Според конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Коперник.<ref name=Grego_2015/> Ознаките се пишуваат со латиничните букви усвоени од Меѓународната астрономска унија. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! Коперник<ref name=Bussey_Spudis_2004/> ! class="unsortable" | Координати ! Дијаметар, км |- |A |{{Coord|9.52|N|18.90|W|globe:moon|name=Copernicus A}} |3 |- |B |{{Coord|7.50|N|22.39|W|globe:moon|name=Copernicus B}} |8 |- |C |{{Coord|7.12|N|15.44|W|globe:moon|name=Copernicus C}} |6 |- |D |{{Coord|12.20|N|24.80|W|globe:moon|name=Copernicus D}} |5 |- |E |{{Coord|6.40|N|22.70|W|globe:moon|name=Copernicus E}} |4 |- |F |{{Coord|5.89|N|22.24|W|globe:moon|name=Copernicus F}} |3 |- |G |{{Coord|5.92|N|21.51|W|globe:moon|name=Copernicus G}} |4 |- |H |{{Coord|6.89|N|18.29|W|globe:moon|name=Copernicus H}} |4 |- |J |{{Coord|10.13|N|23.94|W|globe:moon|name=Copernicus J}} |6 |- |L |{{Coord|13.48|N|17.08|W|globe:moon|name=Copernicus L}} |4 |- |N |{{Coord|6.91|N|23.31|W|globe:moon|name=Copernicus N}} |6 |- |P |{{Coord|10.11|N|16.06|W|globe:moon|name=Copernicus P}} |4 |- |R |{{Coord|8.06|N|16.84|W|globe:moon|name=Copernicus R}} |4 |} Коперник H, типичен кратер со „темен ореол“, бил цел на набљудување од „Лунар орбитер 5“ во 1967 година. Некогаш се верувало дека кратерите со темен ореол имаат вулканско потекло, а не дека се резултат на удари. Снимката од летала покажала дека кратерот има блокови од исфрлен материјал како и другите кратери со слична големина, што укажува на ударно потекло. Ореолот е резултат на ископување на потемен материјал ([[базалт]] од [[месечево море|морињата]]) од длабочина.<ref>To a Rocky Moon: A Geologist's History of Lunar Exploration. [[Дон Вилхелмс|Don E. Wilhelms]], University of Arizona Press (1993). {{ISBN|978-0816510658}}, pp. 167-168.</ref> <gallery> File:Copernicus H crater 5148 med.jpg|Кратерот Коперник H со нежен темен ореол File:Copernicus H crater rim blocks 5148 h2.jpg|Блокови на северниот раб на Коперник H File:Mare Imbrium-AS17-M-2444.jpg|Косо видување кон југ на [[Море на дождовите|Морето на дождовите]] и кратерот Коперник, видлив речиси од страна близу до хоризонтот, со секундарни издолжени низи кратери </gallery> == Поврзано == * [[Сервејор 2]], што се урнал близу до овој кратер * [[1322 Коперникус]], астероид * [[Список на кратери на Месечината]] * [[Список на луѓе по кои се именувани кратери на Месечината]] * [[Месечева геолошка скала]] == Наводи == {{Reflist}} === Користена литература === * {{Наведено списание|last=Pieters|first=C. M.|title=Copernicus crater central peak - Lunar mountain of unique composition|journal=Science|date=1982-01-01|volume=215|issue=4528|pages=59–61|doi=10.1126/science.215.4528.59|pmid=17790469|bibcode=1982Sci...215...59P|s2cid=17427787}} * {{Наведена книга|first=Edgar M.|last=Cortright|title=SP-168 Exploring Space with a Camera|publisher=NASA Langley Research Center|date=1968|chapter=A Closer Look at Copernicus|pages=116|url=https://history.nasa.gov/SP-168/sp168.htm|chapter-url=https://history.nasa.gov/SP-168/section2b.htm#116}} * {{Наведена мрежна страница|last=Wood|first=Chuck|date=2006-10-14|url=http://www2.lpod.org/wiki/October_14,_2006|title=Superb Copernicus!|publisher=Lunar Photo of the Day|access-date=2017-06-05}} * {{Наведено списание|last=Bugiolacchi|date=2011|bibcode=2011Icar..213...43B|title=An in-depth look at the lunar crater Copernicus: Exposed mineralogy by high-resolution near-infrared spectroscopy|journal=Icarus|display-authors=etal|volume=213|issue=1|pages=43–63|doi=10.1016/j.icarus.2011.02.023|s2cid=120877192|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00743837/file/PEER_stage2_10.1016%252Fj.icarus.2011.02.023.pdf}} === Дополнителна литература === * {{Наведена книга|first=Patrick|last=Moore|author-link=Patrick Moore|date=2001|title=On the Moon|publisher=Sterling Publishing Co.|isbn=978-0-304-35469-6|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr}} * {{Наведена книга|first=Fred W.|last=Price|date=1988|title=The Moon Observer's Handbook|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{Наведена книга|last=Rükl|first=Antonín|author-link=Antonín Rükl|date=1990|title=Atlas of the Moon|publisher=Kalmbach Books|isbn=978-0-913135-17-4}} * {{Наведена книга|first=Ewen A.|last=Whitaker|author-link=Ewen Whitaker|date=2003|title=Mapping and Naming the Moon|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-54414-6|url=https://books.google.com/books?id=aV1i27jDYL8C}} * {{Наведена книга|title=Observing the Moon|url=https://books.google.com/books?id=TWtLIOlPwS4C|author=Wlasuk, Peter T.|date=2000|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-852-33193-1}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Copernicus (crater)}} * [https://the-moon.us/wiki/Copernicus Коперник на „Мун вики“] * Осум снимки со висока резолуција на Коперник од „Лунар орбитер 5“: [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5150 V-150], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5151 V-151], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5152 V-152], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5153 V-153], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5154 V-154], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5155 V-155], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5156 V-156], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5157 V-157] * [http://lroc.sese.asu.edu/posts/420 Темни струи во Коперник] – страници на „Лунар реконесанс орбитер“ со снимки * [https://www.flickr.com/photos/136797589@N04/38205070031/ Видео со висока резолуција] од Шон Дорен за прелетување над Коперник, засновано на податоци од LRO * [https://www.youtube.com/watch?v=-HE7a0WCsTY Кратерот Коперник од „Аполо 17“] === Поврзани написи === * [https://apod.nasa.gov/apod/ap010513.html „Кратерот Коперник“], Astronomy Picture of the Day (13 мај 2001) * [http://www.lpod.org/archive/archive/2004/02/LPOD-2004-02-04.htm „Коперник“], Чак Вуд, Lunar Photo of the Day (4 февруари 2004) * [http://www.lpod.org/archive/archive/2004/02/LPOD-2004-02-13.htm „Коперник во боја“], Чак Вуд (13 февруари 2004) * [https://apod.nasa.gov/apod/ap050305.html „Тихо и Коперник: месечеви кратери со зраци“], Astronomy Picture of the Day (5 март 2005) * [http://www.lpod.org/archive/LPOD-2005-03-10.htm „Одличен поглед на Коперник“], Чак Вуд (10 март 2005) * [http://www.lpod.org/archive/LPOD-2005-05-08.htm „Раширени зраци“], Чак Вуд (8 мај 2005) * [http://www.lpod.org/?m=20060225 „Прозорец со поглед“], Чак Вуд (25 февруари 2006) * [http://www.lpod.org/?m=20060721 „Месечева зависност“], Чак Вуд (21 јули 2006) * [http://www.lpod.org/?m=20060809 „Коперник во боја“], Чак Вуд (9 август 2006) – повторување од 13 февруари 2004 * [http://www.lpod.org/?m=20070325 „Мун вики“], Чак Вуд (25 март 2007) * [https://apod.nasa.gov/apod/ap070616.html „Лунар орбитер го гледа кратерот Коперник“], Astronomy Picture of the Day (16 јуни 2007) * [http://www.lpod.org/?m=20070722 „Нов кратер?“], Чак Вуд (22 јули 2007) – светлиот кратер со зраци непосредно западно од Коперник * [http://lpod.wikispaces.com/January+24%2C+2009 „Привлечна копернинска боја“], Чак Вуд (24 јануари 2009) * [http://lpod.wikispaces.com/March+23%2C+2009 „Фотографијата од минатиот век“], Чак Вуд (23 март 2009) * [http://lpod.wikispaces.com/May+2%2C+2010 „Надоврзување“], Чак Вуд (2 мај 2010) {{DEFAULTSORT:Коперник}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] phojbc07jcxg1f091itx5clbdmhfw56 5651351 5651348 2026-10-29T21:39:29Z ForestShutter 126802 5651351 wikitext text/x-wiki {{Short description|Истакната вдлабнатина на Месечината}}{{Инфокутија Месечев кратер|name=Кратер Коперник|image=Copernicus (LRO) 2.png|caption=Мозаик од снимки на „[[Лунар реконесанс орбитер]]“ (завртете го прикажувањето ако се јави [[илузија на кратер]] поради необичната положба на изворот на светлина)|coordinates={{coord|9.62|N|20.08|W|globe:moon_type:landmark|display=inline,title}}|diameter=околу 93 км|depth=околу 3,8 км<ref name=Pike_1976/>|eponym=[[Никола Коперник]]|location=[[Месечина]]|age=околу 800 милиони години}}'''Кратерот Коперник''' е [[Месечев кратер|месечев]] [[ударен кратер]] што се наоѓа во источниот дел на [[Океан на бурите|Океанот на бурите]]. [[Томас Вилијам Веб|Томас Веб]] го опишува како „еден од најграндиозните кратери“, со „централна планина“ и „благороден прстен составен не само од тераси, туку и од изразени височини одвоени со клисури“.<ref name="Webb_1962">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb|title=Celestial Objects for Common Telescopes|last=Webb|first=Rev. T. W.|date=1962|publisher=Dover|edition=6th revised|pages=121–122, 154–159|author-link=Thomas William Webb}} Reprint: {{ISBN|978-0-486-20917-3}}</ref> Именуван е по астрономот [[Никола Коперник]].<ref name="gpn">{{Наведена мрежна страница|url=https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1296|title=Copernicus|work=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=USGS}}</ref> Типичен е за кратерите што настанале во [[Коперникански период|Коперниканскиот период]] по тоа што има истакнат [[Систем на зраци|систем од зраци]].<ref name="Wilhelms_et_al_1987">{{Наведена книга|title=The geologic history of the Moon|last1=Wilhelms|first1=Don E.|last2=McCauley|first2=John F.|last3=Trask|first3=Newell J.|publisher=U.S. Government Printing Office|year=1987|series=USGS Professional Paper 1348|location=Washington|doi=10.3133/pp1348|author1-link=Don Wilhelms}} Plate 11: Copernican System ([https://pubs.er.usgs.gov/publication/pp1348 online])</ref> == Одлики == [[Податотека:Location_of_lunar_crater_copernicus.jpg|лево|мини|Положба на Коперник]] Кратерот Коперник се гледа со [[двоглед]] и се наоѓа малку северозападно од средината на хемисферата на Месечината свртена кон Земјата. Едвај е видливо и со [[голо око]]. Јужно од кратерот е [[Море на островите|Морето на островите]], а југојугозападно е кратерот [[Рајнхолд (кратер)|Рајнхолд]]. Северно од Коперник се [[Карпатски планини (Месечина)|Карпатските планини]], на јужниот раб на [[Море на Дождовите|Морето на дождовите]]. Западно од кратерот има група расфрлани месечеви ридови. Коперник можеби настанал од остатоци од распаѓањето на матичното тело на астероидот [[495 Евлалија]] пред околу 800 милиони години.<ref name="Terada_et_al_2020">{{Наведено списание|last1=Terada|first1=K.|last2=Morota|first2=T.|last3=Kato|first3=M.|year=2020|title=Asteroid shower on the Earth-Moon system immediately before the Cryogenian period revealed by KAGUYA|journal=Nature Communications|volume=11|issue=3453|doi=10.1038/s41467-020-17115-6|pmc=7374575|doi-access=free}}</ref> Поради релативно младата возраст, кратерот останал прилично недопрен од неговото настанување. Кружниот раб има забележлива шестаголна форма, со терасест внатрешен ѕид и накосен [[бедем]] широк 30&nbsp;км, што се спушта речиси еден километар до околното [[Месечево море|море]]. Видливи се три изразени тераси и лачни [[Свлечиште|свлечишта]] настанати со слегнување на внатрешниот ѕид додека остатоците од кратерот се таложеле. На северниот ѕид е утврден инфрацрвениот спектар на чист кристален [[плагиоклас]].<ref name="Donaldson_Hanna_et_al_2014">{{Наведено списание|last1=Donaldson Hanna|first1=K. L.|display-authors=etal|date=July 2014|title=Global assessment of pure crystalline plagioclase across the Moon and implications for the evolution of the primary crust|journal=Journal of Geophysical Research: Planets|volume=119|issue=7|pages=1516–1545|bibcode=2014JGRE..119.1516D|doi=10.1002/2013JE004476}}</ref> Најверојатно поради неодамнешното настанување, подот на кратерот не е преплавен со [[лава]]. Теренот на дното е ридест во јужната половина, а на север е релативно мазен. Централните врвови се состојат од три одделни планински издигнувања што се искачуваат до 1,2&nbsp;км над подот. Меѓусебно се разделени со долини и формираат груба линија по оската исток–запад. Инфрацрвените набљудувања на овие врвови во 1980-тите утврдиле дека главен [[Мафичност|мафичен]] минерал е [[оливин]].<ref name="Pieters_1982">{{Наведено списание|last=Pieters|first=C. M.|year=1982|title=Copernicus crater central peak: Lunar mountain of unique composition|journal=Science|volume=215|pages=59–61|bibcode=1982Sci...215...59P|doi=10.1126/science.215.4528.59}}</ref> [[Податотека:Copernicus.gif|мини|„Слика на векот“ – косо видување на внатрешноста на кратерот Коперник од „[[Лунар орбитер 2]]“, што орбитирал околу Месечината од 1966 до 1967 година]] Врз основа на снимки со висока резолуција од „[[Лунар орбитер 5]]“, Тери В. Офилд од [[Геолошки топографски институт на САД|Геолошкиот топографски институт на САД]] го опишал кратерот како кратер со:<blockquote>...ридест раб, бројни големи слегнати блокови на ѕидот и комплекс од централни врвови. Групи паралелни пукнатини, усогласени со месечевата структурна мрежа, настанале откако ѕидот на кратерот ја добил сегашната форма, но пред да бидат наталожени најмазните материјали на подот. Мазните материјали на подот покажуваат вртложна шара од пукнатини, слична на онаа на текови на [[лава]] на Земјата. Овие материјали се поврзани со бројни ридови со кратери на врвовите, што најверојатно се мали [[Вулкан|вулкани]]. Неколку ниски места на работ и ѕидот се делумно исполнети со материјал што изгледа како собран вулкански материјал или, можеби, како флуидизиран материјал од ударот.</blockquote>[[Систем на зраци|Зраците на кратерот]] се шират до 800 километри низ околното [[Месечево море|море]] и ги покриваат зраците од кратерите [[Аристарх (кратер)|Аристарх]] и [[Кеплер (кратер)|Кеплер]]. Зраците се помалку јасни од долгите, праволиниски зраци од [[Тихо (кратер)|кратерот Тихо]], а наместо тоа формираат нејасна шара со пердувести ознаки. На повеќе места зраците лежат под остар агол и не образуваат вистинско радијално распределување. Околу Коперник се гледа и обемна шара од помали секундарни кратери, детал прикажан на карта на [[Џовани Доменико Касини|Џовани Касини]] од 1680 година. Некои од овие секундарни кратери образуваат кривулести низи во исфрлениот материјал. Во 1966 година, кратерот бил фотографиран од кос агол од „Лунар орбитер 2“ како една од 12 „помошни“ снимки направени за да се придвижи филмот меѓу можните места за слетување на астронаути што се истражувале. Во тоа време научникот на [[НАСА]] Мартин Светник ја нарекол оваа детална снимка на месечевата површина „една од големите слики на векот“, подоцна цитирано и од списанието „[[Тајм (списание)|Тајм]]“.<ref>{{Наведено списание|date=1966-12-09|title=Space: A New Look at Copernicus|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898477,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328135442/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,898477,00.html|archive-date=March 28, 2009|access-date=2010-04-30|url-status=dead|magazine=Time}}</ref> Мисијата „[[Аполо 12]]“ слетала јужно од кратерот Коперник на базалти од морето во Океанот на бурите, за кои се верувало дека биле на патот на еден од зраците на кратерот, а научниците се надевале дека староста на изложеноста на космички зраци на примероците од почвата ќе помогне да се ограничи староста на кратерот. Резултатите биле неубедливи, но не биле во спротивност со проценетата старост на настанувањето од 800 милиони години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20100928-copernicus.html|title=NASA - Copernicus Crater and the Lunar Timescale|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170624030113/https://www.nasa.gov/mission_pages/LRO/multimedia/lroimages/lroc-20100928-copernicus.html|archive-date=2017-06-24|website=www.nasa.gov|access-date=2020-05-06|url-status=dead}}</ref> Самиот Коперник бил можно место за слетување на откажаната мисија „[[Аполо 20]]“. [[Податотека:AS12-52-7739.jpg|десно|мини|Коперник од „[[Аполо 12]]“]] == Имиња == [[Податотека:Space_Telescope_Science_Institute_-_Crater_Copernicus_(pd).jpg|мини|Телескопски погледи на кратерот Коперник (''дополнително''), со неговата положба на видливата страна]] Коперник е именуван по астрономот [[Никола Коперник]].<ref name="gpn" /> Како и многу кратери на видливата страна на Месечината, името му го дал [[Џовани Батиста Ричоли|Џовани Ричоли]], чиј систем на именување од 1651 година станал стандарден.<ref name="Whitaker_1999">{{Наведена книга|title=Mapping and Naming the Moon|last=Whitaker|first=Ewen A.|date=1999|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-62248-6|author-link=Ewen Whitaker}}</ref> Ричоли му доделил на Коперник истакнат кратер иако, како [[Италијанци|италијански]] [[језуит]], јавно се придржувал до црковното учење и се спротивставувал на [[Хелиоцентризам|хелиоцентричниот]] систем на Коперник. Ричоли го оправдал именувањето со тоа што симболично ги фрлил сите хелиоцентристички астрономи во [[Океан на бурите|Океанот на бурите]]. Меѓутоа, историчарот на астрономијата Јуен Витакер сомнева дека истакнатоста на кратерот Коперник е знак дека Ричоли тајно го поддржувал хелиоцентричниот систем и се грижел Николај Коперник да добие достојно наследство за идните генерации.<ref name="Whitaker_1999" /> Претходните месечеви картографи на оваа одлика давале различни имиња. [[Пјер Гасенди]] го нарекол Картузија по [[Шартрез (планини)|планините Шартрез]].<ref name="Whitaker_1999" /> На картата на [[Михаел ван Лангрен]] од 1645 година се нарекува „Филип IV“ по [[Филип IV од Шпанија]].<ref name="Whitaker_1999" /> А [[Јоханес Хевелиј]] го нарекол „Етна М.“ по [[Етна|планината Етна]].<ref name="Whitaker_1999" /> Подоцна месечевиот картограф [[Томас Гвин Елгер|Томас Елгер]] му го дал прекарот „Монархот на Месечината“. == Светла придружба на Коперник за време на полна месечина == Мал светол кратер без име, непосредно западно од Коперник, се забележува при [[полна месечина]]. Бил фотографиран и од сондата „Клементина“ во 1994 година и се гледа на фотографската верзија на картата LAC 58 (стр. 116) во „Атласот на Месечината на Клементина“ (Бен Баси / Пол Д. Спадис). == Сателитски кратери == [[Податотека:Lunar_Copernicus_crater_-_Herschel_1842.jpg|десно|мини|Калотипија на (модел на) кратерот Коперник од [[Џон Хершел]], 1842]] [[Податотека:Copernicus_sattelite_craters_map.jpg|мини|Кратерот Коперник и неговите сателитски кратери]] По конвенција, овие одлики на месечевите карти се означуваат со поставување на буквата на страната од средината на кратерот што е најблиску до Коперник.<ref name="Grego_2015">{{Наведена книга|title=Encyclopedia of Planetary Landforms|last=Grego|first=P.|publisher=Springer|year=2015|editor1-last=Hargitai|editor1-first=H.|location=New York, NY|chapter=Satellite Crater|doi=10.1007/978-1-4614-3134-3_328|editor2-last=Kereszturi|editor2-first=Á.}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" !Коперник<ref name="Bussey_Spudis_2004">{{Наведена книга|title=The Clementine Atlas of the Moon|last1=Bussey|first1=B.|last2=Spudis|first2=P.|date=2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-81528-4|location=New York|author-link1=Ben Bussey|author-link2=Paul Spudis}}</ref> ! class="unsortable" |Координати !Дијаметар, км |- |A |{{Coord|9.52|N|18.90|W|globe:moon|name=Copernicus A}} |3 |- |B |{{Coord|7.50|N|22.39|W|globe:moon|name=Copernicus B}} |8 |- |C |{{Coord|7.12|N|15.44|W|globe:moon|name=Copernicus C}} |6 |- |D |{{Coord|12.20|N|24.80|W|globe:moon|name=Copernicus D}} |5 |- |E |{{Coord|6.40|N|22.70|W|globe:moon|name=Copernicus E}} |4 |- |F |{{Coord|5.89|N|22.24|W|globe:moon|name=Copernicus F}} |3 |- |G |{{Coord|5.92|N|21.51|W|globe:moon|name=Copernicus G}} |4 |- |H |{{Coord|6.89|N|18.29|W|globe:moon|name=Copernicus H}} |4 |- |J |{{Coord|10.13|N|23.94|W|globe:moon|name=Copernicus J}} |6 |- |L |{{Coord|13.48|N|17.08|W|globe:moon|name=Copernicus L}} |4 |- |N |{{Coord|6.91|N|23.31|W|globe:moon|name=Copernicus N}} |6 |- |P |{{Coord|10.11|N|16.06|W|globe:moon|name=Copernicus P}} |4 |- |R |{{Coord|8.06|N|16.84|W|globe:moon|name=Copernicus R}} |4 |} Коперник H, типичен кратер со „темен ореол“, бил цел на набљудување од „Лунар орбитер 5“ во 1967 година. Некогаш се верувало дека кратерите со темен ореол имаат вулканско потекло, а не дека се резултат на удари. Снимката од летала покажала дека кратерот има блокови од исфрлен материјал како и другите кратери со слична големина, што укажува на ударно потекло. Ореолот е резултат на ископување на потемен материјал ([[базалт]] од [[Месечево море|морињата]]) од длабочина.<ref>To a Rocky Moon: A Geologist's History of Lunar Exploration. [[Дон Вилхелмс|Don E. Wilhelms]], University of Arizona Press (1993). {{ISBN|978-0816510658}}, pp. 167-168.</ref><gallery> Податотека:Copernicus_H_crater_5148_med.jpg|Кратерот Коперник H со нежен темен ореол Податотека:Copernicus_H_crater_rim_blocks_5148_h2.jpg|Блокови на северниот раб на Коперник H Податотека:Mare_Imbrium-AS17-M-2444.jpg|Косо видување кон југ на [[Море на дождовите|Морето на дождовите]] и кратерот Коперник, видлив речиси од страна близу до хоризонтот, со секундарни издолжени низи кратери </gallery> == Поврзано == * [[Сервејор 2]], што се урнал близу до овој кратер * [[1322 Коперник]], астероид * [[Список на кратери на Месечината]] * [[Список на луѓе по кои се именувани кратери на Месечината]] * [[Месечева геолошка скала]] == Наводи == {{Reflist}} === Користена литература === * {{Наведено списание|last=Pieters|first=C. M.|title=Copernicus crater central peak - Lunar mountain of unique composition|journal=Science|date=1982-01-01|volume=215|issue=4528|pages=59–61|doi=10.1126/science.215.4528.59|pmid=17790469|bibcode=1982Sci...215...59P|s2cid=17427787}} * {{Наведена книга|first=Edgar M.|last=Cortright|title=SP-168 Exploring Space with a Camera|publisher=NASA Langley Research Center|date=1968|chapter=A Closer Look at Copernicus|pages=116|url=https://history.nasa.gov/SP-168/sp168.htm|chapter-url=https://history.nasa.gov/SP-168/section2b.htm#116}} * {{Наведена мрежна страница|last=Wood|first=Chuck|date=2006-10-14|url=http://www2.lpod.org/wiki/October_14,_2006|title=Superb Copernicus!|publisher=Lunar Photo of the Day|access-date=2017-06-05}} * {{Наведено списание|last=Bugiolacchi|date=2011|bibcode=2011Icar..213...43B|title=An in-depth look at the lunar crater Copernicus: Exposed mineralogy by high-resolution near-infrared spectroscopy|journal=Icarus|display-authors=etal|volume=213|issue=1|pages=43–63|doi=10.1016/j.icarus.2011.02.023|s2cid=120877192|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00743837/file/PEER_stage2_10.1016%252Fj.icarus.2011.02.023.pdf}} === Дополнителна литература === * {{Наведена книга|first=Patrick|last=Moore|author-link=Patrick Moore|date=2001|title=On the Moon|publisher=Sterling Publishing Co.|isbn=978-0-304-35469-6|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr}} * {{Наведена книга|first=Fred W.|last=Price|date=1988|title=The Moon Observer's Handbook|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{Наведена книга|last=Rükl|first=Antonín|author-link=Antonín Rükl|date=1990|title=Atlas of the Moon|publisher=Kalmbach Books|isbn=978-0-913135-17-4}} * {{Наведена книга|first=Ewen A.|last=Whitaker|author-link=Ewen Whitaker|date=2003|title=Mapping and Naming the Moon|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-54414-6|url=https://books.google.com/books?id=aV1i27jDYL8C}} * {{Наведена книга|title=Observing the Moon|url=https://books.google.com/books?id=TWtLIOlPwS4C|author=Wlasuk, Peter T.|date=2000|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-852-33193-1}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Copernicus (crater)}} * [https://the-moon.us/wiki/Copernicus Коперник на „Мун вики“] * Осум снимки со висока резолуција на Коперник од „Лунар орбитер 5“: [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5150 V-150], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5151 V-151], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5152 V-152], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5153 V-153], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5154 V-154], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5155 V-155], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5156 V-156], [http://www.lpi.usra.edu/resources/lunarorbiter/frame/?5157 V-157] * [http://lroc.sese.asu.edu/posts/420 Темни струи во Коперник] – страници на „Лунар реконесанс орбитер“ со снимки * [https://www.flickr.com/photos/136797589@N04/38205070031/ Видео со висока резолуција] од Шон Дорен за прелетување над Коперник, засновано на податоци од LRO * [https://www.youtube.com/watch?v=-HE7a0WCsTY Кратерот Коперник од „Аполо 17“] === Поврзани написи === * [https://apod.nasa.gov/apod/ap010513.html „Кратерот Коперник“], Astronomy Picture of the Day (13 мај 2001) * [http://www.lpod.org/archive/archive/2004/02/LPOD-2004-02-04.htm „Коперник“], Чак Вуд, Lunar Photo of the Day (4 февруари 2004) * [http://www.lpod.org/archive/archive/2004/02/LPOD-2004-02-13.htm „Коперник во боја“], Чак Вуд (13 февруари 2004) * [https://apod.nasa.gov/apod/ap050305.html „Тихо и Коперник: месечеви кратери со зраци“], Astronomy Picture of the Day (5 март 2005) * [http://www.lpod.org/archive/LPOD-2005-03-10.htm „Одличен поглед на Коперник“], Чак Вуд (10 март 2005) * [http://www.lpod.org/archive/LPOD-2005-05-08.htm „Раширени зраци“], Чак Вуд (8 мај 2005) * [http://www.lpod.org/?m=20060225 „Прозорец со поглед“], Чак Вуд (25 февруари 2006) * [http://www.lpod.org/?m=20060721 „Месечева зависност“], Чак Вуд (21 јули 2006) * [http://www.lpod.org/?m=20060809 „Коперник во боја“], Чак Вуд (9 август 2006) – повторување од 13 февруари 2004 * [http://www.lpod.org/?m=20070325 „Мун вики“], Чак Вуд (25 март 2007) * [https://apod.nasa.gov/apod/ap070616.html „Лунар орбитер го гледа кратерот Коперник“], Astronomy Picture of the Day (16 јуни 2007) * [http://www.lpod.org/?m=20070722 „Нов кратер?“], Чак Вуд (22 јули 2007) – светлиот кратер со зраци непосредно западно од Коперник * [http://lpod.wikispaces.com/January+24%2C+2009 „Привлечна копернинска боја“], Чак Вуд (24 јануари 2009) * [http://lpod.wikispaces.com/March+23%2C+2009 „Фотографијата од минатиот век“], Чак Вуд (23 март 2009) * [http://lpod.wikispaces.com/May+2%2C+2010 „Надоврзување“], Чак Вуд (2 мај 2010) {{DEFAULTSORT:Коперник}} [[Категорија:Ударни кратери на Месечината]] [[Категорија:Позначајни кратери на Месечината]] [[Категорија:Кратери на Месечината]] 0ea8i4ue7wa9c5wx88nh0ycla2h3hwa Наум Хаџов 0 1406863 5651373 2026-10-29T22:59:04Z Buli 2648 Создадена страница со: '''Наум Христов Хаџов''' (починал во [[Струга]], [[23 декември]] [[1861]]) — македонски [[просветен деец]], [[учител]] и општественик од XIX век. Бил ученик на [[Димитар Миладинов]] и учител во [[Струга]] и [[Прилеп]]. Се вбројува меѓу просветните дејци кои придонеле за... 5651373 wikitext text/x-wiki '''Наум Христов Хаџов''' (починал во [[Струга]], [[23 декември]] [[1861]]) — македонски [[просветен деец]], [[учител]] и општественик од XIX век. Бил ученик на [[Димитар Миладинов]] и учител во [[Струга]] и [[Прилеп]]. Се вбројува меѓу просветните дејци кои придонеле за развојот и осовременувањето на образованието во Македонија во средината на XIX век.<ref name="Snegаров1927">{{Наведено списание |last=Снегаров |first=Иван |title=Приносъ къмъ историята на просвѣтното дѣло въ Македония. Една автобиография на Кузмана Шапкаревъ отъ 1864 година |journal=Македонски прегледъ |volume=III |issue=1 |year=1927 |pages=48–50 |url=https://macedonia.kroraina.com/mp/mp_3_1_3.htm}}</ref> == Биографија == === Ран живот и просветна дејност === Наум Хаџов потекнувал од [[Струга]]. Податоците за неговото раѓање и семејното потекло се оскудни. Познато е дека бил ученик на [[Димитар Миладинов]], под чие влијание се определил за учителската професија. Неговиот брат Ѓоре Христов Хаџов исто така бил активен во општествениот живот на Струга.<ref name="Snegаров1927"/> Во текот на својата учителска дејност Хаџов работел во Струга и Прилеп. Според [[Кузман Шапкарев]], тој девет години непрекинато учителствувал во Струга, каде што го наследил Димитар Миладинов. Претходно извесно време работел како учител во Прилеп.<ref name="Snegаров1927"/> Во [[1855]] година, по изградбата на новото училиште во Струга, Хаџов го вовел [[Заемно учење|заемното учење]] (Ланкастеров метод), кое овозможувало понапредните ученици да учествуваат во подучувањето на останатите. Со овој наставен метод претходно се запознал кај учителот Папија во [[Крушево]]. Воведувањето на заемното учење претставувало значаен чекор во осовременувањето на наставата во струшкото училиште.<ref name="Snegаров1927"/> Меѓу неговите ученици бил и [[Марко Цепенков]], кој извесно време се школувал кај Хаџов во Струга.<ref>{{Наведени мрежни извори |url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/zapisi-za-dedo-cepenko-i-negovoto-epohalno-delo/ |title=Записи за дедо Цепенко и неговото епохално дело |work=Нова Македонија |date=9 ноември 2024}}</ref> === Судирите во Струга === Во средината на 1850-тите години Хаџов се нашол во средиштето на судирите меѓу две влијателни групи во струшката христијанска општина. Спорот започнал околу неговата учителска положба и односите со тогашниот градски старешина Иван Кокошчев, а постепено прераснал во поширок општински конфликт.<ref name="Snegаров1927"/> Едната група, предводена од Мате Дудулов, го поддржувала Хаџов. Меѓу нејзините приврзаници биле Иван Деребанов, Ѓоре Хаџов и други струшки граѓани. Спротивната група, предводена од Георги Чакаров, го поддржувала Иван Кокошчев и се залагала за отстранување на Хаџов од учителската должност. Во конфликтот биле вмешани и претставници на црковната власт.<ref name="Snegаров1927"/> По повеќемесечни судири, во декември [[1856]] година Хаџов бил отстранет од општинското училиште, а на негово место бил назначен [[Кузман Шапкарев]]. Хаџов продолжил со просветната работа, отворајќи приватно училиште во сопствениот дом, кое работело околу две години.<ref name="Snegаров1927"/> === Учителствување во Прилеп и смрт === На [[20 август]] [[1857]] година Димитар Миладинов, во писмо испратено од Прилеп до браќата Робеви во Битола, го споменал Хаџов како свој предложен кандидат за слободното учителско место во Прилеп.<ref>{{Наведена книга |editor-last=Трайков |editor-first=Никола |title=Братя Миладинови. Преписка |year=1964 |location=Софија |page=35 |url=https://macedonia.kroraina.com/bugarash/dmp/dmp_001_010.htm}}</ref> Во април [[1859]] година Хаџов повторно бил назначен за учител во Прилеп, благодарение на заложбите на тамошниот училиштен настојник Дамјан Петров, кој бил негов поранешен ученик и пријател. Во Прилеп работел како учител по грчки јазик и заемно учење, со годишна плата од 6.000 гроша.<ref name="Snegаров1927"/> По приближно две години учителствување се разболел и се вратил во родниот град. Починал на [[23 декември]] [[1861]] година во Струга.<ref name="Snegаров1927"/> == Наводи == {{наводи}} == Литература == * Снегаров, Иван (1927). „Приносъ къмъ историята на просвѣтното дѣло въ Македония. Една автобиография на Кузмана Шапкаревъ отъ 1864 година“. ''Македонски прегледъ'', III (1), стр. 48–50. * Трайков, Никола, уред. (1964). ''Братя Миладинови. Преписка''. Софија. * Шапкарев, Кузман. ''За възраждането на българщината в Македония. Неиздадени записки и писма''. == Надворешни врски == * [https://macedonia.kroraina.com/mp/mp_3_1_3.htm Иван Снегаров — „Принос кон историјата на просветното дело во Македонија“ (1927)] * [https://macedonia.kroraina.com/bmark/ksh/ksh_1_4.htm Кузман Шапкарев — записи за учителството во Прилеп] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски просветни дејци]] [[Категорија:Луѓе од Струга]] [[Категорија:Починати во 1861 година]] btv1ydefv2upcjvve1gh37thi7winx4 5651376 5651373 2026-10-29T23:03:18Z Buli 2648 /* Судирите во Струга */ 5651376 wikitext text/x-wiki '''Наум Христов Хаџов''' (починал во [[Струга]], [[23 декември]] [[1861]]) — македонски [[просветен деец]], [[учител]] и општественик од XIX век. Бил ученик на [[Димитар Миладинов]] и учител во [[Струга]] и [[Прилеп]]. Се вбројува меѓу просветните дејци кои придонеле за развојот и осовременувањето на образованието во Македонија во средината на XIX век.<ref name="Snegаров1927">{{Наведено списание |last=Снегаров |first=Иван |title=Приносъ къмъ историята на просвѣтното дѣло въ Македония. Една автобиография на Кузмана Шапкаревъ отъ 1864 година |journal=Македонски прегледъ |volume=III |issue=1 |year=1927 |pages=48–50 |url=https://macedonia.kroraina.com/mp/mp_3_1_3.htm}}</ref> == Биографија == === Ран живот и просветна дејност === Наум Хаџов потекнувал од [[Струга]]. Податоците за неговото раѓање и семејното потекло се оскудни. Познато е дека бил ученик на [[Димитар Миладинов]], под чие влијание се определил за учителската професија. Неговиот брат Ѓоре Христов Хаџов исто така бил активен во општествениот живот на Струга.<ref name="Snegаров1927"/> Во текот на својата учителска дејност Хаџов работел во Струга и Прилеп. Според [[Кузман Шапкарев]], тој девет години непрекинато учителствувал во Струга, каде што го наследил Димитар Миладинов. Претходно извесно време работел како учител во Прилеп.<ref name="Snegаров1927"/> Во [[1855]] година, по изградбата на новото училиште во Струга, Хаџов го вовел [[Заемно учење|заемното учење]] (Ланкастеров метод), кое овозможувало понапредните ученици да учествуваат во подучувањето на останатите. Со овој наставен метод претходно се запознал кај учителот Папија во [[Крушево]]. Воведувањето на заемното учење претставувало значаен чекор во осовременувањето на наставата во струшкото училиште.<ref name="Snegаров1927" /> Меѓу неговите ученици бил и [[Марко Цепенков]], кој извесно време се школувал кај Хаџов во Струга.<ref>{{Наведени мрежни извори |url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/zapisi-za-dedo-cepenko-i-negovoto-epohalno-delo/ |title=Записи за дедо Цепенко и неговото епохално дело |work=Нова Македонија |date=9 ноември 2024}}</ref> === Судирите во Струга === Во средината на 1850-тите години Хаџов се нашол во средиштето на судирите меѓу две влијателни групи во струшката христијанска општина. Спорот започнал околу неговата учителска положба и односите со тогашниот градски старешина Иван Кокошчев, а постепено прераснал во поширок општински конфликт.<ref name="Snegаров1927"/> Едната група, предводена од Мате Дудулов, го поддржувала Хаџов. Меѓу нејзините приврзаници биле Иван Деребанов, Ѓоре Хаџов и други струшки граѓани. Спротивната група, предводена од Георги Чакаров, го поддржувала Иван Кокошчев и се залагала за отстранување на Хаџов од учителската должност. Во конфликтот биле вмешани и претставници на црковната власт.<ref name="Snegаров1927" /> По повеќемесечни судири, во декември [[1856]] година Хаџов бил отстранет од општинското училиште, а на негово место бил назначен [[Кузман Шапкарев]]. Хаџов продолжил со просветната работа, отворајќи приватно училиште во сопствениот дом, кое работело околу две години.<ref name="Snegаров1927" /> === Учителствување во Прилеп и смрт === На [[20 август]] [[1857]] година Димитар Миладинов, во писмо испратено од Прилеп до браќата Робеви во Битола, го споменал Хаџов како свој предложен кандидат за слободното учителско место во Прилеп.<ref>{{Наведена книга |editor-last=Трайков |editor-first=Никола |title=Братя Миладинови. Преписка |year=1964 |location=Софија |page=35 |url=https://macedonia.kroraina.com/bugarash/dmp/dmp_001_010.htm}}</ref> Во април [[1859]] година Хаџов повторно бил назначен за учител во Прилеп, благодарение на заложбите на тамошниот училиштен настојник Дамјан Петров, кој бил негов поранешен ученик и пријател. Во Прилеп работел како учител по грчки јазик и заемно учење, со годишна плата од 6.000 гроша.<ref name="Snegаров1927" /> По приближно две години учителствување се разболел и се вратил во родниот град. Починал на [[23 декември]] [[1861]] година во Струга.<ref name="Snegаров1927"/> == Наводи == {{наводи}} == Литература == * Снегаров, Иван (1927). „Приносъ къмъ историята на просвѣтното дѣло въ Македония. Една автобиография на Кузмана Шапкаревъ отъ 1864 година“. ''Македонски прегледъ'', III (1), стр. 48–50. * Трайков, Никола, уред. (1964). ''Братя Миладинови. Преписка''. Софија. * Шапкарев, Кузман. ''За възраждането на българщината в Македония. Неиздадени записки и писма''. == Надворешни врски == * [https://macedonia.kroraina.com/mp/mp_3_1_3.htm Иван Снегаров — „Принос кон историјата на просветното дело во Македонија“ (1927)] * [https://macedonia.kroraina.com/bmark/ksh/ksh_1_4.htm Кузман Шапкарев — записи за учителството во Прилеп] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски просветни дејци]] [[Категорија:Луѓе од Струга]] [[Категорија:Починати во 1861 година]] m4j8i5564q5s4oo232ddsm7lsefvds8 5651377 5651376 2026-10-29T23:05:30Z Buli 2648 /* Учителствување во Прилеп и смрт */ 5651377 wikitext text/x-wiki '''Наум Христов Хаџов''' (починал во [[Струга]], [[23 декември]] [[1861]]) — македонски [[просветен деец]], [[учител]] и општественик од XIX век. Бил ученик на [[Димитар Миладинов]] и учител во [[Струга]] и [[Прилеп]]. Се вбројува меѓу просветните дејци кои придонеле за развојот и осовременувањето на образованието во Македонија во средината на XIX век.<ref name="Snegаров1927">{{Наведено списание |last=Снегаров |first=Иван |title=Приносъ къмъ историята на просвѣтното дѣло въ Македония. Една автобиография на Кузмана Шапкаревъ отъ 1864 година |journal=Македонски прегледъ |volume=III |issue=1 |year=1927 |pages=48–50 |url=https://macedonia.kroraina.com/mp/mp_3_1_3.htm}}</ref> == Биографија == === Ран живот и просветна дејност === Наум Хаџов потекнувал од [[Струга]]. Податоците за неговото раѓање и семејното потекло се оскудни. Познато е дека бил ученик на [[Димитар Миладинов]], под чие влијание се определил за учителската професија. Неговиот брат Ѓоре Христов Хаџов исто така бил активен во општествениот живот на Струга.<ref name="Snegаров1927"/> Во текот на својата учителска дејност Хаџов работел во Струга и Прилеп. Според [[Кузман Шапкарев]], тој девет години непрекинато учителствувал во Струга, каде што го наследил Димитар Миладинов. Претходно извесно време работел како учител во Прилеп.<ref name="Snegаров1927"/> Во [[1855]] година, по изградбата на новото училиште во Струга, Хаџов го вовел [[Заемно учење|заемното учење]] (Ланкастеров метод), кое овозможувало понапредните ученици да учествуваат во подучувањето на останатите. Со овој наставен метод претходно се запознал кај учителот Папија во [[Крушево]]. Воведувањето на заемното учење претставувало значаен чекор во осовременувањето на наставата во струшкото училиште.<ref name="Snegаров1927" /> Меѓу неговите ученици бил и [[Марко Цепенков]], кој извесно време се школувал кај Хаџов во Струга.<ref>{{Наведени мрежни извори |url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/zapisi-za-dedo-cepenko-i-negovoto-epohalno-delo/ |title=Записи за дедо Цепенко и неговото епохално дело |work=Нова Македонија |date=9 ноември 2024}}</ref> === Судирите во Струга === Во средината на 1850-тите години Хаџов се нашол во средиштето на судирите меѓу две влијателни групи во струшката христијанска општина. Спорот започнал околу неговата учителска положба и односите со тогашниот градски старешина Иван Кокошчев, а постепено прераснал во поширок општински конфликт.<ref name="Snegаров1927"/> Едната група, предводена од Мате Дудулов, го поддржувала Хаџов. Меѓу нејзините приврзаници биле Иван Деребанов, Ѓоре Хаџов и други струшки граѓани. Спротивната група, предводена од Георги Чакаров, го поддржувала Иван Кокошчев и се залагала за отстранување на Хаџов од учителската должност. Во конфликтот биле вмешани и претставници на црковната власт.<ref name="Snegаров1927" /> По повеќемесечни судири, во декември [[1856]] година Хаџов бил отстранет од општинското училиште, а на негово место бил назначен [[Кузман Шапкарев]]. Хаџов продолжил со просветната работа, отворајќи приватно училиште во сопствениот дом, кое работело околу две години.<ref name="Snegаров1927" /> === Учителствување во Прилеп и смрт === На [[20 август]] [[1857]] година Димитар Миладинов, во писмо испратено од Прилеп до браќата Робеви во Битола, го споменал Хаџов како свој предложен кандидат за слободното учителско место во Прилеп.<ref>{{Наведена книга |editor-last=Трайков |editor-first=Никола |title=Братя Миладинови. Преписка |year=1964 |location=Софија |page=35 |url=https://macedonia.kroraina.com/bugarash/dmp/dmp_001_010.htm}}</ref> Во април [[1859]] година Хаџов повторно бил назначен за учител во [[Прилепско класно училиште|прилепското училиште]], благодарение на заложбите на тамошниот училиштен настојник Дамјан Петров, кој бил негов поранешен ученик и пријател. Во Прилеп работел како учител по грчки јазик и заемно учење, со годишна плата од 6.000 гроша.<ref name="Snegаров1927" /> По приближно две години учителствување се разболел и се вратил во родниот град. Починал на [[23 декември]] [[1861]] година во Струга.<ref name="Snegаров1927"/> == Наводи == {{наводи}} == Литература == * Снегаров, Иван (1927). „Приносъ къмъ историята на просвѣтното дѣло въ Македония. Една автобиография на Кузмана Шапкаревъ отъ 1864 година“. ''Македонски прегледъ'', III (1), стр. 48–50. * Трайков, Никола, уред. (1964). ''Братя Миладинови. Преписка''. Софија. * Шапкарев, Кузман. ''За възраждането на българщината в Македония. Неиздадени записки и писма''. == Надворешни врски == * [https://macedonia.kroraina.com/mp/mp_3_1_3.htm Иван Снегаров — „Принос кон историјата на просветното дело во Македонија“ (1927)] * [https://macedonia.kroraina.com/bmark/ksh/ksh_1_4.htm Кузман Шапкарев — записи за учителството во Прилеп] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски просветни дејци]] [[Категорија:Луѓе од Струга]] [[Категорија:Починати во 1861 година]] kqiqsykwfl84f9qudvoz8uut4v92t9v Богољуб Јевтиќ 0 1406864 5651386 2026-10-29T23:39:58Z Buli 2648 Создадена страница со: [[Податотека:Bogoljub jevtic.jpg|мини|десно|Богољуб Јевтиќ]] '''Богољуб Јевтиќ''' ({{јаз-ср|Богољуб Јевтић}}; [[Крагуевац]], [[24 декември]] [[1886]] — [[Париз]], [[7 јуни]] [[1960]]) бил српски и југословенски [[дипломат]] и [[политичар]], премиер на Југославија|претседател на Мин... 5651386 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bogoljub jevtic.jpg|мини|десно|Богољуб Јевтиќ]] '''Богољуб Јевтиќ''' ({{јаз-ср|Богољуб Јевтић}}; [[Крагуевац]], [[24 декември]] [[1886]] — [[Париз]], [[7 јуни]] [[1960]]) бил српски и југословенски [[дипломат]] и [[политичар]], [[премиер на Југославија|претседател на Министерскиот совет]] на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 21 декември 1934 до 24 јуни 1935 година. Претходно бил министер на дворот и министер за надворешни работи (1932–1935). Се залагал за централизирано државно уредување и за политиката на југословенски национален унитаризам.<ref name="Moritsch">{{cite encyclopedia |last=Moritsch |first=Andreas |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |editor1-last=Bernath |editor1-first=Mathias |editor2-last=von Schroeder |editor2-first=Felix |year=1976 |publisher=Oldenbourg |location=Минхен |pages=266–267 |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1034 |access-date=2026-10-30}}</ref><ref name="AJ">{{cite web |title=Личности: Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |website=Архив Југославије |language=sr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Ран живот и дипломатска кариера == Јевтиќ е роден во Крагуевац, каде што го завршил средното образование. Во 1911 година дипломирал на Правниот факултет на [[Белградски универзитет|Белградскиот универзитет]], а дополнително посетувал студии на Високата трговска школа во [[Берлин]].<ref name="MSP">{{cite web |title=List of the Ministers for Foreign Affairs Since the Forming of the First Government in 1811 |url=https://arhiviranisajt.msp.gov.rs/en/diplomatic-tradition/ministers-through-history?format=pdf |publisher=Министерство за надворешни работи на Србија |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] служел во српската војска, а во 1917 година започнал дипломатска работа како секретар во српското претставништво во [[Стокхолм]]. Од јули 1918 година работел во претставништвото во [[Лондон]]. По војната извршувал должности поврзани со меѓународните договори и репарациите, а подоцна служел во дипломатските претставништва во [[Париз]] и [[Брисел]]. Во 1926 година бил именуван за југословенски пратеник во [[Тирана]], а во 1928 година извршувал дипломатски должности во [[Виена]] и [[Будимпешта]].<ref name="MSP"/><ref name="Moritsch"/> == Министерски должности == По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] од кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] во 1929 година, Јевтиќ станал министер на кралскиот двор и еден од блиските соработници на монархот. Претходно бил поврзан со [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]], а во 1931 година учествувал во основањето на режимската [[Југословенска национална странка|Југословенска национална странка]], која ја поддржувала политиката на централизам и државно единство.<ref name="Moritsch"/> На 2 јули 1932 година бил назначен за министер за надворешни работи. На оваа должност настојувал да ги зацврсти односите со [[Франција]] и [[Обединето Кралство|Велика Британија]], како и со сојузниците на Југославија во [[Мала Антанта|Малата Антанта]]. Учествувал во склучувањето на [[Балкански пакт (1934)|Балканскиот пакт]] на 9 февруари 1934 година меѓу Југославија, [[Грција]], [[Романија]] и [[Турција]], чија цел била зачувување на постојните балкански граници.<ref name="Moritsch"/><ref name="Balkan">{{cite web |title=Pact of Balkan Agreement Between Yugoslavia, Greece, Romania, and Turkey |date=1934-02-09 |url=https://fanack.com/wp-content/uploads/2014/archive/user_upload/Documenten/Links/Turkey/Balkan_Pact_1934.pdf |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> == Претседател на владата (1934–1935) == По [[Марсејски атентат|атентатот врз кралот Александар I]] на 9 октомври 1934 година, во земјата се заостриле политичките прашања поврзани со диктатурата и националните односи. По падот на владата на [[Никола Узуновиќ]], Јевтиќ го презел раководењето со Министерскиот совет на 21 декември 1934 година. Функцијата ја извршувал во времето на малолетниот крал [[Петар II Караѓорѓевиќ]], кога водечко место во намесништвото имал кнезот [[Павле Караѓорѓевиќ]].<ref name="AJ"/><ref name="Moritsch"/> При формирањето на кабинетот, Јевтиќ водел разговори со претставници на опозициските политички партии за создавање поширока влада. Разговорите завршиле без договор, бидејќи тој не бил подготвен суштински да отстапи од централистичката политика на претходниот режим. Неговата влада продолжила да ја брани идејата за единствена југословенска нација и централизирана држава. Во надворешната политика ја задржала ориентацијата кон Франција и Велика Британија.<ref name="Moritsch"/><ref name="Peric">{{cite journal |last=Перић |first=Миодраг Д. |title=Спољна политика прве Југославије 1935–1941 |journal=Политичка ревија |volume=50 |issue=4 |year=2016 |pages=199–215 |url=https://www.ips.ac.rs/wp-content/uploads/2017/11/PR-50-11.pdf |language=sr}}</ref> На парламентарните избори од [[5 мај]] [[1935]] година, владината листа предводена од Јевтиќ освоила мнозинство пратенички места. Сепак, здружената опозиција предводена од хрватскиот политичар [[Владко Мачек]] добила значителна поддршка и покрај неповолните политички услови. Изборниот исход ја ослабнал положбата на Јевтиќ, а дополнителните несогласувања во кабинетот довеле до негово повлекување. На 24 јуни 1935 година неговата влада поднела оставка и го наследила владата на [[Милан Стојадиновиќ]].<ref name="Moritsch"/><ref name="HE">{{cite encyclopedia |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/jevtic-bogoljub |language=hr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Подоцнежна дејност и емиграција == По заминувањето од премиерската функција, Јевтиќ преминал во опозиција. Во 1936 година, заедно со поранешниот премиер [[Петар Живковиќ]], организирал нова Југословенска национална странка. На изборите во 1938 година оваа група се приклучила на здружената опозиција предводена од Мачек.<ref name="Moritsch"/><ref name="HE"/> По [[Југословенски државен удар (1941)|државниот удар од 27 март 1941 година]], Јевтиќ станал министер за сообраќај во владата на генералот [[Душан Симовиќ]]. По нападот на силите на [[Сили на Оската|Оската]] врз Југославија во април 1941 година заминал во емиграција, каде што учествувал во работата на неколку кралски југословенски влади. Од септември 1943 до јули 1944 година бил дипломатски претставник на кралската влада во Лондон. Во 1946 година се приклучил кон Југословенскиот национален одбор, формиран од политичката емиграција во Лондон.<ref name="Moritsch"/> Јевтиќ починал на 7 јуни 1960 година во Париз, на 73-годишна возраст.<ref name="HE"/><ref name="Moritsch"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Bogoljub Jevtić}} {{DEFAULTSORT:Јевтиќ, Богољуб}} [[Категорија:Родени во 1886 година]] [[Категорија:Починати во 1960 година]] [[Категорија:Југословенски политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Југословенски дипломати]] fh4jdfwi08bsh3se34wbl4jakozyqk8 5651387 5651386 2026-10-29T23:41:18Z Buli 2648 5651387 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bogoljub jevtic.jpg|мини|десно|Богољуб Јевтиќ]] '''Богољуб Јевтиќ''' ({{{{langx|sr|Богољуб Јевтић}}; [[Крагуевац]], [[24 декември]] [[1886]] — [[Париз]], [[7 јуни]] [[1960]]) бил српски и југословенски [[дипломат]] и [[политичар]], [[премиер на Југославија|претседател на Министерскиот совет]] на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 21 декември 1934 до 24 јуни 1935 година. Претходно бил министер на дворот и министер за надворешни работи (1932–1935). Се залагал за централизирано државно уредување и за политиката на југословенски национален унитаризам.<ref name="Moritsch">{{cite encyclopedia |last=Moritsch |first=Andreas |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |editor1-last=Bernath |editor1-first=Mathias |editor2-last=von Schroeder |editor2-first=Felix |year=1976 |publisher=Oldenbourg |location=Минхен |pages=266–267 |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1034 |access-date=2026-10-30}}</ref><ref name="AJ">{{cite web |title=Личности: Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |website=Архив Југославије |language=sr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Ран живот и дипломатска кариера == Јевтиќ е роден во Крагуевац, каде што го завршил средното образование. Во 1911 година дипломирал на Правниот факултет на [[Белградски универзитет|Белградскиот универзитет]], а дополнително посетувал студии на Високата трговска школа во [[Берлин]].<ref name="MSP">{{cite web |title=List of the Ministers for Foreign Affairs Since the Forming of the First Government in 1811 |url=https://arhiviranisajt.msp.gov.rs/en/diplomatic-tradition/ministers-through-history?format=pdf |publisher=Министерство за надворешни работи на Србија |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] служел во српската војска, а во 1917 година започнал дипломатска работа како секретар во српското претставништво во [[Стокхолм]]. Од јули 1918 година работел во претставништвото во [[Лондон]]. По војната извршувал должности поврзани со меѓународните договори и репарациите, а подоцна служел во дипломатските претставништва во [[Париз]] и [[Брисел]]. Во 1926 година бил именуван за југословенски пратеник во [[Тирана]], а во 1928 година извршувал дипломатски должности во [[Виена]] и [[Будимпешта]].<ref name="MSP"/><ref name="Moritsch"/> == Министерски должности == По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] од кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] во 1929 година, Јевтиќ станал министер на кралскиот двор и еден од блиските соработници на монархот. Претходно бил поврзан со [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]], а во 1931 година учествувал во основањето на режимската [[Југословенска национална странка|Југословенска национална странка]], која ја поддржувала политиката на централизам и државно единство.<ref name="Moritsch"/> На 2 јули 1932 година бил назначен за министер за надворешни работи. На оваа должност настојувал да ги зацврсти односите со [[Франција]] и [[Обединето Кралство|Велика Британија]], како и со сојузниците на Југославија во [[Мала Антанта|Малата Антанта]]. Учествувал во склучувањето на [[Балкански пакт (1934)|Балканскиот пакт]] на 9 февруари 1934 година меѓу Југославија, [[Грција]], [[Романија]] и [[Турција]], чија цел била зачувување на постојните балкански граници.<ref name="Moritsch"/><ref name="Balkan">{{cite web |title=Pact of Balkan Agreement Between Yugoslavia, Greece, Romania, and Turkey |date=1934-02-09 |url=https://fanack.com/wp-content/uploads/2014/archive/user_upload/Documenten/Links/Turkey/Balkan_Pact_1934.pdf |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> == Претседател на владата (1934–1935) == По [[Марсејски атентат|атентатот врз кралот Александар I]] на 9 октомври 1934 година, во земјата се заостриле политичките прашања поврзани со диктатурата и националните односи. По падот на владата на [[Никола Узуновиќ]], Јевтиќ го презел раководењето со Министерскиот совет на 21 декември 1934 година. Функцијата ја извршувал во времето на малолетниот крал [[Петар II Караѓорѓевиќ]], кога водечко место во намесништвото имал кнезот [[Павле Караѓорѓевиќ]].<ref name="AJ"/><ref name="Moritsch"/> При формирањето на кабинетот, Јевтиќ водел разговори со претставници на опозициските политички партии за создавање поширока влада. Разговорите завршиле без договор, бидејќи тој не бил подготвен суштински да отстапи од централистичката политика на претходниот режим. Неговата влада продолжила да ја брани идејата за единствена југословенска нација и централизирана држава. Во надворешната политика ја задржала ориентацијата кон Франција и Велика Британија.<ref name="Moritsch"/><ref name="Peric">{{cite journal |last=Перић |first=Миодраг Д. |title=Спољна политика прве Југославије 1935–1941 |journal=Политичка ревија |volume=50 |issue=4 |year=2016 |pages=199–215 |url=https://www.ips.ac.rs/wp-content/uploads/2017/11/PR-50-11.pdf |language=sr}}</ref> На парламентарните избори од [[5 мај]] [[1935]] година, владината листа предводена од Јевтиќ освоила мнозинство пратенички места. Сепак, здружената опозиција предводена од хрватскиот политичар [[Владко Мачек]] добила значителна поддршка и покрај неповолните политички услови. Изборниот исход ја ослабнал положбата на Јевтиќ, а дополнителните несогласувања во кабинетот довеле до негово повлекување. На 24 јуни 1935 година неговата влада поднела оставка и го наследила владата на [[Милан Стојадиновиќ]].<ref name="Moritsch"/><ref name="HE">{{cite encyclopedia |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/jevtic-bogoljub |language=hr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Подоцнежна дејност и емиграција == По заминувањето од премиерската функција, Јевтиќ преминал во опозиција. Во 1936 година, заедно со поранешниот премиер [[Петар Живковиќ]], организирал нова Југословенска национална странка. На изборите во 1938 година оваа група се приклучила на здружената опозиција предводена од Мачек.<ref name="Moritsch"/><ref name="HE"/> По [[Југословенски државен удар (1941)|државниот удар од 27 март 1941 година]], Јевтиќ станал министер за сообраќај во владата на генералот [[Душан Симовиќ]]. По нападот на силите на [[Сили на Оската|Оската]] врз Југославија во април 1941 година заминал во емиграција, каде што учествувал во работата на неколку кралски југословенски влади. Од септември 1943 до јули 1944 година бил дипломатски претставник на кралската влада во Лондон. Во 1946 година се приклучил кон Југословенскиот национален одбор, формиран од политичката емиграција во Лондон.<ref name="Moritsch"/> Јевтиќ починал на 7 јуни 1960 година во Париз, на 73-годишна возраст.<ref name="HE"/><ref name="Moritsch"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Bogoljub Jevtić}} {{DEFAULTSORT:Јевтиќ, Богољуб}} [[Категорија:Родени во 1886 година]] [[Категорија:Починати во 1960 година]] [[Категорија:Југословенски политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Југословенски дипломати]] hvxmbkf0h6uslmoesoe4xojo9ofxdhd 5651388 5651387 2026-10-29T23:41:35Z Buli 2648 5651388 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bogoljub jevtic.jpg|мини|десно|Богољуб Јевтиќ]] '''Богољуб Јевтиќ''' ({{langx|sr|Богољуб Јевтић}}; [[Крагуевац]], [[24 декември]] [[1886]] — [[Париз]], [[7 јуни]] [[1960]]) бил српски и југословенски [[дипломат]] и [[политичар]], [[премиер на Југославија|претседател на Министерскиот совет]] на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 21 декември 1934 до 24 јуни 1935 година. Претходно бил министер на дворот и министер за надворешни работи (1932–1935). Се залагал за централизирано државно уредување и за политиката на југословенски национален унитаризам.<ref name="Moritsch">{{cite encyclopedia |last=Moritsch |first=Andreas |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |editor1-last=Bernath |editor1-first=Mathias |editor2-last=von Schroeder |editor2-first=Felix |year=1976 |publisher=Oldenbourg |location=Минхен |pages=266–267 |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1034 |access-date=2026-10-30}}</ref><ref name="AJ">{{cite web |title=Личности: Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |website=Архив Југославије |language=sr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Ран живот и дипломатска кариера == Јевтиќ е роден во Крагуевац, каде што го завршил средното образование. Во 1911 година дипломирал на Правниот факултет на [[Белградски универзитет|Белградскиот универзитет]], а дополнително посетувал студии на Високата трговска школа во [[Берлин]].<ref name="MSP">{{cite web |title=List of the Ministers for Foreign Affairs Since the Forming of the First Government in 1811 |url=https://arhiviranisajt.msp.gov.rs/en/diplomatic-tradition/ministers-through-history?format=pdf |publisher=Министерство за надворешни работи на Србија |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] служел во српската војска, а во 1917 година започнал дипломатска работа како секретар во српското претставништво во [[Стокхолм]]. Од јули 1918 година работел во претставништвото во [[Лондон]]. По војната извршувал должности поврзани со меѓународните договори и репарациите, а подоцна служел во дипломатските претставништва во [[Париз]] и [[Брисел]]. Во 1926 година бил именуван за југословенски пратеник во [[Тирана]], а во 1928 година извршувал дипломатски должности во [[Виена]] и [[Будимпешта]].<ref name="MSP"/><ref name="Moritsch"/> == Министерски должности == По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] од кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] во 1929 година, Јевтиќ станал министер на кралскиот двор и еден од блиските соработници на монархот. Претходно бил поврзан со [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]], а во 1931 година учествувал во основањето на режимската [[Југословенска национална странка|Југословенска национална странка]], која ја поддржувала политиката на централизам и државно единство.<ref name="Moritsch"/> На 2 јули 1932 година бил назначен за министер за надворешни работи. На оваа должност настојувал да ги зацврсти односите со [[Франција]] и [[Обединето Кралство|Велика Британија]], како и со сојузниците на Југославија во [[Мала Антанта|Малата Антанта]]. Учествувал во склучувањето на [[Балкански пакт (1934)|Балканскиот пакт]] на 9 февруари 1934 година меѓу Југославија, [[Грција]], [[Романија]] и [[Турција]], чија цел била зачувување на постојните балкански граници.<ref name="Moritsch"/><ref name="Balkan">{{cite web |title=Pact of Balkan Agreement Between Yugoslavia, Greece, Romania, and Turkey |date=1934-02-09 |url=https://fanack.com/wp-content/uploads/2014/archive/user_upload/Documenten/Links/Turkey/Balkan_Pact_1934.pdf |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> == Претседател на владата (1934–1935) == По [[Марсејски атентат|атентатот врз кралот Александар I]] на 9 октомври 1934 година, во земјата се заостриле политичките прашања поврзани со диктатурата и националните односи. По падот на владата на [[Никола Узуновиќ]], Јевтиќ го презел раководењето со Министерскиот совет на 21 декември 1934 година. Функцијата ја извршувал во времето на малолетниот крал [[Петар II Караѓорѓевиќ]], кога водечко место во намесништвото имал кнезот [[Павле Караѓорѓевиќ]].<ref name="AJ"/><ref name="Moritsch"/> При формирањето на кабинетот, Јевтиќ водел разговори со претставници на опозициските политички партии за создавање поширока влада. Разговорите завршиле без договор, бидејќи тој не бил подготвен суштински да отстапи од централистичката политика на претходниот режим. Неговата влада продолжила да ја брани идејата за единствена југословенска нација и централизирана држава. Во надворешната политика ја задржала ориентацијата кон Франција и Велика Британија.<ref name="Moritsch"/><ref name="Peric">{{cite journal |last=Перић |first=Миодраг Д. |title=Спољна политика прве Југославије 1935–1941 |journal=Политичка ревија |volume=50 |issue=4 |year=2016 |pages=199–215 |url=https://www.ips.ac.rs/wp-content/uploads/2017/11/PR-50-11.pdf |language=sr}}</ref> На парламентарните избори од [[5 мај]] [[1935]] година, владината листа предводена од Јевтиќ освоила мнозинство пратенички места. Сепак, здружената опозиција предводена од хрватскиот политичар [[Владко Мачек]] добила значителна поддршка и покрај неповолните политички услови. Изборниот исход ја ослабнал положбата на Јевтиќ, а дополнителните несогласувања во кабинетот довеле до негово повлекување. На 24 јуни 1935 година неговата влада поднела оставка и го наследила владата на [[Милан Стојадиновиќ]].<ref name="Moritsch"/><ref name="HE">{{cite encyclopedia |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/jevtic-bogoljub |language=hr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Подоцнежна дејност и емиграција == По заминувањето од премиерската функција, Јевтиќ преминал во опозиција. Во 1936 година, заедно со поранешниот премиер [[Петар Живковиќ]], организирал нова Југословенска национална странка. На изборите во 1938 година оваа група се приклучила на здружената опозиција предводена од Мачек.<ref name="Moritsch"/><ref name="HE"/> По [[Југословенски државен удар (1941)|државниот удар од 27 март 1941 година]], Јевтиќ станал министер за сообраќај во владата на генералот [[Душан Симовиќ]]. По нападот на силите на [[Сили на Оската|Оската]] врз Југославија во април 1941 година заминал во емиграција, каде што учествувал во работата на неколку кралски југословенски влади. Од септември 1943 до јули 1944 година бил дипломатски претставник на кралската влада во Лондон. Во 1946 година се приклучил кон Југословенскиот национален одбор, формиран од политичката емиграција во Лондон.<ref name="Moritsch"/> Јевтиќ починал на 7 јуни 1960 година во Париз, на 73-годишна возраст.<ref name="HE"/><ref name="Moritsch"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Bogoljub Jevtić}} {{DEFAULTSORT:Јевтиќ, Богољуб}} [[Категорија:Родени во 1886 година]] [[Категорија:Починати во 1960 година]] [[Категорија:Југословенски политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Југословенски дипломати]] hdw20ee4k61ou8gok3t8xzyfg4f7f2p 5651389 5651388 2026-10-29T23:42:39Z Buli 2648 /* Надворешни врски */ 5651389 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Bogoljub jevtic.jpg|мини|десно|Богољуб Јевтиќ]] '''Богољуб Јевтиќ''' ({{langx|sr|Богољуб Јевтић}}; [[Крагуевац]], [[24 декември]] [[1886]] — [[Париз]], [[7 јуни]] [[1960]]) бил српски и југословенски [[дипломат]] и [[политичар]], [[премиер на Југославија|претседател на Министерскиот совет]] на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 21 декември 1934 до 24 јуни 1935 година. Претходно бил министер на дворот и министер за надворешни работи (1932–1935). Се залагал за централизирано државно уредување и за политиката на југословенски национален унитаризам.<ref name="Moritsch">{{cite encyclopedia |last=Moritsch |first=Andreas |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |editor1-last=Bernath |editor1-first=Mathias |editor2-last=von Schroeder |editor2-first=Felix |year=1976 |publisher=Oldenbourg |location=Минхен |pages=266–267 |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1034 |access-date=2026-10-30}}</ref><ref name="AJ">{{cite web |title=Личности: Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |website=Архив Југославије |language=sr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Ран живот и дипломатска кариера == Јевтиќ е роден во Крагуевац, каде што го завршил средното образование. Во 1911 година дипломирал на Правниот факултет на [[Белградски универзитет|Белградскиот универзитет]], а дополнително посетувал студии на Високата трговска школа во [[Берлин]].<ref name="MSP">{{cite web |title=List of the Ministers for Foreign Affairs Since the Forming of the First Government in 1811 |url=https://arhiviranisajt.msp.gov.rs/en/diplomatic-tradition/ministers-through-history?format=pdf |publisher=Министерство за надворешни работи на Србија |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] служел во српската војска, а во 1917 година започнал дипломатска работа како секретар во српското претставништво во [[Стокхолм]]. Од јули 1918 година работел во претставништвото во [[Лондон]]. По војната извршувал должности поврзани со меѓународните договори и репарациите, а подоцна служел во дипломатските претставништва во [[Париз]] и [[Брисел]]. Во 1926 година бил именуван за југословенски пратеник во [[Тирана]], а во 1928 година извршувал дипломатски должности во [[Виена]] и [[Будимпешта]].<ref name="MSP"/><ref name="Moritsch"/> == Министерски должности == По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] од кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] во 1929 година, Јевтиќ станал министер на кралскиот двор и еден од блиските соработници на монархот. Претходно бил поврзан со [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]], а во 1931 година учествувал во основањето на режимската [[Југословенска национална странка|Југословенска национална странка]], која ја поддржувала политиката на централизам и државно единство.<ref name="Moritsch"/> На 2 јули 1932 година бил назначен за министер за надворешни работи. На оваа должност настојувал да ги зацврсти односите со [[Франција]] и [[Обединето Кралство|Велика Британија]], како и со сојузниците на Југославија во [[Мала Антанта|Малата Антанта]]. Учествувал во склучувањето на [[Балкански пакт (1934)|Балканскиот пакт]] на 9 февруари 1934 година меѓу Југославија, [[Грција]], [[Романија]] и [[Турција]], чија цел била зачувување на постојните балкански граници.<ref name="Moritsch"/><ref name="Balkan">{{cite web |title=Pact of Balkan Agreement Between Yugoslavia, Greece, Romania, and Turkey |date=1934-02-09 |url=https://fanack.com/wp-content/uploads/2014/archive/user_upload/Documenten/Links/Turkey/Balkan_Pact_1934.pdf |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> == Претседател на владата (1934–1935) == По [[Марсејски атентат|атентатот врз кралот Александар I]] на 9 октомври 1934 година, во земјата се заостриле политичките прашања поврзани со диктатурата и националните односи. По падот на владата на [[Никола Узуновиќ]], Јевтиќ го презел раководењето со Министерскиот совет на 21 декември 1934 година. Функцијата ја извршувал во времето на малолетниот крал [[Петар II Караѓорѓевиќ]], кога водечко место во намесништвото имал кнезот [[Павле Караѓорѓевиќ]].<ref name="AJ"/><ref name="Moritsch"/> При формирањето на кабинетот, Јевтиќ водел разговори со претставници на опозициските политички партии за создавање поширока влада. Разговорите завршиле без договор, бидејќи тој не бил подготвен суштински да отстапи од централистичката политика на претходниот режим. Неговата влада продолжила да ја брани идејата за единствена југословенска нација и централизирана држава. Во надворешната политика ја задржала ориентацијата кон Франција и Велика Британија.<ref name="Moritsch"/><ref name="Peric">{{cite journal |last=Перић |first=Миодраг Д. |title=Спољна политика прве Југославије 1935–1941 |journal=Политичка ревија |volume=50 |issue=4 |year=2016 |pages=199–215 |url=https://www.ips.ac.rs/wp-content/uploads/2017/11/PR-50-11.pdf |language=sr}}</ref> На парламентарните избори од [[5 мај]] [[1935]] година, владината листа предводена од Јевтиќ освоила мнозинство пратенички места. Сепак, здружената опозиција предводена од хрватскиот политичар [[Владко Мачек]] добила значителна поддршка и покрај неповолните политички услови. Изборниот исход ја ослабнал положбата на Јевтиќ, а дополнителните несогласувања во кабинетот довеле до негово повлекување. На 24 јуни 1935 година неговата влада поднела оставка и го наследила владата на [[Милан Стојадиновиќ]].<ref name="Moritsch"/><ref name="HE">{{cite encyclopedia |title=Jevtić, Bogoljub |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/jevtic-bogoljub |language=hr |access-date=2026-10-30}}</ref> == Подоцнежна дејност и емиграција == По заминувањето од премиерската функција, Јевтиќ преминал во опозиција. Во 1936 година, заедно со поранешниот премиер [[Петар Живковиќ]], организирал нова Југословенска национална странка. На изборите во 1938 година оваа група се приклучила на здружената опозиција предводена од Мачек.<ref name="Moritsch"/><ref name="HE"/> По [[Југословенски државен удар (1941)|државниот удар од 27 март 1941 година]], Јевтиќ станал министер за сообраќај во владата на генералот [[Душан Симовиќ]]. По нападот на силите на [[Сили на Оската|Оската]] врз Југославија во април 1941 година заминал во емиграција, каде што учествувал во работата на неколку кралски југословенски влади. Од септември 1943 до јули 1944 година бил дипломатски претставник на кралската влада во Лондон. Во 1946 година се приклучил кон Југословенскиот национален одбор, формиран од политичката емиграција во Лондон.<ref name="Moritsch"/> Јевтиќ починал на 7 јуни 1960 година во Париз, на 73-годишна возраст.<ref name="HE"/><ref name="Moritsch"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Bogoljub Jevtić}} {{Премиери на Југославија}} {{DEFAULTSORT:Јевтиќ, Богољуб}} [[Категорија:Родени во 1886 година]] [[Категорија:Починати во 1960 година]] [[Категорија:Југословенски политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Југословенски дипломати]] 63pto399fkzxgk3yjy9rn7juo5sel8n Никола Узуновиќ 0 1406865 5651391 2026-10-29T23:46:31Z Buli 2648 Создадена страница со: [[Податотека:Nikola Uzunovic.jpg|мини|десно|Никола Узуновиќ]] '''Никола Т. Узуновиќ''' ([[Ниш]], [[3 мај]] [[1873]] — [[Белград]], [[19 јули]] [[1954]]) — [[Србија|српски]] правник, политичар и државник, истакнат член на [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]] и... 5651391 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Nikola Uzunovic.jpg|мини|десно|Никола Узуновиќ]] '''Никола Т. Узуновиќ''' ([[Ниш]], [[3 мај]] [[1873]] — [[Белград]], [[19 јули]] [[1954]]) — [[Србија|српски]] правник, политичар и државник, истакнат член на [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]] и двапати [[Премиер на Југославија|претседател на владата на Југославија]]. Првпат ја извршувал функцијата од 8 април 1926 до 17 април 1927 година, во [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]], а вторпат од 27 јануари до 20 декември 1934 година, во [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]]. Во текот на овие два периода составил вкупно седум влади.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref><ref name="Balkovec">{{cite journal |last=Balkovec |first=Bojan |title=Drobci o vladah in ministrih v medvojni Jugoslaviji |journal=Retrospektive |year=2024 |volume=7 |issue=2–3 |pages=9–36 |doi=10.64651/retrospektive.2024.7.1 |url=https://www.sistory.si/media/uploads/2026-03-13/4a2d8a77f9f5e552f63f.pdf |language=sl}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Никола Узуновиќ е роден на 3 мај 1873 година во Ниш, во тогашното [[Кнежевство Србија]]. Основното и средното образование ги завршил во родниот град, а потоа студирал право на [[Велика школа|Великата школа]] во Белград. По завршувањето на образованието започнал кариера во државната служба. Работел како судија и претседател на Окружниот суд во Ниш, а извршувал и други управни функции.<ref name="Moritsch">{{cite encyclopedia |last=Moritsch |first=Andreas |title=Uzunović, Nikola |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=4 |year=1981 |publisher=Oldenbourg |location=München |page=375 |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1819 |language=de}}</ref> Во 1904 година бил избран за претседател на Општина Ниш. За време на неговото управување се залагал за урбанистичкиот развој на градот, подобрување на неговата инфраструктура и отворање образовни и културни установи. Поддржувал и стопански проекти, меѓу кои изградбата на фабриката за тутун во Ниш.<ref name="Petkovic">{{cite web |last=Petković |first=Radivoje |title=Od kmeta do gradonačelnika |url=https://www.arhivnis.rs/Izdavacka%20delatnost/Monografske%20publikacije/Od_kmeta/Radivoje%20Petkovic%20-%20Od%20kmeta%20do%20gradonacelnika.pdf |publisher=Историјски архив Ниш |language=sr |format=PDF}}</ref> === Почеток на политичката кариера === Узуновиќ бил член на Народната радикална партија, предводена од [[Никола Пашиќ]]. Во 1905 година бил избран за пратеник во Народното собрание на Кралството Србија. Со текот на времето станал еден од истакнатите претставници на партијата и член на нејзиниот Централен одбор. По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] продолжил да дејствува во политичкиот живот на новосоздаденото Кралство на Србите, Хрватите и Словенците. Во неколку влади на Никола Пашиќ извршувал различни министерски функции. Од март до јули 1921 година бил министер за аграрна реформа. Подоцна бил министер за градежништво (1922–1924), министер за социјална политика (1924), а од ноември 1925 до април 1926 година повторно ја извршувал функцијата министер за градежништво.<ref name="Moritsch"/> === Прв премиерски мандат (1926–1927) === Во април 1926 година, по оставката на Никола Пашиќ, чија влада била погодена од политички судири и корупциски скандали поврзани со неговиот син, Узуновиќ добил мандат за составување нова влада. На 8 април 1926 година станал претседател на Министерскиот совет на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Неговиот прв премиерски мандат се одвивал во услови на изразена политичка нестабилност, судири во Народната радикална партија и тешкотии во одржувањето на владините коалиции. Радикалната партија била поделена на повеќе групи, меѓу кои приврзаниците на Пашиќ, младорадикалите и групата околу самиот Узуновиќ.<ref name="Moritsch"/> Во периодот од април 1926 до април 1927 година Узуновиќ составил четири влади. Во нив учествувале претставници на Народната радикална партија и [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]], а во одделни кабинети биле вклучени и претставници на словенечките политички партии. Првата негова влада опстанала само седум дена, од 8 до 15 април 1926 година, што претставува најкратко траење на еден владин кабинет во историјата на југословенската монархија.<ref name="Balkovec"/> Честите владини кризи го зголемиле влијанието на кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] врз политичкиот живот. Узуновиќ не успеал да обезбеди трајна парламентарна стабилност и на 17 април 1927 година бил заменет со [[Велимир Вукиќевиќ]], исто така член на Народната радикална партија.<ref name="Moritsch"/> === Политичко дејствување за време на кралската диктатура === На 6 јануари 1929 година кралот Александар I го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Узуновиќ, заедно со дел од поранешното раководство на Народната радикална партија, ја поддржал новата политичка состојба. Во владите на генералот [[Петар Живковиќ]] ја извршувал функцијата министер без ресор. По донесувањето на новиот устав во септември 1931 година, учествувал во создавањето на Југословенската радикална селска демократија, политичка организација која го поддржувала режимот на кралот Александар. Подоцна станал нејзин претседател. Во 1933 година партијата била преименувана во [[Југословенска национална партија]]. Таа ја застапувала идејата за југословенско национално единство и го поддржувала централистичкиот државен поредок.<ref name="Moritsch"/> === Втор премиерски мандат (1934) === На 27 јануари 1934 година, по разрешувањето на премиерот [[Милан Сршкиќ]], кралот Александар повторно му го доверил мандатот за составување влада на Никола Узуновиќ. Неговото повторно доаѓање на власт се случило во услови на економски тешкотии, незадоволство од авторитарното управување и нерешени национални и политички прашања во Кралството Југославија. Во внатрешната политика Узуновиќ ја продолжил централистичката политика на своите претходници. Неговата влада не постигнала позначаен напредок во надминувањето на противречностите меѓу режимот и опозициските политички сили.<ref name="Moritsch"/> Во надворешната политика, за време на неговиот мандат, на 9 февруари 1934 година во Атина бил склучен [[Балкански пакт (1934)|Балканскиот пакт]] меѓу Југославија, Грција, Романија и Турција. Договорот предвидувал соработка и заемно гарантирање на постојните балкански граници. Еден од најзначајните настани за време на неговото второ премиерство бил атентатот врз кралот Александар I во [[Марсеј]], на 9 октомври 1934 година. По убиството на кралот, престолот го наследил малолетниот [[Петар II Караѓорѓевиќ]], додека власта во негово име ја презело намесништво предводено од кнезот [[Павле Караѓорѓевиќ]]. Узуновиќ останал на чело на владата и по атентатот. Во октомври 1934 година извршил реконструкција на кабинетот, но продолжил да ја поддржува дотогашната централистичка политика. Неговата влада се соочувала со зголемени политички притисоци и несогласувања во владејачките кругови. На 20 декември 1934 година завршил неговиот втор премиерски мандат, а на чело на владата го наследил [[Богољуб Јевтиќ]].<ref name="ArhivYU"/><ref name="Balkovec"/> === Последни години и смрт === По заминувањето од премиерската функција, политичкото влијание на Узуновиќ постепено ослабело. Промените во државната политика за време на намесништвото на кнезот Павле придонеле за губењето на дотогашната положба на Југословенската национална партија. Никола Узуновиќ починал на 19 јули 1954 година во својот дом на [[Дедиње]] во Белград, на 81-годишна возраст.<ref name="Petkovic"/><ref name="ArhivYU"/> == Преглед на премиерските мандати == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Држава ! Почеток ! Крај ! Претходник ! Наследник |- | [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]] | 8 април 1926 | 17 април 1927 | [[Никола Пашиќ]] | [[Велимир Вукиќевиќ]] |- | [[Кралство Југославија]] | 27 јануари 1934 | 20 декември 1934 | [[Милан Сршкиќ]] | [[Богољуб Јевтиќ]] |} == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti Архив на Југославија – Премиери (1918–2006)] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1819 Биографија на Никола Узуновиќ во „Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas“] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Српски политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Родени во 1873 година]] [[Категорија:Починати во 1954 година]] kldtucwxxnuoz0876ysdm2gwhe54agq 5651392 5651391 2026-10-29T23:48:48Z Buli 2648 /* Ран живот и образование */ 5651392 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Nikola Uzunovic.jpg|мини|десно|Никола Узуновиќ]] '''Никола Т. Узуновиќ''' ([[Ниш]], [[3 мај]] [[1873]] — [[Белград]], [[19 јули]] [[1954]]) — [[Србија|српски]] правник, политичар и државник, истакнат член на [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]] и двапати [[Премиер на Југославија|претседател на владата на Југославија]]. Првпат ја извршувал функцијата од 8 април 1926 до 17 април 1927 година, во [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]], а вторпат од 27 јануари до 20 декември 1934 година, во [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]]. Во текот на овие два периода составил вкупно седум влади.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref><ref name="Balkovec">{{cite journal |last=Balkovec |first=Bojan |title=Drobci o vladah in ministrih v medvojni Jugoslaviji |journal=Retrospektive |year=2024 |volume=7 |issue=2–3 |pages=9–36 |doi=10.64651/retrospektive.2024.7.1 |url=https://www.sistory.si/media/uploads/2026-03-13/4a2d8a77f9f5e552f63f.pdf |language=sl}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Никола Узуновиќ е роден на 3 мај 1873 година во Ниш, во тогашното [[Кнежевство Србија]]. Основното и средното образование ги завршил во родниот град, а потоа студирал право на [[Велика школа|Великата школа]] во Белград. По завршувањето на образованието започнал кариера во државната служба. Работел како судија и претседател на Окружниот суд во Ниш, а извршувал и други управни функции.<ref name="Moritsch">{{cite encyclopedia |last=Moritsch |first=Andreas |title=Uzunović, Nikola |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=4 |year=1981 |publisher=Oldenbourg |location=München |page=375 |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1819 |language=de}}</ref> Во 1904 година бил избран за претседател на Општина Ниш. За време на неговото управување се залагал за урбанистичкиот развој на градот, подобрување на неговата инфраструктура и отворање образовни и културни установи. Поддржувал и стопански проекти, меѓу кои изградбата на фабриката за тутун во Ниш.<ref name="Petkovic">{{cite web |last=Petković |first=Radivoje |title=Od kmeta do gradonačelnika |url=https://www.arhivnis.rs/Izdavacka%20delatnost/Monografske%20publikacije/Od_kmeta/Radivoje%20Petkovic%20-%20Od%20kmeta%20do%20gradonacelnika.pdf |publisher=Историјски архив Ниш |language=sr |format=PDF}}</ref> === Почеток на политичката кариера === Узуновиќ бил член на Народната радикална партија, предводена од [[Никола Пашиќ]]. Во 1905 година бил избран за пратеник во Народното собрание на Кралството Србија. Со текот на времето станал еден од истакнатите претставници на партијата и член на нејзиниот Централен одбор. По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] продолжил да дејствува во политичкиот живот на новосоздаденото Кралство на Србите, Хрватите и Словенците. Во неколку влади на Никола Пашиќ извршувал различни министерски функции. Од март до јули 1921 година бил министер за аграрна реформа. Подоцна бил министер за градежништво (1922–1924), министер за социјална политика (1924), а од ноември 1925 до април 1926 година повторно ја извршувал функцијата министер за градежништво.<ref name="Moritsch" /> === Прв премиерски мандат (1926–1927) === Во април 1926 година, по оставката на Никола Пашиќ, чија влада била погодена од политички судири и корупциски скандали поврзани со неговиот син, Узуновиќ добил мандат за составување нова влада. На 8 април 1926 година станал претседател на Министерскиот совет на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Неговиот прв премиерски мандат се одвивал во услови на изразена политичка нестабилност, судири во Народната радикална партија и тешкотии во одржувањето на владините коалиции. Радикалната партија била поделена на повеќе групи, меѓу кои приврзаниците на Пашиќ, младорадикалите и групата околу самиот Узуновиќ.<ref name="Moritsch" /> Во периодот од април 1926 до април 1927 година Узуновиќ составил четири влади. Во нив учествувале претставници на Народната радикална партија и [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]], а во одделни кабинети биле вклучени и претставници на словенечките политички партии. Првата негова влада опстанала само седум дена, од 8 до 15 април 1926 година, што претставува најкратко траење на еден владин кабинет во историјата на југословенската монархија.<ref name="Balkovec" /> Честите владини кризи го зголемиле влијанието на кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] врз политичкиот живот. Узуновиќ не успеал да обезбеди трајна парламентарна стабилност и на 17 април 1927 година бил заменет со [[Велимир Вукиќевиќ]], исто така член на Народната радикална партија.<ref name="Moritsch" /> === Политичко дејствување за време на кралската диктатура === На 6 јануари 1929 година кралот Александар I го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Узуновиќ, заедно со дел од поранешното раководство на Народната радикална партија, ја поддржал новата политичка состојба. Во владите на генералот [[Петар Живковиќ]] ја извршувал функцијата министер без ресор. По донесувањето на новиот устав во септември 1931 година, учествувал во создавањето на Југословенската радикална селска демократија, политичка организација која го поддржувала режимот на кралот Александар. Подоцна станал нејзин претседател. Во 1933 година партијата била преименувана во [[Југословенска национална партија]]. Таа ја застапувала идејата за југословенско национално единство и го поддржувала централистичкиот државен поредок.<ref name="Moritsch" /> === Втор премиерски мандат (1934) === На 27 јануари 1934 година, по разрешувањето на премиерот [[Милан Сршкиќ]], кралот Александар повторно му го доверил мандатот за составување влада на Никола Узуновиќ. Неговото повторно доаѓање на власт се случило во услови на економски тешкотии, незадоволство од авторитарното управување и нерешени национални и политички прашања во Кралството Југославија. Во внатрешната политика Узуновиќ ја продолжил централистичката политика на своите претходници. Неговата влада не постигнала позначаен напредок во надминувањето на противречностите меѓу режимот и опозициските политички сили.<ref name="Moritsch" /> Во надворешната политика, за време на неговиот мандат, на 9 февруари 1934 година во Атина бил склучен [[Балкански пакт (1934)|Балканскиот пакт]] меѓу Југославија, Грција, Романија и Турција. Договорот предвидувал соработка и заемно гарантирање на постојните балкански граници. Еден од најзначајните настани за време на неговото второ премиерство бил атентатот врз кралот Александар I во [[Марсеј]], на 9 октомври 1934 година. По убиството на кралот, престолот го наследил малолетниот [[Петар II Караѓорѓевиќ]], додека власта во негово име ја презело намесништво предводено од кнезот [[Павле Караѓорѓевиќ]]. Узуновиќ останал на чело на владата и по атентатот. Во октомври 1934 година извршил реконструкција на кабинетот, но продолжил да ја поддржува дотогашната централистичка политика. Неговата влада се соочувала со зголемени политички притисоци и несогласувања во владејачките кругови. На 20 декември 1934 година завршил неговиот втор премиерски мандат, а на чело на владата го наследил [[Богољуб Јевтиќ]].<ref name="ArhivYU" /><ref name="Balkovec" /> === Последни години и смрт === По заминувањето од премиерската функција, политичкото влијание на Узуновиќ постепено ослабело. Промените во државната политика за време на намесништвото на кнезот Павле придонеле за губењето на дотогашната положба на Југословенската национална партија. Никола Узуновиќ починал на 19 јули 1954 година во својот дом на [[Дедиње]] во Белград, на 81-годишна возраст.<ref name="Petkovic"/><ref name="ArhivYU"/> == Преглед на премиерските мандати == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Држава ! Почеток ! Крај ! Претходник ! Наследник |- | [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]] | 8 април 1926 | 17 април 1927 | [[Никола Пашиќ]] | [[Велимир Вукиќевиќ]] |- | [[Кралство Југославија]] | 27 јануари 1934 | 20 декември 1934 | [[Милан Сршкиќ]] | [[Богољуб Јевтиќ]] |} == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti Архив на Југославија – Премиери (1918–2006)] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1819 Биографија на Никола Узуновиќ во „Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas“] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Српски политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Родени во 1873 година]] [[Категорија:Починати во 1954 година]] ky0b85gzlin6yoff231sj7l5tkmpv7d 5651393 5651392 2026-10-29T23:49:35Z Buli 2648 /* Надворешни врски */ 5651393 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Nikola Uzunovic.jpg|мини|десно|Никола Узуновиќ]] '''Никола Т. Узуновиќ''' ([[Ниш]], [[3 мај]] [[1873]] — [[Белград]], [[19 јули]] [[1954]]) — [[Србија|српски]] правник, политичар и државник, истакнат член на [[Народна радикална партија|Народната радикална партија]] и двапати [[Премиер на Југославија|претседател на владата на Југославија]]. Првпат ја извршувал функцијата од 8 април 1926 до 17 април 1927 година, во [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]], а вторпат од 27 јануари до 20 декември 1934 година, во [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]]. Во текот на овие два периода составил вкупно седум влади.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref><ref name="Balkovec">{{cite journal |last=Balkovec |first=Bojan |title=Drobci o vladah in ministrih v medvojni Jugoslaviji |journal=Retrospektive |year=2024 |volume=7 |issue=2–3 |pages=9–36 |doi=10.64651/retrospektive.2024.7.1 |url=https://www.sistory.si/media/uploads/2026-03-13/4a2d8a77f9f5e552f63f.pdf |language=sl}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Никола Узуновиќ е роден на 3 мај 1873 година во Ниш, во тогашното [[Кнежевство Србија]]. Основното и средното образование ги завршил во родниот град, а потоа студирал право на [[Велика школа|Великата школа]] во Белград. По завршувањето на образованието започнал кариера во државната служба. Работел како судија и претседател на Окружниот суд во Ниш, а извршувал и други управни функции.<ref name="Moritsch">{{cite encyclopedia |last=Moritsch |first=Andreas |title=Uzunović, Nikola |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=4 |year=1981 |publisher=Oldenbourg |location=München |page=375 |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1819 |language=de}}</ref> Во 1904 година бил избран за претседател на Општина Ниш. За време на неговото управување се залагал за урбанистичкиот развој на градот, подобрување на неговата инфраструктура и отворање образовни и културни установи. Поддржувал и стопански проекти, меѓу кои изградбата на фабриката за тутун во Ниш.<ref name="Petkovic">{{cite web |last=Petković |first=Radivoje |title=Od kmeta do gradonačelnika |url=https://www.arhivnis.rs/Izdavacka%20delatnost/Monografske%20publikacije/Od_kmeta/Radivoje%20Petkovic%20-%20Od%20kmeta%20do%20gradonacelnika.pdf |publisher=Историјски архив Ниш |language=sr |format=PDF}}</ref> === Почеток на политичката кариера === Узуновиќ бил член на Народната радикална партија, предводена од [[Никола Пашиќ]]. Во 1905 година бил избран за пратеник во Народното собрание на Кралството Србија. Со текот на времето станал еден од истакнатите претставници на партијата и член на нејзиниот Централен одбор. По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] продолжил да дејствува во политичкиот живот на новосоздаденото Кралство на Србите, Хрватите и Словенците. Во неколку влади на Никола Пашиќ извршувал различни министерски функции. Од март до јули 1921 година бил министер за аграрна реформа. Подоцна бил министер за градежништво (1922–1924), министер за социјална политика (1924), а од ноември 1925 до април 1926 година повторно ја извршувал функцијата министер за градежништво.<ref name="Moritsch" /> === Прв премиерски мандат (1926–1927) === Во април 1926 година, по оставката на Никола Пашиќ, чија влада била погодена од политички судири и корупциски скандали поврзани со неговиот син, Узуновиќ добил мандат за составување нова влада. На 8 април 1926 година станал претседател на Министерскиот совет на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Неговиот прв премиерски мандат се одвивал во услови на изразена политичка нестабилност, судири во Народната радикална партија и тешкотии во одржувањето на владините коалиции. Радикалната партија била поделена на повеќе групи, меѓу кои приврзаниците на Пашиќ, младорадикалите и групата околу самиот Узуновиќ.<ref name="Moritsch" /> Во периодот од април 1926 до април 1927 година Узуновиќ составил четири влади. Во нив учествувале претставници на Народната радикална партија и [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]], а во одделни кабинети биле вклучени и претставници на словенечките политички партии. Првата негова влада опстанала само седум дена, од 8 до 15 април 1926 година, што претставува најкратко траење на еден владин кабинет во историјата на југословенската монархија.<ref name="Balkovec" /> Честите владини кризи го зголемиле влијанието на кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] врз политичкиот живот. Узуновиќ не успеал да обезбеди трајна парламентарна стабилност и на 17 април 1927 година бил заменет со [[Велимир Вукиќевиќ]], исто така член на Народната радикална партија.<ref name="Moritsch" /> === Политичко дејствување за време на кралската диктатура === На 6 јануари 1929 година кралот Александар I го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Узуновиќ, заедно со дел од поранешното раководство на Народната радикална партија, ја поддржал новата политичка состојба. Во владите на генералот [[Петар Живковиќ]] ја извршувал функцијата министер без ресор. По донесувањето на новиот устав во септември 1931 година, учествувал во создавањето на Југословенската радикална селска демократија, политичка организација која го поддржувала режимот на кралот Александар. Подоцна станал нејзин претседател. Во 1933 година партијата била преименувана во [[Југословенска национална партија]]. Таа ја застапувала идејата за југословенско национално единство и го поддржувала централистичкиот државен поредок.<ref name="Moritsch" /> === Втор премиерски мандат (1934) === На 27 јануари 1934 година, по разрешувањето на премиерот [[Милан Сршкиќ]], кралот Александар повторно му го доверил мандатот за составување влада на Никола Узуновиќ. Неговото повторно доаѓање на власт се случило во услови на економски тешкотии, незадоволство од авторитарното управување и нерешени национални и политички прашања во Кралството Југославија. Во внатрешната политика Узуновиќ ја продолжил централистичката политика на своите претходници. Неговата влада не постигнала позначаен напредок во надминувањето на противречностите меѓу режимот и опозициските политички сили.<ref name="Moritsch" /> Во надворешната политика, за време на неговиот мандат, на 9 февруари 1934 година во Атина бил склучен [[Балкански пакт (1934)|Балканскиот пакт]] меѓу Југославија, Грција, Романија и Турција. Договорот предвидувал соработка и заемно гарантирање на постојните балкански граници. Еден од најзначајните настани за време на неговото второ премиерство бил атентатот врз кралот Александар I во [[Марсеј]], на 9 октомври 1934 година. По убиството на кралот, престолот го наследил малолетниот [[Петар II Караѓорѓевиќ]], додека власта во негово име ја презело намесништво предводено од кнезот [[Павле Караѓорѓевиќ]]. Узуновиќ останал на чело на владата и по атентатот. Во октомври 1934 година извршил реконструкција на кабинетот, но продолжил да ја поддржува дотогашната централистичка политика. Неговата влада се соочувала со зголемени политички притисоци и несогласувања во владејачките кругови. На 20 декември 1934 година завршил неговиот втор премиерски мандат, а на чело на владата го наследил [[Богољуб Јевтиќ]].<ref name="ArhivYU" /><ref name="Balkovec" /> === Последни години и смрт === По заминувањето од премиерската функција, политичкото влијание на Узуновиќ постепено ослабело. Промените во државната политика за време на намесништвото на кнезот Павле придонеле за губењето на дотогашната положба на Југословенската национална партија. Никола Узуновиќ починал на 19 јули 1954 година во својот дом на [[Дедиње]] во Белград, на 81-годишна возраст.<ref name="Petkovic"/><ref name="ArhivYU"/> == Преглед на премиерските мандати == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Држава ! Почеток ! Крај ! Претходник ! Наследник |- | [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]] | 8 април 1926 | 17 април 1927 | [[Никола Пашиќ]] | [[Велимир Вукиќевиќ]] |- | [[Кралство Југославија]] | 27 јануари 1934 | 20 декември 1934 | [[Милан Сршкиќ]] | [[Богољуб Јевтиќ]] |} == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti Архив на Југославија – Премиери (1918–2006)] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1819 Биографија на Никола Узуновиќ во „Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas“] {{Премиери на Југославија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Српски политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Родени во 1873 година]] [[Категорија:Починати во 1954 година]] 2h2btoqqkx852izbmll4jgb0hvw7ns3 Антон Корошец 0 1406866 5651394 2026-10-29T23:53:21Z Buli 2648 Создадена страница со: [[Податотека:Anton Korošec.jpg|мини|десно|Антон Корошец]] '''Антон Корошец''' ({{lang-sl|Anton Korošec}}; [[Бисерјане]], [[12 мај]] [[1872]] — [[Белград]], [[14 декември]] [[1940]]) — [[Словенци|словенечки]] [[политичар]], [[Римокатоличка црква|римокатолички]] свештеник, теолог и државник. Б... 5651394 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anton Korošec.jpg|мини|десно|Антон Корошец]] '''Антон Корошец''' ({{lang-sl|Anton Korošec}}; [[Бисерјане]], [[12 мај]] [[1872]] — [[Белград]], [[14 декември]] [[1940]]) — [[Словенци|словенечки]] [[политичар]], [[Римокатоличка црква|римокатолички]] свештеник, теолог и државник. Бил еден од водечките претставници на словенечкото национално движење, претседател на [[Народен совет на Словенците, Хрватите и Србите|Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите]] во 1918 година и претседател на владата на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]] од 27 јули 1928 до 6 јануари 1929 година.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref> Како долгогодишен водач на [[Словенечка народна партија|Словенечката народна партија]], Корошец се залагал за заштита на словенечките национални интереси и за поголема автономија на словенечките области во рамките на југословенската држава. Во различни периоди бил потпретседател на владата, министер за сообраќај, внатрешни работи и просвета, како и претседател на Сенатот на Кралството Југославија.<ref name="Hering">{{cite encyclopedia |last=Hering |first=Gunnar |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |year=1976 |pages=482–484 |publisher=Oldenbourg |location=München |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 |language=de}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Антон Корошец е роден на 12 мај 1872 година во селото Бисерјане, во близина на Свети Јуриј об Шчавници, во тогашната [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]]. Основното образование го започнал во родниот крај, а средното образование го продолжил во [[Птуј]] и [[Марибор]]. По матурирањето во 1892 година започнал да студира теологија во Марибор. На 25 јули 1895 година бил ракоположен за римокатолички свештеник. Во следните години служел како капелан во Слатка Гора и Маренберг, а потоа работел во ученичкиот семинар во Марибор. Во 1905 година докторирал теологија на [[Универзитет во Грац|Универзитетот во Грац]].<ref name="SBL">{{cite web |title=Korošec, Anton (1872–1940) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ |website=Slovenska biografija |publisher=Slovenska akademija znanosti in umetnosti |language=sl}}</ref> Паралелно со свештеничката дејност, Корошец започнал да се занимава со новинарство и публицистика. Од 1898 година бил уредник на весникот ''Slovenski gospodar'', а во 1901 година учествувал во основањето на политичкиот весник ''Naš dom''. Во 1909 година го основал и весникот ''Straža'', кој станал едно од гласилата на словенечкото католичко политичко движење.<ref name="Hering"/> === Политичко дејствување во Австро-Унгарија === Корошец ја започнал политичката кариера како претставник на словенечкото католичко и христијанско-социјално движење во Штаерска. Се залагал за подобрување на положбата на словенечкото население, особено на селанството, како и за проширување на неговите политички и културни права. Во 1906 година бил избран за пратеник во [[Царски совет (Австрија)|Царскиот совет]] во [[Виена]], а од 1909 година бил и пратеник во Штаерскиот покраински собор. Во австрискиот парламент се залагал за национална рамноправност, поголема употреба на словенечкиот јазик, развој на образованието и заштита на економските интереси на словенечкото население. Во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] станал еден од највлијателните претставници на јужнословенските пратеници во австрискиот парламент.<ref name="Hering"/> === Мајската декларација од 1917 година === На 30 мај 1917 година, како претседател на Југословенскиот клуб во австрискиот парламент, Корошец ја прочитал познатата [[Мајска декларација (1917)|Мајска декларација]]. Со декларацијата се барало обединување на териториите на Австро-Унгарија населени со Словенци, Хрвати и Срби во посебна државна единица, заснована врз начелото на национално самоопределување, но во рамките на Хабсбуршката монархија. Декларацијата станала основа за пошироко политичко движење меѓу јужнословенските народи во Австро-Унгарија. Во текот на 1918 година, со приближувањето на крајот на војната, Корошец постепено се определил за создавање независна јужнословенска држава надвор од рамките на Монархијата.<ref name="Hering"/> === Создавање на југословенската држава (1918) === Во август 1918 година Корошец станал претседател на Народниот совет во Љубљана, а во октомври бил избран за претседател на Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите, со седиште во [[Загреб]]. По распадот на Австро-Унгарија, на 29 октомври 1918 година била прогласена [[Држава на Словенците, Хрватите и Србите|Државата на Словенците, Хрватите и Србите]]. Како претседател на Народниот совет, Корошец учествувал во преговорите за обединување на оваа држава со [[Кралство Србија|Кралството Србија]]. На 9 ноември 1918 година во [[Женева]], заедно со српскиот премиер [[Никола Пашиќ]] и претставници на Југословенскиот одбор, учествувал во склучувањето на [[Женевска декларација (1918)|Женевската декларација]]. Со неа било предвидено обединување врз основа на рамноправност меѓу двете државни целини. Меѓутоа, договореното решение не било спроведено поради политичките несогласувања меѓу српското раководство и претставниците на Државата СХС. На 1 декември 1918 година било прогласено Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Корошец го прифатил обединувањето и на 20 декември станал потпретседател на првата влада на новата држава, предводена од [[Стојан Протиќ]].<ref name="Hering"/><ref name="HrvatskaEnc">{{cite encyclopedia |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton |language=hr}}</ref> === Политичка кариера во Кралството СХС === Во новата југословенска држава Корошец станал еден од највлијателните претставници на словенечката политика. Како водач на Словенечката народна партија, се спротивставувал на строгото централизирано уредување на државата и барал поголема самоуправа за нејзините составни области. Во 1920 година ја извршувал функцијата министер за сообраќај. Неговата партија се спротивставила на централистичките решенија содржани во [[Видовденски устав|Видовденскиот устав]] од 1921 година. На парламентарните избори во 1923 година Словенечката народна партија остварила голем успех во Словенија, освојувајќи 21 пратеничко место. Во 1924 година Корошец станал потпретседател на владата на [[Љубомир Давидовиќ]], а истовремено бил и министер за просвета. Во следните години учествувал во создавањето на различни парламентарни сојузи, настојувајќи да обезбеди поголемо политичко влијание за словенечките претставници. Во февруари 1928 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Велимир Вукиќевиќ]].<ref name="Hering"/> === Претседател на владата (1928–1929) === Политичката криза во Кралството СХС достигнала врв на 20 јуни 1928 година, кога радикалниот пратеник [[Пуниша Рачиќ]] пукал врз пратеници на [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]] во Народното собрание во Белград. Неколку пратеници биле убиени или ранети, а меѓу ранетите бил и водачот на партијата, [[Стјепан Радиќ]], кој подоцна починал од повредите. Настанот предизвикал длабока политичка криза и дополнително ги влошил односите меѓу српските и хрватските политички претставници. На 27 јули 1928 година кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] му го доверил мандатот за составување нова влада на Антон Корошец. Со тоа Корошец станал првиот и единствениот Словенец што ја извршувал функцијата претседател на владата на меѓувоеното Кралство СХС, односно Кралството Југославија.<ref name="Hering"/> Неговата влада била составена од претставници на повеќе политички партии и имала задача да ја стабилизира државата по парламентарната криза. Корошец настојувал да постигне политички договор со опозицијата и предложил преуредување на државата што би овозможило поголема самоуправа на нејзините составни области. Меѓу разгледуваните решенија било создавање српска, хрватска и словенечка управна единица, додека централната влада би ги задржала надлежностите за надворешната политика, одбраната и дел од сообраќајот. Меѓутоа, неговите настојувања не довеле до надминување на политичката криза. Кон крајот на декември 1928 година Корошец поднел оставка. На 6 јануари 1929 година кралот Александар го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Со тоа официјално завршил премиерскиот мандат на Корошец, а за нов претседател на владата бил назначен генералот [[Петар Живковиќ]].<ref name="ArhivYU"/><ref name="Hering"/> === За време на Шестојануарската диктатура === По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] во 1929 година, Корошец првично ја прифатил соработката со новиот режим и станал министер за сообраќај во владата на Петар Живковиќ. Меѓутоа, наскоро дошло до разидување меѓу него и кралското раководство. Корошец бил незадоволен од продолжувањето на централистичката политика и од отсуството на можности за остварување на словенечката автономија. Во следните години преминал во опозиција. Кон крајот на 1932 година го поддржал политичкиот документ познат како Љубљански пунктации, во кој биле формулирани барања за признавање на словенечката национална посебност и за поинакво државно уредување. Поради опозициската активност, во 1933 година бил интерниран. Престојувал под надзор на властите во Врњачка Бања, Тузла и на островот [[Хвар]].<ref name="Hering"/> === Повторно учество во владата (1935–1940) === По атентатот врз кралот Александар во Марсеј во октомври 1934 година, постепено се создале услови за враќање на Корошец во политичкиот живот. Во јуни 1935 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Милан Стојадиновиќ]], а неговата политичка група се вклучила во владејачката [[Југословенска радикална заедница]]. Корошец ја извршувал министерската функција до декември 1938 година. Во тој период имал значајно влијание врз словенечката политика и врз управувањето со [[Дравска бановина|Дравската бановина]]. За време на неговото министерување се случиле и судирите поврзани со обидот за ратификација на конкордатот меѓу Југославија и [[Света Столица|Светата Столица]] во 1937 година. Договорот наишол на силно противење од [[Српска православна црква|Српската православна црква]] и на крајот не бил ратификуван.<ref name="Hering"/> Во 1939 година Корошец станал претседател на Сенатот на Кралството Југославија. Во 1940 година повторно влегол во владата на [[Драгиша Цветковиќ]] и [[Влатко Мачек]], овојпат како министер за просвета. Во услови на засилено германско влијание во Европа, Корошец се залагал за подобрување на односите со [[Нацистичка Германија]], сметајќи дека на тој начин би можело да се избегне воено загрозување на Југославија. Како министер за просвета бил еден од иницијаторите на антисемитските мерки усвоени во октомври 1940 година. Меѓу нив била и уредбата со која се ограничувал уписот на ученици и студенти од еврејско потекло во средните и високите образовни установи.<ref name="Dolenc">{{cite book |last=Dolenc |first=Ervin |chapter=Zmaga ali poraz? Marginalije h Koroščevi antisemitski uredbi leta 1940 |title=Stiplovškov zbornik |year=2005 |pages=199–210 |url=https://www.sistory.si/11686/26771 |language=sl}}</ref> === Смрт === Антон Корошец починал на 14 декември 1940 година во Белград, на 68-годишна возраст. Погребан бил во [[Љубљана]], на гробиштата Навје. Во словенечката историографија Корошец се смета за една од централните личности на словенечкиот политички живот во првата половина на XX век. Неговото дејствување било обележано со стремежот за зачувување на словенечката национална посебност во рамките на југословенската држава, но и со политичките компромиси што ги правел со централните власти.<ref name="SBL"/><ref name="Hering"/> == Политички ставови == Политичката дејност на Корошец се засновала врз католичките и конзервативните начела, словенечките национални интереси и идејата за јужнословенско обединување. Во периодот пред 1918 година се залагал за национално обединување на јужнословенските народи во Хабсбуршката монархија, а по нејзиниот распад станал еден од поборниците за создавање заедничка југословенска држава. Во Кралството СХС се спротивставувал на строгата централизација и поддржувал поголема автономија на историските и националните области. Сепак, неговата политичка практика се менувала во зависност од односите меѓу партиите и дворот. Во повеќе наврати соработувал со централистичките влади, а во други периоди се наоѓал во опозиција на истите политички сили. Неговото политичко наследство останало предмет на историски расправи, особено поради учеството во владата на кралската диктатура, неговата улога во авторитарниот политички систем и антисемитските мерки од 1940 година.<ref name="Hering"/><ref name="Dolenc"/> == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ Антон Корошец – Словенечки биографски лексикон] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 Антон Корошец – Биографски лексикон за историјата на Југоисточна Европа] * [https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton Антон Корошец – Хрватска енциклопедија] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Словенечки политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Римокатолички свештеници]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] [[Категорија:Починати во 1940 година]] i608m84mwr2plt9lblwtm0fnpgec62t 5651395 5651394 2026-10-29T23:54:09Z Buli 2648 5651395 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anton Korošec.jpg|мини|десно|Антон Корошец]] '''Антон Корошец''' ({{langx|sl|Anton Korošec}}; [[Бисерјане]], [[12 мај]] [[1872]] — [[Белград]], [[14 декември]] [[1940]]) — [[Словенци|словенечки]] [[политичар]], [[Римокатоличка црква|римокатолички]] свештеник, теолог и државник. Бил еден од водечките претставници на словенечкото национално движење, претседател на [[Народен совет на Словенците, Хрватите и Србите|Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите]] во 1918 година и претседател на владата на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]] од 27 јули 1928 до 6 јануари 1929 година.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref> Како долгогодишен водач на [[Словенечка народна партија|Словенечката народна партија]], Корошец се залагал за заштита на словенечките национални интереси и за поголема автономија на словенечките области во рамките на југословенската држава. Во различни периоди бил потпретседател на владата, министер за сообраќај, внатрешни работи и просвета, како и претседател на Сенатот на Кралството Југославија.<ref name="Hering">{{cite encyclopedia |last=Hering |first=Gunnar |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |year=1976 |pages=482–484 |publisher=Oldenbourg |location=München |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 |language=de}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Антон Корошец е роден на 12 мај 1872 година во селото Бисерјане, во близина на Свети Јуриј об Шчавници, во тогашната [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]]. Основното образование го започнал во родниот крај, а средното образование го продолжил во [[Птуј]] и [[Марибор]]. По матурирањето во 1892 година започнал да студира теологија во Марибор. На 25 јули 1895 година бил ракоположен за римокатолички свештеник. Во следните години служел како капелан во Слатка Гора и Маренберг, а потоа работел во ученичкиот семинар во Марибор. Во 1905 година докторирал теологија на [[Универзитет во Грац|Универзитетот во Грац]].<ref name="SBL">{{cite web |title=Korošec, Anton (1872–1940) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ |website=Slovenska biografija |publisher=Slovenska akademija znanosti in umetnosti |language=sl}}</ref> Паралелно со свештеничката дејност, Корошец започнал да се занимава со новинарство и публицистика. Од 1898 година бил уредник на весникот ''Slovenski gospodar'', а во 1901 година учествувал во основањето на политичкиот весник ''Naš dom''. Во 1909 година го основал и весникот ''Straža'', кој станал едно од гласилата на словенечкото католичко политичко движење.<ref name="Hering"/> === Политичко дејствување во Австро-Унгарија === Корошец ја започнал политичката кариера како претставник на словенечкото католичко и христијанско-социјално движење во Штаерска. Се залагал за подобрување на положбата на словенечкото население, особено на селанството, како и за проширување на неговите политички и културни права. Во 1906 година бил избран за пратеник во [[Царски совет (Австрија)|Царскиот совет]] во [[Виена]], а од 1909 година бил и пратеник во Штаерскиот покраински собор. Во австрискиот парламент се залагал за национална рамноправност, поголема употреба на словенечкиот јазик, развој на образованието и заштита на економските интереси на словенечкото население. Во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] станал еден од највлијателните претставници на јужнословенските пратеници во австрискиот парламент.<ref name="Hering"/> === Мајската декларација од 1917 година === На 30 мај 1917 година, како претседател на Југословенскиот клуб во австрискиот парламент, Корошец ја прочитал познатата [[Мајска декларација (1917)|Мајска декларација]]. Со декларацијата се барало обединување на териториите на Австро-Унгарија населени со Словенци, Хрвати и Срби во посебна државна единица, заснована врз начелото на национално самоопределување, но во рамките на Хабсбуршката монархија. Декларацијата станала основа за пошироко политичко движење меѓу јужнословенските народи во Австро-Унгарија. Во текот на 1918 година, со приближувањето на крајот на војната, Корошец постепено се определил за создавање независна јужнословенска држава надвор од рамките на Монархијата.<ref name="Hering"/> === Создавање на југословенската држава (1918) === Во август 1918 година Корошец станал претседател на Народниот совет во Љубљана, а во октомври бил избран за претседател на Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите, со седиште во [[Загреб]]. По распадот на Австро-Унгарија, на 29 октомври 1918 година била прогласена [[Држава на Словенците, Хрватите и Србите|Државата на Словенците, Хрватите и Србите]]. Како претседател на Народниот совет, Корошец учествувал во преговорите за обединување на оваа држава со [[Кралство Србија|Кралството Србија]]. На 9 ноември 1918 година во [[Женева]], заедно со српскиот премиер [[Никола Пашиќ]] и претставници на Југословенскиот одбор, учествувал во склучувањето на [[Женевска декларација (1918)|Женевската декларација]]. Со неа било предвидено обединување врз основа на рамноправност меѓу двете државни целини. Меѓутоа, договореното решение не било спроведено поради политичките несогласувања меѓу српското раководство и претставниците на Државата СХС. На 1 декември 1918 година било прогласено Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Корошец го прифатил обединувањето и на 20 декември станал потпретседател на првата влада на новата држава, предводена од [[Стојан Протиќ]].<ref name="Hering"/><ref name="HrvatskaEnc">{{cite encyclopedia |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton |language=hr}}</ref> === Политичка кариера во Кралството СХС === Во новата југословенска држава Корошец станал еден од највлијателните претставници на словенечката политика. Како водач на Словенечката народна партија, се спротивставувал на строгото централизирано уредување на државата и барал поголема самоуправа за нејзините составни области. Во 1920 година ја извршувал функцијата министер за сообраќај. Неговата партија се спротивставила на централистичките решенија содржани во [[Видовденски устав|Видовденскиот устав]] од 1921 година. На парламентарните избори во 1923 година Словенечката народна партија остварила голем успех во Словенија, освојувајќи 21 пратеничко место. Во 1924 година Корошец станал потпретседател на владата на [[Љубомир Давидовиќ]], а истовремено бил и министер за просвета. Во следните години учествувал во создавањето на различни парламентарни сојузи, настојувајќи да обезбеди поголемо политичко влијание за словенечките претставници. Во февруари 1928 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Велимир Вукиќевиќ]].<ref name="Hering"/> === Претседател на владата (1928–1929) === Политичката криза во Кралството СХС достигнала врв на 20 јуни 1928 година, кога радикалниот пратеник [[Пуниша Рачиќ]] пукал врз пратеници на [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]] во Народното собрание во Белград. Неколку пратеници биле убиени или ранети, а меѓу ранетите бил и водачот на партијата, [[Стјепан Радиќ]], кој подоцна починал од повредите. Настанот предизвикал длабока политичка криза и дополнително ги влошил односите меѓу српските и хрватските политички претставници. На 27 јули 1928 година кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] му го доверил мандатот за составување нова влада на Антон Корошец. Со тоа Корошец станал првиот и единствениот Словенец што ја извршувал функцијата претседател на владата на меѓувоеното Кралство СХС, односно Кралството Југославија.<ref name="Hering"/> Неговата влада била составена од претставници на повеќе политички партии и имала задача да ја стабилизира државата по парламентарната криза. Корошец настојувал да постигне политички договор со опозицијата и предложил преуредување на државата што би овозможило поголема самоуправа на нејзините составни области. Меѓу разгледуваните решенија било создавање српска, хрватска и словенечка управна единица, додека централната влада би ги задржала надлежностите за надворешната политика, одбраната и дел од сообраќајот. Меѓутоа, неговите настојувања не довеле до надминување на политичката криза. Кон крајот на декември 1928 година Корошец поднел оставка. На 6 јануари 1929 година кралот Александар го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Со тоа официјално завршил премиерскиот мандат на Корошец, а за нов претседател на владата бил назначен генералот [[Петар Живковиќ]].<ref name="ArhivYU"/><ref name="Hering"/> === За време на Шестојануарската диктатура === По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] во 1929 година, Корошец првично ја прифатил соработката со новиот режим и станал министер за сообраќај во владата на Петар Живковиќ. Меѓутоа, наскоро дошло до разидување меѓу него и кралското раководство. Корошец бил незадоволен од продолжувањето на централистичката политика и од отсуството на можности за остварување на словенечката автономија. Во следните години преминал во опозиција. Кон крајот на 1932 година го поддржал политичкиот документ познат како Љубљански пунктации, во кој биле формулирани барања за признавање на словенечката национална посебност и за поинакво државно уредување. Поради опозициската активност, во 1933 година бил интерниран. Престојувал под надзор на властите во Врњачка Бања, Тузла и на островот [[Хвар]].<ref name="Hering"/> === Повторно учество во владата (1935–1940) === По атентатот врз кралот Александар во Марсеј во октомври 1934 година, постепено се создале услови за враќање на Корошец во политичкиот живот. Во јуни 1935 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Милан Стојадиновиќ]], а неговата политичка група се вклучила во владејачката [[Југословенска радикална заедница]]. Корошец ја извршувал министерската функција до декември 1938 година. Во тој период имал значајно влијание врз словенечката политика и врз управувањето со [[Дравска бановина|Дравската бановина]]. За време на неговото министерување се случиле и судирите поврзани со обидот за ратификација на конкордатот меѓу Југославија и [[Света Столица|Светата Столица]] во 1937 година. Договорот наишол на силно противење од [[Српска православна црква|Српската православна црква]] и на крајот не бил ратификуван.<ref name="Hering"/> Во 1939 година Корошец станал претседател на Сенатот на Кралството Југославија. Во 1940 година повторно влегол во владата на [[Драгиша Цветковиќ]] и [[Влатко Мачек]], овојпат како министер за просвета. Во услови на засилено германско влијание во Европа, Корошец се залагал за подобрување на односите со [[Нацистичка Германија]], сметајќи дека на тој начин би можело да се избегне воено загрозување на Југославија. Како министер за просвета бил еден од иницијаторите на антисемитските мерки усвоени во октомври 1940 година. Меѓу нив била и уредбата со која се ограничувал уписот на ученици и студенти од еврејско потекло во средните и високите образовни установи.<ref name="Dolenc">{{cite book |last=Dolenc |first=Ervin |chapter=Zmaga ali poraz? Marginalije h Koroščevi antisemitski uredbi leta 1940 |title=Stiplovškov zbornik |year=2005 |pages=199–210 |url=https://www.sistory.si/11686/26771 |language=sl}}</ref> === Смрт === Антон Корошец починал на 14 декември 1940 година во Белград, на 68-годишна возраст. Погребан бил во [[Љубљана]], на гробиштата Навје. Во словенечката историографија Корошец се смета за една од централните личности на словенечкиот политички живот во првата половина на XX век. Неговото дејствување било обележано со стремежот за зачувување на словенечката национална посебност во рамките на југословенската држава, но и со политичките компромиси што ги правел со централните власти.<ref name="SBL"/><ref name="Hering"/> == Политички ставови == Политичката дејност на Корошец се засновала врз католичките и конзервативните начела, словенечките национални интереси и идејата за јужнословенско обединување. Во периодот пред 1918 година се залагал за национално обединување на јужнословенските народи во Хабсбуршката монархија, а по нејзиниот распад станал еден од поборниците за создавање заедничка југословенска држава. Во Кралството СХС се спротивставувал на строгата централизација и поддржувал поголема автономија на историските и националните области. Сепак, неговата политичка практика се менувала во зависност од односите меѓу партиите и дворот. Во повеќе наврати соработувал со централистичките влади, а во други периоди се наоѓал во опозиција на истите политички сили. Неговото политичко наследство останало предмет на историски расправи, особено поради учеството во владата на кралската диктатура, неговата улога во авторитарниот политички систем и антисемитските мерки од 1940 година.<ref name="Hering"/><ref name="Dolenc"/> == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ Антон Корошец – Словенечки биографски лексикон] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 Антон Корошец – Биографски лексикон за историјата на Југоисточна Европа] * [https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton Антон Корошец – Хрватска енциклопедија] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Словенечки политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Римокатолички свештеници]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] [[Категорија:Починати во 1940 година]] mfqradr5jmyufi0d7qxs3jliyyxi0s5 5651397 5651395 2026-10-30T00:01:23Z Buli 2648 /* Ран живот и образование */ 5651397 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anton Korošec.jpg|мини|десно|Антон Корошец]] '''Антон Корошец''' ({{langx|sl|Anton Korošec}}; [[Бисерјане]], [[12 мај]] [[1872]] — [[Белград]], [[14 декември]] [[1940]]) — [[Словенци|словенечки]] [[политичар]], [[Римокатоличка црква|римокатолички]] свештеник, теолог и државник. Бил еден од водечките претставници на словенечкото национално движење, претседател на [[Народен совет на Словенците, Хрватите и Србите|Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите]] во 1918 година и претседател на владата на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]] од 27 јули 1928 до 6 јануари 1929 година.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref> Како долгогодишен водач на [[Словенечка народна партија|Словенечката народна партија]], Корошец се залагал за заштита на словенечките национални интереси и за поголема автономија на словенечките области во рамките на југословенската држава. Во различни периоди бил потпретседател на владата, министер за сообраќај, внатрешни работи и просвета, како и претседател на Сенатот на Кралството Југославија.<ref name="Hering">{{cite encyclopedia |last=Hering |first=Gunnar |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |year=1976 |pages=482–484 |publisher=Oldenbourg |location=München |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 |language=de}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Антон Корошец е роден на 12 мај 1872 година во селото Бисерјане, во близина на Свети Јуриј об Шчавници, во тогашната [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]]. Основното образование го започнал во родниот крај, а средното образование го продолжил во [[Птуј]] и [[Марибор]]. По матурирањето во 1892 година започнал да студира теологија во Марибор. На 25 јули 1895 година бил ракоположен за римокатолички свештеник. Во следните години служел како капелан во Слатка Гора и Маренберг, а потоа работел во ученичкиот семинар во Марибор. Во 1905 година докторирал теологија на [[Универзитет во Грац|Универзитетот во Грац]].<ref name="SBL">{{cite web |title=Korošec, Anton (1872–1940) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ |website=Slovenska biografija |publisher=Slovenska akademija znanosti in umetnosti |language=sl}}</ref> Паралелно со свештеничката дејност, Корошец започнал да се занимава со новинарство и публицистика. Од 1898 година бил уредник на весникот ''Slovenski gospodar'', а во 1901 година учествувал во основањето на политичкиот весник ''Naš dom''. Во 1909 година го основал и весникот ''Straža'', кој станал едно од гласилата на словенечкото католичко политичко движење.<ref name="Hering"/> === Политичко дејствување во Австро-Унгарија === Корошец ја започнал политичката кариера како претставник на словенечкото католичко и христијанско-социјално движење во Штаерска. Се залагал за подобрување на положбата на словенечкото население, особено на селанството, како и за проширување на неговите политички и културни права. Во 1906 година бил избран за пратеник во [[Царски совет (Австрија)|Царскиот совет]] во [[Виена]], а од 1909 година бил и пратеник во Штаерскиот покраински собор. Во австрискиот парламент се залагал за национална рамноправност, поголема употреба на словенечкиот јазик, развој на образованието и заштита на економските интереси на словенечкото население. Во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] станал еден од највлијателните претставници на јужнословенските пратеници во австрискиот парламент.<ref name="Hering" /> === Мајската декларација од 1917 година === На 30 мај 1917 година, како претседател на Југословенскиот клуб во австрискиот парламент, Корошец ја прочитал познатата [[Мајска декларација (1917)|Мајска декларација]]. Со декларацијата се барало обединување на териториите на Австро-Унгарија населени со Словенци, Хрвати и Срби во посебна државна единица, заснована врз начелото на национално самоопределување, но во рамките на Хабсбуршката монархија. Декларацијата станала основа за пошироко политичко движење меѓу јужнословенските народи во Австро-Унгарија. Во текот на 1918 година, со приближувањето на крајот на војната, Корошец постепено се определил за создавање независна јужнословенска држава надвор од рамките на Монархијата.<ref name="Hering" /> === Создавање на југословенската држава (1918) === Во август 1918 година Корошец станал претседател на Народниот совет во Љубљана, а во октомври бил избран за претседател на Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите, со седиште во [[Загреб]]. По распадот на Австро-Унгарија, на 29 октомври 1918 година била прогласена [[Држава на Словенците, Хрватите и Србите|Државата на Словенците, Хрватите и Србите]]. Како претседател на Народниот совет, Корошец учествувал во преговорите за обединување на оваа држава со [[Кралство Србија|Кралството Србија]]. На 9 ноември 1918 година во [[Женева]], заедно со српскиот премиер [[Никола Пашиќ]] и претставници на Југословенскиот одбор, учествувал во склучувањето на [[Женевска декларација (1918)|Женевската декларација]]. Со неа било предвидено обединување врз основа на рамноправност меѓу двете државни целини. Меѓутоа, договореното решение не било спроведено поради политичките несогласувања меѓу српското раководство и претставниците на Државата СХС. На 1 декември 1918 година било прогласено Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Корошец го прифатил обединувањето и на 20 декември станал потпретседател на првата влада на новата држава, предводена од [[Стојан Протиќ]].<ref name="Hering" /><ref name="HrvatskaEnc">{{cite encyclopedia |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton |language=hr}}</ref> === Политичка кариера во Кралството СХС === Во новата југословенска држава Корошец станал еден од највлијателните претставници на словенечката политика. Како водач на Словенечката народна партија, се спротивставувал на строгото централизирано уредување на државата и барал поголема самоуправа за нејзините составни области. Во 1920 година ја извршувал функцијата министер за сообраќај. Неговата партија се спротивставила на централистичките решенија содржани во [[Видовденски устав|Видовденскиот устав]] од 1921 година. На парламентарните избори во 1923 година Словенечката народна партија остварила голем успех во Словенија, освојувајќи 21 пратеничко место. Во 1924 година Корошец станал потпретседател на владата на [[Љубомир Давидовиќ]], а истовремено бил и министер за просвета. Во следните години учествувал во создавањето на различни парламентарни сојузи, настојувајќи да обезбеди поголемо политичко влијание за словенечките претставници. Во февруари 1928 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Велимир Вукиќевиќ]].<ref name="Hering" /> === Претседател на владата (1928–1929) === Политичката криза во Кралството СХС достигнала врв на 20 јуни 1928 година, кога радикалниот пратеник [[Пуниша Рачиќ]] пукал врз пратеници на [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]] во Народното собрание во Белград. Неколку пратеници биле убиени или ранети, а меѓу ранетите бил и водачот на партијата, [[Стјепан Радиќ]], кој подоцна починал од повредите. Настанот предизвикал длабока политичка криза и дополнително ги влошил односите меѓу српските и хрватските политички претставници. На 27 јули 1928 година кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] му го доверил мандатот за составување нова влада на Антон Корошец. Со тоа Корошец станал првиот и единствениот Словенец што ја извршувал функцијата претседател на владата на меѓувоеното Кралство СХС, односно Кралството Југославија.<ref name="Hering" /> Неговата влада била составена од претставници на повеќе политички партии и имала задача да ја стабилизира државата по парламентарната криза. Корошец настојувал да постигне политички договор со опозицијата и предложил преуредување на државата што би овозможило поголема самоуправа на нејзините составни области. Меѓу разгледуваните решенија било создавање српска, хрватска и словенечка управна единица, додека централната влада би ги задржала надлежностите за надворешната политика, одбраната и дел од сообраќајот. Меѓутоа, неговите настојувања не довеле до надминување на политичката криза. Кон крајот на декември 1928 година Корошец поднел оставка. На 6 јануари 1929 година кралот Александар го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Со тоа официјално завршил премиерскиот мандат на Корошец, а за нов претседател на владата бил назначен генералот [[Петар Живковиќ]].<ref name="ArhivYU" /><ref name="Hering" /> === За време на Шестојануарската диктатура === По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] во 1929 година, Корошец првично ја прифатил соработката со новиот режим и станал министер за сообраќај во владата на Петар Живковиќ. Меѓутоа, наскоро дошло до разидување меѓу него и кралското раководство. Корошец бил незадоволен од продолжувањето на централистичката политика и од отсуството на можности за остварување на словенечката автономија. Во следните години преминал во опозиција. Кон крајот на 1932 година го поддржал политичкиот документ познат како Љубљански пунктации, во кој биле формулирани барања за признавање на словенечката национална посебност и за поинакво државно уредување. Поради опозициската активност, во 1933 година бил интерниран. Престојувал под надзор на властите во Врњачка Бања, Тузла и на островот [[Хвар]].<ref name="Hering" /> === Повторно учество во владата (1935–1940) === По атентатот врз кралот Александар во Марсеј во октомври 1934 година, постепено се создале услови за враќање на Корошец во политичкиот живот. Во јуни 1935 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Милан Стојадиновиќ]], а неговата политичка група се вклучила во владејачката [[Југословенска радикална заедница]]. Корошец ја извршувал министерската функција до декември 1938 година. Во тој период имал значајно влијание врз словенечката политика и врз управувањето со [[Дравска бановина|Дравската бановина]]. За време на неговото министерување се случиле и судирите поврзани со обидот за ратификација на конкордатот меѓу Југославија и [[Света Столица|Светата Столица]] во 1937 година. Договорот наишол на силно противење од [[Српска православна црква|Српската православна црква]] и на крајот не бил ратификуван.<ref name="Hering"/> Во 1939 година Корошец станал претседател на Сенатот на Кралството Југославија. Во 1940 година повторно влегол во владата на [[Драгиша Цветковиќ]] и [[Влатко Мачек]], овојпат како министер за просвета. Во услови на засилено германско влијание во Европа, Корошец се залагал за подобрување на односите со [[Нацистичка Германија]], сметајќи дека на тој начин би можело да се избегне воено загрозување на Југославија. Како министер за просвета бил еден од иницијаторите на антисемитските мерки усвоени во октомври 1940 година. Меѓу нив била и уредбата со која се ограничувал уписот на ученици и студенти од еврејско потекло во средните и високите образовни установи.<ref name="Dolenc">{{cite book |last=Dolenc |first=Ervin |chapter=Zmaga ali poraz? Marginalije h Koroščevi antisemitski uredbi leta 1940 |title=Stiplovškov zbornik |year=2005 |pages=199–210 |url=https://www.sistory.si/11686/26771 |language=sl}}</ref> === Смрт === Антон Корошец починал на 14 декември 1940 година во Белград, на 68-годишна возраст. Погребан бил во [[Љубљана]], на гробиштата Навје. Во словенечката историографија Корошец се смета за една од централните личности на словенечкиот политички живот во првата половина на XX век. Неговото дејствување било обележано со стремежот за зачувување на словенечката национална посебност во рамките на југословенската држава, но и со политичките компромиси што ги правел со централните власти.<ref name="SBL"/><ref name="Hering"/> == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ Антон Корошец – Словенечки биографски лексикон] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 Антон Корошец – Биографски лексикон за историјата на Југоисточна Европа] * [https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton Антон Корошец – Хрватска енциклопедија] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Словенечки политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Римокатолички свештеници]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] [[Категорија:Починати во 1940 година]] kx0dai1yhu43owexg2eov8qd4wa7mzt 5651398 5651397 2026-10-30T00:03:01Z Buli 2648 /* Надворешни врски */ 5651398 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anton Korošec.jpg|мини|десно|Антон Корошец]] '''Антон Корошец''' ({{langx|sl|Anton Korošec}}; [[Бисерјане]], [[12 мај]] [[1872]] — [[Белград]], [[14 декември]] [[1940]]) — [[Словенци|словенечки]] [[политичар]], [[Римокатоличка црква|римокатолички]] свештеник, теолог и државник. Бил еден од водечките претставници на словенечкото национално движење, претседател на [[Народен совет на Словенците, Хрватите и Србите|Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите]] во 1918 година и претседател на владата на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]] од 27 јули 1928 до 6 јануари 1929 година.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref> Како долгогодишен водач на [[Словенечка народна партија|Словенечката народна партија]], Корошец се залагал за заштита на словенечките национални интереси и за поголема автономија на словенечките области во рамките на југословенската држава. Во различни периоди бил потпретседател на владата, министер за сообраќај, внатрешни работи и просвета, како и претседател на Сенатот на Кралството Југославија.<ref name="Hering">{{cite encyclopedia |last=Hering |first=Gunnar |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |year=1976 |pages=482–484 |publisher=Oldenbourg |location=München |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 |language=de}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Антон Корошец е роден на 12 мај 1872 година во селото Бисерјане, во близина на Свети Јуриј об Шчавници, во тогашната [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]]. Основното образование го започнал во родниот крај, а средното образование го продолжил во [[Птуј]] и [[Марибор]]. По матурирањето во 1892 година започнал да студира теологија во Марибор. На 25 јули 1895 година бил ракоположен за римокатолички свештеник. Во следните години служел како капелан во Слатка Гора и Маренберг, а потоа работел во ученичкиот семинар во Марибор. Во 1905 година докторирал теологија на [[Универзитет во Грац|Универзитетот во Грац]].<ref name="SBL">{{cite web |title=Korošec, Anton (1872–1940) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ |website=Slovenska biografija |publisher=Slovenska akademija znanosti in umetnosti |language=sl}}</ref> Паралелно со свештеничката дејност, Корошец започнал да се занимава со новинарство и публицистика. Од 1898 година бил уредник на весникот ''Slovenski gospodar'', а во 1901 година учествувал во основањето на политичкиот весник ''Naš dom''. Во 1909 година го основал и весникот ''Straža'', кој станал едно од гласилата на словенечкото католичко политичко движење.<ref name="Hering"/> === Политичко дејствување во Австро-Унгарија === Корошец ја започнал политичката кариера како претставник на словенечкото католичко и христијанско-социјално движење во Штаерска. Се залагал за подобрување на положбата на словенечкото население, особено на селанството, како и за проширување на неговите политички и културни права. Во 1906 година бил избран за пратеник во [[Царски совет (Австрија)|Царскиот совет]] во [[Виена]], а од 1909 година бил и пратеник во Штаерскиот покраински собор. Во австрискиот парламент се залагал за национална рамноправност, поголема употреба на словенечкиот јазик, развој на образованието и заштита на економските интереси на словенечкото население. Во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] станал еден од највлијателните претставници на јужнословенските пратеници во австрискиот парламент.<ref name="Hering" /> === Мајската декларација од 1917 година === На 30 мај 1917 година, како претседател на Југословенскиот клуб во австрискиот парламент, Корошец ја прочитал познатата [[Мајска декларација (1917)|Мајска декларација]]. Со декларацијата се барало обединување на териториите на Австро-Унгарија населени со Словенци, Хрвати и Срби во посебна државна единица, заснована врз начелото на национално самоопределување, но во рамките на Хабсбуршката монархија. Декларацијата станала основа за пошироко политичко движење меѓу јужнословенските народи во Австро-Унгарија. Во текот на 1918 година, со приближувањето на крајот на војната, Корошец постепено се определил за создавање независна јужнословенска држава надвор од рамките на Монархијата.<ref name="Hering" /> === Создавање на југословенската држава (1918) === Во август 1918 година Корошец станал претседател на Народниот совет во Љубљана, а во октомври бил избран за претседател на Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите, со седиште во [[Загреб]]. По распадот на Австро-Унгарија, на 29 октомври 1918 година била прогласена [[Држава на Словенците, Хрватите и Србите|Државата на Словенците, Хрватите и Србите]]. Како претседател на Народниот совет, Корошец учествувал во преговорите за обединување на оваа држава со [[Кралство Србија|Кралството Србија]]. На 9 ноември 1918 година во [[Женева]], заедно со српскиот премиер [[Никола Пашиќ]] и претставници на Југословенскиот одбор, учествувал во склучувањето на [[Женевска декларација (1918)|Женевската декларација]]. Со неа било предвидено обединување врз основа на рамноправност меѓу двете државни целини. Меѓутоа, договореното решение не било спроведено поради политичките несогласувања меѓу српското раководство и претставниците на Државата СХС. На 1 декември 1918 година било прогласено Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Корошец го прифатил обединувањето и на 20 декември станал потпретседател на првата влада на новата држава, предводена од [[Стојан Протиќ]].<ref name="Hering" /><ref name="HrvatskaEnc">{{cite encyclopedia |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton |language=hr}}</ref> === Политичка кариера во Кралството СХС === Во новата југословенска држава Корошец станал еден од највлијателните претставници на словенечката политика. Како водач на Словенечката народна партија, се спротивставувал на строгото централизирано уредување на државата и барал поголема самоуправа за нејзините составни области. Во 1920 година ја извршувал функцијата министер за сообраќај. Неговата партија се спротивставила на централистичките решенија содржани во [[Видовденски устав|Видовденскиот устав]] од 1921 година. На парламентарните избори во 1923 година Словенечката народна партија остварила голем успех во Словенија, освојувајќи 21 пратеничко место. Во 1924 година Корошец станал потпретседател на владата на [[Љубомир Давидовиќ]], а истовремено бил и министер за просвета. Во следните години учествувал во создавањето на различни парламентарни сојузи, настојувајќи да обезбеди поголемо политичко влијание за словенечките претставници. Во февруари 1928 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Велимир Вукиќевиќ]].<ref name="Hering" /> === Претседател на владата (1928–1929) === Политичката криза во Кралството СХС достигнала врв на 20 јуни 1928 година, кога радикалниот пратеник [[Пуниша Рачиќ]] пукал врз пратеници на [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]] во Народното собрание во Белград. Неколку пратеници биле убиени или ранети, а меѓу ранетите бил и водачот на партијата, [[Стјепан Радиќ]], кој подоцна починал од повредите. Настанот предизвикал длабока политичка криза и дополнително ги влошил односите меѓу српските и хрватските политички претставници. На 27 јули 1928 година кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] му го доверил мандатот за составување нова влада на Антон Корошец. Со тоа Корошец станал првиот и единствениот Словенец што ја извршувал функцијата претседател на владата на меѓувоеното Кралство СХС, односно Кралството Југославија.<ref name="Hering" /> Неговата влада била составена од претставници на повеќе политички партии и имала задача да ја стабилизира државата по парламентарната криза. Корошец настојувал да постигне политички договор со опозицијата и предложил преуредување на државата што би овозможило поголема самоуправа на нејзините составни области. Меѓу разгледуваните решенија било создавање српска, хрватска и словенечка управна единица, додека централната влада би ги задржала надлежностите за надворешната политика, одбраната и дел од сообраќајот. Меѓутоа, неговите настојувања не довеле до надминување на политичката криза. Кон крајот на декември 1928 година Корошец поднел оставка. На 6 јануари 1929 година кралот Александар го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Со тоа официјално завршил премиерскиот мандат на Корошец, а за нов претседател на владата бил назначен генералот [[Петар Живковиќ]].<ref name="ArhivYU" /><ref name="Hering" /> === За време на Шестојануарската диктатура === По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] во 1929 година, Корошец првично ја прифатил соработката со новиот режим и станал министер за сообраќај во владата на Петар Живковиќ. Меѓутоа, наскоро дошло до разидување меѓу него и кралското раководство. Корошец бил незадоволен од продолжувањето на централистичката политика и од отсуството на можности за остварување на словенечката автономија. Во следните години преминал во опозиција. Кон крајот на 1932 година го поддржал политичкиот документ познат како Љубљански пунктации, во кој биле формулирани барања за признавање на словенечката национална посебност и за поинакво државно уредување. Поради опозициската активност, во 1933 година бил интерниран. Престојувал под надзор на властите во Врњачка Бања, Тузла и на островот [[Хвар]].<ref name="Hering" /> === Повторно учество во владата (1935–1940) === По атентатот врз кралот Александар во Марсеј во октомври 1934 година, постепено се создале услови за враќање на Корошец во политичкиот живот. Во јуни 1935 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Милан Стојадиновиќ]], а неговата политичка група се вклучила во владејачката [[Југословенска радикална заедница]]. Корошец ја извршувал министерската функција до декември 1938 година. Во тој период имал значајно влијание врз словенечката политика и врз управувањето со [[Дравска бановина|Дравската бановина]]. За време на неговото министерување се случиле и судирите поврзани со обидот за ратификација на конкордатот меѓу Југославија и [[Света Столица|Светата Столица]] во 1937 година. Договорот наишол на силно противење од [[Српска православна црква|Српската православна црква]] и на крајот не бил ратификуван.<ref name="Hering"/> Во 1939 година Корошец станал претседател на Сенатот на Кралството Југославија. Во 1940 година повторно влегол во владата на [[Драгиша Цветковиќ]] и [[Влатко Мачек]], овојпат како министер за просвета. Во услови на засилено германско влијание во Европа, Корошец се залагал за подобрување на односите со [[Нацистичка Германија]], сметајќи дека на тој начин би можело да се избегне воено загрозување на Југославија. Како министер за просвета бил еден од иницијаторите на антисемитските мерки усвоени во октомври 1940 година. Меѓу нив била и уредбата со која се ограничувал уписот на ученици и студенти од еврејско потекло во средните и високите образовни установи.<ref name="Dolenc">{{cite book |last=Dolenc |first=Ervin |chapter=Zmaga ali poraz? Marginalije h Koroščevi antisemitski uredbi leta 1940 |title=Stiplovškov zbornik |year=2005 |pages=199–210 |url=https://www.sistory.si/11686/26771 |language=sl}}</ref> === Смрт === Антон Корошец починал на 14 декември 1940 година во Белград, на 68-годишна возраст. Погребан бил во [[Љубљана]], на гробиштата Навје. Во словенечката историографија Корошец се смета за една од централните личности на словенечкиот политички живот во првата половина на XX век. Неговото дејствување било обележано со стремежот за зачувување на словенечката национална посебност во рамките на југословенската држава, но и со политичките компромиси што ги правел со централните власти.<ref name="SBL"/><ref name="Hering"/> == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ Антон Корошец – Словенечки биографски лексикон] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 Антон Корошец – Биографски лексикон за историјата на Југоисточна Европа] * [https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton Антон Корошец – Хрватска енциклопедија] {{Премиери на Југославија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Словенечки политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Римокатолички свештеници]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] [[Категорија:Починати во 1940 година]] 22p771xbs7lbb89k7586qd3pttbj311 5651399 5651398 2026-10-30T00:05:33Z Buli 2648 /* Политичко дејствување во Австро-Унгарија */ 5651399 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anton Korošec.jpg|мини|десно|Антон Корошец]] '''Антон Корошец''' ({{langx|sl|Anton Korošec}}; [[Бисерјане]], [[12 мај]] [[1872]] — [[Белград]], [[14 декември]] [[1940]]) — [[Словенци|словенечки]] [[политичар]], [[Римокатоличка црква|римокатолички]] свештеник, теолог и државник. Бил еден од водечките претставници на словенечкото национално движење, претседател на [[Народен совет на Словенците, Хрватите и Србите|Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите]] во 1918 година и претседател на владата на [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците|Кралството на Србите, Хрватите и Словенците]] од 27 јули 1928 до 6 јануари 1929 година.<ref name="ArhivYU">{{cite web |title=Личности – Премијери (1918–2006) |url=https://www.arhivyu.rs/leksikon-jugoslavije/licnosti |publisher=Архив Југославије |language=sr}}</ref> Како долгогодишен водач на [[Словенечка народна партија|Словенечката народна партија]], Корошец се залагал за заштита на словенечките национални интереси и за поголема автономија на словенечките области во рамките на југословенската држава. Во различни периоди бил потпретседател на владата, министер за сообраќај, внатрешни работи и просвета, како и претседател на Сенатот на Кралството Југославија.<ref name="Hering">{{cite encyclopedia |last=Hering |first=Gunnar |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas |volume=2 |year=1976 |pages=482–484 |publisher=Oldenbourg |location=München |url=https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 |language=de}}</ref> == Биографија == === Ран живот и образование === Антон Корошец е роден на 12 мај 1872 година во селото Бисерјане, во близина на Свети Јуриј об Шчавници, во тогашната [[Австроунгарија|Австро-Унгарија]]. Основното образование го започнал во родниот крај, а средното образование го продолжил во [[Птуј]] и [[Марибор]]. По матурирањето во 1892 година започнал да студира теологија во Марибор. На 25 јули 1895 година бил ракоположен за римокатолички свештеник. Во следните години служел како капелан во Слатка Гора и Маренберг, а потоа работел во ученичкиот семинар во Марибор. Во 1905 година докторирал теологија на [[Универзитет во Грац|Универзитетот во Грац]].<ref name="SBL">{{cite web |title=Korošec, Anton (1872–1940) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ |website=Slovenska biografija |publisher=Slovenska akademija znanosti in umetnosti |language=sl}}</ref> Паралелно со свештеничката дејност, Корошец започнал да се занимава со новинарство и публицистика. Од 1898 година бил уредник на весникот ''Slovenski gospodar'', а во 1901 година учествувал во основањето на политичкиот весник ''Naš dom''. Во 1909 година го основал и весникот ''Straža'', кој станал едно од гласилата на словенечкото католичко политичко движење.<ref name="Hering"/> === Политичко дејствување во Австро-Унгарија === [[Податотека:Poslanci_slovenske_kmečke_zveze_v_štarjerskem_deželnem_zboru.jpg|мини|300x300пкс|Пратеници на Словенечкиот селански сојуз во Штаерскиот покраински собор (1911–1918). Антон Корошец седи во првиот ред, втор оддесно.]] Корошец ја започнал политичката кариера како претставник на словенечкото католичко и христијанско-социјално движење во Штаерска. Се залагал за подобрување на положбата на словенечкото население, особено на селанството, како и за проширување на неговите политички и културни права. Во 1906 година бил избран за пратеник во [[Царски совет (Австрија)|Царскиот совет]] во [[Виена]], а од 1909 година бил и пратеник во Штаерскиот покраински собор. Во австрискиот парламент се залагал за национална рамноправност, поголема употреба на словенечкиот јазик, развој на образованието и заштита на економските интереси на словенечкото население. Во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] станал еден од највлијателните претставници на јужнословенските пратеници во австрискиот парламент.<ref name="Hering" /> === Мајската декларација од 1917 година === На 30 мај 1917 година, како претседател на Југословенскиот клуб во австрискиот парламент, Корошец ја прочитал познатата [[Мајска декларација (1917)|Мајска декларација]]. Со декларацијата се барало обединување на териториите на Австро-Унгарија населени со Словенци, Хрвати и Срби во посебна државна единица, заснована врз начелото на национално самоопределување, но во рамките на Хабсбуршката монархија. Декларацијата станала основа за пошироко политичко движење меѓу јужнословенските народи во Австро-Унгарија. Во текот на 1918 година, со приближувањето на крајот на војната, Корошец постепено се определил за создавање независна јужнословенска држава надвор од рамките на Монархијата.<ref name="Hering" /> === Создавање на југословенската држава (1918) === Во август 1918 година Корошец станал претседател на Народниот совет во Љубљана, а во октомври бил избран за претседател на Народниот совет на Словенците, Хрватите и Србите, со седиште во [[Загреб]]. По распадот на Австро-Унгарија, на 29 октомври 1918 година била прогласена [[Држава на Словенците, Хрватите и Србите|Државата на Словенците, Хрватите и Србите]]. Како претседател на Народниот совет, Корошец учествувал во преговорите за обединување на оваа држава со [[Кралство Србија|Кралството Србија]]. На 9 ноември 1918 година во [[Женева]], заедно со српскиот премиер [[Никола Пашиќ]] и претставници на Југословенскиот одбор, учествувал во склучувањето на [[Женевска декларација (1918)|Женевската декларација]]. Со неа било предвидено обединување врз основа на рамноправност меѓу двете државни целини. Меѓутоа, договореното решение не било спроведено поради политичките несогласувања меѓу српското раководство и претставниците на Државата СХС. На 1 декември 1918 година било прогласено Кралството на Србите, Хрватите и Словенците. Корошец го прифатил обединувањето и на 20 декември станал потпретседател на првата влада на новата држава, предводена од [[Стојан Протиќ]].<ref name="Hering" /><ref name="HrvatskaEnc">{{cite encyclopedia |title=Korošec, Anton |encyclopedia=Hrvatska enciklopedija |publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton |language=hr}}</ref> === Политичка кариера во Кралството СХС === Во новата југословенска држава Корошец станал еден од највлијателните претставници на словенечката политика. Како водач на Словенечката народна партија, се спротивставувал на строгото централизирано уредување на државата и барал поголема самоуправа за нејзините составни области. Во 1920 година ја извршувал функцијата министер за сообраќај. Неговата партија се спротивставила на централистичките решенија содржани во [[Видовденски устав|Видовденскиот устав]] од 1921 година. На парламентарните избори во 1923 година Словенечката народна партија остварила голем успех во Словенија, освојувајќи 21 пратеничко место. Во 1924 година Корошец станал потпретседател на владата на [[Љубомир Давидовиќ]], а истовремено бил и министер за просвета. Во следните години учествувал во создавањето на различни парламентарни сојузи, настојувајќи да обезбеди поголемо политичко влијание за словенечките претставници. Во февруари 1928 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Велимир Вукиќевиќ]].<ref name="Hering" /> === Претседател на владата (1928–1929) === Политичката криза во Кралството СХС достигнала врв на 20 јуни 1928 година, кога радикалниот пратеник [[Пуниша Рачиќ]] пукал врз пратеници на [[Хрватска селанска партија|Хрватската селанска партија]] во Народното собрание во Белград. Неколку пратеници биле убиени или ранети, а меѓу ранетите бил и водачот на партијата, [[Стјепан Радиќ]], кој подоцна починал од повредите. Настанот предизвикал длабока политичка криза и дополнително ги влошил односите меѓу српските и хрватските политички претставници. На 27 јули 1928 година кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ]] му го доверил мандатот за составување нова влада на Антон Корошец. Со тоа Корошец станал првиот и единствениот Словенец што ја извршувал функцијата претседател на владата на меѓувоеното Кралство СХС, односно Кралството Југославија.<ref name="Hering" /> Неговата влада била составена од претставници на повеќе политички партии и имала задача да ја стабилизира државата по парламентарната криза. Корошец настојувал да постигне политички договор со опозицијата и предложил преуредување на државата што би овозможило поголема самоуправа на нејзините составни области. Меѓу разгледуваните решенија било создавање српска, хрватска и словенечка управна единица, додека централната влада би ги задржала надлежностите за надворешната политика, одбраната и дел од сообраќајот. Меѓутоа, неговите настојувања не довеле до надминување на политичката криза. Кон крајот на декември 1928 година Корошец поднел оставка. На 6 јануари 1929 година кралот Александар го распуштил Народното собрание, го укинал уставот и воспоставил лична диктатура. Со тоа официјално завршил премиерскиот мандат на Корошец, а за нов претседател на владата бил назначен генералот [[Петар Живковиќ]].<ref name="ArhivYU" /><ref name="Hering" /> === За време на Шестојануарската диктатура === По воведувањето на [[Шестојануарска диктатура|Шестојануарската диктатура]] во 1929 година, Корошец првично ја прифатил соработката со новиот режим и станал министер за сообраќај во владата на Петар Живковиќ. Меѓутоа, наскоро дошло до разидување меѓу него и кралското раководство. Корошец бил незадоволен од продолжувањето на централистичката политика и од отсуството на можности за остварување на словенечката автономија. Во следните години преминал во опозиција. Кон крајот на 1932 година го поддржал политичкиот документ познат како Љубљански пунктации, во кој биле формулирани барања за признавање на словенечката национална посебност и за поинакво државно уредување. Поради опозициската активност, во 1933 година бил интерниран. Престојувал под надзор на властите во Врњачка Бања, Тузла и на островот [[Хвар]].<ref name="Hering" /> === Повторно учество во владата (1935–1940) === По атентатот врз кралот Александар во Марсеј во октомври 1934 година, постепено се создале услови за враќање на Корошец во политичкиот живот. Во јуни 1935 година станал министер за внатрешни работи во владата на [[Милан Стојадиновиќ]], а неговата политичка група се вклучила во владејачката [[Југословенска радикална заедница]]. Корошец ја извршувал министерската функција до декември 1938 година. Во тој период имал значајно влијание врз словенечката политика и врз управувањето со [[Дравска бановина|Дравската бановина]]. За време на неговото министерување се случиле и судирите поврзани со обидот за ратификација на конкордатот меѓу Југославија и [[Света Столица|Светата Столица]] во 1937 година. Договорот наишол на силно противење од [[Српска православна црква|Српската православна црква]] и на крајот не бил ратификуван.<ref name="Hering"/> Во 1939 година Корошец станал претседател на Сенатот на Кралството Југославија. Во 1940 година повторно влегол во владата на [[Драгиша Цветковиќ]] и [[Влатко Мачек]], овојпат како министер за просвета. Во услови на засилено германско влијание во Европа, Корошец се залагал за подобрување на односите со [[Нацистичка Германија]], сметајќи дека на тој начин би можело да се избегне воено загрозување на Југославија. Како министер за просвета бил еден од иницијаторите на антисемитските мерки усвоени во октомври 1940 година. Меѓу нив била и уредбата со која се ограничувал уписот на ученици и студенти од еврејско потекло во средните и високите образовни установи.<ref name="Dolenc">{{cite book |last=Dolenc |first=Ervin |chapter=Zmaga ali poraz? Marginalije h Koroščevi antisemitski uredbi leta 1940 |title=Stiplovškov zbornik |year=2005 |pages=199–210 |url=https://www.sistory.si/11686/26771 |language=sl}}</ref> === Смрт === Антон Корошец починал на 14 декември 1940 година во Белград, на 68-годишна возраст. Погребан бил во [[Љубљана]], на гробиштата Навје. Во словенечката историографија Корошец се смета за една од централните личности на словенечкиот политички живот во првата половина на XX век. Неговото дејствување било обележано со стремежот за зачувување на словенечката национална посебност во рамките на југословенската држава, но и со политичките компромиси што ги правел со централните власти.<ref name="SBL"/><ref name="Hering"/> == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi290163/ Антон Корошец – Словенечки биографски лексикон] * [https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1182 Антон Корошец – Биографски лексикон за историјата на Југоисточна Европа] * [https://www.enciklopedija.hr/clanak/korosec-anton Антон Корошец – Хрватска енциклопедија] {{Премиери на Југославија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Словенечки политичари]] [[Категорија:Премиери на Југославија]] [[Категорија:Римокатолички свештеници]] [[Категорија:Родени во 1872 година]] [[Категорија:Починати во 1940 година]] rk2368yi7aiac0y12ghuovduyr8qv33 Genista radiata 0 1406867 5651410 2026-10-30T05:12:51Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/57207821|Strålginst]]“ 5651410 wikitext text/x-wiki ''Genista radiata'' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/|date=20140517100307}}</ref> За првпат го опишал шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]], а сегашното име го добило по италијанскиот ботаничар Џовани Антонио Скополи. Природно е распространето во [[Франција]], [[Австрија]], [[Швајцарија]], [[Италија]], [[Албанија]], [[Грција]], [[Романија]] и земјите од поранешна [[Југославија]]. == Опис == ''Genista radiata'' е [[грмушка]] со наспрамни гранчиња скоро на секој интернодиум, поради што периферните делови на гранчињата се во огромен број и густи. Нејзините гранчиња се со надолжни ребра, а по површината имаат куси, свиленести, прилегнати влакна. [[Лист|Листовите]] се наспрамни и имаат по 3 ливчиња. Ливчињата се линејни, 5-20 мм долги, преклопени и по работ свиткани кон внатрешната страна и многу бргу отпаѓаат. На горната страна се голи или скоро голи, а на долната страна со густи прилегнати свиленести влакна. [[Цвет|Цветовите]] се по 4-6, ретко повеќе, во главичесто-гроздесто [[соцветие]] на врвот на цветните гранчиња. Најдолните цветови обично се со прости ненасечени или на врвот со три запчиња брактеи, кои обично се покуси од чашките, ципести и со густи прилегнати свиленести влакна. Брактеолите обично се долги 2-3 мм, елиптично-ланцетни и густо свиленесто-влакнести. Цветовите се долги 12-14 мм. Чашката е долга 4-6 мм, скоро до половината двоусна, со густи свиленести прилегнати влакна; горните два заба широко-триаглести, 2-3 мм долги, а долните три многу помали и скоро едвај забележливи. Венчето е златно-жолто. Барјачето е долго околу 11-14 мм, скоро округло, на врвот плитко всечено, во основата срцевидно, со 3 мм долг тесно-линеен клиновиден дел, по површината голо или влакнесто или со прилегнати влакна само по средната линија. Барјачето е долго колку другите делови на цветот. Крилцата се широки 4 мм, а лаѓичката околу 3 мм и со густи свиленести влакна по површината. Мешунката е долга 10-15 мм, широка 3-6 мм, обично кон основата влакнеста.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1155}}</ref> Во [[Македонија]] расте по [[Варовник|варовнички]] камењари од 1800 до 2 000 метри надморска височина. Се среќава на пл. [[Галичица]] и пл. [[Јабланица]] во околината на [[Подгоречко Езеро]].<ref name=":1" /> == Галерија == <gallery> Fil:Genista_radiata_01.jpg Fil:Genista_radiata_02.jpg Fil:Genista_radiata_MHNT.BOT.2018.6.17.jpg|алт=Genista radiata - Museum specimen| ''Genista radiata'' - музејски примерок </gallery> == Наводи == <references> <ref name="COL" /> <ref name="C132">Heywood,V.H. & Ball,P.W., 1968 ''Leguminosae.In:Flora Europaea Vol.2.ed.Tutin,T.G.et al.''</ref> <ref name="C133">Greuter,W. et al. (Eds.), 1989 ''Med-Checklist Vol.4 (published)''</ref> <ref name="C134">Scopoli,G.A., 1772 ''Fl.Carn.ed.2, Vol.2''</ref> <ref name="source" /> </references> == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Genista radiata|''Genista radiata''}} * {{Викивидови|Genista radiata|''Genista radiata''}} [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] kyb8tgv8df7dvluqitg6hwzfo6q1phi 5651411 5651410 2026-10-30T05:20:51Z Orce Wiki 121850 5651411 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Genista radiata | status = | image = Genista radiata.JPG | image_caption = Genista radiata | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = [[Бобовидни]] (Fabales) | familia_sv = | familia = [[Бобови]] (Fabaceae) | genus_sv = | genus = [[Жолтенка]] (Genista) | species_sv = | species = 'Genista radiata' | taxon = Genista radiata | taxon_authority = ([[Linné]])[[Scop.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Cytisus radiatus'' <small>[[Koch]]</small><br>''Cytisanthus radiatus'' <small>([[Linné]])[[O.Lang]]</small> }} ''Genista radiata'' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/|date=20140517100307}}</ref> За првпат го опишал шведскиот ботаничар [[Карл Линеј]], а сегашното име го добило по италијанскиот ботаничар Џовани Антонио Скополи. Природно е распространето во [[Франција]], [[Австрија]], [[Швајцарија]], [[Италија]], [[Албанија]], [[Грција]], [[Романија]] и земјите од поранешна [[Југославија]]. == Опис == ''Genista radiata'' е [[грмушка]] со наспрамни гранчиња скоро на секој интернодиум, поради што периферните делови на гранчињата се во огромен број и густи. Нејзините гранчиња се со надолжни ребра, а по површината имаат куси, свиленести, прилегнати влакна. [[Лист|Листовите]] се наспрамни и имаат по 3 ливчиња. Ливчињата се линејни, 5-20 мм долги, преклопени и по работ свиткани кон внатрешната страна и многу бргу отпаѓаат. На горната страна се голи или скоро голи, а на долната страна со густи прилегнати свиленести влакна. [[Цвет|Цветовите]] се по 4-6, ретко повеќе, во главичесто-гроздесто [[соцветие]] на врвот на цветните гранчиња. Најдолните цветови обично се со прости ненасечени или на врвот со три запчиња брактеи, кои обично се покуси од чашките, ципести и со густи прилегнати свиленести влакна. Брактеолите обично се долги 2-3 мм, елиптично-ланцетни и густо свиленесто-влакнести. Цветовите се долги 12-14 мм. Чашката е долга 4-6 мм, скоро до половината двоусна, со густи свиленести прилегнати влакна; горните два заба широко-триаглести, 2-3 мм долги, а долните три многу помали и скоро едвај забележливи. Венчето е златно-жолто. Барјачето е долго околу 11-14 мм, скоро округло, на врвот плитко всечено, во основата срцевидно, со 3 мм долг тесно-линеен клиновиден дел, по површината голо или влакнесто или со прилегнати влакна само по средната линија. Барјачето е долго колку другите делови на цветот. Крилцата се широки 4 мм, а лаѓичката околу 3 мм и со густи свиленести влакна по површината. Мешунката е долга 10-15 мм, широка 3-6 мм, обично кон основата влакнеста.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1155}}</ref> Во [[Македонија]] расте по [[Варовник|варовнички]] камењари од 1800 до 2 000 метри надморска височина. Се среќава на пл. [[Галичица]] и пл. [[Јабланица]] во околината на [[Подгоречко Езеро]].<ref name=":1" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Atlas der Alpenflora (1882) (20156027660).jpg|Илустрација на ''Genista radiata'' во Атласот на алпска флора од 1882 година Податотека:Genista_radiata_01.jpg| ''Genista radiata'' Податотека:Genista_radiata_02.jpg| ''Genista radiata'' Податотека:Genista_radiata_MHNT.BOT.2018.6.17.jpg|алт=Genista radiata - Museum specimen| ''Genista radiata'' - музејски примерок Податотека:Genista radiata RF.jpg| ''Genista radiata'' </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Genista radiata|''Genista radiata''}} * {{Викивидови|Genista radiata|''Genista radiata''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] ccgd4zj9e87hv45093aftj2dbstcrtl Разговор:Genista radiata 1 1406868 5651412 2026-10-30T05:21:09Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5651412 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 Genista hassertiana 0 1406869 5651413 2026-10-30T06:02:49Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/55206907|Genista hassertiana]]“ 5651413 wikitext text/x-wiki '''''Genista hassertiana''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/|date=20140517100307}}</ref> За првпат го опишал италијанскиот ботаничар Антонио Балдачи, а сегашното име го добило по [[Josef Buchegger|Јозеф Бухегер]]. Опис и распространетост ''Genista hassertiana'' е мало [[Грмушка|грмушесто]] растение, од основата разгрането, со густи куси разгранети гранчиња. Гранчињата се зелени, со надолжни ребра и ретки прилегнати влакна. [[Лист|Листовите]] се наспрамни, со по 3 ливчиња. Ливчињата се линејни, покуси од интернодиумите 6-12 мм долги, 0,5-0,75 мм широки, на врвот заострени, по работ свиткани во ролна кон горната страна која е гола, а долната страна е со прилегнати свиленести влакна. [[Цвет|Цветовите]] се групирани во терминални скоро главичести [[Соцветие|соцветија]] од 2-4 цвета. Најдолните брактеи се листовидни и со 3 ливчиња, а брактеолите се околу 1 мм долги или помали, линејни, густо свиленкасто-влакнести и лесно отпаѓаат. Цветовите се 10-12 мм долги. Чашката е околу 4 мм долга, свиленесто влакнеста, со прилегнати влакна, двоусна; горните три заба широко-триаглести, а долните сраснати помеѓу себе и се претставени со три мали запчиња. Венчето е жолто. Барјачето е покусо од лаѓичката, густо свиленесто-влакнесто, круглесто-триаглесто, околу 8 мм долго, 8 мм широко, а во основата одеднаш стеснето во линеен клиновиден дел долг околу 3 мм. Крилцата се голи, 10 мм долги, 3 мм широки и со 1,5 мм клиновиден дел. Лаѓичката е свиленесто влакнеста, околу 10-11 мм долга. Мешунката е околу 6 мм долга, свиленесто влакнеста, со 1 [[Семе|семка]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1155-1156}}</ref> Во [[Македонија]] расте по серпентинските пасишта и камењари.<ref name=":1" /> Варијабилност * ''Genista hassertiana var. hassertiana'' - Ливчињата едвај достигнуваат до крајот на интернодиумите. Во Македонија не се среќава.<ref name=":1" /> * ''Genista hassertiana var. glabrata'' - Ливчињата достигнуваат до крајот на интернодиумите. Се среќава единствено во [[Тетово]] - с. [[Рогачево]], на серпентин.<ref name=":1" /> == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/11472717|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name="C132">Heywood,V.H. & Ball,P.W., 1968 ''Leguminosae.In:Flora Europaea Vol.2.ed.Tutin,T.G.et al.''</ref> <ref name="C133">Buchegger,J., 1912 ''Osterr.Bot.Zeitschr.Vol.62''</ref> <ref name="source" /> </references> [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] h4jcgsgzw8gbdphil3wiq4somqm0rpt 5651414 5651413 2026-10-30T06:11:05Z Orce Wiki 121850 5651414 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Genista hassertiana'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = [[Бобовидни]] (Fabales) | familia_sv = | familia = [[Бобови]] (Fabaceae) | genus_sv = | genus = [[Жолтенка]] (Genista) | species_sv = | species = '''Genista hassertiana''' | taxon = Genista hassertiana | taxon_authority = ([[Bald.]])[[Buchegger]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Cytisanthus hassertiana'' <small>([[Bold.]])[[Gams]]</small> }} '''''Genista hassertiana''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/|date=20140517100307}}</ref> За првпат го опишал италијанскиот ботаничар [[Антонио Балдачи]], а сегашното име го добило по [[Josef Buchegger|Јозеф Бухегер]]. == Опис и распространетост == ''Genista hassertiana'' е мало [[Грмушка|грмушесто]] растение, од основата разгрането, со густи куси разгранети гранчиња. Гранчињата се зелени, со надолжни ребра и ретки прилегнати влакна. [[Лист|Листовите]] се наспрамни, со по 3 ливчиња. Ливчињата се линејни, покуси од интернодиумите 6-12 мм долги, 0,5-0,75 мм широки, на врвот заострени, по работ свиткани во ролна кон горната страна која е гола, а долната страна е со прилегнати свиленести влакна. [[Цвет|Цветовите]] се групирани во терминални скоро главичести [[Соцветие|соцветија]] од 2-4 цвета. Најдолните брактеи се листовидни и со 3 ливчиња, а брактеолите се околу 1 мм долги или помали, линејни, густо свиленкасто-влакнести и лесно отпаѓаат. Цветовите се 10-12 мм долги. Чашката е околу 4 мм долга, свиленесто влакнеста, со прилегнати влакна, двоусна; горните три заба широко-триаглести, а долните сраснати помеѓу себе и се претставени со три мали запчиња. Венчето е жолто. Барјачето е покусо од лаѓичката, густо свиленесто-влакнесто, круглесто-триаглесто, околу 8 мм долго, 8 мм широко, а во основата одеднаш стеснето во линеен клиновиден дел долг околу 3 мм. Крилцата се голи, 10 мм долги, 3 мм широки и со 1,5 мм клиновиден дел. Лаѓичката е свиленесто влакнеста, околу 10-11 мм долга. Мешунката е околу 6 мм долга, свиленесто влакнеста, со 1 [[Семе|семка]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1155-1156}}</ref> Во [[Македонија]] расте по серпентинските пасишта и камењари.<ref name=":1" /> === Варијабилност === * ''Genista hassertiana var. hassertiana'' - Ливчињата едвај достигнуваат до крајот на интернодиумите. Во Македонија не се среќава.<ref name=":1" /> * ''Genista hassertiana var. glabrata'' - Ливчињата достигнуваат до крајот на интернодиумите. Се среќава единствено во [[Тетово]] - с. [[Рогачево]], на серпентин.<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] s5ckeeywmdzq4p8gj485y7idfe7dkzy Разговор:Genista hassertiana 1 1406870 5651415 2026-10-30T06:11:38Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5651415 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 Категорија:Луѓе од Алзас 14 1406871 5651426 2026-10-30T06:32:48Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{рв|People of Alsace}} [[Категорија:Алзас]] [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток|~Алзас]] 5651426 wikitext text/x-wiki {{рв|People of Alsace}} [[Категорија:Алзас]] [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток|~Алзас]] h38ckfnmmwzd9urwx2sd5bucvs9pp83 Категорија:Луѓе од Лорена 14 1406872 5651427 2026-10-30T06:34:44Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{рв|People of Lorraine}} [[Категорија:Лорена]] [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток|~Лорена]] 5651427 wikitext text/x-wiki {{рв|People of Lorraine}} [[Категорија:Лорена]] [[Категорија:Луѓе од Големиот Исток|~Лорена]] cvjlrn3wco5vcc6mnpdru3u67v9svjj Genista sessilifolia 0 1406873 5651429 2026-10-30T07:46:43Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/54807181|Genista sessilifolia]]“ 5651429 wikitext text/x-wiki '''''Genista sessilifolia''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/|date=20140517100307}}</ref> За првпат го опишал швајцарскиот ботаничар [[Огистен Пирам де Кандол]]. Опис Genista sessilifolia е [[Грмуш|грмушесто]] [[Растенија|растение]] со многубројни исправени цветни гранчиња, 40-60 см високи. Гранчињата се округлести, со надолжни ребра, рапави, со ретки прилегнати влакна. [[Лист|Листовите]] се спирално распоредени, често во парови приближени еден кон друг како да се наспрамни, приседнати, со три ливчиња. Ливчињата се линејни, 7-25 мм долги, околу 1 мм широки, по работ во ролна свиткани кон горната страна. На горната страна се голи, зелени или со ретки влакна, а на долната страна тие се сиви и со густи прилегнати свиленести влакна. [[Цвет|Цветовите]] се групирани во долго и ретко гроздовидно [[соцветие]] во пазувите на брактеите. Најдолните брактеи се листовидни, а кај погорните тие се поредуцирани. Брактеолите се многу мали, долги колку половината на чашката, но подолги од цветната дршка. Чашката е 4-5 мм долга, со густи прилегнати куси свиленести влакна; горните и страничните запци триаглести, долги колку половината на чашката, а долниот заб малку подолг од другите. Венчето е златно-жолто. Барјачето по површината е со густи прилегнати свиленести влакна, триаглесто-срцевидно, 6 мм долго, 6,5 мм широко, а клинестиот дел 1,5 мм долг; крилцата мали, голи, 3,5 мм долги, 1,75 мм широки, а клинестиот дел 1,75 мм долг и кончест. Лаѓичката е со густи прилегнати свиленести влакна по површината, 8,5 мм долга, а клинестиот дел кончест и 2 мм долг, а широчината на едната половина 3 мм. Во цветот најмали се крилцата, поголемо е барјачето, а најголема е лаѓичката. Мешунката е 7-10 мм долга, јајцевидна, со заострен врв и со 1 [[Семе|семка]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1156-1157}}</ref> Во [[Македонија]] расте по варовничките камењари, карпи и лапори. Се среќава во [[Скопје]] - [[Катлановско Блато]], клисурата на р. [[Пчиња]] - помеѓу с. [[Кожле]] и с. [[Бадар]]; [[Таорска Клисура]]; [[Велес]] - „[[Гроот]]“, с. [[Уланци]], с. [[Градско]], с. Енешово; [[Свети Николе|Св. Николе]] - с. [[Делисинци]] и брдото Богословец; пл. [[Серта]]; [[Кавадарци]] - Љубаш; [[Неготино]] - с. [[Криволак]]; [[Прилеп]] - [[Козјак (Мариово)|Козјак]], [[Мариово]] - „Бела Скрка“ пред с. [[Витолиште]], с. [[Мелница (Прилепско)|Мелница]], с. [[Бешиште]] кај Св. Пантелејмон.<ref name=":1" /> == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/11472727|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name="C132">Heywood,V.H. & Ball,P.W., 1968 ''Leguminosae.In:Flora Europaea Vol.2.ed.Tutin,T.G.et al.''</ref> <ref name="C133">de Candolle,A.P., 1825 ''Prodr.Vol.2:274/284/304.''</ref> <ref name="source" /> </references> [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] hbz9op2o9oxpgmiadd12r7aup9ltpik 5651430 5651429 2026-10-30T07:52:27Z Orce Wiki 121850 5651430 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Genista sessilifolia'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = [[Бобовидни]] (Fabales) | familia_sv = | familia = [[Бобови]] (Fabaceae) | genus_sv = | genus = [[Жолтенка]] (Genista) | species_sv = | species = '''Genista sessilifolia''' | taxon = Genista sessilifolia | taxon_authority = [[DC.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Genista trifoliolata'' <small>[[Janka]]</small><br>''Cytisanthus sessilifolia'' <small>([[DC.]]) [[Gams]]</small> }} '''''Genista sessilifolia''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/|date=20140517100307}}</ref> За првпат го опишал швајцарскиот ботаничар [[Огистен Пирам де Кандол]]. == Опис и распространетост == Genista sessilifolia е [[Грмушка|грмушесто]] [[Растенија|растение]] со многубројни исправени цветни гранчиња, 40-60 см високи. Гранчињата се округли, со надолжни ребра, рапави, со ретки прилегнати влакна. [[Лист|Листовите]] се спирално распоредени, често во парови приближени еден кон друг како да се наспрамни, приседнати, со три ливчиња. Ливчињата се линејни, 7-25 мм долги, околу 1 мм широки, по работ во ролна свиткани кон горната страна. На горната страна се голи, зелени или со ретки влакна, а на долната страна тие се сиви и со густи прилегнати свиленести влакна. [[Цвет|Цветовите]] се групирани во долго и ретко гроздовидно [[соцветие]] во пазувите на брактеите. Најдолните брактеи се листовидни, а кај погорните тие се поредуцирани. Брактеолите се многу мали, долги колку половината на чашката, но подолги од цветната дршка. Чашката е 4-5 мм долга, со густи прилегнати куси свиленести влакна; горните и страничните запци триаглести, долги колку половината на чашката, а долниот заб малку подолг од другите. Венчето е златно-жолто. Барјачето по површината е со густи прилегнати свиленести влакна, триаглесто-срцевидно, 6 мм долго, 6,5 мм широко, а клинестиот дел 1,5 мм долг; крилцата мали, голи, 3,5 мм долги, 1,75 мм широки, а клинестиот дел 1,75 мм долг и кончест. Лаѓичката е со густи прилегнати свиленести влакна по површината, 8,5 мм долга, а клинестиот дел кончест и 2 мм долг, а широчината на едната половина 3 мм. Во цветот најмали се крилцата, поголемо е барјачето, а најголема е лаѓичката. Мешунката е 7-10 мм долга, јајцевидна, со заострен врв и со една [[Семе|семка]].<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1156-1157}}</ref> Во [[Македонија]] расте по варовничките камењари, карпи и лапори. Се среќава во [[Скопје]] - [[Катлановско Блато]], клисурата на р. [[Пчиња]] - помеѓу с. [[Кожле]] и с. [[Бадар]]; [[Таорска Клисура]]; [[Велес]] - „[[Гроот]]“, с. [[Уланци]], с. [[Градско]], с. Енешово; [[Свети Николе|Св. Николе]] - с. [[Делисинци]] и брдото Богословец; пл. [[Серта]]; [[Кавадарци]] - Љубаш; [[Неготино]] - с. [[Криволак]]; [[Прилеп]] - [[Козјак (Мариово)|Козјак]], [[Мариово]] - „Бела Скрка“ пред с. [[Витолиште]], с. [[Мелница (Прилепско)|Мелница]], с. [[Бешиште]] кај Св. Пантелејмон.<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] fdmh93k62bnl6e3vd989b9ts5wv2gsj Разговор:Genista sessilifolia 1 1406874 5651431 2026-10-30T07:52:56Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5651431 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 Sisymbrium officinale 0 1406875 5651432 2026-10-30T08:15:24Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1380735076|Sisymbrium officinale]]“ 5651432 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=Hedge-mustard|image=Weg-Rauke Passau.JPG|genus=Sisymbrium|species=officinale|authority=([[L.]]) [[Scop.]]|synonyms=''Erysimum officinale'' {{au|L.}}}} '''''Sisymbrium officinale''''', (порано ''Erysimum officinale'') е растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 20-70 цм високо. Стеблото вертикално, цилиндрично, разгрането, влакнесто или поретко голо. Листовите со дршки, пересто насечени, со по 1-3, јајцевидни до ланцетовидни, назабени странични сегменти и со многу поголем копјевиден, терминален сегмент. Најгорните листови издолжено-ланцетовидни, приседнати и со копјевидна основа. Цветовите поединечни, без брактеи, групирани во гроздовидни соцветија на врвот од стеблото или по страничните гранчиња. Цветните дршки 1-2 мм долги, влакнести или голи. Чашкините ливчиња 1,5-2,5 mm долги, најчесто влакнести. Венечните ливчиња бледожолтеникави, 2-4 мм долги. Антерите 0,7 мм долги, филаментите 2 мм. Плодот шушменка, 1-1,5 цм долг, 1-1,5 мм широк, конусовидно-цилиндричен, кон врвот постепено зашилен, влакнест и прилегнат до оската на соцветието. Дршката на плодот силно задебелена, околу 2 мм долга и прилегната. Капачињата на плодот со 3 надолжни жили. Семките до 1 мм долги, црвеникаво до жолтеникаво кафеави, по 6 во секоја преграда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=579-560}}</ref> Распространетост во Македонија Расте по суви и топли рудерални станишта, ѓубришта, улици, покрај куќи, огради, ѕидови, железнички пруги, како рудерално и коровно растение. Познат за Скопје - Гази Баба, Матка; Дервенска Клисура - Коловозиште; Бистра - с. Лазарополе; Охрид - с. Љубаништа; Струга - с. Калишта; Ресен помеѓу с. Коњско и с. Стење; Валандово; Гевгелија - с. Гопчели.<ref name=":022" /> == Распространетост == Некогаш автохтон во Северна Африка и јужна Европа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://gobotany.nativeplanttrust.org/species/sisymbrium/officinale/|title=Sisymbrium officinale (common hedge-mustard): Go Botany|work=gobotany.nativeplanttrust.org|accessdate=2024-11-09}}</ref> може да се најде во [[Ирска (остров)|Ирска]], [[Велс]] и [[Англија]] и Шкотска.<ref>Clapham, A.R,. Tutin, T.G. and Warburg, E.F. 12968 ''Excursion Flora of the British Isles'' Cambridge University Press{{ISBN|0521046564}}</ref> Расте покрај патишта, во пустелии и како плевел на обработливо земјиште. Сега може да се најде низ целиот свет. == Употреба == === Во храната === Ова растение се одгледува низ цела [[Европа]] поради неговите лисја и семиња. Се користи како зачин во [[Северна Европа]] (особено во [[Данска]], [[Норвешка]] и [[Германија]]). Растението се јаде и во комбинација со [[јогурт]] во некои делови од [[Левант]].<ref>{{Наведени вести|url=https://alghad.com/story/784717|title="الحويرنة".. نبتة عشبية تتربع على موائد الأردنيين شتاء لتمدهم بالحيوية|date=1 Feb 2020|work=[[Al Ghad]]|access-date=30 October 2025|language=ar|trans-title="Al-Huwayrina"... a herbaceous plant that graces the tables of Jordanians in winter to provide them with vitality}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://aawsat.com/home/article/1594566/%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%80%C2%AB%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D8%B7%C2%BB-%D8%A3%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%83%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D8%AA%D9%88%D8%B4%D9%83-%D8%A3%D9%86-%D8%AA%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D8%A7%D9%83%D8%B1%D8%A9|title=ميرنا بامية لـ«الشرق الأوسط»: أبحث عن الأكلات التي توشك أن تسقط من الذاكرة|date=20 Feb 2019|work=[[Asharq Al-Awsat]]|access-date=30 October 2025|language=ar|trans-title=Mirna Bamiya told Asharq Al-Awsat: “I’m looking for dishes that are about to be forgotten.”}}</ref> Листовите имаат горчлив вкус сличен [[Зелка|на зелка]] и се користат или во салати или се готват.. [[Семе|Семето]] се користело за правење [[сенф]] во [[Европа]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Sisymbrium+officinale|title=Plants for A Future Database - Sisymbrium officinale|work=Plants for a Future database|format=|accessdate=2007-05-25}}</ref> === Традиционална медицина === Грците верувале дека е противотров за сите отрови. Во народната медицина, се користело за смирување на болки во грлото. „Добро е за сите болести на градите и белите дробови, засипнатост на гласот... сокот... направен во сируп со мед или шеќер, не е помалку ефикасен... за сите други кашлици, свирење во градите и отежнато дишење... семето се смета за посебен лек против отров и отров.“ „Порано се користел за засипнатост, слаби бели дробови и за помош на гласот.“ Билкарите го користат сокот и цветовите за бронхитис и [[Желудник|стомачни]] заболувања, меѓу другите намени, и како средство за ревитализација. Во тибетската медицина се користи за сузбивање на симптомите на труење со храна. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Флора на Обединетото Кралство]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Флора на Македонија]] do66f4u40mccc7h6pv4g7ng0kapmju5 5651433 5651432 2026-10-30T08:16:17Z BosaFi 115936 5651433 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=Sisymbrium officinale|image=Weg-Rauke Passau.JPG|genus=Sisymbrium|species=officinale|authority=([[L.]]) [[Scop.]]|synonyms=''Erysimum officinale'' {{au|L.}}}} '''''Sisymbrium officinale''''', (порано ''Erysimum officinale'') е растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 20-70 цм високо. Стеблото вертикално, цилиндрично, разгрането, влакнесто или поретко голо. Листовите со дршки, пересто насечени, со по 1-3, јајцевидни до ланцетовидни, назабени странични сегменти и со многу поголем копјевиден, терминален сегмент. Најгорните листови издолжено-ланцетовидни, приседнати и со копјевидна основа. Цветовите поединечни, без брактеи, групирани во гроздовидни соцветија на врвот од стеблото или по страничните гранчиња. Цветните дршки 1-2 мм долги, влакнести или голи. Чашкините ливчиња 1,5-2,5 mm долги, најчесто влакнести. Венечните ливчиња бледожолтеникави, 2-4 мм долги. Антерите 0,7 мм долги, филаментите 2 мм. Плодот шушменка, 1-1,5 цм долг, 1-1,5 мм широк, конусовидно-цилиндричен, кон врвот постепено зашилен, влакнест и прилегнат до оската на соцветието. Дршката на плодот силно задебелена, околу 2 мм долга и прилегната. Капачињата на плодот со 3 надолжни жили. Семките до 1 мм долги, црвеникаво до жолтеникаво кафеави, по 6 во секоја преграда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=579-560}}</ref> == Распространетост == Некогаш автохтон во Северна Африка и јужна Европа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://gobotany.nativeplanttrust.org/species/sisymbrium/officinale/|title=Sisymbrium officinale (common hedge-mustard): Go Botany|work=gobotany.nativeplanttrust.org|accessdate=2024-11-09}}</ref> може да се најде во [[Ирска (остров)|Ирска]], [[Велс]] и [[Англија]] и Шкотска.<ref>Clapham, A.R,. Tutin, T.G. and Warburg, E.F. 12968 ''Excursion Flora of the British Isles'' Cambridge University Press{{ISBN|0521046564}}</ref> Расте покрај патишта, во пустелии и како плевел на обработливо земјиште. Сега може да се најде низ целиот свет. === Распространетост во Македонија === Расте по суви и топли рудерални станишта, ѓубришта, улици, покрај куќи, огради, ѕидови, железнички пруги, како рудерално и коровно растение. Познат за Скопје - Гази Баба, Матка; Дервенска Клисура - Коловозиште; Бистра - с. Лазарополе; Охрид - с. Љубаништа; Струга - с. Калишта; Ресен помеѓу с. Коњско и с. Стење; Валандово; Гевгелија - с. Гопчели.<ref name=":022" /> == Употреба == === Во храната === Ова растение се одгледува низ цела [[Европа]] поради неговите лисја и семиња. Се користи како зачин во [[Северна Европа]] (особено во [[Данска]], [[Норвешка]] и [[Германија]]). Растението се јаде и во комбинација со [[јогурт]] во некои делови од [[Левант]].<ref>{{Наведени вести|url=https://alghad.com/story/784717|title="الحويرنة".. نبتة عشبية تتربع على موائد الأردنيين شتاء لتمدهم بالحيوية|date=1 Feb 2020|work=[[Al Ghad]]|access-date=30 October 2025|language=ar|trans-title="Al-Huwayrina"... a herbaceous plant that graces the tables of Jordanians in winter to provide them with vitality}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://aawsat.com/home/article/1594566/%D9%85%D9%8A%D8%B1%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%80%C2%AB%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D8%B7%C2%BB-%D8%A3%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%83%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D8%AA%D9%88%D8%B4%D9%83-%D8%A3%D9%86-%D8%AA%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D8%A7%D9%83%D8%B1%D8%A9|title=ميرنا بامية لـ«الشرق الأوسط»: أبحث عن الأكلات التي توشك أن تسقط من الذاكرة|date=20 Feb 2019|work=[[Asharq Al-Awsat]]|access-date=30 October 2025|language=ar|trans-title=Mirna Bamiya told Asharq Al-Awsat: “I’m looking for dishes that are about to be forgotten.”}}</ref> Листовите имаат горчлив вкус сличен [[Зелка|на зелка]] и се користат или во салати или се готват.. [[Семе|Семето]] се користело за правење [[сенф]] во [[Европа]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Sisymbrium+officinale|title=Plants for A Future Database - Sisymbrium officinale|work=Plants for a Future database|format=|accessdate=2007-05-25}}</ref> === Традиционална медицина === Грците верувале дека е противотров за сите отрови. Во народната медицина, се користело за смирување на болки во грлото. „Добро е за сите болести на градите и белите дробови, засипнатост на гласот... сокот... направен во сируп со мед или шеќер, не е помалку ефикасен... за сите други кашлици, свирење во градите и отежнато дишење... семето се смета за посебен лек против отров и отров.“ „Порано се користел за засипнатост, слаби бели дробови и за помош на гласот.“ Билкарите го користат сокот и цветовите за бронхитис и [[Желудник|стомачни]] заболувања, меѓу другите намени, и како средство за ревитализација. Во тибетската медицина се користи за сузбивање на симптомите на труење со храна. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Флора на Обединетото Кралство]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 7aenharkjsz5yndkv8cs0i4sui3761a Genista nissana 0 1406876 5651434 2026-10-30T08:25:15Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/56046172|Genista nissana]]“ 5651434 wikitext text/x-wiki '''''Genista nissana''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/}}</ref> За првпат го опишал српскиот ботаничар Сава Петровиќ. Опис и распространетост ''Genista nissana'' е [[Грмушка|грмушесто]] растение со високи вертикални цветни гранчиња. Гранчињата се неразгранети, округли, со широки надолжни ребра, со долги расперени влакна, а во браздите со густи мали жолто-црвеникави гргурави влакна. [[Лист|Листовите]] се приседнати, со 3 ливчиња, со густи расперени меки влакна од обете страни; ливчињата линејно-ланцетни до елиптични, 20-40 мм долги, 2-6 мм широки, на врвот заострени. [[Цвет|Цветовите]] се поединечни во пазувите на листовите, групирани во ретко и долго гроздовидно [[соцветие]]. Брактеите на најдолните цветови се листовидни, а кон врвот тие стануваат сè помали, но сепак се со три ливчиња. Брактеолите се линејни, 3 мм долги, влакнести, малку подолги од половината на чашката. Чашката е 5 мм долга, со густи прилегнати свиленести влакна; горните заби широко-триаглести, околу 2 мм долги, а долните три заба помали и околу 1-1,5 мм долги. Венчето е златно-жолто. Барјачето е околу 10 мм долго, покусо од лаѓичката, триаглесто-срцевидно. Крилцата се голи, околу 7 мм долги. Лаѓичката по површината е со густи прилегнати свиленести влакна, околу 12 мм долга. Мешунката е јајцевидна, на врвот заострена, 10 мм долга, 5 мм широка, со неколку семки.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1157-1158}}</ref> Во [[Македонија]] расте по брдските пасишта, варовнички камењари и ретките дабови шуми до 1000 метри надморска височина. Се среќава во [[Скопје]] - пл. [[Водно]], над с. [[Драчево]], над с. [[Долно Количани]], с. [[Нова Брезница]] кај „[[Козјак (брана)|Козјак]]“; пл. [[Жеден]] (Скопско); [[Дервенска Клисура|Жеденска Клисура]]; [[Скопска Црна Гора]].<ref name=":1" /> == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/11472722|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name="C132">Heywood,V.H. & Ball,P.W., 1968 ''Leguminosae.In:Flora Europaea Vol.2.ed.Tutin,T.G.et al.''</ref> <ref name="C133">Greuter,W. et al. (Eds.), 1989 ''Med-Checklist Vol.4 (published)''</ref> <ref name="C134">Petrovic,S., 1885 ''Add.Fl.Agri Nyss.''</ref> <ref name="source" /> </references> [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 6hmq7yzciiinyteh8ocd8j5zhaxbimp 5651438 5651434 2026-10-30T08:33:52Z Orce Wiki 121850 5651438 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Genista nissana'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = [[Бобовидни]] (Fabales) | familia_sv = | familia = [[Бобови]] (Fabaceae) | genus_sv = | genus = [[Жолтенка]] (Genista) | species_sv = | species = '''Genista nissana''' | taxon = Genista nissana | taxon_authority = [[Petrovic]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Cytisanthus nissanus'' <small>([[Petrovic]]) [[E.Mayer]]</small> }} '''''Genista nissana''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] што припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[жолтенка]] (''Genista'') од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[бобови]] (''Fabaceae'').<ref name="source">[http://www.ildis.org ILDIS World Database of Legumes] {{Wayback|url=http://www.ildis.org/}}</ref> За првпат го опишал српскиот ботаничар [[Сава Петровиќ]]. == Опис и распространетост == ''Genista nissana'' е [[Грмушка|грмушесто]] растение со високи вертикални цветни гранчиња. Гранчињата се неразгранети, округли, со широки надолжни ребра, со долги расперени влакна, а во браздите со густи мали жолто-црвеникави гргурави влакна. [[Лист|Листовите]] се приседнати, со 3 ливчиња, со густи расперени меки влакна од обете страни; ливчињата линејно-ланцетни до елиптични, 20-40 мм долги, 2-6 мм широки, на врвот заострени. [[Цвет|Цветовите]] се поединечни во пазувите на листовите, групирани во ретко и долго гроздовидно [[соцветие]]. Брактеите на најдолните цветови се листовидни, а кон врвот тие стануваат сè помали, но сепак се со три ливчиња. Брактеолите се линејни, 3 мм долги, влакнести, малку подолги од половината на чашката. Чашката е 5 мм долга, со густи прилегнати свиленести влакна; горните заби широко-триаглести, околу 2 мм долги, а долните три заба помали и околу 1-1,5 мм долги. Венчето е златно-жолто. Барјачето е околу 10 мм долго, покусо од лаѓичката, триаглесто-срцевидно. Крилцата се голи, околу 7 мм долги. Лаѓичката по површината е со густи прилегнати свиленести влакна, околу 12 мм долга. Мешунката е јајцевидна, на врвот заострена, 10 мм долга, 5 мм широка, со неколку семки.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=1157-1158}}</ref> Во [[Македонија]] расте по брдските пасишта, варовнички камењари и ретките дабови шуми до 1000 метри надморска височина. Се среќава во [[Скопје]] - пл. [[Водно]], над с. [[Драчево]], над с. [[Долно Количани]], с. [[Нова Брезница]] кај „[[Козјак (брана)|Козјак]]“; пл. [[Жеден]] (Скопско); [[Дервенска Клисура|Жеденска Клисура]]; [[Скопска Црна Гора]].<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Жолтенка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] jypnco2rbedgdfs6tsgjqx0suphz716 Descurainia 0 1406877 5651435 2026-10-30T08:28:24Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1369930489|Descurainia]]“ 5651435 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Descurainia pinnata 2005-02-20.jpg|image_caption=''[[Descurainia pinnata]]''|taxon=Descurainia|authority=[[Webb]] & [[Berthel.]]|subdivision_ranks=Species|subdivision=47, see text|synonyms=*''Discurea'' {{small|Schur}} *''Hugueninia'' {{small|Rchb.}} *''Leptobasis'' {{small|Dulac}} *''Robeschia'' {{small|Hochst. ex E.Fourn.}} *''Sophia'' {{small|Adans.}}|synonyms_ref=<ref name = powo>{{cite web |title=''Descurainia'' Webb & Berthel. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331548-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=26 September 2025}}</ref>}} '''''Descurainia''''' е род на растенија од семејството [[Зелки|Brassicaceae]].<ref>{{PLANTS|id=DESCU|taxon=Descurainia}}</ref> Името на родот е во чест на францускиот ботаничар и билкар [[Франсоа Дескурен]] (1658–1749). Растенијата се слични по изглед на другите сенфови, испраќаат долги исправени стебла и носат мали жолти или белузлави цветови. Многу видови се штетни плевели. Некои видови се токсични за добитокот. Растенијата од овој род се наоѓаат низ целиот свет во умерените региони. ''Descurainia sophia'', е типски вид на ''Descurainia''. Опис Едногодишно или двегодишно растение со разгранети или прости а понекогаш и жлездести влакна. Листовите двојно до тројно перести, обично со дршки, само најгорните приседнати. Цветовите без брактеи, мали, во голем број, собрани на врвот од стеблото во гроздовидни соцветија. Чашкините ливчиња жолтеникаво-кафеави. Венечните ливчиња зеленкасто-жолти до златно-жолти, не подолги од чашкините ливчиња. Прашниците подолги од перијантот. Плодникот цилиндричен, со кратко столпче и топчест жиг; плодот шушменка, со голем број семки распоредени во 1-2 реда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=577-578}}</ref> == Видови == Прифатени се 47 видови. * ''[[Descurainia adenophora]]'' {{Мали|(Wooton & Standl.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia adpressa]]'' {{Мали|Boelcke}} * ''[[Descurainia altoandina]]'' {{Мали|Romanczuk}} {{Мали|}} * ''[[Descurainia antarctica]]'' {{Мали|}} * ''[[Descurainia argentea]]'' {{Мали|O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia artemisioides]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia athrocarpa]]'' {{Мали|(A.Gray) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia bourgaeana]]'' {{Мали|(E.Fourn.) Webb ex O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia brevifructa]]'' {{Мали|Boelcke ex J.B.Martínez}} * ''[[Descurainia brevisiliqua]]'' {{Мали|(Detling) Al-Shehbaz & Goodson}} * ''[[Descurainia browniae]]'' {{Мали|R.P.McNeill}} * ''[[Descurainia californica]]'' {{Мали|(A.Gray) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia canoensis]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia cleefii]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia cumingiana]]'' {{Мали|(Fisch. & C.A.Mey.) Prantl}} * ''[[Descurainia depressa]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia erodiifolia]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia gilva]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia gonzalezii]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia hartwegiana]]'' {{Мали|(E.Fourn.) Britton}} * ''[[Descurainia heterotricha]]'' {{Мали|Speg.}} * ''[[Descurainia impatiens]]'' {{Мали|(Cham. & Schltdl.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia incana]]'' {{Мали|(Bernh. ex Fisch. & C.A.Mey.) Dorn}} * ''[[Descurainia incisa]]'' {{Мали|(Engelm.) Britton}} * ''[[Descurainia kenheilii]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia kochii]]'' {{Мали|(F.Petri) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia lasisiliqua]]'' {{Мали|O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia lemsii]]'' {{Мали|Bramwell}} * ''[[Descurainia longepedicellata]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia millefolia]]'' {{Мали|(Jacq.) Webb & Berthel.}} * ''[[Descurainia myriophylla]]'' {{Мали|(Willd.) R.E.Fr.}} * ''[[Descurainia nana]]'' {{Мали|Romanczuk}} * ''[[Descurainia nelsonii]]'' {{Мали|(Rydb.) Al-Shehbaz & Goodson}} * ''[[Descurainia nuttallii]]'' {{Мали|(Colla) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia obtusa]]'' {{Мали|(Greene) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia paradisa]]'' {{Мали|(A.Nelson & P.B.Kenn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia pimpinellifolia]]'' {{Мали|(Barnéoud) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia pinnata]]'' {{Мали|(Walter) Britton}} * ''[[Descurainia preauxiana]]'' {{Мали|(Webb) Webb ex O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia sophia]]'' {{Мали|(L.) Webb ex Prantl}} * ''[[Descurainia sophioides]]'' {{Мали|(Fisch. ex Hook.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia streptocarpa]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia stricta]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia tanacetifolia]]'' {{Мали|(L.) Prantl}} * ''[[Descurainia torulosa]]'' {{Мали|Rollins}} ''[[Descurainia tugayi]]'' {{Мали|Yıld.}} * ''[[Descurainia virletii]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2408 Рачен третман на Џепсон] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] av4lwmdt0xi7isw4r4014wucjqs40x9 5651436 5651435 2026-10-30T08:28:56Z BosaFi 115936 5651436 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Descurainia pinnata 2005-02-20.jpg|image_caption=''[[Descurainia pinnata]]''|taxon=Descurainia|authority=[[Webb]] & [[Berthel.]]|subdivision_ranks=Species|subdivision=47, see text|synonyms=*''Discurea'' {{small|Schur}} *''Hugueninia'' {{small|Rchb.}} *''Leptobasis'' {{small|Dulac}} *''Robeschia'' {{small|Hochst. ex E.Fourn.}} *''Sophia'' {{small|Adans.}}|synonyms_ref=<ref name = powo>{{cite web |title=''Descurainia'' Webb & Berthel. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331548-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=26 September 2025}}</ref>}} '''''Descurainia''''' е род на растенија од семејството [[Зелки|Brassicaceae]].<ref>{{PLANTS|id=DESCU|taxon=Descurainia}}</ref> Името на родот е во чест на францускиот ботаничар и билкар [[Франсоа Дескурен]] (1658–1749). Растенијата се слични по изглед на другите сенфови, испраќаат долги исправени стебла и носат мали жолти или белузлави цветови. Многу видови се штетни плевели. Некои видови се токсични за добитокот. Растенијата од овој род се наоѓаат низ целиот свет во умерените региони. ''Descurainia sophia'', е типски вид на ''Descurainia''. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение со разгранети или прости а понекогаш и жлездести влакна. Листовите двојно до тројно перести, обично со дршки, само најгорните приседнати. Цветовите без брактеи, мали, во голем број, собрани на врвот од стеблото во гроздовидни соцветија. Чашкините ливчиња жолтеникаво-кафеави. Венечните ливчиња зеленкасто-жолти до златно-жолти, не подолги од чашкините ливчиња. Прашниците подолги од перијантот. Плодникот цилиндричен, со кратко столпче и топчест жиг; плодот шушменка, со голем број семки распоредени во 1-2 реда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=577-578}}</ref> == Видови == Прифатени се 47 видови. * ''[[Descurainia adenophora]]'' {{Мали|(Wooton & Standl.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia adpressa]]'' {{Мали|Boelcke}} * ''[[Descurainia altoandina]]'' {{Мали|Romanczuk}} {{Мали|}} * ''[[Descurainia antarctica]]'' {{Мали|}} * ''[[Descurainia argentea]]'' {{Мали|O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia artemisioides]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia athrocarpa]]'' {{Мали|(A.Gray) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia bourgaeana]]'' {{Мали|(E.Fourn.) Webb ex O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia brevifructa]]'' {{Мали|Boelcke ex J.B.Martínez}} * ''[[Descurainia brevisiliqua]]'' {{Мали|(Detling) Al-Shehbaz & Goodson}} * ''[[Descurainia browniae]]'' {{Мали|R.P.McNeill}} * ''[[Descurainia californica]]'' {{Мали|(A.Gray) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia canoensis]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia cleefii]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia cumingiana]]'' {{Мали|(Fisch. & C.A.Mey.) Prantl}} * ''[[Descurainia depressa]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia erodiifolia]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia gilva]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia gonzalezii]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia hartwegiana]]'' {{Мали|(E.Fourn.) Britton}} * ''[[Descurainia heterotricha]]'' {{Мали|Speg.}} * ''[[Descurainia impatiens]]'' {{Мали|(Cham. & Schltdl.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia incana]]'' {{Мали|(Bernh. ex Fisch. & C.A.Mey.) Dorn}} * ''[[Descurainia incisa]]'' {{Мали|(Engelm.) Britton}} * ''[[Descurainia kenheilii]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia kochii]]'' {{Мали|(F.Petri) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia lasisiliqua]]'' {{Мали|O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia lemsii]]'' {{Мали|Bramwell}} * ''[[Descurainia longepedicellata]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia millefolia]]'' {{Мали|(Jacq.) Webb & Berthel.}} * ''[[Descurainia myriophylla]]'' {{Мали|(Willd.) R.E.Fr.}} * ''[[Descurainia nana]]'' {{Мали|Romanczuk}} * ''[[Descurainia nelsonii]]'' {{Мали|(Rydb.) Al-Shehbaz & Goodson}} * ''[[Descurainia nuttallii]]'' {{Мали|(Colla) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia obtusa]]'' {{Мали|(Greene) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia paradisa]]'' {{Мали|(A.Nelson & P.B.Kenn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia pimpinellifolia]]'' {{Мали|(Barnéoud) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia pinnata]]'' {{Мали|(Walter) Britton}} * ''[[Descurainia preauxiana]]'' {{Мали|(Webb) Webb ex O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia sophia]]'' {{Мали|(L.) Webb ex Prantl}} * ''[[Descurainia sophioides]]'' {{Мали|(Fisch. ex Hook.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia streptocarpa]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia stricta]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia tanacetifolia]]'' {{Мали|(L.) Prantl}} * ''[[Descurainia torulosa]]'' {{Мали|Rollins}} ''[[Descurainia tugayi]]'' {{Мали|Yıld.}} * ''[[Descurainia virletii]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2408 Рачен третман на Џепсон] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] pdrg6ocp14sxf09kwx7j91jojs3je9x 5651437 5651436 2026-10-30T08:29:35Z BosaFi 115936 /* Опис */ 5651437 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Descurainia pinnata 2005-02-20.jpg|image_caption=''[[Descurainia pinnata]]''|taxon=Descurainia|authority=[[Webb]] & [[Berthel.]]|subdivision_ranks=Species|subdivision=47, see text|synonyms=*''Discurea'' {{small|Schur}} *''Hugueninia'' {{small|Rchb.}} *''Leptobasis'' {{small|Dulac}} *''Robeschia'' {{small|Hochst. ex E.Fourn.}} *''Sophia'' {{small|Adans.}}|synonyms_ref=<ref name = powo>{{cite web |title=''Descurainia'' Webb & Berthel. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331548-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=26 September 2025}}</ref>}} '''''Descurainia''''' е род на растенија од семејството [[Зелки|Brassicaceae]].<ref>{{PLANTS|id=DESCU|taxon=Descurainia}}</ref> Името на родот е во чест на францускиот ботаничар и билкар [[Франсоа Дескурен]] (1658–1749). Растенијата се слични по изглед на другите сенфови, испраќаат долги исправени стебла и носат мали жолти или белузлави цветови. Многу видови се штетни плевели. Некои видови се токсични за добитокот. Растенијата од овој род се наоѓаат низ целиот свет во умерените региони. ''Descurainia sophia'', е типски вид на ''Descurainia''. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение со разгранети или прости а понекогаш и жлездести влакна. Листовите двојно до тројно перести, обично со дршки, само најгорните приседнати. Цветовите без брактеи, мали, во голем број, собрани на врвот од стеблото во гроздовидни соцветија. Чашкините ливчиња жолтеникаво-кафеави. Венечните ливчиња зеленкасто-жолти до златно-жолти, не подолги од чашкините ливчиња. Прашниците подолги од перијантот. Плодникот цилиндричен, со кратко столпче и топчест жиг; плодот шушменка, со голем број семки распоредени во 1-2 реда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=580-581}}</ref> == Видови == Прифатени се 47 видови. * ''[[Descurainia adenophora]]'' {{Мали|(Wooton & Standl.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia adpressa]]'' {{Мали|Boelcke}} * ''[[Descurainia altoandina]]'' {{Мали|Romanczuk}} {{Мали|}} * ''[[Descurainia antarctica]]'' {{Мали|}} * ''[[Descurainia argentea]]'' {{Мали|O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia artemisioides]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia athrocarpa]]'' {{Мали|(A.Gray) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia bourgaeana]]'' {{Мали|(E.Fourn.) Webb ex O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia brevifructa]]'' {{Мали|Boelcke ex J.B.Martínez}} * ''[[Descurainia brevisiliqua]]'' {{Мали|(Detling) Al-Shehbaz & Goodson}} * ''[[Descurainia browniae]]'' {{Мали|R.P.McNeill}} * ''[[Descurainia californica]]'' {{Мали|(A.Gray) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia canoensis]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia cleefii]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia cumingiana]]'' {{Мали|(Fisch. & C.A.Mey.) Prantl}} * ''[[Descurainia depressa]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia erodiifolia]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia gilva]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia gonzalezii]]'' {{Мали|Svent.}} * ''[[Descurainia hartwegiana]]'' {{Мали|(E.Fourn.) Britton}} * ''[[Descurainia heterotricha]]'' {{Мали|Speg.}} * ''[[Descurainia impatiens]]'' {{Мали|(Cham. & Schltdl.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia incana]]'' {{Мали|(Bernh. ex Fisch. & C.A.Mey.) Dorn}} * ''[[Descurainia incisa]]'' {{Мали|(Engelm.) Britton}} * ''[[Descurainia kenheilii]]'' {{Мали|Al-Shehbaz}} * ''[[Descurainia kochii]]'' {{Мали|(F.Petri) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia lasisiliqua]]'' {{Мали|O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia lemsii]]'' {{Мали|Bramwell}} * ''[[Descurainia longepedicellata]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia millefolia]]'' {{Мали|(Jacq.) Webb & Berthel.}} * ''[[Descurainia myriophylla]]'' {{Мали|(Willd.) R.E.Fr.}} * ''[[Descurainia nana]]'' {{Мали|Romanczuk}} * ''[[Descurainia nelsonii]]'' {{Мали|(Rydb.) Al-Shehbaz & Goodson}} * ''[[Descurainia nuttallii]]'' {{Мали|(Colla) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia obtusa]]'' {{Мали|(Greene) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia paradisa]]'' {{Мали|(A.Nelson & P.B.Kenn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia pimpinellifolia]]'' {{Мали|(Barnéoud) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia pinnata]]'' {{Мали|(Walter) Britton}} * ''[[Descurainia preauxiana]]'' {{Мали|(Webb) Webb ex O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia sophia]]'' {{Мали|(L.) Webb ex Prantl}} * ''[[Descurainia sophioides]]'' {{Мали|(Fisch. ex Hook.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia streptocarpa]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} * ''[[Descurainia stricta]]'' {{Мали|(Phil.) Reiche}} * ''[[Descurainia tanacetifolia]]'' {{Мали|(L.) Prantl}} * ''[[Descurainia torulosa]]'' {{Мали|Rollins}} ''[[Descurainia tugayi]]'' {{Мали|Yıld.}} * ''[[Descurainia virletii]]'' {{Мали|(E.Fourn.) O.E.Schulz}} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2240,2408 Рачен третман на Џепсон] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] sv7i6sgx47xerjzd6eiemw4nnwpo9cz Разговор:Genista nissana 1 1406878 5651439 2026-10-30T08:35:04Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5651439 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 Венерина чешелка 0 1406879 5651441 2026-10-30T08:42:26Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1328037482|Scandix pecten-veneris]]“ 5651441 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Scandix pecten-veneris flowers and fruits.jpg|image_caption=Плодови и цветови|genus=Scandix|species=pecten-veneris|authority=[[L.]]}}'''Венерина чешелка''' ([[науч.]] ''Scandix pecten-veneris'') ― вид на јадливо растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. Потекнува од Евроазија, но е познато дека се јавува и на други места. == Опис == Ова е == Распространетост == ''Scandix pecten-veneris'' има опсег кој се протега од [[Западна Европа|Западна]], [[Средна Европа|Централна]] и [[Јужна Европа]] кон исток до [[Југозападна Азија|Западна]] и [[Средна Азија|Централна Азија]], а расте и во [[Магреб]]. Во [[Обединето Кралство|Велика Британија]] растението порано било широко распространето како плевел на обработливо земјиште во југоисточна [[Англија]]. Растението е отпорно на современите хербициди, а забележано е дека „иглите“ на растението не се одвојуваат лесно од пченицата со модерна машинерија за берба. == Живеалиште == ''Scandix pecten-veneris'' е рудерален вид, кој фаворизира суви, варовнички почви и често се среќава на отворени ливади и шумски рабови, овој вид добро се снаоѓа на обработливо земјиште и порано се одгледувал како зеленчук, а исто така се собирал и од дивината. == Употреба во исхрана == ''Scandix pecten-veneris'' има долга историја на употреба во Европа, и како лиснат зеленчук и како [[зеленчук]] [[Салата|за салата]]. Некои од најраните споменувања за неговата консумација се наоѓаат во [[Старогрчки јазик|старогрчки]] текстови, кои ја прикажуваат мајката на драматургот [[Еврипид]], Клеито, како скромен продавач на зеленчук, меѓу чии производи бил и зеленчукот ''чешелка.'' Како јадливото растение видот е споменат и од страна на старогрчките писатели [[Теофраст]] и [[Ерасистрат]] од [[Кеја (остров)|Кеја]]. Меѓу латинските автори, Плиниј Постариот го наведува растението меѓу јадливите растенија во [[Египет]]. Многу подоцна, викентинскиот [[лекар]] Онорио Бели (познат како Хонориус Белус, 1550–1604) забележал дека во негово време се јадело ова растение на островот [[Крит]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница|Scandix pecten-veneris}} * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?329,533,534 Рачен третман на Џепсон] * [https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SCPE Профил на растенија од USDA] * * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Scandix+pecten-veneris Фото галерија] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] arxod94uklb79vnnqhxw63mdh5oh2jz 5651444 5651441 2026-10-30T08:51:14Z Виолетова 1975 5651444 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Scandix pecten-veneris flowers and fruits.jpg|image_caption=Плодови и цветови|genus=Scandix|species=pecten-veneris|authority=[[L.]]}}'''Венерина чешелка''' ([[науч.]] ''Scandix pecten-veneris'') ― вид на јадливо растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. Потекнува од Евроазија, но е познато дека се јавува и на други места. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до 35 см, уште од основата разгрането, голо, со обични или четинести влакна. Стеблото е круглесто, голо или со расперени влакна. Листовите се на изглед триаглесто-јајцевидни до долгнавесто-јајцевидни, 2-3 пати перести. Штитовите се со 1-3 штитчиња, но најчесто со 2 и без брактеи. Венчето е бело. Плодот е долг 15-75 мм, обично гол или рапав.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1558-1559}}</ref> == Распространетост == ''Scandix pecten-veneris'' има опсег кој се протега од [[Западна Европа|Западна]], [[Средна Европа|Централна]] и [[Јужна Европа]] кон исток до [[Југозападна Азија|Западна]] и [[Средна Азија|Централна Азија]], а расте и во [[Магреб]]. Во [[Обединето Кралство|Велика Британија]] растението порано било широко распространето како плевел на обработливо земјиште во југоисточна [[Англија]]. Растението е отпорно на современите хербициди, а забележано е дека „иглите“ на растението не се одвојуваат лесно од пченицата со модерна машинерија за берба. Во [[Македонија]] расте по тревести места, покрај наслеби, по меѓи на ниви и лозја, на надморска височина до 1500 метри. Видот е широко распространето растение во Македонија.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Живеалиште == ''Scandix pecten-veneris'' е рудерален вид, кој фаворизира суви, варовнички почви и често се среќава на отворени ливади и шумски рабови, овој вид добро се снаоѓа на обработливо земјиште и порано се одгледувал како зеленчук, а исто така се собирал и од дивината. == Употреба во исхрана == ''Scandix pecten-veneris'' има долга историја на употреба во Европа, и како лиснат зеленчук и како [[зеленчук]] [[Салата|за салата]]. Некои од најраните споменувања за неговата консумација се наоѓаат во [[Старогрчки јазик|старогрчки]] текстови, кои ја прикажуваат мајката на драматургот [[Еврипид]], Клеито, како скромен продавач на зеленчук, меѓу чии производи бил и зеленчукот ''чешелка.'' Како јадливото растение видот е споменат и од страна на старогрчките писатели [[Теофраст]] и [[Ерасистрат]] од [[Кеја (остров)|Кеја]]. Меѓу латинските автори, Плиниј Постариот го наведува растението меѓу јадливите растенија во [[Египет]]. Многу подоцна, викентинскиот [[лекар]] Онорио Бели (познат како Хонориус Белус, 1550–1604) забележал дека во негово време се јадело ова растение на островот [[Крит]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница|Scandix pecten-veneris}} * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?329,533,534 Рачен третман на Џепсон] * [https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SCPE Профил на растенија од USDA] * * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Scandix+pecten-veneris Фото галерија] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] ansv2ri7e2y5ekzab1aj8fdy6r0uqrh 5651445 5651444 2026-10-30T08:53:09Z Виолетова 1975 5651445 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Scandix pecten-veneris flowers and fruits.jpg|image_caption=Плодови и цветови|genus=Scandix|species=pecten-veneris|authority=[[L.]]}}'''Венерина чешелка''' ([[науч.]] ''Scandix pecten-veneris'') ― вид на јадливо растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. Потекнува од Евроазија, но е познато дека се јавува и на други места. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до 35 см, уште од основата разгрането, голо, со обични или четинести влакна. Стеблото е круглесто, голо или со расперени влакна. Листовите се на изглед триаглесто-јајцевидни до долгнавесто-јајцевидни, 2-3 пати перести. Штитовите се со 1-3 штитчиња, но најчесто со 2 и без брактеи. Венчето е бело. Плодот е долг 15-75 мм, обично гол или рапав.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1558-1559}}</ref> == Распространетост == ''Scandix pecten-veneris'' има опсег кој се протега од [[Западна Европа|Западна]], [[Средна Европа|Централна]] и [[Јужна Европа]] кон исток до [[Југозападна Азија|Западна]] и [[Средна Азија|Централна Азија]], а расте и во [[Магреб]]. Во [[Обединето Кралство|Велика Британија]] растението порано било широко распространето како плевел на обработливо земјиште во југоисточна [[Англија]]. Растението е отпорно на современите хербициди, а забележано е дека „иглите“ на растението не се одвојуваат лесно од пченицата со модерна машинерија за берба. Во [[Македонија]] расте по тревести места, покрај наслеби, по меѓи на ниви и лозја, на надморска височина до 1500 метри. Видот е широко распространето растение во Македонија.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Живеалиште == ''Scandix pecten-veneris'' е рудерален вид, кој фаворизира суви, варовнички почви и често се среќава на отворени ливади и шумски рабови, овој вид добро се снаоѓа на обработливо земјиште и порано се одгледувал како зеленчук, а исто така се собирал и од дивината. == Употреба во исхрана == ''Scandix pecten-veneris'' има долга историја на употреба во Европа, и како лиснат зеленчук и како [[зеленчук]] [[Салата|за салата]]. Некои од најраните споменувања за неговата консумација се наоѓаат во [[Старогрчки јазик|старогрчки]] текстови, кои ја прикажуваат мајката на драматургот [[Еврипид]], Клеито, како скромен продавач на зеленчук, меѓу чии производи бил и зеленчукот ''чешелка.'' Како јадливото растение видот е споменат и од страна на старогрчките писатели [[Теофраст]] и [[Ерасистрат]] од [[Кеја (остров)|Кеја]]. Меѓу латинските автори, Плиниј Постариот го наведува растението меѓу јадливите растенија во [[Египет]]. Многу подоцна, викентинскиот [[лекар]] Онорио Бели (познат како Хонориус Белус, 1550–1604) забележал дека во негово време се јадело ова растение на островот [[Крит]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница|Scandix pecten-veneris}} * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?329,533,534 Рачен третман на Џепсон] * [https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SCPE Профил на растенија од USDA] * * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Scandix+pecten-veneris Фото галерија] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] mlcx6tzp46f9czi4o0d7rrotwf8nlnh Scandix pecten-veneris 0 1406880 5651442 2026-10-30T08:42:58Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Венерина чешелка]] 5651442 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Венерина чешелка]] sfovvc2d7q1milgxdehw8bs58kmqpr9 Разговор:Венерина чешелка 1 1406881 5651443 2026-10-30T08:43:14Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651443 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Scandix stellata 0 1406882 5651446 2026-10-30T08:55:14Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{Speciesbox |image= |image_caption= |genus=Scandix |species= |authority= }} '''Scandix stellata''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1558-1559}}</ref> ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref... 5651446 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image= |image_caption= |genus=Scandix |species= |authority= }} '''Scandix stellata''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1558-1559}}</ref> ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] iaq4n8pylsbcmvmy6a1e5rkwbkwolrk 5651451 5651446 2026-10-30T09:00:13Z Виолетова 1975 5651451 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Description des plantes nouvelles et peu connues (Plate 14) (9343357694).jpg |image_caption= |genus=Scandix |species=stellata |authority= [[Banks]] & [[Sol.]] | synonyms = ''Scandix pinnatifida'' var.'' velutina'' <small>[[Coss.]]</small><br>''Scandicium stellatum'' <small>([[Banks]] & [[Sol.]]) [[Thell.]]</small><br>''Birostula pinnatifida'' <small>([[Vent.]]) [[Raf.]]</small>}} '''Scandix stellata''' или '''ѕвездена чешелка''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1556}}</ref> ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{wikispecies|Scandix stellata|Scandix stellata}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] gjtrg9ulq94xsdvk6wh3jvpg76lx12n 5651452 5651451 2026-10-30T09:16:34Z Виолетова 1975 5651452 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Description des plantes nouvelles et peu connues (Plate 14) (9343357694).jpg |image_caption= |genus=Scandix |species=stellata |authority= [[Banks]] & [[Sol.]] | synonyms = ''Scandix pinnatifida'' var.'' velutina'' <small>[[Coss.]]</small><br>''Scandicium stellatum'' <small>([[Banks]] & [[Sol.]]) [[Thell.]]</small><br>''Birostula pinnatifida'' <small>([[Vent.]]) [[Raf.]]</small>}} '''Scandix stellata''' или '''ѕвездена чешелка''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до 30 см, обично од средината разгрането, а во долниот дел со долги влакна, додека во горниот дел е голо. Стеблото е круглесто, тенко, црвеникаво, со надолжни темно црвени и розови линии. Базалните листови се на изглед јајцевидни, 2-3 пати пересто насечени на тенки кончести сегменти. Штитовите се без брактеи или во ретки случаи само една и со 1-2 штитчиња. Штитчињата се со куси дршки кои со развитокот на плодовите се задебелуваат. Венечните ливчиња се многу мали, венчето е бело. Плодовите во зрела состојба се ѕвездесто расперени, долги 20-25 мм, плодоносниот дел на плодот е темно кафеав.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1556}}</ref> ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по тревести места и камењари на варовник или серпентин. Видот е познат за Жеденска Клисура, клисурата на реката Треска кај Матка, Велес, клисурата на Дервен, Кавадарци, клисурата на Раец, а во 1978 година виден е во Охрид, село Пештани.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{wikispecies|Scandix stellata|Scandix stellata}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 77vcwa9rcxp6e0vxzk6vh8nswb0ipsn Scandix australis 0 1406883 5651447 2026-10-30T08:56:05Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{Speciesbox |image= |image_caption= |genus=Scandix |species=australis |authority= }} '''Scandix australis''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1558-1559}}</ref> ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте... 5651447 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image= |image_caption= |genus=Scandix |species=australis |authority= }} '''Scandix australis''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1558-1559}}</ref> ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] dmm7jxz01gerp7o7rpg2a3fua1937xl 5651454 5651447 2026-10-30T09:31:17Z Виолетова 1975 5651454 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Scandix australis subsp microcarpa - 28042010.jpg |image_caption= |genus=Scandix |species=australis |authority= [[L.]] | synonyms = ''Acularia australis'' <small>([[Linné]]) [[Raf.]]</small> }} '''Scandix australis''' или '''јужна чешелка''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1556-1557}}</ref> == Подвидови == Прифатени се следниве подвидови:<ref name = "COL">[http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/9468273 Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.]</ref> * ''S. a. australis'' * ''S. a. brachycarpa'' * ''S. a. brevirostris'' * ''S. a. grandiflora'' * ''S. a. microcarpa'' ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commonscat|Scandix australis|''Scandix australis''}} * {{wikispecies|Scandix australis|''Scandix australis''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] 4wqfaheu6uwz9f9l0dqpnajjwi3moep 5651456 5651454 2026-10-30T09:32:10Z Виолетова 1975 5651456 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Scandix australis subsp microcarpa - 28042010.jpg |image_caption= |genus=Scandix |species=australis |authority= [[L.]] | synonyms = ''Acularia australis'' <small>([[L.]]) [[Raf.]]</small> }} '''Scandix australis''' или '''јужна чешелка''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо до .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1556-1557}}</ref> == Подвидови == Прифатени се следниве подвидови:<ref name = "COL">[http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/9468273 Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.]</ref> * ''S. a. australis'' * ''S. a. brachycarpa'' * ''S. a. brevirostris'' * ''S. a. grandiflora'' * ''S. a. microcarpa'' ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commonscat|Scandix australis|''Scandix australis''}} * {{wikispecies|Scandix australis|''Scandix australis''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] m7g2gv5tmcrd0fdpuv3glcmm228fvwf 5651460 5651456 2026-10-30T09:39:44Z Виолетова 1975 5651460 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Scandix australis subsp microcarpa - 28042010.jpg |image_caption= |genus=Scandix |species=australis |authority= [[L.]] | synonyms = ''Acularia australis'' <small>([[L.]]) [[Raf.]]</small> }} '''Scandix australis''' или '''јужна чешелка''' ― вид на растение кое припаѓа на семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, високо 15-30 см, обично во горната половина разгрането, голо, со ретки куси бели расперени или свртени надолу четинести влакненца. Стеблото е круглесто, тенко, зелено или црвеникаво. Базалните листови се триаглесто-јајцевидни до долгнавесто-јајцевидни, со дршки подолги од ламините, во основата ракавичесто проширени и со широк ципест раб со куси влакна по самиот раб. Штитовите се без брактеи, со 2-5 штитчиња, кои имаат дршки покуси од дршката на штитот. Венечните ливчиња се бели, надворешните ливчиња на цветовите по работ на соцветието се поголеми за 3-4 пати од внатрешните ливчиња. Плодовите се долги околу 30-40 мм, обично голи или со густи многу куси триаглести четинести влакна, и тоа обично во долниот плодоносен дел.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1556-1557}}</ref> == Подвидови == Прифатени се следниве подвидови:<ref name = "COL">[http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/9468273 Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.]</ref> * ''S. a. australis'' - Куманово, Мавровско, Бистра, Јабланица, Илинска Планина, Прилеп, околината на Велес, клисурата на Бабуна, на Тополка, Нов Дојран. * ''S. a. brachycarpa'' * ''S. a. brevirostris'' * ''S. a. grandiflora'' - клисурата на Тополка, Свети Николе, Штип, Гевгелија, Нов Дојран, Демир Капија, Преспанско Езеро, островот Голем Град, Плачковица, Струга, Радожда. * ''S. a. microcarpa'' ==Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по тревести места, камењари, меѓи, напуштени ниви, стрништа и покрај грмушки на надморска височина до 1700 метри. Се посочува за Велес, Градско, Кавадарци, Прилеп, Гевгелија, Плачковица, Демир Капија, Овче Поле, Скопје.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commonscat|Scandix australis|''Scandix australis''}} * {{wikispecies|Scandix australis|''Scandix australis''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] llhji1w0f86pvo0euc6gh8v3kteoz9m Разговор:Scandix stellata 1 1406884 5651448 2026-10-30T08:56:18Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651448 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Descurainia sophia 0 1406885 5651449 2026-10-30T08:59:36Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1357095793|Descurainia sophia]]“ 5651449 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Descurainia sophia eF.jpg|genus=Descurainia|species=sophia|authority=([[L.]]) [[Webb]] ex [[Prantl]]<ref name = TPL/>|synonyms=''Sisymbrium sophia'' <small>L.</small>}} '''''Descurainia sophia''''' е вид [[Скриеносеменици|скриеносемено растение]] од фамилијата [[Зелки|Brassicaceae]]. Тоа е [[едногодишно растение]] кое [[Размножување|се размножува]] со [[семе]]. Некогаш им се давало на пациенти со дизентерија и од древните билкарки ''Софија Чирургорум'' го нарекувале „Мудроста на хирурзите“. Тоа е типски вид од родот ''Descurainia'' (именуван по францускиот ботаничар и билкар [[Франсоа Дескурен]] (1658–1749)) и од отфрлениот род ''Sophia'' Adans. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 20-50 цм високо. Стеблото цилиндрично, во горниот дел разгрането, со неразгранети или ѕвездовидно разгранети влакна, ретко голо. Листовите двојно до тројно перести, 3-16 цм долги, со ѕвездовидни влакна или голи. Лисните сегменти од последниот ред, на долните и средните листови, тесно-јајцевидни до линејни, а кај најгорните, линејни до ланцетовидни. Цветовите без брактеи, собрани во почетокот во полутопчести, а подоцна во гроздовидно издолжени соцветија. Цветните дршки 4-6 мм долги, обично двојно подолги од цветовите. Чашкините ливчиња 2,5 мм долги, жолтеникаво-зелени. Венечните ливчиња еднакви со чашкините или покуси, бледожолти. Прашниците обично подолги од венечните ливчиња. Дршката на плодот тенка, 9-11 мм долга, под агол од 45-60°. Плодот шушменка, 15-20 мм долга, 0,5-0,8 мм широка, гола, права или малку срповидно свиткана, а капачињата на плодот слабо испакнати, со јасно изразена средна жила и слабо изразени странични жили. Семките 0,7 мм долги, портокалово-кафеави, по 10-15 во секоја преграда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=581}}</ref> Распространетост во Македонија Расте на рудерални станишта, покрај патишта, железнички пруги, ѓубришта, дворови, необработени ниви, како рудерално и коровно растение. Широко распространето растение во низинските делови на Македонија.<ref name=":022" /> == Кулинарска употреба == Во [[Иран]] пијалоците од ова растение традиционално се претпочитаат како средство за гаснење на жедта во текот на жешките летни денови.<ref>{{Наведено списание|last=Amiri|first=Mohammad Sadegh|last2=Joharchi|first2=Mohammad Reza|date=2013|title=Ethnobotanical investigation of traditional medicinal plants commercialized in the markets of Mashhad, Iran|journal=Avicenna Journal of Phytomedicine|volume=3|issue=3|pages=254–271|issn=2228-7930|pmc=4075713|pmid=25050282}}</ref> Исто така се смета и за лековита супстанца во традиционалната иранска медицина, и се консумира во различни комбинации со други билки и супстанции од антидиуретик до афродизијак. Во Кина традиционално се користи како храна, а неговиот метод на јадење е запишан во ''Книга за билки за олеснување од глад''. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 6fwxlb11fyh2vax25tmp0bs4ql4anrf 5651450 5651449 2026-10-30T09:00:05Z BosaFi 115936 /* Опис */ 5651450 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Descurainia sophia eF.jpg|genus=Descurainia|species=sophia|authority=([[L.]]) [[Webb]] ex [[Prantl]]<ref name = TPL/>|synonyms=''Sisymbrium sophia'' <small>L.</small>}} '''''Descurainia sophia''''' е вид [[Скриеносеменици|скриеносемено растение]] од фамилијата [[Зелки|Brassicaceae]]. Тоа е [[едногодишно растение]] кое [[Размножување|се размножува]] со [[семе]]. Некогаш им се давало на пациенти со дизентерија и од древните билкарки ''Софија Чирургорум'' го нарекувале „Мудроста на хирурзите“. Тоа е типски вид од родот ''Descurainia'' (именуван по францускиот ботаничар и билкар [[Франсоа Дескурен]] (1658–1749)) и од отфрлениот род ''Sophia'' Adans. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 20-50 цм високо. Стеблото цилиндрично, во горниот дел разгрането, со неразгранети или ѕвездовидно разгранети влакна, ретко голо. Листовите двојно до тројно перести, 3-16 цм долги, со ѕвездовидни влакна или голи. Лисните сегменти од последниот ред, на долните и средните листови, тесно-јајцевидни до линејни, а кај најгорните, линејни до ланцетовидни. Цветовите без брактеи, собрани во почетокот во полутопчести, а подоцна во гроздовидно издолжени соцветија. Цветните дршки 4-6 мм долги, обично двојно подолги од цветовите. Чашкините ливчиња 2,5 мм долги, жолтеникаво-зелени. Венечните ливчиња еднакви со чашкините или покуси, бледожолти. Прашниците обично подолги од венечните ливчиња. Дршката на плодот тенка, 9-11 мм долга, под агол од 45-60°. Плодот шушменка, 15-20 мм долга, 0,5-0,8 мм широка, гола, права или малку срповидно свиткана, а капачињата на плодот слабо испакнати, со јасно изразена средна жила и слабо изразени странични жили. Семките 0,7 мм долги, портокалово-кафеави, по 10-15 во секоја преграда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=581}}</ref> == Распространетост во Македонија == Расте на рудерални станишта, покрај патишта, железнички пруги, ѓубришта, дворови, необработени ниви, како рудерално и коровно растение. Широко распространето растение во низинските делови на Македонија.<ref name=":022" /> == Кулинарска употреба == Во [[Иран]] пијалоците од ова растение традиционално се претпочитаат како средство за гаснење на жедта во текот на жешките летни денови.<ref>{{Наведено списание|last=Amiri|first=Mohammad Sadegh|last2=Joharchi|first2=Mohammad Reza|date=2013|title=Ethnobotanical investigation of traditional medicinal plants commercialized in the markets of Mashhad, Iran|journal=Avicenna Journal of Phytomedicine|volume=3|issue=3|pages=254–271|issn=2228-7930|pmc=4075713|pmid=25050282}}</ref> Исто така се смета и за лековита супстанца во традиционалната иранска медицина, и се консумира во различни комбинации со други билки и супстанции од антидиуретик до афродизијак. Во Кина традиционално се користи како храна, а неговиот метод на јадење е запишан во ''Книга за билки за олеснување од глад''. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] gwq98g42rezltugpictlbwcq8vqh676 Разговор:Scandix australis 1 1406886 5651455 2026-10-30T09:31:32Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651455 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Коријандер (род) 0 1406887 5651461 2026-10-30T09:43:14Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1368820777|Coriandrum]]“ 5651461 wikitext text/x-wiki '''Коријандер''' ([[науч.]] ''Coriandrum'') ― [[Род (биологија)|род]] на билки од семејството [[штитоцветни]] што ги содржи култивираните видови ''[[Coriandrum sativum]]'' (коријандер) и дивите видови ''[[Coriandrum tordylium]]''. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 504q7h01iur18mlx6k6xikj6wftov8y 5651462 5651461 2026-10-30T09:45:02Z Виолетова 1975 5651462 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = (MHNT) Coriandrum sativum - inflorescence.jpg | image_caption = Coriandrum sativum цветови |display_parents = 2 |taxon = Coriandrum |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = *''[[Coriandrum sativum]]'' <small>L.</small> *''[[Coriandrum tordylium]]'' <small>(Fenzl) Bornm.</small> }} '''Коријандер''' ([[науч.]] ''Coriandrum'') ― [[Род (биологија)|род]] на билки од семејството [[штитоцветни]] што содржи само два вида: култивираниот вид ''[[Coriandrum sativum]]'' (коријандер) и дивиот вид ''[[Coriandrum tordylium]]''. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] s4dvjnr31csen3m2yw1xyye1x9t6owi 5651463 5651462 2026-10-30T09:45:18Z Виолетова 1975 додадена [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5651463 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = (MHNT) Coriandrum sativum - inflorescence.jpg | image_caption = Coriandrum sativum цветови |display_parents = 2 |taxon = Coriandrum |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = *''[[Coriandrum sativum]]'' <small>L.</small> *''[[Coriandrum tordylium]]'' <small>(Fenzl) Bornm.</small> }} '''Коријандер''' ([[науч.]] ''Coriandrum'') ― [[Род (биологија)|род]] на билки од семејството [[штитоцветни]] што содржи само два вида: култивираниот вид ''[[Coriandrum sativum]]'' (коријандер) и дивиот вид ''[[Coriandrum tordylium]]''. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] hbif5kpxexv3erhnocsctk3b7p5dmc4 5651466 5651463 2026-10-30T09:47:12Z Виолетова 1975 5651466 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = (MHNT) Coriandrum sativum - inflorescence.jpg | image_caption = Coriandrum sativum цветови |display_parents = 2 |taxon = Coriandrum |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = *''[[Coriandrum sativum]]'' <small>L.</small> *''[[Coriandrum tordylium]]'' <small>(Fenzl) Bornm.</small> }} '''Коријандер''' ([[науч.]] ''Coriandrum'') ― [[Род (биологија)|род]] на билки од семејството [[штитоцветни]] што содржи само два вида: култивираниот вид ''[[Coriandrum sativum]]'' (коријандер) и дивиот вид ''[[Coriandrum tordylium]]''. Во [[Македонија]] расте само култивираниот вид.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1559}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] q1xeru2eoc9a591olulm5nveogbxven Разговор:Коријандер (род) 1 1406888 5651464 2026-10-30T09:45:34Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651464 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Alliaria petiolata 0 1406889 5651465 2026-10-30T09:45:55Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1375930171|Alliaria petiolata]]“ 5651465 wikitext text/x-wiki '''''Alliaria petiolata''''' е [[Двегодишно растение|двегодишно]] [[Скриеносеменици|скриеносемено растение]] од фамилијата [[Зелки|Brassicaceae]]. Потекнува од Европа, западна и централна Азија, северозападна Африка, Мароко, [[Пиринејски Полуостров|Иберија]] и [[Британски Острови|Британските острови]], северно до северна [[Скандинавија]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Alliaria&SPECIES_XREF=&TAXON_NAME_XREF=&RANK=|title=Flora Europaea|publisher=Royal Botanic Garden Edinburgh}}</ref> и источно до северен Пакистан и [[Шјинџјианг|Шјинџијианг]].<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1176324-2|title=''Alliaria petiolata'' (M.Bieb.) Cavara & Grande &#124; Plants of the World Online &#124; Kew Science|work=powo.science.kew.org|accessdate=1 May 2022}}</ref> Во првата година од растот, растенијата формираат грутки од тркалезни, малку збрчкани лисја, кои кога се згмечуваат мирисаат на лук. Растенијата цветаат напролет следната година, произведувајќи бели цветови во форма на крст во густи гроздови. Како што цветаат стеблата, тие се издолжуваат во форма на класје. Кога цветањето е завршено, растенијата произведуваат исправени плодови кои ослободуваат семе во средината на летото. Растенијата често се наоѓаат како растат по рабовите на живите огради. Името на родот ''Alliaria'', „слично на ''[[Allium]]''“, се однесува на мирисот сличен на [[лук]] . Сите делови од растението, вклучувајќи ги и корените, го имаат овој мирис. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение. Стеблото вертикално, до 120 цм високо, цилиндрично, со надолжни бразди, неразгрането или разгрането во горниот дел, со листови по целата должина, голо, само во основата со меки, бели, расперени или свртени надоле влакна. Базалните листови голи, бубреговидни до триаголно-јајцевидни, на врвот заокруглени, во основата срцевидни, назабени или напилени и со долги дршки. Стеблените листови голи, триаголно-јајцевидни, често со долг заострен врв, во основата срцевидни, неправилно напилени или назабени и со куси дршки. Цветовите во гроздовидни соцветија; цветните дршки еднакви со должината на чашкините ливчиња. Најдолните цветови во пазувите на најгорните листови. Чашкините ливчиња 2,5-3 мм долги, тесно-јајцевидни, голи, бледожолтеникави, со зелена средна жила. Венечните ливчиња 4-6 мм долги, бели, долгнавесто обратно-јајцевидни, постепено се стеснуваат кон основата. Шушменките 2-7 цм долги, 1,5-2 мм широки, четириаглести, на врвот заострени, голи, расперени или полурасперени. Капачињата со силно испакната средна жила. Дршките на шушменките обично 4-6 мм долги и со зреењето на плодот силно надебелуваат, достигнувајќи ја дебелината на шушменките. Столпчето 1-1,5 мм долго. Семките околу 3 мм долги, долгнавести, црни, во голем број и распоредени во еден ред во секоја преграда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=582}}</ref> Расте по влажни тревести места, по ливади, покрај шуми, куќи, урнатини и шумски ледини, до 1.600 м надморска височина. Широко распространето растение скоро по целата територија на Македонија.<ref name=":022" /> [[File:(MHNT)_Alliaria_petiolata_-_flowers.jpg|мини| Крупен план на цветови од лук и сенф]] [[File:Alliaria_petiolataseeds.jpg|десно|мини| Семки од сенф со лук]] == Токсичност == Младите растенија во првата година содржат до 100''&nbsp;''ppm [[цијанид]], ниво кое е токсично за многу 'рбетници.<ref>{{Наведено списание|last=Cipollini|first=Don|last2=Gruner|first2=Bill|date=19 December 2006|title=Cyanide in the Chemical Arsenal of Garlic Mustard, Alliaria petiolata|journal=Journal of Chemical Ecology|volume=33|issue=1|pages=85–94|bibcode=2006JCEco..33...85C|doi=10.1007/s10886-006-9205-x|pmid=17146719}}</ref> Откако растението ќе се исечка, гасот цијанид се елиминира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/garlic-mustard-toxic-invader-power-waning-edible-cyanide|title=Invasive garlic mustard hurts native species—but its harmful powers wane over time|last=Main|first=Douglas|date=26 April 2021|publisher=[[National Geographic]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426215048/https://www.nationalgeographic.com/environment/article/garlic-mustard-toxic-invader-power-waning-edible-cyanide|archive-date=26 April 2021|accessdate=2 May 2022|quote=...the cyanide is easily sidestepped by chopping up the plant, which releases most of the gas in a few minutes.}}</ref> == Одгледување и употреба == Ова е еден од најстарите зачини што се користат во Европа. Фитолити во грнчаријата од културата Ертеболе и Фанелнек-Бикер во североисточна Германија и Данска, кои датираат од 4100–3750 [[Наша ера|година п.н.е.]]<ref>{{Наведено списание|last=Saul|first=Hayley|last2=Madella|first2=Marco|last3=Fischer|first3=Anders|last4=Glykou|first4=Aikaterini|last5=Hartz|first5=Sönke|last6=Craig|first6=Oliver E.|date=21 August 2013|title=Phytoliths in Pottery Reveal the Use of Spice in European Prehistoric Cuisine|journal=PLOS One|volume=8|issue=8|bibcode=2013PLoSO...870583S|doi=10.1371/journal.pone.0070583|pmc=3749173|pmid=23990910|doi-access=free}}</ref> укажуваат на нејзина употреба во таа ера. Во Британија во 17 век, се препорачувало како арома за солена риба. Може да се направи и сос за јадење со печено јагнешко или салата. Раните европски доселеници ја донеле билката во [[Нов Свет|Новиот свет]] за да ја користат како арома од типот на лук. Неговите традиционални медицински намени вклучуваат употреба како [[диуретик]].<ref name="S&S">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/simonschustersgu0000simo|title=Simon & Schuster's Guide to Herbs and Spices|last=Gualtiero Simonetti|publisher=Simon & Schuster, Inc|year=1990|isbn=0-671-73489-X|editor-last=Stanley Schuler|url-access=registration}}</ref> Билката била садена и како форма на контрола на ерозијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.columbia.edu/itc/cerc/danoff-burg/invasion_bio/inv_spp_summ/Alliaria_petiolata.html|title=Introduced Species Summary Project Garlic Mustard (''Alliaria petiolata'')|last=Kleinstein|first=Debby|accessdate=19 May 2015}}</ref> Денес, сецканите листови се користат за ароматизирање во салати и сосови како што е песто, а понекогаш се вклучени и цвеќиња и овошје. Листовите, најдобри кога се млади, имаат вкус и на лук и на сенф. Семето понекогаш се користи во Франција за зачинување храна.<ref name="S&S" /> Медицински се употребувал<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Alliaria+petiolata|title=Alliaria petiolata|work=Plants for a Future: Database Search|archive-url=https://web.archive.org/web/20070814225031/http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Alliaria+petiolata|archive-date=14 August 2007}}</ref> како средство за дезинфекција, а понекогаш и за лекување на рани.<ref name="S&S" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://websites.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Alliaria+&SPECIES_XREF=petiolata&TAXON_NAME_XREF=&RANK= Флора Европа: ''Alliaria petiolata''] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200009178 Флора на Кина: ''Alliaria petiolata''] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=200009178 Флора на Пакистан: ''Alliaria petiolata''] * [https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Alliaria+petiolata Растенија за иднината: ''Alliaria petiolata''] * [https://www.invasive.org/alien/fact/alpe1.htm Најмалку барани: Сенф со лук], Работна група за вонземски растенија на Алијансата за зачувување на растенијата * [https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/garlic-mustard Профил на видот - сенф со лук ( ''Alliaria petiolata'' )], Национален информативен центар за инвазивни видови, Национална земјоделска библиотека на САД . Наведува општи информации и ресурси за сенф со лук. * [https://www.ontarioinvasiveplants.ca/wp-content/uploads/2016/07/unwantedlettersGarlicMustardFINAL.pdf Најнепосакуван - Сенф од лук ( ''Alliaria petiolata'' )], совет на инвазивни растенија во Онтарио. Биолошки информации и ресурси за сенф со лук во Онтарио. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Флора на Пакистан]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 0x1j6nyfv0ierwygsgyhxxgbhpvw3sk 5651467 5651465 2026-10-30T09:47:30Z BosaFi 115936 5651467 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = |image = Alliaria_petiolata_marais-belloy-sur-somme_80_26042007_3.jpg |genus = Alliaria |species = petiolata |authority = ([[M.Bieb.]]) [[Cavara]] & [[Grande]] |synonyms = *''Alliaria alliacea'' (Salisb.) Britten & Rendle *''Alliaria alliaria'' (L.) Huth *''Alliaria fuchsii'' Rupr. *''Alliaria mathioli'' Rupr. *''Arabis alliaria'' Bernh. *''Arabis petiolata'' M.Bieb. *''Clypeola alliacea'' Crantz *''Crucifera alliaria'' (L.) E.H.L.Krause *''Erysimum alliaceum'' Salisb. *''Erysimum alliaria'' L. *''Erysimum cordifolium'' Pall. *''Hesperis alliaria'' (L.) Lam. *''Pallavicinia alliaria'' (L.) Cocc. *''Sisymbrion alliarium'' St.-Lag. *''Sisymbrium alliaria'' (L.) Scop. *''Sisymbrium truncatum'' Dulac |synonyms_ref = <ref name="POWO" /> }} '''''Alliaria petiolata''''' е [[Двегодишно растение|двегодишно]] [[Скриеносеменици|скриеносемено растение]] од фамилијата [[Зелки|Brassicaceae]]. Потекнува од Европа, западна и централна Азија, северозападна Африка, Мароко, [[Пиринејски Полуостров|Иберија]] и [[Британски Острови|Британските острови]], северно до северна [[Скандинавија]], <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Alliaria&SPECIES_XREF=&TAXON_NAME_XREF=&RANK=|title=Flora Europaea|publisher=Royal Botanic Garden Edinburgh}}</ref> и источно до северен Пакистан и [[Шјинџјианг|Шјинџијианг]].<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1176324-2|title=''Alliaria petiolata'' (M.Bieb.) Cavara & Grande &#124; Plants of the World Online &#124; Kew Science|work=powo.science.kew.org|accessdate=1 May 2022}}</ref> Во првата година од растот, растенијата формираат грутки од тркалезни, малку збрчкани лисја, кои кога се згмечуваат мирисаат на лук. Растенијата цветаат напролет следната година, произведувајќи бели цветови во форма на крст во густи гроздови. Како што цветаат стеблата, тие се издолжуваат во форма на класје. Кога цветањето е завршено, растенијата произведуваат исправени плодови кои ослободуваат семе во средината на летото. Растенијата често се наоѓаат како растат по рабовите на живите огради. Името на родот ''Alliaria'', „слично на ''[[Allium]]''“, се однесува на мирисот сличен на [[лук]] . Сите делови од растението, вклучувајќи ги и корените, го имаат овој мирис. == Опис == Едногодишно или двегодишно растение. Стеблото вертикално, до 120 цм високо, цилиндрично, со надолжни бразди, неразгрането или разгрането во горниот дел, со листови по целата должина, голо, само во основата со меки, бели, расперени или свртени надоле влакна. Базалните листови голи, бубреговидни до триаголно-јајцевидни, на врвот заокруглени, во основата срцевидни, назабени или напилени и со долги дршки. Стеблените листови голи, триаголно-јајцевидни, често со долг заострен врв, во основата срцевидни, неправилно напилени или назабени и со куси дршки. Цветовите во гроздовидни соцветија; цветните дршки еднакви со должината на чашкините ливчиња. Најдолните цветови во пазувите на најгорните листови. Чашкините ливчиња 2,5-3 мм долги, тесно-јајцевидни, голи, бледожолтеникави, со зелена средна жила. Венечните ливчиња 4-6 мм долги, бели, долгнавесто обратно-јајцевидни, постепено се стеснуваат кон основата. Шушменките 2-7 цм долги, 1,5-2 мм широки, четириаглести, на врвот заострени, голи, расперени или полурасперени. Капачињата со силно испакната средна жила. Дршките на шушменките обично 4-6 мм долги и со зреењето на плодот силно надебелуваат, достигнувајќи ја дебелината на шушменките. Столпчето 1-1,5 мм долго. Семките околу 3 мм долги, долгнавести, црни, во голем број и распоредени во еден ред во секоја преграда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=582}}</ref> == Распртостранетост во Македонија == Расте по влажни тревести места, по ливади, покрај шуми, куќи, урнатини и шумски ледини, до 1.600 м надморска височина. Широко распространето растение скоро по целата територија на Македонија.<ref name=":022" /> [[File:(MHNT)_Alliaria_petiolata_-_flowers.jpg|мини| Крупен план на цветови од лук и сенф]] [[File:Alliaria_petiolataseeds.jpg|десно|мини| Семки од сенф со лук]] == Токсичност == Младите растенија во првата година содржат до 100''&nbsp;''ppm [[цијанид]], ниво кое е токсично за многу 'рбетници.<ref>{{Наведено списание|last=Cipollini|first=Don|last2=Gruner|first2=Bill|date=19 December 2006|title=Cyanide in the Chemical Arsenal of Garlic Mustard, Alliaria petiolata|journal=Journal of Chemical Ecology|volume=33|issue=1|pages=85–94|bibcode=2006JCEco..33...85C|doi=10.1007/s10886-006-9205-x|pmid=17146719}}</ref> Откако растението ќе се исечка, гасот цијанид се елиминира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/garlic-mustard-toxic-invader-power-waning-edible-cyanide|title=Invasive garlic mustard hurts native species—but its harmful powers wane over time|last=Main|first=Douglas|date=26 April 2021|publisher=[[National Geographic]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426215048/https://www.nationalgeographic.com/environment/article/garlic-mustard-toxic-invader-power-waning-edible-cyanide|archive-date=26 April 2021|accessdate=2 May 2022|quote=...the cyanide is easily sidestepped by chopping up the plant, which releases most of the gas in a few minutes.}}</ref> == Одгледување и употреба == Ова е еден од најстарите зачини што се користат во Европа. Фитолити во грнчаријата од културата Ертеболе и Фанелнек-Бикер во североисточна Германија и Данска, кои датираат од 4100–3750 [[Наша ера|година п.н.е.]]<ref>{{Наведено списание|last=Saul|first=Hayley|last2=Madella|first2=Marco|last3=Fischer|first3=Anders|last4=Glykou|first4=Aikaterini|last5=Hartz|first5=Sönke|last6=Craig|first6=Oliver E.|date=21 August 2013|title=Phytoliths in Pottery Reveal the Use of Spice in European Prehistoric Cuisine|journal=PLOS One|volume=8|issue=8|bibcode=2013PLoSO...870583S|doi=10.1371/journal.pone.0070583|pmc=3749173|pmid=23990910|doi-access=free}}</ref> укажуваат на нејзина употреба во таа ера. Во Британија во 17 век, се препорачувало како арома за солена риба. Може да се направи и сос за јадење со печено јагнешко или салата. Раните европски доселеници ја донеле билката во [[Нов Свет|Новиот свет]] за да ја користат како арома од типот на лук. Неговите традиционални медицински намени вклучуваат употреба како [[диуретик]].<ref name="S&S">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/simonschustersgu0000simo|title=Simon & Schuster's Guide to Herbs and Spices|last=Gualtiero Simonetti|publisher=Simon & Schuster, Inc|year=1990|isbn=0-671-73489-X|editor-last=Stanley Schuler|url-access=registration}}</ref> Билката била садена и како форма на контрола на ерозијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.columbia.edu/itc/cerc/danoff-burg/invasion_bio/inv_spp_summ/Alliaria_petiolata.html|title=Introduced Species Summary Project Garlic Mustard (''Alliaria petiolata'')|last=Kleinstein|first=Debby|accessdate=19 May 2015}}</ref> Денес, сецканите листови се користат за ароматизирање во салати и сосови како што е песто, а понекогаш се вклучени и цвеќиња и овошје. Листовите, најдобри кога се млади, имаат вкус и на лук и на сенф. Семето понекогаш се користи во Франција за зачинување храна.<ref name="S&S" /> Медицински се употребувал<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Alliaria+petiolata|title=Alliaria petiolata|work=Plants for a Future: Database Search|archive-url=https://web.archive.org/web/20070814225031/http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Alliaria+petiolata|archive-date=14 August 2007}}</ref> како средство за дезинфекција, а понекогаш и за лекување на рани.<ref name="S&S" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://websites.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Alliaria+&SPECIES_XREF=petiolata&TAXON_NAME_XREF=&RANK= Флора Европа: ''Alliaria petiolata''] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200009178 Флора на Кина: ''Alliaria petiolata''] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=200009178 Флора на Пакистан: ''Alliaria petiolata''] * [https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Alliaria+petiolata Растенија за иднината: ''Alliaria petiolata''] * [https://www.invasive.org/alien/fact/alpe1.htm Најмалку барани: Сенф со лук], Работна група за вонземски растенија на Алијансата за зачувување на растенијата * [https://www.invasivespeciesinfo.gov/profile/garlic-mustard Профил на видот - сенф со лук ( ''Alliaria petiolata'' )], Национален информативен центар за инвазивни видови, Национална земјоделска библиотека на САД . Наведува општи информации и ресурси за сенф со лук. * [https://www.ontarioinvasiveplants.ca/wp-content/uploads/2016/07/unwantedlettersGarlicMustardFINAL.pdf Најнепосакуван - Сенф од лук ( ''Alliaria petiolata'' )], совет на инвазивни растенија во Онтарио. Биолошки информации и ресурси за сенф со лук во Онтарио. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Лиснат зеленчук]] [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Флора на Пакистан]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] g9ckupz9lbkeib3qhz5akztwjncoi14 MAFIA.mk 0 1406890 5651469 2026-10-30T09:56:04Z ~2026-57928-79 138210 Создадена страница со: {{Инфокутија Видеоигра | наслов = MAFIA.mk | слика = MAFIA.mk лого.jpg | опис = Логото на MAFIA.mk | изработувач = Тимот на MAFIA.mk, на чело со Трајче Петров | издавач = MAFIA.mk | подлоги = Мрежен прелистувач (компјутер и мобилен телефон) | издадена = Март 2010 (бета... 5651469 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Видеоигра | наслов = MAFIA.mk | слика = MAFIA.mk лого.jpg | опис = Логото на MAFIA.mk | изработувач = Тимот на MAFIA.mk, на чело со Трајче Петров | издавач = MAFIA.mk | подлоги = Мрежен прелистувач (компјутер и мобилен телефон) | издадена = Март 2010 (бета)<br />15 декември 2010 („БалКанКан“) | жанр = Текстуална онлајн игра, криминал | режими = Повеќе играчи }} '''MAFIA.mk''' е првата македонска текстуална онлајн игра, официјално објавена во 2010 година, која и денес функционира.<ref name="start" /><ref name="reloaded" /> Се игра преку мрежен прелистувач, на компјутер или на мобилен телефон, и не бара јака компјутерска конфигурација. Според лидерот на проектот, тоа е намерно, по дизајн: програмерите да можат да се фокусираат исклучиво на играта, а играчите да го користат најдобриот графички процесор на планетата, човечкиот ум. == Начин на игра == [[Податотека:MAFIA.mk интерфејс 2026.png|мини|десно|Почетната страница на играта, со менијата за криминал, локации, фамилии и казино (октомври 2026)]] Секој играч има лик во имагинарен мафијашки свет, во улога на криминалец кој собира виртуелни пари и се бори за превласт со зголемување на својата моќ и влијание во играта. Играта вклучува разновидни активности, меѓу кои работа, ситни кражби, кражби на автомобили, трки, шверц и трговија. Играчите можат да напаѓаат други играчи, да склучуваат сојузи и да разменуваат пораки. Неуспешните обиди за криминални активности можат да доведат до повреда или апсење, по што ликот мора да оди во болница или да одлежи затворска казна во играта.<ref name="start" /> Соработката меѓу играчите вклучува создавање групи наречени „фамилии“, чии членови заеднички настојуваат да ја зголемат моќта на својата група.<ref name="balkankan" /> == Историја == Играта ја развил четиричлен тим на чело со Трајче Петров, истакнат програмер, со помош на волонтери соработници.<ref name="start" /><ref name="tim" /> Според интервју објавено во февруари 2011 година, работата на проектот започнала како хоби,<ref name="intervju" /> во средината на 2009 година, а првиот приказ од играта бил објавен во октомври истата година.<ref name="najava" /> Во јануари 2010 година тимот го објавил трејлерот на играта и го најавил стартот за крајот на февруари.<ref name="trejler" /> Посетеноста брзо растела. Според статистиката објавена од IT.com.mk, од 1 март до 12 јули 2010 година играта имала 1.887.077 посети од 190.916 посетители и 123.251.265 прегледи на страници, во просек речиси милион прегледи дневно. Просечната посета траела околу 28 минути. Во јули 2010 играта имала околу 25.000 регистрирани корисници и околу 25.000 посети дневно.<ref name="web2010" /><ref name="statistika" /> Наглиот раст довел до низа технички проблеми и потреба од помоќни сервери.<ref name="intervju" /> Новата сезона, наречена „БалКанКан“, започнала на 15 декември 2010 година. Според податоците од тимот објавени во IT.com.mk, во првите два дена биле регистрирани повеќе од 5.400 играчи. Јадрото на играта било речиси целосно преработено, а биле додадени и уште 36 градови. Со оглед на тематиката на играта, во оваа сезона била воведена и родителска контрола, со која родителите можеле да го ограничат пристапот на своето дете до играта.<ref name="balkankan" /> Во февруари 2011 година тимот соопштил дека играта веќе била проширена во Бугарија, додека српската верзија била најавена. Во истото интервју биле најавени и преводи на турски и албански јазик.<ref name="intervju" /> Уште тогаш тимот забележал 15–20 % помала посетеност отколку на почетокот.<ref name="intervju" /> Без сериозна монетизација, интересот на тимот и моментумот во развојот на нови делови од играта постепено опаднале. Во комбинација со новите трендови во технологијата, популарноста на играта значително се намалила низ годините. Во октомври 2026 година тимот најавил нова сезона на играта. Според интеракциите на социјалните мрежи, играта и денес има лојални фанови кои сѐ уште ја играат.<ref name="reloaded" /> == Признанија == MAFIA.mk победила во категоријата „.мк сајт на 2010“ на наградите на IT.com.mk. Резултатите биле објавени на 28 декември 2010 година. Изборот се засновал на гласовите од публиката, со учество од 70 %, и на жирито составено од основачите на IT.com.mk, со учество од 30 %.<ref name="nagrada" /> == Наводи == {{reflist|refs= <ref name="trejler">{{cite web |title=MAFIA.MK - Трејлер |url=https://forum.it.mk/threads/mafia-mk-trejler.14287/ |website=Форум IT.mk |date=2010-01-04 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="start">{{cite web |title=Стартуваше Mafia.mk |url=https://it.mk/startuvashe-mafia-mk/ |website=IT.com.mk |date=2010-03-02 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="nagrada">{{cite web |title=Победниците на IT.com.mk Награди 2010 |url=https://it.mk/pobednicite-na-it-com-mk-nagradi-2010/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-28 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="balkankan">{{cite web |title=Мафиа.мк стартува нова сезона, се проширува во Бугарија и Србија |url=https://it.mk/mafia-mk-startuva-nova-sezona-se-proshiruva-vo-bugarija-i-srbija/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-17 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="intervju">{{cite web |title=Интервју со Мафиа.мк, веб сајт на годината |url=https://it.mk/intervju-so-mafia-mk-veb-sajt-na-godinata/ |website=IT.com.mk |date=2011-02-15 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="tim">{{cite web |title=Тимот на MAFIA.MK |url=https://www.mafia.mk/images/crew.jpg |website=MAFIA.mk |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="web2010">{{cite web |title=Maкедонскиот Веб: краток осврт и што понатаму |url=https://it.mk/makedonskiot-veb-kratok-osvrt-i-shto-ponatamu/ |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="statistika">{{cite web |title=Статистика на посетеноста на MAFIA.mk, 1 март до 12 јули 2010 |url=https://www.it.mk/wp-content/uploads/2010/07/mafia-global-stats.png |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="najava">{{cite web |title=First sneak peek of MAFIA.MK |url=https://x.com/mafiamk/status/5146402258 |website=X (@mafiamk) |date=2009-10-25 |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="reloaded">{{cite web |title=MAFIA.mk RELOADED |url=https://www.facebook.com/mafia.mk/posts/pfbid02ESXgQJWPBtdnRd7zXtXnCgV8jFtBHPwRkENiim6vZJ7z9nx9avX9TXtpjDqHJXgSl |website=Facebook (MAFIA.mk) |date=2026-10-21 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> }} == Надворешни врски == * [https://mafia.mk/ Официјално мрежно место] * [https://web.archive.org/web/20261022190438/https://www.mafia.mk/home Изгледот на играта во октомври 2026] (Wayback Machine) [[Категорија:Прелистувачки игри]] [[Категорија:Видеоигри од 2010 година]] [[Категорија:Видеоигри од Македонија]] [[Категорија:Видеоигри со организиран криминал]] gqgoextei8hewbbtm23o781jyfrjjq2 5651495 5651469 2026-10-30T10:36:04Z Inspektorot 138212 Додадив слики од логото и изгледот на играта 5651495 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Видеоигра | наслов = MAFIA.mk | слика = MAFIA.mk login.jpg | опис = Логото на MAFIA.mk | изработувач = Тимот на MAFIA.mk, на чело со Трајче Петров | издавач = MAFIA.mk | подлоги = Мрежен прелистувач (компјутер и мобилен телефон) | издадена = Март 2010 (бета)<br />15 декември 2010 („БалКанКан“) | жанр = Текстуална онлајн игра, криминал | режими = Повеќе играчи }} '''MAFIA.mk''' е првата македонска текстуална онлајн игра, официјално објавена во 2010 година, која и денес функционира.<ref name="start" /><ref name="reloaded" /> Се игра преку мрежен прелистувач, на компјутер или на мобилен телефон, и не бара јака компјутерска конфигурација. Според лидерот на проектот, тоа е намерно, по дизајн: програмерите да можат да се фокусираат исклучиво на играта, а играчите да го користат најдобриот графички процесор на планетата, човечкиот ум. == Начин на игра == [[Податотека:MAFIA.mk interface.png|мини|десно|Почетната страница на играта, со менијата за криминал, локации, фамилии и казино (октомври 2026)]] Секој играч има лик во имагинарен мафијашки свет, во улога на криминалец кој собира виртуелни пари и се бори за превласт со зголемување на својата моќ и влијание во играта. Играта вклучува разновидни активности, меѓу кои работа, ситни кражби, кражби на автомобили, трки, шверц и трговија. Играчите можат да напаѓаат други играчи, да склучуваат сојузи и да разменуваат пораки. Неуспешните обиди за криминални активности можат да доведат до повреда или апсење, по што ликот мора да оди во болница или да одлежи затворска казна во играта.<ref name="start" /> Соработката меѓу играчите вклучува создавање групи наречени „фамилии“, чии членови заеднички настојуваат да ја зголемат моќта на својата група.<ref name="balkankan" /> == Историја == Играта ја развил четиричлен тим на чело со Трајче Петров, истакнат програмер, со помош на волонтери соработници.<ref name="start" /><ref name="tim" /> Според интервју објавено во февруари 2011 година, работата на проектот започнала како хоби,<ref name="intervju" /> во средината на 2009 година, а првиот приказ од играта бил објавен во октомври истата година.<ref name="najava" /> Во јануари 2010 година тимот го објавил трејлерот на играта и го најавил стартот за крајот на февруари.<ref name="trejler" /> Посетеноста брзо растела. Според статистиката објавена од IT.com.mk, од 1 март до 12 јули 2010 година играта имала 1.887.077 посети од 190.916 посетители и 123.251.265 прегледи на страници, во просек речиси милион прегледи дневно. Просечната посета траела околу 28 минути. Во јули 2010 играта имала околу 25.000 регистрирани корисници и околу 25.000 посети дневно.<ref name="web2010" /><ref name="statistika" /> Наглиот раст довел до низа технички проблеми и потреба од помоќни сервери.<ref name="intervju" /> Новата сезона, наречена „БалКанКан“, започнала на 15 декември 2010 година. Според податоците од тимот објавени во IT.com.mk, во првите два дена биле регистрирани повеќе од 5.400 играчи. Јадрото на играта било речиси целосно преработено, а биле додадени и уште 36 градови. Со оглед на тематиката на играта, во оваа сезона била воведена и родителска контрола, со која родителите можеле да го ограничат пристапот на своето дете до играта.<ref name="balkankan" /> Во февруари 2011 година тимот соопштил дека играта веќе била проширена во Бугарија, додека српската верзија била најавена. Во истото интервју биле најавени и преводи на турски и албански јазик.<ref name="intervju" /> Уште тогаш тимот забележал 15–20 % помала посетеност отколку на почетокот.<ref name="intervju" /> Без сериозна монетизација, интересот на тимот и моментумот во развојот на нови делови од играта постепено опаднале. Во комбинација со новите трендови во технологијата, популарноста на играта значително се намалила низ годините. Во октомври 2026 година тимот најавил нова сезона на играта. Според интеракциите на социјалните мрежи, играта и денес има лојални фанови кои сѐ уште ја играат.<ref name="reloaded" /> == Признанија == MAFIA.mk победила во категоријата „.мк сајт на 2010“ на наградите на IT.com.mk. Резултатите биле објавени на 28 декември 2010 година. Изборот се засновал на гласовите од публиката, со учество од 70 %, и на жирито составено од основачите на IT.com.mk, со учество од 30 %.<ref name="nagrada" /> == Наводи == {{reflist|refs= <ref name="trejler">{{cite web |title=MAFIA.MK - Трејлер |url=https://forum.it.mk/threads/mafia-mk-trejler.14287/ |website=Форум IT.mk |date=2010-01-04 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="start">{{cite web |title=Стартуваше Mafia.mk |url=https://it.mk/startuvashe-mafia-mk/ |website=IT.com.mk |date=2010-03-02 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="nagrada">{{cite web |title=Победниците на IT.com.mk Награди 2010 |url=https://it.mk/pobednicite-na-it-com-mk-nagradi-2010/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-28 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="balkankan">{{cite web |title=Мафиа.мк стартува нова сезона, се проширува во Бугарија и Србија |url=https://it.mk/mafia-mk-startuva-nova-sezona-se-proshiruva-vo-bugarija-i-srbija/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-17 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="intervju">{{cite web |title=Интервју со Мафиа.мк, веб сајт на годината |url=https://it.mk/intervju-so-mafia-mk-veb-sajt-na-godinata/ |website=IT.com.mk |date=2011-02-15 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="tim">{{cite web |title=Тимот на MAFIA.MK |url=https://www.mafia.mk/images/crew.jpg |website=MAFIA.mk |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="web2010">{{cite web |title=Maкедонскиот Веб: краток осврт и што понатаму |url=https://it.mk/makedonskiot-veb-kratok-osvrt-i-shto-ponatamu/ |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="statistika">{{cite web |title=Статистика на посетеноста на MAFIA.mk, 1 март до 12 јули 2010 |url=https://www.it.mk/wp-content/uploads/2010/07/mafia-global-stats.png |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="najava">{{cite web |title=First sneak peek of MAFIA.MK |url=https://x.com/mafiamk/status/5146402258 |website=X (@mafiamk) |date=2009-10-25 |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="reloaded">{{cite web |title=MAFIA.mk RELOADED |url=https://www.facebook.com/mafia.mk/posts/pfbid02ESXgQJWPBtdnRd7zXtXnCgV8jFtBHPwRkENiim6vZJ7z9nx9avX9TXtpjDqHJXgSl |website=Facebook (MAFIA.mk) |date=2026-10-21 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> }} == Надворешни врски == * [https://mafia.mk/ Официјално мрежно место] * [https://web.archive.org/web/20261022190438/https://www.mafia.mk/home Изгледот на играта во октомври 2026] (Wayback Machine) [[Категорија:Прелистувачки игри]] [[Категорија:Видеоигри од 2010 година]] [[Категорија:Видеоигри од Македонија]] [[Категорија:Видеоигри со организиран криминал]] me33ciqyy3k44dvhb4gwse2k1jxb824 5651560 5651495 2026-10-30T11:55:47Z CommonsDelinker 746 Бришење на "[[Слика:MAFIA.mk_interface.png|MAFIA.mk_interface.png]]", беше избришана од [[c:Главна страница|Заедничката ризница]] од страна на [[c:User:Captain-tucker|Captain-tucker]] поради: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Screenshot of non free conten 5651560 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Видеоигра | наслов = MAFIA.mk | слика = MAFIA.mk login.jpg | опис = Логото на MAFIA.mk | изработувач = Тимот на MAFIA.mk, на чело со Трајче Петров | издавач = MAFIA.mk | подлоги = Мрежен прелистувач (компјутер и мобилен телефон) | издадена = Март 2010 (бета)<br />15 декември 2010 („БалКанКан“) | жанр = Текстуална онлајн игра, криминал | режими = Повеќе играчи }} '''MAFIA.mk''' е првата македонска текстуална онлајн игра, официјално објавена во 2010 година, која и денес функционира.<ref name="start" /><ref name="reloaded" /> Се игра преку мрежен прелистувач, на компјутер или на мобилен телефон, и не бара јака компјутерска конфигурација. Според лидерот на проектот, тоа е намерно, по дизајн: програмерите да можат да се фокусираат исклучиво на играта, а играчите да го користат најдобриот графички процесор на планетата, човечкиот ум. == Начин на игра == Секој играч има лик во имагинарен мафијашки свет, во улога на криминалец кој собира виртуелни пари и се бори за превласт со зголемување на својата моќ и влијание во играта. Играта вклучува разновидни активности, меѓу кои работа, ситни кражби, кражби на автомобили, трки, шверц и трговија. Играчите можат да напаѓаат други играчи, да склучуваат сојузи и да разменуваат пораки. Неуспешните обиди за криминални активности можат да доведат до повреда или апсење, по што ликот мора да оди во болница или да одлежи затворска казна во играта.<ref name="start" /> Соработката меѓу играчите вклучува создавање групи наречени „фамилии“, чии членови заеднички настојуваат да ја зголемат моќта на својата група.<ref name="balkankan" /> == Историја == Играта ја развил четиричлен тим на чело со Трајче Петров, истакнат програмер, со помош на волонтери соработници.<ref name="start" /><ref name="tim" /> Според интервју објавено во февруари 2011 година, работата на проектот започнала како хоби,<ref name="intervju" /> во средината на 2009 година, а првиот приказ од играта бил објавен во октомври истата година.<ref name="najava" /> Во јануари 2010 година тимот го објавил трејлерот на играта и го најавил стартот за крајот на февруари.<ref name="trejler" /> Посетеноста брзо растела. Според статистиката објавена од IT.com.mk, од 1 март до 12 јули 2010 година играта имала 1.887.077 посети од 190.916 посетители и 123.251.265 прегледи на страници, во просек речиси милион прегледи дневно. Просечната посета траела околу 28 минути. Во јули 2010 играта имала околу 25.000 регистрирани корисници и околу 25.000 посети дневно.<ref name="web2010" /><ref name="statistika" /> Наглиот раст довел до низа технички проблеми и потреба од помоќни сервери.<ref name="intervju" /> Новата сезона, наречена „БалКанКан“, започнала на 15 декември 2010 година. Според податоците од тимот објавени во IT.com.mk, во првите два дена биле регистрирани повеќе од 5.400 играчи. Јадрото на играта било речиси целосно преработено, а биле додадени и уште 36 градови. Со оглед на тематиката на играта, во оваа сезона била воведена и родителска контрола, со која родителите можеле да го ограничат пристапот на своето дете до играта.<ref name="balkankan" /> Во февруари 2011 година тимот соопштил дека играта веќе била проширена во Бугарија, додека српската верзија била најавена. Во истото интервју биле најавени и преводи на турски и албански јазик.<ref name="intervju" /> Уште тогаш тимот забележал 15–20 % помала посетеност отколку на почетокот.<ref name="intervju" /> Без сериозна монетизација, интересот на тимот и моментумот во развојот на нови делови од играта постепено опаднале. Во комбинација со новите трендови во технологијата, популарноста на играта значително се намалила низ годините. Во октомври 2026 година тимот најавил нова сезона на играта. Според интеракциите на социјалните мрежи, играта и денес има лојални фанови кои сѐ уште ја играат.<ref name="reloaded" /> == Признанија == MAFIA.mk победила во категоријата „.мк сајт на 2010“ на наградите на IT.com.mk. Резултатите биле објавени на 28 декември 2010 година. Изборот се засновал на гласовите од публиката, со учество од 70 %, и на жирито составено од основачите на IT.com.mk, со учество од 30 %.<ref name="nagrada" /> == Наводи == {{reflist|refs= <ref name="trejler">{{cite web |title=MAFIA.MK - Трејлер |url=https://forum.it.mk/threads/mafia-mk-trejler.14287/ |website=Форум IT.mk |date=2010-01-04 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="start">{{cite web |title=Стартуваше Mafia.mk |url=https://it.mk/startuvashe-mafia-mk/ |website=IT.com.mk |date=2010-03-02 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="nagrada">{{cite web |title=Победниците на IT.com.mk Награди 2010 |url=https://it.mk/pobednicite-na-it-com-mk-nagradi-2010/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-28 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="balkankan">{{cite web |title=Мафиа.мк стартува нова сезона, се проширува во Бугарија и Србија |url=https://it.mk/mafia-mk-startuva-nova-sezona-se-proshiruva-vo-bugarija-i-srbija/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-17 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="intervju">{{cite web |title=Интервју со Мафиа.мк, веб сајт на годината |url=https://it.mk/intervju-so-mafia-mk-veb-sajt-na-godinata/ |website=IT.com.mk |date=2011-02-15 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="tim">{{cite web |title=Тимот на MAFIA.MK |url=https://www.mafia.mk/images/crew.jpg |website=MAFIA.mk |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="web2010">{{cite web |title=Maкедонскиот Веб: краток осврт и што понатаму |url=https://it.mk/makedonskiot-veb-kratok-osvrt-i-shto-ponatamu/ |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="statistika">{{cite web |title=Статистика на посетеноста на MAFIA.mk, 1 март до 12 јули 2010 |url=https://www.it.mk/wp-content/uploads/2010/07/mafia-global-stats.png |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="najava">{{cite web |title=First sneak peek of MAFIA.MK |url=https://x.com/mafiamk/status/5146402258 |website=X (@mafiamk) |date=2009-10-25 |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="reloaded">{{cite web |title=MAFIA.mk RELOADED |url=https://www.facebook.com/mafia.mk/posts/pfbid02ESXgQJWPBtdnRd7zXtXnCgV8jFtBHPwRkENiim6vZJ7z9nx9avX9TXtpjDqHJXgSl |website=Facebook (MAFIA.mk) |date=2026-10-21 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> }} == Надворешни врски == * [https://mafia.mk/ Официјално мрежно место] * [https://web.archive.org/web/20261022190438/https://www.mafia.mk/home Изгледот на играта во октомври 2026] (Wayback Machine) [[Категорија:Прелистувачки игри]] [[Категорија:Видеоигри од 2010 година]] [[Категорија:Видеоигри од Македонија]] [[Категорија:Видеоигри со организиран криминал]] aofk9cbao1y9zil5qhf9u3ts4c2gtai 5651561 5651560 2026-10-30T11:56:16Z CommonsDelinker 746 Бришење на "[[Слика:MAFIA.mk_login.jpg|MAFIA.mk_login.jpg]]", беше избришана од [[c:Главна страница|Заедничката ризница]] од страна на [[c:User:Captain-tucker|Captain-tucker]] поради: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Screenshot of non free content I thin 5651561 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Видеоигра | наслов = MAFIA.mk | слика = | опис = Логото на MAFIA.mk | изработувач = Тимот на MAFIA.mk, на чело со Трајче Петров | издавач = MAFIA.mk | подлоги = Мрежен прелистувач (компјутер и мобилен телефон) | издадена = Март 2010 (бета)<br />15 декември 2010 („БалКанКан“) | жанр = Текстуална онлајн игра, криминал | режими = Повеќе играчи }} '''MAFIA.mk''' е првата македонска текстуална онлајн игра, официјално објавена во 2010 година, која и денес функционира.<ref name="start" /><ref name="reloaded" /> Се игра преку мрежен прелистувач, на компјутер или на мобилен телефон, и не бара јака компјутерска конфигурација. Според лидерот на проектот, тоа е намерно, по дизајн: програмерите да можат да се фокусираат исклучиво на играта, а играчите да го користат најдобриот графички процесор на планетата, човечкиот ум. == Начин на игра == Секој играч има лик во имагинарен мафијашки свет, во улога на криминалец кој собира виртуелни пари и се бори за превласт со зголемување на својата моќ и влијание во играта. Играта вклучува разновидни активности, меѓу кои работа, ситни кражби, кражби на автомобили, трки, шверц и трговија. Играчите можат да напаѓаат други играчи, да склучуваат сојузи и да разменуваат пораки. Неуспешните обиди за криминални активности можат да доведат до повреда или апсење, по што ликот мора да оди во болница или да одлежи затворска казна во играта.<ref name="start" /> Соработката меѓу играчите вклучува создавање групи наречени „фамилии“, чии членови заеднички настојуваат да ја зголемат моќта на својата група.<ref name="balkankan" /> == Историја == Играта ја развил четиричлен тим на чело со Трајче Петров, истакнат програмер, со помош на волонтери соработници.<ref name="start" /><ref name="tim" /> Според интервју објавено во февруари 2011 година, работата на проектот започнала како хоби,<ref name="intervju" /> во средината на 2009 година, а првиот приказ од играта бил објавен во октомври истата година.<ref name="najava" /> Во јануари 2010 година тимот го објавил трејлерот на играта и го најавил стартот за крајот на февруари.<ref name="trejler" /> Посетеноста брзо растела. Според статистиката објавена од IT.com.mk, од 1 март до 12 јули 2010 година играта имала 1.887.077 посети од 190.916 посетители и 123.251.265 прегледи на страници, во просек речиси милион прегледи дневно. Просечната посета траела околу 28 минути. Во јули 2010 играта имала околу 25.000 регистрирани корисници и околу 25.000 посети дневно.<ref name="web2010" /><ref name="statistika" /> Наглиот раст довел до низа технички проблеми и потреба од помоќни сервери.<ref name="intervju" /> Новата сезона, наречена „БалКанКан“, започнала на 15 декември 2010 година. Според податоците од тимот објавени во IT.com.mk, во првите два дена биле регистрирани повеќе од 5.400 играчи. Јадрото на играта било речиси целосно преработено, а биле додадени и уште 36 градови. Со оглед на тематиката на играта, во оваа сезона била воведена и родителска контрола, со која родителите можеле да го ограничат пристапот на своето дете до играта.<ref name="balkankan" /> Во февруари 2011 година тимот соопштил дека играта веќе била проширена во Бугарија, додека српската верзија била најавена. Во истото интервју биле најавени и преводи на турски и албански јазик.<ref name="intervju" /> Уште тогаш тимот забележал 15–20 % помала посетеност отколку на почетокот.<ref name="intervju" /> Без сериозна монетизација, интересот на тимот и моментумот во развојот на нови делови од играта постепено опаднале. Во комбинација со новите трендови во технологијата, популарноста на играта значително се намалила низ годините. Во октомври 2026 година тимот најавил нова сезона на играта. Според интеракциите на социјалните мрежи, играта и денес има лојални фанови кои сѐ уште ја играат.<ref name="reloaded" /> == Признанија == MAFIA.mk победила во категоријата „.мк сајт на 2010“ на наградите на IT.com.mk. Резултатите биле објавени на 28 декември 2010 година. Изборот се засновал на гласовите од публиката, со учество од 70 %, и на жирито составено од основачите на IT.com.mk, со учество од 30 %.<ref name="nagrada" /> == Наводи == {{reflist|refs= <ref name="trejler">{{cite web |title=MAFIA.MK - Трејлер |url=https://forum.it.mk/threads/mafia-mk-trejler.14287/ |website=Форум IT.mk |date=2010-01-04 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="start">{{cite web |title=Стартуваше Mafia.mk |url=https://it.mk/startuvashe-mafia-mk/ |website=IT.com.mk |date=2010-03-02 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="nagrada">{{cite web |title=Победниците на IT.com.mk Награди 2010 |url=https://it.mk/pobednicite-na-it-com-mk-nagradi-2010/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-28 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="balkankan">{{cite web |title=Мафиа.мк стартува нова сезона, се проширува во Бугарија и Србија |url=https://it.mk/mafia-mk-startuva-nova-sezona-se-proshiruva-vo-bugarija-i-srbija/ |website=IT.com.mk |date=2010-12-17 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="intervju">{{cite web |title=Интервју со Мафиа.мк, веб сајт на годината |url=https://it.mk/intervju-so-mafia-mk-veb-sajt-na-godinata/ |website=IT.com.mk |date=2011-02-15 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="tim">{{cite web |title=Тимот на MAFIA.MK |url=https://www.mafia.mk/images/crew.jpg |website=MAFIA.mk |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="web2010">{{cite web |title=Maкедонскиот Веб: краток осврт и што понатаму |url=https://it.mk/makedonskiot-veb-kratok-osvrt-i-shto-ponatamu/ |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="statistika">{{cite web |title=Статистика на посетеноста на MAFIA.mk, 1 март до 12 јули 2010 |url=https://www.it.mk/wp-content/uploads/2010/07/mafia-global-stats.png |website=IT.com.mk |date=2010-07-14 |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="najava">{{cite web |title=First sneak peek of MAFIA.MK |url=https://x.com/mafiamk/status/5146402258 |website=X (@mafiamk) |date=2009-10-25 |language=en |access-date=2026-10-30}}</ref> <ref name="reloaded">{{cite web |title=MAFIA.mk RELOADED |url=https://www.facebook.com/mafia.mk/posts/pfbid02ESXgQJWPBtdnRd7zXtXnCgV8jFtBHPwRkENiim6vZJ7z9nx9avX9TXtpjDqHJXgSl |website=Facebook (MAFIA.mk) |date=2026-10-21 |language=mk |access-date=2026-10-30}}</ref> }} == Надворешни врски == * [https://mafia.mk/ Официјално мрежно место] * [https://web.archive.org/web/20261022190438/https://www.mafia.mk/home Изгледот на играта во октомври 2026] (Wayback Machine) [[Категорија:Прелистувачки игри]] [[Категорија:Видеоигри од 2010 година]] [[Категорија:Видеоигри од Македонија]] [[Категорија:Видеоигри со организиран криминал]] n1goc8b9oguwjf44qe7jwb9oay2gbwj Hippuris 0 1406891 5651470 2026-10-30T09:57:07Z Jtasevski123 69538 нс 5651470 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Illustration Hippuris vulgaris0.jpg | image_caption = ''Hippuris vulgaris''<small> од Томе<br />''Флора на Германија, Австрија и Швајцарија'' 1885</small> | taxon = Hippuris | authority = [[L.]] | subdivision_ranks = Видови | subdivision = *''Hippuris montana'' <small>Ledeb. ex Rchb.</small> *''Hippuris tetraphylla'' <small>L.f.</small> *''Hippuris vulgaris'' <small>L.</small> *''Hippuris lanceolata'' <small>Retz.</small> }}'''''Hippuris''''' — поранешен единствениот [[Род (биологија)|род]] во [[Семејство (биологија)|семејството]] ''Hippuridaceae''. По [[Генетика|генетските]] истражувања од страна на [[Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија|Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија]], родот е префрлен во семејството ''[[Plantaginaceae]]'', при што ''Hippuridaceae'' е сведен на [[Синоним (таксономија)|синоним]] за ''Plantaginaceae''. Вклучува од еден до четири [[Вид (биологија)|видови]], во зависност од таксономската интерпретација. Некои таксонски авторитети го прифаќаат само првиот вид од наведените подолу, третирајќи ги следните два како негови синоними:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:329968-2|title=Hippuris L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2026-03-27}}</ref> *''[[Hippuris vulgaris]]'' ** ''[[Hippuris montana]]'' ** ''[[Hippuris tetraphylla]]'' ** ''[[Hippuris lanceolata]]'' Тие се [[Водно растение|водни растенија]] што растат во плитки [[Бара|езерца]] и [[Поток|потоци]], во бавнотечни и брзотечни води. ''Hippuris'', и покрај тоа што е [[Скриеносеменици|цветно растение]], понекогаш погрешно се идентификува со невцветното растение [[Коњско опавче|коњска опашка]]. == Опис == ''Hippuris'' се [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]] водни, барски или крајбрежни растенија со разгранет хоризонтален [[ризом]], од кој се развиваат исправени, неразгранети, цилиндрични и шупливи [[Стебло|стебла]]. [[Лист|Листовите]] се копјести и распоредени во пршлени. [[Цвет|Цветовите]] се многу мали, поединечни и сместени во пазувите на листовите. Чашката е слабо изразена, а венчето е редуцирано. [[Прашник|Прашникот]] е еден. [[Толчник (ботаника)|Толчникот]] е надцветен и е изграден од еден плоден лист. [[Плод|Плодот]] е едносемено оревче. == Галерија == <gallery> File:Mare's tail (Hippuris vulgaris) at the Blue Lagoon, Ravenscraig, North Lissens.JPG File:PSM V27 D501 Two different forms of leaves of the mares tail hippuris.jpg File:Hippuris tetraphylla.jpg File:Tannenwedel (Hippuris tetraphylla) 5749.JPG File:2007 Hippuris vulgaris.jpg File:Bley, Botanisches Bilderbuch 27.jpg </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commonscat|Hippuris|Hippuris}} * {{wikispecies|Hippuris|Hippuris}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Тегавци]] t2fp57ubqo96gl3qswwchphgxrentcv 5651471 5651470 2026-10-30T09:57:37Z Jtasevski123 69538 5651471 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | image = Illustration Hippuris vulgaris0.jpg | image_caption = ''Hippuris vulgaris''<small> од Томе<br />''Флора на Германија, Австрија и Швајцарија'' 1885</small> | taxon = Hippuris | authority = [[L.]] | subdivision_ranks = Видови | subdivision = *''Hippuris montana'' <small>Ledeb. ex Rchb.</small> *''Hippuris tetraphylla'' <small>L.f.</small> *''Hippuris vulgaris'' <small>L.</small> *''Hippuris lanceolata'' <small>Retz.</small> }}'''''Hippuris''''' — поранешен единствениот [[Род (биологија)|род]] во [[Семејство (биологија)|семејството]] ''Hippuridaceae''. По [[Генетика|генетските]] истражувања од страна на [[Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија|Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија]], родот е префрлен во семејството ''[[Plantaginaceae]]'', при што ''Hippuridaceae'' е сведен на [[Синоним (таксономија)|синоним]] за ''Plantaginaceae''. Вклучува од еден до четири [[Вид (биологија)|видови]], во зависност од таксономската интерпретација. Некои таксонски авторитети го прифаќаат само првиот вид од наведените подолу, третирајќи ги следните два како негови синоними:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:329968-2|title=Hippuris L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2026-03-27}}</ref> *''[[Hippuris vulgaris]]'' ** ''[[Hippuris montana]]'' ** ''[[Hippuris tetraphylla]]'' ** ''[[Hippuris lanceolata]]'' Тие се [[Водно растение|водни растенија]] што растат во плитки [[Бара|езерца]] и [[Поток|потоци]], во бавнотечни и брзотечни води. ''Hippuris'', и покрај тоа што е [[Скриеносеменици|цветно растение]], понекогаш погрешно се идентификува со невцветното растение [[Коњско опавче|коњска опашка]]. == Опис == ''Hippuris'' се [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]] водни, барски или крајбрежни растенија со разгранет хоризонтален [[ризом]], од кој се развиваат исправени, неразгранети, цилиндрични и шупливи [[Стебло|стебла]]. [[Лист|Листовите]] се копјести и распоредени во пршлени. [[Цвет|Цветовите]] се многу мали, поединечни и сместени во пазувите на листовите. Чашката е слабо изразена, а венчето е редуцирано. [[Прашник|Прашникот]] е еден. [[Толчник (ботаника)|Толчникот]] е надцветен и е изграден од еден плоден лист. [[Плод|Плодот]] е едносемено оревче.''<ref name=":13">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1415}}</ref>'' == Галерија == <gallery> File:Mare's tail (Hippuris vulgaris) at the Blue Lagoon, Ravenscraig, North Lissens.JPG File:PSM V27 D501 Two different forms of leaves of the mares tail hippuris.jpg File:Hippuris tetraphylla.jpg File:Tannenwedel (Hippuris tetraphylla) 5749.JPG File:2007 Hippuris vulgaris.jpg File:Bley, Botanisches Bilderbuch 27.jpg </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commonscat|Hippuris|Hippuris}} * {{wikispecies|Hippuris|Hippuris}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Тегавци]] jv3a7jiw5ejjewjsuawn4l8b1puq60o 5651473 5651471 2026-10-30T09:58:47Z Jtasevski123 69538 5651473 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{speciesbox | image = Illustration Hippuris vulgaris0.jpg | image_caption = ''Hippuris vulgaris''<small> од Томе<br />''Флора на Германија, Австрија и Швајцарија'' 1885</small> | taxon = Hippuris | authority = [[L.]] | subdivision_ranks = Видови | subdivision = *''Hippuris montana'' <small>Ledeb. ex Rchb.</small> *''Hippuris tetraphylla'' <small>L.f.</small> *''Hippuris vulgaris'' <small>L.</small> *''Hippuris lanceolata'' <small>Retz.</small> }}'''''Hippuris''''' — поранешен единствениот [[Род (биологија)|род]] во [[Семејство (биологија)|семејството]] ''Hippuridaceae''. По [[Генетика|генетските]] истражувања од страна на [[Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија|Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија]], родот е префрлен во семејството ''[[Plantaginaceae]]'', при што ''Hippuridaceae'' е сведен на [[Синоним (таксономија)|синоним]] за ''Plantaginaceae''. Вклучува од еден до четири [[Вид (биологија)|видови]], во зависност од таксономската интерпретација. Некои таксонски авторитети го прифаќаат само првиот вид од наведените подолу, третирајќи ги следните два како негови синоними:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:329968-2|title=Hippuris L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2026-03-27}}</ref> *''[[Hippuris vulgaris]]'' ** ''[[Hippuris montana]]'' ** ''[[Hippuris tetraphylla]]'' ** ''[[Hippuris lanceolata]]'' Тие се [[Водно растение|водни растенија]] што растат во плитки [[Бара|езерца]] и [[Поток|потоци]], во бавнотечни и брзотечни води. ''Hippuris'', и покрај тоа што е [[Скриеносеменици|цветно растение]], понекогаш погрешно се идентификува со невцветното растение [[Коњско опавче|коњска опашка]]. == Опис == ''Hippuris'' се [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]] водни, барски или крајбрежни растенија со разгранет хоризонтален [[ризом]], од кој се развиваат исправени, неразгранети, цилиндрични и шупливи [[Стебло|стебла]]. [[Лист|Листовите]] се копјести и распоредени во пршлени. [[Цвет|Цветовите]] се многу мали, поединечни и сместени во пазувите на листовите. Чашката е слабо изразена, а венчето е редуцирано. [[Прашник|Прашникот]] е еден. [[Толчник (ботаника)|Толчникот]] е надцветен и е изграден од еден плоден лист. [[Плод|Плодот]] е едносемено оревче.''<ref name=":13">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1415}}</ref>'' == Галерија == <gallery> File:Mare's tail (Hippuris vulgaris) at the Blue Lagoon, Ravenscraig, North Lissens.JPG File:PSM V27 D501 Two different forms of leaves of the mares tail hippuris.jpg File:Hippuris tetraphylla.jpg File:Tannenwedel (Hippuris tetraphylla) 5749.JPG File:2007 Hippuris vulgaris.jpg File:Bley, Botanisches Bilderbuch 27.jpg </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commonscat|Hippuris|Hippuris}} * {{wikispecies|Hippuris|Hippuris}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Тегавци]] tbe99unc45urox82vtp4gnacjpzejpa Разговор:Hippuris 1 1406892 5651472 2026-10-30T09:58:28Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{закосен наслов}} 5651472 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} jaiyifq8avwhejrbn2u6uaevnisikbd Hippuridaceae 0 1406893 5651474 2026-10-30T09:59:15Z Jtasevski123 69538 Пренасочување кон [[Hippuris]] 5651474 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Hippuris]] iswdze98rlfvzuzt39y1tjl59hcd7kv Bifora 0 1406894 5651478 2026-10-30T10:18:59Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1283181769|Bifora (plant)]]“ 5651478 wikitext text/x-wiki '''''Bifora''''' ― космополитски род на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од семејството [[штитоцветни]], со дисјунктна распространетост, со само 3 вида, два [[Евроазија|евроазиски]] и еден американски. * ''Bifora radians'' имаат опсег што се протега од [[Шпанија]] кон исток преку јужна, [[Средна Европа|централна]] и [[јужна Европа]] до [[Иран]]. * ''Bifora testiculata'' има поширока и појужна распространетост, се протега од запад кон исток од Шпанија до [[Узбекистан]] и опфаќајќи ги, на југ, [[Северна Африка]], [[Левант]] и [[Саудиска Арабија]]. * ''Bifora americana'' има јужна распространетост во рамките на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]], ограничена на [[Тексас]] и [[Арканзас]], иако е воведена и во [[Алабама]]. == Опис == Ова се едногодишни билки. Листовите се двојно пернати. Ливчињата се бели, малку израмнети, со свиткани врвови. Плодовите се шизокарпски со груби (брадавични) надворешни страни, ребрата се незначителни кога се гледаат во попречен пресек. Ендосперм на семето конкавен. == Таксономија == Родот е опишан од [[Георг Франц Хофман]] и објавен во ''Genera Plantarum Umbelliferarum'' xxxiv, 191 во [[Москва]] во 1816 година. Типскиот вид е ''Bifora dicocca'' <small>Hoffm.</small> , растението опишано така сега е точно познато како ''Bifora testiculata''. Исто така е во племето ''Coriandreae''.<ref>{{Наведено списание|last=Terentieva|first=Elena I.|last2=Valiejo-Roman|first2=C. M.|last3=Samigullin|first3=Tahir H|last4=Pimenov|first4=Michael|last5=Tilney|first5=Patricia|date=January 2015|title=Molecular phylogenetic and morphological analyses of the traditional tribe Coriandreae (Umbelliferae-Apioideae)|journal=Phytotaxa|volume=195|issue=4|pages=251–271|doi=10.11646/phytotaxa.195.4.1}}</ref> == Наводи == {{Ризница-врска|Bifora (Apiaceae)}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Америка]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] lyuvrnxccvbl51r64gafu142gvglgkw 5651479 5651478 2026-10-30T10:19:38Z Виолетова 1975 5651479 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = ''Bifora'' |image = Bifora radians19052002 ombelle.JPG |image_caption = ''Bifora radians'' |display_parents = 2 |taxon = Bifora |authority = [[Hoffm.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = *''[[Bifora americana]]'' *''[[Bifora radians]]'' *''[[Bifora testiculata]]'' |synonyms = '''''Atrema''''' <small>[[DC.]]</small> }} '''''Bifora''''' ― космополитски род на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од семејството [[штитоцветни]], со дисјунктна распространетост, со само 3 вида, два [[Евроазија|евроазиски]] и еден американски. * ''Bifora radians'' имаат опсег што се протега од [[Шпанија]] кон исток преку јужна, [[Средна Европа|централна]] и [[јужна Европа]] до [[Иран]]. * ''Bifora testiculata'' има поширока и појужна распространетост, се протега од запад кон исток од Шпанија до [[Узбекистан]] и опфаќајќи ги, на југ, [[Северна Африка]], [[Левант]] и [[Саудиска Арабија]]. * ''Bifora americana'' има јужна распространетост во рамките на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]], ограничена на [[Тексас]] и [[Арканзас]], иако е воведена и во [[Алабама]]. == Опис == Ова се едногодишни билки. Листовите се двојно пернати. Ливчињата се бели, малку израмнети, со свиткани врвови. Плодовите се шизокарпски со груби (брадавични) надворешни страни, ребрата се незначителни кога се гледаат во попречен пресек. Ендосперм на семето конкавен. == Таксономија == Родот е опишан од [[Георг Франц Хофман]] и објавен во ''Genera Plantarum Umbelliferarum'' xxxiv, 191 во [[Москва]] во 1816 година. Типскиот вид е ''Bifora dicocca'' <small>Hoffm.</small> , растението опишано така сега е точно познато како ''Bifora testiculata''. Исто така е во племето ''Coriandreae''.<ref>{{Наведено списание|last=Terentieva|first=Elena I.|last2=Valiejo-Roman|first2=C. M.|last3=Samigullin|first3=Tahir H|last4=Pimenov|first4=Michael|last5=Tilney|first5=Patricia|date=January 2015|title=Molecular phylogenetic and morphological analyses of the traditional tribe Coriandreae (Umbelliferae-Apioideae)|journal=Phytotaxa|volume=195|issue=4|pages=251–271|doi=10.11646/phytotaxa.195.4.1}}</ref> == Наводи == {{Ризница-врска|Bifora (Apiaceae)}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Америка]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] m25x5fsuhdn1rmhy7w50cdwu475p15z 5651481 5651479 2026-10-30T10:22:08Z Виолетова 1975 5651481 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = ''Bifora'' |image = Bifora radians19052002 ombelle.JPG |image_caption = ''Bifora radians'' |display_parents = 2 |taxon = Bifora |authority = [[Hoffm.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = *''[[Bifora americana]]'' *''[[Bifora radians]]'' *''[[Bifora testiculata]]'' |synonyms = '''''Atrema''''' <small>[[DC.]]</small> }} '''''Bifora''''' ― космополитски род на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од семејството [[штитоцветни]], со дисјунктна распространетост, со само 3 вида, два [[Евроазија|евроазиски]] и еден американски. * ''Bifora radians'' имаат опсег што се протега од [[Шпанија]] кон исток преку јужна, [[Средна Европа|централна]] и [[јужна Европа]] до [[Иран]] и [[Македонија]].<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1560}}</ref> * ''Bifora testiculata'' има поширока и појужна распространетост, се протега од запад кон исток од Шпанија до [[Узбекистан]] и опфаќајќи ги, на југ, [[Северна Африка]], [[Левант]] и [[Саудиска Арабија]] и [[Македонија]].<ref name="ФлораМак1.6" /> * ''Bifora americana'' има јужна распространетост во рамките на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]], ограничена на [[Тексас]] и [[Арканзас]], иако е воведена и во [[Алабама]]. == Опис == Ова се едногодишни билки. Листовите се двојно пернати. Ливчињата се бели, малку израмнети, со свиткани врвови. Плодовите се шизокарпски со груби (брадавични) надворешни страни, ребрата се незначителни кога се гледаат во попречен пресек. Ендосперм на семето конкавен. == Таксономија == Родот е опишан од [[Георг Франц Хофман]] и објавен во ''Genera Plantarum Umbelliferarum'' xxxiv, 191 во [[Москва]] во 1816 година. Типскиот вид е ''Bifora dicocca'' <small>Hoffm.</small>, растението опишано така сега е точно познато како ''Bifora testiculata''. Исто така е во племето ''Coriandreae''.<ref>{{Наведено списание|last=Terentieva|first=Elena I.|last2=Valiejo-Roman|first2=C. M.|last3=Samigullin|first3=Tahir H|last4=Pimenov|first4=Michael|last5=Tilney|first5=Patricia|date=January 2015|title=Molecular phylogenetic and morphological analyses of the traditional tribe Coriandreae (Umbelliferae-Apioideae)|journal=Phytotaxa|volume=195|issue=4|pages=251–271|doi=10.11646/phytotaxa.195.4.1}}</ref> == Наводи == {{Ризница-врска|Bifora (Apiaceae)}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Америка]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] qdxu4ce6fqghw3s4os1qm2o5q82y918 5651483 5651481 2026-10-30T10:22:38Z Виолетова 1975 5651483 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = ''Bifora'' |image = Bifora radians19052002 ombelle.JPG |image_caption = ''Bifora radians'' |display_parents = 2 |taxon = Bifora |authority = [[Hoffm.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = *''[[Bifora americana]]'' *''[[Bifora radians]]'' *''[[Bifora testiculata]]'' |synonyms = '''''Atrema''''' <small>[[DC.]]</small> }} '''''Bifora''''' ― космополитски род на [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од семејството [[штитоцветни]], со дисјунктна распространетост, со само 3 вида, два [[Евроазија|евроазиски]] и еден американски. * ''[[Bifora radians]]'' имаат опсег што се протега од [[Шпанија]] кон исток преку јужна, [[Средна Европа|централна]] и [[јужна Европа]] до [[Иран]] и [[Македонија]].<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1560}}</ref> * ''[[Bifora testiculata]]'' има поширока и појужна распространетост, се протега од запад кон исток од Шпанија до [[Узбекистан]] и опфаќајќи ги, на југ, [[Северна Африка]], [[Левант]] и [[Саудиска Арабија]] и [[Македонија]].<ref name="ФлораМак1.6" /> * ''[[Bifora americana]]'' има јужна распространетост во рамките на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]], ограничена на [[Тексас]] и [[Арканзас]], иако е воведена и во [[Алабама]]. == Опис == Ова се едногодишни билки. Листовите се двојно пернати. Ливчињата се бели, малку израмнети, со свиткани врвови. Плодовите се шизокарпски со груби (брадавични) надворешни страни, ребрата се незначителни кога се гледаат во попречен пресек. Ендосперм на семето конкавен. == Таксономија == Родот е опишан од [[Георг Франц Хофман]] и објавен во ''Genera Plantarum Umbelliferarum'' xxxiv, 191 во [[Москва]] во 1816 година. Типскиот вид е ''Bifora dicocca'' <small>Hoffm.</small>, растението опишано така сега е точно познато како ''Bifora testiculata''. Исто така е во племето ''Coriandreae''.<ref>{{Наведено списание|last=Terentieva|first=Elena I.|last2=Valiejo-Roman|first2=C. M.|last3=Samigullin|first3=Tahir H|last4=Pimenov|first4=Michael|last5=Tilney|first5=Patricia|date=January 2015|title=Molecular phylogenetic and morphological analyses of the traditional tribe Coriandreae (Umbelliferae-Apioideae)|journal=Phytotaxa|volume=195|issue=4|pages=251–271|doi=10.11646/phytotaxa.195.4.1}}</ref> == Наводи == {{Ризница-врска|Bifora (Apiaceae)}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Америка]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] l1p9iyla8nfpa8oey503mbhnv5tsjcn Разговор:Bifora 1 1406895 5651480 2026-10-30T10:19:54Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651480 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Hippuris vulgaris 0 1406896 5651484 2026-10-30T10:23:21Z Jtasevski123 69538 нс 5651484 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Speciesbox | image = Hippuris vulgaris (aka).jpg | status=LC | status_system=IUCN3.1 | status2 = {{TNCStatus}} | status2_system = TNC | status2_ref = <ref name="NatureServe">{{Cite NatureServe |date=27 February 2026 |id=2.147005 |title=''Hippuris vulgaris'' |access-date=11 March 2026}}</ref> | status_ref=<ref>{{cite iucn|author=Lansdown, R.V.|year=2014|title=''Hippuris vulgaris''|article-number=e.T167870A1178985|doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T167870A1178985.en|access-date=28 October 2023}}</ref> | genus = Hippuris | species = vulgaris | authority = [[L.]] | synonyms_ref = | synonyms = {{Species list | Limnopeuce vulgaris | }} }}'''''Hippuris vulgaris''''' (од {{Langx|el|ἵππος}} – коњ и {{Јаз|el|οὐρά}} – опашка ) — вообичаен [[Повеќегодишно растение|повеќегодишен]] [[Вид (биологија)|вид]] на [[Aquatic ecosystem|водно]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[Plantaginaceae]]''. Неговата распространетост се протега од [[Евроазија]] и [[Северна Америка]] до [[Гренланд]], [[Тибетска Висорамнина|Тибетската]] [[Тибетска Висорамнина|Висорамнина]] и [[Аризона]]. Претпочита некисели води. == Опис == ''Hippuris vulgaris'' е повеќегодишно тревесто растение, високо 10–40 см, а примероците што растат во вода можат да достигнат височина и до 150 см. Има хоризонтален, разгранет [[ризом]], на чии јазли се развиваат адвентивни корени. Од ризомот вертикално израснуваат многубројни шупливи, цилиндрични и неразгранети [[Стебло|стебла]], дебели 4–9 мм, јасно разделени на нодиуми и интернодиуми. [[Лист|Листовите]] се копјести, целокрајни, долги 8–20 мм, голи и заострени на врвот, распоредени по 6–12 (16) во пршлен. Воздушните листови се покуси, поцврсти и подебели. [[Цвет|Цветовите]] се мали, речиси незабележливи, поединечни и приседнати во пазувите на листовите. Првобитно се двополови, но со редукција на цветните делови стануваат еднополови. [[Прицветник|Прицветници]] нема. Чашката е слабо изразена, а венчето отсуствува. [[Прашник|Прашникот]] е еден. [[Толчник (ботаника)|Плодникот]] е надцветен, изграден од еден плоден лист и обвиткан со цветната основа (рецептакулумот). Столпчето е едно и подолго од прашникот. [[Плод|Плодот]] е јајцевидно оревче, долго 2–3 мм.''<ref name=":13">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1416}}</ref>'' == Распространетост во Македонија == Hippuris vulgaris расте покрај големите некогашни блата, во Македонија се среќава на [[Струшко Блато|Струшкото]] и [[Охридско Блато|Охридското Блато]].''<ref name=":13" />'' == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commons|Hippuris vulgaris}}{{Таксонска лента}} 3pq7jjajc4st1wse52qkgm2wrs6j65z 5651490 5651484 2026-10-30T10:26:33Z Jtasevski123 69538 доп 5651490 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Speciesbox | image = Hippuris vulgaris (aka).jpg | status=LC | status_system=IUCN3.1 | status2 = {{TNCStatus}} | status2_system = TNC | status2_ref = <ref name="NatureServe">{{Cite NatureServe |date=27 February 2026 |id=2.147005 |title=''Hippuris vulgaris'' |access-date=11 March 2026}}</ref> | status_ref=<ref>{{cite iucn|author=Lansdown, R.V.|year=2014|title=''Hippuris vulgaris''|article-number=e.T167870A1178985|doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T167870A1178985.en|access-date=28 October 2023}}</ref> | genus = Hippuris | species = vulgaris | authority = [[L.]] | synonyms_ref = | synonyms = {{Species list | Limnopeuce vulgaris | }} }}'''''Hippuris vulgaris''''' (од {{Langx|el|ἵππος}} – коњ и {{Јаз|el|οὐρά}} – опашка ) — вообичаен [[Повеќегодишно растение|повеќегодишен]] [[Вид (биологија)|вид]] на [[Aquatic ecosystem|водно]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[Plantaginaceae]]''. Неговата распространетост се протега од [[Евроазија]] и [[Северна Америка]] до [[Гренланд]], [[Тибетска Висорамнина|Тибетската]] [[Тибетска Висорамнина|Висорамнина]] и [[Аризона]]. Претпочита некисели води. == Опис == ''Hippuris vulgaris'' е повеќегодишно тревесто растение, високо 10–40 см, а примероците што растат во вода можат да достигнат височина и до 150 см. Има хоризонтален, разгранет [[ризом]], на чии јазли се развиваат адвентивни корени. Од ризомот вертикално израснуваат многубројни шупливи, цилиндрични и неразгранети [[Стебло|стебла]], дебели 4–9 мм, јасно разделени на нодиуми и интернодиуми. [[Лист|Листовите]] се копјести, целокрајни, долги 8–20 мм, голи и заострени на врвот, распоредени по 6–12 (16) во пршлен. Воздушните листови се покуси, поцврсти и подебели. [[Цвет|Цветовите]] се мали, речиси незабележливи, поединечни и приседнати во пазувите на листовите. Првобитно се двополови, но со редукција на цветните делови стануваат еднополови. [[Прицветник|Прицветници]] нема. Чашката е слабо изразена, а венчето отсуствува. [[Прашник|Прашникот]] е еден. [[Толчник (ботаника)|Плодникот]] е надцветен, изграден од еден плоден лист и обвиткан со цветната основа (рецептакулумот). Столпчето е едно и подолго од прашникот. [[Плод|Плодот]] е јајцевидно оревче, долго 2–3 мм.''<ref name=":13">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 5.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1416}}</ref>'' == Таксономија == ''Hippuris vulgaris'' го добило своето научно име во 1753 година од [[Карл Линеј]].<ref name="POWO">{{Наведен POWO}}</ref> Класифициран е како дел од родот ''[[Hippuris]]'' заедно со уште три други видови и заедно со својот род е дел од семејството ''[[Plantaginaceae]]''.<ref>{{Наведен POWO}}</ref> Видот нема прифатени варијанти, но опишани се пет кои се меѓу неговите 20 [[Синоним (таксономија)|синоними]].<ref name="POWO" /> == Распространетост во Македонија == Hippuris vulgaris расте покрај големите некогашни блата, во Македонија се среќава на [[Струшко Блато|Струшкото]] и [[Охридско Блато|Охридското Блато]].''<ref name=":13" />'' == Употреба == Може да биде проблематичен [[плевел]], кој го попречува протокот на вода во реките и рововите. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{commons|Hippuris vulgaris}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Слатководни растенија]] [[Категорија:Тегавци]] l8ivn381wo0ntvht2y3ezkzzeokl7c5 Bifora radians 0 1406897 5651486 2026-10-30T10:24:56Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1372196148|Bifora radians]]“ 5651486 wikitext text/x-wiki '''''Bifora radians''''' е вид на едногодишна билка од семејството [[штитоцветни]]. Има самоодржлива форма на раст и едноставни, широки листови. Видот е роден во Европа, Западна Азија и Кавказ. == Опис == Ова е == Во Македонија == Во Македонија расте по == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Азија]] tevwynncobfiy70e2twf5lsvj82n0fn 5651487 5651486 2026-10-30T10:25:50Z Виолетова 1975 5651487 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Bifora radians sl23.jpg | image_caption = Во Австрија | genus = Bifora | species = radians | authority = [[M.Bieb.]] | synonyms_ref = <ref name=POWO/> | synonyms = {{Species list | Anidrum radians | (M.Bieb.) Kuntze | Coriandrum radians | (M.Bieb.) Prantl }} }} '''''Bifora radians''''' е вид на едногодишна билка од семејството [[штитоцветни]].<ref name=POWO>{{cite POWO |id=838717-1 |title=''Bifora radians'' M.Bieb. |access-date=30 August 2026}}</ref> Има самоодржлива форма на раст и едноставни, широки листови. Видот е роден во Европа, Западна Азија и Кавказ. == Опис == Ова е == Во Македонија == Во Македонија расте по == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Азија]] b4qymjceosgvcw9rba6qsl6yneqwqx9 5651494 5651487 2026-10-30T10:32:11Z Виолетова 1975 5651494 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Bifora radians sl23.jpg | image_caption = Во Австрија | genus = Bifora | species = radians | authority = [[M.Bieb.]] | synonyms_ref = <ref name=POWO/> | synonyms = {{Species list | Anidrum radians | (M.Bieb.) Kuntze | Coriandrum radians | (M.Bieb.) Prantl }} }} '''''Bifora radians''''' е вид на едногодишна билка од семејството [[штитоцветни]].<ref name=POWO>{{cite POWO |id=838717-1 |title=''Bifora radians'' M.Bieb. |access-date=30 August 2026}}</ref> Има самоодржлива форма на раст и едноставни, широки листови. Видот е роден во Европа, Западна Азија и Кавказ. == Опис == Ова е едногодишно растение, голо, 20-50 см високо, уште од основата разгрането. Стеблото и гранчињата се аглести, обично четириаглести, со празна внатрешност. Базалните листови се на изглед јајцевидни, 10-14 см долги, обично 2 пати перести, со тенки кончести линејни или линејно ланцетни сегменти. Горните листови се 2-3 пати перести. Штитовите се на долги дршки, секој штит со 4-7 штитчиња со речиси еднакво долги тенки дршки. Брактеи нема или има само една. Венечните ливчиња се бели, со различна големина. Плодовите се обично по 2-3 на секое штитче, образувани од два топчести дела, така споени што во основата се срцевидни, на врвот вдлабнати, а по површината брадавичесто набрчкани.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1561}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по ниви, меѓи и пасишта. Видот е познат за Жеденска Клисура, Скопје, Долно Нерези, Кожле, Катлановско Блато, Куманово, Опаје, Таорска Клисура, Овче Поле, околината на Штип, околината на Тетово.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Азија]] 6oqkvt3v8abm2jddt0m93b7ds5nc8a4 Arabidopsis 0 1406898 5651488 2026-10-30T10:25:52Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1351836379|Arabidopsis]]“ 5651488 wikitext text/x-wiki '''''Arabidopsis''''' е род на мали [[Скриеносеменици|скриеносемени растенија]] од семејството [[зелка]]. Видовите ''Arabidopsis'' се автохтони во умерената и субарктичката Евроазија и Северна Америка, Северна Африка и планините на источна тропска Африка. Овој род е од голем интерес бидејќи содржи ''[[Arabidopsis thaliana]]'', еден од [[Моделен организам|моделните организми]] што се користат за проучување на растителната биологија и првото растение чиј целосен геном е секвенциониран. Промените кај ''[[Arabidopsis thaliana]]'' лесно се забележуваат, што го прави многу корисен модел. Опис Едногодишни или двегодишни растенија, препокриени со прости, двокраки или ѕвездовидни влакна. Цветовите актиноморфни, хермафродитни, собрани во гроздовидни соцветија. Чашкините ливчиња исправени, тапи, во основата не се торбесто надуени. Венечните ливчиња бели. Прашниците 6, понекогаш 4. Плодникот тесно-цилиндричен со кусо столпче, плодот тесно-линејна, цилиндрична шушменка.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=582}}</ref> == Статус == Моментално се прифатени 12 видови на ''Arabidopsis'', а признати се уште осум подвидови. Ова разграничување е неодамнешно и се базира на морфолошки и молекуларни филогении од О'Кејн и Ал-Шехбаз и други. Нивните наоди потврдуваат дека видот претходно вклучен во ''Arabidopsis'' го направил полифилетичен. Најновата рекласификација преместила два вида претходно сместени во ''Cardaminopsis'' и ''Hylandra'' и три вида ''Arabis'' во ''Arabidopsis'', но преместила 50 претходни видови ''Arabidopsis'' во новите родови ''[[Beringia]], [[Crucihimalaya]], [[Ianhedgea]], [[Olimarabidopsis]]'' и ''Pseudoarabidopsis''. Во последните две децении, ''Arabidopsis thaliana'' привлече голем интерес од научната заедница како [[Моделен организам|модел организам]] за истражување на бројни аспекти на растителната биологија. Во 1982 година, екипажот на [[Советски Сојуз|советската]] вселенска станица Саљут 7 одгледал Arabidopsis, едно од првите растенија кои цветале и произведувале семе во вселената. Тие имале животен век од 40 дена.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/first-species-of-plant-to-flower-in-space|title=First species of plant to flower in space|work=Guinness World Records|access-date=2017-03-10|language=en-GB}}</ref> Семињата ''од Arabidopsis thaliana'' биле однесени на Месечината со [[Чанге-4]] во 2019 година, како дел од студентски експеримент. Од мај 2022 година, ''Arabidopsis thaliana'' успешно се одгледува во примероци од месечевата почва.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasa.gov/feature/biological-physical/scientists-grow-plants-in-soil-from-the-moon|title=Scientists Grow Plants in Lunar Soil|last=Keeter|first=Bill|date=2022-05-12|work=NASA|accessdate=2022-05-13}}</ref> ''Arabidopsis'' е доста сличен на родот ''[[Boechera]]''. == Список на видови и подвидови == Прифатени се 12 видови. * ''Arabidopsis arenicola'' <small>(Richardson ex [[Вилијам Џексон Хукер|Hook.]]) Al-Shehbaz, Elven, D.F. Murray & S.I. Warwick</small> * ''[[Arabidopsis arenosa]]'' <small>(L.) Lawalrée</small> ** ''A. arenosa'' subsp. ''borbasii'' * ''[[Arabidopsis cebennensis]]'' <small>([[Огистен Пирам де Кандол|DC.]])</small> * ''[[Arabidopsis croatica]]'' <small>(Schott)</small> * ''[[Arabidopsis drassiana]]'' {{Мали|Naqshi & Javeid}} * ''[[Arabidopsis halleri]]'' <small>(L.)</small> ** ''A. halleri'' subsp. ''halleri'' ** ''A. halleri'' subsp. ''ovirensis'' <small>(Wulfen)</small> ** ''A. halleri'' subsp. ''gemmifera'' <small>(Matsumura)</small> * ''[[Arabidopsis lyrata]]'' <small>(L.) O'Kane & Al-Shehbaz</small> ** ''A. lyrata'' subsp. ''petraea'' <small>(Linnaeus) O'Kane & Al-Shehbaz</small> ** ''A. lyrata'' subsp. ''kamchatica'' <small>(Fischer ex D.C.) O'Kane & Al-Shehbaz</small> * ''[[Arabidopsis neglecta]]'' <small>(Schult.)</small> * ''[[Arabidopsis pedemontana]]'' <small>([[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]])</small> * ''[[Arabidopsis petrogena]]'' {{Мали|(A.Kern.) V.I.Dorof.}} * ''[[Arabidopsis suecica]]'' <small>([[Елијас Магнус Фрис|Fries]]) Norrlin</small> * ''[[Arabidopsis thaliana]]'' <small>(L.) Heynh.</small> === Прекласифицирани видови === Следните видови претходно сместени во ''Arabidopsis'' моментално не се сметаат за дел од родот.{{Столбови-список|* ''A. bactriana'' → ''[[Dielsiocharis bactriana]]'' * ''A. brevicaulis'' → ''[[Crucihimalaya himalaica]]'' * ''A. bursifolia'' → ''[[Beringia bursifolia]]'' * ''A. campestris'' → ''[[Crucihimalaya wallichii]]'' * ''A. dentata'' → ''[[Murbeckiella pinnatifida]]'' * ''A. drassiana'' → * ''A. erysimoides'' → ''[[Erysimum hedgeanum]]'' * ''A. eseptata'' → ''[[Olimarabidopsis umbrosa]]'' * ''A. gamosepala'' → ''[[Neotorularia gamosepala]]'' * ''A. glauca'' → ''[[Thellungiella salsuginea]]'' * ''A. griffithiana'' → ''[[Olimarabidopsis pumila]]'' * ''A. himalaica'' → ''[[Crucihimalaya himalaica]]'' * ''A. huetii'' → ''[[Murbeckiella huetii]]'' * ''A. kneuckeri'' → ''[[Crucihimalaya kneuckeri]]'' * ''A. korshinskyi'' → ''[[Olimarabidopsis cabulica]]'' * ''A. lasiocarpa'' → ''[[Crucihimalaya lasiocarpa]]'' * ''A. minutiflora'' → ''[[Ianhedgea minutiflora]]'' * ''A. mollis'' → ''[[Beringia bursifolia]]'' * ''A. mollissima'' → ''[[Crucihimalaya mollissima]]'' * ''A. monachorum'' → ''[[Crucihimalaya lasiocarpa]]'' * ''A. mongolica'' → ''[[Crucihimalaya mongolica]]'' * ''A. multicaulis'' → ''[[Arabis tibetica]]'' * ''A. novae-anglicae'' → ''[[Neotorularia humilis]]'' * ''A. nuda'' → ''[[Drabopsis nuda]]'' * ''A. ovczinnikovii'' → ''[[Crucihimalaya mollissima]]'' * ''A. parvula'' → ''[[Thellungiella parvula]]'' * ''A. pinnatifida'' → ''[[Murbeckiella pinnatifida]]'' * ''A. pumila'' → ''[[Olimarabidopsis pumila]]'' * ''A. qiranica'' → ''[[Sisymbriopsis mollipila]]'' * ''A. richardsonii'' → ''Neotorularia humilis'' * ''A. russeliana'' → ''[[Crucihimalaya wallichii]]'' * ''A. salsugineum'' → ''[[Eutrema salsugineum]]'' * ''A. sarbalica'' → ''Crucihimalaya wallichii'' * ''A. schimperi'' → ''[[Robeschia schimperi]]'' * ''A. stenocarpa'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. stewartiana'' → ''[[Olimarabidopsis pumila]]'' * ''A. stricta'' → ''[[Crucihimalaya stricta]]'' * ''A. taraxacifolia'' → ''Crucihimalaya wallichii'' * ''A. tenuisiliqua'' → ''[[Arabis tenuisiliqua]]'' * ''A. tibetica'' → ''Crucihimalaya himalaica'' * ''A. tibetica'' → ''[[Arabis tibetica]]'' * ''A. toxophylla'' → ''[[Pseudoarabidopsis toxophylla]]'' * ''A. trichocarpa'' → ''Neotorularia humilis'' * ''A. trichopoda'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. tschuktschorum'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. tuemurnica'' → ''Neotorularia humilis'' * ''A. verna'' → ''Drabopsis nuda'' * ''A. virgata'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. wallichii'' → ''Crucihimalaya wallichii'' * ''A. yadungensis'' →}} == Цитогенетика == [[Цитогенетика|Цитогенетската]] анализа покажала дека [[Плоидност|хаплоидниот]] број [[Хромозом|хромозоми]] (n) е варијабилен кај различните видови во родот: ''A. thaliana'' е n=5<ref>{{Наведено списание|last=Lysak|first=M. A|last2=Berr|first2=A|last3=Pecinka|first3=A|last4=Schmidt|first4=R|last5=McBreen|first5=K|last6=Schubert|first6=I|year=2006|title=Mechanisms of chromosome number reduction in ''Arabidopsis thaliana'' and related Brassicaceae species|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=103|issue=13|pages=5224–5229|bibcode=2006PNAS..103.5224L|doi=10.1073/pnas.0510791103|pmc=1458822|pmid=16549785|doi-access=free}}</ref> и [[Секвенцирање на ДНК|секвенционирањето на ДНК]] на овој вид е завршено во 2001 година. ''A. lyrata'' има n=8, но некои подвидови или популации се тетраплоидни.<ref>{{Наведено списание|last=Dart|first=Sara|last2=Kron|first2=Paul|last3=Mable|first3=Barbara K|year=2004|title=Characterizing polyploidy in ''Arabidopsis lyrata'' using chromosome counts and flow cytometry|journal=Canadian Journal of Botany|volume=82|issue=2|page=185|bibcode=2004CaJB...82..185D|doi=10.1139/b03-134}}</ref> Различни подвидови на ''A. arenosa'' имаат n=8, но можат да бидат или 2n (диплоидни) или 4n (тетраплоидни).<ref name="plos">{{Наведено списание|last=Joly|first=Simon|last2=Schmickl|first2=Roswitha|last3=Paule|first3=Juraj|last4=Klein|first4=Johannes|last5=Marhold|first5=Karol|last6=Koch|first6=Marcus A.|year=2012|title=The Evolutionary History of the ''Arabidopsis arenosa'' Complex: Diverse Tetraploids Mask the Western Carpathian Center of Species and Genetic Diversity|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=8|bibcode=2012PLoSO...742691S|doi=10.1371/journal.pone.0042691|issn=1932-6203|pmc=3411824|pmid=22880083|doi-access=free}}</ref> ''A. suecica'' е n=13 (5+8) и е [[Полиплоидија|амфидиплоиден]] вид настанат преку хибридизација помеѓу ''A. thaliana'' и диплоидниот ''A. arenosa.''<ref>{{Наведено списание|last=Jakobsson|first=Mattias|last2=Hagenblad|first2=Jenny|last3=Tavaré|first3=Simon|last4=SäLl|first4=Torbjörn|last5=Halldén|first5=Christer|last6=Lind-Halldén|first6=Christina|last7=Nordborg|first7=Magnus|year=2006|title=A Unique Recent Origin of the Allotetraploid Species ''Arabidopsis suecica'': Evidence from Nuclear DNA Markers|journal=Molecular Biology and Evolution|volume=23|issue=6|pages=1217–31|doi=10.1093/molbev/msk006|pmid=16549398|doi-access=free}}</ref> ''A. neglecta'' е n=8, како и различните подвидови на ''A. halleri.''<ref name="plos" /> Во 2005 година, ''A. cebennensis'', ''A. croatica'' и ''A. pedemontana'' не биле цитолошки испитани. * == Наводи ==  {{Таксонска лента}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 2plm8f5fztl7ccyq7stfxo6bya9m0ow 5651493 5651488 2026-10-30T10:29:20Z BosaFi 115936 5651493 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Arabidopsis thaliana sl12.jpg |image_caption = [[Thale cress]] (''Arabidopsis thaliana'') |taxon = Arabidopsis |authority = [[Heynh.]] in Holl & [[Heynh.]] |type_species = ''[[Arabidopsis thaliana]]'' |type_species_authority = L. |subdivision_ranks = Species |synonyms = *''Cardaminopsis'' {{small|(C.A.Mey.) Hayek}} *''Euxena'' {{small|Calest.}} *''Hylandra'' {{small|Á.Löve}} *''Pilosella'' {{small|Kostel. ex Rydb.}} *''Stenophragma'' {{small|Čelak.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Arabidopsis'' Heynh. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:12326-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=1 August 2025}}</ref> }} '''''Arabidopsis''''' е род на мали [[Скриеносеменици|скриеносемени растенија]] од семејството [[зелка]]. Видовите ''Arabidopsis'' се автохтони во умерената и субарктичката Евроазија и Северна Америка, Северна Африка и планините на источна тропска Африка. Овој род е од голем интерес бидејќи содржи ''[[Arabidopsis thaliana]]'', еден од [[Моделен организам|моделните организми]] што се користат за проучување на растителната биологија и првото растение чиј целосен геном е секвенциониран. Промените кај ''[[Arabidopsis thaliana]]'' лесно се забележуваат, што го прави многу корисен модел. == Опис == Едногодишни или двегодишни растенија, препокриени со прости, двокраки или ѕвездовидни влакна. Цветовите актиноморфни, хермафродитни, собрани во гроздовидни соцветија. Чашкините ливчиња исправени, тапи, во основата не се торбесто надуени. Венечните ливчиња бели. Прашниците 6, понекогаш 4. Плодникот тесно-цилиндричен со кусо столпче, плодот тесно-линејна, цилиндрична шушменка.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=582}}</ref> == Статус == Моментално се прифатени 12 видови на ''Arabidopsis'', а признати се уште осум подвидови. Ова разграничување е неодамнешно и се базира на морфолошки и молекуларни филогении од О'Кејн и Ал-Шехбаз и други. Нивните наоди потврдуваат дека видот претходно вклучен во ''Arabidopsis'' го направил полифилетичен. Најновата рекласификација преместила два вида претходно сместени во ''Cardaminopsis'' и ''Hylandra'' и три вида ''Arabis'' во ''Arabidopsis'', но преместила 50 претходни видови ''Arabidopsis'' во новите родови ''[[Beringia]], [[Crucihimalaya]], [[Ianhedgea]], [[Olimarabidopsis]]'' и ''Pseudoarabidopsis''. Во последните две децении, ''Arabidopsis thaliana'' привлече голем интерес од научната заедница како [[Моделен организам|модел организам]] за истражување на бројни аспекти на растителната биологија. Во 1982 година, екипажот на [[Советски Сојуз|советската]] вселенска станица Саљут 7 одгледал Arabidopsis, едно од првите растенија кои цветале и произведувале семе во вселената. Тие имале животен век од 40 дена.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/first-species-of-plant-to-flower-in-space|title=First species of plant to flower in space|work=Guinness World Records|access-date=2017-03-10|language=en-GB}}</ref> Семињата ''од Arabidopsis thaliana'' биле однесени на Месечината со [[Чанге-4]] во 2019 година, како дел од студентски експеримент. Од мај 2022 година, ''Arabidopsis thaliana'' успешно се одгледува во примероци од месечевата почва.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nasa.gov/feature/biological-physical/scientists-grow-plants-in-soil-from-the-moon|title=Scientists Grow Plants in Lunar Soil|last=Keeter|first=Bill|date=2022-05-12|work=NASA|accessdate=2022-05-13}}</ref> ''Arabidopsis'' е доста сличен на родот ''[[Boechera]]''. == Список на видови и подвидови == Прифатени се 12 видови. * ''Arabidopsis arenicola'' <small>(Richardson ex [[Вилијам Џексон Хукер|Hook.]]) Al-Shehbaz, Elven, D.F. Murray & S.I. Warwick</small> * ''[[Arabidopsis arenosa]]'' <small>(L.) Lawalrée</small> ** ''A. arenosa'' subsp. ''borbasii'' * ''[[Arabidopsis cebennensis]]'' <small>([[Огистен Пирам де Кандол|DC.]])</small> * ''[[Arabidopsis croatica]]'' <small>(Schott)</small> * ''[[Arabidopsis drassiana]]'' {{Мали|Naqshi & Javeid}} * ''[[Arabidopsis halleri]]'' <small>(L.)</small> ** ''A. halleri'' subsp. ''halleri'' ** ''A. halleri'' subsp. ''ovirensis'' <small>(Wulfen)</small> ** ''A. halleri'' subsp. ''gemmifera'' <small>(Matsumura)</small> * ''[[Arabidopsis lyrata]]'' <small>(L.) O'Kane & Al-Shehbaz</small> ** ''A. lyrata'' subsp. ''petraea'' <small>(Linnaeus) O'Kane & Al-Shehbaz</small> ** ''A. lyrata'' subsp. ''kamchatica'' <small>(Fischer ex D.C.) O'Kane & Al-Shehbaz</small> * ''[[Arabidopsis neglecta]]'' <small>(Schult.)</small> * ''[[Arabidopsis pedemontana]]'' <small>([[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]])</small> * ''[[Arabidopsis petrogena]]'' {{Мали|(A.Kern.) V.I.Dorof.}} * ''[[Arabidopsis suecica]]'' <small>([[Елијас Магнус Фрис|Fries]]) Norrlin</small> * ''[[Arabidopsis thaliana]]'' <small>(L.) Heynh.</small> === Прекласифицирани видови === Следните видови претходно сместени во ''Arabidopsis'' моментално не се сметаат за дел од родот.{{Столбови-список|* ''A. bactriana'' → ''[[Dielsiocharis bactriana]]'' * ''A. brevicaulis'' → ''[[Crucihimalaya himalaica]]'' * ''A. bursifolia'' → ''[[Beringia bursifolia]]'' * ''A. campestris'' → ''[[Crucihimalaya wallichii]]'' * ''A. dentata'' → ''[[Murbeckiella pinnatifida]]'' * ''A. drassiana'' → * ''A. erysimoides'' → ''[[Erysimum hedgeanum]]'' * ''A. eseptata'' → ''[[Olimarabidopsis umbrosa]]'' * ''A. gamosepala'' → ''[[Neotorularia gamosepala]]'' * ''A. glauca'' → ''[[Thellungiella salsuginea]]'' * ''A. griffithiana'' → ''[[Olimarabidopsis pumila]]'' * ''A. himalaica'' → ''[[Crucihimalaya himalaica]]'' * ''A. huetii'' → ''[[Murbeckiella huetii]]'' * ''A. kneuckeri'' → ''[[Crucihimalaya kneuckeri]]'' * ''A. korshinskyi'' → ''[[Olimarabidopsis cabulica]]'' * ''A. lasiocarpa'' → ''[[Crucihimalaya lasiocarpa]]'' * ''A. minutiflora'' → ''[[Ianhedgea minutiflora]]'' * ''A. mollis'' → ''[[Beringia bursifolia]]'' * ''A. mollissima'' → ''[[Crucihimalaya mollissima]]'' * ''A. monachorum'' → ''[[Crucihimalaya lasiocarpa]]'' * ''A. mongolica'' → ''[[Crucihimalaya mongolica]]'' * ''A. multicaulis'' → ''[[Arabis tibetica]]'' * ''A. novae-anglicae'' → ''[[Neotorularia humilis]]'' * ''A. nuda'' → ''[[Drabopsis nuda]]'' * ''A. ovczinnikovii'' → ''[[Crucihimalaya mollissima]]'' * ''A. parvula'' → ''[[Thellungiella parvula]]'' * ''A. pinnatifida'' → ''[[Murbeckiella pinnatifida]]'' * ''A. pumila'' → ''[[Olimarabidopsis pumila]]'' * ''A. qiranica'' → ''[[Sisymbriopsis mollipila]]'' * ''A. richardsonii'' → ''Neotorularia humilis'' * ''A. russeliana'' → ''[[Crucihimalaya wallichii]]'' * ''A. salsugineum'' → ''[[Eutrema salsugineum]]'' * ''A. sarbalica'' → ''Crucihimalaya wallichii'' * ''A. schimperi'' → ''[[Robeschia schimperi]]'' * ''A. stenocarpa'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. stewartiana'' → ''[[Olimarabidopsis pumila]]'' * ''A. stricta'' → ''[[Crucihimalaya stricta]]'' * ''A. taraxacifolia'' → ''Crucihimalaya wallichii'' * ''A. tenuisiliqua'' → ''[[Arabis tenuisiliqua]]'' * ''A. tibetica'' → ''Crucihimalaya himalaica'' * ''A. tibetica'' → ''[[Arabis tibetica]]'' * ''A. toxophylla'' → ''[[Pseudoarabidopsis toxophylla]]'' * ''A. trichocarpa'' → ''Neotorularia humilis'' * ''A. trichopoda'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. tschuktschorum'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. tuemurnica'' → ''Neotorularia humilis'' * ''A. verna'' → ''Drabopsis nuda'' * ''A. virgata'' → ''Beringia bursifolia'' * ''A. wallichii'' → ''Crucihimalaya wallichii'' * ''A. yadungensis'' →}} == Цитогенетика == [[Цитогенетика|Цитогенетската]] анализа покажала дека [[Плоидност|хаплоидниот]] број [[Хромозом|хромозоми]] (n) е варијабилен кај различните видови во родот: ''A. thaliana'' е n=5<ref>{{Наведено списание|last=Lysak|first=M. A|last2=Berr|first2=A|last3=Pecinka|first3=A|last4=Schmidt|first4=R|last5=McBreen|first5=K|last6=Schubert|first6=I|year=2006|title=Mechanisms of chromosome number reduction in ''Arabidopsis thaliana'' and related Brassicaceae species|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=103|issue=13|pages=5224–5229|bibcode=2006PNAS..103.5224L|doi=10.1073/pnas.0510791103|pmc=1458822|pmid=16549785|doi-access=free}}</ref> и [[Секвенцирање на ДНК|секвенционирањето на ДНК]] на овој вид е завршено во 2001 година. ''A. lyrata'' има n=8, но некои подвидови или популации се тетраплоидни.<ref>{{Наведено списание|last=Dart|first=Sara|last2=Kron|first2=Paul|last3=Mable|first3=Barbara K|year=2004|title=Characterizing polyploidy in ''Arabidopsis lyrata'' using chromosome counts and flow cytometry|journal=Canadian Journal of Botany|volume=82|issue=2|page=185|bibcode=2004CaJB...82..185D|doi=10.1139/b03-134}}</ref> Различни подвидови на ''A. arenosa'' имаат n=8, но можат да бидат или 2n (диплоидни) или 4n (тетраплоидни).<ref name="plos">{{Наведено списание|last=Joly|first=Simon|last2=Schmickl|first2=Roswitha|last3=Paule|first3=Juraj|last4=Klein|first4=Johannes|last5=Marhold|first5=Karol|last6=Koch|first6=Marcus A.|year=2012|title=The Evolutionary History of the ''Arabidopsis arenosa'' Complex: Diverse Tetraploids Mask the Western Carpathian Center of Species and Genetic Diversity|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=8|bibcode=2012PLoSO...742691S|doi=10.1371/journal.pone.0042691|issn=1932-6203|pmc=3411824|pmid=22880083|doi-access=free}}</ref> ''A. suecica'' е n=13 (5+8) и е [[Полиплоидија|амфидиплоиден]] вид настанат преку хибридизација помеѓу ''A. thaliana'' и диплоидниот ''A. arenosa.''<ref>{{Наведено списание|last=Jakobsson|first=Mattias|last2=Hagenblad|first2=Jenny|last3=Tavaré|first3=Simon|last4=SäLl|first4=Torbjörn|last5=Halldén|first5=Christer|last6=Lind-Halldén|first6=Christina|last7=Nordborg|first7=Magnus|year=2006|title=A Unique Recent Origin of the Allotetraploid Species ''Arabidopsis suecica'': Evidence from Nuclear DNA Markers|journal=Molecular Biology and Evolution|volume=23|issue=6|pages=1217–31|doi=10.1093/molbev/msk006|pmid=16549398|doi-access=free}}</ref> ''A. neglecta'' е n=8, како и различните подвидови на ''A. halleri.''<ref name="plos" /> Во 2005 година, ''A. cebennensis'', ''A. croatica'' и ''A. pedemontana'' не биле цитолошки испитани.{{Таксонска лента}} == Наводи == [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 6qqeh43rqtiukd2gaz4q10bbq6d2tb2 Разговор:Bifora radians 1 1406899 5651489 2026-10-30T10:26:03Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651489 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Разговор:Hippuris vulgaris 1 1406900 5651492 2026-10-30T10:26:42Z Jtasevski123 69538 Создадена страница со: {{сзр}} 5651492 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 Bifora testiculata 0 1406901 5651497 2026-10-30T10:45:52Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{Speciesbox | image = | image_caption = | genus = Bifora | species = testiculata | authority = [[]] | synonyms_ref = | synonyms = }} '''''Bifora ''''' е вид на едногодишна билка од семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1561}}</ref> == Во Македонија == Во Македони... 5651497 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = | image_caption = | genus = Bifora | species = testiculata | authority = [[]] | synonyms_ref = | synonyms = }} '''''Bifora ''''' е вид на едногодишна билка од семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1561}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Азија]] rk1gkh5ngkr7hn0k34mgja9ml1cdur4 5651499 5651497 2026-10-30T10:49:05Z Виолетова 1975 5651499 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = 3988-Bifora testiculata-Gargano-5.06.jpg | image_caption = | genus = Bifora | species = testiculata | authority = ([[L.]]) [[Spreng.]] | synonyms_ref = | synonyms = '''Homotypiska synonymer:'''<br/>''Anidrum testiculatum'' <small>([L.]]) Kuntze</small><br/>''Atrema testiculatum'' <small>([[L.]]) [[Miq.]]</small><br>''Coriandrum testiculare'' <small>[[Salisb.]]</small><br/>''Coriandrum testiculatum'' <small>[[L.]]</small><br>''Corion testiculatum'' <small>(L.) Hoffmanns. & Link</small><br/>''Sium testiculatum'' <small>(L.) Vest</small><br/>'''Heterotypiska synonymer:'''<br/>''Anidrum didymum'' <small>Raf.</small><br/>''Anidrum flosculosum'' <small>(M.Bieb.) Calest.</small><br/>''Bifora dicocca'' <small>Hoffm.</small><br/>''Bifora flosculosa'' <small>M.Bieb.</small><br/>''Coriandrum didymum'' <small>Stokes</small> }} '''''Bifora testiculata''''' — вид на едногодишна билка од семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, .<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1560-1561}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по .<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{wikispecies|Bifora testiculata|Bifora testiculata}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Африка]] tsldwe7hdsnsmr7b0aln8vqaiq5kaiu 5651504 5651499 2026-10-30T10:54:04Z Виолетова 1975 5651504 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = 3988-Bifora testiculata-Gargano-5.06.jpg | image_caption = | genus = Bifora | species = testiculata | authority = ([[L.]]) [[Spreng.]] | synonyms_ref = | synonyms = '''Homotypiska synonymer:'''<br/>''Anidrum testiculatum'' <small>([L.]]) Kuntze</small><br/>''Atrema testiculatum'' <small>([[L.]]) [[Miq.]]</small><br>''Coriandrum testiculare'' <small>[[Salisb.]]</small><br/>''Coriandrum testiculatum'' <small>[[L.]]</small><br>''Corion testiculatum'' <small>(L.) Hoffmanns. & Link</small><br/>''Sium testiculatum'' <small>(L.) Vest</small><br/>'''Heterotypiska synonymer:'''<br/>''Anidrum didymum'' <small>Raf.</small><br/>''Anidrum flosculosum'' <small>(M.Bieb.) Calest.</small><br/>''Bifora dicocca'' <small>Hoffm.</small><br/>''Bifora flosculosa'' <small>M.Bieb.</small><br/>''Coriandrum didymum'' <small>Stokes</small> }} '''''Bifora testiculata''''' — вид на едногодишна билка од семејството [[штитоцветни]]. == Опис == Ова е едногодишно растение, голо, од основата разгрането, до 40 см високо. Стеблото и гранчињата се аглестии со надолжни пруги, стеблото со мала централна празнина или компактно. Листовите се 1-2 пати перести или пересто насечени. Штитовите се поединечни на нодиумите по должината на стебленцата. Дршката на штитот за време на цветањето е покуса од листот на нодиумот. Штитчињата се со 2-3 цвета и обично со 2-3 тенко кончести брактеоли. Цветовите се хермафродитни. Прашниците се темновиолетови. Плодот е претставен со две набрчкани топчиња, со тап конусовиден врв.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1560-1561}}</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по нивите и меѓите, тревестите места и покрај железничките пруги. Видот е познат за Скопје, Кадина Река, Таорска Клисура, Рсене, Отешево, Свети Николе, Кочани, Оризари, Струмица.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{wikispecies|Bifora testiculata|Bifora testiculata}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Африка]] 15spcwq4y01761e8gqc1xv3y3gzhium Разговор:Bifora testiculata 1 1406902 5651500 2026-10-30T10:49:15Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651500 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Coriandrum testiculatum 0 1406903 5651505 2026-10-30T10:54:37Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Bifora testiculata]] 5651505 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Bifora testiculata]] msx4xex7kb60jgnep779q0k23c55z3l Smyrnium 0 1406904 5651506 2026-10-30T10:56:41Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1290079228|Smyrnium]]“ 5651506 wikitext text/x-wiki '''''Smyrnium''''' ― род на цветни растенија од семејството [[штитоцветни]] што природно расте во опсег што се протега од [[Јужна Европа]] до [[Јужна Азија]]. Видовите вклучуваат: == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] ewqe1ncgsnuic1unv0kzlyd6lysrslo 5651507 5651506 2026-10-30T10:58:11Z Виолетова 1975 5651507 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |display_parents = 2 |taxon = Smyrnium |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = Види текст }} '''''Smyrnium''''' ― род на цветни растенија од семејството [[штитоцветни]] што природно расте во опсег што се протега од [[Јужна Европа]] до [[Јужна Азија]]. Видовите вклучуваат:<ref name=grin>[https://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11248 ''Smyrnium''.] Germplasm Resources Information Network (GRIN).</ref> *''[[Smyrnium cordifolium]]'' * ''[[Smyrnium dodonaei]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Smyrnium creticum]]'' *''[[Smyrnium olusatrum]]'' *''[[Smyrnium perfoliatum]]'' == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] jilex05uztnfnjwki69lb1r4qzbjzwj 5651508 5651507 2026-10-30T10:59:32Z Виолетова 1975 5651508 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |display_parents = 2 |taxon = Smyrnium |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = Види текст }} '''''Smyrnium''''' ― род на цветни растенија од семејството [[штитоцветни]] што природно расте во опсег што се протега од [[Јужна Европа]] до [[Јужна Азија]]. Во [[Македонија]] од овој род расте само видот ''[[Smyrnium perfoliatum]]''.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1561}}</ref> == Видови == Видовите вклучуваат:<ref name=grin>[https://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?11248 ''Smyrnium''.] Germplasm Resources Information Network (GRIN).</ref> *''[[Smyrnium cordifolium]]'' * ''[[Smyrnium dodonaei]]'' <small>Spreng.</small> *''[[Smyrnium creticum]]'' *''[[Smyrnium olusatrum]]'' *''[[Smyrnium perfoliatum]]'' == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] rurjsh3c7l1htuxemm8jmh2rjea620o Разговор:Smyrnium 1 1406905 5651509 2026-10-30T10:59:46Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651509 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Анти-уметност 0 1406906 5651511 2026-10-30T11:01:55Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Анти-уметност]] на [[Антиуметност]]: Според ПМЈ 5651511 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Антиуметност]] nw2elxqug88cyafx8ga2d78w3r8xkl7 Arabidopsis thaliana 0 1406907 5651512 2026-10-30T11:07:58Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1376646201|Arabidopsis thaliana]]“ 5651512 wikitext text/x-wiki '''''Arabidopsis thaliana''''' е мало растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]], по потекло од Евроазија и Африка. Најчесто расте поокрај патиштата и на нарушено земјиште, генерално се смета за [[плевел]]. [[Едногодишно растение|Зимска едногодишна билка]] со релативно краток животен циклус, ''A. thaliana'' е популарен [[моделен организам]] во [[Ботаника|растителната биологија]] и генетика. За комплексен повеќеклеточен [[Еукариоти|еукариот]], ''A. thaliana'' има релативно мал [[геном]] од околу 135 мегабазни парови.<ref name="Genome Assembly">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.arabidopsis.org/portals/genAnnotation/gene_structural_annotation/agicomplete.jsp|title=Genome Assembly|publisher=The Arabidopsis Information Resource|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232045/https://www.arabidopsis.org/portals/genAnnotation/gene_structural_annotation/agicomplete.jsp|archive-date=7 March 2021|accessdate=29 March 2016}}</ref> Тоа е првото растение чиј геном бил секвенциониран и е важна алатка за разбирање на [[Молекуларна биологија|молекуларната биологија]] на многу растителни особини, вклучувајќи го развојот на цветот и сензорирањето на светлина.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nsf.gov/od/lpa/nsf50/nsfoutreach/htm/n50_z2/pages_z3/05_pg.htm|title=Nifty 50: ARABIDOPSIS -- A PLANT GENOME PROJECT|date=6 July 2021|work=nsf.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20240103021232/https://www.nsf.gov/od/lpa/nsf50/nsfoutreach/htm/n50_z2/pages_z3/05_pg.htm|archive-date=3 January 2024|accessdate=2023-02-10}}</ref> == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 10-30 цм високо. Стебленцето вертикално, неразгрането или разгрането, во долниот дел препокриено со прости, раперени влакна, во горниот дел најчесто голо. Приосновните листови собрани во розета, издолжено-обратно-јајцевидни до лопатовидни, во долниот дел стеснети, целокрајни или назабени, препокриени со прости, двокраки или трокраки влакна. Стеблените листови приседнати, ланцетовидни до линејни, целокрајни или назабени, од долната страна препокриени со прости, двокраки или поретко ѕвездовидни влакна. Цветовите собрани во врвни гроздовидни соцветија. Чашкините ливчиња 1,5-2 мм долги, издолжени, со бел ципест раб, голи или во врвниот дел влакнести. Венечните ливчиња бели, 2,5-4 мм долги. Прашниците долги колку и венечните ливчиња. Плодот е шушменка, цилиндрична, четириаглеста, гола, 10-16 мм долга, расперена или свртена спрема горе, со 5-10 мм долга дршка. Семките во голем број распоредени во 1-2 реда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=583}}</ref> Распространетост во Македонија Се развива покрај патишта, песокливи места, по меѓите на обработливи ниви, брдски пасишта, во проретчени дабови и букови шуми, сè до планинскиот појас, пред сè како рудерално растение. Широко распространето растение скоро на целата територија на Република Македонија, до 1.700 м надморска височина. Варијабилност: * f. simplex - Стебленцето ниско, неразгрането и скоро без листови. Позната за [[Дервенска Клисура]] - с. [[Рашче]]; клисура на р. [[Пчиња]]; [[Таорска Клисура]]; [[Овче Поле]] - с. [[Делисинци]]; [[Демир Капија]]; [[Гевгелија]] - [[Богданци]]. * f. thaliana - Стебленцето разгрането од средината или скоро од основата, со стеблени листови. Широко распространето растение во Република Македонија.<ref name=":022" /> [[File:194_Arabidopsis_thaliana,_Turritis_glabra.jpg|лево|мини| Ботаничка илустрација]] [[File:Müürlooga_(Arabidopsis_thaliana)_lehekarv_(trihhoom)_311_0804.JPG|мини| Скенирачки електронски микрографски преглед на трихом, влакно од лист од ''A. thaliana'', уникатна структура составена од една клетка.]] == Таксономија == Растението за прв пат било опишано во 1577 година во [[Харц|планините Харц]] од Јоханес Тал (1542–1583), лекар од Германија, кој го нарекол ''Pilosella siliquosa''. Во 1753 година, [[Карл Линеј]] го преименувал растението ''во Arabis thaliana'' во чест на Тал. Во 1842 година, германскиот ботаничар [[Густав Хајнхолд]] го подигнал новиот род ''Arabidopsis'' и го сместил растението во тој род. [[Род (биологија)|Генеричкото]] име, ''[[wiktionary:Arabidopsis|Arabidopsis]]'', доаѓа од [[Грчки јазик|грчкиот збор]], што значи „сличен на ''Arabis''“ (родот во кој Линеј првично го сместил).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://bsbi.org/in-your-area/local-botany/co-fermanagh/fermanagh-species-accounts/arabidopsis-thaliana-heynh|title=Arabidopsis thaliana|work=Botanical Society of Britain & Ireland|language=en|accessdate=2026-09-21}}</ref> == Распространетост и живеалиште == ''A. thaliana'' е домороден во Европа, Азија и Африка,<ref>{{Наведено списание|last=Hoffmann|first=Matthias H.|year=2002|title=Biogeography of ''Arabidopsis thaliana'' (L.) Heynh. (Brassicaceae)|journal=Journal of Biogeography|volume=29|issue=1|pages=125–134|bibcode=2002JBiog..29..125H|doi=10.1046/j.1365-2699.2002.00647.x}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Mitchell-Olds|first=Thomas|date=December 2001|title=''Arabidopsis thaliana'' and its wild relatives: a model system for ecology and evolution|journal=Trends in Ecology & Evolution|volume=16|issue=12|pages=693–700|doi=10.1016/s0169-5347(01)02291-1}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Sharbel|first=Timothy F.|last2=Haubold|first2=Bernhard|last3=Mitchell-Olds|first3=Thomas|year=2000|title=Genetic isolation by distance in ''Arabidopsis thaliana'': biogeography and postglacial colonization of Europe|journal=Molecular Ecology|volume=9|issue=12|pages=2109–2118|bibcode=2000MolEc...9.2109S|doi=10.1046/j.1365-294x.2000.01122.x|pmid=11123622}}</ref><ref name="kramer-natural-history">{{Наведено списание|date=March 2015|title=Planting molecular functions in an ecological context with ''Arabidopsis thaliana''|journal=eLife|volume=4|pages=–06100|doi=10.7554/eLife.06100|pmc=4373673|pmid=25807084|doi-access=free}}</ref><ref name="pmid28473417">{{Наведено списание|date=May 2017|title=''Arabidopsis thaliana''|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=114|issue=20|pages=5213–5218|doi=10.1073/pnas.1616736114|pmc=5441814|pmid=28473417|doi-access=free}}</ref>  и неговата географска распределба е прилично континуирана од [[Средоземно Море|Медитеранот]] до [[Скандинавија]] и од Шпанија до Грција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gbif.org/species/3052436|title=''Arabidopsis thaliana'' (L.) Heynh.|work=gbif.org|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601174828/https://www.gbif.org/species/3052436|archive-date=1 June 2019|accessdate=2018-12-08}}</ref> Исто така, се чини дека е автохтон во тропските алпски екосистеми во Африка и можеби во Јужна Африка.<ref>{{Наведено списание|last=Hedberg|first=Olov|year=1957|title=Afroalpine Vascular Plants: A Taxonomic Revision|journal=Acta Universitatis Upsaliensis: Symbolae Botanicae Upsalienses|volume=15|issue=1|pages=1–144}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=September 2018|title=Archaic lineages broaden our view on the history of ''Arabidopsis thaliana''|journal=The New Phytologist|volume=219|issue=4|pages=1194–1198|bibcode=2018NewPh.219.1194F|doi=10.1111/nph.15244|pmid=29862511|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> Воведено е и натурализирано низ целиот свет.<ref name="eol" /><ref>{{Наведено списание|date=February 2018|title=The rate and potential relevance of new mutations in a colonizing plant lineage|journal=PLOS Genetics|volume=14|issue=2|bibcode=2018PLOSG..1407155E|doi=10.1371/journal.pgen.1007155|pmc=5825158|pmid=29432421|doi-access=free}}</ref> ''A. thaliana'' често се појавува како пионер во карпести, песокливи и варовнички почви. Генерално се смета за плевел, поради неговата широка распространетост<ref name="eol">{{Наведена мрежна страница|url=http://eol.org/pages/583954/overview|title=''Arabidopsis thaliana'' – Overview|publisher=Encyclopedia of Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610211837/http://eol.org/pages/583954/overview|archive-date=10 June 2016|accessdate=31 May 2016}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:277970-1|title=''Arabidopsis thaliana'' (thale cress)|publisher=Kew Gardens|archive-url=https://web.archive.org/web/20180228041841/http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:277970-1|archive-date=28 February 2018|accessdate=27 February 2018}}</ref> но поради неговата ограничена конкурентска способност и малата големина, не се категоризира како штетен плевел.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.sc.egov.usda.gov/java/noxComposite|title=State and Federal Noxious Weeds List {{!}} USDA PLANTS|work=plants.sc.egov.usda.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209165307/https://plants.sc.egov.usda.gov/java/noxComposite|archive-date=9 December 2018|accessdate=2018-12-08}}</ref> Како и повеќето видови [[Зелки|Brassicaceae]], ''A. thaliana'' може да се јаде, но неговата употреба како зеленчук не е широко распространета.<ref name="EOL">{{Наведена мрежна страница|url=http://eol.org/collections/100585|title=IRMNG|publisher=[[Encyclopedia of Life]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401044655/http://eol.org/collections/100585|archive-date=1 April 2018}}</ref> == Употреба како моделен организам == Ботаничарите и биолозите почнале да го истражуваат ''A. thaliana'' во раните 1900-ти, а првиот систематски опис на мутантите бил направен околу 1945 година. ''A. thaliana'' сега е широко користен за проучување во [[ботаника]] како и [[генетика]], [[еволуција]], популациска генетика и развој на растенијата.<ref>{{Наведено списание|date=June 2004|title=''Arabidopsis'' to rice. Applying knowledge from a weed to enhance our understanding of a crop species|journal=Plant Physiology|volume=135|issue=2|pages=622–9|bibcode=2004PlanP.135..622R|doi=10.1104/pp.104.040170|pmc=514098|pmid=15208410}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=December 2007|title=Complex life cycles of multicellular eukaryotes: new approaches based on the use of model organisms|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01926745/file/Life%20cycle%20review%20030807.pdf|journal=Gene|volume=406|issue=1–2|pages=152–70|doi=10.1016/j.gene.2007.07.025|pmid=17870254|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709181559/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01926745/file/Life%20cycle%20review%20030807.pdf|archive-date=9 July 2021|access-date=29 June 2021}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=February 2010|editor-last=Novembre|editor-first=John|title=The scale of population structure in ''Arabidopsis thaliana''|journal=PLOS Genetics|volume=6|issue=2|doi=10.1371/journal.pgen.1000843|pmc=2820523|pmid=20169178|doi-access=free}}</ref> Иако растението ''A. thaliana'' има мало директно значење за земјоделството, моделот на организам ''A. thaliana'' го револуционизирло нашето разбирање на генетската, клеточната и молекуларната биологија на цветните растенија.<ref>{{Наведено списание|last=Ehrenberg|first=Rachel|date=2025-11-03|title=How a humble weed became a superstar of biology|url=https://knowablemagazine.org/content/article/living-world/2025/how-humble-weed-became-superstar-plant-science|journal=Knowable|language=en|doi=10.1146/knowable-110325-2|url-access=subscription}}</ref> [[File:Arabidopsis_mutants.jpg|десно|мини| Мутант со двоен цвет, првпат документиран во 1873 година]] Првиот мутант кај ''A. thaliana'' е документиран во 1873 година од [[Александар Браун]], опишувајќи фенотип со двоен цвет (мутираниот ген веројатно бил ''Agamous'', клониран и карактеризиран во 1990 година).<ref>{{Наведено списание|date=July 1990|title=The protein encoded by the ''Arabidopsis'' homeotic gene agamous resembles transcription factors|journal=Nature|volume=346|issue=6279|pages=35–9|bibcode=1990Natur.346...35Y|doi=10.1038/346035a0|pmid=1973265}}</ref> [[Фридрих Лајбах]] (кој го објавил бројот на хромозоми во 1907 година) не го предложил ''A. thaliana'' како модел организам сè до 1943 година.<ref name="meyerowitz2001">{{Наведено списание|date=January 2001|title=Prehistory and history of ''Arabidopsis'' research|journal=Plant Physiology|volume=125|issue=1|pages=15–9|bibcode=2001PlanP.125...15M|doi=10.1104/pp.125.1.15|pmc=1539315|pmid=11154286}}</ref> Неговата студентка, Ерна Рајнхолц, ја објавила својата теза за ''A. thaliana'' во 1945 година, опишувајќи ја првата колекција на мутанти на ''A. thaliana'' што тие ги генерирале со помош на [[Рендгенски зраци|рендгенска]] [[мутагенеза]]. Лајбах продолжич со своите важни придонеси во истражувањето на ''A. thaliana'' со собирање голем број на прилози (честопати сомнително наречени „ екотипови“). Со помош на Алберт Кранц, биле организирани во голема колекција од 750 природни додатоци на ''A. thaliana'' од целиот свет.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Koornneef|first=Maarten|last2=Meinke|first2=David|date=2010|title=The development of Arabidopsis as a model plant|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1365-313X.2009.04086.x|journal=The Plant Journal|language=en|volume=61|issue=6|page=910|bibcode=2010PlJ....61..909K|doi=10.1111/j.1365-313X.2009.04086.x|issn=1365-313X|pmid=20409266}}</ref> Во 1950-тите и 1960-тите, Џон Лангриџ и Џорџ Редеј одиграле важна улога во утврдувањето на ''A. thaliana'' како корисен организам за биолошки лабораториски експерименти. Почетокот на истражувачката заедница ''на A. thaliana'' датира од билтенот „Информативна служба ''за Arabidopsis“'', <ref name="Arabidopsis-Information-Service">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.arabidopsis.org/ais/newaishint.jsp|title=About AIS|date=2018-11-08|work=[[The Arabidopsis Information Resource]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210427093913/https://www.arabidopsis.org/ais/newaishint.jsp|archive-date=27 April 2021|accessdate=2021-04-25}}</ref> основан во 1964 година. Првата Меѓународна конференција ''за Arabidopsis'' се одржала во 1965 година, во [[Гетинген]], Германија.<ref name=":0" /> Во 1980-тите, ''A. thaliana'' почнале да ја користат во лабораториите за истражување на растенијата низ целиот свет. Била еден од неколкуте кандидати меѓу пченка, петунија и тутун.<ref name="meyerowitz2001" /> Во 1986 година започнало да се употребува како модел.<ref>{{Наведено списание|date=October 1986|title=Transformation of ''Arabidopsis thaliana'' with ''Agrobacterium tumefaciens''|journal=Science|volume=234|issue=4775|pages=464–6|bibcode=1986Sci...234..464L|doi=10.1126/science.234.4775.464|pmid=17792019}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=March 1986|title=Molecular cloning and DNA sequence of the ''Arabidopsis thaliana'' alcohol dehydrogenase gene|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=83|issue=5|pages=1408–12|bibcode=1986PNAS...83.1408C|doi=10.1073/pnas.83.5.1408|pmc=323085|pmid=2937058|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == * [https://knowablemagazine.org/content/article/living-world/2025/how-humble-weed-became-superstar-plant-science Како еден скромен тревник стана суперѕвезда на биологијата], Knowable Magazine, 3 ноември 2025 година * [https://opendata.pku.edu.cn/dataset.xhtml?persistentId=doi:10.18170/DVN/PNHIYY Транскрипциска регулаторна мапа на Arabidopsis] * [https://www.arabidopsis.org/ Информативниот ресурс за Arabidopsis (TAIR)] * [http://signal.salk.edu/index.html Лабораторија за геномска анализа на Институтот Салк] Archived * [http://www.genomenewsnetwork.org/articles/04_00/what_makes_plants.shtml Што ги поттикнува растенијата да растат?] [http://www.genomenewsnetwork.org/articles/04_00/what_makes_plants.shtml Геномот на арабидопсис знае] Препорачана статија во Genome News Network * [https://bioone.org/journals/the-arabidopsis-book/issues Книгата „Арабидопсис“] - сеопфатен преглед објавен секоја година поврзан со истражувањата за арабидопсис. * [https://pax-db.org/species/3702 Изобилство на протеини ''кај A. thaliana''] * [https://araport.org/ Информативниот портал за Arabidopsis (Araport)] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Либан]] [[Категорија:Флора на Африка]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 28zo23liyuq58ctwiatkc5s4955c9hn 5651513 5651512 2026-10-30T11:09:31Z BosaFi 115936 5651513 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Arabidopsis thaliana.jpg|genus=Arabidopsis|species=thaliana|authority=([[L.]]) [[Heynh.]]|range_map=Arabidopsis thaliana distribution.svg|range_map_caption=The range of ''Arabidopsis thaliana''. {{unbulleted list|style=text-align:left; |{{Legend2|#007000|Countries where ''A. thaliana'' is native}} |{{Legend2|#0000FF|Countries where ''A. thaliana'' is naturalized}} |{{Legend2|#E0E0E0|Countries where ''A. thaliana'' is not found}} }}|synonyms=''Arabis thaliana''|synonyms_ref=<ref name=Warwick>{{cite journal |url=http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/15f369ef1876a27d77ed279da54f96d2 |vauthors=Warwick SI, Francis A, Al-Shehbaz IA |year=2016 |title=Brassicaceae species checklist and database |journal=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life |edition=26 |issn=2405-8858 |access-date=1 June 2016 |archive-date=9 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209124239/http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/15f369ef1876a27d77ed279da54f96d2 |url-status=live}}</ref>}} '''''Arabidopsis thaliana''''' е мало растение од семејството [[Зелки|Brassicaceae]], по потекло од Евроазија и Африка. Најчесто расте поокрај патиштата и на нарушено земјиште, генерално се смета за [[плевел]]. [[Едногодишно растение|Зимска едногодишна билка]] со релативно краток животен циклус, ''A. thaliana'' е популарен [[моделен организам]] во [[Ботаника|растителната биологија]] и генетика. За комплексен повеќеклеточен [[Еукариоти|еукариот]], ''A. thaliana'' има релативно мал [[геном]] од околу 135 мегабазни парови.<ref name="Genome Assembly">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.arabidopsis.org/portals/genAnnotation/gene_structural_annotation/agicomplete.jsp|title=Genome Assembly|publisher=The Arabidopsis Information Resource|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307232045/https://www.arabidopsis.org/portals/genAnnotation/gene_structural_annotation/agicomplete.jsp|archive-date=7 March 2021|accessdate=29 March 2016}}</ref> Тоа е првото растение чиј геном бил секвенциониран и е важна алатка за разбирање на [[Молекуларна биологија|молекуларната биологија]] на многу растителни особини, вклучувајќи го развојот на цветот и сензорирањето на светлина.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nsf.gov/od/lpa/nsf50/nsfoutreach/htm/n50_z2/pages_z3/05_pg.htm|title=Nifty 50: ARABIDOPSIS -- A PLANT GENOME PROJECT|date=6 July 2021|work=nsf.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20240103021232/https://www.nsf.gov/od/lpa/nsf50/nsfoutreach/htm/n50_z2/pages_z3/05_pg.htm|archive-date=3 January 2024|accessdate=2023-02-10}}</ref> == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, 10-30 цм високо. Стебленцето вертикално, неразгрането или разгрането, во долниот дел препокриено со прости, раперени влакна, во горниот дел најчесто голо. Приосновните листови собрани во розета, издолжено-обратно-јајцевидни до лопатовидни, во долниот дел стеснети, целокрајни или назабени, препокриени со прости, двокраки или трокраки влакна. Стеблените листови приседнати, ланцетовидни до линејни, целокрајни или назабени, од долната страна препокриени со прости, двокраки или поретко ѕвездовидни влакна. Цветовите собрани во врвни гроздовидни соцветија. Чашкините ливчиња 1,5-2 мм долги, издолжени, со бел ципест раб, голи или во врвниот дел влакнести. Венечните ливчиња бели, 2,5-4 мм долги. Прашниците долги колку и венечните ливчиња. Плодот е шушменка, цилиндрична, четириаглеста, гола, 10-16 мм долга, расперена или свртена спрема горе, со 5-10 мм долга дршка. Семките во голем број распоредени во 1-2 реда.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=583}}</ref> Распространетост во Македонија Се развива покрај патишта, песокливи места, по меѓите на обработливи ниви, брдски пасишта, во проретчени дабови и букови шуми, сè до планинскиот појас, пред сè како рудерално растение. Широко распространето растение скоро на целата територија на Република Македонија, до 1.700 м надморска височина. Варијабилност: * f. simplex - Стебленцето ниско, неразгрането и скоро без листови. Позната за [[Дервенска Клисура]] - с. [[Рашче]]; клисура на р. [[Пчиња]]; [[Таорска Клисура]]; [[Овче Поле]] - с. [[Делисинци]]; [[Демир Капија]]; [[Гевгелија]] - [[Богданци]]. * f. thaliana - Стебленцето разгрането од средината или скоро од основата, со стеблени листови. Широко распространето растение во Република Македонија.<ref name=":022" /> [[File:194_Arabidopsis_thaliana,_Turritis_glabra.jpg|лево|мини| Ботаничка илустрација]] [[File:Müürlooga_(Arabidopsis_thaliana)_lehekarv_(trihhoom)_311_0804.JPG|мини| Скенирачки електронски микрографски преглед на трихом, влакно од лист од ''A. thaliana'', уникатна структура составена од една клетка.]] == Таксономија == Растението за прв пат било опишано во 1577 година во [[Харц|планините Харц]] од Јоханес Тал (1542–1583), лекар од Германија, кој го нарекол ''Pilosella siliquosa''. Во 1753 година, [[Карл Линеј]] го преименувал растението ''во Arabis thaliana'' во чест на Тал. Во 1842 година, германскиот ботаничар [[Густав Хајнхолд]] го подигнал новиот род ''Arabidopsis'' и го сместил растението во тој род. [[Род (биологија)|Генеричкото]] име, ''[[wiktionary:Arabidopsis|Arabidopsis]]'', доаѓа од [[Грчки јазик|грчкиот збор]], што значи „сличен на ''Arabis''“ (родот во кој Линеј првично го сместил).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://bsbi.org/in-your-area/local-botany/co-fermanagh/fermanagh-species-accounts/arabidopsis-thaliana-heynh|title=Arabidopsis thaliana|work=Botanical Society of Britain & Ireland|language=en|accessdate=2026-09-21}}</ref> == Распространетост и живеалиште == ''A. thaliana'' е домороден во Европа, Азија и Африка,<ref>{{Наведено списание|last=Hoffmann|first=Matthias H.|year=2002|title=Biogeography of ''Arabidopsis thaliana'' (L.) Heynh. (Brassicaceae)|journal=Journal of Biogeography|volume=29|issue=1|pages=125–134|bibcode=2002JBiog..29..125H|doi=10.1046/j.1365-2699.2002.00647.x}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Mitchell-Olds|first=Thomas|date=December 2001|title=''Arabidopsis thaliana'' and its wild relatives: a model system for ecology and evolution|journal=Trends in Ecology & Evolution|volume=16|issue=12|pages=693–700|doi=10.1016/s0169-5347(01)02291-1}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Sharbel|first=Timothy F.|last2=Haubold|first2=Bernhard|last3=Mitchell-Olds|first3=Thomas|year=2000|title=Genetic isolation by distance in ''Arabidopsis thaliana'': biogeography and postglacial colonization of Europe|journal=Molecular Ecology|volume=9|issue=12|pages=2109–2118|bibcode=2000MolEc...9.2109S|doi=10.1046/j.1365-294x.2000.01122.x|pmid=11123622}}</ref><ref name="kramer-natural-history">{{Наведено списание|date=March 2015|title=Planting molecular functions in an ecological context with ''Arabidopsis thaliana''|journal=eLife|volume=4|pages=–06100|doi=10.7554/eLife.06100|pmc=4373673|pmid=25807084|doi-access=free}}</ref><ref name="pmid28473417">{{Наведено списание|date=May 2017|title=''Arabidopsis thaliana''|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=114|issue=20|pages=5213–5218|doi=10.1073/pnas.1616736114|pmc=5441814|pmid=28473417|doi-access=free}}</ref>  и неговата географска распределба е прилично континуирана од [[Средоземно Море|Медитеранот]] до [[Скандинавија]] и од Шпанија до Грција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gbif.org/species/3052436|title=''Arabidopsis thaliana'' (L.) Heynh.|work=gbif.org|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601174828/https://www.gbif.org/species/3052436|archive-date=1 June 2019|accessdate=2018-12-08}}</ref> Исто така, се чини дека е автохтон во тропските алпски екосистеми во Африка и можеби во Јужна Африка.<ref>{{Наведено списание|last=Hedberg|first=Olov|year=1957|title=Afroalpine Vascular Plants: A Taxonomic Revision|journal=Acta Universitatis Upsaliensis: Symbolae Botanicae Upsalienses|volume=15|issue=1|pages=1–144}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=September 2018|title=Archaic lineages broaden our view on the history of ''Arabidopsis thaliana''|journal=The New Phytologist|volume=219|issue=4|pages=1194–1198|bibcode=2018NewPh.219.1194F|doi=10.1111/nph.15244|pmid=29862511|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> Воведено е и натурализирано низ целиот свет.<ref name="eol" /><ref>{{Наведено списание|date=February 2018|title=The rate and potential relevance of new mutations in a colonizing plant lineage|journal=PLOS Genetics|volume=14|issue=2|bibcode=2018PLOSG..1407155E|doi=10.1371/journal.pgen.1007155|pmc=5825158|pmid=29432421|doi-access=free}}</ref> ''A. thaliana'' често се појавува како пионер во карпести, песокливи и варовнички почви. Генерално се смета за плевел, поради неговата широка распространетост<ref name="eol">{{Наведена мрежна страница|url=http://eol.org/pages/583954/overview|title=''Arabidopsis thaliana'' – Overview|publisher=Encyclopedia of Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610211837/http://eol.org/pages/583954/overview|archive-date=10 June 2016|accessdate=31 May 2016}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:277970-1|title=''Arabidopsis thaliana'' (thale cress)|publisher=Kew Gardens|archive-url=https://web.archive.org/web/20180228041841/http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:277970-1|archive-date=28 February 2018|accessdate=27 February 2018}}</ref> но поради неговата ограничена конкурентска способност и малата големина, не се категоризира како штетен плевел.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://plants.sc.egov.usda.gov/java/noxComposite|title=State and Federal Noxious Weeds List {{!}} USDA PLANTS|work=plants.sc.egov.usda.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209165307/https://plants.sc.egov.usda.gov/java/noxComposite|archive-date=9 December 2018|accessdate=2018-12-08}}</ref> Како и повеќето видови [[Зелки|Brassicaceae]], ''A. thaliana'' може да се јаде, но неговата употреба како зеленчук не е широко распространета.<ref name="EOL">{{Наведена мрежна страница|url=http://eol.org/collections/100585|title=IRMNG|publisher=[[Encyclopedia of Life]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401044655/http://eol.org/collections/100585|archive-date=1 April 2018}}</ref> == Употреба како моделен организам == Ботаничарите и биолозите почнале да го истражуваат ''A. thaliana'' во раните 1900-ти, а првиот систематски опис на мутантите бил направен околу 1945 година. ''A. thaliana'' сега е широко користен за проучување во [[ботаника]] како и [[генетика]], [[еволуција]], популациска генетика и развој на растенијата.<ref>{{Наведено списание|date=June 2004|title=''Arabidopsis'' to rice. Applying knowledge from a weed to enhance our understanding of a crop species|journal=Plant Physiology|volume=135|issue=2|pages=622–9|bibcode=2004PlanP.135..622R|doi=10.1104/pp.104.040170|pmc=514098|pmid=15208410}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=December 2007|title=Complex life cycles of multicellular eukaryotes: new approaches based on the use of model organisms|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01926745/file/Life%20cycle%20review%20030807.pdf|journal=Gene|volume=406|issue=1–2|pages=152–70|doi=10.1016/j.gene.2007.07.025|pmid=17870254|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709181559/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01926745/file/Life%20cycle%20review%20030807.pdf|archive-date=9 July 2021|access-date=29 June 2021}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=February 2010|editor-last=Novembre|editor-first=John|title=The scale of population structure in ''Arabidopsis thaliana''|journal=PLOS Genetics|volume=6|issue=2|doi=10.1371/journal.pgen.1000843|pmc=2820523|pmid=20169178|doi-access=free}}</ref> Иако растението ''A. thaliana'' има мало директно значење за земјоделството, моделот на организам ''A. thaliana'' го револуционизирло нашето разбирање на генетската, клеточната и молекуларната биологија на цветните растенија.<ref>{{Наведено списание|last=Ehrenberg|first=Rachel|date=2025-11-03|title=How a humble weed became a superstar of biology|url=https://knowablemagazine.org/content/article/living-world/2025/how-humble-weed-became-superstar-plant-science|journal=Knowable|language=en|doi=10.1146/knowable-110325-2|url-access=subscription}}</ref> [[File:Arabidopsis_mutants.jpg|десно|мини| Мутант со двоен цвет, првпат документиран во 1873 година]] Првиот мутант кај ''A. thaliana'' е документиран во 1873 година од [[Александар Браун]], опишувајќи фенотип со двоен цвет (мутираниот ген веројатно бил ''Agamous'', клониран и карактеризиран во 1990 година).<ref>{{Наведено списание|date=July 1990|title=The protein encoded by the ''Arabidopsis'' homeotic gene agamous resembles transcription factors|journal=Nature|volume=346|issue=6279|pages=35–9|bibcode=1990Natur.346...35Y|doi=10.1038/346035a0|pmid=1973265}}</ref> [[Фридрих Лајбах]] (кој го објавил бројот на хромозоми во 1907 година) не го предложил ''A. thaliana'' како модел организам сè до 1943 година.<ref name="meyerowitz2001">{{Наведено списание|date=January 2001|title=Prehistory and history of ''Arabidopsis'' research|journal=Plant Physiology|volume=125|issue=1|pages=15–9|bibcode=2001PlanP.125...15M|doi=10.1104/pp.125.1.15|pmc=1539315|pmid=11154286}}</ref> Неговата студентка, Ерна Рајнхолц, ја објавила својата теза за ''A. thaliana'' во 1945 година, опишувајќи ја првата колекција на мутанти на ''A. thaliana'' што тие ги генерирале со помош на [[Рендгенски зраци|рендгенска]] [[мутагенеза]]. Лајбах продолжич со своите важни придонеси во истражувањето на ''A. thaliana'' со собирање голем број на прилози (честопати сомнително наречени „ екотипови“). Со помош на Алберт Кранц, биле организирани во голема колекција од 750 природни додатоци на ''A. thaliana'' од целиот свет.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Koornneef|first=Maarten|last2=Meinke|first2=David|date=2010|title=The development of Arabidopsis as a model plant|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1365-313X.2009.04086.x|journal=The Plant Journal|language=en|volume=61|issue=6|page=910|bibcode=2010PlJ....61..909K|doi=10.1111/j.1365-313X.2009.04086.x|issn=1365-313X|pmid=20409266}}</ref> Во 1950-тите и 1960-тите, Џон Лангриџ и Џорџ Редеј одиграле важна улога во утврдувањето на ''A. thaliana'' како корисен организам за биолошки лабораториски експерименти. Почетокот на истражувачката заедница ''на A. thaliana'' датира од билтенот „Информативна служба ''за Arabidopsis“'', <ref name="Arabidopsis-Information-Service">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.arabidopsis.org/ais/newaishint.jsp|title=About AIS|date=2018-11-08|work=[[The Arabidopsis Information Resource]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210427093913/https://www.arabidopsis.org/ais/newaishint.jsp|archive-date=27 April 2021|accessdate=2021-04-25}}</ref> основан во 1964 година. Првата Меѓународна конференција ''за Arabidopsis'' се одржала во 1965 година, во [[Гетинген]], Германија.<ref name=":0" /> Во 1980-тите, ''A. thaliana'' почнале да ја користат во лабораториите за истражување на растенијата низ целиот свет. Била еден од неколкуте кандидати меѓу пченка, петунија и тутун.<ref name="meyerowitz2001" /> Во 1986 година започнало да се употребува како модел.<ref>{{Наведено списание|date=October 1986|title=Transformation of ''Arabidopsis thaliana'' with ''Agrobacterium tumefaciens''|journal=Science|volume=234|issue=4775|pages=464–6|bibcode=1986Sci...234..464L|doi=10.1126/science.234.4775.464|pmid=17792019}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=March 1986|title=Molecular cloning and DNA sequence of the ''Arabidopsis thaliana'' alcohol dehydrogenase gene|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=83|issue=5|pages=1408–12|bibcode=1986PNAS...83.1408C|doi=10.1073/pnas.83.5.1408|pmc=323085|pmid=2937058|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == * [https://knowablemagazine.org/content/article/living-world/2025/how-humble-weed-became-superstar-plant-science Како еден скромен тревник стана суперѕвезда на биологијата], Knowable Magazine, 3 ноември 2025 година * [https://opendata.pku.edu.cn/dataset.xhtml?persistentId=doi:10.18170/DVN/PNHIYY Транскрипциска регулаторна мапа на Arabidopsis] * [https://www.arabidopsis.org/ Информативниот ресурс за Arabidopsis (TAIR)] * [http://signal.salk.edu/index.html Лабораторија за геномска анализа на Институтот Салк] Archived * [http://www.genomenewsnetwork.org/articles/04_00/what_makes_plants.shtml Што ги поттикнува растенијата да растат?] [http://www.genomenewsnetwork.org/articles/04_00/what_makes_plants.shtml Геномот на арабидопсис знае] Препорачана статија во Genome News Network * [https://bioone.org/journals/the-arabidopsis-book/issues Книгата „Арабидопсис“] - сеопфатен преглед објавен секоја година поврзан со истражувањата за арабидопсис. * [https://pax-db.org/species/3702 Изобилство на протеини ''кај A. thaliana''] * [https://araport.org/ Информативниот портал за Arabidopsis (Araport)] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јадливи растенија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Либан]] [[Категорија:Флора на Африка]] [[Категорија:Флора на Азија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] e19x25ke4xsjsvf2inu4rs1uvxgol8r Smyrnium perfoliatum 0 1406908 5651522 2026-10-30T11:18:32Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |taxon = Smyrnium |genus = perfoliatum |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = Види текст }} '''''Smyrnium perfoliatum''''' ― вид на цветно растение од родот ''[[Smyrnium]]''. ==Опис == Ова е ==Во Македонија== Во [[Македонија]] расте по == Галер... 5651522 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |taxon = Smyrnium |genus = perfoliatum |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Видови |subdivision = Види текст }} '''''Smyrnium perfoliatum''''' ― вид на цветно растение од родот ''[[Smyrnium]]''. ==Опис == Ова е ==Во Македонија== Во [[Македонија]] расте по == Галерија == <gallery> Smyrnium perfoliatum Habitus FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum InflorescenciaEnfoque FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 1.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 2.jpg Smyrnium perfoliatum sl1.jpg Smyrnium perfoliatum sl10.jpg </gallery> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] nfhbjr5ebeih3c4nangioiuvmztsuq9 5651524 5651522 2026-10-30T11:19:58Z Виолетова 1975 5651524 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |taxon = Smyrnium |genus = perfoliatum |authority = [[L.]] }} '''''Smyrnium perfoliatum''''' ― вид на цветно растение од родот ''[[Smyrnium]]''. ==Опис == Ова е <ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1562}}</ref> ==Во Македонија== Во [[Македонија]] расте по == Галерија == <gallery> Smyrnium perfoliatum Habitus FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum InflorescenciaEnfoque FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 1.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 2.jpg Smyrnium perfoliatum sl1.jpg Smyrnium perfoliatum sl10.jpg </gallery> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] qgtcf4bi4tb8a7xo6kme2fai66yzdsa 5651526 5651524 2026-10-30T11:25:27Z Виолетова 1975 5651526 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |taxon = Smyrnium |genus = perfoliatum |authority = [[L.]] }} '''''Smyrnium perfoliatum''''' ― вид на цветно растение од родот ''[[Smyrnium]]''. ==Опис == Ова е двогодишно голо растение со грутчесто задебелен корен, 100-150 см високо, во горниот дел разргането, а гранчињата се алтернативно распоредени. Стеблото е аглесто, со потесни или пошироки крила по аглите, и со ѕвездести влакна по работ на крилата, и тоа обично под нодиумите. Базалните листови се со долги дршки. Погорните листови се приседнати. Штитовите се со 6-10 штитчиња, без брактеи, а секое штитче со 25 цвета. Чашкините ливчиња се закржлавени. Венечните ливчиња се жолти, круглесто-елиптични, со заострен кон внатрешноста на цветот свиткан врв.Двата дела на плодот се топчести, темно кафеави, речиси црни.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1562}}</ref> ==Во Македонија== Во [[Македонија]] расте по работ на букови шуми, покрај шумските пасишта и по ливадите во појасот на буковите и дабовите шуми и влажните долчиња. Видот е познат за Скопска Црна Гора, Патишка Река, Жеден, Сува Гора, Таорска Клисура, Гостивар, Волковија, Маврово, Дебар, Кавадарци, Кожуф, Гевгелија, Смрдлива Вода.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Галерија == <gallery> Smyrnium perfoliatum Habitus FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum InflorescenciaEnfoque FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 1.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 2.jpg Smyrnium perfoliatum sl1.jpg Smyrnium perfoliatum sl10.jpg </gallery> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] a6emxldd95zoik1lql2nar78dn1enrp 5651527 5651526 2026-10-30T11:26:28Z Виолетова 1975 5651527 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |genus = Smyrnium |species = perfoliatum |authority = [[L.]] }} '''''Smyrnium perfoliatum''''' ― вид на цветно растение од родот ''[[Smyrnium]]''. ==Опис == Ова е двогодишно голо растение со грутчесто задебелен корен, 100-150 см високо, во горниот дел разргането, а гранчињата се алтернативно распоредени. Стеблото е аглесто, со потесни или пошироки крила по аглите, и со ѕвездести влакна по работ на крилата, и тоа обично под нодиумите. Базалните листови се со долги дршки. Погорните листови се приседнати. Штитовите се со 6-10 штитчиња, без брактеи, а секое штитче со 25 цвета. Чашкините ливчиња се закржлавени. Венечните ливчиња се жолти, круглесто-елиптични, со заострен кон внатрешноста на цветот свиткан врв.Двата дела на плодот се топчести, темно кафеави, речиси црни.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1562}}</ref> ==Во Македонија== Во [[Македонија]] расте по работ на букови шуми, покрај шумските пасишта и по ливадите во појасот на буковите и дабовите шуми и влажните долчиња. Видот е познат за Скопска Црна Гора, Патишка Река, Жеден, Сува Гора, Таорска Клисура, Гостивар, Волковија, Маврово, Дебар, Кавадарци, Кожуф, Гевгелија, Смрдлива Вода.<ref name="ФлораМак1.6" /> == Галерија == <gallery> Smyrnium perfoliatum Habitus FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum InflorescenciaEnfoque FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 1.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 2.jpg Smyrnium perfoliatum sl1.jpg Smyrnium perfoliatum sl10.jpg </gallery> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 4esrl3lyypogf5q9yz6g0j18ofx6yc7 5651528 5651527 2026-10-30T11:27:51Z Виолетова 1975 /* Во Македонија */ 5651528 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |genus = Smyrnium |species = perfoliatum |authority = [[L.]] }} '''''Smyrnium perfoliatum''''' ― вид на цветно растение од родот ''[[Smyrnium]]''. ==Опис == Ова е двогодишно голо растение со грутчесто задебелен корен, 100-150 см високо, во горниот дел разргането, а гранчињата се алтернативно распоредени. Стеблото е аглесто, со потесни или пошироки крила по аглите, и со ѕвездести влакна по работ на крилата, и тоа обично под нодиумите. Базалните листови се со долги дршки. Погорните листови се приседнати. Штитовите се со 6-10 штитчиња, без брактеи, а секое штитче со 25 цвета. Чашкините ливчиња се закржлавени. Венечните ливчиња се жолти, круглесто-елиптични, со заострен кон внатрешноста на цветот свиткан врв.Двата дела на плодот се топчести, темно кафеави, речиси црни.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1562}}</ref> ==Во Македонија== Во [[Македонија]] расте по работ на букови шуми, покрај шумските пасишта и по ливадите во појасот на буковите и дабовите шуми и влажните долчиња. Видот е познат за [[Скопска Црна Гора]], [[Патишка Река]], [[Жеден]], [[Сува Гора]], [[Таорска Клисура]], [[Гостивар]], [[Волковија (Реканско)|Волковија]], [[Маврово]], [[Дебар]], [[Кавадарци]], [[Кожуф]], [[Гевгелија]], [[Смрдлива Вода]].<ref name="ФлораМак1.6" /> == Галерија == <gallery> Smyrnium perfoliatum Habitus FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum InflorescenciaEnfoque FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 1.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 2.jpg Smyrnium perfoliatum sl1.jpg Smyrnium perfoliatum sl10.jpg </gallery> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] mhelkzz3dywtb9002g815x57aqhfas5 5651529 5651528 2026-10-30T11:28:29Z Виолетова 1975 /* Галерија */ 5651529 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Smyrnium perfoliatum03.jpg |image_caption = ''[[Smyrnium perfoliatum]]'' |genus = Smyrnium |species = perfoliatum |authority = [[L.]] }} '''''Smyrnium perfoliatum''''' ― вид на цветно растение од родот ''[[Smyrnium]]''. ==Опис == Ова е двогодишно голо растение со грутчесто задебелен корен, 100-150 см високо, во горниот дел разргането, а гранчињата се алтернативно распоредени. Стеблото е аглесто, со потесни или пошироки крила по аглите, и со ѕвездести влакна по работ на крилата, и тоа обично под нодиумите. Базалните листови се со долги дршки. Погорните листови се приседнати. Штитовите се со 6-10 штитчиња, без брактеи, а секое штитче со 25 цвета. Чашкините ливчиња се закржлавени. Венечните ливчиња се жолти, круглесто-елиптични, со заострен кон внатрешноста на цветот свиткан врв.Двата дела на плодот се топчести, темно кафеави, речиси црни.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1562}}</ref> ==Во Македонија== Во [[Македонија]] расте по работ на букови шуми, покрај шумските пасишта и по ливадите во појасот на буковите и дабовите шуми и влажните долчиња. Видот е познат за [[Скопска Црна Гора]], [[Патишка Река]], [[Жеден]], [[Сува Гора]], [[Таорска Клисура]], [[Гостивар]], [[Волковија (Реканско)|Волковија]], [[Маврово]], [[Дебар]], [[Кавадарци]], [[Кожуф]], [[Гевгелија]], [[Смрдлива Вода]].<ref name="ФлораМак1.6" /> == Галерија == <gallery> Smyrnium perfoliatum Habitus FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum InflorescenciaEnfoque FuentedelAlmirez 2010-4-02 SierraMadrona.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 1.jpg Smyrnium perfoliatum rotundifolium 2.jpg Smyrnium perfoliatum sl1.jpg Smyrnium perfoliatum sl10.jpg Smyrnium-perfoliatum-habit.JPG </gallery> == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Целери]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] h80eskytj32wrxgpzsle0dmlgsh3bof Разговор:Smyrnium perfoliatum 1 1406909 5651523 2026-10-30T11:19:08Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651523 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Pimpinella anisum 0 1406910 5651530 2026-10-30T11:32:36Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Анасон]] 5651530 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Анасон]] g3sdvmhpnaw7y9ihu7xjdxxudiro1q5 Myagrum 0 1406911 5651532 2026-10-30T11:38:51Z BosaFi 115936 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1321646724|Myagrum]]“ 5651532 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Myagrum perfoliatum kz04.jpg|image_caption=''Myagrum perfoliatum''|genus=Myagrum|parent_authority=[[L.]]<ref>[[Sp. Pl.]]: 640 (1753)</ref>|species=perfoliatum|authority=[[L.]]|synonyms=*''Bricour'' <small>Adans.</small> *''Deltocarpus'' <small>L'Hér. ex DC.</small>|synonyms_ref=<ref name = "12823-1" />}} '''''Myagrum''''' е род на цветни растенија од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. Има само еден вид, '''''Myagrum perfoliatum''''', домороден во Европа и Блискиот Исток, и е воведен плевел во Северна Америка, Јужна Америка, Австралија и други места во Азија. == Видови == Во моментов само еден вид се смета за валиден, ''Myagrum perfoliatum.''<ref name="12823-1">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:12823-1|title=''Myagrum'' L.|last=<!--Not stated-->|date=2017|work=Plants of the World Online|publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=29 July 2020}}</ref> Голем број имиња на видови претходно биле поврзани со ''Myagrum.''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=Myagrum|title=''Myagrum''|last=<!--Not stated-->|work=theplantlist.org|publisher=The Plant List|accessdate=29 July 2020}}</ref> Опис Едногодишно или двегодишно растение, голо, сино-зеленикаво. Цветовите мали. Чашкините ливчиња исправени. Венечните ливчиња жолтеникави. Плодот шушменче, одн. едносемено оревче кое во горниот дел има два лобуса со празна внатрешност. Семките големи и мазни.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=584}}</ref>   == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 90xoh5gtr8su5boyhim92m3dpq4315y 5651534 5651532 2026-10-30T11:39:37Z BosaFi 115936 5651534 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Myagrum perfoliatum kz04.jpg|image_caption=''Myagrum perfoliatum''|genus=Myagrum|parent_authority=[[L.]]<ref>[[Sp. Pl.]]: 640 (1753)</ref>|species=perfoliatum|authority=[[L.]]|synonyms=*''Bricour'' <small>Adans.</small> *''Deltocarpus'' <small>L'Hér. ex DC.</small>|synonyms_ref=<ref name = "12823-1" />}} '''''Myagrum''''' е род на цветни растенија од семејството [[Зелки|Brassicaceae]]. Има само еден вид, '''''Myagrum perfoliatum''''', домороден во Европа и Блискиот Исток, и е воведен плевел во Северна Америка, Јужна Америка, Австралија и други места во Азија. == Видови == Во моментов само еден вид се смета за валиден, ''Myagrum perfoliatum.''<ref name="12823-1">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:12823-1|title=''Myagrum'' L.|last=<!--Not stated-->|date=2017|work=Plants of the World Online|publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=29 July 2020}}</ref> Голем број имиња на видови претходно биле поврзани со ''Myagrum.''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=Myagrum|title=''Myagrum''|last=<!--Not stated-->|work=theplantlist.org|publisher=The Plant List|accessdate=29 July 2020}}</ref> {{div col|colwidth=24em}} *''Myagrum aegyptiacum'' <small>Panz.</small> *''Myagrum aegyptium'' <small>[[Carl Linnaeus|L.]]</small> *''Myagrum alpinum'' <small>Lapeyr.</small> *''Myagrum alyssum'' <small>Mill.</small> *''Myagrum americanum'' <small>[[Dámaso Antonio Larrañaga|Larrañaga]]</small> *''Myagrum amphibium'' <small>(L.) Loisel.</small> *''Myagrum amplexicaule'' <small>Moench</small> *''Myagrum aquaticum'' <small>Lam.</small> *''Myagrum arborescens'' <small>Jacq.</small> *''Myagrum argenteum'' <small>Pursh</small> *''Myagrum armeniacum'' <small>Steud.</small> *''Myagrum asperum'' <small>Poir.</small> *''Myagrum auriculatum'' <small>DC.</small> *''Myagrum austriacum'' <small>(Crantz) Jacq.</small> *''Myagrum balearicum'' <small>(L.) Lam.</small> *''Myagrum bauhinii'' <small>C.C.Gmel.</small> *''Myagrum biarticulatum'' <small>Crantz</small> *''Myagrum bienne'' <small>Chaix</small> *''Myagrum bursifolium'' <small>Thuill.</small> *''Myagrum chlorifolium'' <small>Willd.</small> *''Myagrum clavatum'' <small>Lam. [Illegitimate]</small> *''Myagrum clavatum'' <small>Poir. [Illegitimate]</small> *''Myagrum cornutum'' <small>L.</small> *''Myagrum coronopus'' <small>(L.) Crantz</small> *''Myagrum crantzii'' <small>Vitman</small> *''Myagrum dentatum'' <small>Willd.</small> *''Myagrum erucaefolium'' <small>Vill.</small> *''Myagrum erucago'' <small>Lam.</small> *''Myagrum erucago'' <small>Crantz</small> *''Myagrum erucifolium'' <small>Vill.</small> *''Myagrum erucoides'' <small>Pourr. ex Willk. & Lange</small> *''Myagrum foetidum'' <small>Bergeret [Invalid]</small> *''Myagrum glabrum'' <small>Gilib.</small> *''Myagrum grandiflorum'' <small>Banks ex DC.</small> *''Myagrum hierochunticum'' <small>(L.) Crantz</small> *''Myagrum hispanicum'' <small>L.</small> *''Myagrum iberioides'' <small>Brot.</small> *''Myagrum irregulare'' <small>Asso</small> *''Myagrum littorale'' <small>Scop.</small> *''Myagrum monospermum'' <small>Forssk.</small> *''Myagrum montanum'' <small>[[Jean-Pierre Bergeret]]</small> *''Myagrum natans'' <small>Patrin ex DC.</small> *''Myagrum orientale'' <small>L.</small> *''Myagrum palustre'' <small>(L.) Lam.</small> *''Myagrum paniculatum'' <small>L.</small> *''Myagrum perenne'' <small>L.</small> *''Myagrum pinnatifidum'' <small>Ehrh. ex DC.</small> *''Myagrum pinnatum'' <small>Sol.</small> *''Myagrum procumbens'' <small>Pourr.</small> *''Myagrum × prostratrum'' <small>Bergeret</small> *''Myagrum prostratum'' <small>Bergeret</small> *''Myagrum prostratum'' <small>J. P. Bergeret</small> *''Myagrum pumilum'' <small>Lam.</small> *''Myagrum pyrenaicum'' <small>(All.) Lam.</small> *''Myagrum rigidum'' <small>Pall.</small> *''Myagrum rostratum'' <small>Scop.</small> *''Myagrum rugosum'' <small>L.</small> *''Myagrum sativum'' <small>L.</small> *''Myagrum saxatile'' <small>(L.) L.</small> *''Myagrum sphaerocarpum'' <small>Jacq.</small> *''Myagrum spinosum'' <small>(L.) Lam.</small> *''Myagrum stylosum'' <small>Gochnat ex DC.</small> *''Myagrum syriacum'' <small>Lam.</small> *''Myagrum syriacum'' <small>Crantz</small> *''Myagrum taraxacifolium'' <small>Lam.</small> *''Myagrum tataricum'' <small>Poir.</small> *''Myagrum utriculatum'' <small>(L.) Bergeret ex DC.</small> *''Myagrum venosum'' <small>Pers.</small> *''Myagrum verrucosum'' <small>Lam.</small> {{div col end}} == Опис == Едногодишно или двегодишно растение, голо, сино-зеленикаво. Цветовите мали. Чашкините ливчиња исправени. Венечните ливчиња жолтеникави. Плодот шушменче, одн. едносемено оревче кое во горниот дел има два лобуса со празна внатрешност. Семките големи и мазни.<ref name=":022">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 3.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=584}}</ref> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Зелки]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] na98a6do6a25b5ekakjxa20wmi1a15u Категорија:Неокласична архитектура во Италија 14 1406912 5651535 2026-10-30T11:40:23Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{Commons category|Neoclassical architecture in Italy}} [[Категорија:Италијанска архитектура по период]] [[Категорија:Неокласична архитектура по земја|Италија]] 5651535 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Neoclassical architecture in Italy}} [[Категорија:Италијанска архитектура по период]] [[Категорија:Неокласична архитектура по земја|Италија]] clwxdesakwii4p2l0ppx0ewwgkmv3nf Разговор:Анасон 1 1406913 5651537 2026-10-30T11:42:19Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651537 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Бедренка 0 1406914 5651538 2026-10-30T11:43:56Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1352570616|Pimpinella]]“ 5651538 wikitext text/x-wiki [[File:Wild_Pimpinella_in_Behbahan,_Iran.jpg|алт=Wild Pimpinella in Behbahan, Iran|мини| Дива ''Pimpinella'' во Бехбахан, [[Иран]]]] '''''Pimpinella''''' или '''бедренка''' ― растителен род во семејството [[штитоцветни]], го вклучува ароматичниот анасон (''[[Pimpinella anisum]]''). == Видови == До декември 2022 година [[Plants of the World Online]] ги прифати следниве видови: Поранешните видови вклучуваат: * ''Pimpinella brachycarpa'' → ''[[Spuriopimpinella brachycarpa]]'' == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Бедренка]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 6wy5s6b1xl4gahbuxdyk24sryzx5x3s 5651540 5651538 2026-10-30T11:44:26Z Виолетова 1975 Виолетова ја премести страницата [[Pimpinella]] на [[Бедренка]] 5651538 wikitext text/x-wiki [[File:Wild_Pimpinella_in_Behbahan,_Iran.jpg|алт=Wild Pimpinella in Behbahan, Iran|мини| Дива ''Pimpinella'' во Бехбахан, [[Иран]]]] '''''Pimpinella''''' или '''бедренка''' ― растителен род во семејството [[штитоцветни]], го вклучува ароматичниот анасон (''[[Pimpinella anisum]]''). == Видови == До декември 2022 година [[Plants of the World Online]] ги прифати следниве видови: Поранешните видови вклучуваат: * ''Pimpinella brachycarpa'' → ''[[Spuriopimpinella brachycarpa]]'' == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Бедренка]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 6wy5s6b1xl4gahbuxdyk24sryzx5x3s 5651545 5651540 2026-10-30T11:46:55Z Виолетова 1975 5651545 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Koeh-241.jpg |image_caption = ''Pimpinella saxifraga'' |display_parents = 2 |taxon = Pimpinella |authority = [[L.]] (1753) not Ség. (1754) ([[Rosaceae]]) |type_species = ''[[Pimpinella saxifraga]]'' |type_species_authority = L. |synonyms = {{Genus list |Adarianta|Knoche |Afrosison|H.Wolff |Albovia|Schischk. |Anisometros|Hassk. |Anisum|Hill |Chesneya|Bertol., nom. illeg. |Disachoena|Zoll. & Moritzi, not validly publ. |Gaytania|Münter |Gymnosciadium|Hochst. |Heterachaena|Zoll. & Moritzi |Ledeburia|Link |Murrithia|Zoll. & Moritzi |Pancicia|Vis. |Pimpinele|St.-Lag., orth. var. |Platyrhaphe|Miq. |Reutera|Boiss. |Tobion|Raf. |Tragium|Spreng. |Tragolium|Raf. |Tragoselinum|Mill., nom. superfl. }} |synonyms_ref = }} [[File:Wild_Pimpinella_in_Behbahan,_Iran.jpg|алт=Wild Pimpinella in Behbahan, Iran|мини| Дива ''Pimpinella'' во Бехбахан, [[Иран]]]] '''''Pimpinella''''' или '''бедренка''' ― растителен род во семејството [[штитоцветни]], го вклучува ароматичниот анасон (''[[Pimpinella anisum]]''). == Видови == До декември 2022 година [[Plants of the World Online]] ги прифати следниве видови:ref name=POWO_30043322-2>{{cite web |title=''Pimpinella'' L.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30043322-2 |access-date=2022-12-27 }}</ref> {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Pimpinella acronemastrum]]'' <small>Farille & Lachard</small> *''[[Pimpinella acuminata]]'' <small>(Edgew.) C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella acutidentata]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella adiyamanensis]]'' <small>Yıld. & Kılıç</small> *''[[Pimpinella adscendens]]'' <small>Dalzell</small> *''[[Pimpinella affinis]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Pimpinella ahmarensis]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella alismatifolia]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella anagodendron]]'' <small>Bolle</small> *''[[Pimpinella anisactis]]'' <small>Rech.f.</small> *''[[Pimpinella anisetum]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> *''[[Pimpinella anisoides]]'' <small>V.Brig.</small> *''[[Pimpinella anisum]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella aromatica]]'' <small>M.Bieb.</small> *''[[Pimpinella atropurpurea]]'' <small>C.Y.Wu ex R.H.Shan & F.T.Pu</small> *''[[Pimpinella aurea]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella barbata]]'' <small>(DC.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella battandieri]]'' <small>Chabert</small> *''[[Pimpinella bialata]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella bisinuata]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella bobrovii]]'' <small>(Woronow ex Schischk.) M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella brachyclada]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella bracteata]]'' <small>Haines</small> *''[[Pimpinella buchananii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella caffra]]'' <small>(Eckl. & Zeyh.) D.Dietr.</small> *''[[Pimpinella camptotricha]]'' <small>Penz.</small> *''[[Pimpinella candolleana]]'' <small>Wight & Arn.</small> *''[[Pimpinella cappadocica]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> *''[[Pimpinella caudata]]'' <small>(Franch.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella chungdienensis]]'' <small>C.Y.Wu</small> *''[[Pimpinella cnidioides]]'' <small>H.Pearson ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella coriacea]]'' <small>(Franch.) H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella corymbosa]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella cretica]]'' <small>Poir.</small> *''[[Pimpinella cumbrae]]'' <small>Link</small> *''[[Pimpinella cypria]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella dendroselinum]]'' <small>Webb</small> *''[[Pimpinella deverroides]]'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella diversifolia]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella ebracteata]]'' <small>Baker</small> *''[[Pimpinella enguezekensis]]'' <small>Yıldırım, Akalın & Yeşil</small> *''[[Pimpinella eriocarpa]]'' <small>Banks & Sol.</small> *''[[Pimpinella erythraeae]]'' <small>Armari</small> *''[[Pimpinella etbaica]]'' <small>Schweinf.</small> *''[[Pimpinella fargesii]]'' <small>H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella favifolia]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella filiformis]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella filipedicellata]]'' <small>S.L.Liou</small> *''[[Pimpinella flaccida]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella gilanica]]'' <small>Mozaff.</small> *''[[Pimpinella grisea]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella hadacii]]'' <small>Engstrand</small> *''[[Pimpinella hastata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella helosciadoidea]]'' <small>H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella henryi]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella heyneana]]'' <small>(DC.) Benth. & Hook.f.</small> *''[[Pimpinella heywoodii]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella hirtella]]'' <small>(Hochst.) A.Rich.</small> *''[[Pimpinella homblei]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella huillensis]]'' <small>Welw. ex Engl.</small> *''[[Pimpinella ibradiensis]]'' <small>Çinbilgel, Eren, H.Duman & Gökceoğlu</small> *[[Pimpinella × intermedia|''Pimpinella'' × ''intermedia'']] <small>Figert</small> *''[[Pimpinella inundata]]'' <small>(Farille & S.B.Malla) P.K.Mukh. & Constance</small> *''[[Pimpinella isaurica]]'' <small>V.A.Matthews</small> *''[[Pimpinella javana]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella junionae]]'' <small>Ceballos & Ortuño</small> *''[[Pimpinella kaessneri]]'' <small>(H.Wolff) Cannon</small> *''[[Pimpinella kawalekhensis]]'' <small>Farille & Lachard</small> *''[[Pimpinella keniensis]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella khayyamii]]'' <small>Mozaff.</small> *''[[Pimpinella khorasanica]]'' <small>Engstrand</small> *''[[Pimpinella kingdon-wardii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella koelzii]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella kotschyana]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella kurdica]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella kyimbilaensis]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella ledermannii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella leschenaultii]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella liiana]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella limprichtii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella lindblomii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella lineariloba]]'' <small>Cannon</small> *''[[Pimpinella lutea]]'' <small>Desf.</small> *''[[Pimpinella major]]'' <small>(L.) Huds.</small> *''[[Pimpinella menachensis]]'' <small>Schweinf. ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella mulanjensis]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella nana]]'' <small>Pimenov</small> *''[[Pimpinella neglecta]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella nephrophylla]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella nervosa]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella niitakayamensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Pimpinella nudicaulis]]'' <small>Trautv.</small> *''[[Pimpinella nyingchiensis]]'' <small>Z.H.Pan & K.Yao</small> *''[[Pimpinella oliverioides]]'' <small>Boiss. & Hausskn.</small> *''[[Pimpinella olivieri]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella oreophila]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Pimpinella paludosa]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella parishiana]]'' <small>Kurz</small> *''[[Pimpinella pastinacifolia]]'' <small>(Boiss.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella paucidentata]]'' <small>V.A.Matthews</small> *''[[Pimpinella peregrina]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella peucedanifolia]]'' <small>Fisch. ex Ledeb.</small> *''[[Pimpinella physotrichioides]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella pimpinelloides]]'' <small>(Hochst.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella pretenderis]]'' <small>Orph. ex Halácsy</small> *''[[Pimpinella procumbens]]'' <small>(Boiss.) Pau</small> *''[[Pimpinella propinqua]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella pruatjan]]'' <small>Molk.</small> *''[[Pimpinella puberula]]'' <small>(DC.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella purpurea]]'' <small>(Franch.) H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella renifolia]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella rhodantha]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella rhomboidea]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella richardsiae]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidistyla]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidiuscula]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidula]]'' <small>(Boiss. & Orph.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella robynsii]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella rollae]]'' <small>Billore & Hemadri</small> *''[[Pimpinella rubescens]]'' <small>(Franch.) H.Wolff ex Hand.-Mazz.</small> *''[[Pimpinella saxifraga]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella schimperi]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella schweinfurthii]]'' <small>Asch.</small> *''[[Pimpinella serbica]]'' <small>(Vis.) Benth. & Hook.f. ex Drude</small> *''[[Pimpinella sikkimensis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella silvatica]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Pimpinella silvicola]]'' <small>Hemp</small> *''[[Pimpinella sintenisii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella smithii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella squamosa]]'' <small>Karjagin</small> *''[[Pimpinella stracheyi]]'' <small>C.B.Clarke</small> *[[Pimpinella × subnigra|''Pimpinella'' × ''subnigra'']] <small>Tzvelev</small> *''[[Pimpinella tagawae]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella tenuicaulis]]'' <small>Baker</small> *''[[Pimpinella thellungiana]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella tibetanica]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella tirupatiensis]]'' <small>N.P.Balakr. & Subr.</small> *''[[Pimpinella tomentosa]]'' <small>Dalzell ex C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella tongloensis]]'' <small>P.K.Mukh.</small> *''[[Pimpinella tragioides]]'' <small>(Boiss.) Benth. & Hook.f. ex Drude</small> *''[[Pimpinella tragium]]'' <small>Vill.</small> *''[[Pimpinella tripartita]]'' <small>Kalen.</small> *''[[Pimpinella triternata]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella tunceliana]]'' <small>Yıld.</small> *''[[Pimpinella turcomanica]]'' <small>Schischk.</small> *''[[Pimpinella urbaniana]]'' <small>Fedde ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella urceolata]]'' <small>Watt ex Banerji</small> *''[[Pimpinella valleculosa]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Pimpinella villosa]]'' <small>Schousb.</small> *''[[Pimpinella wallichiana]]'' <small>(Miq.) Gandhi</small> (syn. ''[[Pimpinella monoica]]'') *''[[Pimpinella wallichii]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella woodii]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella xizangensis]]'' <small>R.H.Shan & F.T.Pu</small> *''[[Pimpinella yunnanensis]]'' <small>(Franch.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella zagrosica]]'' <small>Boiss. & Hausskn.</small> {{Div col end}} Поранешните видови вклучуваат: * ''Pimpinella brachycarpa'' → ''[[Spuriopimpinella brachycarpa]]'' == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Бедренка]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] elm17uj08cpj31fuya3qlxsrkvlnalj 5651548 5651545 2026-10-30T11:47:37Z Виолетова 1975 5651548 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Koeh-241.jpg |image_caption = ''Pimpinella saxifraga'' |display_parents = 2 |taxon = Pimpinella |authority = [[L.]] (1753) not Ség. (1754) ([[Rosaceae]]) |type_species = ''[[Pimpinella saxifraga]]'' |type_species_authority = L. |synonyms = {{Genus list |Adarianta|Knoche |Afrosison|H.Wolff |Albovia|Schischk. |Anisometros|Hassk. |Anisum|Hill |Chesneya|Bertol., nom. illeg. |Disachoena|Zoll. & Moritzi, not validly publ. |Gaytania|Münter |Gymnosciadium|Hochst. |Heterachaena|Zoll. & Moritzi |Ledeburia|Link |Murrithia|Zoll. & Moritzi |Pancicia|Vis. |Pimpinele|St.-Lag., orth. var. |Platyrhaphe|Miq. |Reutera|Boiss. |Tobion|Raf. |Tragium|Spreng. |Tragolium|Raf. |Tragoselinum|Mill., nom. superfl. }} |synonyms_ref = }} [[File:Wild_Pimpinella_in_Behbahan,_Iran.jpg|алт=Wild Pimpinella in Behbahan, Iran|мини| Дива ''Pimpinella'' во Бехбахан, [[Иран]]]] '''''Pimpinella''''' или '''бедренка''' ― растителен род во семејството [[штитоцветни]], го вклучува ароматичниот анасон (''[[Pimpinella anisum]]''). == Видови == До декември 2022 година [[Plants of the World Online]] ги прифати следниве видови:<ref name=POWO_30043322-2>{{cite web |title=''Pimpinella'' L.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30043322-2 |access-date=2022-12-27 }}</ref> {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Pimpinella acronemastrum]]'' <small>Farille & Lachard</small> *''[[Pimpinella acuminata]]'' <small>(Edgew.) C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella acutidentata]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella adiyamanensis]]'' <small>Yıld. & Kılıç</small> *''[[Pimpinella adscendens]]'' <small>Dalzell</small> *''[[Pimpinella affinis]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Pimpinella ahmarensis]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella alismatifolia]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella anagodendron]]'' <small>Bolle</small> *''[[Pimpinella anisactis]]'' <small>Rech.f.</small> *''[[Pimpinella anisetum]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> *''[[Pimpinella anisoides]]'' <small>V.Brig.</small> *''[[Pimpinella anisum]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella aromatica]]'' <small>M.Bieb.</small> *''[[Pimpinella atropurpurea]]'' <small>C.Y.Wu ex R.H.Shan & F.T.Pu</small> *''[[Pimpinella aurea]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella barbata]]'' <small>(DC.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella battandieri]]'' <small>Chabert</small> *''[[Pimpinella bialata]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella bisinuata]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella bobrovii]]'' <small>(Woronow ex Schischk.) M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella brachyclada]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella bracteata]]'' <small>Haines</small> *''[[Pimpinella buchananii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella caffra]]'' <small>(Eckl. & Zeyh.) D.Dietr.</small> *''[[Pimpinella camptotricha]]'' <small>Penz.</small> *''[[Pimpinella candolleana]]'' <small>Wight & Arn.</small> *''[[Pimpinella cappadocica]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> *''[[Pimpinella caudata]]'' <small>(Franch.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella chungdienensis]]'' <small>C.Y.Wu</small> *''[[Pimpinella cnidioides]]'' <small>H.Pearson ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella coriacea]]'' <small>(Franch.) H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella corymbosa]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella cretica]]'' <small>Poir.</small> *''[[Pimpinella cumbrae]]'' <small>Link</small> *''[[Pimpinella cypria]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella dendroselinum]]'' <small>Webb</small> *''[[Pimpinella deverroides]]'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella diversifolia]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella ebracteata]]'' <small>Baker</small> *''[[Pimpinella enguezekensis]]'' <small>Yıldırım, Akalın & Yeşil</small> *''[[Pimpinella eriocarpa]]'' <small>Banks & Sol.</small> *''[[Pimpinella erythraeae]]'' <small>Armari</small> *''[[Pimpinella etbaica]]'' <small>Schweinf.</small> *''[[Pimpinella fargesii]]'' <small>H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella favifolia]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella filiformis]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella filipedicellata]]'' <small>S.L.Liou</small> *''[[Pimpinella flaccida]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella gilanica]]'' <small>Mozaff.</small> *''[[Pimpinella grisea]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella hadacii]]'' <small>Engstrand</small> *''[[Pimpinella hastata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella helosciadoidea]]'' <small>H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella henryi]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella heyneana]]'' <small>(DC.) Benth. & Hook.f.</small> *''[[Pimpinella heywoodii]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella hirtella]]'' <small>(Hochst.) A.Rich.</small> *''[[Pimpinella homblei]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella huillensis]]'' <small>Welw. ex Engl.</small> *''[[Pimpinella ibradiensis]]'' <small>Çinbilgel, Eren, H.Duman & Gökceoğlu</small> *[[Pimpinella × intermedia|''Pimpinella'' × ''intermedia'']] <small>Figert</small> *''[[Pimpinella inundata]]'' <small>(Farille & S.B.Malla) P.K.Mukh. & Constance</small> *''[[Pimpinella isaurica]]'' <small>V.A.Matthews</small> *''[[Pimpinella javana]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella junionae]]'' <small>Ceballos & Ortuño</small> *''[[Pimpinella kaessneri]]'' <small>(H.Wolff) Cannon</small> *''[[Pimpinella kawalekhensis]]'' <small>Farille & Lachard</small> *''[[Pimpinella keniensis]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella khayyamii]]'' <small>Mozaff.</small> *''[[Pimpinella khorasanica]]'' <small>Engstrand</small> *''[[Pimpinella kingdon-wardii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella koelzii]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella kotschyana]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella kurdica]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella kyimbilaensis]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella ledermannii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella leschenaultii]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella liiana]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella limprichtii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella lindblomii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella lineariloba]]'' <small>Cannon</small> *''[[Pimpinella lutea]]'' <small>Desf.</small> *''[[Pimpinella major]]'' <small>(L.) Huds.</small> *''[[Pimpinella menachensis]]'' <small>Schweinf. ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella mulanjensis]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella nana]]'' <small>Pimenov</small> *''[[Pimpinella neglecta]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella nephrophylla]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella nervosa]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella niitakayamensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Pimpinella nudicaulis]]'' <small>Trautv.</small> *''[[Pimpinella nyingchiensis]]'' <small>Z.H.Pan & K.Yao</small> *''[[Pimpinella oliverioides]]'' <small>Boiss. & Hausskn.</small> *''[[Pimpinella olivieri]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella oreophila]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Pimpinella paludosa]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella parishiana]]'' <small>Kurz</small> *''[[Pimpinella pastinacifolia]]'' <small>(Boiss.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella paucidentata]]'' <small>V.A.Matthews</small> *''[[Pimpinella peregrina]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella peucedanifolia]]'' <small>Fisch. ex Ledeb.</small> *''[[Pimpinella physotrichioides]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella pimpinelloides]]'' <small>(Hochst.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella pretenderis]]'' <small>Orph. ex Halácsy</small> *''[[Pimpinella procumbens]]'' <small>(Boiss.) Pau</small> *''[[Pimpinella propinqua]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella pruatjan]]'' <small>Molk.</small> *''[[Pimpinella puberula]]'' <small>(DC.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella purpurea]]'' <small>(Franch.) H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella renifolia]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella rhodantha]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella rhomboidea]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella richardsiae]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidistyla]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidiuscula]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidula]]'' <small>(Boiss. & Orph.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella robynsii]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella rollae]]'' <small>Billore & Hemadri</small> *''[[Pimpinella rubescens]]'' <small>(Franch.) H.Wolff ex Hand.-Mazz.</small> *''[[Pimpinella saxifraga]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella schimperi]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella schweinfurthii]]'' <small>Asch.</small> *''[[Pimpinella serbica]]'' <small>(Vis.) Benth. & Hook.f. ex Drude</small> *''[[Pimpinella sikkimensis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella silvatica]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Pimpinella silvicola]]'' <small>Hemp</small> *''[[Pimpinella sintenisii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella smithii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella squamosa]]'' <small>Karjagin</small> *''[[Pimpinella stracheyi]]'' <small>C.B.Clarke</small> *[[Pimpinella × subnigra|''Pimpinella'' × ''subnigra'']] <small>Tzvelev</small> *''[[Pimpinella tagawae]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella tenuicaulis]]'' <small>Baker</small> *''[[Pimpinella thellungiana]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella tibetanica]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella tirupatiensis]]'' <small>N.P.Balakr. & Subr.</small> *''[[Pimpinella tomentosa]]'' <small>Dalzell ex C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella tongloensis]]'' <small>P.K.Mukh.</small> *''[[Pimpinella tragioides]]'' <small>(Boiss.) Benth. & Hook.f. ex Drude</small> *''[[Pimpinella tragium]]'' <small>Vill.</small> *''[[Pimpinella tripartita]]'' <small>Kalen.</small> *''[[Pimpinella triternata]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella tunceliana]]'' <small>Yıld.</small> *''[[Pimpinella turcomanica]]'' <small>Schischk.</small> *''[[Pimpinella urbaniana]]'' <small>Fedde ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella urceolata]]'' <small>Watt ex Banerji</small> *''[[Pimpinella valleculosa]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Pimpinella villosa]]'' <small>Schousb.</small> *''[[Pimpinella wallichiana]]'' <small>(Miq.) Gandhi</small> (syn. ''[[Pimpinella monoica]]'') *''[[Pimpinella wallichii]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella woodii]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella xizangensis]]'' <small>R.H.Shan & F.T.Pu</small> *''[[Pimpinella yunnanensis]]'' <small>(Franch.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella zagrosica]]'' <small>Boiss. & Hausskn.</small> {{Div col end}} Поранешните видови вклучуваат: * ''Pimpinella brachycarpa'' → ''[[Spuriopimpinella brachycarpa]]'' == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Бедренка]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 2tri8gq7oprpz39yj6ohxgxvku8l2uh 5651553 5651548 2026-10-30T11:49:49Z Виолетова 1975 5651553 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Koeh-241.jpg |image_caption = ''Pimpinella saxifraga'' |display_parents = 2 |taxon = Pimpinella |authority = [[L.]] (1753) not Ség. (1754) ([[Rosaceae]]) |type_species = ''[[Pimpinella saxifraga]]'' |type_species_authority = L. |synonyms = {{Genus list |Adarianta|Knoche |Afrosison|H.Wolff |Albovia|Schischk. |Anisometros|Hassk. |Anisum|Hill |Chesneya|Bertol., nom. illeg. |Disachoena|Zoll. & Moritzi, not validly publ. |Gaytania|Münter |Gymnosciadium|Hochst. |Heterachaena|Zoll. & Moritzi |Ledeburia|Link |Murrithia|Zoll. & Moritzi |Pancicia|Vis. |Pimpinele|St.-Lag., orth. var. |Platyrhaphe|Miq. |Reutera|Boiss. |Tobion|Raf. |Tragium|Spreng. |Tragolium|Raf. |Tragoselinum|Mill., nom. superfl. }} |synonyms_ref = }} [[File:Wild_Pimpinella_in_Behbahan,_Iran.jpg|алт=Wild Pimpinella in Behbahan, Iran|мини| Дива ''Pimpinella'' во Бехбахан, [[Иран]]]] '''Бедренка''' ([[науч.]] ''Pimpinella'') ― растителен род во семејството [[штитоцветни]], го вклучува ароматичниот анасон (''[[Pimpinella anisum]]''). Во [[Македонија]] од овој род растат 4 вида.<ref name="ФлораМак1.6">{{ФлораМак1.6|1564}}</ref> == Видови == До декември 2022 година [[Plants of the World Online]] ги прифати следниве видови:<ref name=POWO_30043322-2>{{cite web |title=''Pimpinella'' L.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30043322-2 |access-date=2022-12-27 }}</ref> {{Div col|colwidth=20em}} *''[[Pimpinella acronemastrum]]'' <small>Farille & Lachard</small> *''[[Pimpinella acuminata]]'' <small>(Edgew.) C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella acutidentata]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella adiyamanensis]]'' <small>Yıld. & Kılıç</small> *''[[Pimpinella adscendens]]'' <small>Dalzell</small> *''[[Pimpinella affinis]]'' <small>Ledeb.</small> *''[[Pimpinella ahmarensis]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella alismatifolia]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella anagodendron]]'' <small>Bolle</small> *''[[Pimpinella anisactis]]'' <small>Rech.f.</small> *''[[Pimpinella anisetum]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> *''[[Pimpinella anisoides]]'' <small>V.Brig.</small> *''[[Pimpinella anisum]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella aromatica]]'' <small>M.Bieb.</small> *''[[Pimpinella atropurpurea]]'' <small>C.Y.Wu ex R.H.Shan & F.T.Pu</small> *''[[Pimpinella aurea]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella barbata]]'' <small>(DC.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella battandieri]]'' <small>Chabert</small> *''[[Pimpinella bialata]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella bisinuata]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella bobrovii]]'' <small>(Woronow ex Schischk.) M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella brachyclada]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella bracteata]]'' <small>Haines</small> *''[[Pimpinella buchananii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella caffra]]'' <small>(Eckl. & Zeyh.) D.Dietr.</small> *''[[Pimpinella camptotricha]]'' <small>Penz.</small> *''[[Pimpinella candolleana]]'' <small>Wight & Arn.</small> *''[[Pimpinella cappadocica]]'' <small>Boiss. & Balansa</small> *''[[Pimpinella caudata]]'' <small>(Franch.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella chungdienensis]]'' <small>C.Y.Wu</small> *''[[Pimpinella cnidioides]]'' <small>H.Pearson ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella coriacea]]'' <small>(Franch.) H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella corymbosa]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella cretica]]'' <small>Poir.</small> *''[[Pimpinella cumbrae]]'' <small>Link</small> *''[[Pimpinella cypria]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella dendroselinum]]'' <small>Webb</small> *''[[Pimpinella deverroides]]'' <small>(Boiss.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella diversifolia]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella ebracteata]]'' <small>Baker</small> *''[[Pimpinella enguezekensis]]'' <small>Yıldırım, Akalın & Yeşil</small> *''[[Pimpinella eriocarpa]]'' <small>Banks & Sol.</small> *''[[Pimpinella erythraeae]]'' <small>Armari</small> *''[[Pimpinella etbaica]]'' <small>Schweinf.</small> *''[[Pimpinella fargesii]]'' <small>H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella favifolia]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella filiformis]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella filipedicellata]]'' <small>S.L.Liou</small> *''[[Pimpinella flaccida]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella gilanica]]'' <small>Mozaff.</small> *''[[Pimpinella grisea]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella hadacii]]'' <small>Engstrand</small> *''[[Pimpinella hastata]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella helosciadoidea]]'' <small>H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella henryi]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella heyneana]]'' <small>(DC.) Benth. & Hook.f.</small> *''[[Pimpinella heywoodii]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella hirtella]]'' <small>(Hochst.) A.Rich.</small> *''[[Pimpinella homblei]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella huillensis]]'' <small>Welw. ex Engl.</small> *''[[Pimpinella ibradiensis]]'' <small>Çinbilgel, Eren, H.Duman & Gökceoğlu</small> *[[Pimpinella × intermedia|''Pimpinella'' × ''intermedia'']] <small>Figert</small> *''[[Pimpinella inundata]]'' <small>(Farille & S.B.Malla) P.K.Mukh. & Constance</small> *''[[Pimpinella isaurica]]'' <small>V.A.Matthews</small> *''[[Pimpinella javana]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella junionae]]'' <small>Ceballos & Ortuño</small> *''[[Pimpinella kaessneri]]'' <small>(H.Wolff) Cannon</small> *''[[Pimpinella kawalekhensis]]'' <small>Farille & Lachard</small> *''[[Pimpinella keniensis]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella khayyamii]]'' <small>Mozaff.</small> *''[[Pimpinella khorasanica]]'' <small>Engstrand</small> *''[[Pimpinella kingdon-wardii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella koelzii]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella kotschyana]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella kurdica]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella kyimbilaensis]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella ledermannii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella leschenaultii]]'' <small>DC.</small> *''[[Pimpinella liiana]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella limprichtii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella lindblomii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella lineariloba]]'' <small>Cannon</small> *''[[Pimpinella lutea]]'' <small>Desf.</small> *''[[Pimpinella major]]'' <small>(L.) Huds.</small> *''[[Pimpinella menachensis]]'' <small>Schweinf. ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella mulanjensis]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella nana]]'' <small>Pimenov</small> *''[[Pimpinella neglecta]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella nephrophylla]]'' <small>Rech.f. & Riedl</small> *''[[Pimpinella nervosa]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella niitakayamensis]]'' <small>Hayata</small> *''[[Pimpinella nudicaulis]]'' <small>Trautv.</small> *''[[Pimpinella nyingchiensis]]'' <small>Z.H.Pan & K.Yao</small> *''[[Pimpinella oliverioides]]'' <small>Boiss. & Hausskn.</small> *''[[Pimpinella olivieri]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella oreophila]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Pimpinella paludosa]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella parishiana]]'' <small>Kurz</small> *''[[Pimpinella pastinacifolia]]'' <small>(Boiss.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella paucidentata]]'' <small>V.A.Matthews</small> *''[[Pimpinella peregrina]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella peucedanifolia]]'' <small>Fisch. ex Ledeb.</small> *''[[Pimpinella physotrichioides]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella pimpinelloides]]'' <small>(Hochst.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella pretenderis]]'' <small>Orph. ex Halácsy</small> *''[[Pimpinella procumbens]]'' <small>(Boiss.) Pau</small> *''[[Pimpinella propinqua]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella pruatjan]]'' <small>Molk.</small> *''[[Pimpinella puberula]]'' <small>(DC.) Boiss.</small> *''[[Pimpinella purpurea]]'' <small>(Franch.) H.Boissieu</small> *''[[Pimpinella renifolia]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella rhodantha]]'' <small>Boiss.</small> *''[[Pimpinella rhomboidea]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella richardsiae]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidistyla]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidiuscula]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella rigidula]]'' <small>(Boiss. & Orph.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella robynsii]]'' <small>C.Norman</small> *''[[Pimpinella rollae]]'' <small>Billore & Hemadri</small> *''[[Pimpinella rubescens]]'' <small>(Franch.) H.Wolff ex Hand.-Mazz.</small> *''[[Pimpinella saxifraga]]'' <small>L.</small> *''[[Pimpinella schimperi]]'' <small>Dawit</small> *''[[Pimpinella schweinfurthii]]'' <small>Asch.</small> *''[[Pimpinella serbica]]'' <small>(Vis.) Benth. & Hook.f. ex Drude</small> *''[[Pimpinella sikkimensis]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella silvatica]]'' <small>Hand.-Mazz.</small> *''[[Pimpinella silvicola]]'' <small>Hemp</small> *''[[Pimpinella sintenisii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella smithii]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella squamosa]]'' <small>Karjagin</small> *''[[Pimpinella stracheyi]]'' <small>C.B.Clarke</small> *[[Pimpinella × subnigra|''Pimpinella'' × ''subnigra'']] <small>Tzvelev</small> *''[[Pimpinella tagawae]]'' <small>M.Hiroe</small> *''[[Pimpinella tenuicaulis]]'' <small>Baker</small> *''[[Pimpinella thellungiana]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella tibetanica]]'' <small>H.Wolff</small> *''[[Pimpinella tirupatiensis]]'' <small>N.P.Balakr. & Subr.</small> *''[[Pimpinella tomentosa]]'' <small>Dalzell ex C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella tongloensis]]'' <small>P.K.Mukh.</small> *''[[Pimpinella tragioides]]'' <small>(Boiss.) Benth. & Hook.f. ex Drude</small> *''[[Pimpinella tragium]]'' <small>Vill.</small> *''[[Pimpinella tripartita]]'' <small>Kalen.</small> *''[[Pimpinella triternata]]'' <small>Diels</small> *''[[Pimpinella tunceliana]]'' <small>Yıld.</small> *''[[Pimpinella turcomanica]]'' <small>Schischk.</small> *''[[Pimpinella urbaniana]]'' <small>Fedde ex H.Wolff</small> *''[[Pimpinella urceolata]]'' <small>Watt ex Banerji</small> *''[[Pimpinella valleculosa]]'' <small>K.T.Fu</small> *''[[Pimpinella villosa]]'' <small>Schousb.</small> *''[[Pimpinella wallichiana]]'' <small>(Miq.) Gandhi</small> (syn. ''[[Pimpinella monoica]]'') *''[[Pimpinella wallichii]]'' <small>C.B.Clarke</small> *''[[Pimpinella woodii]]'' <small>C.C.Towns.</small> *''[[Pimpinella xizangensis]]'' <small>R.H.Shan & F.T.Pu</small> *''[[Pimpinella yunnanensis]]'' <small>(Franch.) H.Wolff</small> *''[[Pimpinella zagrosica]]'' <small>Boiss. & Hausskn.</small> {{Div col end}} Поранешните видови вклучуваат: * ''Pimpinella brachycarpa'' → ''[[Spuriopimpinella brachycarpa]]'' == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Бедренка]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 4qgnb19b225jvqdsi6sokqn5gfnjc5w Pimpinella 0 1406915 5651541 2026-10-30T11:44:26Z Виолетова 1975 Виолетова ја премести страницата [[Pimpinella]] на [[Бедренка]] 5651541 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Бедренка]] lpdav0fq2zb45vzabyac5pcdijnu8i1 Разговор:Бедренка 1 1406916 5651542 2026-10-30T11:44:44Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5651542 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Училиште Строганов 0 1406917 5651551 2026-10-30T11:48:20Z Тиверополник 1815 Тиверополник ја премести страницата [[Училиште Строганов]] на [[Строгановска школа]] 5651551 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Строгановска школа]] 08fx1zvjkzeglcgn3k8dafhte7fwt3u Myagrum perfoliatum 0 1406918 5651556 2026-10-30T11:51:34Z Виолетова 1975 Пренасочување кон [[Myagrum]] 5651556 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Myagrum]] nxeu4du88f31gdzhdaomoi777da2jhv