Викиречник mkwiktionary https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 case-sensitive Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Викиречник Разговор за Викиречник Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk δικαστικός 0 11052 56171 2026-05-09T07:44:57Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== [[δικαστικός]] < старогрчки [[δικαστικός]] < [[δικαστής]] (судија) < [[δικάζω]] (судам) < [[δίκη]] (правда / судски спор). ===Изговор=== * МФА-гр: /ði.ka.sti.ˈkos/ * Поделба на слогови: δι‐κα‐στι‐κός ===Придавка=== [[δικαστικός]] придавка од машки род (ж... 56171 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[δικαστικός]] < старогрчки [[δικαστικός]] < [[δικαστής]] (судија) < [[δικάζω]] (судам) < [[δίκη]] (правда / судски спор). ===Изговор=== * МФА-гр: /ði.ka.sti.ˈkos/ * Поделба на слогови: δι‐κα‐στι‐κός ===Придавка=== [[δικαστικός]] придавка од машки род (женски род: [[δικαστική]], среден род: [[δικαστικό]]) # [[судски]] — кој се однесува на судовите, судиите или судските постапки. #: '''δικαστική απόφαση''' #: ''судска одлука'' # [[правен]] — кој е поврзан со спроведување на правдата. #: '''δικαστικό σύστημα''' #: ''правосуден систем'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}}} ==== Синоними ==== * [[δικαιοδοτικός]] (надлежен / судски) * [[νομικός]] (правен) ==== Антоними ==== * [[εξωδικαστικός]] (вонсудски) ===Именка=== [[δικαστικός]] именка од машки и женски род (множина: [[δικαστικοί]]) # (право) [[магистрат]], [[судија]], [[правосуден работник]] — лице кое кое извршува функција во правосудниот систем е високопозиционирано во судскиот систем и има моќ да одлучува.лице. #: '''Ο δικαστικός πήρε την απόφασή του.'''' #: ''Судијата ја донесе својата одлука.'' === Фрази и изрази === * [[δικαστικός κλητήρας]] — судски извршител / курир * [[δικαστικό μέγαρο]] — зграда на судот (судска палата) * [[δικαστική πλάνη]] — судска грешка * [[δικαστική εξουσία]] — судска власт === Сродни поими === * [[δικαστής]] (судија) * [[δικαστήριο]] (суд) * [[δικάζω]] (судам) * [[δίκη]] (судски процес) * [[δικαστικώς]] (прилог — по судски пат) [[Категорија:Грчки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] atv03esr9oiqodi42gj2v92il1loa81 56172 56171 2026-05-09T07:47:58Z Steborce 2506 56172 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[δικαστικός]] < старогрчки [[δικαστικός]] < [[δικαστής]] (судија) < [[δικάζω]] (судам) < [[δίκη]] (правда / судски спор). ===Изговор=== * МФА-гр: /ði.ka.sti.ˈkos/ * Поделба на слогови: δι‐κα‐στι‐κός ===Придавка=== [[δικαστικός]] придавка од машки род (женски род: [[δικαστική]], среден род: [[δικαστικό]]) # [[судски]] — кој се однесува на судовите, судиите или судските постапки. #: '''δικαστική απόφαση''' #: ''судска одлука'' # [[правен]] — кој е поврзан со спроведување на правдата. #: '''δικαστικό σύστημα''' #: ''правосуден систем'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}}} ==== Синоними ==== * [[δικαιοδοτικός]] (надлежен / судски) * [[νομικός]] (правен) ==== Антоними ==== * [[εξωδικαστικός]] (вонсудски) ===Именка=== [[δικαστικός]] именка од машки и женски род (множина: [[δικαστικοί]]) # (право) [[магистрат]], [[судија]], [[правосуден работник]] — лице кое кое извршува функција во правосудниот систем е високопозиционирано во судскиот систем и има моќ да одлучува.лице. #: '''Ο δικαστικός πήρε την απόφασή του.'''' #: ''Судијата ја донесе својата одлука.'' ==== Табела за промена (деклинација) на именката ==== {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=3 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">Деклинација на именката ο/η δικαστικός</span> |- ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | colspan=3 style="background:#f0f0f0;" | Машки род (ο δικαστικός) / Женски род (η δικαστικός) |- | Номинативна || [[ο]]/[[η]] [[δικαστικός]] || [[οι]] [[δικαστικοί]] |- | Генитивна || [[του]]/[[της]] [[δικαστικού]] || [[των]] [[δικαστικών]] |- | Акузативна || [[τον]]/[[την]] [[δικαστικό]] || [[τους]]/[[τις]] [[δικαστικούς]] |- | Вокативна || [[δικαστικέ]] || [[δικαστικοί]] |} === Фрази и изрази === * [[δικαστικός κλητήρας]] — судски извршител / курир * [[δικαστικό μέγαρο]] — зграда на судот (судска палата) * [[δικαστική πλάνη]] — судска грешка * [[δικαστική εξουσία]] — судска власт === Сродни поими === * [[δικαστής]] (судија) * [[δικαστήριο]] (суд) * [[δικάζω]] (судам) * [[δίκη]] (судски процес) * [[δικαστικώς]] (прилог — по судски пат) [[Категорија:Грчки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] 7d7jqc2hbd5ktaicuj6e0xs3irv8fas 56173 56172 2026-05-09T07:50:18Z Steborce 2506 56173 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[δικαστικός]] < старогрчки [[δικαστικός]] < [[δικαστής]] (судија) < [[δικάζω]] (судам) < [[δίκη]] (правда / судски спор). ===Изговор=== * МФА-гр: /ði.ka.sti.ˈkos/ * Поделба на слогови: δι‐κα‐στι‐κός ===Придавка=== [[δικαστικός]] придавка од машки род (женски род: [[δικαστική]], среден род: [[δικαστικό]]) # [[судски]] — кој се однесува на судовите, судиите или судските постапки. #: '''δικαστική απόφαση''' #: ''судска одлука'' # [[правен]] — кој е поврзан со спроведување на правдата. #: '''δικαστικό σύστημα''' #: ''правосуден систем'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}}} ==== Синоними ==== * [[δικαιοδοτικός]] (надлежен / судски) * [[νομικός]] (правен) ==== Антоними ==== * [[εξωδικαστικός]] (вонсудски) ===Именка=== [[δικαστικός]] именка од машки и женски род (множина: [[δικαστικοί]]) # (право) [[магистрат]], [[судија]], [[правосуден работник]] — лице кое кое извршува функција во правосудниот систем е високопозиционирано во судскиот систем и има моќ да одлучува.лице. #: '''Ο δικαστικός πήρε την απόφασή του.'''' #: ''Судијата ја донесе својата одлука.'' ==== Табела за промена (деклинација) на именката ==== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинативна || [[ο]]/[[η]] [[δικαστικός]] || [[οι]] [[δικαστικοί]] |- | Генитивна || [[του]]/[[της]] [[δικαστικού]] || [[των]] [[δικαστικών]] |- | Акузативна || [[τον]]/[[την]] [[δικαστικό]] || [[τους]]/[[τις]] [[δικαστικούς]] |- | Вокативна || [[δικαστικέ]] || [[δικαστικοί]] |} === Фрази и изрази === * [[δικαστικός κλητήρας]] — судски извршител / курир * [[δικαστικό μέγαρο]] — зграда на судот (судска палата) * [[δικαστική πλάνη]] — судска грешка * [[δικαστική εξουσία]] — судска власт === Сродни поими === * [[δικαστής]] (судија) * [[δικαστήριο]] (суд) * [[δικάζω]] (судам) * [[δίκη]] (судски процес) * [[δικαστικώς]] (прилог — по судски пат) [[Категорија:Грчки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] fc5pyt0dwmgpj07b908rbjxac7lt481 56174 56173 2026-05-09T07:53:53Z Steborce 2506 56174 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[δικαστικός]] < старогрчки [[δικαστικός]] < [[δικαστής]] (судија) < [[δικάζω]] (судам) < [[δίκη]] (правда / судски спор). ===Изговор=== * МФА-гр: /ði.ka.sti.ˈkos/ * Поделба на слогови: δι‐κα‐στι‐κός ===Придавка=== [[δικαστικός]] придавка од машки род (женски род: [[δικαστική]], среден род: [[δικαστικό]]) # [[судски]] — кој се однесува на судовите, судиите или судските постапки. #: '''δικαστική απόφαση''' #: ''судска одлука'' # [[правен]] — кој е поврзан со спроведување на правдата. #: '''δικαστικό σύστημα''' #: ''правосуден систем'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}}} ==== Синоними ==== * [[δικαιοδοτικός]] (надлежен / судски) * [[νομικός]] (правен) ==== Антоними ==== * [[εξωδικαστικός]] (вонсудски) ===Именка=== [[δικαστικός]] именка од машки и женски род (множина: [[δικαστικοί]]) # (право) [[магистрат]], [[судија]], [[правосуден работник]] — лице кое кое извршува функција во правосудниот систем е високопозиционирано во судскиот систем и има моќ да одлучува.лице. #: '''Ο δικαστικός πήρε την απόφασή του.'''' #: ''Судијата ја донесе својата одлука.'' ==== Табела за промена (деклинација) на именката ==== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинативна || [[ο]]/[[η]] [[δικαστικός]] || [[οι]] [[δικαστικοί]] |- | Генитивна || [[του]]/[[της]] [[δικαστικού]] || [[των]] [[δικαστικών]] |- | Акузативна || [[τον]]/[[την]] [[δικαστικό]] || [[τους]]/[[τις]] [[δικαστικούς]] |- | Вокативна || [[δικαστικέ]] || [[δικαστικοί]] |} === Фрази и изрази === * [[δικαστικός κλητήρας]] — судски извршител / курир * [[δικαστικό μέγαρο]] — зграда на судот (судска палата) * [[δικαστική πλάνη]] — судска грешка * [[δικαστική εξουσία]] — судска власт === Сродни поими === * [[δίκη]] — судски процес / судење (им. ж.) * [[δικαστής]] — судија (им. м.) * [[δικαστήριο]] — суд (им. ср.) * [[δικάζω]] — судам (гл.) * [[δικαστικώς]] — по судски пат (прил.) * [[δικηγόρος]] — адвокат (им. м./ж.) [[Категорија:Грчки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ]] 0yob39gw9ta8a6xmn2n2dle3sn2onpy δίκη 0 11053 56175 2026-05-09T07:58:40Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== [[δίκη]] < старогрчки [[δίκη]] (обичај / право / правда). ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈði.ci/ * Поделба на слогови: δί‧κη ===Именка=== [[δίκη]] (им. ж.) (множина: [[δίκες]]) # [[судски процес]], [[судење]] — постапка пред суд за решавање на правен спор. #: '''... 56175 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[δίκη]] < старогрчки [[δίκη]] (обичај / право / правда). ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈði.ci/ * Поделба на слогови: δί‧κη ===Именка=== [[δίκη]] (им. ж.) (множина: [[δίκες]]) # [[судски процес]], [[судење]] — постапка пред суд за решавање на правен спор. #: '''Η δίκη θα αρχίσει αύριο το πρωί.''' #: ''Судењето ќе започне утре наутро.'' # [[правда]] (архаично/поетски) — правичност или казна што доаѓа како праведна последица. ==== Табела за промена (именка) ==== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинативна || [[η]] [[δίκη]] || [[οι]] [[δίκες]] |- | Генитивна || [[της]] [[δίκης]] || [[των]] [[δικών]] |- | Акузативна || [[τη]]/[[την]] [[δίκη]] || [[τις]] [[δίκες]] |- | Вокативна || [[δίκη]] || [[δίκες]] |} ==== Синоними ==== * [[δικαστήριο]] (им. ср.) — во смисла на процес * [[δικάσιμος]] (им. ж.) — ден за судење ==== Антоними ==== * [[αδικία]] (им. ж.) — неправда === Фрази и изрази === * [[κερδίζω τη δίκη]] — добивам судски спор * [[χάνω τη δίκη]] — губам судски спор * [[δίκη σκοπιμότητας]] — монтиран процес * [[ανοίγω δίκη]] — покренувам тужба / процес === Сродни поими === * [[αγδίκιωτος]] — неосветен / неправеден (прид.) * [[ακριβοδίκαιος]] — исклучително праведен (прид.) * [[ανεκδίκαστος]] — непроцесуиран / нерешен (прид.) * [[ανεκдίκητος]] — неосветен (прид.) * [[αρχιδικαστής]] — врховен судија (им. м.) * [[δίκαια]] — праведно (прил.) * [[δίκαιο]] — право / закон (им. ср.) * [[δίκαιος]] — праведен / точен (прид.) * [[δικαιοσύνη]] — правда / судство (им. ж.) * [[δικαιούμαι]] — имам право на нешто (гл.) * [[δικαίωμα]] — право / овластување (им. ср.) * [[δικαιώνομαι]] — се оправдувам (гл.) * [[δικαιώνω]] — оправдувам / задоволувам правда (гл.) * [[δικαιώς]] — со право / праведно (прил.) * [[δικανικός]] — реторички / форензички (прид.) * [[δικαστήριο]] — суд (им. ср.) * [[δικαστής]] — судија (им. м./ж.) * [[δικαστικός]] — судски (прид.) / правосуден работник (им. м.) [[Категорија:Грчки|ΔΙΚΗ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΙΚΗ]] maccznoxjgqruvkb14dkkkg2ijcw4ag 56176 56175 2026-05-09T08:01:53Z Steborce 2506 56176 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[δίκη]] < старогрчки [[δίκη]] (обичај / право / правда). ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈði.ci/ * Поделба на слогови: δί‧κη ===Именка=== [[δίκη]] именка од женски род (множина: [[δίκες]]) # [[судски процес]], [[судење]] — постапка пред суд за решавање на правен спор. #: '''Η δίκη θα αρχίσει αύριο το πρωί.''' #: ''Судењето ќе започне утре наутро.'' # [[правда]] (архаично/поетски) — правичност или казна што доаѓа како праведна последица. #: '''Θα αποδοθεί δίκη για τις πράξεις του.''' #: ''Ќе биде задоволена правдата за неговите дела.'' ==== Табела за промена (именка) ==== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинативна || [[η]] [[δίκη]] || [[οι]] [[δίκες]] |- | Генитивна || [[της]] [[δίκης]] || [[των]] [[δικών]] |- | Акузативна || [[τη]]/[[την]] [[δίκη]] || [[τις]] [[δίκες]] |- | Вокативна || [[δίκη]] || [[δίκες]] |} ==== Синоними ==== * [[δικαστήριο]] (им. ср.) — во смисла на процес * [[δικάσιμος]] (им. ж.) — ден за судење ==== Антоними ==== * [[αδικία]] (им. ж.) — неправда === Фрази и изрази === * [[κερδίζω τη δίκη]] — добивам судски спор * [[χάνω τη δίκη]] — губам судски спор * [[δίκη σκοπιμότητας]] — монтиран процес * [[ανοίγω δίκη]] — покренувам тужба / процес === Сродни поими === * [[αγδίκιωτος]] — неосветен / неправеден (прид.) * [[ακριβοδίκαιος]] — исклучително праведен (прид.) * [[ανεκδίκαστος]] — непроцесуиран / нерешен (прид.) * [[ανεκдίκητος]] — неосветен (прид.) * [[αρχιδικαστής]] — врховен судија (им. м.) * [[δίκαια]] — праведно (прил.) * [[δίκαιο]] — право / закон (им. ср.) * [[δίκαιος]] — праведен / точен (прид.) * [[δικαιοσύνη]] — правда / судство (им. ж.) * [[δικαιούμαι]] — имам право на нешто (гл.) * [[δικαίωμα]] — право / овластување (им. ср.) * [[δικαιώνομαι]] — се оправдувам (гл.) * [[δικαιώνω]] — оправдувам / задоволувам правда (гл.) * [[δικαιώς]] — со право / праведно (прил.) * [[δικανικός]] — реторички / форензички (прид.) * [[δικαστήριο]] — суд (им. ср.) * [[δικαστής]] — судија (им. м./ж.) * [[δικαστικός]] — судски (прид.) / правосуден работник (им. м.) [[Категорија:Грчки|ΔΙΚΗ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΙΚΗ]] 5qooonkmz9al7xkqkrfio453wwspyn1 δικαίωμα 0 11054 56177 2026-05-09T08:06:48Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} ===Етимологија=== [[δικαίωμα]] < (дијахрониски заем) старогрчки [[δικαίωμα]] (оправдување). Значењето „право“ е семантички заем од францускиот збор [[droit]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ðiˈce.o.ma/ * Поделба на слогови: δι‐καί‐ω‐ма ===Именка=== [[δικαίωμα]] (им. ср.)... 56177 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија=== [[δικαίωμα]] < (дијахрониски заем) старогрчки [[δικαίωμα]] (оправдување). Значењето „право“ е семантички заем од францускиот збор [[droit]]. ===Изговор=== * МФА-гр: /ðiˈce.o.ma/ * Поделба на слогови: δι‐καί‐ω‐ма ===Именка=== [[δικαίωμα]] (им. ср.) (множина: [[δικαιώματα]]) # [[право]] — нешто што некому му припаѓа според пишан или непишан закон или принцип. #: '''Έχεις το δικαίωμα να παραμείνεις σιωπηλός.''' #: ''Имаш право да молчиш.'' #: '''δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι''' #: ''право да бира и да биде избран'' # (во множина: '''δικαιώματα''') [[хонорар]], [[авторски права]] — надоместок што се бара за одредено интелектуално дело. #: '''Ο συγγραφέας εισπράττει τα δικαιώματα από τις πωλήσεις του βιβλίου του.''' #: ''Авторот ги наплаќа авторските права (хонорарот) од продажбата на неговата книга.'' # (информатика) [[привилегија]], [[овластување]] (анг. [[privilege]]) — можност доделена на одредена категорија корисници за пристап до датотеки или системи. #: '''Δεν έχεις τα απαραίτητα δικαιώματα για να ανοίξεις αυτό το αρχείο.''' #: ''Ги немаш потребните привилегии (овластувања) за да ја отвориш оваа датотека.'' ==== Табела за промена (именка) ==== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинативна || [[το]] [[δικαίωμα]] || [[τα]] [[δικαιώματα]] |- | Генитивна || [[του]] [[δικαιώματος]] || [[των]] [[δικαιωμάτων]] |- | Акузативна || [[το]] [[δικαίωμα]] || [[τα]] [[δικαιώματα]] |- | Вокативна || [[δικαίωμα]] || [[δικαιώματα]] |} ==== Поврзани термини ==== * [[καθήκον]] — должност (им. ср.) * [[υποχρέωση]] — обврска (им. ж.) * [[άδεια]] — дозвола (им. ж.) ==== Сродни поими ==== * [[δικαιωματικά]] — со право / по право (прил.) * [[δικαιωματικός]] — кој се заснова на право (прид.) * [[δικαιωμαтикώς]] — со право (прил. - формално) * [[δικαιωματούχος]] — носител на право (им. м.) * [[δικαιωμένος]] — оправдан (прид.) * [[δικαιούμαι]] — имам право на нешто (гл.) === Фрази и изрази === * [[ανθρώπινα δικαιώματα]] — човекови права * [[πνευματικά δικαιώματα]] — авторски права / интелектуална сопственост * [[δικαίωμα προαίρεσης]] — право на избор (опција) [[Категорија:Грчки|ΔΙΚΑΙΩΜΑ]] [[Категорија:Грчки именки|ΔΙΚΑΙΩΜΑ]] 4c4s0h6nya8ziof9ifbq15s31lbfida