വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ml">
  <siteinfo>
    <sitename>വിക്കിപീഡിയ</sitename>
    <dbname>mlwiki</dbname>
    <base>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">മീഡിയ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">പ്രത്യേകം</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">സംവാദം</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ഉപയോക്താവ്</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">പ്രമാണം</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി സംവാദം</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ഫലകം</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">സഹായം</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">സഹായത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">വർഗ്ഗം</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">കവാടം</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">കവാടത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">കരട്</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">കരട് സംവാദം</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ഘടകം</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4855</id>
    <revision>
      <id>4634318</id>
      <parentid>4634129</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19241" sha1="ajwo0ti7w5i7a9fkle3cy3ikfhuv08v" xml:space="preserve">{{prettyurl|Vallathol Narayana Menon}}
{{ആധുനിക കവിത്രയം}}
കേരളീയനായ ഒരു മഹാകവിയും വിവർത്തകനുമാണ് '''വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ'''(16 ഒക്ടോബർ 1878  - 13 മാർച്ച് 1958). കേരള കലാമണ്ഡലത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ അദ്ദേഹം കേരളത്തിന്റെ തനത്കലകളിൽ ഒന്നായ [[കഥകളി]]യെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരളവാൽമീകി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു,കാരണം വാല്മീകിയുടെ രാമായണം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു. രാജ്യസ്നേഹം കൊണ്ട് ദേശീയകവി എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.

==ജീവിതരേഖ 2026 january 11-ന് [[മലപ്പുറം ജില്ല|malappuram jillayile  thiruurinu]] സമീപം cheennara ഗ്രാമത്തിൽ  കോഴിപ്പറമ്പിൽ കുട്ടിപ്പാറു അമ്മ എന്ന പാർവതി അമ്മയുടെയും കടുങ്ങോട്ട് മല്ലിശേരി ദാമോദരൻ ഇളയതിന്റെയും മകനായി ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=ലേഖകൻ |first1=മനോരമ |title=ഇവിടെയാണു മഹാകവിക്കു സ്മാരകമുയരുന്നത് |url=https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2020/09/06/malappuram-vallathol-monument.html |website=manoramaonline.com |publisher=മനോരമ ഓൺലൈൻ |accessdate=20 നവംബർ 2020 |ref=published 6th Sept 2020}}&lt;/ref&gt;  അമ്മാവനായിരുന്ന രാമനുണ്ണി മേനോന് കീഴിൽ നടന്ന സംസ്കൃതപഠനത്തിനുശേഷം കൈക്കുളങ്ങര രാമവാര്യരിൽനിന്നു തർക്കശാസ്ത്രം പഠിച്ചു. [[വാല്മീകി]] [[രാമായണം|രാമായണ]]വിവർത്തനം 1907-ൽ‍ പൂർത്തിയാക്കി. 1908-ൽ ഒരു രോഗബാധയെതുടർന്ന് അദ്ദേഹം ബധിരനായി. ഇതേത്തുടർന്നാണ് 'ബധിരവിലാപം' എന്ന കവിത രചിച്ചത്. 1915-ൽ ചിത്രയോഗം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതേവർഷം കേരളോദയത്തിന്റെ പത്രാധിപനായി.==
ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം ദേശസ്നേഹം തുളുമ്പുന്ന നിരവധി കവിതകൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ചെന്നൈ (1927), കൽക്കത്ത (1928) സമ്മേളനങ്ങളിൽ വള്ളത്തോൾ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref name=pookalam/&gt;

അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങൾ അലട്ടിയ  വള്ളത്തോൾ, 1958 മാർച്ച് 13-ന് 79-ാം വയസ്സിൽ [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തെ]] മകന്റെ വീട്ടിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു. മൃതദേഹം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ [[ചെറുതുരുത്തി]]യിലെ കേരള കലാമണ്ഡലം വളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു.

== സാഹിത്യ ജീവിതം ==
പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സു മുതൽ വള്ളത്തോൾ കവിതകൾ എഴുതിത്തുടങ്ങി. കിരാത ശതകം, വ്യാസാവതാരം എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആദ്യകാല കൃതികൾ.&lt;ref name=Bio&gt;[http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/Profiles/Vallathol/Html/VallathollPage.htm &quot;Vallathol Narayana Menon&quot;]. [[Kerala Sahitya Akademi]]. Retrieved 18 April 2014.&lt;/ref&gt;   1894-ൽ ഭാഷാപോഷിണി മാസികയുടെ കവിതാ പുരസ്‌കാരം അദ്ദേഹം നേടി.&lt;ref name=Bio/&gt; തുടർന്ന്  ഭാഷാപോഷിണി, കേരള സ ഞ്ചാരി, വിജ്ഞാന ചിന്താമണി തുടങ്ങി നിരവധി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref name=Bio/&gt; വാൽമീകി രാമായണത്തിൻ്റെ മലയാളത്തിലേക്കുള്ള വിവർത്തനമായിരുന്നു വിവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന സാഹിത്യ സംഭാവന. 1905-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ കൃതി പൂർത്തിയാക്കാൻ രണ്ട് വർഷം വേണ്ടി വന്നു.&lt;ref name=LegacyofKerala&gt;{{Cite book |title= The Legacy of Kerala | author=A. Sreedhara Menon | author-link=A. Sreedhara Menon |publisher=[[DC Books]] |year=1982 |page=77 |url=https://books.google.com/books?id=S9RMxjdjUVAC| isbn=9788126437986 }}&lt;/ref&gt;

1908-ൽ ഒരു രോഗബാധയെതുടർന്ന് അദ്ദേഹം ബധിരനായി. ഇതേത്തുടർന്നാണ് 'ബധിരവിലാപം' എന്ന കവിത രചിച്ചത്. 1913-ലാണ് ചിത്രയോഗം എന്ന മഹാകാവ്യം രചിച്ചത്.
വാല്മീകിരാമായണം, അഭിജ്ഞാനശാകുന്തളം, ഋഗ്വേദം, മാതംഗലീല, പദ്മപുരാണം, മാർക്കണ്ഡേയപുരാണം, വാമനപുരാണം, മത്സ്യപുരാണം, ഊരുഭംഗം, മധ്യമവ്യായോഗം, അഭിഷേക നാടകം, സ്വപ്നവാസവദത്തം തുടങ്ങിയ സംസ്കൃതകൃതികൾ അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

[[മഹാത്മ ഗാന്ധി]]യുടെ ആദർശങ്ങളിൽ അടിയുറച്ചു വിശ്വസിക്കുകയും, ഗാന്ധിജിയെ ഗുരുനാഥനായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്ത മഹാത്മജിയെപ്പറ്റിയെഴുതിയ കൃതിയാണ് ''എന്റെ ഗുരുനാഥൻ''.&lt;ref name=pookalam&gt;{{Cite web|url=https://pookalam.kerala.gov.in/2018/03/17/vallathol-narayanamenon/|title=വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ – പൂക്കാലം|access-date=2022-09-21|language=ml|archive-date=2022-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220921075828/https://pookalam.kerala.gov.in/2018/03/17/vallathol-narayanamenon/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഗാന്ധിജിയുടെ മരണത്തിൽ ദുഃഖിച്ച് അദ്ദേഹം എഴുതിയ വിലാപകാവ്യമാണ് ''ബാപ്പുജി''.

== വള്ളത്തോൾ രചിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ ==
{| bgcolor=&quot;#f7f8ff&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#dddddd&quot; 
! '''കൃതി‌''' !! '''പ്രസാധകർ''' !! '''വർഷം''' 
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | [[അച്ഛനും മകളും]]||മംഗളോദയം-തൃശ്ശൂർ||1936
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | അഭിവാദ്യം||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1956
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | അല്ലാഹ്||-||1968
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; |ആരോഗ്യചിന്താമണി
|വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം - ചെറുതുരുത്തി
|
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഇന്ത്യയുടെ കരച്ചിൽ||വെള്ളിനേഴി-പാലക്കാട്||1943
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഋതുവിലാസം||വിദ്യാവിലാസം-കോഴിക്കോട്||1922
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | എന്റെ ഗുരുനാഥൻ||വെള്ളിനേഴി-പാലക്കാട്||1944
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഒരു കത്ത് അഥവാ രുഗ്മിയുടെ പശ്ചാത്താപം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1917
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഓണപ്പുടവ||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1950
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഔഷധാഹരണം||മംഗളോദയം-തൃശ്ശൂർ||1915
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | കാവ്യാമൃതം||ശ്രീരാമവിലാസം-കൊല്ലം||1931
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | കൈരളീകടാക്ഷം||വി.പി-തിരുവനന്തപുരം||1932
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | കൈരളീകന്ദളം||സുന്ദരയ്യർ ആന്റ് സൺസ്-തൃശ്ശൂർ||1936
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | കൊച്ചുസീത||മംഗളോദയം-തൃശ്ശൂർ||1930
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | കോമള ശിശുക്കൾ||ബാലൻ-തിരുവനന്തപുരം||1949
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഖണ്ഡകൃതികൾ|| വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1965
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഗണപതി||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1920
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ചിത്രയോഗം അഥവാ താരാവലീ ചന്ദ്രസേനം||ലക്ഷ്മീസഹായം-കോട്ടയ്ക്കൽ||1914
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ദണ്ഡകാരണ്യം||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1960
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ദിവാസ്വപ്നം|| പി.കെ.-കോഴിക്കോട്||1944
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | നാഗില||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1962
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | പത്മദളം||കമലാലയം-തിരുവനന്തപുരം||1949
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | പരലോകം||വെള്ളിനേഴി-പാലക്കാട്
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ബധിരവിലാപം||ലക്ഷ്മീസഹായം-കോട്ടയ്ക്കൽ||1917
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ബന്ധനസ്ഥനായ അനിരുദ്ധൻ||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1918
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ബാപ്പുജി||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1951
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഭഗവൽസ്തോത്രമാല||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1962
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | [[മഗ്ദലനമറിയം (കാവ്യം)|മഗ്ദലനമറിയം അഥവാ പശ്ചാത്താപം]]||-||1921
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | രണ്ടക്ഷരം||സരസ്വതീ വിലാസം-തിരുവനന്തപുരം||1919
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | രാക്ഷസകൃത്യം||എസ്.വി-തിരുവനന്തപുരം||1917
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വള്ളത്തോളിന്റെ ഖണ്ഡകാവ്യങ്ങൾ||മാതൃഭൂമി-കോഴിക്കോട്||1988
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വള്ളത്തോളിന്റെ പദ്യകൃതികൾ ഒന്നാം ഭാഗം||സാഹിത്യപ്രവർത്തക സഹകരണസംഘം-കോട്ടയം||1975
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വള്ളത്തോളിന്റെ പദ്യകൃതികൾ രണ്ടാം ഭാഗം||സാഹിത്യപ്രവർത്തക സഹകരണസംഘം-കോട്ടയം||1975
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വള്ളത്തോൾ കവിതകൾ||ഡി.സി.ബുക്സ്-കോട്ടയം||2003
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വള്ളത്തോൾ സുധ||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1962
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വിലാസലതിക||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1917
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വിഷുക്കണി||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1941
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വീരശൃംഖല||വി.സുന്ദരയ്യർ ആന്റ് സൺസ്-തൃശ്ശൂർ
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ശരണമയ്യപ്പാ||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1942
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ശിഷ്യനും മകനും||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1919
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-ഒന്നാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1918
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-രണ്ടാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1920
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-മൂന്നാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1922
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-നാലാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1924
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-അഞ്ചാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1926
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-ആറാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1934
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-ഏഴാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1935
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-എട്ടാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1951
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-ഒമ്പതാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1959
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-പത്താം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1964
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സാഹിത്യമഞ്ജരി-പതിനൊന്നാം ഭാഗം||എ.ആർ.പി-കുന്നംകുളം||1970
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | സ്ത്രീ||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1944
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | റഷ്യയിൽ||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1951
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | ഗ്രന്ഥവിചാരം||മംഗളോദയം-തൃശ്ശൂർ||1928
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | പ്രസംഗവേദിയിൽ||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1964
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വള്ളത്തോളിന്റെ ഗ്രന്ഥനിരൂപണങ്ങളും |  | പ്രസംഗവേദിയിൽ||വള്ളത്തോൾ ഗ്രന്ഥാലയം-ചെറുതുരുത്തി||1964
|- align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot; | വള്ളത്തോളിന്റെ ഗ്രന്ഥനിരൂപണങ്ങളും പ്രസംഗങ്ങളും||മാതൃഭൂമി-കോഴിക്കോട്||1986പ്രസംഗങ്ങള
|}
ചിത്രയോഗം  (മഹാകാവ്യം)  -  1914                        

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
#കവിതിലകൻ 
#കവിസാർവഭൗമ
#പത്മവിഭൂഷൺ     

==അവലംബം==
{{RL}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണി                കൾ ==
*http://www.sahithyam.cjb.net/An {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090821202912/http://www.sahithyam.cjb.net/An |date=2009-08-21 }} active web forum about Malayalam Literature]
*[http://www.india-today.com/itoday/millennium/100people/rukmini.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160330054035/http://www.india-today.com/itoday/millennium/100people/rukmini.html |date=2016-03-30 }}]]
[[വർഗ്ഗം: 1958-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 13-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കഥകളി]]
[[വർഗ്ഗം:ഭാരതവിലാസം സഭ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]]</text>
      <sha1>ajwo0ti7w5i7a9fkle3cy3ikfhuv08v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>4</ns>
    <id>6692</id>
    <revision>
      <id>4634340</id>
      <parentid>4627633</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T10:22:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amrit Sufi</username>
        <id>164732</id>
      </contributor>
      <comment>/* വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4634340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119257" sha1="j2gqfbsyssmdxbfy0n9xdww1mq9hy3d" xml:space="preserve">{{prettyurl|Wikipedia:Panchayath}}
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''പഴയ വാർത്തകൾ'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്/Archive1|നിലവറ 1]]
|}

&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;'''&lt;big&gt;വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലേക്കു സ്വാഗതം&lt;/big&gt;'''&lt;br /&gt;
വിക്കിപീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ് വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്. കൂടുതൽ സൗകര്യാർത്ഥം പഞ്ചായത്തിനെ '''ആറു ഗ്രാമസഭകളായി''' തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ സംശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഏതു വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നുവെന്നു പരിശോധിച്ച് താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്നും അനുയോജ്യമായ സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഗ്രാമസഭകളിലെ ചർച്ചകളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മറക്കരുത്.&lt;/div&gt; 
[[Image:WikiPanchayath.png|center|250px]]

{| border=&quot;1&quot; width=&quot;100%&quot;
! colspan=&quot;6&quot; align=&quot;center&quot; | '''വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലെ സഭകൾ'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|വാർത്തകൾ]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|പുതിയ വാർത്തകളെ പറ്റിയുള്ള ഒരു ചർച്ചതുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=watch}} {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ) {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണം]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=edit&amp;section=new}}  {{h:title|നയരൂപീകരണത്തെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=watch}} {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം) {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
നിലവിലുള്ള നയങ്ങളും കീഴ്‌വഴക്കങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ വേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|സാങ്കേതികം]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=watch}} {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം) {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|നിർദ്ദേശങ്ങൾ]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|പുതിയ ഒരു നിർദ്ദേശത്തെ പറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=watch}} {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ) {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
പുതിയ പദ്ധതികളും ആശയങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ.&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|സഹായം]]'''&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|വിക്കി സംബന്ധമായ സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=watch}} {{h:title|സഹായ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം) {{h:title|സഹായ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
വിക്കി എഡിറ്റിങ്ങിനും മറ്റുമുള്ള സഹായങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള സ്ഥലം&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;15%&quot; valign=&quot;top&quot;|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|പലവക]]''' &lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=edit&amp;section=new}} {{h:title|മറ്റ് അഞ്ച് സഭകളിലും പെടാത്ത ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ‍|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=watch}} {{h:title|പലവക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക)&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക) {{h:title|പലവക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]&lt;/span&gt;
ഇതര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സഭ&lt;/small&gt;
|}
{{-}}
{| border=&quot;1&quot; width=&quot;100%&quot;
! colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | '''കൂടുതൽ'''
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | എല്ലാ സഭകളും ഒരുമിച്ച് കാണുവാൻ
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (എല്ലാ സഭകളും)|എല്ലാ സഭകളും]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | പഞ്ചായത്ത് മുഴുവൻ തിരയുവാൻ
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(&amp;sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_( തിരച്ചിൽ]&lt;/span&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ|വിക്കിപീഡിയയെ]] പറ്റിയുള്ള സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളും അവയുടെ ഉത്തരങ്ങളും
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായത്തിന്]]
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ|സഹായമേശ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശത്തെ]] പറ്റിയുള്ള സംശയനിവാരണത്തിന്
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ|പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രത്യേക_അവകാശങ്ങളുള്ള_ഉപയോക്താക്കൾ_(തത്സമയവിവരം)| പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കളുടെ പട്ടിക (തത്സമയവിവരം)]]
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | 
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | മറ്റു വിക്കിപീഡിയരുമായി [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തത്സമയസംവാദം]] നടത്തുവാൻ
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | irc://irc.freenode.net/wikipedia-ml
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ]] [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിന്റെ] വിലാസം
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;1&quot; | [mailto:wikiml-l@lists.wikimedia.org wikiml-l@lists.wikimedia.org]
|}


== വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ വരുന്ന മാസത്തിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|'''വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024''']] എന്ന പേരിൽ കോമ്മൺസിൽ ഒരു ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെയാണ് ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ നടത്തുന്നത്.

വിക്കിമീഡിയ കോമൺസസിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ ചേർക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ആണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ ചേർക്കുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, ഓണവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരം സൃഷ്‌ടിക്കുക തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ നമ്മുക്ക് വിക്കിയിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഓൺലൈൻ ആയും കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ ഓഫ്‌ലൈൻ ആയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൻ്റെ പൂർണ പിന്തുണ ഈ പരിപാടിയുടെ വിജയത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [https://t.me/wikilovesonam ഒരു ടെലിഗ്രാം ഗ്രൂപ്പ്] ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കുറച്ചു പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. താൽപ്പര്യമുള്ളവർ എന്നെ അറിയിക്കുമല്ലോ..

സസ്നേഹം
&lt;br/&gt; [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 12:53, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)

:സുഹൃത്തുക്കളേ,
:&lt;br&gt;
:ഈ വർഷത്തെ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ ഡോക്യുമെൻ്റേഷൻ ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ആർക്കെങ്കിലും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/Gnoeee|എന്നെ അറിയിക്കാമോ]]..
:&lt;br&gt;
:പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് വരുന്ന യാത്രാ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിക്കി ലവ്സ് ഓണം ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്.
:&lt;br&gt;
:സസ്നേഹം.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:47, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

==സഞ്ചാരം-വിക്കിമീഡിയ ഗ്ലാം പ്രൊജക്റ്റ്==
വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വീഡിയോകളുടെ അഭാവം നമുക്കെല്ലാമറിയാവുന്നതാണല്ലോ. പല വിഷയത്തെക്കുറിച്ചും നല്ല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇൻറർനെറ്റിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, മീഡിയ/ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികളുടെ കോപ്പിറൈറ് പോളിസി വിക്കിപീഡിയക്ക് യോജിച്ചത് അല്ലാത്തതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം. പക്ഷെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Broadcast WikiLovesBroadcast] തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പയ്ൻസ് വഴി ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികൾ വിക്കിപീഡിയക്ക് വീഡിയോ സംഭാവന ചെയ്തു പോരുന്നുണ്ട്. 

വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് ടീമിലെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:VSj_(WMF) വിപിൻ] സഫാരി ടിവിയുടെ സ്ഥാപകൻ സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങരയെ നേരിട്ടു കാണുകയുണ്ടായി. സഞ്ചാരത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസെൻസിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്നാണ് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സമയമോ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പരിശീലനമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റാഫിന് ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. 

മലയാളം വിക്കിമീഡിയ സമൂഹം WikiLovesBroadcast ക്യാമ്പയിൻ ആയി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒന്നോ രണ്ടോ മിനുട്ട് ദൈർഘ്യം വരുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലെയും മറ്റു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും അനുയോജ്യമായ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. സഞ്ചാരം എന്ന പരിപാടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ, കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായതുമായ മറ്റു ദൃശ്യങ്ങളും സഫാരി ടീവി നിർമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയാനും, താല്പര്യമുള്ളവർ ചേർന്ന് ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കാനും ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 20:04, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

:ഈ കാര്യത്തിന് കൂടുതൽ ക്ലാരിറ്റി വേണം. അതായത് ഈ വീഡിയോകൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാകുന്നു? ഏതെല്ലാം ഭാഗമാണ് നമ്മൾ കട്ട് ചെയ്ത് എടുക്കേണ്ടത്? കട്ട് ചെയ്തെടുത്ത വീഡിയോകൾ വീണ്ടും റീവാലിഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? OTRS എന്ന പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ക്ലാരിറ്റി വരണം. ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്കുള്ള ഒരു എക്സ്പീഡിയൻസ് കഴിഞ്ഞ വിക്കിമാനിയയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ടൂൾ ഞാനും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. വിക്കിമാനിയയുടെ ഒരു ദിവസം നീളമുള്ള വീഡിയോയിൽ നിന്നും ഒരു സെഷൻ വീഡിയോ കട്ട് ചെയ്ത് കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ടൂൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആരോട് ആലോചിക്കണം. എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം എന്ന നിർദ്ദേശം തരിക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:55, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
::മറുപടി എഴുതിയതിൽ വളരെ നന്ദി. താങ്കളും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ടൂൾ നമ്മുടെ പ്രൊജക്റ്റിന് വളരെയധികം ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. താങ്കൾ ചോദിച്ച മറ്റ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലുപരി താങ്കളും മറ്റ് വിക്കിപ്രവർത്തകരുമായി കൂടി ആലോചിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാകും നല്ലത് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അടുത്ത വിക്കിമീഡിയൻസ് ഇൻ കേരള മീറ്റിങ്ങിൽ ഇത് ചർച്ചയ്ക്ക് വയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ? 
::സഞ്ചാരവുമായി MoU (memorandum of understanding) വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒപ്പിട്ടശേഷം, 10-20 വീഡിയോകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു പൈലറ്റ് അപ്ലോഡ് നടത്തി നോക്കിയിട്ട് പ്രൊജക്റ്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലത് എന്നതാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, മറ്റ് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ പങ്കുവയ്ക്കുമല്ലോ. സഞ്ചാരം വീഡിയോകളിൽ വിക്കിമീഡിയയക്ക് ഉപകാരപ്രദമായവ ഏത്, ആ വീഡിയോകളിൽ ഏത് ഭാഗങ്ങളാണ് മുറിച്ചെടുക്കേണ്ടത് എന്നതൊക്കെ നമ്മൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്. 
::Wiki Loves Broadcast ലെ മറ്റ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് OTRS എങ്ങനെ വേണമെന്നത് സഞ്ചാരവുമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിപിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്. 
::റീവാലിഡേഷൻ/അപ്ലോഡ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമായി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. പക്ഷെ, മറ്റ് ജോലികൾക്ക് വിക്കിമീഡിയൻ ഇൻ റസിഡൻസ് എന്ന റോളിലേക്ക് ഫണ്ടിങ്ങോടുകൂടി കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു, അങ്ങനെയല്ലാതെ ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അവർക്ക് ജോലി ഏറ്റെടുത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 15:48, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)


== വിക്കിമീഡിയ വർക്ക്ഷോപ്പ് 2024 @ തൃശ്ശൂർ ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

വിക്കി ലൗസ് ഓണവുമായി ബന്ധപെട്ട് [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|വിക്കിമീഡിയ കോമ്മൺസിൽ ഫോട്ടോ കാമ്പയിനും]], [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ യജ്ഞവും]] സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്നുവരുകയാണലോ. 

ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് 2024 ഒക്ടോബർ മാസം 12-13 തീയതികളിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു ഒരു ഓഫ്‌ലൈൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് / തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്തുവാൻ ആലോചിക്കുന്നു. 

വിക്കി ലൗസ് ഓണം പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ വരുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിക്കിപീഡിയ താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, വിക്കിമീഡിയ - വിക്കിഡാറ്റ - വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ് ടൂളുകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവയാണ് മുഖ്യ കാര്യപരിപാടി.

പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകളുണ്ട്. സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ യാത്രയും, താമസവും നൽകുന്നതായിരിക്കും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdRStE2b8TFcfY6X09ZmYlU2XRz74gciiPhJCe9yBPtwgBhyw/viewform?usp=sf_link ഈ ലിങ്ക്] സന്ദർശിക്കുക. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി: ഒക്ടോബർ 5, 2024.

വിക്കിപ്രവർത്തകരെ കൂടാതെ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതിക്കുറിച്ച് അറിയാനും പഠിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്കും ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് [[:meta:Event:Wiki Loves Onam 2024/Wikimedia Workshop Thrissur|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്‌യാം.

സസ്നേഹം,
[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:19, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

== A2K Monthly Report for August 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month.

; In the Limelight- Doing good as a creative person

; Monthly Recap
* Wiki Women Collective - South Asia Call
* Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji
* A2K at Wikimania
* Multilingual Wikisource

;Coming Soon - Upcoming Activities
* Tamil Content Enrichment Meet
* Santali Wiki Conference
* TTT 2024

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== A2K Monthly Report for September 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together!

; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024
; Dispatches from A2K

; Monthly Recap
* Book Lover’s Club in Belagavi
* CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal
* Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025
* Tamil Content Enrichment Meet
* Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients

;Coming Soon - Upcoming Activities
* Train-the-trainer 2024
* Indic Community Engagement Call
* A2K at Wikimedia Technology Summit 2024

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:13, 10 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 &amp; scholarship applications ==

Dear Wikimedians,

We hope you are well. 

We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024.

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for:

* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc.
* Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces.

We encourage you to follow the essential details &amp; updates on Meta-Wiki regarding this event. 

Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024

Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ]

''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)''

Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying.

The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday).
 
If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email.

Best,

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:35, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025==
വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025 കൊച്ചിയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള താത്പര്യം വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസ‌ർഗ്രൂപ്പിന്റെ പേരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[:meta:WikiConference_India_2025/City_Selection#Kochi|സിറ്റി ബിഡ് കാണുക]]. നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:54, 20 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
*{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  04:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)

=='പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും' - പരിപാടിക്കായി സൈറ്റ് നോട്ടീസ്==

മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നവംബർ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള പരിപാടിയാണ് 'പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും'. പ്രസ്തുത പരിപാടി എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുവാനായി പരിപാടിയുടെ വിവരം ഇവിടത്തെ സൈറ്റ് നോട്ടീസിൽ ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത പരിപാടിയുടെ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ കണ്ണി - [https://w.wiki/BpRA പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:19, 3 നവംബർ 2024 (UTC)

== A2K Monthly Report for October 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month.

; In the Limelight: TTT
;Dispatches from A2K

; Monthly Recap
* Wikimedia Technology Summit

; Coming Soon - Upcoming Activities
* TTT follow-ups

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:09, 8 നവംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പുനരുജ്ജീവനം==
വളരെ നാളുകളായി മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പദ്ധതി ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ തുടരുന്നു. അത് പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി മാർച്ച് 2025ൽ നടത്താനായി ആലോചിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കായി ഫെബ്രുവരു-മാർച്ച് 2025 ഗ്രാന്റ് സൈക്കിളിൽ ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ്  വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആലോചനകൾ നവംബർ മാസത്തിലെ ഓൺലൈൻ മീറ്റിംഗിൽ ചർച്ചചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ വിശദമായ ചർച്ചയും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024ൽ ഡിസംബർ 2024 ൽ ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:21, 30 നവംബർ 2024 (UTC)

== വിക്കിമാനിയ 2025 ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടി - മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി ==

എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം 👋🏼

വിക്കി സം‌രഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഗോള സംഗമമാണ്‌ വിക്കിമാനിയ. ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്.

വിക്കിമാനിയ 2025 സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ മലയാളം കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ ഒരു ഓറിയൻ്റേഷൻ കോൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സെഷനിൽ മുൻ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരുടെ അനുഭവങ്ങളും സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനവും ഉൾപ്പെടും.

സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി ഡിസംബർ 8 ആണ്.

* തീയതി: ഡിസംബർ 1, 2024
* സമയം: വൈകുന്നേരം 8:30-9:15 വരെ
*  ഇവൻ്റ് പേജ്: https://w.wiki/CEon


മുൻകാലങ്ങളിൽ സ്കോളർഷിപ്പ്  ലഭിച്ചവരെയും ഈ വർഷം വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും ഈ കോളിൽ ചേരാനും മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു.

പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് ഇവന്റ് പേജിൽ ചേർക്കുക.

നിങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ പങ്കിടാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ല..
വിക്കിമാനിയ 2025-ലേക്ക് നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. 🌍

സ്നേഹപൂർവം,&lt;/br&gt;
[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 13:53, 1 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

==വിക്കിമാനിയ 2027-2028 താത്പര്യ പ്രകടനം==
വിക്കിമാനിയ സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മറ്റി 2027, 2028 എന്നീവർഷങ്ങളിലേക്കുള്ള വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായി പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നും താത്പര്യപത്രം ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും [[:meta:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായുള്ള താത്പര്യം]] പ്രകടിപ്പിക്കുവാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായും തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകളുമായും ചേർന്നാണ് നടത്താൻ കഴിയുക. ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമറിയിക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[:m:Wikimania_2027|മെറ്റാ താളിലും]]  [[:wikimania:Wikimania:Expressions_of_Interest|വിക്കിമാനിയ വിക്കിയിലും]] [https://diff.wikimedia.org/2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/ ഡിഫ് പോസ്റ്റിലും] ലഭ്യമാണ്. ഇതിനായി നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കാനും സാധിക്കുന്നതാണ്. 

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:41, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
: പൂർണ്ണപിന്തുണ. 2025 ലെ വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയുടെ ബിഡിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുക്കുകയും കൊച്ചിയിൽ വച്ച് ഇന്ത്യ സമ്മേളനം നടത്താനായി  നമ്മൾ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2027 ലേയ്ക്ക് വിക്കിമാനിയ നടത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വളരാൻ ശ്രമിക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ കാര്യമായി. 2015ൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ഒരു വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുത്ത് മെക്സിക്കോയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ കണ്ട ഒരു സ്വപ്നമാണ്, ഇതുപോലെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രപരിപാടി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഘടിപ്പിക്കാനാകുക എന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വപ്നത്തിനായി ആളുകളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലെ നേതൃത്വപരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും  എല്ലാ ആശംസകളും പിന്തുണകളും. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 12:46, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)

== [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedians, 

We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India.

Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India.

Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality!

Regards,
&lt;br&gt;
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]]
&lt;br&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&amp;oldid=27906962 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== A2K Monthly Report – November 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together!

; In the Limelight: Tulu Wikisource

; Dispatches from A2K 
; Monthly Recap

* Learning hours Call
* Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad
* Executive Directors meeting at Oslo

; Coming Soon - Upcoming Activities
* Indic Wikimedia Hackathon 2024
* Learning Hours

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Warm regards,
CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:46, 10 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2024==
വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024 തൃശൂരിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള അവസാന ദിവസം 19 ഡിസംബർ 2024 വരെ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ [ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM52u5Igbv-xRt15V0XkS5czgktwF_WDWj5VoBJQYC8VWFg/viewform?usp=dialog ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:WikiConference Kerala 2024|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]]

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28074658 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== A2K Monthly Report – December 2024 ==

[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,

Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together!

; In the Limelight: Santali Food Festival

; Dispatches from A2K 
; Monthly Recap

* Learning hours Call
* Indic Wikimedia Hackathon 2024
* Santali Food Festival

; Coming Soon - Upcoming Activities
* She Leads Bootcamp

You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]].
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Warm regards,
CIS-A2K Team 
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:11, 12 ജനുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==വിക്കിമാനിയ 2027 ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള പ്രപ്പോസൽ ആലോചനായോഗം==
2027 ലെ വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിൽ വച്ചുനടത്തുന്നതിനായുള്ള  പ്രപ്പോസൽ തയ്യാറാക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ വിവിധ വിക്കികമ്യൂണിറ്റികളുടെ അഭിപ്രായരൂപീകരണത്തിനുമായുള്ള ഒരു യോഗം 15 ജനുവരി 2025 ന് 7pm മുതൽ 8pm വരെ ഗൂഗിൾ മീറ്റായി നടത്തുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയും ഒഡിയ വിക്കിമീഡിയൻസ് യൂസർഗ്രൂപ്പും ചേർന്നാണ്  ഇതിനായുള്ള ആദ്യത്തെ ആലോചനകൾ നടത്തിയത്. മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും ഈ യോഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു.

*തീയ്യതി : 15 ജനുവരി 2025
*സമയം: 7pm മുതൽ 8pm വരെ
*സ്ഥലം:  ഗൂഗിൾ മീറ്റ് - https://meet.google.com/sns-qebp-hck
*കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ  : https://meta.wikimedia.org/wiki/Expressions_of_Interest_to_host_Wikimania_2027_in_India:_Initial_conversation

എന്ന്,
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനുവേണ്ടി
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 19:20, 13 ജനുവരി 2025 (UTC)

== അഞ്ച് ഭാഷകളിലുള്ള പുതിയ വീഡിയോകൾ ==
Hi all, a project I led is almost complete, creating nearly [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|20 videos in five low-resource languages]]. These languages, Kusunda, Ho, Bonda, and Baleswari-Odia, have few resources and are covered less in Wikipedia. I want to share them with you. I would appreciate it if you could use them in relevant Malayalam Wikipedia articles. Thanks!

മലയാളം (യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിലൂടെ എഴുതിയത്): നമസ്കാരം! അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|~ 20 വീഡിയോകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് ഞാൻ നേതൃത്വം നൽകി. കുസുന്ദ, ഹോ, ബോണ്ട, വാൻ-ഗുജ്ജാരി, ബാലേശ്വരി-ഒഡിയ എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ്. അവ നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രസക്തമായ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നന്ദി!

--[[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 00:25, 21 ജനുവരി 2025 (UTC)

== New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 ==

Dear Wikimedians,

We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered.

Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]:

* '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata.

* '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia.


We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia. 


Thank you for your support, and we look forward to your active participation. 

Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:29, 22 ജനുവരി 2025 (UTC)
Navya sri Kalli
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&amp;oldid=22433435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

==വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2025== 

പ്രിയമുള്ളവരേ,

റമദാൻ മാസത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വാർഷിക ആഗോള മത്സരമാണ് 'വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ' അഥവാ 'വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു'.

2025 ലെ പതിപ്പ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ 32 രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, ഇസ്ലാമിക പൈതൃകം, പ്രധാന ഇസ്ലാമിക വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ വിക്കിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.

വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിബുക്കുകൾ, വിക്കിവോയേജ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലായി 26-ലധികം ഭാഷകളിൽ സംഭാവനകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇതിലൂടെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

ഓൺലൈൻ പരിപാടികളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും, വൈവിധ്യമാർന്ന സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തുവാനും അറിവ് പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും വിവിധ സംസ്കാരകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുവാനുമാണ് WLR 2025-ലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ റമദാൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഈ മത്സരം 2025 ഫെബ്രുവരി 25 മുതൽ ഏപ്രിൽ 15 വരെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാവാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണ്..

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പദ്ധതി പേജ് സന്ദർശിക്കുക, പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാവുക:

https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി_റമദാനെ_സ്നേഹിക്കുന്നു_2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ

-വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ സംഘാടക സമിതി, മലയാളം വിക്കിമീഡിയ

--[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''&lt;/font&gt;]] 09:33, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)

== A2K Monthly Newsletter – January 2025 ==

Dear Wikimedians,

We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress!

;In the Limelight

* Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges

;Dispatches from A2K

;Monthly Highlights
* Learning Hours Call
* She Leads Bootcamp 2025
* Wikisource Reader App

; Coming Soon – Upcoming Activities
* Participation in Wikisource Conference
* Second Iteration of She Leads

Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. &lt;/small&gt;

Looking forward to another impactful year ahead!

Regards,
CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:34, 12 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&amp;oldid=28096022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Editing contest about Norway ==
Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it).

I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an &quot;inverse&quot; contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi.

Therefore, I would like to invite interested participants from the Malayalam-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there.

Hope to see you there! [[ഉപയോക്താവ്:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jon Harald Søby (WMNO)|സംവാദം]]) 09:09, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
== വിക്കിഗ്രന്ഥശാല കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025 ==
മലയാളം വിക്കിസോഴ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥശാലാപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു പൊതു ഒത്തുചേരൽ ഏപ്രിൽ 18,19 തിയ്യതികളിലായി  തൃശ്ശൂരിലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചങ്ങമ്പുഴ ഹാളിൽ വച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[S:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025]] ലഭ്യമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 19:33, 12 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)

== Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) ==

Dear All,

The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. 

The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. 

We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. 

Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:25, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Update from A2K team: May 2025 ==

Hello everyone,

We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]].

The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki.

We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there.

Thanks for your continued support! Thank you 

Pavan Santhosh,

On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team.
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Hello Wikimedians of South Asia! 👋

We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page!

We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative:

* Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content
* Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta.
* Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community

If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board!

👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link].

Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬

This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 ജൂൺ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂൺ 2025 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള]] യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ [[metawiki:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി]] നടത്തുന്നു. 

നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു.
* തീയതി: 28 ജൂൺ 2025, ശനിയാഴ്ച
* സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ
ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[പ്രത്യേകം:RegisterForEvent/1785|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]].- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:27, 25 ജൂൺ 2025 (UTC)
== വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം ==

വിക്കി എക്‌സ്‌പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം എന്ന പേരിൽ പുതിയൊരു വിക്കിമീഡിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ *ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും ബസ്‌സ്റ്റാന്റുകളും* ഫോട്ടോ രൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി അവ *വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ* സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

📍ഈ പദ്ധതി പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യ രേഖയ്ക്കും അറിവിന്റെ ശേഖരണത്തിനും വലിയ സഹായം ചെയ്യും.

*🔸 നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്:*  
– മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബസ്‌സ്റ്റോപ്പുകളും സ്റ്റാന്റുകളും ഫോട്ടോയെടുക്കുക  
– ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ശരിയായ വിവരണത്തോടെയും വിഭാഗത്തോടെയും അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക  
– ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി വിക്കിപീഡിയ താളുകളിൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം

*ഈ ദൃശ്യ പര്യടനത്തിൽ പങ്കാളിയാവാൻ നിങ്ങളേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു!*  
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെടുക:  
[[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]])
==വിക്കി മീഡിയ പരിശീലനം==

പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളേ...
വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങൾ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.വിശദ വിവരങ്ങൾക്കായി താഴെയുള്ള മെറ്റ പേജ് സന്ദർശിക്കുക.

https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Newsroom_to_commons


താൽപ്പര്യമുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുമല്ലോ...
[[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]])

== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂലൈ 2025 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി നടത്തുന്നു.

നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

* തീയതി: 26 ജൂലൈ 2025, ശനിയാഴ്ച
* സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/July_2025|ഈ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[Special:RegisterForEvent/1898|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യുക.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:33, 24 ജൂലൈ 2025 (UTC)

== 2025 ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് – സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

[[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്]] വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ട്. 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന്, ബോർഡിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരമാവധി 6 പേരെ യൂസർഗ്രൂപ്പിന് ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിംഗ് ചെയാൻ സാധിക്കും.

യൂസർഗ്രൂപിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ശേഖരിക്കാൻ ഈ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുമല്ലോ.. താങ്കൾ [[:m:Wikimedians of Kerala/Members|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപിന്റെ അംഗമാണെങ്കിൽ]], താങ്കൾക്ക് ഇതിൽ വോട്ട് ചെയ്‌യാം. 

🔗 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfnUTRD02ER8iBba7mmFF_mx0mYC8RxG2ODaDx8h-TWkKU7_w/viewform

⏰ 2025 ജൂലൈ 28 രാത്രി 11:59 IST-ക്ക് മുമ്പ് ഫോർം സമർപ്പിക്കണം.

നന്ദി!
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി
&lt;br&gt;
– [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:46, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC)

== Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) ==

''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.''

The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. 

The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: 

* ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. 
* '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. 

Info about the event:
* Deadline: 20 August 2025 
* Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]

If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. 

— Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad 

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:00, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 ==

Dear all,

We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''.
ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks:
* '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback.
* '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives.
**  Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
**  Deadline to apply (extended): 26 August 2025
**  Event Dates: 10-12 October 2025
We will share further updates with you soon.

''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.''

We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! 

Regards,  

Open Knowledge Initiatives Team

IIIT-Hyderabad 
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:42, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today ==

Dear all,

This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]]

''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.''

We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities.

Regards, IIITH-OKI 
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:35, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
== മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025 ==
മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാമത് ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച്. ഈ പരിപാടി എല്ലാവർഷത്തെയും പോലെ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷികസമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് തൃശൂരിൽ നടത്താമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് വന്നുചേരുന്ന ചെലവകൾക്കായി ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് ഇന്ത്യ റാപ്പിഡ് പ്രോഗ്രാം വഴി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതുമായിബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന മുറക്ക് അറിയിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ക്ഷണിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:46, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)

==അറിയിപ്പ്==
നമസ്കാരം, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനായി, മലയാളം വികിബുക്ക്സിൽ എന്റെ ഭരണാധികാരാവകാശ (അഡ്മിന്ഷിപ്പ്) അഭ്യർത്ഥന ഇവിടെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ച ഇവിടെ കാണാം: [https://ml.wikibooks.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A0%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2:%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC#%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95_%E0%B4%AA%E0%B4%A6%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B5%BE_-_Requests_for_Sysop_status ലിങ്ക്].--[[ഉപയോക്താവ്:Plutus|Plutus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Plutus|സംവാദം]]) 09:11, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

== Proposal: Culture Exchange – October 2025 ==
Dear all,

I would like to propose organizing [[m:Culture_Exchange|'''Culture Exchange''']] on Malayalam Wikipedia during the month of October 2025.  

For the first phase, three regions will be included: Bangladesh, Ukraine, and the Indian state of Kerala. The main rules are:  
* Participants on the Malayalam Wikipedia will not write articles related to Kerala.  
* Similarly, no one will write about their own language or culture.  

This way, we will create and improve articles about each other’s cultures, making the knowledge exchange more diverse and enriching.  

I would appreciate hearing the community’s feedback. If there is consensus, we can start the event in October itself.  

Ping {{re|Ranjithsiji|Akbarali}}

Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:ZI Jony|ZI Jony]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ZI Jony|സംവാദം]]) 14:28, 10 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)

== [[:wikimania:2026|വിക്കിമാനിയ 2026]] സ്കോളർഷിപ്പുകൾ ==

21-ാമത് വിക്കിമാനിയ 2026 ജൂലൈ 21 മുതൽ 25 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം വാർഷികാഘോഷവും ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് നടത്തുന്നു.

2026-ലെ വിക്കിമാനിയയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ അപേക്ഷിക്കാം..

🗓️ അപേക്ഷാ ഫോം: സെപ്റ്റംബർ 10 – ഒക്ടോബർ 31, 2025 വരെ തുറന്നിരിക്കും.

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഈ താൾ സന്ദർശിക്കുക: https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships

- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:26, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025==
വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരളയോടനുബന്ധിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിശദവിവരങ്ങൾ [[:meta:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|മെറ്റാ താളിൽ]] ലഭ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. 
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfUXAe-o7hu5sx0mbaSwkuUPqoExpd6VwlPthkojjy6bHLrKA/viewform?usp=dialog സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോം ഇവിടെ] അപേക്ഷാ ഫോം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസാനതീയ്യതി 10 ഡിസംബർ 2025 ആണ്.

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 10:41, 27 നവംബർ 2025 (UTC)

==വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ട്==
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ടിന്റെ [[:meta:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2024-25|കരട് രൂപം]] തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരട് വായിച്ചുനോക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയിക്കാനും ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും പദ്ധതികളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കാനും താത്പര്യപ്പെടുന്നു. എത്രയും വേഗം റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഈ കാര്യം ഗൗരവത്തിലെടുക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. 

--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:47, 29 നവംബർ 2025 (UTC)
== [[ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]] ==
ദയവായി ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:Baangla|Baangla]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Baangla|സംവാദം]]) 17:07, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC)

== വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ലേക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു ==

എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം,

വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോൾ സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലാണ് കോൺഫറൻസ് നടക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും വിക്കിപീഡിയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർ എന്നിവർ ഒത്തുചേരുന്ന വേദിയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനും സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരിടമാണിത്.

വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നവർക്കും കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നവർക്കും സ്കോളർഷിപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. വിശദമായ അറിയിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം. 🙂

'''അപേക്ഷിക്കേണ്ട അവസാന തീയതി:''' 15 ഏപ്രിൽ 2026, 11:59 p.m. IST

'''അപേക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform 

'''കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്:''' [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|മെറ്റാ വിക്കി താൾ]] സന്ദർശിക്കുക

ഈ അറിയിപ്പ് നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ മറ്റുള്ളവരുമായും പങ്കുവെക്കുമല്ലോ.

നന്ദി,

'''വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി'''

-[[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 21:09, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC)

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:41, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot ==
Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia.

[[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [https://abstract.wikipedia.org/ recently launched Wikimedia project] that aims to create community-written, language-independent articles that can be output into many languages using Wikifunctions. This approach allows Wikipedia communities to leverage these articles to expand content and close the existing knowledge gaps between different language versions of Wikipedia.

We would love to explore working with you as a pilot community for Abstract Wikipedia, especially given your current work with Wikidata lexemes and Wikifunctions functions. These two aspects are the cornerstone of Abstract Wikipedia, as it combines them to create language-independent articles.

With this in mind, we would like to hear your thoughts on a few questions:

# Are you interested in participating in an Abstract Wikipedia pilot? This would mean that abstract content from Abstract Wikipedia could be integrated into your Wikipedia, in place of currently non-existing. Your community will be in full control of which articles to integrate.
# Would you be open to working with our partners in Wikimedia Deutschland to improve coverage of Wikidata lexemes in your language? This would involve creating missing lexemes, fixing issues on existing lexemes, adding forms and senses, improving overall quality, and linking them to Wikidata Items.
# Would you be interested in working with the Wikifunctions community to improve coverage of language functions in your language? Or would you be interested in collaborating with a partner to do so?
# Does an affiliate or group in your community currently have funding (General Support Fund, Rapid Fund etc.) to organize any workshops or events for you to engage your community?

We want to stress again that your community will remain fully in control of its content, as existing local articles would never be replaced, and contributors could improve shared content from Abstract Wikipedia.

Thank you in advance for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. -- [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 11:41, 13 മേയ് 2026 (UTC)

:Hello @[[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]]
:Thank you for reaching out and also sharing the invitation to Wikimedians of Kerala UG over Email.
:From our side, we are interest in '''learning more about and exploring the possibility of participating in Abstract Wikipedia pilot initiative'''. Regarding Wikidata Lexemes and Wikifunctions, some of the members of our community have already been involved in activities related to both areas, and we see value in further strengthening language resources for Malayalam. We would be interested in exploring collaborations to improve lexeme coverage, quality, forms, senses and connections with Wikidata items. We would welcome discussions on expanding language-related functions and identifying areas where community members can contribute and also collaborating with partners. Yes, our UG have running General Support Fund for our planned activities. We can facilitate workshops, training sessions if required with the support from Abstract Wikipedia team or with the support from the partners. Let us know how we are going to proceed with this. - [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:14, 5 ജൂൺ 2026 (UTC)
::@[[ഉപയോക്താവ്:Gnoeee|Gnoeee]] This is fantastic! Thank you very much for your appreciation! We'll keep in touch for the next steps. [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 09:27, 5 ജൂൺ 2026 (UTC)
:{{support}} --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 07:33, 5 ജൂൺ 2026 (UTC)

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:02, 17 മേയ് 2026 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു. ==

പ്രിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളേ,

വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നുള്ള സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള രജിസ്ട്രേഷനും (Self-Funded Registration) അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള (Call for Submissions) അവസരവും ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അറിയിക്കുന്നു.

2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ കൊച്ചിയിൽ വച്ചാണ് വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 നടക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുടനീളമുള്ള വിക്കിമീഡിയക്കാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, ഡെവലപ്പർമാർ, ഗവേഷകർ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രേമികൾ എന്നിവരെ ഈ സമ്മേളനം ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരാനും,  പരസ്പരം സഹകരിക്കാനും, അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിടാനും ഈ കോൺഫറൻസ് സഹായിക്കും. WCI 2026-ന്റെ വിഷയം

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.”

എന്നതാണ്. എഐയുടെ കടന്നുവരവും പുതിയ അറിവുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതികളും ഉൾപ്പെടെ വളരെ വേഗത്തിലുള്ള സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലുമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി നേതൃത്വം, അറിവ് ലഭിക്കുന്നതിലെ തുല്യത, പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം, വിക്കിമീഡിയയുടെ ഭാവി എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഒരിടം ഒരുക്കുക എന്നതാണ് സമ്മേളനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

'''സ്വാശ്രയ രജിസ്ട്രേഷൻ (Self-Funded Registration)'''

സ്വന്തം ചെലവിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അപേക്ഷ ഇപ്പോൾ പ്രെറ്റിക്സിൽ ലഭ്യമാണ്.

രജിസ്ട്രേഷൻ ഫോം: https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

വിശദാംശങ്ങളും യോഗ്യതയും: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

'''അവതരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം (Call for Submissions)'''

അവതരണങ്ങൾ ഇപ്പോൾ Eventyay മുഖേന സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ശില്പശാലകൾ, ചർച്ചകൾ, പാനലുകൾ,  ലഘു പ്രസംഗങ്ങൾ, പോസ്റ്റർ അവതരണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ പരിചയസമ്പന്നനോ പുതിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗമോ ആകട്ടെ, നിങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾക്കും അനുഭവങ്ങൾക്കും അറിവുകൾക്കും ഈ സമ്മേളനത്തെ കൂടുതൽ മികച്ചതാക്കാനും പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചകളിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കാനും സാധിക്കും.

വിശദാംശങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

സബ്മിഷൻ അവസാന തീയതി: ജൂലൈ 15, 2026

പങ്കാളിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശദാംശങ്ങൾ, സമയക്രമങ്ങൾ, കോൺഫറൻസ് അപ്‌ഡേറ്റുകൾ, സമർപ്പണ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-നെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾക്ക്, ദയവായി ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പ് പരിശോധിക്കുക:

വിശദമായ അറിയിപ്പ്: [ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റ് ലിങ്ക്]

കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളോട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും, പ്രമേയങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും ഈ അറിയിപ്പ് അവരുടെ കൂട്ടായ്മകളിൽ പങ്കിടാനും ഞങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

ആശംസകളോടെ, വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി [[ഉപയോക്താവ്:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Amrit Sufi|സംവാദം]]) 10:22, 30 ജൂൺ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>j2gqfbsyssmdxbfy0n9xdww1mq9hy3d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6800</id>
    <revision>
      <id>4634264</id>
      <parentid>4544331</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:49:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10494" sha1="c6b38tyojy3g7ze5jubkimkts179ksd" xml:space="preserve">{{prettyurl|Champakulam Moolam Vallamkali}}
{| class=&quot;infobox&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; float: right; width: 300px; border-collapse: collapse;&quot;
|+ &lt;big&gt;'''ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി'''&lt;/big&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size: small; text-align: center; font-style: italic;&quot; |[[File:MoolamBoatRace.jpg|300px]]&lt;br /&gt;മൂലം വള്ളംകളി-ചമ്പക്കുളം
|-
! നദി/പുഴ
| [[പമ്പാനദി]]
|-
! സ്ഥലം
| [[ചമ്പക്കുളം]]
|-
! ദിവസം/തീയതി
| [[മിഥുനം]] മാസത്തിലെ&lt;br /&gt;[[മൂലം (നക്ഷത്രം)|മൂലം നക്ഷത്രത്തിൽ]]
|-
! പുരസ്കാരം
| [[രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫി]]
|-
! ആദ്യ വള്ളംകളി നടന്നത്
| കൊല്ലവർഷം-720
|-
! ആരംഭിച്ചത്
| പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണൻ
|-
! ചരിത്രം
| [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്ര]] പ്രതിഷ്ഠ
|}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[വള്ളംകളി|വള്ളംകളികളിൽ]] ആറന്മുള കഴിഞ്ഞാൽ  ഏറ്റവും പുരാതനമായ വള്ളംകളിയാണ് '''ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി'''. [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയിലാണ്]] ഈ വള്ളംകളി നടക്കുന്നത്. [[മലയാള മാസങ്ങൾ|മലയാള മാസമായ]] [[മിഥുനം|മിഥുനത്തിലെ]] [[മൂലം]] നാളിലാണ് ഈ വള്ളംകളി നടക്കുന്നത്. [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠാദിനവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ വള്ളംകളി ചമ്പക്കുളം പമ്പാനദിയിൽ വർഷംതോറും നടത്തുന്നത്. &lt;ref&gt;http://www.alappuzhaonline.com/champakulammoolam-boatrace.htm&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തുവർഷം 1545, മലയാളവർഷം (കൊല്ലവർഷം) 720-ൽ ആണ് മൂലം വള്ളംകളി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/champakulampanchayat/history/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-01 |archive-date=2013-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130613151000/http://lsgkerala.in/champakulampanchayat/history/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ഐതിഹ്യം ==

[[ചെമ്പകശ്ശേരി]] രാജാവായിരുന്ന ദേവനാരായണൻ രാജപുരോഹിതന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ച് [[അമ്പലപ്പുഴ|അമ്പലപ്പുഴയിൽ]] ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതു. പക്ഷേ വിഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കു മുൻപ് വിഗ്രഹത്തിന്റെ സ്ഥാപനത്തിനു തൊട്ടുമുൻപ് വിഗ്രഹം ശുഭകരം അല്ല എന്ന് അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞു.ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ് മറ്റൊരു വിഗ്രഹം കണ്ടെത്താൻ മന്ത്രി പാറയിൽ മേനോനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. കുറിച്ചി കരിക്കുളം പാർഥസാരഥീക്ഷേത്രത്തിൽ ലക്ഷണമൊത്ത വിഗ്രഹമുണ്ടന്നു കണ്ടെത്തി. കുറിച്ചി വലിയമഠം കുടുംബക്കാരുടേതാണ് ക്ഷേത്രം. ഈ വിഗ്രഹത്തിനു പകരം [[ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശ്ശേരിക്ക്]] അടുത്തുള്ള [[കുറിച്ചി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കുറിച്ചിയിലെ]] [[കരിംകുളം ക്ഷേത്രം|കരിംകുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണ വിഗ്രഹം]] കൊണ്ടുവരികയാണ് പരിഹാരം എന്നും അറിഞ്ഞു.
കുറിച്ചിയിലെ വിഗ്രഹം [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] നേരിട്ട് സമ്മാനിച്ചത് ആണെന്നായിരുന്നു വിശ്വാസം.
അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ വിഗ്രഹവുമായി മന്ത്രി മേനോനും സംഘവും വള്ളത്തിൽ യാത്രതിരിച്ചു. നേരമിരുട്ടിയാൽ കൊള്ളക്കാരുടെ ശല്യമൊഴിവാക്കാൻ മഠത്തിൽ ഷേത്രത്തിൽ വിഗ്രഹം ഇറക്കിവെക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

[[File:Champakulam Bridge River Pampa.jpg|thumb|300 px|right|ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി നടക്കുന്ന പമ്പ നദി]]

== കൃഷ്ണവിഗ്രഹം ഇട്ടിത്തൊമ്മന്റെ വീട്ടിൽ ==
&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/onam/malayalam/boat-races/chambakkulam-boatrace&lt;/ref&gt;
മഠത്തിൽക്ഷേത്രം രാത്രി സുരക്ഷിതമല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കിയതോടെ  [[ചമ്പക്കുളം|ചമ്പക്കുളത്തു]] കോയിക്കരി മാപ്പിളശ്ശേരി ഇട്ടി
തൊമ്മന്റെ വീട്ടിൽ കൃഷ്ണവിഗ്രഹം ഇറക്കിവെച്ചു. ദൂതൻ വഴി ഇക്കാര്യം ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിനെ അറിയിച്ചു.

പിറ്റേദിവസം മൂലം നാളിൽ ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ് പരിവാരങ്ങളും നാട്ടുകാരുമായി വള്ളങ്ങളുടെ അക മ്പടിയോടെ മാപ്പിളശ്ശേരി വീട്ടിലെത്തി.
അവിടെനിന്നു വിഗ്രഹം വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ അമ്പലപ്പുഴയിലെത്തിച്ച് പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. രാജാവിന്റെ വരവിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കയി ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകസംഘം പാൽപ്പായസവുമായി മാപ്പിളശ്ശേരി വീട്ടിലെത്താറുണ്ട്. അവിടെ നിലവിളക്കുതെളിച്ചു പ്രാർഥിച്ചശേഷമാണ് ചമ്പക്കുളം ജലോത്സവം തുടങ്ങുക.
വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇന്നും ഈ ആഘോഷം ഉത്സാഹത്തോടെ പുനരവതരിക്കെപ്പെടുന്നു. ജലത്തിലൂടെയുള്ള ഒരു വർണാഭമായ ഘോഷയാത്രയും നിറപ്പകിട്ടാർന്ന രൂപങ്ങളും ദൃശ്യങ്ങളും വഹിക്കുന്ന വള്ളങ്ങളും വള്ളത്തിൽ കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ പ്രതലത്തിൽ നാടൻ കലാരൂപങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നവരും കാണികൾക്ക് ദൃശ്യവിരുന്നൊരുക്കുന്നു. വിവിധ വിഭാ‍ഗത്തിലുള്ള വള്ളങ്ങളുടെ മത്സരം വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു.

== രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫി ==

1952-ൽ തിരു-കൊച്ചി രാജപ്രമുഖനായിരിക്കേ ചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് വള്ളംകളി കാണാനെത്തി. ഒന്നാംസ്ഥാനം നേടുന്ന ചുണ്ടൻ വള്ളത്തിന് അദ്ദേഹം രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫി ഏർപ്പെടുത്തി. അന്നുമുതൽ ചമ്പക്കുളം വള്ളംകളി രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫിക്കുവേണ്ടിയാണ്.

== കേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രശസ്തമായ വള്ളംകളികൾ ==

* [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി]] 
* [[നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]
* [[കൊല്ലം ജലോത്സവം]] 
* [[ഇന്ദിരാ‍ഗാന്ധി വള്ളംകളി]] 
* [[രാജീവ്ഗാന്ധി വള്ളംകളി]]
* [[പായിപ്പാട് ജലോത്സവം]]
* [[ചങ്ങനാശ്ശേരി ജലോത്സവം]]

== ഇതും കാണുക ==
* [[വള്ളംകളി]]

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{ഫലകം:Famous Festivals in Kerala}}
{{ഫലകം:Waters of Kerala}}
{{Kerala-stub}}
{{festival-stub}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വള്ളംകളി മത്സരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ആഘോഷങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>c6b38tyojy3g7ze5jubkimkts179ksd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634267</id>
      <parentid>4634264</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T22:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ഐതിഹ്യം */</comment>
      <origin>4634267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10380" sha1="b3ee7f4v8vzvmm5vt1t9xcetl7hxfwu" xml:space="preserve">{{prettyurl|Champakulam Moolam Vallamkali}}
{| class=&quot;infobox&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; float: right; width: 300px; border-collapse: collapse;&quot;
|+ &lt;big&gt;'''ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി'''&lt;/big&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size: small; text-align: center; font-style: italic;&quot; |[[File:MoolamBoatRace.jpg|300px]]&lt;br /&gt;മൂലം വള്ളംകളി-ചമ്പക്കുളം
|-
! നദി/പുഴ
| [[പമ്പാനദി]]
|-
! സ്ഥലം
| [[ചമ്പക്കുളം]]
|-
! ദിവസം/തീയതി
| [[മിഥുനം]] മാസത്തിലെ&lt;br /&gt;[[മൂലം (നക്ഷത്രം)|മൂലം നക്ഷത്രത്തിൽ]]
|-
! പുരസ്കാരം
| [[രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫി]]
|-
! ആദ്യ വള്ളംകളി നടന്നത്
| കൊല്ലവർഷം-720
|-
! ആരംഭിച്ചത്
| പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണൻ
|-
! ചരിത്രം
| [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്ര]] പ്രതിഷ്ഠ
|}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[വള്ളംകളി|വള്ളംകളികളിൽ]] ആറന്മുള കഴിഞ്ഞാൽ  ഏറ്റവും പുരാതനമായ വള്ളംകളിയാണ് '''ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി'''. [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയിലാണ്]] ഈ വള്ളംകളി നടക്കുന്നത്. [[മലയാള മാസങ്ങൾ|മലയാള മാസമായ]] [[മിഥുനം|മിഥുനത്തിലെ]] [[മൂലം]] നാളിലാണ് ഈ വള്ളംകളി നടക്കുന്നത്. [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠാദിനവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ വള്ളംകളി ചമ്പക്കുളം പമ്പാനദിയിൽ വർഷംതോറും നടത്തുന്നത്. &lt;ref&gt;http://www.alappuzhaonline.com/champakulammoolam-boatrace.htm&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തുവർഷം 1545, മലയാളവർഷം (കൊല്ലവർഷം) 720-ൽ ആണ് മൂലം വള്ളംകളി ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/champakulampanchayat/history/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-01 |archive-date=2013-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130613151000/http://lsgkerala.in/champakulampanchayat/history/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ഐതിഹ്യം ==

[[ചെമ്പകശ്ശേരി]] രാജാവായിരുന്ന ദേവനാരായണൻ രാജപുരോഹിതന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ച് [[അമ്പലപ്പുഴ|അമ്പലപ്പുഴയിൽ]] ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതു. പക്ഷേ  പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കു മുൻപ് തൊട്ടുമുൻപ് വിഗ്രഹം ശുഭകരം അല്ല എന്ന് അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞു. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ് മറ്റൊരു വിഗ്രഹം കണ്ടെത്താൻ മന്ത്രി പാറയിൽ മേനോനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. കുറിച്ചി കരിക്കുളം പാർഥസാരഥീക്ഷേത്രത്തിൽ ലക്ഷണമൊത്ത വിഗ്രഹമുണ്ടന്നു കണ്ടെത്തി. കുറിച്ചി വലിയമഠം കുടുംബക്കാരുടേതാണ് ക്ഷേത്രം. ഈ വിഗ്രഹത്തിനു പകരം [[ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശ്ശേരിക്ക്]] അടുത്തുള്ള [[കുറിച്ചി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കുറിച്ചിയിലെ]] [[കരിംകുളം ക്ഷേത്രം|കരിംകുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണ വിഗ്രഹം]] കൊണ്ടുവരികയാണ് പരിഹാരം എന്നും അറിഞ്ഞു.

കുറിച്ചിയിലെ വിഗ്രഹം [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനന്]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] നേരിട്ട് സമ്മാനിച്ചത് ആണെന്നായിരുന്നു വിശ്വാസം.
അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ വിഗ്രഹവുമായി മന്ത്രി മേനോനും സംഘവും വള്ളത്തിൽ യാത്രതിരിച്ചു. നേരമിരുട്ടിയാൽ കൊള്ളക്കാരുടെ ശല്യമൊഴിവാക്കാൻ മഠത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഗ്രഹം ഇറക്കിവെക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

[[File:Champakulam Bridge River Pampa.jpg|thumb|300 px|right|ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി നടക്കുന്ന പമ്പ നദി]]

== കൃഷ്ണവിഗ്രഹം ഇട്ടിത്തൊമ്മന്റെ വീട്ടിൽ ==
&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/onam/malayalam/boat-races/chambakkulam-boatrace&lt;/ref&gt;
മഠത്തിൽക്ഷേത്രം രാത്രി സുരക്ഷിതമല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കിയതോടെ  [[ചമ്പക്കുളം|ചമ്പക്കുളത്തു]] കോയിക്കരി മാപ്പിളശ്ശേരി ഇട്ടി
തൊമ്മന്റെ വീട്ടിൽ കൃഷ്ണവിഗ്രഹം ഇറക്കിവെച്ചു. ദൂതൻ വഴി ഇക്കാര്യം ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിനെ അറിയിച്ചു.

പിറ്റേദിവസം മൂലം നാളിൽ ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ് പരിവാരങ്ങളും നാട്ടുകാരുമായി വള്ളങ്ങളുടെ അക മ്പടിയോടെ മാപ്പിളശ്ശേരി വീട്ടിലെത്തി.
അവിടെനിന്നു വിഗ്രഹം വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ അമ്പലപ്പുഴയിലെത്തിച്ച് പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. രാജാവിന്റെ വരവിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കയി ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകസംഘം പാൽപ്പായസവുമായി മാപ്പിളശ്ശേരി വീട്ടിലെത്താറുണ്ട്. അവിടെ നിലവിളക്കുതെളിച്ചു പ്രാർഥിച്ചശേഷമാണ് ചമ്പക്കുളം ജലോത്സവം തുടങ്ങുക.
വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇന്നും ഈ ആഘോഷം ഉത്സാഹത്തോടെ പുനരവതരിക്കെപ്പെടുന്നു. ജലത്തിലൂടെയുള്ള ഒരു വർണാഭമായ ഘോഷയാത്രയും നിറപ്പകിട്ടാർന്ന രൂപങ്ങളും ദൃശ്യങ്ങളും വഹിക്കുന്ന വള്ളങ്ങളും വള്ളത്തിൽ കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ പ്രതലത്തിൽ നാടൻ കലാരൂപങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നവരും കാണികൾക്ക് ദൃശ്യവിരുന്നൊരുക്കുന്നു. വിവിധ വിഭാ‍ഗത്തിലുള്ള വള്ളങ്ങളുടെ മത്സരം വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു.

== രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫി ==

1952-ൽ തിരു-കൊച്ചി രാജപ്രമുഖനായിരിക്കേ ചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് വള്ളംകളി കാണാനെത്തി. ഒന്നാംസ്ഥാനം നേടുന്ന ചുണ്ടൻ വള്ളത്തിന് അദ്ദേഹം രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫി ഏർപ്പെടുത്തി. അന്നുമുതൽ ചമ്പക്കുളം വള്ളംകളി രാജപ്രമുഖൻ ട്രോഫിക്കുവേണ്ടിയാണ്.

== കേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രശസ്തമായ വള്ളംകളികൾ ==

* [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി]] 
* [[നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി]]
* [[കൊല്ലം ജലോത്സവം]] 
* [[ഇന്ദിരാ‍ഗാന്ധി വള്ളംകളി]] 
* [[രാജീവ്ഗാന്ധി വള്ളംകളി]]
* [[പായിപ്പാട് ജലോത്സവം]]
* [[ചങ്ങനാശ്ശേരി ജലോത്സവം]]

== ഇതും കാണുക ==
* [[വള്ളംകളി]]

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{ഫലകം:Famous Festivals in Kerala}}
{{ഫലകം:Waters of Kerala}}
{{Kerala-stub}}
{{festival-stub}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വള്ളംകളി മത്സരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ആഘോഷങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>b3ee7f4v8vzvmm5vt1t9xcetl7hxfwu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6942</id>
    <revision>
      <id>4634269</id>
      <parentid>4619661</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T22:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ I seen in news this is not under dewaswom now</comment>
      <origin>4634269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70158" sha1="kzjwvxzglr252pgar7m1hq8fa6hofsu" xml:space="preserve">{{prettyurl|Thirumanthamkunnu Temple}} 
{{Infobox Mandir
|image =Tthirumandhamkunnu_Temple.jpg
|caption = തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ശ്രീ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം
|creator = വള്ളുവക്കോനാതിരി
|proper_name = തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
|date_built = [[ചേരസാമ്രാജ്യം]]
|primary_deity = [[ഭദ്രകാളി]] (ആദിപരാശക്തി, ഭഗവതി), [[പരമശിവൻ]], [[ഗണപതി]] 
|architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]],  [[കേരളീയ രീതി]]
|location =[[അങ്ങാടിപ്പുറം]], [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]]
|pushpin_map = Kerala
|map= Thirumandamkunnu.jpg
|latd = 10 | latm = 55  | lats = 5  | latNS = N
|longd= 76 | longm= 1 | longs = 5 | longEW = E
|map_caption = ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം 
|mapsize = 70
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ|പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക്]] സമീപം [[അങ്ങാടിപ്പുറം]] എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള ഒരു  പുരാതന ക്ഷേത്രവും, പ്രസിദ്ധമായ  തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവുമാണ് '''തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം.''' [[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവക്കോനാതിരിമാരുടെ]] കുലദൈവവും സാക്ഷാൽ ആദിപരാശക്തിയുമായ [[ഭദ്രകാളി|ശ്രീ ഭദ്രകാളിയാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ [[ശിവൻ|പരമേശ്വരനും]] ഇവിടെയുണ്ട്. ഇവിടെ ശിവന്റേതായി ഒരു ശ്രീമൂലസ്ഥാനവും പ്രത്യേക നടയുമുണ്ട്. എന്നാൽ '''തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭഗവതിയ്ക്കാണ് ഇവിടെ കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധി. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിൽ തന്നെ [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളുടെ]] ([[ബ്രാഹ്മി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ)  പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. കൂടാതെ ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലൻ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഇവരിൽ ഗണപതി ഇവിടെ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ള ഉപദേവനാണ്. പ്രസിദ്ധമായ മംഗല്യപൂജ നടക്കുന്നത് ഗണപതിയുടെ സന്നിധിയിലാണ്. 
 
ക്ഷേത്രം പുതുക്കിപണിതതും പാലിച്ചു പോന്നിരുന്നതും [[വള്ളുവനാട്]] രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു. [[പരശുരാമൻ]] സ്ഥാപിച്ച [[നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന  ക്ഷേത്രമാണിത്. &lt;ref&gt;കുഞ്ഞികുട്ടൻ ഇളയതിൻ്റെ “108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ“&lt;/ref&gt;. കേരളത്തിലെ അതി പ്രധാനമായ മൂന്ന് ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ  ഒന്നാണിത്. [[മലബാർ|മലബാറിൽ]] തിരുമാന്ധാംകുന്നും, [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] [[കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം (കൊടുങ്ങല്ലൂർ)|കൊടുങ്ങല്ലൂരും]], [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] പരുമല [[പനയന്നാർകാവ് ക്ഷേത്രം|പനയന്നാർകാവും]] ഏകദേശം തുല്യ പ്രാധാന്യത്തോടെ കീർത്തിപ്പെട്ടു പോരുന്നു.&lt;ref&gt;കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി - ഐതിഹ്യമാല, പനയന്നാർകാവ്&lt;/ref&gt;  മൂന്നിടത്തും ദാരുവിഗ്രഹങ്ങളാണ്. മൂന്നിടത്തും ഭഗവതിയുടെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്.   മാത്രവുമല്ല, [[ശിവൻ|ശിവസാന്നിദ്ധ്യവും]] മൂന്നിടത്തുമുണ്ട്. മൂന്നും നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുമുണ്ട്.  എന്നാൽ ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി ശിവപുത്രി എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പാർവ്വതീദേവിയിൽ നിന്ന് അവതരിച്ച മഹാകാളിയുടെ ഭാവമാണെന്ന് ഐതിഹ്യം പറയുന്നു.

[[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] [[പൂരം (നക്ഷത്രം)|പൂരം നാളിൽ]] നടക്കുന്ന പൂരമഹോത്സവവും, അതിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള പതിനൊന്നുദിവസത്തെ കൊടിയേറ്റുത്സവവുമാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. പൂരത്തിന് മുമ്പും ശേഷവുമായി അഞ്ച് ദിവസം വീതമാണ് ഉത്സവം. ഭദ്രകാളിയ്ക്കും ശിവനും ഒരേ സമയത്താണ് ഉത്സവം എന്നൊരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. പൂരമഹോത്സവം കൂടാതെ [[നവരാത്രി]], [[ശിവരാത്രി]], [[ഇല്ലം നിറ]], [[തൃക്കാർത്തിക]] എന്നിവയും അതിവിശേഷമാണ്. 

== ഐതിഹ്യം ==
[[സൂര്യവംശം|സൂര്യവംശത്തിലെ]] രാജാവായിരുന്ന മാന്ധാതാവ്‌ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് സന്യാസം സ്വീകരിച്ച് മഹർഷിയായി ഭാരതം മുഴുവൻ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു. അങ്ങാടിപ്പുറത്ത് എത്തിയ അദ്ദേഹം ഇവിടത്തെ വന്യസൗന്ദര്യവും ശാന്തതയും കണ്ട് നീണ്ടകാലം ഇവിടെ ശിവനെ തപസ്സ് ചെയ്തു.   

മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട  ശ്രീപരമേശ്വരനോട്   ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും  മനോഹരമായ ശിവലിംഗമാണ്  അദ്ദേഹം വരമായി ചോദിച്ചത്. അപ്രകാരമുള്ള [[ശിവലിംഗം]] ശ്രീ പാർവ്വതിയുടെ കയ്യിൽ ആണെന്ന് അറിയാവുന്ന ശിവൻ ധർമ്മസങ്കടത്തിലായി. ഒടുവിൽ പാർവ്വതി അറിയാതെ ആ ജ്യോതിർലിംഗം ശിവൻ മാന്ധാതാവിന് സമ്മാനിച്ചു.  ശിവലിംഗവും ശിരസ്സിലേറ്റി കൈലാസത്തിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം യാത്ര തിരിച്ചു. 
[[ചിത്രം:Thirumanthamkunnu.jpg‎|thumb|left|300px|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം - വടക്കേ നട]]
ശിവനെ ഭർത്താവായി ലഭിക്കാൻ പാർവതി ആരാധിച്ചിരുന്ന ശിവലിംഗമായിരുന്നു അത്. 
തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ശിവലിംഗം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ ശ്രീ പാർവ്വതിയുടെ കോപത്തിൽ നിന്നും  ഭദ്രകാളി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.  നഷ്ടപ്പെട്ട ശിവലിംഗം തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരാൻ പാർവതിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ശ്രീ ഭദ്രകാളിയും ശിവഗണങ്ങളും പുറപ്പെട്ടു. 

മനോഹരമായ ഈ  വനപ്രദേശത്ത് എത്തിയപ്പോൾ കൂടുതൽ ഭാരം തോന്നിയതിനാൽ മാന്ധാതാവ്  ശിവലിംഗം താഴെ വയ്ക്കുകയും അത് ഇവിടെ ഉറച്ച് പോവുകയും ചെയ്തു. മാന്ധാതാവും ശിഷ്യന്മാരും ശിവലിംഗത്തെ ആരാധിച്ച് ഇവിടെ കഴിഞ്ഞുകൂടി. 

ആ സമയത്താണ് ശ്രീഭദ്രകാളി തൻ്റെ പരിവാരങ്ങളുമായി ഇവിടെ എത്തുന്നത്. ശിവലിംഗത്തിൻ്റെ അപാരമായ ശക്തിമൂലം കുന്നിൻമുകളിലേക്ക് കയറാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ ദേവിയുടെ സൈന്യം തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എറിയാൻ തുടങ്ങി. 

മാന്ധാതാവിൻ്റെ ശിഷ്യന്മാർ  കാട്ടുപഴങ്ങൾ (ആട്ടങ്ങകൾ) പറിച്ച് തിരിച്ചെറിയാനും തുടങ്ങി. ഈ യുദ്ധം പതിനഞ്ച് ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു. ഭഗവാൻ്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ
ഓരോ ആട്ടങ്ങയും ഓരോ ശിവലിംഗങ്ങളായാണ് ഗണങ്ങളുടെ മുകളിൽ വീണത്. ഒടുവിൽ  ശിവഗണങ്ങൾക്ക്  തിരിഞ്ഞോടേണ്ടി വന്നു. 

ഇതുകണ്ട് ഉഗ്രരൂപം പൂണ്ട ഭദ്രകാളി നേരിട്ട് വന്ന് ബലമായി ശിവലിംഗം എടുത്തു കൊണ്ടു പോകാൻ ശ്രമിച്ചു. മഹർഷി ശിവലിംഗം വിട്ടുകൊടുക്കാതെ ഇറുക്കി പിടിച്ചു. ഈ ബലപ്രയോഗത്തിൽ ജ്യോതിർലിംഗം രണ്ടായി പിളർന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.janmabhumidaily.com/detailed-story?newsID=61459 ജന്മഭൂമി-തിരുമാന്ധാംകുന്ന്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

മഹർഷിയുടെ ഭക്തിയിൽ സം‌പ്രീതരായി [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവും]] [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] ശ്രീപാർവ്വതിയും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ അനുഗ്രഹിച്ചു. 
 
&quot;ഈ ശിവലിംഗം എനിക്ക് ഏറെ പ്രീയപ്പെട്ടതാണ്. ഇതിനെ പിരിയാൻ എനിയ്ക്കാവില്ല&quot;. ഇത്രയും പറഞ്ഞ് പാർവ്വതിദേവി ശിവലിംഗത്തിൽ ലയിച്ച് അപ്രത്യക്ഷയായി. ഈ ശിവലിംഗം ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് ഇന്ന് ശ്രീമൂലസ്ഥാനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്ത്‌ ശിവലിംഗം ഇന്നും പിളർന്ന രീതിയിൽ തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു. 

ശ്രീപാർവ്വതിയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം സപ്തമാതാക്കൾ, വീരഭദ്രൻ, ഗണപതി എന്നിവരോട് കൂടി ഭദ്രകാളിയെ വടക്കോട്ട് അഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ശ്രീലകത്ത്  പരാശക്തിയായ തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ  സർവ്വാഭീഷ്ടപ്രദായിനിയായി ഭക്തർക്ക് അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്നു. 

ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്ത് ശിവപാർവതിമാരോടൊപ്പം  ഉണ്ണി ഗണപതിയുടെ സാന്നിധ്യവുമുണ്ട്. ഈ ഗണപതിസന്നിധിയിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ മംഗല്യപൂജ നടക്കുന്നത്. 

മാന്ധാതാവിൻ്റെ ശിഷ്യർ ശിവഗണങ്ങളെ തോൽപ്പിച്ചതിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി
തുലാം മാസം ഒന്നാം തിയ്യതി ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആട്ടങ്ങയേറ് എന്ന ചടങ്ങ് നടക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയിൽ ഇരുഭാഗങ്ങളായി മാറിനിന്ന് ഭക്തർ ആട്ടങ്ങകൾ വലിച്ചെറിയുന്ന ചടങ്ങാണിത്.

==ചരിത്രം==
ഇവിടത്തെ പ്രധാന വാർഷികാഘോഷം പൂരമാണ്. മാമാങ്കത്തിൽ ചുരികത്തലപ്പുകൾകൊണ്ട് കണക്കുകൾ തീർക്കാനിറങ്ങി ചരിത്രമായി മാറിയ ദേശാഭിമാനികളായ ചാവേറുകളുടെ  വീരസ്മരണകൾ തിരുമാന്ധാംകുന്ന് പൂരത്തെ കേരളചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നു. വള്ളൂവക്കോനാതിരിമാർ അവരുടെ കുലദൈവത്തെ പുരാതനകാലം മുതൽ തന്നെ ആരാധിച്ചും ആഘോഷിച്ചും പോന്നിരുന്നു.  അതിനിടെ പണ്ട്  പെരുമാക്കന്മാർ ആഘോഷിച്ചുപോന്ന മാമാങ്കത്തിന് പിൽക്കാലവകാശികളായിത്തീരാനും അതിൽ രക്ഷാപുരുഷനായി നിൽക്കാനും വിധിവശാൽ  വെള്ളാട്ടിരിക്ക് അവസരം കിട്ടി.  പക്ഷേ സാമൂതിരിയുടെ വരവോടെ  കാര്യങ്ങൾ തകിടം മറിഞ്ഞു. ആളും വേണ്ടത്ര അർത്ഥവുമായി നാടും നഗരവും പിടിച്ചടക്കിക്കൊണ്ടുള്ള സാമൂതിരിയുടെ പടയോട്ടത്തിനു മുൻപിൽ വെള്ളാട്ടിരിക്ക് തോൽവി അനിവാര്യമായിരുന്നു. തുടർന്ന് വെള്ളാട്ടിരിയിൽനിന്നു മാമാങ്ക മഹോത്സവത്തിന്റെ രക്ഷാപുരുഷസ്ഥാനം സാമൂതിരിയുടെ കൈകളിലേക്ക് മാറി.

എങ്കിലും സാമൂതിരിയുടെ മേൽക്കോയ്മ അംഗീകരിക്കാൻ വള്ളുവക്കോനാതിരി തയ്യാറായില്ല. മാമാങ്കത്തിന് ചാവേറുകളെ അയച്ചുകൊണ്ട് സാമൂതിരിയുടെ അധികാരത്തിന് വെള്ളാട്ടിരി നിരന്തരം വെല്ലുവിളി ഉയർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.  തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ് വെള്ളാട്ടിരി മാമാങ്കത്തിന് പുറപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നുതന്നെയാണ് ചാവേറുകളും അങ്കത്തിനു പുറപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചാവേറുകൾ പുറപ്പെട്ടിരുന്ന തറയായ ചാവേർത്തറ ഇപ്പോഴും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുവശത്തുണ്ട്.

അതേസമയം മാമാങ്കാവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ അതിനു ബദലായി മാമാങ്കത്തിനോട് കിടപിടിക്കത്തക്ക മറ്റൊരു ഉത്സവത്തിന് അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിച്ചു. അതത്രേ തിരുമാന്ധാംകുന്നു പൂരം. മാമാങ്കം പോലെ 12 വർഷത്തിലൊരിക്കലായിരുന്നു തുടക്കത്തിൽ തിരുമാന്ധാംകുന്ന് പൂരവും ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. കൊല്ലവർഷം 1058-ൽ തീപ്പെട്ട മങ്കട കോവിലകത്തുനിന്നുള്ള വള്ളുവക്കോനാതിരിയുടെ കാലത്താണ് പൂരം എല്ലാ വർഷവും നടത്താൻ തുടങ്ങിയത്.

==ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി==
[[File:Tthirumandhamkunnu Temple 01.jpg|thumb|right|250px|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം - കിഴക്കേ ബലിക്കൽ പുര]]
തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം പേരു സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഒരു ചെറിയ കുന്നിന്മുകളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിനു നാലുവശവും കവാടങ്ങളുണ്ട്. വടക്കേ നടയിൽ ഇറക്കത്തിൽ [[കടലുണ്ടിപ്പുഴ]]യുടെ ഒരു പോഷകനദി കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്. ഇവിടെയാണ് ഉത്സവക്കാലത്ത് ഭഗവതിയുടെ ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. പുഴയ്ക്കപ്പുറം ഒരു പാലമുണ്ട്. ഇതുവഴി ഒരു കിലോമീറ്റർ നടന്നാൽ [[ഇടത്തുപുറം പൂന്താനം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഇടത്തുപുറം പൂന്താനം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലെത്താം]]. ഭക്തകവിയായിരുന്ന [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ, അദ്ദേഹത്തിന് ദർശനം നൽകിയ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണനാണ്]]. ഉപദേവതകളായി ഗണപതിയും [[ശാസ്താവ്|ശാസ്താവും]] ഇവിടെയുണ്ട്. തിരുമാന്ധാംകുന്നിൽ ദർശനത്തിനെത്തുന്നവർ ഇവിടെയും വരാറുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിൽ മാതൃശാലയിൽ വടക്കോട്ട്‌ ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയും അതിനു മുൻപിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലും. തെക്കുവശത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പിളർന്ന രീതിയിൽ ഒരു ശിവലിംഗം കാണാം. ഈ സ്ഥലം ശ്രീമൂലസ്ഥാനമെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മാന്ധാതാവും ഭദ്രകാളിയും തമ്മിലുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ പിളർന്നു പോയതാണ് ഈ ശിവലിംഗം എന്നു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ രണ്ടുവശത്തും കൊടിമരങ്ങളുണ്ട്. ഭഗവാനും, ഭഗവതിക്കുമാണ് ഇവിടെ കൊടിമരങ്ങൾ പണിതീർത്തിരിക്കുന്നത്. ആൽത്തറയിൽ ഗണപതിയും നാഗങ്ങളും ഉപപ്രതിഷ്ഠകളാണ്.

== പ്രതിഷ്ഠകൾ == 
=== തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ ===
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉള്ളത്. വടക്കേ കൊടിമരത്തിനടുത്തു നിന്നും ബലിക്കൽപുരയിലൂടെ കയറി നാലമ്പലത്തിൽ ചെല്ലാം. മാതൃശാല എന്ന ശ്രീകോവിലിലാണ് തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ആദിപരാശക്തിയായ ഭദ്രകാളി സപ്തമാതാക്കൾക്കൊപ്പം വിരാജിക്കുന്നു. 

ആറടിയോളം ഉയരമുള്ള ദാരുവിഗ്രഹമാണ് മാതൃശാലയിൽ. വടക്കോട്ട്‌ ദർശനം. ഇടതുകാൽ മടക്കി വെച്ച് വലതുകാൽ താഴോട്ടു തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ്  പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ എട്ട് കൈകളിൽ ത്രിശൂലം, സർപ്പം ,  ഖട്വാംഗം,  ഓട്ടുമണി, കൈവട്ടക , വാൾ, പരിച തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങളും ദാരികന്റെ ശിരസ്സും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. രൂപഭാവങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭദ്രകാളിയാണെങ്കിലും ദുർഗ്ഗ, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാസരസ്വതി തുടങ്ങിയ ഭാവങ്ങളിലും തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;v1&quot;&gt;[http://thirumandhamkunnutemple.com/thirumandhamkunnu_idol.php വിഗ്രഹം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠയേക്കാൾ അല്പം കൂടി ഉയരം ഇതിനുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;janmabhumidaily-ക&quot;&gt;{{cite news|title=ഭദ്രകാളി|url=http://www.janmabhumidaily.com/news233750|accessdate=19 ഒക്ടോബർ 2014|newspaper=ജന്മഭൂമി|date=19 ഒക്ടോബർ 2014|author=ഡോ. കെ. ബാലകൃഷ്ണവാര്യർ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019113817/http://www.janmabhumidaily.com/news233750|archivedate=2014-10-19|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെപോലെ രുരുജിത് എന്ന സമ്പ്രദായത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണ് ഇവിടെയുമുള്ളത്. ഇത് [[ജമ്മു കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] ഉദ്ഭവിച്ചതും പിൽക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടതുമായ രീതിയാണ്. കിഴക്കോട്ടോ പടിഞ്ഞാറോട്ടോ ദർശനമായി ക്ഷേത്ര നാഥനായ ശിവനും, വടക്കോട്ട് ദർശനമായി സപ്ത മാതൃക്കളോടുകൂടി ഭദ്രകാളിയും, രുദ്രാംശമായ ക്ഷേത്രപാലനും അടങ്ങുന്നതാണ് ഈ സങ്കല്പം. ബഹുബേരസമ്പ്രദായത്തിൽ (ഒന്നിലധികം വിഗ്രഹങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പൂജിയ്ക്കുന്ന സമ്പ്രദായം) പൂജകൾ നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണിത്. മൂലവിഗ്രഹത്തോടൊപ്പം രണ്ട് [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്രങ്ങൾ]] കൂടി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് .  പരാശക്തിയായ [[ത്രിപുരസുന്ദരി|മഹാത്രിപുരസുന്ദരിയെയാണ്]]  ഈ ശ്രീചക്രങ്ങളിൽ ആരാധിയ്ക്കുന്നത്.  

ദാരുവിഗ്രഹമായതിനാൽ അഭിഷേകമില്ല. എല്ലാ വർഷവും കർക്കിടക മാസത്തിൽ നടക്കുന്ന ചാന്താട്ടം മാത്രമേ ഇവിടെ പതിവുള്ളു , അഭിഷേകത്തിനായി പ്രത്യേകം വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. കളമെഴുത്തും പാട്ടും, ഉദയാസ്തമനപൂജ, ത്രികാലപൂജ, ചെത്തിമാല ചാർത്തൽ, മുട്ടറുക്കൽ, പൂമൂടൽ, വെടിവഴിപാട് തുടങ്ങിയവയാണ് തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. 

=== സപ്തമാതാക്കൾ ===
ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ ഉള്ളിൽ തന്നെ ആണ് സപ്തമാതാക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് സപ്തമാതാക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, വാരാഹി പഞ്ചമി (പഞ്ചുരുളി), കൌമാരി, ചാമുണ്ഡി (കാളി) എന്നീ ഏഴു മാതാക്കളെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.

1. ബ്രാഹ്മി- ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശക്തി. ബ്രഹ്മാണി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മാവിനെപോലെ കൈയിൽ ജപമാലയും കമണ്ഡലവുമുണ്ട്‌. സരസ്വതി സ്വരൂപം‌. വിശ്വാസികൾ ജ്‌ഞാനത്തിനായി ആരാധിക്കുന്നു.

2. വൈഷ്ണവി- മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയാണ് വൈഷ്ണവി. ‌മഹാലക്ഷ്മി സ്വരൂപം. ശംഖ്ചക്രഗദാഖഡ്ഗങ്ങൾ കയ്യിലേന്തിയ ഇവളെ വിഷജന്തുക്കളിൽ നിന്നുള്ള ‌മോചനത്തിനും, ഐശ്വര്യത്തിനും ആയി ആരാധിക്കുന്നു. ജമ്മുകശ്മീരിലെ വൈഷ്ണോദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തി.

3. മഹേശ്വരി- മഹാദേവന്റെ ശക്തി. മഹാഗൗരി സ്വരൂപം,  ത്രിലോചനയായ മഹേശ്വരി കാളപ്പുറത്താണ്. പാമ്പുകളാണ്  ആഭരണങ്ങൾ, ശിരസ്സിൽ ചന്ദ്രക്കല , കൈയിൽ തൃശൂലം. മഹേശ്വരിയെ ആരാധിച്ചാൽ സർവ്വമംഗളമാണ് ഫലം. 

4. ഇന്ദ്രാണി- ഇന്ദ്രസ്വരൂപിണിയായ  ശചിദേവി. വജ്രമാണ്‌ ആയുധം. അഭയമുദ്രകാട്ടി ആശീർവദിക്കുന്നു. ദാമ്പത്യ പ്രശ്‌നങ്ങൾക്കും, വൈവാഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും, ഇഷ്ട പങ്കാളിയെ ലഭിക്കാനും  ആരാധിക്കുന്നു.

5. വാരാഹി പഞ്ചമി- വരാഹരൂപം ധരിച്ച പരാശക്തിയാണ് വാരാഹി. വരാഹ ഭഗവാന്റെ ശക്തി. ലളിത പരമേശ്വരിയുടെ സൈന്യാധിപ. ഉഗ്രമൂർത്തി. ക്ഷിപ്രപ്രസാദി‌. അഷ്ടലക്ഷ്മി സ്വരൂപിണി. താന്ത്രിക ലക്ഷ്മി. ദാരിദ്ര്യനാശിനി. ഇഷ്ടവര പ്രാദായിനി. പഞ്ചുരുളി, പന്നിമുഖി, ദണ്ഡിനി, വാർത്താളി എന്നി പല പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സമ്പത്ത്, ഐശ്വര്യം, ഭാഗ്യം, ആഗ്രഹസാഫല്യം, ശത്രുനാശം എന്നിവയാണ് ആരാധനാ ഫലം. പഞ്ചമി തിഥി പ്രധാന ദിവസം.

6. കൗമാരി- ഭഗവാൻ മുരുകൻ അഥവാ കുമാരന്റെ ശക്തിയാണ് കൗമാരി അഥവാ കുമാരി മയിൽപ്പുറത്തേറിയ  കൗമാരിക്ക് വേലാണ്‌ ആയുധം. ദേവിയെ ആരാധിച്ചാൽ രക്ത സംബന്ധമായ എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും ശാന്തി ലഭിക്കും എന്ന് വിശ്വാസം.

7. ചാമുണ്ഡി-  ഭദ്രകാളി തന്നെയാണ് ചാമുണ്ഡ അഥവാ ചാമുണ്ഡേശ്വരി. കാരുണ്യമൂർത്തി. ചണ്ഡ-മുണ്ഡ രക്തബീജ വധത്തിനായി ചണ്ഡികയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച ഭഗവതി. ത്രിലോചനയായ ഈ കാളി അഷ്ടബാഹുവാണ്. പള്ളിവാളും തൃശൂലവുമാണ് പ്രധാന ആയുധം. ഉഗ്രമൂർത്തിയായ ചാമുണ്ഡി എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നവളും എല്ലാം അറിയുന്നവളുമാണ് എന്ന് പുരാണങ്ങളിൽ കാണാം. ആരാധിച്ചാൽ ഭയമുക്തിയും ഐശ്വര്യവും മോക്ഷവും ഫലം എന്ന് വിശ്വാസം.

=== മഹാദേവൻ ===
മാതൃശാലയ്ക്ക് മുൻപിൽ കിഴക്കോട്ടു ദർശനമായി ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലുണ്ട്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്തിനു പുറമേയാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ. സാമാന്യം വലുപ്പമുള്ള ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. രുരുജിത് സമ്പ്രദായത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമായതിനാൽ  ഭൈരവ ഭാവത്തിലാണ് ശിവൻ  ഇവിടെ കുടികൊള്ളുന്നത്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, പിൻവിളക്ക്, കൂവളമാല, അപ്പം, അട, ശർക്കരപ്പായസം എന്നിവയാണ് ശിവന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.

=== ഗണപതി ===
ഇവിടുത്തെ ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠ പ്രസിദ്ധമാണ്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്ത് കുടികൊള്ളുന്ന ഈ ഗണപതി സന്നിധിയിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മംഗല്യ പൂജ നടക്കുക. ഗണപതി ഹോമം ആണ് മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാട്.
==നിത്യപൂജകൾ==
മാതൃശാലയിൽ ഭഗവതിക്ക് ദിവസവും അഞ്ചുനേരത്തെ പൂജകളാണ് ഉള്ളത്.

:രാവിലെ ആറിനു ഉഷപൂജ
:ഒന്പതരക്ക് പന്തീരടിപൂജ
:പതിനൊന്നരക്കു ഉച്ചപൂജ
:വൈകുന്നേരം നാലരക്ക് തിരിഞ്ഞുപന്തീരടി പൂജ (തിരുമാന്ധാംകുന്നിൽ മാത്രം നടന്നുവരുന്ന ഒരു പൂജ)
:രാത്രി എട്ടുമണിക്ക് അത്താഴപൂജ

ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്തു രാവിലെ ഏഴുമണിക്ക് ഉഷപൂജയും പത്തരക്ക് ഉച്ചപൂജയും രാത്രി ഏഴരക്ക് അത്താഴപൂജയും നടത്തുന്നു. സപ്ത മാതാക്കൾക്കും പ്രത്യേകം പൂജയുണ്ട്.

== മംഗല്യപൂജ ==
ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പൂജയാണ് മംഗല്യ പൂജ. വിവാഹം വൈകുന്നവരാണ് ഈ പൂജ നടത്താറുള്ളത്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്ത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ശിവനും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി 
പാർവ്വതിയും ഉണ്ണിഗണപതിയുമുണ്ട്.
ഈ ഉണ്ണിഗണപതി ക്ഷിപ്രപ്രസാദിയും മംഗളദായകനുമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇഷ്ട വിവാഹത്തിനും ഉത്തമ ദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി ഗണപതിക്ക്‌ നടത്തുന്ന വഴിപാടാണ് മംഗല്യപൂജ. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിലാണ് മംഗല്യപൂജ നടത്താറുള്ളത്. മംഗല്യപൂജ നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നവർ രാവിലെ 9 മണിക്ക് മുൻപേ ഇവിടെ എത്തേണ്ടതുണ്ട്. സ്ത്രീപുരുഷ ഭേദമന്യേ, ജാതിമത ഭേദമന്യേ ആർക്കും ഈ പൂജ നടത്താവുന്നതാണ്. ഇത്തരത്തിൽ 3 പൂജയാണ് നടത്തേണ്ടത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തുലാമാസത്തിലെ മുപ്പട്ടു വെള്ളിയാഴ്ചത്തെ (ആദ്യത്തെ വെള്ളിയാഴ്ച) മഹാമംഗല്യപൂജ വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. സാധാരണ ഗണപതിയുടെ വലതു വശത്തുള്ള ചെറീയ ഒരു കിളിവാതിലിലൂടെ ആണ് തൊഴുക. എന്നാൽ മംഗല്യപൂജയുടെ സമയത്ത് മാത്രം ഗണപതിയുടെ നേരെയുള്ള വാതിൽ തുറന്നു ഭക്തർക്ക്‌ ദർശനം നൽകും. അങ്ങാടിപ്പുറം ചെറുകുന്നത്ത് മനയിലെ നമ്പൂതിരിമാർക്ക് ആണ് ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്തു പാരമ്പര്യം ആയി മേൽശാന്തി സ്ഥാനം വള്ളുവക്കോനാതിരി നൽകിയിട്ടുള്ളത്. മാതൃശാലയിൽ പന്തലകോടത്തു മനക്കാരും മേൽശാന്തി സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കുന്നു.

==ഉത്സവങ്ങൾ==
തിരുമാംന്ധാകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെ എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളും ഭഗവതിക്കും ശിവനും മാത്രമാണ്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്ത് മൂന്നു നേരത്തെ പൂജ മാത്രമേയുള്ളൂ. ശിവനെ ഭർത്താവായി ലഭിക്കാൻ പണ്ട് ശ്രീപാർവതി പൂജിച്ചിരുന്ന ശിവലിംഗമായതിനാൽ ദേവപൂജ്യത്വവും പിന്നീട്, മാന്ധാതാവ് മഹർഷി പൂജിച്ച കാരണത്താൽ
ഋഷിപൂജ്യത്വവും ഇപ്പോൾ മനുഷ്യർ പൂജ ചെയ്യുന്നതിനാൽ മനുഷ്യ പൂജ്യത്വവുമാണ് ശ്രീമൂലസ്ഥാനത്തിന്. ശ്രീമൂലസ്ഥാനതിന്റെ ചൈതന്യം വർധിപ്പിക്കാനോ നശിപ്പിക്കാനോ സാധ്യമല്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം&lt;ref name=&quot;v1&quot; /&gt;.

=== തിരുമാംന്ധാംകുന്ന് പൂരാഘോഷം===
[[പ്രമാണം:Thirumandhamkunnu_Aarattu.jpg|right|thumb|തിരുമാംന്ധാകുന്ന് പൂരം - എട്ടാം ദിവസത്തെ ആറാട്ടിനു ശേഷം]]
അങ്ങാടിപ്പുറം ശ്രീ തിരുമാംന്ധാകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ പതിനൊന്ന് ദിവസം നീണ്ട് നിൽക്കുന്ന പൂരാഘോഷമാണ് ഇത്. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്ര ഉത്സവവും പൂരവും തന്നെയാണിത്. വള്ളുവനാടിന്റെ ദേശീയോത്സവമാണ്‌ തിരുമാന്ധാംകുന്നിലെ പൂരം. ആഘോഷങ്ങൾക്കുപരി ആചാരങ്ങൾക്കും അനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകിക്കൊണ്ടും താന്ത്രിക ചടങ്ങുകൾക്ക് പ്രാമുഖ്യം നൽകിക്കൊണ്ടുമാണ് തിരുമാംന്ധാംകുന്നിലെ പൂരാഘോഷങ്ങൾ നടക്കുക. ഭഗവതിക്കും ഭഗവാനും ഒരേസമയത്ത് ഉത്സവചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നു എന്നത് ഇവിടത്തെ പ്രത്യേകതയാണ്. [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] മകയിരം നക്ഷത്രത്തിലാണ് പൂരാഘോഷങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നത്. അതായതു മാർച്ച്‌/ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിൽ ആവും പൂരം നടക്കുക. ആദ്യത്തെ ആറാട്ടെഴുന്നള്ളിപ്പ് പൂരം പുറപ്പാട് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഭഗവതിക്ക് പടഹാദി, ധ്വജാദി, അങ്കുരാദി എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് വിധത്തിൽ പതിനൊന്ന് ദിവസവും, ഭഗവാന് ധ്വജാദി മുറയിൽ ആറ് ദിവസവുമാണ് ഉത്സവം നടക്കുക. പടഹാദി മുറയിൽ രണ്ട് ദിവസം കഴിഞ്ഞ് മൂന്നാം ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വടക്കേ നടയിലെ സ്വർണ്ണക്കൊടിമരത്തിലും ഭഗവാന് കിഴക്കേ നടയിലെ സ്വർണ്ണക്കൊടിമരത്തിലും ഒരേ സമയം നടക്കുന്ന കൊടിയേറ്റത്തോടെയാണ് ധ്വജാദിമുറയിലെ ഉത്സവചടങ്ങുകൾ ആരംഭിക്കുക. ദേവിക്ക് 11 ദിവസങ്ങളിലായി 21 ആറാട്ടും ഭഗവാന് എട്ടാം പൂരദിവസത്തിൽ ഒരു ആറാട്ടുമാണ് ഉള്ളത്. 

തിരുമാംന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെ എട്ടാം പൂരദിവസം ഭഗവാനും ഭഗവതിക്കും ഒരേ സമയം ആറാട്ട് നടക്കും. ഭഗവതിയുടേയും ശിവന്റേയും തിടമ്പുകൾ വെവ്വേറെ ആനപ്പുറത്താണ് ആറാട്ടിനെഴുന്നള്ളിക്കുക. ഭഗവതിയുടെ 21 ആറാട്ടുകളിൽ 15-ാമത്തെയും ശിവന്റെ ഏക ആറാട്ടുമാണ് അന്നേ ദിവസം നടക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ താഴെ കൂടി ഒഴുകുന്ന പുഴയിലാണ് ആറാട്ട്. അതിന് അടുത്തായി കാണുന്ന കൽപ്പാലത്തിന് ഏറെ പ്രത്യേകതയുണ്ട്.

വടക്കേ നടയിലൂടെയാണ് ഭദ്രകാളിയും പരിവാരങ്ങളും ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.  ദേവിയ്ക്ക് വരാനായി അന്ന് ഭൂതഗണങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചതാണത്രെ ഈ കൽപ്പാലം.
 
നിത്യേന രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ഭഗവതിയെ ആറാട്ടിനായി എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന കൊട്ടിയിറക്കവും, കൊട്ടിക്കയറ്റവുമാണ് പൂരാഘോഷത്തിന്റെ മുഖ്യചടങ്ങ്. പൂരാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ചു ക്ഷേത്രത്തിലും താഴെയുള്ള പൂരപ്പറമ്പിലും നങ്ങ്യാർകൂത്ത്‌, ചാക്യാർകൂത്ത്, ഓട്ടൻതുള്ളൽ തുടങ്ങിയ വിവിധ കലാപരിപാടികൾ അരങ്ങേറും.

=== ആട്ടങ്ങയേറ് ===
[[File:Thirumanthamkunnu_Bhagavathi_Temple,_North_nada.jpg|right|thumb|തിരുമാംന്ധാകുന്ന് ക്ഷേത്രം - വടക്കേ നട, ആറാട്ടുകടവിന്റെ അടുത്തുനിന്നുള്ള ദൃശ്യം]]
ഭദ്രകാളിയുടെ ഭൂതഗണങ്ങളും മാന്ധാതാവ് മഹർഷിയുടെ ശിഷ്യഗണങ്ങളും തമ്മിലുണ്ടായ യുദ്ധത്തിന്റെ അനുസ്മരണമാണ് ആട്ടങ്ങയേറ്. [[തുലാം|തുലാമാസം]] ഒന്നിനാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നത്. പന്തീരടിപൂജക്ക്‌ ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേനടയിൽ ഭക്തർ രണ്ടു സംഘമായി പരസ്പരം കാട്ടുപഴമായ ആട്ടങ്ങയെറിയുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്&lt;ref&gt;[http://thirumandhamkunnutemple.com/thirumandhamkunnu_festival_attanga_eru.php ആട്ടങ്ങയേറ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== വലിയകണ്ടം നടീൽ ===
[[ആറാട്ടുകടവ്|ആറാട്ടുകടവിനോടു]] ചേർന്നുള്ള ഒന്നേമുക്കാൽ ഏക്കർ പാടമാണ് ഭഗവതിക്കണ്ടം അഥവാ വലിയകണ്ടം. [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലാണ്]] ഞാറുനടീൽയജ്ഞം നടക്കുക. [[തട്ടകം|തട്ടകത്തിലെയും]] പുറത്തുനിന്നുമുള്ള സ്ത്രീപുരുഷ ഭേദമെന്യേ ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തർ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കുചേരാറുണ്ട്. ഭഗവതിക്കണ്ടത്തിൽ നടീൽ ഒറ്റദിവസംകൊണ്ട് പൂർത്തിയാക്കണമെന്നാണ് വിശ്വാസം.

=== കളംപാട്ട്===
ഭദ്രകാളിയെ പ്രകീർത്തിച്ചുകൊണ്ടുള്ള തോറ്റംപാട്ടുകളാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടത്താറ്. [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസം]] ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങി മീനമാസത്തിലെ [[രോഹിണി (നാൾ)|രോഹിണിനാൾ]] വരെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ കളംപാട്ട് നടത്തുക. മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും നാലുമാസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കളംപാട്ട് നടത്താറില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാര്യമാണ്. കളംപാട്ട് നടക്കുന്ന മണ്ഡപം [[കുരുത്തോല]]യും [[വാഴപ്പോള]]യും ദിവ്യപുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച്, മുന്നിൽ കൊടിക്കൂറ കെട്ടിയശേഷമാണ് പാട്ട് തുടങ്ങുക. ഉച്ചപ്പാട്ടാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. [[നന്തുണി]]യുടെ അകമ്പടിയോടുകൂടി കലാകാരൻ ഗണപതി, സരസ്വതി, ഗുരുനാഥൻ തുടങ്ങിയവരുടെ സ്തുതികൾ ആലപിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷം കളം വരയ്ക്കുന്നു. എട്ടുകൈകളോടുകൂടിയ ഭദ്രകാളിയുടെ രൂപമാണ് ഇവിടെ വരയ്ക്കുക. അതിനുശേഷമാണ് പ്രധാന പാട്ട് പാടുന്നത്. ഭദ്രകാളിയും [[ദാരികൻ]] എന്ന അസുരനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ സ്മരണയാണ് കളംപാട്ടിലൂടെ പാടുന്നത്. പാട്ട് കഴിയുന്നതോടുകൂടി കലാകാരന് ദേവിയുടെ ആവേശമുണ്ടാകുകയും തുടർന്ന് പൂർവ്വാധികം ശക്തിയോടെ കളം മായ്ച്ചുകളയുകയും ചെയ്യും. ഇതാണ് ഇതിന്റെ ചടങ്ങ്.

===ചാന്താട്ടം ===
ദേവിയുടെ ദാരുവിഗ്രഹത്തിന്റെ ഉറപ്പും തിളക്കവും നൽകി കൂടുതൽ ചൈതന്യവത്താക്കാനാണ് ചാന്താട്ടം നടത്താറ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഈ വഴിപാട് വർഷത്തിൽ രണ്ടുതവണയാണ് നടത്തുക. [[മിഥുനം]], [[കർക്കടകം]] മാസങ്ങളിൽ മഴപെയ്ത് തണുത്ത കാലാവസ്ഥയിലാണ് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. തേക്കിൻ കറകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യേക ചാന്താണ് ഇതിനുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുക. പന്തീരടിപൂജക്ക്‌ ശേഷം പ്രത്യേക താന്ത്രിക കർമങ്ങൾ നടത്തിയ ചാന്ത് മാതൃശാലയിലുള്ള വിഗ്രഹങ്ങളിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;[http://thirumandhamkunnutemple.com/thirumandhamkunnu_festival_chanthattam.php ചാന്താട്ടം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

===നിറ===
[[കർക്കിടക വാവ്]] കഴിഞ്ഞു വരുന്ന ആദ്യ ഞായറാഴ്ചയാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ &quot;നിറ&quot; ആഘോഷിക്കുന്നത്. വിളവെടുപ്പുത്സവമാണിത്. കൊയ്തെടുത്ത നെൽക്കതിരുകൾ പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കും. നെൽക്കതിരുകൾ ഭക്തർക്ക്‌ പ്രസാദമായി നൽകും. കുടുംബത്തിലെ ഐശ്വര്യത്തിനും സന്പൽസമൃദ്ധിക്കും നിറവീട്ടിൽ വെക്കുന്നത് നല്ലതാണ് എന്നാണു വിശ്വാസം.

===ഞെരളത്ത് സംഗീതോത്സവം===
നിര്യാതനായ പ്രശസ്ത [[സോപാനസംഗീതം|സോപാന]] സംഗീതജ്ഞൻ [[ഞെരളത്ത് രാമപ്പൊതുവാൾ|ഞെരളത്ത് രാമപ്പൊതുവാളിന്റെ]] അനുസ്മരണാർത്ഥം 1997-ലാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ സംഗീതോത്സവം ആരംഭിച്ചത്. ഞെരളത്തിന്റെ ജന്മദിനമായ ഫെബ്രുവരി 16 മുതൽ അഞ്ചുദിവസമാണ്‌ സംഗീതോത്സവം നടക്കാറ്. [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനത്തിന്റെ]] ഘനസംഘം ആലപിച്ചാണ് സംഗീതോത്സവം അവസാനിക്കാറ്.

=== നവരാത്രി വിദ്യാരംഭം ===
ഭഗവതീ പ്രധാനമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നവരാത്രി ഉത്സവം അതിപ്രധാനമാണ്. സംഗീതോത്സവവും കലാപ്രകടനങ്ങളും വിശേഷാൽ പൂജകളും ആ സമയത്ത് നടക്കുന്നു. കന്നിമാസത്തിലെ (സെപ്റ്റംബർ/ഒക്ടോബർ) വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ മുതലുള്ള ഒമ്പതു ദിവസമാണ് നവരാത്രിയായി ആഘോഷിയ്ക്കുന്നത്. ദുർഗാഷ്ടമി ദിവസം പൂജവെപ്പും വിജയദശമി നാളിൽ വിദ്യാരംഭവും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  നവരാത്രിയുടെ അതിദൈവമായി ആരാധിക്കുന്നത് ഭദ്രകാളിയെ തന്നെയാണ്. നവരാത്രി ഏഴാം ദിവസം പരാശക്തിയുടെ ഭാവം ഭദ്രകാളി അഥവാ കാലരാത്രി എന്നതാണ്. വിജയദശമി മഹിഷാസുരനിൽ ഭഗവതി വിജയം വരിച്ച ദിവസമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. നിരവധി ഭക്തരാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശത്തിനെത്തുന്നത്. കാളിദാസന് വിദ്യ പകർന്ന ഭഗവതി ആയതിനാൽ ഇവിടെ വിദ്യാരംഭം നടത്തുന്നതും ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അതിനാൽ ധാരാളം ഭക്തരാണ് ഇവിടെ വിദ്യാരംഭത്തിനായി എത്തിച്ചേരുന്നത്.

=== മഹാശിവരാത്രി ===
ശിവൻ ഇവിടെ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ ആയത് കൊണ്ടും 108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടും ശിവരാത്രി ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷ ദിവസമാണ്.
=== തിരുവാതിര ===
ശിവശക്തി സാന്നിധ്യമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിരയും പ്രധാന ദിവസമാണ്.

== തിരുമാന്ധാംകുന്നു ഭഗവതിയുടെ മറ്റ് ആരാധനാ സ്ഥലങ്ങൾ ==

ദേശദൈവമായതിനാൽ [[വള്ളുവനാട്|വള്ളുവനാട്ടി]]ലുടനീളം [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ]]യുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=എസ്. രാജേന്ദു |title=[[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് വൈശിഷ്ട്യം]] - ഒരു പഠനം |date=2016 |publisher=മാധവം |location=പെരിന്തൽമണ്ണ}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുര]]ത്ത് [[പത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രം|പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്]] സമീപം കൂപക്കര മഠത്തിലും [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]]യിലും [[കോഴിക്കോട് തളി മഹാദേവക്ഷേത്രം|കോഴിക്കോട് തളി]]യിലും മറ്റും തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മയുടെ ആരാധന കാണാം. [[കോങ്ങാട്]], [[മണ്ണൂർ]], കിണാവല്ലൂർ, എടത്തറ തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങളിലും [[വള്ളുവക്കോനാതിരി]]യുടെ അധികാര പരിധി എന്ന നിലയ്ക്ക് തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മയുടെ ആരാധനയുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=എസ്. രാജേന്ദു |title=തിരുമാനാംകുന്ന് ഗ്രന്ഥവരി (ആറങ്ങോട് സ്വരൂപം ഗ്രന്ഥവരി) |date=2015 |location=വള്ളത്തോൾ വിദ്യാപീഠം, ശുകപുരം }}&lt;/ref&gt;

==പ്രാർത്ഥനാ ശ്ലോകങ്ങൾ==
1. ദേവി മാഹാത്മ്യം

ദുർഗ്ഗേ സ്മൃതാ ഹരസി ഭീതിമശേഷജന്തോഃ സ്വസ്ഥൈഃ സ്മൃതാ മതിമതീവ ശുഭാം ദദാസി ദാരിദ്ര്യദുഃഖഭയഹാരിണി കാ ത്വദന്യാ സർവ്വോപകാരകരണായ സദാർദ്രചിത്താ.

സർവ്വമംഗളമാംഗല്യേ ശിവേ സർവ്വാർത്ഥസാധികേ ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരീ നാരായണി നമോസ്തുതേ.

ശരണാഗത ദീനാർത്ത പരിത്രാണപരായണേ സർവ്വസ്യാർത്തിഹരേ ദേവീ നാരായണി നമോസ്തുതേ.

സർവ്വസ്വരൂപേ സർവ്വേശേ സർവ്വശക്തി സമന്വിതേ ഭയേഭ്യ സ്ത്രാഹിനോദേവി ദുർഗ്ഗേ ദേവി നമോസ്തുതേ.

ജ്വാലാ കരാള മത്യുഗ്രം അശേഷാസുരസൂദനം തൃശൂലം പാതു നോ ഭീതേർ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ.

രോഗാനശേഷാന പഹംസി തുഷ്ടാ രുഷ്ടാ തു കാമാൻ സകലാനഭീഷ്ടാൻ ത്വാമാശ്രിതാനാം ന വിപന്നരാണാം ത്വാമാശ്രിതാ ഹ്യാശ്രയതാം പ്രയാന്തി.

സർവ്വബാധാ പ്രശമനം ത്രൈലോകസ്യാഖിലേശ്വരീ ഏവമേവ ത്വയാ കാര്യം അസ്മദ്വൈരി വിനാശനം.

2. കാളി കാളി മഹാകാളി
ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ
കുലം ച കുലധർമ്മം ച
മാം ച പാലയ പാലയ.

3. മഹൈശ്വര്യപ്രദേ ദേവി ! മഹാത്രിപുരസുന്ദരി ! മഹാവീര്യേ മഹേശീ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ!

സർവ്വവ്യാധിപ്രശമനി ! സർവ്വമൃത്യുനിവാരിണി! സർവ്വമന്ത്രസ്വരൂപേ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ!

പുരുഷാർഥപ്രദേ ദേവി ! പുണ്യാപുണ്യഫലപ്രദേ! പരബ്രഹ്മസ്വരൂപേ ! ശ്രീ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ!
(ഭദ്രകാളി പത്ത്)

4. ഈശ്വരി പരമേശ്വരി
ജഗദീശ്വരി മഹേശ്വരി
ദേവി ദേവി മഹാഭയങ്കരി
ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ.

6. മഹാകാളി നമസ്തുഭ്യം
നമസ്തുഭ്യം സുരേശ്വരി
ഭദ്രകാളി നമസ്തുഭ്യം
നമസ്തുഭ്യം ദയാനിധേ.

7. ഓം ആയുർദേഹി ധനംദേഹി വിദ്യാംദേഹി മഹേശ്വരീ സമസ്തമഖിലം ദേഹി ദേഹിമേ പരമേശ്വരീ.

8. ലളിതേ സുഭഗേ ദേവി
സുഖസൗഭാഗ്യദായിനി
അനന്തം ദേഹി സൗഭാഗ്യം
മഹ്യം തുഭ്യം നമോനമ:

9. കാത്യായനീ മഹാമായേ ഭവാനീ ഭുവനേശ്വരീ സംസാരസാഗരേ മഗ്നം ദീനം മാം കരുണാമയീ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാരാദ്ധ്യേ പ്രസീദ ജഗദംബികേ മനോഭിലഷിതം ദേവീ വരംദേഹീ നമോസ്തുതേ.

10. അംബികാ അനാദിനിധനാ ആശ്വാരൂഡാ അപരാജിത

11. ‘’‘ദേവി മാഹാത്മ്യം’‘’

യാ ദേവീ സർവ്വ ഭൂതേഷു ശക്തിരൂപേണ സംസ്ഥിതാ   നമഃസ്തസ്യൈ നമഃസ്തസ്യൈ
നമഃസ്തസ്യൈ നമോ നമഃ

== എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി ==

* പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ നിന്ന് കോഴിക്കോട് റോഡിൽ 3 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം. ഹൈവേയിൽ നിന്ന് നോക്കിയാൽ കാണാവുന്ന അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം. 

* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[അങ്ങാടിപ്പുറം]] - 1.2 കിലോമീറ്റർ അകലെ (ഷോർണൂർ-നിലമ്പൂർ റെയിൽവേ റൂട്ട്). കൊച്ചുവേളി നിലമ്പൂർ രാജ്യറാണി എക്സ്പ്രസ്സ്, കോട്ടയം നിലമ്പൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌ എന്നിവ‌ ഇവിടെ നിർത്തുന്ന ട്രെയിനുകളാണ്.

* അടുത്തുള്ള മറ്റു പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ-[[ഷൊർണൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ഷൊർണൂരിൽ നിന്നും അങ്ങാടിപ്പുറത്തേക്ക് ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാണ്. തിരൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ - 37 കിലോമീറ്റർ അകലെ. 

* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] - 3 കിലോമീറ്റർ അകലെ. 

* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കരിപ്പൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 40 കിലോമീറ്റർ അകലെ

* ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ മലപ്പുറത്ത്‌ നിന്നും 19 കി.മി ദൂരം.

* കാടാമ്പുഴയിൽ നിന്നും അങ്ങാടിപ്പുറത്തേക്ക് ഏകദേശം 22 കി.മി. 

* കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട്‌ ദേശീയപാത ഇതുവഴിയുള്ള പ്രധാന പാതയാണ്. പാലക്കാട്‌ കോഴിക്കോട് റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന ബസുകളിൽ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാം. പെരിന്തൽമണ്ണ വഴി ധാരാളം ബസുകൾ  ലഭ്യമാണ്. 

* പാലക്കാട്‌ നിന്നും ഏതാണ്ട് 69 കി.മി., കോഴിക്കോട് 64 കി. മി. ദൂരം.

== ദർശന സമയം ==
രാവിലെ 4.30 am മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 pm വരെ. 

വൈകുന്നേരം 4 pm മുതൽ രാത്രി 8 pm വരെ.

== ഇത് കൂടി കാണുക ==
* [[പനയന്നാർകാവ് ക്ഷേത്രം]]
* [[കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം (കൊടുങ്ങല്ലൂർ)|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
*[[കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം]]
*[[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം]]
* [[വൈരങ്കോട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
* [[മാമാങ്കം]]
* [[പാറമേക്കാവ് ക്ഷേത്രം]]

== പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://thirumandhamkunnutemple.com ക്ഷേത്രം വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.hinduweb.org/home/temples_yatra_organizations/mckraja/legend.htm ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചു വന്ന ലേഖനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221085521/http://hinduweb.org/home/temples_yatra_organizations/mckraja/legend.htm |date=2009-02-21 }}
* [http://valluvanad.bravepages.com/AngadipuramIndex.htm തിരുമന്ദംകുന്ന് ക്ഷേത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191228105258/http://valluvanad.bravepages.com/AngadipuramIndex.htm |date=2019-12-28 }}

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

{{Famous Hindu temples in Kerala}}

.


{{മലപ്പുറം ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:രണ്ടു കൊടിമരങ്ങളുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]


{{Hindu-temple-stub}}</text>
      <sha1>kzjwvxzglr252pgar7m1hq8fa6hofsu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8922</id>
    <revision>
      <id>4634260</id>
      <parentid>4615485</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങൾ */ I was reading the article and i given some links. No other changes</comment>
      <origin>4634260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123855" sha1="6dgnu7stvjq5bk2jkxrqzdddg7hcm8y" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Rashtriya Swayamsevak Sangh}} 
{{നാനാർത്ഥം|ആർ.എസ്.എസ്.}}
{{Infobox Non-profit
| Non-profit_name = രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം
| Non-profit_logo = [[File:RSS-flag.png|200px|RSS Flag]]
| Non-profit_type = ഹിന്ദു ദേശീയ വാദി സംഘടന
| founded_date = {{birth date and age|1925|09|27|df=yes}}
| founder = [[കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ|ഡോ:കേശവ ബലറാം ഹെഡ്ഗേവാർ]]
| location = നാഗപൂർ,​ മഹാരാഷ്ട്ര
| leader = [[മോഹൻ ഭാഗവത്]]
| num_members = ഉദ്ദേശം 10-12 ദശലക്ഷം&lt;ref name=&quot;Bhatt113&quot;/&gt;
| homepage = [http://www.rss.org/ Rss.org]
| footnotes =
}}

ഒരു വലതുപക്ഷ ഹിന്ദു ദേശീയവാദ, സംഘടനയാണ്  '''ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌.''' എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിലറിയപ്പെടുന്ന '''രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം''' ({{lang-hi|राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ}}, {{lang-en|National Volunteers' Union}}),&lt;ref name=Horowitz&gt;{{cite book|last=Horowitz|first=Donald L.|title=The Deadly Ethnic Riot|url=https://archive.org/details/deadlyethnicriot00horo|year=2001|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0520224476|page=[https://archive.org/details/deadlyethnicriot00horo/page/244 244]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;McLeod2002&quot;&gt;{{cite book|last=McLeod|first=John|title=The history of India|url=https://books.google.com/books?id=DAwmUphO6eAC&amp;pg=PA209|accessdate=11 June 2010|year=2002|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-31459-9|pages=209–}}&lt;/ref&gt;.[[1925|1925ലെ ]][[വിജയദശമി]] ദിവസത്തിൽ [[നാഗ്പൂർ|നാഗ്പൂരിലെ]] [[മോഹിദെവാഡ]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌. [[കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ|കേശവ ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാർ]] എന്ന [[നാഗ്പൂർ]] സ്വദേശിയായ ഡോക്ടറാണ്‌ ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിന്റെ സ്ഥാപകൻ. [[ഭാരതം|ഭാരതമൊട്ടുക്ക്‌]] പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സംഘടന നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ ഭരണകക്ഷിയായ, [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ]] മാതൃ സംഘടനയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Haynes2003&quot;&gt;{{cite book|author=Jeff Haynes|title=Democracy and Political Change in the Third World|url=https://books.google.com/books?id=YdWAAgAAQBAJ&amp;pg=PA168|date=2 September 2003|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-54184-3|pages=168–}}&lt;/ref&gt; [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി|ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ]] ഒരു തവണയും സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ മൂന്ന് തവണയും (ഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ട 
അവസരത്തിലും അടിയന്തിരാവസ്ഥയിലും, ബാബരി മസ്ജിദ് തകർക്കപ്പെട്ട സമയത്തും) ആർ.എസ് .എസ് നിരോധിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായിട്ടുണ്ട് &lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=b8k4rEPvq_8C&amp;pg=PA264&amp;hl=en#v=onepage&amp;q&amp;f=false എൻസൈക്ലോപ്പീഡിയ ഓഫ് മോഡേൺ വേൾഡ് വൈഡ് എക്സ്ട്രീമിസ്റ്റ്സ് ആൻഡ് എക്സ്ട്രീമിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പ്സ്- സ്റ്റീഫൻ ഇ ആറ്റ്കിൻസ്]&lt;/ref&gt;ആർ.എസ്.എസ്. ഒരു അർദ്ധ സൈനിക സംഘടനായണെന്ന ആരോപണവുമുണ്ട്.&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=DAwmUphO6eAC&amp;pg=PA209&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

[[ഹിന്ദു സ്വയംസേവക സംഘം]] എന്ന പേരിൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ]] പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടന ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ ആദർശങ്ങളിൽ പ്രഭാവിതരായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര സംഘടനയാണ്.&lt;ref name=&quot;hssus-ക&quot;&gt;{{cite web|title=Is there any relationship between HSS &amp; RSS?|url=https://www.hssus.org/content/view/19/111/|work=ഹിന്ദു സ്വയംസേവക് സംഘ്|publisher=hssus.org|accessdate=29 സെപ്റ്റംബർ 2014|language=en|format=FAQ|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305064047/https://www.hssus.org/content/view/19/111/|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; സംഘത്തിൻറെ രാജ്യാന്തര പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാൻ രൂപം നൽകിയ സംഘടനയാണിത്.{{തെളിവ്}}

== ചരിത്രം ==
[[ചിത്രം:Dr. Hedgevar.jpg|thumb|left|150px|[[കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ]] ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിന്റെ സ്ഥാപകൻ]]
[[1925|1925ൽ]] [[നാഗ്പൂർ|നാഗ്പൂരിലാണ്‌]] ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്‌. [[കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ|കേശവ് ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാർ]] എന്ന [[നാഗ്പൂർ]] സ്വദേശിയായ [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടറാണ്‌]] ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിന്റെ സ്ഥാപകൻ. മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ]]&lt;nowiki/&gt;ഭാഗമായി [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ]] പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1921 ൽ ഒരു വർഷക്കാലം [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി|ബ്രിട്ടീഷ് ഗവണ്മെന്റ്]] അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ അടച്ചു. [[നാഗ്പൂർ|നാഗ്പൂരിൽ]] തിരിച്ചെത്തിയതിനു ശേഷം 1925 ൽ ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ രൂപവത്കരണം വരെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ]] ഒരു സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. എന്നാൽ സംഘടനാരൂപവത്കരണത്തിനു ശേഷം [[കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ|ഹെഡ്ഗേവാറും]] കൂട്ടരും [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ]] പങ്കെടുത്തുപോന്നെങ്കിലും ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിനെ അതിൽനിന്നും അകറ്റി നിർത്തി. 1931 ൽ [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണ]]ത്തിനെതിരായുള്ള ഒരു പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടതിനു രണ്ടാം തവണയും അദ്ദേഹം ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെട്ടു.

ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സംസ്ക്കാരവും സംരക്ഷിക്കാൻ [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുക്കൾ]] ഒന്നിക്കണമെന്ന് [[കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ|കെ.ബി. ഹെഗ്ഡേഗേവാർ]] ആഹ്വാനം ചെയ്തു. 1927 ലെ [[നാഗ്പൂർ കലാപം‌‌‌‌‌‌]] കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷമാണ് ആർ.എസ്.എസ്സിന് ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വൻ പ്രചാരം ലഭിച്ചത്.
[[ചിത്രം:RSS meeting 1939.jpg|thumb|right|300px|1939-ലെ ആർ.എസ്.എസിന്റെ സമ്മേളനത്തിൽ എടുത്ത ചിത്രം.]] 

[[1947]]-ൽ നടന്ന [[ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനം|ഭാരത വിഭജനം]] ലക്ഷക്കണക്കിന്‌ [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുക്കളും]] [[മുസ്‌ലിം|മുസ്ലീങ്ങളും]] [[സിഖ്|സിഖുകാരും]] കലാപത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപെടാൻ വേണ്ടി കഷ്ട്ടപ്പെട്ടിരുന്ന കലാപങ്ങളും അക്രമങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Users.erols.com. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;{{dl}} പുതുതായി രൂപംകൊണ്ട ഭാരതത്തിലെ, [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു]] ഭരണത്തെ മറിച്ചിടാനുള്ള ശ്രമം തടഞ്ഞ{{cn}} ആർ.എസ്.എസിനെ, അറിയപ്പെടുന്ന ഗാന്ധിയനും ഇന്ത്യയിലെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ അവാർഡ് ജേതാവുമായിരുന്ന ഡോക്ടർ ഭഗവാൻദാസ് &quot;വളരെ ഉത്സാഹത്തോടെ സ്വയം ത്യജിക്കുന്ന കുട്ടികൾ&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;Anthony Elenjimittam, Philosophy and action of the R. S. S for the Hind Swaraj, Published by Laxmi Publications, 1951, page 172&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Om Prakash Ralhan, Encyclopedia of political parties, Published by Anmol Publications PVT. LTD., 2002 ISBN 81-7488-865-9, page 224&lt;/ref&gt;

=== ലക്ഷ്യങ്ങൾ ===
[[ഇന്ത്യ|ഭാരതത്തെയും]] അതിലെ ജനങ്ങളേയും ദേവീരൂപത്തിൽ ([[ഭാരതാംബ]]) കണ്ട്‌ സേവനം ചെയ്യുകയും ഭാരതത്തിന്റെ [[ആത്മീയത|ആത്മീയ]], [[ധർമ്മം|ധാർമ്മിക]] മൂല്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ഭാരതത്തിലെ [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുക്കളുടെ]] താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയുമാണ് ഈ സംഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.&lt;ref name=&quot;aim&quot;/&gt; 'വസുധൈവ കുടുംബകം 'ലോകമേ തറവാട്' എന്ന ഹൈന്ദവ സംസ്കാരിക മൂല്യം വഴി ഭാരതത്തെ, മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ മാതൃകയാക്കുന്ന രീതിയിൽ, ഒരു ശക്തമായ രാജ്യമാക്കി പുന:പ്രതിഷ്ടിക്കുകയെന്നതാണ് സംഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്‌ഷ്യം.&lt;ref name=&quot;aim&quot;/&gt; സാമൂഹിക പരിവർത്തനം, [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുക്കളുടെ]] ഉന്നമനം  എന്നിവയാണ് മറ്റു ലക്ഷ്യങ്ങൾ. ആർ.എസ്സ്.എസ്സിന്റെ [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വ ശാസ്ത്രപരമായ]] വീക്ഷണഗതികൾ, [[സാംസ്കാരിക ദേശീയത|സാംസ്കാരിക ദേശീയതയും]](Cultural nationalism) [[ഇന്റഗ്രൽ ഹ്യുമാനിസം|എകാത്മാ മാനവ ദർശനവുമാണ്]](Integral Humanism). ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിന്റെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്‌ ഒരു [[ഹിന്ദു]] എന്നത്‌ [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ]] താമസിക്കുന്ന ഏതൊരു കുലത്തിൽ പിറന്ന വ്യക്തിയുമാവാം&lt;ref name=&quot;aim&quot;/&gt; എന്നാണ് ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിന്റെ നിർവ്വചനം നിലകൊള്ളുന്നത്‌{{തെളിവ്}}. ഹൈന്ദവം എന്നത്‌ ഒരു മതമല്ല മറിച്ച്‌ ഒരു ജീവിതരീതിയാണ്‌ എന്ന് ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;aim&quot;/&gt;

===ഗാന്ധിവധവും നിരോധനവും===
{{main| മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ കൊലപാതകം}}
1948-ൽ ഗാന്ധിജിയെ, മുൻ ആർ.എസ്.എസ് അംഗവും ഹിന്ദു മഹാസഭ  പ്രവർത്തകനുമായ [[നാഥുറാം ഗോഡ്സെ]] (1932 വരെ RSS ൽ അംഗത്വം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സംഘടന തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്) കൊലപ്പെടുത്തി. കൊലയാളി RSS അംഗത്വം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഗോഡ്സെയുടെ ബന്ധുക്കൾ പറയുന്നുണ്ട്&lt;ref name=&quot;et&quot;&gt;{{cite news|last1=Venugopal|first1=Vasudha|title=Nathuram Godse never left RSS, says his family|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/nathuram-godse-never-left-rss-says-his-family/articleshow/54159375.cms|accessdate=4 July 2017|publisher=Economic times|date=8 September 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/655722.stm Analysis: RSS aims for a Hindu nation, BBC, 2003-03-10|title=RSS aims for a Hindu nation|accessdate=2016-01-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Atkins, Stephen E. (2004). Encyclopedia of modern worldwide extremists and extremist groups. Greenwood Publishing Group. p. 264. ISBN 9780313324857. Retrieved 26 May 2010.&lt;/ref&gt; വധിച്ചതിനുശേഷം നിരവധി പ്രമുഖ ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും 1948 ഫെബ്രുവരി 4-ൽ ആർ.എസ്.എസിനെ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു&lt;ref name=&quot;PLJ100&quot;&gt;{{cite book |last1=Panicker |first1=P L John |title=Gandhian approach to communalism in contemporary India |page=100 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/7178/9/09_chapter%202.pdf#page=79 |accessdate=06 നവംബർ 2019 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. [[ഗാന്ധിവധം|ഗാന്ധിവധത്തിൽ]] ഉണ്ടായിട്ടുള്ള ഗൂഢാലോചനയെക്കുറിച്ച്‌ അന്വേഷിച്ച ജസ്റ്റിസ്‌ [[കപൂർ കമ്മീഷൻ]]&lt;ref name=&quot;കപൂർ കമ്മീഷൻ&quot;/&gt; ഇങ്ങനെ നിരീക്ഷിച്ചു:

{{cquote| &quot;ആർ.എസ്.എസ് ഒരു സംഘടന എന്ന നിലക്ക് ബോംബേറിന്റെയോ [[മഹാത്മാഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] വധത്തിന്റെയോ ഉത്തരവാദികൾ അല്ല. വധത്തിന്റെ ഉത്തരവാദികൾ ആർ.എസ്.എസ് നിയന്ത്രണത്തിലുമായിരുന്നില്ല. ഉത്തരവാദികൾ ആയിട്ടുള്ളവർ [[വി.ഡി. സാവർക്കർ|സവർക്കറിന്റെ]] ഹിന്ദുമഹാസഭയിൽ അംഗങ്ങളാണ്, ആർ.എസ്.എസിന്റെ അംഗങ്ങൾ ആണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, പരേഡ്, റാലി, കായികപരിശീലനം, ഷൂട്ടിങ് പരിശീലനം എന്നിവയിലുപരി അവർ വളരെ അക്രമപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&quot; 
{{right|– '''കാപ്പുർ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട്‌, പതിപ്പ്. 1, Page 165'''}}&lt;ref name=&quot;കപൂർ കമ്മീഷൻ&quot;&gt;{{cite web|title=Report of Commission of Inquiry in to Conspiracy to Murder Mahatma Gandhi (1969)|url=https://archive.org/details/6026201-1969-Report-of-Jeevan-Lal-Kapur-Commission-of/page/n174/mode/1up|accessdate=2015-09-06}}&lt;/ref&gt;.}}
====ഗാന്ധിവധത്തിൽ സന്തോഷപ്രകടനം====
ഗാന്ധിജിയുടെ വധത്തെ ആർ.എസ്സ്.എസ്സ് ന്യായീകരിക്കുകയും, വധത്തിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മധുരവിതരണം നടത്തുകയുമുണ്ടായി എന്ന്  സെപ്റ്റംബർ 11, 1948 ന് [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ഗോൾവൽക്കറിന്]] എഴുതിയ മറുപടി കത്തിൽ , [[വല്ലഭായി പട്ടേൽ|സർദ്ദാർ വല്ലഭായി പട്ടേൽ]] ആരോപിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=TH/&gt;&lt;ref name=&quot;ഔട്ട്ലുക്ക്&quot;&gt;{{cite journal |title=Sardar Patel And Mahatma Gandhi On The RSS |journal=Outlook Magazine |date=27 ഏപ്രിൽ 1998 |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/sardar-patel-and-mahatma-gandhi-on-the-rss/205427 |accessdate=26 സെപ്റ്റംബർ 2019 |quote=All their (RSS) leaders' speeches were full of communal poison. As a final result of the poi-son...an atmosphere was created in which such a ghastly tragedy (Gandhi's assassination) became possible...RSS men expressed joy and distributed sweets after Gandhiji's death.}}&lt;/ref&gt;.

ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയും ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സർദാർ വല്ലഭായി പട്ടേൽ|സർദാർ വല്ലഭായിപട്ടേൽ]] ഗാന്ധിവധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്  ഇങ്ങനെ എഴുതി
:{{ഉദ്ധരണി|ആർ.എസ്.എസിന്റെ എല്ലാ നേതാക്കളുടേയും പ്രസംഗങ്ങൾ മുഴുവൻ വർഗീയ വിഷം നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ വിഷമയമായ ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ച ഭീകരമായ അവസ്ഥയുടെ അന്തിമ ഫലമാണ്‌ ഗാന്ധിവധം. ഗാന്ധിയുടെ മരണശേഷം ആർ.എസ്.എസുകാർ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും മധുരവിതരണം നടത്തുകയും ചെയ്തു|||ഗോൾ‌വാൾക്കറിനും ശ്യാമപ്രസാദ് മുഖർജിക്കും സർ‌ദാർ പട്ടേൽ അയച്ച കത്തുകളിൽ നിന്ന്-ഔട്ട്‌ലുക് വാരിക 27 ഏപ്രിൽ 1998 &lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=Fn7GhTpJ4esC&amp;pg=PA83&amp;dq=the+RSS+men+expressed+joy+and+distributed+sweets+after+Gandhiji's+death&amp;cd=2#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Communal politics:Facts versus myths]-by Ram Puniyani&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TH&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/patel-thought-rss-had-no-role-in-gandhi-killing/article7834582.ece ദ ഹിന്ദു, 2015 നവംബർ 03]&lt;/ref&gt;}}

[[ഗാന്ധിവധം|ഗാന്ധിവധത്തിന്റെ]] ഗൂഢാലോചനാ ആരോപണത്തിൽ നിന്നും സുപ്രീം കോടതി ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കളെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കുകയും കോടതി നിർദ്ദേശത്തെ തുടർന്ന്, ആർ.എസ്.എസിന് ലിഖിത ഭരണഘടന ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്ന ആവശ്യത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ സംഘടനക്കുണ്ടായിരുന്ന നിരോധനം പിൻവലിക്കാൻ സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ചു. രണ്ടാം സർസംഘചാലകായിരുന്ന [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ഗോൾവർക്കർ]] ഭരണഘടന രൂപീകരിക്കുകയും സർക്കാരിന് സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന്, സർക്കാർ ആർ.എസ്.എസിനുണ്ടായിരുന്ന നിരോധനം പിൻവലിച്ചു&lt;ref&gt;Curran, Jean A. Jr. The RSS: Militant Hinduism Far Eastern Survey, Vol. 19, No. 10. (May 17, 1950), pp. 93–98.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PLJ100&quot;/&gt;

=== ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയോടുള്ള സമീപനം ===
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിൽ മനുസ്മൃതിയിലെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പരിഗണിച്ചിട്ടില്ല എന്ന കാരണത്താൽ സംഘടന ഇതിനെ എതിർത്തുവന്നിരുന്നു.

===ദാദ്ര, നാഗർ ഹവേലി, ഗോവ എന്നിവയുടെ വിമോചനം===

ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ദാദ്രയും നാഗർഹവേലിയും [[പോർച്ചുഗീസ്]] അധിനിവേശത്തിൽ നിന്നും അടർത്തിയെടുക്കാൻ ആർ.എസ്.എസ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സംഘടനകൾ പ്രേരണ ചെലുത്തിയിരുന്നു. 1954-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ദാദ്രയുടെയും നാഗർ ഹവേലിയുടെയും പ്രത്യേകത പഠിക്കാനും വിമോചനത്തിനായി സമരം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളെ അടുത്തറിയാനുമായി ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകരായ രാജ വകന്കരും നാനാ കജ്രെക്കരും നിരവധി തവണ അവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. 1954 ഏപ്രിലിൽ ദാദ്രയുടെയും നാഗർഹവേലിയുടെയും വിമോചനത്തിനായി നാഷണൽ മൂവ്മെന്റ് ലിബറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ(NMLO), ആസാദ് ഗോമന്ടക് ദൾ(AGD) എന്നീ സംഘടനകളുമായി സഖ്യത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;Purushottam Shripad Lele, Dadra and Nagar Haveli: past and present, Published by Usha P. Lele,1987&lt;/ref&gt; 1954 ജൂലൈ 21 രാത്രിയിൽ ഈ സഖ്യത്തിന് വെളിയിലുള്ള ഒരു വിമോചനസംഘം ദാദ്രയിലെ [[പോർച്ചുഗീസ്]] പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പിടിച്ചെടുത്തു ദാദ്ര സ്വതന്ത്രമായി എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. തുടർന്ന്, ജൂലൈ 28 ആർ.എസ്.എസിന്റെയും ആസാദ് ഗോമന്ടക് ദളിന്റെയും സഖ്യം നരോലിയും ഫിപാരിയയും അവസാനം സിൽവാസയുടെ തലസ്ഥാനവും പിടിച്ചെടുത്തു. [[പോർച്ചുഗീസ്]] ശക്തികൾ നാഗർഹവേലി വഴി രക്ഷപെടുകയും പിന്നീട് 1954 ഓഗസ്റ്റ്‌ 11-ന് ഇന്ത്യൻ പോലീസിനോട് കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഒരു സ്വദേശഭരണ സംവിധാനം ശേഷം നിലവിൽ വന്നു.

ദാദ്രയും നാഗർഹവേലിയും വിമോചനം നേടിയത് [[ഗോവ|ഗോവയിലെ]] [[പോർച്ചുഗീസ്]] ഭരണത്തിനെതിരായുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകർന്നു. 1955-ൽ ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കൾ ഗോവയിലെ [[പോർച്ചുഗീസ്]] ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യയിൽ [[ഗോവ|ഗോവയെ]] ചേർക്കാനും ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചു. ഒരു സൈനിക നടപടിക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു]] വിസമ്മതിച്ചപ്പോൾ ആർ.എസ്.എസ് നേതാവായിരുന്ന റാവു ജോഷി, [[ഗോവ|ഗോവയിലേക്ക്]] സത്യാഗ്രഹ പ്രക്ഷോഭം നയിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെയും അനുയായികളെയും [[പോർച്ചുഗീസ്]] പോലീസ് ജയിലിലാക്കുകയും ചെയ്തു. സമാധാനപരമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ തുടർന്നെങ്കിലും കടുത്ത അടിച്ചമർത്തലാണ് നേരിടേണ്ടി വന്നത്. 1955 ഓഗസ്റ്റ്‌ 15-ന് സത്യാഗ്രഹം നടത്തിയിരുന്നവർക്ക് നേരെ [[പോർച്ചുഗീസ്]] പോലീസ് വെടിവക്കുകയും 30-നടുത്ത് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Christophe Jaffrelot, The Hindu Nationalist Movement in India, Published by Columbia University Press, 1998&lt;/ref&gt;

===അടിയന്തരാവസ്ഥക്കെതിരെ===

[[1975]]-ൽ [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ഭാരതത്തിൽ [[ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975)|അടിയന്തരാവസ്ഥ]] കൊണ്ടുവരികയും പൗരാവകാശങ്ങൾക്കും മാധ്യമങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Emma Tarlo, Unsettling Memories: Narratives of India's &quot;emergency&quot;, Published by Orient Blackswan, 2003, ISBN 81-7824-066-1, 9788178240664&lt;/ref&gt; [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]], [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] പാർലമെന്റിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൃത്രിമം നടത്തിയതായി കണ്ട് കോടതി അസാധുവാക്കിയതാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഒരു കടുത്ത തീരുമാനത്തിലേക്ക് വഴിവെച്ചത്. തുടർന്ന്, ഗാന്ധിയനായ [[ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളെയും മറ്റു ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെയും രാജ്യവ്യാപകമായി ജയിലിൽ അടക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Martha Craven Nussbaum, The Clash Within: Democracy, Religious Violence, and India's Future, Published by Harvard University Press, 2007 ISBN 0-674-02482-6, 9780674024823&lt;/ref&gt;.  ആർ.എസ്.എസ് അടക്കമുള്ള നിരവധി സംഘടനകളെ നിരോധിച്ചു.&lt;ref&gt;Jaffrelot Christophe, Hindu Nationalism, 1987, 297, Princeton University Press, ISBN 0-691-13098-1, ISBN 978-0-691-13098-9&lt;/ref&gt; പോലീസ് ആയിരക്കണക്കിന് ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകരെ ജയിലിൽ അടച്ചു.&lt;ref&gt;Chitkara M G, Hindutva, Published by APH Publishing, 1997 ISBN 81-7024-798-5, 9788170247982&lt;/ref&gt;

ഈ നിരോധനത്തിനെ മറികടന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് സ്വയം സേവകർ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ|അടിയന്തരാവസ്ഥക്കെതിരെയും]] മൌലിക അവകാശങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനെതിരെയും [[സത്യാഗ്രഹം]] നടത്തുകയും [[ജനാധിപത്യം]] തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരാനായി രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിച്ചു. മാധ്യമപ്രവർത്തനം നിയന്ത്രണവിധേയമായിരുന്നതിനാൽ ലേഖനങ്ങൾ രഹസ്യമായി പ്രചരിപ്പിക്കുകയും പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കായി പണം സ്വരൂപിക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റു ജനാധിപത്യ പാർട്ടികളുടെ നേതാക്കളുമായി ജയിലിലും വെളിയിലുമായി [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യത്തിനായി]] ബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.&lt;ref&gt;Post Independence India, Encyclopedia of Political Parties, 2002, published by Anmol Publications PVT. LTD, ISBN 81-7488-865-9, 9788174888655&lt;/ref&gt; ഈ പ്രക്ഷോഭം പതിനായിരക്കണക്കിന് ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകർ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നതായും ദിവസവും കൂടുതൽ കൂടുതൽ യുവാക്കളെ പ്രക്ഷോഭത്തിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതായി വെളിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ ലക്‌ഷ്യം &quot;[[ജനാധിപത്യം]] തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരിക എന്നത് മാത്രമാണ്&quot; എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;page 238, Encyclopedia of Political parties, Volumes 33–50 http://books.google.co.in/books?id=QCh_yd357iIC&amp;pg=PA238 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024114318/http://books.google.co.in/books?id=QCh_yd357iIC&amp;pg=PA238 |date=2012-10-24 }}&lt;/ref&gt; ലണ്ടനിലെ 'ദി എക്കണോമിസ്റ്റ്‌' ആർ.എസ്.എസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്‌ 'ലോകത്തിലെ ഏക [[ഇടതുപക്ഷം|ഇടതുപക്ഷമല്ലാത്ത]] വിപ്ലവശക്തി' എന്നാണ്{{cn}}. 1977-ൽ [[ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975)|നിരോധനാജ്ഞ]] പിൻവലിച്ചപ്പോൾ ആർ.എസ്.എസിന്റെയും നിരോധനം പിൻവലിച്ചു.

===ഭൂപരിഷ്ക്കരണത്തിലെ പങ്ക്===

[[ഗാന്ധിയൻ]] നേതാവായിരുന്ന [[വിനോബാ ഭാവേ]] സംഘടിപ്പിച്ച ഭൂമിദാന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ് പങ്കെടുത്തു. [[1951]] നവംബറിൽ [[വിനോബാ ഭാവേ]] ആർ.എസ്.എസ് നേതാവ് [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|എം.എസ്. ഗോൾവർക്കറുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ഗോൾവർക്കർ]], ഭൂപരിഷ്ക്കരണത്തിന് ആർ.എസ്.എസിന്റെ സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Suresh Ramabhai, Vinoba and his mission, Published by Akhil Bharat Sarv Seva Sangh, 1954&lt;/ref&gt; തുടർന്ന്, [[നാനാജി ദേശ്മുഖ്|നാനാജി ദേശ്‌മുഖിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകർ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Andersen, Walter K. 1987 p. 111&quot;&gt;Andersen, Walter K.; Shridhar D. Damle (1987). The Brotherhood in Saffron: The Rashtriya Swayamsevak Sangh and Hindu Revivalism. Boulder: Westview ress. p. 111. ISBN 0813373581.&lt;/ref&gt; എന്നാൽ [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ഗോൾവർക്കർ]] ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ [[ഇടതുപക്ഷം|കമ്യൂണിസ്റ്റ്]] ശൈലിയിൽ വിമർശകൻ കൂടിയായിരുന്നു. ഈ പ്രക്ഷോഭം ജനങ്ങളിൽ [[ഇടതുപക്ഷം|കമ്യൂണിസ്റ്റ്]] ശൈലിയിയെക്കാൾ ഉയർന്നുള്ള വിശ്വാസം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കണം എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;aim&quot;/&gt;

==സംഘടന==
ആർ.എസ്.എസിന് പ്രവർത്തകരുടെ റിക്കോർഡ് സൂക്ഷിക്കുന്ന പതിവില്ലെങ്കിലും ഏകദേശം 7 കോടി മുതൽ 10 കോടി പ്രവർത്തകർ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
===സർസംഘചാലക് പദവി&lt;ref name=&quot;Bhatt113&quot;&gt;Bhatt, Chetan (2001). Hindu Nationalism: Origins, Ideologies and Modern Myths. New York: Berg Publishers. p. 113. ISBN 1-85973-348-4.&lt;/ref&gt; === 
{{പ്രലേ|സർസംഘചാലക്}}
സർസംഘചാലക് പദവി ആണ് ആർ.എസ്.എസിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പദവി. ഈ സ്ഥാനം നിശ്ചയിക്കുന്നത് മുൻഗാമി ആയിരിക്കും. സർസംഘചാലക് പദവിയിൽ വന്നിട്ടുള്ളവർ:
*[[കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ|ഡോ. കേശവ് ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാർ]] (സ്ഥാപകൻ), ഡോക്ടർജി എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1925-1930 &amp; 1931-1940)
*[[ലക്ഷ്മൺ വാമൻ പരഞ്ജ്പേ|ഡോ. ലക്ഷ്മൺ വാമൻ പരഞ്ജ്പേ]] (1930-1931) (ഡോ. ഹെഡ്ഗേവാർ സത്യാഗ്രഹം നടത്തി ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാലത്ത്)
*[[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ശ്രീ. മാധവ് സദാശിവ് ഗോൾവർക്കർ]], ഗുരുജി എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1940-1973)
*[[മധുകർ ദത്താത്രയ ദേവറസ്|ശ്രീ. മധുകർ ദത്താത്രേയ ദേവറസ്]], ബാലാസാഹെബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1973-1993) 
*[[രാജേന്ദ്ര സിംഗ്|പ്രൊഫ. രാജേന്ദ്ര സിംഗ്]], രാജുഭയ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്നു (1993-2000)
*[[കെ.എസ്. സുദർശൻ|കുപ്പഹള്ളി സിതാരാമയ്യ സുദർശൻ]] (2000-2009)
*[[മോഹൻ മധുകർ ഭാഗവത്|ഡോ. മോഹൻ മധുകർ ഭാഗവത്]] (21 മാർച്ച്‌ 2009 മുതൽ ഇന്നുവരെ)

===ശാഖ===
ശാഖ എന്നത് ശിഖരം (branch) എന്ന അർഥം വരുന്ന ഹിന്ദി പദമാണ്. ആർ.എസ്.എസിന്റെ സംഘടനാപരമായ പ്രവൃത്തികൾ നടത്തുന്നത് സംഘശാഖകൾ മുഖേനയാണ്. പൊതു സ്ഥലത്ത് ഒരു മണിക്കൂർ നിത്യേന നിയമേന നടത്തപ്പെടുന്ന കൂടിച്ചേരലാണ് [[സംഘശാഖ]]. സംഘശാഖയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വ്യക്തികളെ സ്വയംസേവകർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 2004-ൽ 60,000 ശാഖകൾ ഇന്ത്യയിൽ ഒട്ടുക്ക് നടന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;RSS might get trendy uniform next year Rediff – July 23, 2004&lt;/ref&gt; അതേസമയം [[2004]]-ലെ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ.പി]] കേന്ദ്ര സർക്കാർ വീണതിന് ശേഷം ശാഖകൾ 10,000 ആയി ചുരുങ്ങി. [[2010]] ജനുവരിയിലെ [[ഡൽഹി|ഡൽഹിയിലെ]] ആർ.എസ്.എസ് മാധ്യമവിഭാഗത്തിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ശാഖകളുടെ എണ്ണം 39,823 എന്നാണ്.&lt;ref&gt;KAUSHIK, NARENDRA (June 5, 2010). &quot;RSS shakhas fight for survival - India - The Times of India&quot;. Indiatimes (The Times of India). Retrieved 11 June 2010.&lt;/ref&gt; [[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി|ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടിയുടെയും]] [[സമാജ് വാദി പാർട്ടി|സമാജ് വാദി പാർട്ടിയുടെയും]] ജാതിരാഷ്ട്രീയമാണ് ഇതിനു കാരണമായി ആർ.എസ്.എസ് കാണുന്നത്.{{തെളിവ്}} ലോകത്ത് 33 രാജ്യങ്ങളിലായി ശാഖകൾ നടക്കുന്നുണ്ട് .

[[യോഗ]], വ്യായാമങ്ങൾ, കളികൾ തുടങ്ങിയ കായികപരമായ പരിപാടികളും, [[സുഭാഷിതം]], ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, അമൃതവചനം, കഥകൾ, പ്രാർത്ഥന  തുടങ്ങിയവ കൂടിച്ചേർന്നതാണ് ശാഖ. സാമൂഹികസേവനം, സാമൂഹികാവബോധം വളർത്തൽ, ദേശസ്നേഹം വളർത്തൽ തുടങ്ങിയവും മറ്റു പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്.&lt;ref&gt;K. R. Malkani, The RSS story, Published by Impex India, 1980&lt;/ref&gt; പ്രവർത്തകർ പ്രാഥമിക ശുശ്രൂഷ, ദുരിതാശ്വസ പ്രവർത്തനം പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയവയിൽ പരിചയം നേടുകയും ഗ്രാമങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാനാവശ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികൾ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;M. G. Chitkara, Rashtriya Swayamsevak Sangh: national upsurge, Published by APH Publishing, 2004, ISBN 81-7648-465-2, 9788176484657&lt;/ref&gt;

===ഗണവേഷം===

കറുത്ത പദവേഷം ([[ഷൂസ്]]), സോക്സ്‌ ( ബ്രൗൺ),&amp;nbsp;പാൻറ് (വുഡ് ബ്രൗൺ), ബെൽറ്റ്‌ (തവിട്ടുനിറം), ഷർട്ട്‌ (വെള്ള), തൊപ്പി (കറുപ്പ്) ഇവയാണ് സംഘത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വേഷം.  കാക്കി നിക്കറായിരുന്നു മുൻപത്തെ വേഷം.  അത് മാറ്റി പാന്റാക്കുന്നത് 2016 മാർച്ച് 12 ന് ചേർന്ന് അഖിലേന്ത്യാ പ്രതിനിധി സഭയുടെ തീരുമാനപ്രകാരമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/new-rss-uniform-khaki-shorts-make-way-for-khaki-pants/|title=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്‌പ്രസ്സ്|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt;

===ഐറ്റി മിലൻ===

[[വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ|വിവരസാങ്കേതിക മേഖലയിൽ]] പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശാഖയെ ആണ് ഐ.റ്റി(Information Technology) മിലൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്‌. ശാഖയിൽ നിന്നും വത്യസ്തമായി ആഴ്ച തോറുമാണ് ഐ.റ്റി. മിലൻ കൂടിച്ചേരൽ നടത്തുന്നത്. [[മുംബൈ]], [[പൂനെ]], [[ബെംഗലൂരു]], [[ചെന്നൈ]], [[എറണാകുളം ]], [[ഡൽഹി]] തുടങ്ങിയ പട്ടണങ്ങളിൽ ഐ.റ്റി മിലൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

60 മിനിട്ട്  നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഇത്തരത്തിലുള്ള കൂടിച്ചേരലിൽ പ്രാർഥന, [[സൂര്യനമസ്ക്കാരം]], [[യോഗ]], കളികൾ മുതലായവ ഉണ്ടായിരിക്കും. പൊതുവേ ഇംഗ്ലീഷിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഐ.റ്റി മിലനിൽ വിവരസാങ്കേതിക മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കായി തയ്യാറാക്കപ്പെട്ട വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ മാനസിക ഉല്ലാസത്തിനായിയുള്ള കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു. ദേശീയ-സാർവദേശീയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;&quot;Sangh’s e-Sevaks&quot;. openthemagazine.com. 27 February 2010. Retrieved 27 January 2011.&lt;/ref&gt;

=== [[RSSപ്രചാരകന്റെ യോഗ്യതകൾ|പ്രചാരകൻ]] ===
പ്രതിഫലം കൂടാതെ മുഴുവൻ സമയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തകന്മാരാണ്  പ്രചാരകർ. ഒരു വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞ കാലയളവിൽ ഉള്ളവരെ വിസ്താരകർ എന്നും പറയുന്നു. മറ്റു സംഘപരിവാർ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പ്രചാരകന്മാരെ അയക്കുന്ന പതിവുണ്ട് ഉദാ :- [[ബി എം എസ്]], [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ.പി]],[[സേവാ ഭാരതി]], മുതലായവ.

=== പരിവാർ സംഘടനകൾ ===
{{പ്രലേ|സംഘ് പരിവാർ}}
* ''രാഷ്ട്രീയ സേവികാ സമിതി'' (വനിതാ വിഭാഗം)
* [[അഖില ഭാരതീയ വിദ്യാർത്ഥി പരിഷത്ത്]] (വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗം)
* ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി (രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത്‌ )
* ഭാരതീയ മസ്ദൂർ ''സംഘം (തൊഴിലാളി  രംഗത്ത്‌)''
*  ''ഭാരതീയ കിസാൻ സംഘം'' (കർഷകരുടെ സംഘടന)
* ''ഭാരതീയ അഭിഭാഷക പരിഷത്ത്'' (അഭിഭാഷകരുടെ സംഘടന)
* ''ഭാരതീയ അദ്ധ്യാപക പരിഷത്ത്'' (അദ്ധ്യാപകരുടെ സംഘടന)
* ''[[മുസ്ലീം രാഷ്ട്രീയ മഞ്ച്]]'' (മുസ്‌ളിം വിഭാഗം)
* ഭാരതീയ ഇതിഹാസ് സങ്ങലൻ യോജന .
* വിശ്വ ഹിന്ദുപരിഷത്ത് 
* സക്ഷമ (ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കായ് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ദേശീയ സംഘടന )
* സഹകാർ ഭാരതി 
* [[ഭാരതീയ വിചാര കേന്ദ്രം]]
* വിദ്യാ ഭാരതി ( ഭാരതീയ വിദ്യാനികേതൻ )
* സംസ്കൃത ഭാരതി 
* വിശ്വ സംവാദ കേന്ദ്രം
* [[ബാലഗോകുലം]]
* സ്വദേശി ശാസ്ത്ര പ്രസ്ഥാനം
* തപസ്യ 
* [[സേവാഭാരതി]]
* വിവേകാനന്ദകേന്ദ്രം
* ഹിന്ദു ഐക്യ വേദി 
* ക്രീഡ ഭാരതി (കേരള കായിക വേദി )
* വനവാസി കല്യാൺ  ആശ്രമം 
* പൂർവ സൈനിക പരിഷദ് 
* ആരോഗ്യ ഭാരതി 
* വിവേകാനന്ദ മെഡിക്കൽ മിഷൻ 
* കേരള ക്ഷേത്ര സംരക്ഷണ സമിതി 
* കേസരി   
* തന്ത്ര വിദ്യ പീഠം
*ഹിന്ദു ഐക്യേവേദി
*ഐ ടി മിലൻ
*അയ്യപ്പേ സേവാസമിതി
*

==ലക്ഷ്യം==
ആർ.എസ്.എസിന്റെ ലക്ഷ്യമായി വിവരിക്കുന്നത് ഹിന്ദുത്വ മൂല്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ  ഇന്ത്യ 2025 ഓട് കൂടി ഇന്ത്യയെ പൂർണമായും ഹൈന്ദവ രാഷ്ട്രമാകുക എന്നതാണ്.

രൂപീകരണ സമയത്ത് തന്നെ ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ അതിന്റെ തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ ആശയം പ്രകടമാക്കിയതാണ്.   .&lt;ref name=&quot;aim&quot; /&gt;.&lt;ref&gt;H. V. Seshadri, Hindu renaissance under way, Published in 1984, Jagarana Prakashana, Distributors, Rashtrotthana Sahitya (Bangalore)&lt;/ref&gt;

വിചാരധാരയിൽ ({{lang-en|Bunch of Thoughts}}), [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|എം.എസ്. ഗോൾവർക്കർ]] ആർ.എസ്.എസിന്റെ ലക്ഷ്യം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്‌ ഇങ്ങനെയാണ്:&lt;ref name=&quot;aim&quot;&gt;M S Golwalkar, Bunch of Thoughts, Publishers: Sahitya Sindhu Prakashana&lt;/ref&gt;

{{cquote| രാജ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുക്കളുടെ]] സമീപനം മനസ്സിലാക്കി, ആർ.എസ്.എസ് അവരിൽ രാജ്യത്തിനോട് ആത്മാർപ്പണത്തിന്റെ ശീലം വളർത്തിയെടുക്കുകയും അവരിൽ സ്നേഹത്തിന്റെയും പാരസ്പര്യത്തിന്റെയും സഹകരണത്തിന്റെയും സ്വഭാവരൂപീകരണം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്ത്, രാജ്യത്തോടുള്ള കടമക്ക് വേണ്ടി വിശ്വാസത്തിനും [[ജാതി|ജാതിക്കും]] [[ഭാഷ|ഭാഷക്കും]] രണ്ടാം പരിഗണന മാത്രം കൊടുത്ത്, അതിലൂടെ യഥാർത്ഥ മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെയും അച്ചടക്കത്തിന്റെയും സ്വഭാവരൂപീകരണം നടത്തി, ശക്തരാകാനും സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം സ്വന്തം ചുമലിൽ ഏറ്റെടുത്ത് എല്ലാ രീതിയിലുമുള്ള അനുശാസന ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലയിലും എല്ലാവരും ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത് [[ഹിമാലയം]] മുതൽ [[കന്യാകുമാരി]] വരെ പരസ്പര സാഹോദര്യത്തോടെയുള്ള ഒരു രാജ്യത്തിനെ ഉണ്ടാക്കുക }}

==സംഘപരിവാർ==
{{പ്രലേ|സംഘ് പരിവാർ}}
ആർ.എസ്.എസ് ആദർശങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച സംഘടനകളെ പൊതുവിൽ [[സംഘപരിവാർ]] (സംഘകുടുംബം എന്നർഥം വരുന്നു) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മിക്ക ഇത്തരം സംഘടനകളും മുഴുവൻ സമയ സംഘ പ്രചാരകന്മാർ തുടങ്ങുന്നതോ സഹകരിക്കുന്നതോ ആണ്. [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷദ്  ]], [[വനബന്ധു പരിഷത്ത്]], [[രാഷ്ട്രീയ സേവികാ സമിതി]], [[അഖില ഭാരതീയ വിദ്യാർത്ഥി പരിഷത്ത്]](ABVP), [[വനവാസി കല്യാൺ ആശ്രമം]], [[ഭാരതീയ മസ്ദൂർ സംഘം ]], [[വിദ്യാഭാരതി]], [[സേവാഭാരതി]] തുടങ്ങി നിരവധി സംഘടനകൾ സമൂഹത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ആർ.എസ്.എസ് ഒരിക്കലും തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുത്തിട്ടില്ലെങ്കിലും, സമാന ചിന്തകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന [[ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ|രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികളെ]] പിന്താങ്ങുന്നുണ്ട്. [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപ്പിയെ]] പിന്താങ്ങുന്നത് ആർ.എസ്.എസ് ആണെങ്കിലും ആ പാർട്ടിയുമായി അഭിപ്രായവത്യാസം വരുമ്പോൾ പിന്തുണക്കാൻ വിമുഖതയും കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ആർ.എസ്.എസിനോട് ആഭിമുഖ്യം കാണിക്കുന്ന മറ്റു പാർട്ടികളെ പരസ്യമായി പിന്താങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;&quot;RSS unhappy with infighting in Guj BJP ~&quot;. Infoahmedabad.com. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Toe swadeshi line or lose support, RSS warns BJP&quot;. Indianexpress.com. 1998-12-15. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;

ആർ.എസ്.എസിന്റെ പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|പ്രധാനമന്ത്രിയും]] [[ഉപരാഷ്ട്രപതി|ഉപരാഷ്ട്രപതിയും]] [[ആഭ്യന്തരമന്ത്രി|ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയും]] മറ്റു മന്ത്രിമാരും ആയും വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ, [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിമാരും]] മറ്റു മന്ത്രിമാരുമായും കൂടാതെ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] [[അംബാസിഡർ]] ആയും വിവിധ രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;&quot;I will always be a swayamsevak: PM&quot;. Rediff.com. 2000-09-10. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Shekhawat a non-partisan candidate, says Vajpayee&quot;. Hinduonnet.com. 2007-06-27. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Haniffa, Aziz, Agnihotri's appointment aimed at boosting US ties, India Abroad, 08-31-2001&lt;/ref&gt;

==സാമൂഹികപ്രവർത്തനങ്ങൾ==
{{peacock}}
പൂജാരികളായി ബ്രാഹ്മണന്മാരെ മാത്രം നിയമിച്ചിരുന്ന മുൻപുണ്ടായിരുന്ന രീതിക്ക് വിപരീതമായി ദളിതരെയും മറ്റു പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളെയും ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പൂജാരിമാരായി സംഘം നിയമിച്ചു.&lt;ref&gt;RSS for Dalit head priests in temples,Times of India&lt;/ref&gt; ഹൈന്ദവ ദർശനങ്ങളെ ശരിയായ വിധത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാത്തതുകൊണ്ടാണ്‌ ജാതീയത സമൂഹത്തിൽ വന്നതെന്നും അതിനാൽ എല്ലാത്തരം ജനങ്ങളിലേയ്ക്കും ജാതി മാറ്റിവച്ച് ഇറങ്ങി ചെല്ലുന്നതിലൂടെ ഈ വ്യവസ്ഥിതിയെ മറികടക്കാം എന്നും ആർ.എസ്.എസ് വാദിക്കുന്നു. കൂടാതെ ദളിതർക്ക് കടന്നു ചെന്ന് പ്രാർഥിക്കാൻ ഉയർന്ന ജാതിക്കാർ വിലക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ദൈവം പോലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നവയായിരിക്കും എന്നും സമർഥിക്കുന്നു. ദളിതരെ ക്ഷേത്രങ്ങളില് പൂജരിയാക്കണം എന്ന് ആവശ്യപെട്ട പ്രസ്ഥാനം ആണ് സംഘം. ദളിതരുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ആർ എസ് എസ്സിനു അനുസുചിത് ജാതി ജാമാതി അരക്ഷൺ ബചാവോ പരിഷദ്  എന്നൊരു പരിവാര് സംഘടന തന്നെ ഉണ്ട്
&lt;ref&gt;RSS rips into ban on Dalits entering temples Times of India – January 9, 2007&lt;/ref&gt;

ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കളുടെ പശ്ചാത്തലം വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും അവരിലെ ബ്രാഹ്മണ ജാതിയിൽ പെട്ടവർ കാരണം മറ്റു പിന്നാക്ക ജാതിയിൽ പെട്ടവരെ ആകർഷിക്കാൻ ആർ.എസ്.എസിന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് ക്രിസ്റൊഫെർ ജെഫ്രോട്ട് നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാതരത്തിലും പെട്ട ജനങ്ങളെ ആർ.എസ്.എസ് സ്വാഗതം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും പ്രവർത്തകരിൽ ഒരു രീതിയിലുമുള്ള സമത്വക്കുറവും സംഘടനയിൽ ഇല്ലെന്നും നിരീക്ഷകരായ ആണ്ടേഴ്സണും ദംലെയും വാദിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Andersen, Walter K. 1987 p. 111&quot;/&gt;

1934-ൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി]], മഹാദേവ് ദേശായിയുടെയും മീരാബെഹന്റെയും കൂടെ വർധയിലെ ആർ.എസ്.എസ് കേന്ദ്രം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ പ്രവർത്തകരുടെ അച്ചടക്കവും തൊട്ടുകൂടായിമയുടെ പ്രതിഫലനം ഇല്ലാതെയുമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ ആശ്ചര്യപ്പെടുകയും ഇങ്ങനെ പറയുകയും ചെയ്തു.
{{cquote|'' ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കേന്ദ്രം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ അച്ചടക്കവും തോട്ടുകൂടായിമ ഇല്ലാത്തതും കണ്ട് വളരെയധികം അത്ഭുതപ്പെട്ടു.''}}
മഹാത്മാ ഗാന്ധി കേന്ദ്രത്തിൽ വസിക്കുന്ന സ്വയം സേവകരോട് നേരിട്ട് കൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ ജാതിയെക്കുറിച്ച് ആരായുകയും അവർ ജാതി എന്തെന്ന് അന്യോഷിക്കാതെ ഒരുമിച്ച് ഭക്ഷിക്കുകയും താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതും മനസ്സിലാക്കി.&lt;ref&gt;K S Bharati, Encyclopedia of Eminent Thinkers, Volume 7, 1998&lt;/ref&gt;

കേശവ് സൃഷ്ടി – സംഘ സ്ഥാപകനായ ഡോ.കേശവ് ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ സ്മരണാര്ത്ഥം തുടങ്ങിയ പ്രൊജക്ട്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഉപ്പുപാടം നിറഞ്ഞ ഒരു ഗ്രാമം പൂര്ണ്ണമായും ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് തുടങ്ങിയ മഹാ പ്രസ്ഥാനം. കൃഷി, വിദ്യാഭ്യാസം, ഗോ സംരക്ഷണം, ആയുര്വേദം തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളില് മികച്ച നിലയില് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keshavsrushti.com/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-29 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222113657/http://www.keshavsrushti.com/index.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ദീന് ദയാല് റിസര്ച്ച് ഇന്സ്റ്റിറ്റൂട്ട് – ചിത്രകൂട് പ്രൊജക്ട് സംഘപ്രചാരകനായിരുന്ന നാനാജി ദേശ് മുഖ് തുടങ്ങിയ പദ്ധതി . ജനസംഘ സ്ഥാപകന് പണ്ഡിറ്റ് ദീന് ദയാല് ഉപാദ്ധ്യായയുടെ സ്മരണാര്ത്ഥമുള്ള പ്രൊജക്ട്. ഒട്ടേറെ ഗ്രാമങ്ങളെ ദത്തെടുത്ത് ഗ്രാമവികാസം, [[കൃഷി]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]], സാക്ഷരത, [[ആരോഗ്യം]] തുടങ്ങി നിരവധി മേഖലകളില് മാതൃകാപരമായ പ്രവര്ത്തനം. കേന്ദ്ര സര്ക്കാര് മുതല് യു.എന് വരെ ദേശീയ അന്തര്ദേശീയ പ്രശംസ നേടിയ പദ്ധതി. നാനാജി ദേശ് മുഖിന്റെ മരണാനന്തരം ആ പ്രദേശത്തെ ഇരുപത്തയ്യായിരത്തോളം ഗ്രാമീണര് തല മുണ്ഡനം ചെയ്ത് പരമ്പരാഗത രീതിയില് അടിയന്തര ക്രിയകള് അനുഷ്ഠിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനപ്രിയതക്ക് ആധാരം.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.chitrakoot.org/html/index.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-29 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306005711/http://www.chitrakoot.org/html/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

വിവേകാനന്ദ കേന്ദ്രം കന്യാകുമാരി – കന്യാകുമാരിയിലെ വിവേകാനന്ദപ്പാറയിലെ സ്മാരക മന്ദിരവും പുറത്ത് നൂറേക്കറിലധികം വരുന്ന ക്യാമ്പസുള്ള വിവേകാനന്ദ കേന്ദ്രവും ആര്.എസ്.എസ് പ്രചാരകനായിരുന്ന ഏകനാഥ് റാനഡെ സ്ഥാപിച്ചു. നിരവധിയായ സേവന പ്രവര്ത്തനങ്ങള്, യോഗ ശിബിരങ്ങള്, മെഡിക്കല് മിഷനുകള്, സ്വാശ്രയ സംഘങ്ങള് തുടങ്ങി ആയിരക്കണക്കിന് സേവാ പ്രവര്ത്തനങ്ങള്ക്ക് വിവേകാനന്ദ കേന്ദ്രം നേതൃത്വം നല്കുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.vkendra.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-29 |archive-date=2009-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090204155924/http://vkendra.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 

ഏകാധ്യാപക വിദ്യാലയങ്ങള് നടത്തുന്ന, സാക്ഷരതാ യജ്ഞപ്രവർത്തനമാണ് ഏകല് പ്രൊജക്ട്.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=CzMSBhLPO2Q]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ekal.org/]&lt;/ref&gt;

വിദ്യാഭാരതി നാല്പതിനായിരത്തിലധികം വിദ്യാലയങ്ങള് നടത്തുന്നു. ഇവയിൽ അഞ്ഞൂറോളം വിദ്യാലയങ്ങൾ കേരളത്തിലാണ്. പാലക്കാട് നഗരത്തില് ഇരുപത്തിയഞ്ച് ഏക്കര് ക്യാമ്പസിൽ കല്ലേക്കാട് വ്യാസവിദ്യാ പീഠം  ബി.എഡ്. സെന്റർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വിദ്യാഭാരതിയുടെ കേരളാ ചാപ്റ്റര് ഭാരതീയ വിദ്യാനികേതന്റെ വെബ് സൈറ്റ് &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://bvnkerala.edu.in/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-29 |archive-date=2016-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160109173111/http://bvnkerala.edu.in/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിൽ നഗരങ്ങളിൽ ആംബുലന്സ് സര്വ്വീസുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. വയനാട്ടിലും അട്ടപ്പാടിയിലും [[ആശുപത്രി]]. ആദിവാസി വിഭാഗത്തിന് സൌജന്യ [[ചികിത്സാ സൂചിക|ചികിത്സയും]] മരുന്നും.

വയനാട്ടിലെ മുട്ടിലില് ആര്.എസ്.എസ് നടത്തുന്ന ആതുരാലയം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്വാമി വിവേകാനന്ദ മെഡിക്കല് മിഷന് ആശുപത്രിയുണ്ട് {{തെളിവ്}}. ചികിത്സിപ്പിക്കാന് താല്പ്പര്യം കാണിക്കാത്ത വനവാസി വിഭാഗങ്ങളെ വനാനന്തരത്തില് പോയി ചികിത്സിക്കുന്ന രീതിയും ഇവിടെയുണ്ട്. വനാന്തര്ഭാഗത്തുള്ള വനവാസി കോളനികളിലെ പകര്ച്ചവ്യാധികളും പട്ടിണിയും തടഞ്ഞ് എത്രയോ പേരെ മരണത്തില് നിന്നും ഇവര് രക്ഷപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു  {{തെളിവ്}}. സംഘസ്വയം സേവകരായ ഡോക്റ്റര്മാര് ഇവിടെ സേവനം ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.svmm.org/]&lt;/ref&gt;

ഡോക്ടർ ബി.ആർ.അംബേദ്ക്കർ 1939-ൽ പൂനയിലെ ആർ.എസ്.എസ് കേന്ദ്രം സന്ദർശിച്ചു എന്ന് സംഘം അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ട്&lt;ref&gt;Om Prakash Ralhan, Encyclopedia of Political Parties,1998&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;M. G. Chitkara, Rashtriya Swayamsevak Sangh&quot; national upsurge, 2004&lt;/ref&gt;.

ആർ.എസ്.എസ് രാജ്യത്തിലെ വികസനം കടന്നു ചെല്ലാത്ത മേഖലകളിലും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന-പട്ടിണി നിലനിൽക്കുന്ന മേഖലകളിലും വിദ്യാഭ്യാസവും മറ്റു ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.indianexpress.com/news/rethinking-rural-education/599729/0&lt;/ref&gt;

== ദുരന്താനന്തര/പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ == 
===പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ===
[[ചിത്രം:Tsunami relief by rss volunteers.JPG|thumb|right|250px|2004 ലെ [[സുനാമി]] രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌. പ്രവർത്തകർ]]
ആർ.എസ്.എസ് നിരവധി ദുരന്തങ്ങളിൽ ആശ്വാസ പ്രവർത്തങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 

2001-ലെ ഗുജറാത്ത് ഭൂമികുലുക്കത്തിൽ വ്യാപകമായി ദുരിതാശ്വാസ-പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. അവർ ഗ്രാമങ്ങൾ പുനർനിർമിച്ചു.&lt;ref&gt;Goa rebuilds quake-hit Gujarat village Times of India – June 19, 2002&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/2001/02/18/stories/13180012.htm Ensuring transparency], The Hindu – February 18, 2001&lt;/ref&gt;

1971-ലെ ഒറിസ്സാ ചുഴലിക്കാറ്റ് ദുരന്തത്തിലും 1997-ലെ ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌ ചുഴലിക്കാറ്റ് ദുരന്തത്തിലും ആർ.എസ്.എസ് ആശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആർ.എസ്.എസ് ബന്ധമുള്ള സേവാ ഭാരതി എന്ന എൻ.ജി.ഒ സംഘടന ഭീകരപ്രവർത്തനം ശക്തമായ ജമ്മു-കാശ്മീരിൽ നിന്നും 57 കുട്ടികളെ(38 മുസ്ലീങ്ങളും 19 ഹിന്ദുക്കളും) പഠന സഹായത്തിനായി ദത്തെടുത്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;&quot;[http://ibnlive.in.com/videos/14093/jammu-kids-get-home-away-from-guns.html Jammu kids get home away from guns]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, IBN live, Wed, Jun 28, 2006&quot;. Ibnlive.in.com. 2010-02-03. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.oneindia.com/2006/06/25/jk-rss-adopts-militancy-hit-muslim-children.html JK: RSS adopts militancy hit Muslim children]&quot;, 25 ജൂൺ 2006, oneindia.com&lt;/ref&gt; 1999 കാർഗിൽ യുദ്ധബാധിതരിൽ നിരവധി പേരെ ആർ.എസ്.എസ് സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/edit-page/TIMES-SAMVADBRFund-of-Controversy/articleshow/31202404.cms? Fund of Controversy], Times of India – December 14, 2002&lt;/ref&gt;

സേവാഭാരതി 2004-ലെ ഇന്ത്യാ മഹാ സമുദ്രത്തിലെ ഭൂമികുലുക്കത്തിലെയും 2004-ലെ തന്നെയുണ്ടായ സുമാത്ര-ആന്തമാൻ സുനാമിയിലും പെട്ടവരെ രക്ഷിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുകയും താമസം, ആഹാരം, വസ്ത്രം, വൈദ്യ സഹായം തുടങ്ങിയവ നൽകി സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/2004/12/27/stories/2004122713750300.htm Relief missions from Delhi], The Hindu&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/news/2004/dec/29tn3.htm Tsunami toll in TN, Pondy touches 7,000], Rediff – December 29, 2004&lt;/ref&gt;

2006-ൽ ഗുജറാത്തിലെ സൂറത്തിൽ ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിലെ ദുരിതബാധിതർക്ക് ആഹാരം, വെള്ളം, പാൽ തുടങ്ങിയ അവശ്യ സഹായങ്ങൾ നൽകി ആശ്വാസ പ്രവർത്തനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;[http://organiser.org/archives/historic/dynamic/modulesa9ed.html?name=Content&amp;pa=showpage&amp;pid=145&amp;page=30 RSS joins relief operation in flood-hit Surat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141125065907/http://organiser.org/archives/historic/dynamic/modulesa9ed.html?name=Content&amp;pa=showpage&amp;pid=145&amp;page=30 |date=2014-11-25 }}, Organiser.org&lt;/ref&gt; വടക്കൻ കർണാടകത്തിലും ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ചില ജില്ലകളിലും ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകർ വലിയ രീതിയിൽ ദുരിതാശ്വാസ-പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/article136398.ece RSS volunteers fan out to do relief work] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141125064200/http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/article136398.ece |date=2014-11-25 }}&quot;. The New Indian Express.&lt;/ref&gt;

===1984 ലെ സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിലെ പങ്കാളിത്തം സംബന്ധിച്ച വിവാദങ്ങൾ===

1984-ലെ [[സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപം (1984)|സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിൽ]] ആർ.എസ്.എസ് പങ്കുവഹിച്ചു എന്നും, അവർക്ക് സംരക്ഷണം നൽകി എന്നും വ്യത്യസ്ഥ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ട്. 

==== അക്രമങ്ങളിലെ പങ്കാളിത്തം സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങൾ ====
1984 -ലെ സിഖ്‌ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് ശേഷം ഡൽഹി സിറ്റി പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത 14  എഫ്ഐആറുകളിലായി ആർ.എസ്.എസിലെ  49 അംഗങ്ങൾക്കെതിരെ കൊല, കൊള്ളിവെപ്പ്, കലാപം തുടങ്ങിയ കേസുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://caravanmagazine.in/politics/rss-bjp-sangh-sikh-appeasement-1984|title=The BJP and the Sangh’s Sikh appeasement is electoral hypocrisy|access-date=2025-05-14|language=en}}&lt;/ref&gt;.

ഹരി നഗർ, ആശ്രമം, ഭഗവാൻ നഗർ, സൺലൈറ്റ് കോളനി എന്നിവിടങ്ങളിൽ കൊലപാതകം, തീവെപ്പ്, കലാപം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി നിരവധി ബിജെപി, സംഘ് നേതാക്കൾക്കെതിരെ കേസെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 1980 ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അടൽ ബിഹാരി വാജ്‌പേയിയുടെ വോട്ടെടുപ്പ് ഏജന്റ് ആയിരുന്ന രാം കുമാർ ജെയിൻ എഫ്‌ഐആറുകളിൽ പേരുള്ളവരിൽ ഒരാളാണ്&lt;ref name=&quot;caravanmagazine-ക&quot;&gt;{{cite_news
|url=https://caravanmagazine.in/amp/politics/rss-bjp-sangh-sikh-appeasement-1984
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425085449/https://caravanmagazine.in/amp/politics/rss-bjp-sangh-sikh-appeasement-1984
|archivedate=2021-04-25
|title=The BJP and the Sangh’s Sikh appeasement is electoral hypocrisy
|author=SHIV INDER SINGH
|work=caravanmagazine.in
|date=2019-07-05
|accessdate=2021-10-04
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt;.

==== കലാപത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകിയെന്ന വാദങ്ങൾ ====
സിഖ് വംശജരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ വഹിച്ച പങ്കിനെക്കുറിച്ച്‌ സിഖുകാരനും 'A History of the Sikhs' എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ ലേഖകനും സ്വതേ ആർ.എസ്.എസ് വിമർശകനുമായ [[ഖുശ്‌വന്ത് സിങ്|ഖുശ്വന്ത്‌ സിംഗ്]] രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്&lt;ref&gt;Kushwant Singh: “Congress (I) is the Most Communal Party”, Publik Asia, 16-11-1989. quoted in Elst Koenraad, Who is a Hindu?, chapter 8.1&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;outlookindia-ക&quot;&gt;{{cite_news
|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/victory-to-the-mob/228338
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200309072510/https://www.outlookindia.com/magazine/story/victory-to-the-mob/228338
|archivedate=2020-03-09
|title=1984 Anti-Sikh Riots: Victory To The Mob
|author=Khushwant Singh
|publisher=ഔട്ട്ലുക്ക്
|work=outlookindia.com
|date=2005-08-22
|accessdate=2021-09-29
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;issuu-ക&quot;&gt;{{cite_news
|url=https://issuu.com/sikhdigitallibrary/docs/the_forum_gazette_vol._4_no._21_nov
|title=Congress (I) is the Most Communal Party
|author=Khushwant Singh
|publisher=Sikh Digital Library
|work=The Forum Gazette Vol. 4 No. 21 November 16-30, 1989
|date=1989-11-30
|accessdate=2021-09-29
|archive-date=2021-09-29
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929121311/https://issuu.com/sikhdigitallibrary/docs/the_forum_gazette_vol._4_no._21_nov
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; എന്ന് സംഘപരിവാർ പ്രചരിപ്പിച്ചു വരാറുണ്ട്.

==സ്വയം സേവകർക്കെതിരെയുള്ള വിവേചനങ്ങൾ==

ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം ആർ.എസ്.എസ് ആദർശങ്ങളോട് ആഭിമുഖ്യമുള്ളവരോട് സർക്കാരുകൾ വിവേചനം കാണിക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് നിരവധി റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;RSS 1983&quot;&gt;High Courts on RSS, Sahitya Sindhu publishers, 1983, ISBN 818659518X&lt;/ref&gt; ആർ.എസ്.എസുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു എന്നാരോപിച്ച് സർവീസിൽ നിന്നും പിരിച്ചു വിടപ്പെട്ട ഒരു അധ്യാപകന്റെ കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി സർക്കാരിനെ &quot;അവകാശങ്ങളോടുള്ള എതിർപ്പായി&quot; കണ്ട് നിശിതമായി വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;Supreme Court of India. Civil Appellate Jurisdiction, The State of Madhya Pradesh Vs Ramshanker Raghuvanshi, case no 4679, 1980, High Courts on RSS, Sahitya Sindhu publishers, 1983, ISBN 818659518X&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Supreme Court Millennium Digest, V. R. Manohar, Chitaley W. W., 2000 Published by All India Reporter, 2000, Published by All India Reporter, page 842&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;A. G. Noorani, Political past of Public Servants, Economic and Political Weekly, Vol. 18, No. 29 (Jul. 16, 1983), p. 1265&lt;/ref&gt;

1974-ലെ മധ്യപ്രദേശ്‌ കോൺഗ്രസ്സ് സർക്കാർ രാംശങ്കേർ രഘുവന്ഷി എന്ന അധ്യാപകനെയാണ് ആർ.എസ്.എസിൽ പങ്കെടുത്തു എന്നതിനാൽ സർവീസിൽ തുടരാൻ യോഗ്യതയില്ല എന്നാരോപിച്ച് പിരിച്ചു വിട്ടത്. എന്നാൽ ഈ വാദത്തെ തള്ളിക്കളഞ്ഞ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]], സർക്കാർ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ തത്ത്വങ്ങൾ പാലിച്ചില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തി. &quot;ഇന്ത്യ ഒരു പോലീസ് രാജ്യം&quot; അല്ല എന്ന് വിമർശിച്ച ജസ്റ്റിസ്‌ സയെദ് മുർതുസാ ഫസലാലിയും ജസ്റ്റിസ്‌ ചിന്നപ്പ റെഡിയും അടങ്ങുന്ന സുപ്രീം കോടതി ബഞ്ച് &quot;അവകാശങ്ങൾ, രാജ്യത്തിലെ ഭരണഘടന എല്ലാവർക്കും ഉറപ്പു നൽകുന്നു എന്നത് മറക്കപ്പെടാൻ പാടില്ലാത്ത ചരിത്രമാണ്&quot; വിലയിരുത്തി. വളരെ പ്രാധാന്യം കൽപ്പിക്കുന്ന വിധിയിലൂടെ &quot;ഒരാളുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളിൽ പോലീസ് റിപ്പോർട്ട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് തന്നെ അയാളുടെ അവകാശങ്ങളുടെ മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണ്&quot; എന്ന് നിരീക്ഷിച്ച സുപ്രീം കോടതി  ബഞ്ച്, അധ്യാപകനെ തിരിച്ചെടുക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.&lt;ref&gt;Indian Factories &amp; Labour Reports, By India Supreme Court, Published by Law Publishing House, 1988,Item notes: v. 57, page 27&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Labour Law Journal, By India Courts, India Supreme Court, Published by R. Krishnaswami, 1983, page 301&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;R. Venkataramani, Judgements by O. Chinnappa Reddy, a Humanist, 1989, page 8&lt;/ref&gt;

സമാനമായ നിരവധി നിരീക്ഷണങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഹൈക്കോടതികളിൽ ഇത്തരത്തിൽ വന്ന കേസുകളിൽ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;RSS 1983&quot;/&gt; അത്തരത്തിൽ ഒന്നാണ് രംഗനാഥചാര്യ അഗ്നിഹോത്രി എന്ന മുൻസിഫിന്റെ കേസിലും ആർ.എസ്.എസ് ബന്ധം ആരോപിച്ച് സർവീസിൽ എടുക്കാൻ സർക്കാർ വിസമ്മതിച്ചപ്പോൾ ഉണ്ടായത്. മൈസൂരിലെ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ച അഗ്നിഹോത്രിക്ക് നീതി ലഭിച്ചുകൊണ്ട് നടത്തിയ വിധിയിൽ കോടതി ഇങ്ങനെ നിരീക്ഷിച്ചു:

{{cquote|പ്രാഥമിക നിരീക്ഷണത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ്, അഹിന്ദുക്കളോട് വെറുപ്പോ വിദ്വേഷമോ ഇല്ലാത്ത ഒരു രാഷ്ട്രീയേതര സാംസ്കാരിക സംഘടനയാണ്. രാജ്യത്തിലെ നിരവധി പ്രമുഖരായ, ആദരണീയരായ വ്യക്തികൾ ആർ.എസ്.എസിനെ പ്രകീർത്തിക്കാൻ വിമുഖത കാട്ടാതിരിക്കുകയും പ്രവർത്തനങ്ങളെ പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നമ്മുടേത്‌ പോലൊരു ജനാധിപത്യം സ്വീകരിച്ച രാജ്യത്ത് ഒരു സംഘടനയുടെ സാദാ അംഗത്വമോ അക്ക്രമരഹിത പ്രവർത്തനമോ ഒരു വ്യക്തിക്ക് മുൻസിഫ്‌ പോലൊരു ജോലിക്ക് എടുക്കാതിരിക്കാൻ കാരണമല്ല.|||– മൈസൂർ ഹൈക്കോടതി, കർണാടക സർക്കാർ - രംഗനാഥചാര്യ അഗ്നിഹോത്രി, റിട്ട്. 588/1966
}}
രാജ്യത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം നിരോധിച്ചപ്പോൾ എല്ലാം അന്നത്തെ സർക്കാരുകൾ ആർ.എസ്.എസ് രാജ്യത്തിന് ആപത്താണ് എന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. 1948-ൽ മഹാത്മാഗാന്ധി വധത്തിനു ശേഷവും അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലഘട്ടത്തിലും (1975-77) ബാബറിപള്ളി (1992) തകർക്കലിനുശേഷവും ആർ.എസ്.എസിനെ നിരോധിച്ചതെങ്കിലും ഗാന്ധിജി വധത്തിൽ കുറ്റവിമുക്തമാക്കിയതിനാൽ 1949-ലും അടിയന്തരാവസ്ഥ പിൻവലിച്ചതിനാൽ 1977-ലും നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് തെളിവില്ലാത്തതിനാൽ 1993-ലും നിരോധനം പിൻവലിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;Noorani, A.G. (2000). The RSS and the BJP: A Division of Labor. New Delhi.&lt;/ref&gt;

==സ്വീകരണങ്ങൾ==

ഫീൽഡ് മാർഷൽ കരിയപ്പ, ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകരോടായി നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൽ പറഞ്ഞു: {{cquote| &quot;ആർ.എസ്.എസ് എന്നത് ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രവൃത്തിയാണ്‌. പ്രിയ യുവാക്കളെ, താൽപ്പരകക്ഷികളിൽ നിന്നുള്ള അപ്രിയമായ അഭിപ്രായപ്രകടനങ്ങളിൽ അസ്വസ്തമാകരുത്. മുന്നോട്ടു നോക്കൂ! മുന്നോട്ടു പോകൂ! രാജ്യം നിങ്ങളുടെ സേവനം ആവശ്യപ്പെടുന്നു.&quot;&lt;ref&gt;Damle, Shridhar D (1987). The Brotherhood in Saffron. The Rashtriya Swayamsevak Sangh and Hindu Revivalism. New Delhi: Vistaar Publications. p. 56. ISBN 0813373581.&lt;/ref&gt;
}}

മുൻ രാഷ്ട്രപതിയായിരുന്ന ഡോ.സക്കീർ ഹുസൈൻ 1949, നവംബർ 20-ന് മിലാദ് മെഹ്ഫില്ലിനോട് ഇങ്ങനെ പറയുകയുണ്ടായി: {{cquote|  &quot; ആർ.എസ്.എസിനെതിരെയുള്ള ആക്രമണത്തിന്റെയും മുസ്ലീം വിരോധത്തിന്റെയും ആരോപണങ്ങൾ മുഴുവൻ തെറ്റാണ്. മുസ്ലീങ്ങൾ ആർ.എസ്.എസിനെ സ്നേഹിക്കാനും സഹകരിക്കാനും പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.&quot;&lt;ref&gt;^ Post-independence India. Books.google.co.in. 1998. ISBN 9788174888655. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Rediff On The NeT: Varsha Bhosle on the controversy surrounding Netaji and the RSS&quot;. Rediff.com. 1947-09-14. Retrieved 2011-01-26.&lt;/ref&gt;
}}

ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഗാന്ധിയനും ആർ.എസ്.എസിനെതിരെ ശബ്ദമുയര്ത്തിയിട്ടുള്ളയാളും സർവോദയ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ നേതാവുമായിരുന്ന ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ 1977-ൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:

{{cquote| &quot; ആർ.എസ്.എസ് ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനമാണ്. രാജ്യത്തിലെ മറ്റ് ഏതെങ്കിലും സംഘടനകൾ അതിനടുത്തുപോലും വരില്ല. ഈ സംഘടനയ്ക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് സമൂഹത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ട്ടിക്കാൻ കഴിയും, ജാതീയത അവസാനിപ്പിക്കാൻ കഴിയും, ദരിദ്രരുടെ കണ്ണുനീർ തുടച്ചു മാറ്റാൻ കഴിയും. ഒരു പുതിയ രാജ്യം കെട്ടിപ്പെടുക്കുന്നതിൽ ഈ സംഘടനയിൽ എനിക്ക് വലിയ പ്രതീക്ഷയാണുള്ളത്‌.&lt;ref&gt;Jaffrelot, Christophe (1987). Hindu Nationalism. Princeton University Press, ISBN 0-691-13098-1, 9780691130989. p. 297. ISBN 0691130973.&lt;/ref&gt;
}}

== വിമർശനങ്ങൾ ==
രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ, മതേതര ബുദ്ധിജീവികൾ, ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങൾ, ബഹുമതസഹവർതിത്വം പുലർത്തുന്നവരുൾപ്പടെവലിയ ഒരു ഭാരതീയ സമൂഹം ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിന്റെ &quot;ഹിന്ദു മേധാവിത്വ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിനെയും&quot; മറ്റു മതങ്ങൾക്കെതിരേയുള്ള പ്രചരണങ്ങളേയും നിശിതമായി വിമർശിക്കുന്നുണ്ട്‌. കൂടാതെ ചില നിരീക്ഷകർ{{തെളിവ്}} ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സിനെ &quot;ഫാസിസ്റ്റ്‌ പ്രവണതകളുള്ള ഹിന്ദു മതഭ്രാന്തന്മാരുടെ പ്രതികരണ സംഘം&quot; എന്നാണ്‌ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്‌. വിമർശകർക്കെതിരേ മുസ്ലീം അടിസ്ഥാനവാദികളുമായും, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരുമായും(അവരേയും ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ എതിർക്കുന്നു), മാർക്സിസ്റ്റ്‌ ഹിന്ദു വിരുദ്ധവാദികളുമായും ഉള്ള ബാന്ധവം ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ പ്രത്യാരോപണമായി ഉന്നയിക്കാറുണ്ട്‌.

* ഡേവ്‌ റെന്റൺ തന്റെ ഫാസിസം ''തിയറി ആൻഡ് പ്രാക്ടീസ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ 1990കളിൽ ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ വർഗ്ഗീയ കലാപങ്ങൾ സർക്കാരിനെതിരേയുള്ള രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്‌ എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു. ഫാസിസ്റ്റ്‌ ആശയങ്ങളുടെ ഏതാനും ചില ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമേ ആർ.എസ്സ്‌.എസ്സ്‌ സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളൂവെന്നും അവരെ പൂർണ്ണമായും രാഷ്ട്രവിരുദ്ധരായ ഫാസിസ്റ്റുകൾ എന്ന് മുദ്രകുത്താനാവില്ല എന്നും റെന്റൺ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു
* മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ഘാതകനായ [[നഥൂറാം വിനായക് ഗോഡ്‌സെ|നാഥുറാം ഗോഡ്സേ]] ഒരു പഴയ ആർ.എസ്സ്.എസ്സ് പ്രവർത്തകനായിരുന്നതിനാൽ  &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.doccentre.org/docsweb/Communalism/Savarkar/gandhi_murder.html |title=Savarkar and Hindutva |access-date=2018-01-07 |archive-date=2004-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040903111031/http://doccentre.org/docsweb/Communalism/Savarkar/gandhi_murder.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ആർ.എസ്സ്.എസ്സ് എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് ഗാന്ധി വധവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പലരും ആരോപിയ്ക്കുന്നു. പക്ഷേ ഗാന്ധി വധത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്തിയ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഇതിനെ സാധൂകരിയ്ക്കാനായി തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
*മറ്റു മതവിശ്വാസികൾക്കെതിരെ ആർ.എസ്‌.എസിന്റെ സമീപനം സഹിഷ്ണുതാപരമല്ല എന്നതിനു സംഘ്‌ മുഖപത്രമായ കേസരി വാരിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ വരികൾ ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ട്‌: 
{{ഉദ്ധരണി|വൈദേശിക മതങ്ങളും അവയെ താങ്ങി നടക്കുന്ന വൈതാളികൻമാരും മൂടുതാങ്ങികളുമാണു ഇന്ന്‌ ഭാരതാംബയുടെ കണ്ണിലെ കരടുകളായിത്തീർന്നിട്ടുള്ളത്‌. ആ കരടുകൾ നീക്കം ചെയ്യാത്തിടത്തോളം കാലം ഭാരതാംബയുടെ കണ്ണുകൾ കലങ്ങിത്തന്നെയിരിക്കും.&lt;ref&gt;(കേസരി വാരിക 1987 ജൂലൈ 27 ലക്കം)&lt;/ref&gt;}}
*ജർമ്മനിയിലെ നാസി പ്രസ്ഥാനത്തോടും അതിന്റെ നേതാവയിരുന്ന ഹിറ്റ്‌ലറോടും രാഷ്ട്റീയ സ്വയംസേവക്‌ സംഘത്തിന് കൂറുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിനു ആർ.എസ്.എസ് നേതാവായിരുന്ന മാധവ്‌ സദാശിവ്‌ ഗോൾവാൾകറുടെ &quot;നമ്മൾ അല്ലെങ്കിൽ നമ്മുടെ ദേശീയത നിർവ്വചിക്കപ്പെടുന്നു' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലെ താഴെകൊടുത്ത വരികൾ വിമർശകർ എടുത്തുദ്ധരിക്കുന്നു.:
{{ഉദ്ധരണി|വംശത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും വിശുദ്ധി കാത്തുരക്ഷിക്കാൻ ജർമ്മനി അവിടുത്തെ സെമിറ്റിക്‌ വംശജരെ(ജൂതൻമാരെ) ഉൻമൂലനം ചെയ്തുകൊണ്ട്‌ ലോകത്തെ അമ്പരപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. വംശാഭിമാനത്തിന്റെ ഉന്നതമായ മാതൃക അവിടെ പ്രകടമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കൂന്നു. ഹിന്ദുസ്ഥാനിൽ നമുക്ക്‌ പഠിക്കാനും നേട്ടമുണ്ടാക്കാനും പറ്റിയ നല്ല ഒരു പാഠമാണിത്‌.&lt;ref&gt;(We or Our Nationhood Defined ,1938 page: 37)&lt;/ref&gt;}}
*നേരെ വിപരീതമായി ഇന്ത്യയിലും മറ്റു മധ്യപൌരസ്ത്യ നാടുകളിലും ഏറ്റവുമധികം വിമർശിക്കപ്പെട്ട സിയോണിസത്ത്തെയും ഇസ്രയേൽ രൂപവത്കരണത്തെയും സ്വാഗതം ചെയ്തു{{അവലംബം}}.
*മാട്ടിറച്ചി സൂക്ഷിച്ചു എന്ന് അരോപിക്കപ്പെട്ട് ഉത്തർപ്രദേശിലെ ദാദ്രിയിൽ അഖ്ലാഖ് എന്നയാൾ കൊലചെയ്യപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ ആർ.എസ്‌.എസ്‌ വാരികയായ പഞ്ചജന്യ 2015 ഒക്ടോബർ 25 ന്റെ പതിപ്പിൽ  പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ലേഖനം വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. ഗോവധം നടത്തുന്നവരെ കൊലചെയ്യണമെന്ന് വേദങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ട് എന്ന് ഈ ലേഖനത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു&lt;ref name=&quot;timesofindia-ക&quot;&gt;{{Cite news|url=http://m.timesofindia.com/india/RSS-mouthpiece-says-Vedas-ordered-killing-of-cow-killers/articleshow/49437196.cms?utm_source=facebook.com&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=TOI|title=RSS mouthpiece says Vedas ordered killing of cow killers|author=|publisher=റ്റൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=18 ഒക്ടോബർ 2015|archivedate=2015-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151020084007/http://timesofindia.indiatimes.com/india/RSS-mouthpiece-says-Vedas-ordered-killing-of-cow-killers/articleshow/49437196.cms?utm_source=facebook.com&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=TOI&amp;from=mdr|8=|access-date=2015-10-19|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://epaper.panchjanya.com/epaper.aspx?lang=5&amp;spage=Mpage&amp;NB=2015-10-17#Mpage_11|title=इस उत्पात के उस पार|access-date=2016-12-26|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2016-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226214930/http://epaper.panchjanya.com/epaper.aspx?lang=5&amp;spage=Mpage&amp;NB=2015-10-17#Mpage_11|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

* ആർ.എസ്.എസ് നേതാക്കൾ പലപ്പോഴും മതവിദ്വേഷവും സമുദായങ്ങൾ തമ്മിൽ വെറുപ്പും സൃഷിടിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഹിന്ദുക്കൾ  അവരുടെ കയ്യിൽ വാൾ കരുതണമെന്ന് കർണാടകയിലെ മുതിർന്ന ആർ.എസ്.എസ് നേതാവായ പ്രഭാകർ ഭട്ട് കല്ലട്ക്ക, കാസർഗോഡ് നടത്തിയ ഒരു പ്രഭാഷണത്തൽ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;https://www.news18.com/india/citing-pahalgam-attack-rss-leader-urges-hindus-to-carry-swords-knives-for-self-defence-ws-l-9318744.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/04/30/rss-leader-calls-for-hindus-to-carry-weapons.html&lt;/ref&gt;

*ആർ.എസ്.എസ് നേതാവും കേസരി പത്രാധിപരുമായ എൻ.ആർ.മധു 2025 മെയ് 13 ന് കൊല്ലം കിഴക്കേക്കല്ലട പുതിയിടത്ത് ശ്രീപാർവതി ദേവീക്ഷേത്രത്തിലെ വേദിയിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിലെ ഭക്ഷണത്തെ മതവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയുള്ള പരാമർശവും റാപ്പർ വേടനെതിരെ നടത്തിയ ആരോപണവും ഒരു സ്വകാര്യ ചാനലിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ &quot;അഞ്ചുനേരം മൈക്ക് കെട്ടി നമസ്കരിക്കുന്നത് പരമത വിദ്വേഷമാണെന്നുമുള്ള&quot; പ്രസ്താവനകളും വലിയ വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.&lt;ref&gt;https://www.samakalikamalayalam.com/keralam/2025/May/13/rss-leader-nr-madhu-with-hate-speech-on-shwarma&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/kerala/nr-madhu-makes-hateful-remarks-again-1410830&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://malayalam.news18.com/news/kerala/hindus-are-the-ones-who-die-eating-shawarma-says-nr-madhu-rv-ws-l-723817.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; വേടനെതിരെ നടത്തിയ പ്രസംഗം കലാപഹ്വാനമാണെന്ന് കാണിച്ചുള്ള പരാതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ കേസെടുക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;https://www.asianetnews.com/kerala-news/hate-speech-against-rapper-vedan-case-filed-against-kesari-editor-in-chief-nr-madhu-swd65l&lt;/ref&gt;

&quot;അഞ്ചുനേരം മൈക്ക് കെട്ടി നമസ്കരിക്കുന്നത് പരമത വിദ്വേഷമാണെന്നും അല്ലാഹുവിൽ വിശ്വസിക്കാത്തവനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നിടത്ത് വെച്ച് കൊന്നു കളഞ്ഞാൽ സ്വർഗം ലഭിക്കുമെന്ന് ഖുർആനിൽ താൻ വായിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നുമാണ് 2025 മെയ് 20 ന് റിപ്പോർട്ടർ ടിവി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത് വിഎസ് രഞ്ജിത്തുമായുള്ള അഭിമുഖത്തിൽ എൻ ആർ മധു പറഞ്ഞത്.

'കഴിക്കുന്നത് 'വർമയാണ്', കഴിക്കുന്നത് 'ശവമാണ്'. 'ശവവർമ' കഴിച്ച്‌ കേരളത്തിൽ അനേകം പേർ മരിച്ചു. അതിൽ ഒരു മുഹമ്മദ് ഇല്ല, ഒരു ആയിശ ഇല്ല, ഒരു തോമസ് ഇല്ല. പക്ഷേ അതിൽ വർമയുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടായിരിക്കും ഒരു പക്ഷേ ഇത് ശവർമയായത്. ആക്രാന്തം മൂത്ത് പണ്ടാരമടങ്ങാൻ ഇത് പോയി തിന്ന് ചാവുന്നവന്റെ പേര് ഹിന്ദുവെന്നാണ്' ഇതായിരുന്നു ഭക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എൻ ആർ മധുവിന്റെ പ്രസ്താവന.

*കോട്ടയം ജില്ലയിലെ തമ്പലക്കാട് സ്വദേശിയായ അനന്ദു അജി എന്ന 26 വയസ്സുള്ള സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനിയർ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തമ്പാനൂരുള്ള ഒരു ലോഡ്ജിൽ 2025 ഒക്ടോബർ 10 ന് ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. ചെറുപ്പം മുതൽ  ആർ.എസ് .എസ് പ്രവർത്തകരിൽ നിന്ന് തനിക്ക് ഏൽക്കേണ്ടി വന്ന ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾ തന്നെ മാനസികമായി തകർത്തുവെന്ന് അനന്ദു അജി തന്റെ ഇൻസ്റ്റ അക്കൗണ്ടിലെ ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്ത പോസ്റ്റിൽ വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇൻസ്റ്റയിലെ പോസ്റ്റിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരുന്നു:
ഞാൻ ആർ.എസ്.എസ് ക്യാമ്പുകളിൽ ലൈംഗിക പീഡനത്തിനിരയായിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ പേരുകൾ എനിക്ക് ഓർമ്മയില്ല, പക്ഷേ ഐ.ടി.സി.യും ഒ.ടി.സി.യും ക്യാമ്പുകളിലാണ് എന്നെ പീഡിപ്പിച്ചത്. അതുപോലെ തന്നെ ശാരീരിക പീഡനത്തിനും ഞാൻ ഇരയായിട്ടുണ്ട്. യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ അവർ ലാത്തികളാൽ എന്നെ അടിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Oct/11/kerala-it-professional-found-dead-final-insta-post-alleges-sexual-abuse-by-multiple-rss-members&lt;/ref&gt;


===വർഗീയ കലാപങ്ങളിലെ പങ്ക്===
* ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന നിരവധി വർഗീയ കലാപങ്ങളിൽ ആർ.എസ്.എസിന് പങ്കുള്ളതായി ഈ കലാപങ്ങളുടെ അന്വേഷണത്തിന്‌ നിയമിക്കപ്പെട്ട കമ്മീഷണുകൾ തങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയത് ആറ് റിപ്പോർട്ടുകളിലെങ്കിലും ആർ.എസ്.എസ്സിനേയും സംഘ്പരിവാറിനേയും പേരെടുത്ത് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്&lt;ref&gt;[http://www.frontline.in/static/html/fl2321/stories/20061103001508600.htm ഫ്രണ്ട്‌ലൈൻ Volume 23 - Issue 21 :: Oct. 21-Nov. 03, 2006]&lt;/ref&gt;. 1979 ൽ ബീഹാറിലെ ജംഷഡ്പൂരിൽ നടന്ന വർഗീയകലാപത്തെ കുറിച്ചന്വേഷിച്ച ജസ്റ്റീസ് ജിതേന്ദ്ര നാരായൺ കമ്മീഷൺ റിപ്പോർട്ടിൽ ഇങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു:
{{ഉദ്ധരണി|രേഖപ്പെടുത്തിയ എല്ലാവിവരങ്ങളും ഗൗരവപൂർ‌വ്വമായും സൂക്ഷ്മമായും പഠിച്ചശേഷം കമ്മീഷൺ എത്തിച്ചേർന്ന നിഗമനം ഇതാണ്‌:ജാംഷഡ്പൂരിൽ വിപുലമായ സംഘടനാ സം‌വിധാനവും ഭാരതീയ ജനതാപാർട്ടി,ഭാരതീയ മസ്‌ദൂർ സംഘ് എന്നിവയുമായി അടുത്ത ബന്ധവുമുള്ള ആർ.എസ്.എസിന്‌ സാമുദായിക കുഴപ്പങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാൻ പാകത്തിലുള്ള അനുകൂല സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.

ഒന്നാമതായി രാംനവമി ആഘോഷത്തിന്റെ അഞ്ച് ദിവസം മുമ്പ് ദേവറസ് ചെയ്‌ത പ്രസംഗം, റോഡ് നമ്പർ 14  നോട് ബന്ധപ്പെട്ട ആവശ്യങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടെടുക്കാൻ ഹിന്ദു തീവ്രവാദികൾക്ക് പ്രചോദനമേകി. രണ്ടാമതായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗം ഒരു വർഗീയ പ്രചരണമായി പരിണമിച്ചു. മൂന്നാമതായി, ഡിവിഷണൽ സമ്മേളനത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശാഖകളും ക്ലാസുകളും ഹിന്ദുക്കൾക്ക് സമരോത്സുകതയുടെ അന്തരീക്ഷം പ്രദാനം ചെയ്തു.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ 1979 ഏപ്രിൽ 11-ന് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട കലാപങ്ങൾക്ക് അന്തരീക്ഷമൊരുക്കിയതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ആർ.എസ്.എസ്സിനുണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടാതിരിക്കാൻ കമ്മീഷന്‌ നിവൃത്തിയില്ല.&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=yB5NM0o3I9QC&amp;pg=PA95&amp;lpg=PA95&amp;dq=After+giving+careful+and+serious+consideration+to+all+the+materials+that+are+on+record,the&amp;source=bl&amp;ots=CeNfFalvjM&amp;sig=9M7ajGgBkcbONFLYZNPg-Yb_7zs&amp;hl=en&amp;ei=iUtTS-2cI43e7APdreTdAg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CAgQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=After%20giving%20careful%20and%20serious%20consideration%20to%20all%20the%20materials%20that%20are%20on%20record%2Cthe&amp;f=false ഉദ്ധരണം:Communal Riots in Post-Independence India-Sangam Books 1984, 1991, 1997-അസ്ഗറലി എൻഞ്ചിനിയർ]&lt;/ref&gt;}}
* 1971 ലെ തലശ്ശേരി കലാപത്തെ കുറിച്ചന്വേഷിച്ച് ജസിറ്റീസ് വിതയത്തിൽ കമ്മീഷൺ തന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയത് ഇപ്രകാരമാണ്‌: {{ഉദ്ധരണി|തലശ്ശേരിയിലെ ഹിന്ദുക്കളിൽ മുസ്ലിം വിരുദ്ധവികാരം വളർത്തിയതിലും അസ്വസ്ഥയുണ്ടാവുന്നതിനുള്ള സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നതിലും ആർ.എസ്.എസ്. സജീവ പങ്കാളിത്തമാണ്‌ വഹിച്ചത് എന്ന കാര്യത്തിൽ എനിക്ക് യാതൊരു സംശയവുമില്ല. സമാനമായ കാര്യം തന്നെയാണ് ജനസംഘത്തിന്റെ കാര്യത്തിലുമുള്ളത്. ജനസ്ംഘിനും ആർ.എസ്.എസിനും തമ്മിൽ ഔദ്യോഗികമായി ബന്ധമില്ലായിരിക്കാമെങ്കിലും ജനസംഘിന്റെ സൈനിക വിഭാഗമായിട്ടാണ്‌ ആർ.എസ്.എസിനെ കണക്കാക്കിവരുന്നത്. ജനസംഘമാവട്ടെ ആർ.എസ്.എസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗവും.&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=6PnBFW7cdtsC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=The+RSS+and+the+BJP:+a+division+of+labour&amp;source=bl&amp;ots=BJpQl66aGS&amp;sig=FSUY0VjsOU4XLyF9VC9F-xU5EK4&amp;hl=en&amp;ei=IJRgS9TLN4qg6gOgp-DDDA&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CAcQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=&amp;f=false The RSS and The BJP:A division of labour-by A.G Noorani]&lt;/ref&gt;}}


===ബാബരിമസ്ജിദ് തകർത്തതിലെ പങ്ക്===
[[രാമജന്മഭൂമി]]-[[ബാബരി മസ്ജിദ്‌]] തർക്കമന്ദിര ധ്വംസനവും അയോധ്യാകലാപവും അന്വേഷണം നടത്തിയ ജസ്റ്റീസ് [[ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ|ലിബറാൻ കമ്മീഷൻ]] റിപ്പോർട്ട് , ആർ.എസ്.എസിന്‌ മസ്ജിദ്-മന്ദിർ തർക്കമന്ദിരം തകർത്തതിലുള്ള പങ്കിനെ വ്യക്തമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6304109&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@ |title=മനോരമ ഓൺലൈൻ |access-date=2009-11-29 |archive-date=2009-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127163518/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6304109&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. തർക്ക കെട്ടിടം തകർക്കാനുള്ള  പദ്ധതിക്ക് ചുക്കാൻ പിടിച്ചത് ആർ.എസ്.എസ് ആണെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു &lt;ref&gt;[http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6304588&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@ മനോരമ ഓൺലൈൻ 24/11/2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091127174551/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=6304588&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@ |date=2009-11-27 }}&quot; തിരക്കഥ പോലെ അവർക്കറിയാമായിരുന്നു&quot;&lt;/ref&gt;. വ്യക്തമായി മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്തത പദ്ധതിയനുസരിച്ചാണ്‌ സംഘ്പരിവാർ സംഘടനകൾ കെട്ടിടം തകർത്തത് എന്ന് റിപ്പോർട്ടിലുണ്ട്.&lt;ref name=mat/&gt;&lt;ref name=mat2&gt;{{cite news
| title = ലിബർഹാൻ റിപ്പോർട്ടിന്റെ ഭാഗം ചോർന്നു
| url = http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=67534
| format = 
| work = 
| publisher = [[മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]]
| date = 2009-11-24
| accessdate = 2009-11-29
| language = മലയാളം
| archive-date = 2009-11-27
| archive-url = https://web.archive.org/web/20091127053533/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=67534
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt; തർക്കകെട്ടിടം തകർത്ത 68 നേതാക്കളുടെ പേര്‌ പരാമർശിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടിലെ പട്ടികയിൽ, നിലവിലെ നേതാക്കളും മുൻ‌നേതാക്കളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ആർ.എസ്.എസ്. വ്യക്തികൾ ഉൾകൊള്ളുന്നു.   ബാബരി മസ്ജിദ് ധ്വംസനം നടക്കുന്ന കാലത്ത് ഉത്തർപ്രദേശിൽ ആർ.എസ്.എസ്. സമാന്തര ഭരണകൂടം പോലെ പ്രവർത്തിച്ചു എന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു&lt;ref name=mat&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=68151 |title=മാതൃഭൂമി: ലിബർഹാൻ റിപ്പോർട്ടും രാഷ്ട്രീയവും 27/11/2009 |access-date=2009-11-29 |archive-date=2011-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110122160127/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=68151 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. . രാമ ജന്മഭൂമി പ്രക്ഷോഭം മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്നതിന് ബി.ജെ.പി.യും ആർ.എസ്.എസ്സും വി.എച്ച്.പി.യും സമയാസമയങ്ങളിൽ പണം സമാഹരിച്ചു.  വിവിധ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് ധാരാളം പണം ഒഴുകി. അവയിൽ തിരിച്ചറിയാത്ത സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ളവയും ഉണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു&lt;ref name=mat/&gt;.

===അജ്മീർ സ്ഫോടാനം===
2007 ൽ അജ്മീർ ദർഗയിൽ നടന്ന ബോംബ് സ്ഫോടനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിധിയിൽ, ദേവേന്ദ്ര ഗുപ്ത, ഭവേഷ് പട്ടേൽ എന്നീ രണ്ട് മുൻ ആർ.എസ്. എസ് പ്രചാരകർക്ക് കോടതി ശിക്ഷവിധിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;http://indianexpress.com/article/india/ajmer-blast-case-two-rss-pracharaks-sentenced-life-imprisonment-4580944/&lt;/ref&gt;

== പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ==
സ്വന്തമായി പ്രസിദ്ധീകരണം എന്ന തീരുമാനത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ് എത്തുന്നത് 1947-ലാണ്. '''രാഷ്ട്രധർമ പ്രകാശൻ''' എന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണശാല 1947 ആഗസ്ത് 15-ന് ലഖ്നൗ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആർ.എസ്.എസ് തുടങ്ങി. ഇതിൽ നിന്നും ആദ്യം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് '''രാഷ്ട്രധർമ'''യെന്ന മാസികയാണ്. ഹിന്ദി വാരികയായ '''പാഞ്ചജന്യ''' 1948 ജനുവരി മുതൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു തുടങ്ങി. വാജ്പേയിയായിരുന്നു ഇതിന്റെ സ്ഥാപക എഡിറ്റർ. ആംഗലേയത്തിൽ '''ഓർഗനൈസറും''' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു തുടങ്ങി. ജലന്ധറിൽനിന്ന് ആകാശവാണി, വാരാണസിയിൽനിന്ന് ചേതന തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും ആർഎസ്എസിന്റേതായി ഈ കാലയളവിൽ പുറത്തുവന്നിരുന്നു. 1977-ൽ രാഷ്ട്രധർമ പ്രകാശൻ എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണശാല ഭാരത് പ്രകാശനായി പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അന്നു മുതൽ മുതൽ പാഞ്ചജന്യയും ഓർഗനൈസറും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് ഡൽഹിയിൽനിന്ന്, '''ഭാരത് പ്രകാശൻ, ഡൽഹി ലിമിറ്റഡ്''' എന്ന സ്ഥാപനമാണ്.&lt;ref name=&quot;deshabhimani-ക&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.deshabhimani.com/news-special-all-latest_news-510567.html|title=ആർഎസ്എസ് വാദം കള്ളം: വാരിക ഔദ്യോഗികം|publisher=ദേശാഭിമാനി|author=എം പ്രശാന്ത്|date=21 ഒക്ടോബർ 2015|archivedate=2015-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151021084746/http://www.deshabhimani.com/news-special-all-latest_news-510567.html|access-date=2015-10-21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

; ഇന്റർനെറ്റിൽ 
*[http://www.organiser.org/ ഓർഗനൈസർ]
*[http://www.panchjanya.com/ പാഞ്ചജന്യ]
*[http://kesariweekly.com/ കേസരി]

=== ആശയസംഹിത ===
*{{cite book |title= [http://www.golwalkarguruji.org/shri-guruji/thoughts/bunch-of-thoughts-book Bunch of Thoughts(വിചാരധാര)] |year= 1966|publisher= സാഹിത്യ സിന്ധു പ്രകാശനം|location= ബാംഗ്ലൂർ, ഇന്ത്യ.|id= ISBN 81-86595-19-8}} - ഗോൾവൽക്കറുടെ പ്രസംഗങ്ങളുടെ സമാഹാരം.

== പുസ്തകങ്ങൾ ==
*{{cite book |last=ആൻഡേഴ്സൺ|first=വാൾട്ടർ കെ.. |coauthors=ഡേമിൽ, ശ്രീധർ ഡി. |title=The Brotherhood in Saffron |year=1987 |publisher=വിസ്താർ പബ്ലീഷേഴ്സ് |location=ഡെൽഹി, ഇന്ത്യ}}

== അവലംബം ==
{{reflist|2}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://www.rss.org/ രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.rediff.com/news/2002/may/02arvind.htm Accusations gone rancid, without remorse]- Criticism of smear campaigns against RSS
* [http://www.janmabhumidaily.com/news229478 ഹിന്ദുരാജ്യവും ഹിന്ദുരാഷ്ട്രവും ആർഎസ്എസും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141008115452/http://www.janmabhumidaily.com/news229478 |date=2014-10-08 }}, കാ.ഭാ. സുരേന്ദ്രൻ , ജന്മഭൂമി, ഒക്ടോബർ 8, 2014

{{Sangh Parivar}}

[[വർഗ്ഗം:സംഘ പരിവാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുത്വം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സംഘടനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1925-ൽ ഇന്ത്യയിൽ ആരംഭിച്ച സ്ഥാപനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രിയ സ്വയം സേവക സംഘം| ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ദേശീയവാദം]]</text>
      <sha1>6dgnu7stvjq5bk2jkxrqzdddg7hcm8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ആർത്തവവിരാമം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12251</id>
    <revision>
      <id>4634331</id>
      <parentid>4627914</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ ആവർത്തനം നീക്കി. ചുരുക്കി. ലിങ്ക് കൊടുത്തു. Nothing added</comment>
      <origin>4634331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81964" sha1="0nwo05t1onkk7icbwcejkean35eql2b" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതോടെ ആർത്തവത്തിന്റെ ആവശ്യമില്ലാതെ വരികയും ചെയ്യുന്നു.

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: 
ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. ശീതീകരിച്ച മുറിയിൽ കിടന്നാൽ പോലും ഇതുണ്ടാവാറുണ്ട്.

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: 
ഈസ്ട്രജന്റെ കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: 
ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: 
ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും:
മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ:
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും ഇലാസ്തികതയും കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദന എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം:
അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: 
ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: 
മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ:
മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല; മറിച്ചു ഇത് സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു സ്വാഭാവികഘട്ടം മാത്രമാണ്. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. അനേകം സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ ആരോഗ്യവും ചുറുചുറുക്കും ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷവും നിലനിർത്താറുണ്ട്.

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==


കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും അമിതഭാരം. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ വ്യായാമം എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ പ്രായമാകുമ്പോൾ  ശരീരഭാരം കൂടുന്നു.  ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ സമയത്ത് [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, അമിതാഹാരം കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ, തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട്, മുട്ട എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്തരം ബദൽ രീതികൾ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ  കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് പങ്കാളിക്ക് സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിൻ്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രായം വെറുമൊരു അക്കമാണ് (Age is just a number) തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങൾ പെട്ടന്ന് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും എഴുതി വെക്കുന്നത് ജീവിതത്തിൽ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 50-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി, സാധാരണ ഗതിയിൽ ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവം ഉണ്ടാ‍കുന്നു. പക്ഷേ ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവമുണ്ടാവുകയും പിന്നീട് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>0nwo05t1onkk7icbwcejkean35eql2b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634332</id>
      <parentid>4634331</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* പ്രായം */</comment>
      <origin>4634332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82001" sha1="1h4d2p6bwu5k4pjoflcqou06znhqe73" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. പെരിമെനോപോസ് 40 വയസ് അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പതുകളുടെ അവസാനം തന്നെ ആരംഭിക്കാം.  ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: 
ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. ശീതീകരിച്ച മുറിയിൽ കിടന്നാൽ പോലും ഇതുണ്ടാവാറുണ്ട്.

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: 
ഈസ്ട്രജന്റെ കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: 
ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: 
ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും:
മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ:
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും ഇലാസ്തികതയും കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദന എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം:
അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: 
ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: 
മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ:
മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല; മറിച്ചു ഇത് സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു സ്വാഭാവികഘട്ടം മാത്രമാണ്. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. അനേകം സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ ആരോഗ്യവും ചുറുചുറുക്കും ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷവും നിലനിർത്താറുണ്ട്.

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==


കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും അമിതഭാരം. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ വ്യായാമം എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ പ്രായമാകുമ്പോൾ  ശരീരഭാരം കൂടുന്നു.  ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ സമയത്ത് [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, അമിതാഹാരം കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ, തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട്, മുട്ട എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്തരം ബദൽ രീതികൾ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ  കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് പങ്കാളിക്ക് സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിൻ്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രായം വെറുമൊരു അക്കമാണ് (Age is just a number) തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങൾ പെട്ടന്ന് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും എഴുതി വെക്കുന്നത് ജീവിതത്തിൽ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 50-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി, സാധാരണ ഗതിയിൽ ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവം ഉണ്ടാ‍കുന്നു. പക്ഷേ ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവമുണ്ടാവുകയും പിന്നീട് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>1h4d2p6bwu5k4pjoflcqou06znhqe73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634334</id>
      <parentid>4634332</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ലക്ഷണങ്ങൾ */ ആവർത്തനം നീക്കി</comment>
      <origin>4634334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81372" sha1="9fl58u36acdik5fgyc5twtddj160syw" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. പെരിമെനോപോസ് 40 വയസ് അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പതുകളുടെ അവസാനം തന്നെ ആരംഭിക്കാം.  ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. 

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും: മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ: മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും  കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം: അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ: മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. 

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==


കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും അമിതഭാരം. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ വ്യായാമം എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ പ്രായമാകുമ്പോൾ  ശരീരഭാരം കൂടുന്നു.  ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ സമയത്ത് [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, അമിതാഹാരം കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ, തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട്, മുട്ട എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്തരം ബദൽ രീതികൾ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ  കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് പങ്കാളിക്ക് സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിൻ്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രായം വെറുമൊരു അക്കമാണ് (Age is just a number) തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങൾ പെട്ടന്ന് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും എഴുതി വെക്കുന്നത് ജീവിതത്തിൽ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 50-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി, സാധാരണ ഗതിയിൽ ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവം ഉണ്ടാ‍കുന്നു. പക്ഷേ ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവമുണ്ടാവുകയും പിന്നീട് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>9fl58u36acdik5fgyc5twtddj160syw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634335</id>
      <parentid>4634334</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* സ്തനാർബുദ സാധ്യത */</comment>
      <origin>4634335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81422" sha1="0h93tvz9vs1syg69di32uo865q0odog" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. പെരിമെനോപോസ് 40 വയസ് അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പതുകളുടെ അവസാനം തന്നെ ആരംഭിക്കാം.  ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. 

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും: മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ: മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും  കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം: അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ: മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. 

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==

കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം, വ്യായാമക്കുറവ് എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും [[അമിതവണ്ണം]]. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ വ്യായാമം എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ പ്രായമാകുമ്പോൾ  ശരീരഭാരം കൂടുന്നു.  ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ സമയത്ത് [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, അമിതാഹാരം കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ, തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട്, മുട്ട എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്തരം ബദൽ രീതികൾ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ  കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് പങ്കാളിക്ക് സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിൻ്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രായം വെറുമൊരു അക്കമാണ് (Age is just a number) തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങൾ പെട്ടന്ന് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും എഴുതി വെക്കുന്നത് ജീവിതത്തിൽ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 50-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി, സാധാരണ ഗതിയിൽ ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവം ഉണ്ടാ‍കുന്നു. പക്ഷേ ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവമുണ്ടാവുകയും പിന്നീട് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>0h93tvz9vs1syg69di32uo865q0odog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634336</id>
      <parentid>4634335</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* സ്തനാർബുദ സാധ്യത */</comment>
      <origin>4634336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81426" sha1="0d7ffn1jss4qx9doxehfxqf9ald1ie4" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. പെരിമെനോപോസ് 40 വയസ് അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പതുകളുടെ അവസാനം തന്നെ ആരംഭിക്കാം.  ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. 

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും: മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ: മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും  കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം: അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ: മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. 

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==

കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം, വ്യായാമക്കുറവ് എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും [[അമിതവണ്ണം]]. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ [[വ്യായാമം]] എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ പ്രായമാകുമ്പോൾ  ശരീരഭാരം കൂടുന്നു.  ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ സമയത്ത് [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, അമിതാഹാരം കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ, തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട്, മുട്ട എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്തരം ബദൽ രീതികൾ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ  കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് പങ്കാളിക്ക് സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിൻ്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രായം വെറുമൊരു അക്കമാണ് (Age is just a number) തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങൾ പെട്ടന്ന് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും എഴുതി വെക്കുന്നത് ജീവിതത്തിൽ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 50-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി, സാധാരണ ഗതിയിൽ ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവം ഉണ്ടാ‍കുന്നു. പക്ഷേ ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവമുണ്ടാവുകയും പിന്നീട് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>0d7ffn1jss4qx9doxehfxqf9ald1ie4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634337</id>
      <parentid>4634336</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:50:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* നിയന്ത്രണം */</comment>
      <origin>4634337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81231" sha1="37hjpefkev6jqx572c2q0hbwpop81cj" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. പെരിമെനോപോസ് 40 വയസ് അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പതുകളുടെ അവസാനം തന്നെ ആരംഭിക്കാം.  ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. 

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും: മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ: മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും  കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം: അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ: മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. 

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==

കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം, വ്യായാമക്കുറവ് എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും [[അമിതവണ്ണം]]. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ [[വ്യായാമം]] എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ  [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ചെറിയ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ (skimmed milk), തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട് എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്തരം ബദൽ രീതികൾ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ  കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് പങ്കാളിക്ക് സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിൻ്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രായം വെറുമൊരു അക്കമാണ് (Age is just a number) തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങൾ പെട്ടന്ന് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും എഴുതി വെക്കുന്നത് ജീവിതത്തിൽ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 50-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി, സാധാരണ ഗതിയിൽ ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവം ഉണ്ടാ‍കുന്നു. പക്ഷേ ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവമുണ്ടാവുകയും പിന്നീട് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>37hjpefkev6jqx572c2q0hbwpop81cj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634338</id>
      <parentid>4634337</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* നിയന്ത്രണം */</comment>
      <origin>4634338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80705" sha1="mdd5pr9sjj1k22hsosdzint6v84e5y8" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. പെരിമെനോപോസ് 40 വയസ് അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പതുകളുടെ അവസാനം തന്നെ ആരംഭിക്കാം.  ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. 

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും: മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ: മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും  കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം: അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ: മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. 

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==

കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം, വ്യായാമക്കുറവ് എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും [[അമിതവണ്ണം]]. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ [[വ്യായാമം]] എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ  [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ചെറിയ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ (skimmed milk), തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട് എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ബദൽ രീതികൾ ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. 

ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക്  സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിന്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 50-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി, സാധാരണ ഗതിയിൽ ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവം ഉണ്ടാ‍കുന്നു. പക്ഷേ ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായി ആർത്തവമുണ്ടാവുകയും പിന്നീട് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>mdd5pr9sjj1k22hsosdzint6v84e5y8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634339</id>
      <parentid>4634338</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* കാരണം */ ആവർത്തനം ഒഴിവാക്കി</comment>
      <origin>4634339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80457" sha1="8pwxo04xqph66h6jmv2n8k7an72547y" xml:space="preserve">{{Ref improve}}
{{prettyurl|Menopause}}
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ആർത്തവവിരാമം അഥവാ മേനോപോസ്
| synonyms      = ക്ലൈമാക്റ്റെറിക്
| image         = 
| caption       = 
| field         = [[ഗൈനക്കോളജി|സ്ത്രീരോഗശാസ്ത്രം]]
| symptoms      = ഒരു വർഷത്തേക്ക് ആർത്തവമില്ലായ്മ, [[വിഷാദരോഗം]], പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, [[യോനീ വരൾച്ച]], വരണ്ട ത്വക്ക്, മുടി കൊഴിച്ചിൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്&lt;ref name=NIH2013Def/&gt;
| complications = മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം, [[ഹൃദ്രോഗം]], എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്, മൂത്രാശയ അണുബാധ, മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], ലൈംഗിക വിരക്തി, അജിതേന്ദ്രിയത്വം, അമിതവണ്ണം
| onset         = 45 - 55 വയസ്സ്&lt;ref name=Tak2015/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = സ്വാഭാവിക മാറ്റം, ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നു, രണ്ട് അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ, കീമോതെറാപ്പി&lt;ref name=NIH2013Con/&gt;&lt;ref name=NIH2013Ca/&gt;
| risks         = വ്യായാമക്കുറവ്, പുകവലി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അമിതമായ ഉപ്പ് കൊഴുപ്പ് മധുരം,  അമിത രക്തസമ്മർദം, കൊളെസ്ട്രോൾ, [[പ്രമേഹം]]
| diagnosis     = 
| differential  = 
| prevention    = പോഷകാഹാരം, [[ശാരീരിക വ്യായാമം]], ഉറക്കം, [[കെഗൽ വ്യായാമം]]
| treatment     = ജീവിതശൈലി മാറ്റം, ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;
| medication    = ഹോർമോൺ തെറാപ്പി, ക്ലോണിഡിൻ, ഗബാപെന്റിൻ, സെലക്ടീവ് സെറോടോണിൻ റീഅപ് ടേക്ക് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ, വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി, ലൂബ്രിക്കന്റ്സ് &lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015/&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 
| deaths        = 
| alt           = 
}}
 
'''ആർത്തവവിരാമം അഥവാ ഋതു വിരാമം''' എന്നത് ഒരു സ്ത്രീയുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവ]] പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]]: '''മെനോപോസ് (Menopause)'''. സാധാരണ ഗതിയിൽ 'മെൻസസ് നിൽക്കുക, ആർത്തവം മുറിയുക, പീരീഡ്സ് നിലയ്ക്കുക' തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരു ഘട്ടമാണ് ആർത്തവ വിരാമം. അതിനാൽ തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.  സാധാരണയായി 45-55 വയസ്സിനിടയിയിലാണ്  മെനോപോസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത്. അതോടെ [[ഗർഭം|ഗർഭധാരണത്തിലുള്ള]] കഴിവ് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെടും. അണ്ഡാശയ പ്രവർത്തനം കുറയുന്നതിനാലുണ്ടാകുന്ന ഈ മാറ്റം ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനത്തിലെ കുറവ്, ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ, ഹോട്ട് ഫ്ലാഷുകൾ, രാത്രി വിയർപ്പ്, ഉറക്കക്കുറവ്, [[വിഷാദരോഗം]] പോലെയുള്ള മാനസികാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ (mood swings), [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.      

ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ  ഉത്പാദനം കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. പൊതുവേ 45-55 വയസ്സിനുള്ളിൽ (ശരാശരി 47-52 വയസ്) ഒരു വർഷക്കാലം തുടർച്ചയായി [[ആർത്തവം]] ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്നത് ആർത്തവ വിരാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[ഗർഭപാത്രം|ഗർഭപാത്രം,]] ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും മേനോപോസ് ഉണ്ടാകാം. അതോടെ അണ്ഡോത്പാദനം (അഥവാ ഓവുലേഷൻ) അവസാനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി പെരിമെനോപോസ് ഏകദേശം 40 വയസ് ആകുന്നതോടെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതായി കാണാം.     

ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ കുറയുന്നതോടു കൂടി  ധാരാളം ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പല ആളുകൾക്കും ഇതേപറ്റി ശരിയായ അറിവ് ഇല്ല. 'മേനോപോസൽ സിൻഡ്രോം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവയിൽ പലതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതാകാം. ഇതിന് പരിഹാരമായി പല വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും, മികച്ച ആശുപത്രികളിലും 'മെനോപോസൽ ക്ലിനിക്കുകൾ' കാണാം.  

ആർത്തവവിരാമഘട്ടത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഇത് ശരീര പ്രക്രിയകളെ ബാധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, ദഹനം, ഹൃദയപ്രവർത്തനങ്ങൾ, നാഡീവ്യൂഹം, [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ക്ലേശകരമാണ്.  

ശരിയായ ചികിത്സ വഴി ഇവയിൽ പലതും പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാഗങ്ങളുടെ, അവരുടെ പങ്കാളിയുടെ പിന്തുണ ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു സമയമാണിത്. എന്നാൽ കുടുംബാഗങ്ങൾക്ക് ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ധാരണ ഇല്ലാത്തത് പല പ്രശ്നങ്ങളും വഷളാക്കുന്നു. ആർത്തവ വിരാമം എന്ന ഘട്ടത്തിലെ ജൈവശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവും ശാരീരികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവരുന്നതിനാണ് ഒക്ടോബർ 18 ലോക ആർത്തവവിരാമ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു (World Menopause day). 

സമാനമായി പുരുഷന്മാരിലും പ്രായം കൂടുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ അളവ്  കുറയാറുണ്ട്. [[ആൻഡ്രോപോസ്]] (Andropause) എന്ന വാക്ക്കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ്. എന്നാൽ പെട്ടന്നുള്ള ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എങ്കിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സ്ത്രീകളെയും പുരുഷന്മാരെയും പല രീതിയിലും ബാധിക്കാറുണ്ട്. തിമിംഗല വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ചില ജീവികൾക്കും റീസസ് കുരങ്ങുകളിലും ക്രമമായ ആർത്തവം നടക്കുന്ന പല ജീവികളിലും ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFghF9lDTES7R93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700787424/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2f/RK=2/RS=evB_4lk5W1laBj_s45PVMSI56NA-|title=North American Menopause Society (NAMS)|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPFYfF9l97UQ7wR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785369/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womens-health-concern.org%2fhelp-and-advice%2ffactsheets%2fmenopause%2f/RK=2/RS=7cFK3dVY.lKP94FxOnijv012fvc-|title=The menopause - Women's Health Concern|website=www.womens-health-concern.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== പ്രായം ==
മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 95%  സ്ത്രീകൾക്കും ഇത്‌ 48 മുതൽ 52 വയസ്സിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാകാം. അപൂർവം ചിലർക്ക് 55 വയസിനു മുകളിലും 40 വയസിന് മുൻപും ആർത്തവ വിരാമം സംഭവിക്കാം. പെരിമെനോപോസ് 40 വയസ് അല്ലെങ്കിൽ മുപ്പതുകളുടെ അവസാനം തന്നെ ആരംഭിക്കാം.  ഇത്‌ ചിലപ്പോൾ എന്തെങ്കിലും രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഗർഭപാത്രം, ഓവറി എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഉണ്ടാകാം. അതോടെ ഒരു സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ഒരു ആജീവനാന്ത അവസ്ഥയാണ്. കൗമാര പ്രായത്തോടെ സ്ത്രീകൾ മാസംതോറും ഒരു [[അണ്ഡം]] ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും അത് [[പ്രജനനം]] നടക്കാത്തപക്ഷം [[ആർത്തവം]] അഥവാ [[മാസമുറ]] എന്ന പ്രക്രിയ വഴി പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്രകാരം ഒരു സ്ത്രീ മദ്ധ്യവയസ് എത്തുന്നതുവരേ [[അണ്ഡോല്പാദനം ]]തുടരുകയും ക്രമേണ അത് നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

== ലക്ഷണങ്ങൾ ==
ആർത്തവവിരാമത്തോടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തേക്കാം.  

മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ:
മൂഡ് മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് വിഷാദരോഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, നിരാശ, വഴക്ക്, മാനസിക സങ്കർഷങ്ങൾ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ആത്മഹത്യാ പ്രവണത, പങ്കാളിയുമായി പ്രശ്നങ്ങൾ, ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dXel9lalIPVoB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784855/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmentalhealth-uk.org%2fmenopause-and-mental-health%2f/RK=2/RS=ZivnWxddNJHbVC5OC6jC6heAEnA-|title=Menopause and mental health - Mental Health UK|website=mentalhealth-uk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLabel9lzWcPuEF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700784924/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fcan-menopause-cause-depression/RK=2/RS=Y4D.74k09_BaFvTqDL1uvYiIddQ-|title=Can Menopause Cause Depression?|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPEue19lvmsPLtt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785070/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-myths-sex%2f202104%2fthe-complex-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=Rx_ZFsUAku99VGkBotv8Vb87nZo-|title=The Complex Link Between Depression and Sex|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

കൃത്യതയില്ലാത്ത രക്തസ്രാവം: മാസമുറ ക്രമമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആകുന്നു.

അമിതമായ ചൂട്: ശരീരം പെട്ടന്ന് ചൂടാകുന്നു. ദേഹം മുഴുവൻ  ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാധാരണപോലെ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോട്ട് ഫ്ളാഷസ് അഥവാ ആവി പറക്കുക എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. തലയിലോ മറ്റോ തുടങ്ങി ശരീരം മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതായാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുക. രാത്രിയിലും അമിത വിയർപ്പ് അനുഭവപ്പെടാം. 

ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത: [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനെ ബാധിക്കുന്നു.

എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവ്: ഇത് എല്ലുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അസ്ഥികളിൽ വേദനയും അനുഭവപ്പെടാം. നടുവേദനയും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.  

ഉറക്കക്കുറവ്: ഉറക്കം വരാതിരിക്കുകയോ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് വിയർത്തോലിച്ച് ഉണരുകയോ ചെയ്യും.

ക്ഷീണവും തളർച്ചയും: മിക്ക സമയത്തും ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടാം.

മൂത്രാശയ അണുബാധ: മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.      

[[യോനി]] ചുരുങ്ങുക : [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറയുന്നതോടെ [[യോനി]]യിലെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും  കുറയുകയും, യോനി വരളുകയും, യോനിയുടെ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദന, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ബർത്തൊലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗുഹ്യരോമവളർച്ച കുറയുന്നു.     

അജിതേന്ദ്രിയത്വം: അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അവസ്ഥ. പ്രത്യേകിച്ച് ചിരി, ചുമ, തുമ്മൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ. പലർക്കും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടും നാണക്കേടും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഗർഭാശയം പുറത്തേക്ക് തള്ളി വരാനുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുന്നു. ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ ബലം കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

മാറിടങ്ങൾ: ആർത്തവവിരാമമാകുമ്പോൾ മാറിടം തൂങ്ങിത്തുടങ്ങും. ഫൈബ്രസ് കോശങ്ങളുെടയും പാൽഗ്രന്ഥികളുടെയും നാളികളുടെയും ചുരുങ്ങൽ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്.

അമിതഭാരം: മേനോപോസ് ആയവരിൽ ശരീരഭാരം വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് അമിതവണ്ണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മുടി കൊഴിച്ചിൽ: മെനോപോസ് ഘട്ടത്തിൽ മുടി കൊഴിച്ചിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വഭാവികമാണ്. ചർമത്തിന് വരൾച്ചയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.  വിറ്റാമിൻ ബി 2, ബയോട്ടിൻ (വിറ്റാമിൻ ബി 7), ഫോളേറ്റ്, വിറ്റാമിൻ ബി 12, സിങ്ക്, കൊളാജൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ മുടി വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ആണ്. ഇവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മുടിയുടെയും ത്വക്കിന്റെയും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സഹായകരമാകുന്നു.  

എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ചില ലക്ഷണങ്ങൾ താൽക്കാലികമാണ്. ആർത്തവവിരാമം വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ സൂചനയാണ് എന്ന പലരുടെയും ധാരണ ശരിയല്ല. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭധാരണശേഷി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു. 

ആർത്തവവിരാമം എത്തുമ്പോൾ മിക്ക സ്ത്രീകളും അതിനെക്കുറിച്ചു  ബോധവതികളാണ്. കാരണം അതിന്  വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും അതൊടാനുബന്ധിച്ചുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മിക്കവർക്കും കുറവാണ്. ആർത്തവവിരാമം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന പരിശോധനകളുണ്ട്. ഫോളിക്കിൾ-ഉത്തേജക ഹോർമോണും (എഫ്എസ്എച്ച്), ഈസ്ട്രജന്റെ അളവും പരിശോധിക്കണം. മേനോപോസ് നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ രക്തപരിശോധന ഉപയോഗപ്രദമാണ്. കാരണം, ആർത്തവവിരാമ സമയത്ത് എഫ്എസ്എച്ച് അളവ് ഉയരുകയും ഈസ്ട്രജൻ്റെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQdfAgqtjeZ4AqgV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213312/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=e3hfYC6y8EDxmMPlRdOWFXbtDuU-|title=www.mayoclinic.org › diseases-conditions ›}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGae19lnqYQV1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785179/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsymptoms-of-menopause/RK=2/RS=k22Pd6P6heAjknVRNH6skvwK5jQ-|title=Symptoms of Menopause at Every Age: 40 to 65 - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPH5e19lhqYQNAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785274/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=13TYJFnU7lPomIomjYMSGPzoLqU-|title=Menopause - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== സ്തനാർബുദ സാധ്യത ==

കലോറി കൂടുതൽ അടങ്ങിയ ആഹാരങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗവും മട്ടൻ, ബീഫ്‌ പോലെയുള്ള ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ  അമിത ഉപയോഗം, മദ്യപാനം, വ്യായാമക്കുറവ് എന്നിവ മെനോപോസിന്‌ ശേഷം ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും [[അമിതവണ്ണം]]. ഏതു പ്രായത്തിൽ ആണെങ്കിലും അത്  ബ്രെസ്റ്റ് ക്യാൻസർ വരാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ കൃത്യമായ സ്തന പരിശോധനകൾ, പതിവായ [[വ്യായാമം]] എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ആന്റി ഓക്‌സിഡന്റ്‌സ്‌ കൂടുതൽ അടങ്ങിയതുമായ പല നിറങ്ങളിലുള്ള പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGtfF9lmRkRGxx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785454/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cancerresearchuk.org%2fabout-cancer%2fbreast-cancer%2fliving-with%2fmenopausal-symptoms/RK=2/RS=Cd54DVOfzX6MiSvmzBSWSP5ABSI-|title=Breast cancer and menopausal symptoms|website=www.cancerresearchuk.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== നിയന്ത്രണം ==
ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നത് ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്, ചിലതരം ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ, ക്ഷീണം, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 

പല സ്ത്രീകൾക്കും 40 നും 50 നും ഇടയിൽ  [[അമിതവണ്ണം]], പ്രത്യേകിച്ച് അടിവയറിന് ചുറ്റും, സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണമാണ്. കുടവയർ അഥവാ വയറിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ വർദ്ധനവ് അപകടകരമാണ്. കാരണം, ഇത് [[ഹൃദ്രോഗം]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]] എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുക, ഭക്ഷിക്കുന്ന കലോറി കുറയ്ക്കുക, പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ചെറിയ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. 

പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾ ഈ സമയത്ത് കൃത്യമായി  [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]] ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വേഗത്തിലുള്ള നടത്തം, സൈക്ലിങ്, നൃത്തം, [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, കളികൾ, നീന്തൽ, അയോധന കലകൾ, ജിം ട്രെയിനിങ് തുടങ്ങിയ ശീലമാക്കാം. ഇത് ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും ആരോഗ്യം നിലനിർത്താനും [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ ചെറുപ്പത്തിലേ വ്യായാമം ചെയ്തു തുടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.  

കൂടാതെ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് കാൽസ്യം, ജീവകം ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ, ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിമാണ്. മുരിങ്ങയില, കൊഴുപ്പ് നീക്കം ചെയ്ത പാൽ (skimmed milk), തൈര് അല്ലെങ്കിൽ യോഗർട്ട് എന്നിവ കഴിക്കുന്നത് കാൽസ്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. 

അമിതമായി അന്നജം, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയടങ്ങിയ ഭക്ഷണം  കുറയ്ക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ചോറ്, ചപ്പാത്തി, ബിരിയാണി, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, പലഹാരങ്ങൾ, പായസം, കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ മാംസം, അച്ചാർ, എണ്ണ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുക. മാത്രമല്ല, ഇത് മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ആർത്തവ വിരാമത്തിന്റെ സങ്കീർണതകൾ തടയുന്നതിന് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി അനിവാര്യമാണ്.    

സസ്യജന്യ സ്ത്രീ ഹോർമോണുകൾ അടങ്ങിയ ശതാവരി, സോയാബീൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാച്ചിൽ, ചേമ്പ്, ചണവിത്ത് (ഫ്‌ളാക്‌സ് സീഡ്‌സ്), മാതളം, ബീൻസ്, ക്യാരറ്റ്, എള്ള്, ബദാം തുടങ്ങിയവ നിത്യേന  ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറെ ഗുണകരമാണ്. 

ആർത്തവവിരാമ സമയത്തു ഡോക്ടറെ സന്ദർശിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.  സ്തനാർബുദം, ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായതിനാൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. മെനോപോസിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അമിത രക്തസ്രാവം ഉണ്ടായാൽ ഉടനെ വൈദ്യപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയയാകേണ്ടതാണ്. ഇത് കാൻസറിന്റെ ലക്ഷണമാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ട്.   

ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്ന നിരവധി ബദൽ ചികിത്സകൾ ലഭ്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ബദൽ രീതികൾ ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക സ്ത്രീകളിലും, സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ മൂലമാണ് ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നത്. കാലക്രമേണ, അണ്ഡാശയങ്ങൾ കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഗർഭപാത്രവും ഓവറിയും നീക്കൽ നീക്കം ചെയ്തവരിലും, അണ്ഡാശയത്തിന് ​ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും.

ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സ്ത്രീകളിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അജിതേന്ദ്രിയത്വം (ഇടയ്ക്കിടെയും അറിയാതെയും മൂത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്) സാധാരണമാണ്. ഈസ്ട്രജൻ്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിലെ ടിഷ്യുകളും മൂത്രനാളിയും (മൂത്രസഞ്ചി ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്യൂബ്) നേർത്തതാകുകയും, വരളുകയും,  ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൽഫലമായി, അനിയന്ത്രിതമായ മൂത്ര ചോർച്ച അനുഭവപ്പെടാം. 

പുകയില ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കുന്നതും മൂത്രാശയ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കും. അജിതേന്ദ്രിയത്വത്തിന് നിരവധി ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. പെൽവിക് ഫ്ലോർ പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന [[കെഗൽ വ്യായാമം]] അതിലൊന്നാണ്. ആർക്കും എപ്പോഴും എവിടെവച്ചും ചെയ്യാവുന്ന അതീവ ലളിതമായ ഒരു വ്യായാമമാണ് ഇത്. അതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉണ്ടാകുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനുള്ള  ചികിത്സയും ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. 

ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീം അല്പം യോനിഭാഗത്ത് പുരട്ടുന്നത് ഇത്തരം അണുബാധകൾ തടയുവാനും, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടി വർധിക്കാനും, [[യോനീ വരൾച്ച]] പരിഹരിക്കാനും ഫലപ്രദമാണ്. വരൾച്ച പരിഹരിക്കാൻ യോനിയിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകളും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

കൂടാതെ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ ശ്രദ്ധ നൽകുകയാണെങ്കിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിനുശേഷം സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിയും. കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക്  സഹാനുഭൂതിയും, സ്നേഹവും പുലർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിന്റെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം വളരെയധികം വർധിപ്പിക്കും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX5Hg6tjVC4ABgJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213448/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mymenopausecentre.com%2f/RK=2/RS=R9suycNrCfaZKSVi258oZ9x.VXM-|title=My Menopause Centre}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFLfV9lv7EQPoV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785611/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fosteoporosis%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351968/RK=2/RS=zbI56tLE2wwhNgvteD2AKIy9nB4-|title=www.mayoclinic.org › symptoms-causes › syc-20351968Osteoporosis - Symptoms and causes|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== കാരണം ==
ശാസ്ത്രീയമായി ആർത്തവ വിരാമത്തെ ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ സമയം ആർത്തവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ എന്ന് പറയാം.

ഒരു സ്ത്രീ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ അവളുടെ പ്രത്യുല്പാദന അവയവങ്ങൾ പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തുന്നു. അതോടെ അവൾ ഗർഭധാരണത്തിന്‌ സജ്ജയായി എന്ന് പറയാം. ഇതിന്‌ സഹായിക്കുന്നത് [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റീറോൺ]] എന്നീ അന്ത:ഗ്രന്ഥീ സ്രവങ്ങൾ (ഹോർമോൺ) ആണ്‌. [[ഈസ്ട്രജൻ]] [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയത്തെ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും മാസത്തിൽ (28 ദിവസം) ഒരു അണ്ഡം എന്ന തോതിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാമാസവും ഗർഭധാരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ ഗർഭാശയവും സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു. രക്തക്കുഴലുകൾ വികസിച്ച് വലുതായി അണ്ഡത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഗർഭധാരണം നടക്കാത്ത പക്ഷം അണ്ഡോല്പാദനം കഴിഞ്ഞ് പതിനാലു ദിവസത്തിനകം ഗർഭാശയം പൂര്വ്വസ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. അപ്പോൾ വികസിച്ച രക്തക്കുഴലുകളും കോശങ്ങളും നശിച്ച് രക്തസ്രാവമായി പുറത്തു പോകുന്നു. ഇതാണ്‌ [[ആർത്തവം]]. ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിൽകാം. പല സ്ത്രീകളിലും ആർത്തവം ക്രമമാവാറില്ല, ഇതിന്‌ പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ആർത്തവം നടക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിനർത്ഥം അവൾ പ്രത്യുല്പാദന ശക്തിയുള്ളവളാണ്‌ എന്നാണ്‌. 

ആണുങ്ങളുടേതു പോലെ വളരെക്കാലം പ്രത്യുല്പാദനശേഷി സ്ത്രീക്ക് ഉണ്ടാവാറില്ല. ഏകദേശം 45-55 വയസാവുന്നതോടെ [[ഈസ്ട്രജൻ]] പ്രവർത്തനം കുറയുകയും അണ്ഡോല്പാദനം മുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ആർത്തവവിരാമം ഉണ്ടാകുന്നു. അണ്ഡാശയം ആണ്‌ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഉല്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എല്ലുകളെ സം‌രക്ഷിക്കുകയും ആർത്തവം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും യോനിയിലെ സ്നിഗ്ധത നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt; [http://www.medicinenet.com/menopause/article.htm മെഡിസിൻ നെറ്റിൽ ആർത്തവത്തെ പറ്റി] &lt;/ref&gt; 

ചില സ്ത്രീകൾ അനേകവർഷകാലം തുടർച്ചയായി ആർത്തവം ആയതിനുശേഷം പൊടുന്നനെ  നിലയ്ക്കുന്നു. ഗർഭധാരണം നടന്നതാണെന്ന് തോന്നുംവിധത്തിൽ ഇപ്രകാരം ആർത്തവം നിൽക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ധരിച്ചതാണെന്നോ, അല്ലയോ എന്നറിയാനും മറ്റുമായി സംശയം ഉണ്ടാവാം. എന്നാൽ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലം ക്രമേണ കൂടി വരുകയും, രക്തത്തിന്റെ അളവിൽ ക്രമാനുസ്രതമായ കുറവ് വന്ന് ഒടുവിൽ രക്തസ്രാവമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇനി മൂന്നാമതോരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക്  ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കൂടിവരുന്നതോടൊപ്പം, പോകുന്ന രക്തത്തിന്റെ അളവിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വന്ന്, ഒടുവിൽ ആർത്തവം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒരു മാസമോ, രണ്ടുമാസമോ, മൂന്നു മാസമോ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം വീണ്ടും അവർക്ക് ആർത്തവമുണ്ടാകുന്നു. വീണ്ടും അവർ തീണ്ടാരിയിരിക്കുമെങ്കിലും കാലദൈർഘ്യം കൂടിക്കുടി വരുകയും രക്തം പോക്കിന്റെ അളവിൽ കുറവുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ അവർക്കും ആർത്തവം പൂർണ്ണമായി നിന്നു പോകുന്നു. ഈ മൂന്നു വിഭാഗത്തില് പെട്ടവരിലും പൊതുവേ കാണുന്ന കാര്യം രക്തത്തിന്റെ അളവിലുള്ള കുറവും ആർത്തവങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കാലദൈഘ്യവുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയും കുറഞ്ഞും കാണാം. 

എന്നാൽ ഈ മൂന്നു ആർത്തവ രീതികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആർത്തവക്രമം ഉണ്ടാകുന്ന പക്ഷം അത് അസാധാരണമായി കണക്കാക്കി സുഷ്മാന്വേഷണത്തിൻ വിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അത്തരം മിക്ക കേസുകളിലും യാതൊരു അസാധാരണത്വവും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വളരെ വലിയ അളവിൽ രക്തസ്രാ‍വവും , അത് നിരവധി ദിനങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുകയോ, (അഥവാ രക്തം പുരണ്ട ദ്രവം പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇടയ്ക്കിടക്ക് ഉണ്ടാവുകയോ) ചെയ്യുന്നത് നിരീക്ഷണവിധേയമാവേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;പേജ് 501, ആർത്തവ വിരാമം, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് ഹ്യൂമൻ എൻസൈക്ലോപീഡിയ. ക്നോളെജ് പബ്ലിഷേർസ്, തിരുവനന്തപുരം &lt;/ref&gt;

== പെരിമേനോപോസ് ==
ശരീരം ഈസ്ട്രജനും പ്രോജസ്റ്ററോണും കുറവായ ഒരു സംക്രമണ സമയമാണ്. പെരിമെനോപോസ് എന്ന് പറയുന്നത്.  ഹോർമോൺ അളവ് ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ  ആർത്തവം ക്രമരഹിതമായി മാറുന്നു.ആർത്തവവിരാമത്തിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ഇത്. ഇത് ശരീരത്തിൽ ചൂടിനും രാത്രികാലത്തു വിയർപ്പിനും യോനിയിൽ വരൾച്ചയ്ക്കും മാനസിക നിലയിൽ മാറ്റത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കും.  ആർത്തവവിരാമവും പെരിമെനോപോസും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ആർത്തവമാണ്. പെരിമെനോപോസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന  സ്ത്രീകൾക്ക് ഈസ്ട്രജൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ആർത്തവം ഉള്ളവരുമാണ്. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമമായ സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 12 മാസമെങ്കിലും ആർത്തവം ഉണ്ടാവുകയില്ല. ശരീരം ആർത്തവവിരാമത്തിന് തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണ് പെരിമെനോപോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX_Og6tj1bIAOA53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213583/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fperimenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20354666/RK=2/RS=cAcFj3n7lpBBJIMDNe0DF7sogUg-|title=Perimenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

== ആർത്തവവിരാമം നേരത്തെ എത്തിയാൽ ==
ആർത്തവവിരാമം മുൻകാലങ്ങളിൽ 45‐46 വയസ്സിൽ ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത്‌ പൊതുവേ 50‐55 വയസ്സുകളിലേക്ക്‌ ആർത്തവവിരാമം മാറിയിട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ 40 വയസ്സിന്‌ മുമ്പ‌് ആർത്തവവിരാമമുണ്ടായാൽ അതിനെ ‘അകാല ആർത്തവവിരാമം’ എന്ന്‌ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന അനുബന്ധ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഇവരിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. അണ്‌ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്‌തവരിലും പ്രായമെത്താതെ ആർത്തവവിരാമമുണ്ടാകും. അവർ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. 

== ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗികപ്രശ്നങ്ങളും ==
ആർത്തവവിരാമമോ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്യലോ സ്ത്രീ ലൈംഗികതയുടെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പലരിലും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ധാരാളം സ്ത്രീകൾ ഈ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം നയിക്കാറുണ്ട് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ലൈംഗികതയെ  സാരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇതിന് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. 

45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസിന് ശേഷം ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നു. തന്മൂലം യോനിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുക, ഇക്കാരണത്താൽ [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), [[യോനി]] ചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ  ഉണ്ടാകാം. ഇക്കാരണത്താൽ പല സ്ത്രീകൾക്കും [[ലൈംഗികബന്ധം]] അസഹനീയമായ വേദനയോ, ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകാനും, [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ|രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മയ്ക്കും]] കാരണമാകാം. ഇത് [[വജൈനിസ്മസ്]] (അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]]) എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലം പല സ്ത്രീകളും [[ലൈംഗിക വിരക്തി]] കാണിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നതും സാധാരണയാണ്.  

ഹോർമോൺ ഉത്പാദന കുറവ് മൂലം ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  ഉണ്ടാകാം. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. മടിയോ ലജ്ജയോ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പലരുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2C_53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fmenopause-comfortable-sex/RK=2/RS=5KsEQjaYZKcJjYtJwI2TqDnWGjI-|title=Ways to Make Sex Comfortable After Menopause|website=www.webmd.com › menopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5d6il5lFpE5qkt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723450/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org.au%2fhp%2finformation-sheets%2fsexual-difficulties-in-the-menopause/RK=2/RS=IqBfyZZGSr1BimycXVsUImmc9dI-|title=Sexual difficulties in the menopause|website=www.menopause.org.au|publisher=www.menopause.org.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGefV9lv7EQeI53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700785694/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdepression%2fis-there-a-link-between-depression-and-sex/RK=2/RS=nbQffDcZ4.Pvh2nPt3_zCOZbjNY-|title=Depression and Your Sex Life|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ഇതിന് ലളിതവും, ശാസ്ത്രീയവുമായ പലതരം ചികിത്സകൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു.   

ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുക:   

[[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) അല്ലെങ്കിൽ വജൈനൽ മൊയിസ്ച്ചറൈസറുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും, വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ഫാർമസി|ഫാർമസികളിലും]] സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ് (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യൂറെക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.   

ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമിന്റെ ഉപയോഗം:   

ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം യോനിയിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ജൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആർത്തവം നിലച്ചവർക്കുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ ആരോഗ്യം, സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം എന്നിവ നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, [[രതിമൂർച്ഛ]] അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. ഇത് ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്  പരിഹരിക്കുകയും ആസ്വാദ്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ ഡോക്ടറോടോ ഫാർമസിസ്റ്റിനോടോ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്. 

ദീർഘനേരം [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ (Foreplay) ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. 

ഹോർമോൺ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി, കെഗൽ വ്യായാമം :  

ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികത, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] എന്നിവ യോനിയുടെ ആകൃതിയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ പെൽവിക് മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

[[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി:]] കൂടുതൽ സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം യോനിയിൽ നനവ് ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.  

മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാരങ്ങൾ:  

യോനിയിലെ അണുബാധ, [[വജൈനിസ്മസ്]] അഥവാ [[യോനീസങ്കോചം]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHDZl9l2j4N8WV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700779843/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.professional-counselling.com%2fmenopause-for-husbands.html/RK=2/RS=kf_AaFgQ.4xCLFI2eMxd3DK2m8s-|title=The husband's guide to the menopause with do's and don'ts|website=www.professional-counselling.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwheiF5lxJY2Df53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700722911/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fmenopause%2fsex-menopause/RK=2/RS=iNJ.7_woJCXYDfXw3M.eDFv2K0g-|title=www.webmd.com › menopause › sex-menopauseMenopause and Sex: Sexual Problems, Causes, and Treatments|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7aAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=6j0TdGuvwHjPc6HPS4RHGgxBcLQ-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

ആമുഖലീലകളുടെ കുറവ് [[ബാഹ്യകേളി|(ബാഹ്യകേളി)]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ആവർത്തനവിരസത, പാപബോധം, ലൈംഗികജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് തുടങ്ങിയ തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ലൈംഗികത കുറേകൂടി പക്വമായ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തുകയാണ് എന്നതാണ് വിദഗ്ദമതം. സംതൃപ്തമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക മാനസിക ആരോഗ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും, ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചുറുചുറുക്ക് നിലനിർത്തുകയും, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഗർഭം]] ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് കൊണ്ട് ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരുമുണ്ട് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIAX.JhKtjSaEAhxJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213769/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2261%2fsex-and-the-menopause%2f/RK=2/RS=J2x6nERhfRllQsRuV7hl7Xf.HX0-|title=Sex and Menopause: Tips for Low Sex Drive, Pain &amp; Vaginal Dryness}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7VQZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-50/RK=2/RS=WwsJw4x21NV9XO36pYB9hORWWKQ-|title=Great Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause|website=www.healthline.com › health › menopauseGreat Sex After 50: Expert Tips for People in Postmenopause}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbH7il5l7SM7YAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700723580/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=jK.6SCpBVt5tOk5UtsF9zGds3GM-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause: 19 Tips - Healthline|website=www.healthline.com|publisher=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== ഋതുവിരാമവും അസ്‌ഥികളുടെ ബലക്ഷയവും ==
എല്ലുകളിൽ കാൽസ്യം നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിലും പുതിയ അസ്‌ഥികോശങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും സ്‌ത്രൈണഹോർമോണുകൾക്ക്‌ നല്ല പങ്കുണ്ട്‌. ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതോടെ ഈ പ്രക്രിയ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ ആർത്തവ വിരാമശേഷം ചെറിയ വീഴ്‌ചകൾകൊണ്ടുപോലും സ്‌ത്രീകളിൽ പൊട്ടൽ, ഒടിവ്‌ ഇവയ്‌ക്കിടയാകാറുണ്ട്‌. നട്ടെല്ല്, കൈക്കുഴ, തുടയെല്ല് ഇവയിലാണ്‌ ഒടിവുകൾ കൂടുതൽ കാണുക. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി,  മഗ്നീഷ്യം,  സിങ്ക് തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ   ഭക്ഷണശീലം (ഉദാഹരണം പാൽ, തൈര്, മുട്ട, മുരിങ്ങയില) ചെറുപ്രായം മുതൽ ശീലിച്ചവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങൾ കുറവാണ്‌ എന്നതും  ശ്രദ്ധയമാണ്‌. എല്ലുകളുടെ ബലക്കുറവും പൊട്ടലും ഒഴിവാക്കാൻ ആഴ്ചയിൽ അഞ്ചു ദിവസമെങ്കിലും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യുക. ഇത് ശാരീരികബലം മാത്രമല്ല  സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനത്തെയും ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. വ്യായാമം വിഷാദം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സാധ്യത കുറച്ചു ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഭാരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇത് ശരീരസൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/health/signs-of-menopause/801321|title=ഋതുവിരാമം ആഹ്‌ളാദകരമാക്കാം.. ആശങ്കകളില്ലാതെ|access-date=2023-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== ഹൃദ്രോഗവും ആർത്തവവിരാമവും ==
ആർത്തവ വിരാമത്തിന്‌ മുമ്പ‌് ഹൃദയത്തിനും രക്തക്കുഴലുകൾക്കും സംരക്ഷണം സ്‌ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയസ്‌തംഭനം പുരുഷൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ സ്‌ത്രീകളിൽ കുറവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ ഹോർമോൺ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെട്ട്‌ ഹൃദയസ്‌തംഭനനിരക്ക്‌ പുരുഷനും സ്‌ത്രീക്കും ഒരുപോലെയായിത്തീരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിലേ തുടങ്ങുന്ന ജീവിതശൈലീ ക്രമീകരണങ്ങളിലൂടെ ഇത്തരം പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ കടന്നുവരവിനെ തടയാനാകും. ഉപ്പ്, എണ്ണ (കൊഴുപ്പ്), പഞ്ചസാര, അന്നജം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, പതിവായി ശാരീരിക അധ്വാനം നൽകുന്ന വ്യായാമം ചെയ്യുക, പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും മത്സ്യവും കൊഴുപ്പ്   
കുറഞ്ഞ വെളുത്ത മാംസവും ഉപയോഗിക്കുക, അതുവഴി [[പ്രമേഹം]], രക്തസമ്മർദം, അമിത കൊളെസ്ട്രോൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാതെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുക, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വൈദ്യ പരിശോധനകൾ നടത്തുക എന്നിവ [[ഹൃദ്രോഗം]]  അകറ്റാൻ സഹായകരമാകും.
== മൂത്രാശയ അണുബാധ ==
മൂത്രാശയ അണുബാധകൾ പതിവാകുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ പുകച്ചിൽ, നീറ്റൽ, വേദന എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. ഈസ്ട്രജൻ കുറയുന്നതോടെ യോനിയിൽ വരൾച്ച, മൂത്രാശയ ഭാഗങ്ങളിൽ പിഎച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുക എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ചൊറിച്ചിൽ, അണുബാധ, മൂത്രത്തിൽ പഴുപ്പ്, ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന എന്നിവക്ക് കാരണമാകുന്നു.

== ചികിത്സ ==
ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി അഥവാ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി എന്നി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചികിത്സാരീതി ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ കുറയ്ക്കാൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. സ്ത്രീഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജൻ കുറഞ്ഞ അളവിൽ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് കൊടുക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുവഴി  മേനോപോസ് ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീശരീരം അതിനോട് ഒത്തുപോകാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു. 

30 വയസ്സു മുതൽ ഗർഭാശയ കാൻസർ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ആർത്തവവിരാമശേഷം സ്തനാർബുദവും ഗർഭാശയഗള കാൻസറും കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകളും  രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടത്തണം.  യോനീ ഭാഗത്തെ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും വരൾച്ചക്കും ഈസ്ട്രജൻ ക്രീമുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലുകൾ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. മൂത്രാശയ അണുബാധ ഉള്ളവർ പ്രത്യേക ചികിത്സ സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, [[യോനി|യോനിയിലെ]] അണുബാധ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ അവയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ കൂടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

കൃത്യമായ [[ശാരീരിക വ്യായാമം]] ഉൾപ്പെടെ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, കാത്സ്യം - വിറ്റാമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റേഷൻ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ് തെറാപ്പി (എച്ച്ആർടി) എന്നിവയും പരിഹാര മാർഗങ്ങളാണ്.

ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്മെന്റ്, വജൈനൽ ടാബ്‌ലറ്റുകളായും റിങ്ങുകളായും പാച്ചസുകളായും ക്രീമുകളായും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. ചുമക്കുമ്പോഴോ തുമ്മുമ്പോഴോ മൂത്രം പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രശ്നം, ഗർഭാശയം താഴ്ന്നു വരുക എന്നിവ ഉള്ളവർക്ക്   ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ശസ്ത്രക്രിയ, മറ്റ് നൂതന ചികിത്സാരീതികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhH3hKtjCsgAOAB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672213879/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fdiagnosis-treatment%2fdrc-20353401/RK=2/RS=xQqe_kFef2AdlmQeBcDuMlvh4aE-|title=Menopause - Diagnosis and treatment - Mayo Clinic}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളിൽ ==
ആർത്തവവിരാമം യവ്വനത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്നും ഇതോടെ സ്ത്രീത്വം, ലൈംഗികത എന്നിവ ഇല്ലാതാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ പല സംസ്കാരങ്ങളിലും കാണാം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|access-date=2022-12-27|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archive-date=2022-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227235428/http://r.search.yahoo.com/RV=2/RE=1672213966/RO=10/RU=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17627691//RK=2/RS=yzMebu_lB2CBkSum1yvHT0UvyXg-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== ഇതും കാണുക ==

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ആർത്തവം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഹൃദ്രോഗം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിസലിലം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[ഗർഭപാത്രം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനി]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[യോനീ വരൾച്ച]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[രതിമൂർച്ഛ]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]]

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;[[വജൈനിസ്മസ്]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം]]</text>
      <sha1>8pwxo04xqph66h6jmv2n8k7an72547y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മരിലിൻ മൺറോ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14296</id>
    <revision>
      <id>4634301</id>
      <parentid>4629936</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T03:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78317" sha1="1l8kw390k6rn0ww19543v28iqxcgpf3" xml:space="preserve">{{prettyurl|Marilyn Monroe}}
{{Infobox actor 
| bgcolour      = silver
| name          = മരിലിൻ മണ്രോ
| image         =Monroecirca1953.jpg
| caption       = മരിലിൻ  1953ൽ
| birthname     = നോർമ ജീൻ മോർട്ടേൻസൺ 
| birthdate     = [[ജൂൺ 1]], [[1926]] 
| location      = [[പ്രമാണം:US flag 48 stars.svg|22x20px]] [[ലോസ് ആഞ്ചലസ്, കാലിഫോർണിയ]]
| deathdate     = {{death date and age|1962|8|5|1926|6|1}}
| deathplace    = [[ബ്രെന്റ്വുഡ്, കാലിഫോർണിയ]] (മയക്കുമരുന്ന് അധികം ഉപയോഗിച്ചതു മൂലം) 
| yearsactive   = [[1947]]-[[1962]]
| height        = 5 അടി 5½ ഇഞ്ച് (1.66 മീറ്റർ)
| othername     = നോർമ ജീൻ ബേക്കർ
| homepage      = [http://www.marilynmonroe.com മരിലിൻ മണ്രോ . കോം]
| notable role  = '''ലൊറേലീ ലീ''' &lt;br /&gt;''[[ജെന്റിൽമെൻ പ്രിഫർ ബ്ലോണ്ട്സ്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ&lt;br /&gt; '''ദ് ഗേൾ''' ''[[ദ് സെവെൻ ഇയർ ഇച്ച്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ&lt;br /&gt; '''ചെറീ''' ''[[ബസ് സ്റ്റോപ്പ് (ചലച്ചിത്രം)|ബസ് സ്റ്റോപ്പ്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ&lt;br /&gt; '''റോസ്ലിൻ റ്റേബർ''' ''[[ദ് മിസ്ഫിറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)|ദ് മിസ്ഫിറ്റ്സ്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ
| goldenglobeawards = [[ഏറ്റവും നല്ല അഭിനയത്രിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം - സംഗീത / ഹാസ്യ ചലച്ചിത്രത്തിന്]] &lt;br /&gt; 1960 ''[[സം ലൈക്ക് ഇറ്റ് ഹോട്ട്]]''
| spouse        = [[ജെയിംസ് ഡോഹർട്ടി]] (1942-1946) (വിവാഹമോചനം)&lt;br /&gt; [[ജോ ഡിമാഗ്ഗിയോ]] (1954) (വിവാഹമോചനം)&lt;br /&gt; [[ആർതർ മില്ലർ]] (1956-1961) (വിവാഹമോചനം)
}}

'''മരിലിൻ മൺറോ''' (ജനനം, '''നോർമ ജീൻ മോർട്ടെൻസൺ''' എന്ന പേരിൽ [[ജൂൺ 1]], [[1926]]-ന് – മരണം: [[ഓഗസ്റ്റ് 5]], [[1962]]), ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാര]] വിജയിയായ [[യു.എസ്.എ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും [[ഗാനാലാപനം|ഗായികയും]] [[മോഡൽ|മോഡലും]] [[പോപ്പ് ഐക്കൺ|പോപ്പ് ഐക്കണും]] ആയിരുന്നു. തന്റെ വശ്യസൗന്ദര്യത്തിനും ഹാസ്യാഭിനയത്തിനുള്ള കഴിവുകൾക്കും മരിലിൻ മൺറോ പ്രശസ്തയായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/style/love-n-life/2022/08/04/the-glamorous-and-tragic-life-of-marilyn-monroe-remembering-after-60-years-of-her-death.html|title=കെന്നഡിമാർ മരുന്നുഡോസ് കൂട്ടി ‘കൊലപ്പെടുത്തിയ’ സ്വപ്‌നസുന്ദരി? മർലിൻ മൺറോയുടെ ‘സീക്രട്ട് ലൈഫ്’|access-date=2022-08-04|language=ml}}&lt;/ref&gt;. [[1950]]-കളിലെയും [[1960]]-കളുടെ ആദ്യപാദത്തിലെയും ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളിൽ ഒരാളായി മരിലിൻ മൺറോ ഉയർന്നു&lt;ref&gt;ഓബിച്വറി ''[[Variety Obituaries|വെറൈറ്റി]]'', 1962 ഓഗസ്റ്റ് 8, പേജ് 63.&lt;/ref&gt;.  

ഇവരുടെ കുട്ടിക്കാലത്തെ വലിയൊരു സമയം [[fosterage|ദത്തു]] കുടുംബങ്ങ‌ളിലാണ് മരിലിൻ വളർന്നത്. മോഡലായി ജീവിതമാരംഭിച്ച മരിലിന് ഇതിലൂടെ 1946-ൽ റ്റ്വന്റിയത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ് എന്ന ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണക്കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ജോലിക്കവസരം ലഭിച്ചു. ആദ്യകാല വേഷങ്ങൾ ചെറുതായിരുന്നെങ്കിലും ''[[The Asphalt Jungle|ദി അസ്ഫാൾട്ട് ജങ്കിൾ]]'', ''[[All About Eve|ആൾ എബൗട്ട് ഈവ്]]'' (രണ്ടും 1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയത്) ശ്രദ്ധ നേടി. 1952-ൽ മരിലിന് ആദ്യമായി ''[[Don't Bother to Knock|ഡോണ്ട് ബോതർ റ്റു നോക്ക്]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ നായികാവേഷം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.northcoastjournal.com/022003/news0220.html |title=February 20, 2003: IN THE NEWS |publisher=North Coast Journal |date= |accessdate=2012-11-09}}&lt;/ref&gt; 1953-ൽ ''[[Niagara (1953 film)|നയാഗ്ര]]'' എന്ന അതിഭാവുകത്വം നിറഞ്ഞ [[film noir|നോയ്ർ ചലച്ചിത്രത്തിൽ]] പ്രധാനവേഷം ലഭിച്ചു. ഈ ചലച്ചിത്രം മരിലിന്റെ വശ്യതയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച ചിത്രമായിരുന്നു. &quot;[[blonde stereotype|ബ്ലോണ്ട് മുടിയുള്ള പൊട്ടിപ്പെണ്ണ്]]&quot; എന്ന പ്രതിച്ഛായ പിന്നീടുവന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളായ ''[[Gentlemen Prefer Blondes (film)|ജെന്റിൽമെൻ പ്രിഫർ ബ്ലോണ്ട്സ്]]'' (1953), ''[[How to Marry a Millionaire|ഹൗ റ്റു മാരി എ മില്യണൈർ]]'' (1953), ''[[The Seven Year Itch|ദി സെവൻ ഇയർ ഇച്ച്]]'' (1955) എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ കാര്യമായിത്തന്നെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 

[[typecasting (acting)|ഒരേ തരം വേഷങ്ങളിൽ]] കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്ന മൺറോ [[Actors Studio|ആക്റ്റേഴ്സ് സ്റ്റുഡിയോയിൽ]] പഠിച്ച് തനിക്കഭിനയിക്കാൻ സാധിക്കു‌ന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ ശ്രേണി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. തന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ മരിലിൻ മൺറോ കൂടുതൽ ഗൌരവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾ ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇവയിൽ പലതും വിജയമായിരുന്നു. ''[[Bus Stop (film)|ബസ് സ്റ്റോപ്പ്]]'' (1956) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം നിരൂപക പ്രശംസയ്ക്ക് പാത്രമാവുകയും ഈ വേഷത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ്]] നാമനിർദ്ദേശം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. മരിലിന്റെ സ്വന്തം ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണക്കമ്പനിയായ മരിലിൻ മൺറോ പ്രൊഡക്ഷൻസ് ''[[The Prince and the Showgirl|ദി പ്രിൻസ് ആൻഡ് ദി ഷോഗേൾ]]'' (1957) എന്ന ചലച്ചിത്രം നിർമിച്ചു. ഇതിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് [[ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാഡമി ഫിലിം അവാർഡ്|ബാഫ്റ്റ പുരസ്കാരത്തിനുള്ള]] നാമനിർദ്ദേശവും [[David di Donatello|ഡേവിഡ് ഡി ഡോണറ്റല്ലോ]] പുരസ്കാരവും ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ''[[Some Like It Hot|സം ലൈക്ക് ഇറ്റ് ഹോട്ട്]]'' (1959) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. മരിലിന്റെ പൂർത്തിയായ അവസാന ചലച്ചിത്രം ''[[The Misfits (film)|ദി മിസ്‌ഫിറ്റ്സ്]]'' (1961) ആയിരുന്നു. [[Clark Gable|ക്ലാർക്ക് ഗേബിൾ]] ആയിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിൽ മരിലിനോടൊപ്പമഭിനയിച്ചത്. ആ സമയത്ത് മരിലിന്റെ ഭർത്താവായിരുന്ന [[Arthur Miller|ആർതർ മില്ലറായിരുന്നു]] ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയെഴുതിയത്. 

അവസാനകാലത്ത് തന്റെ ചലച്ചിത്രജീവിതത്തിലും സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിലും മരിലിന് നിരാശകൾ ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടി വന്നു. അവസാന വർഷങ്ങളിൽ രോഗം, വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, വിശ്വസിക്കാൻ വയ്യായ്ക, കൂടെ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിങ്ങനെ പല പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. [[barbiturate|ബാരിബിച്യുറേറ്റുകൾ]] അധികമായ അളവിൽ കഴിച്ചതുകൊണ്ടുണ്ടായ [[Death of Marilyn Monroe|മരണത്തിന്റെ സാഹചര്യം]] പല അഭ്യൂഹങ്ങൾക്കും ഗൂഢാലോചനാ കഥകൾക്കും ഹേതുവായി. ഔദ്യോഗികമായി &quot;ആത്മഹത്യയാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്&quot; എന്നാണ് വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും അബദ്ധത്തിൽ മരുന്ന് അധികമായി കഴിച്ചതോ കൊലപാതകം ചെയ്യപ്പെട്ടതോ ആകാനുള്ള സാദ്ധ്യത തള്ളിക്കളയാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. 1999-ൽ മൺറോയെ [[American Film Institute|അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] [[AFI's 100 Years...100 Stars|എക്കാലത്തേയും ആറാമത്തെ മികച്ച വനിതാ ചലച്ചിത്രതാരമായി]] തിരഞ്ഞെടുക്കുകയുണ്ടായി. മരണശേഷം [[cultural icon|സാംസ്കാരിക ബിം‌ബം]] എന്നതുകൂടാതെ അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സെക്സ് ബിംബം എന്ന പ്രതിച്ഛായയും മരിലിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Hall, Susan G.|year=2006 |title=American Icons: An Encyclopedia of the People, Places, and Things that Have Shaped Our Culture|url=https://archive.org/details/americaniconsvol00hall|publisher=Greenwood Publishing Group |page= [https://archive.org/details/americaniconsvol00hall/page/n490 468] |isbn= 978-0-275-98429-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Rollyson, Carl|year=2005 |title=Female Icons: Marilyn Monroe to Susan Sontag |url=https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll|publisher=iUniverse |page= [https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll/page/2 2] |isbn= 978-0-595-35726-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Churchwell, Sarah |year=2005 |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |isbn= 978-0-8050-7818-3}}&lt;/ref&gt; 2009-ൽ [[TV Guide Network|ടി.വി. ഗൈഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] മരിലിനെ എക്കാലത്തെയും ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ ഏറ്റവും സെക്സിയായ സ്ത്രീയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Film's Sexiest Women of All Time |work=[[TV Guide Network]] |year=2009 |accessdate=October 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|പകരം=Monroe as an infant, wearing a white dress and sitting on a sheepskin rug|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഒരു ശിശുവായ മൺറോ, {{circa|1927}}]]
[[File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|മൺറോയും ആദ്യ ഭർത്താവ് ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയും, ഏകദേശം 1943–44 കളിൽ. 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹിതയായ അവർ 1946 ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹമോചനം നേടി.]]
1926 ജൂൺ 1 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസിലെ]] ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ജനറൽ ആശുപത്രിയിൽ മൺറോ നോർമ ജീൻ മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിലാണ് മരിലിൻ മൺറോ ജനിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=3, 13–14|2a1=Banner|2y=2012|2p=13}} [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിലെ]] കൊവാഹില സംസ്ഥാനത്തെ പീഡ്രാസ് നെഗ്രാസ് പട്ടണത്തിൽനിന്ന് ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ യു.എസിലെ കാലിഫോർണിയയിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിലായിരുന്നു മൺറോയുടെ മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് പേൾ ബേക്കറുടെ (മുമ്പ്, മൺറോ) ജനനം.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=9–10|2a1=Rollyson|2y=2014|2pp=26–29}} കേവലം 14 വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ‍, ഗ്ലാഡിസ് തന്നെക്കാൾ ഒമ്പത് വയസ്സ് പ്രായക്കൂടുതലുള്ള ഒരു ചൂഷകനായ ജോൺ ന്യൂട്ടൺ ബേക്കർ എന്നയാളെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് റോബർട്ട്,{{sfnm|1a1=Miracle|1a2=Miracle|1y=1994|1p=see family tree|2a1=Banner|2y=2012|2pp=19–20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} ബെർണീസ്{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=7–9|2a1=Banner|2y=2012|2p=19}} എന്നീ രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായി. 1923-ൽ ഗ്ലാഡിസ് വിവാഹമോചനത്തിനും തന്റെ മൂത്ത 2 കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം തനിക്കു ലഭിക്കുന്നതിനുമായി അപേക്ഷ നൽകിയെങ്കിലും ഏറെത്താമസിയാതെ ബേക്കർ കുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും അവരുമായി ജന്മനാടായ [[കെന്റക്കി|കെന്റക്കിയിലേക്ക്]] താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=9 for the exact year when divorce was finalized|2a1=Banner|2y=2012|2p=20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} മൺറോ ആദ്യമായി തനിക്കൊരു സഹോദരിയുള്ള വിവരം അറിയുന്നത് അവൾക്ക്  12 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ്. പിന്നീട് കൗമാരത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ അവളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=88, for first meeting in 1944|2a1=Banner|2y=2012|2p=72, for mother telling Monroe of sister in 1938}}

വിവാഹമോചനശേഷം, മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് കൺസോളിഡേറ്റഡ് ഫിലിം ഇൻഡസ്ട്രീസ് എന്ന കമ്പനിയിൽ‍ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ നെഗറ്റീവ് കട്ട് ചെയ്യുന്ന ജോലി ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} 1924-ൽ അവർ മാർട്ടിൻ എഡ്വേർഡ് മോർട്ടെൻസനെ വിവാഹം കഴിച്ചുവെങ്കിലും ആ ബന്ധം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ. എന്നിരുന്നാലും നാല് വർഷത്തിനുശേഷം മാത്രമാണ് അവർക്ക് നിയമപരമായ വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ മൺറോയുടെ പിതാവായി ഗ്ലാഡിസ് മോർട്ടൻസൺ (മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിന്റെ തെറ്റായ അക്ഷരവിന്യാസത്തോടെ) എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ മൺറോയുടെ മിക്ക ജീവചരിത്രകാരന്മാരും ഇതിനുള്ള സാധ്യത വളരെ വിരളമാണെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു, കാരണം മാതാവ് ഗർഭിണിയാകുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ ദമ്പതികളുടെ വേർപിരിയൽ നടന്നിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=149–152 citing Spoto, Summers and Guiles|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} ജീവചരിത്രകാരന്മാരായ ഫ്രെഡ് ഗൈൽസ്, ലോയിസ് ബാനർ എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച് അവളുടെ പിതാവ് ആർ‌കെ‌ഒ സ്റ്റുഡിയോയിലെ ഗ്ലാഡിസിന്റെ മേലുദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ചാൾസ് സ്റ്റാൻലി ഗിഫോർഡ് ആയിരിക്കാമെന്നാണ്. കാരണം 1925-ൽ അവർക്ക് അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=152|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} 2022-ൽ മൺറോയുടെ [[ഡി.എൻ.എ|ഡി.എൻ‌.എ.യും]] ഗിഫോർഡിന്റെ പിൻഗാമികളിൽ ഒരാളുടെ ഡി.എൻ‌.എ.യും തമ്മിൽ നടത്തിയ ഒരു താരതമ്യം ഈ അഭിപ്രായത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/tv/global/marilyn-monroe-documentary-charles-stanley-gifford-mediawan-1235222789/|title=Marilyn Monroe's Biological Father Revealed in Documentary 'Marilyn, Her Final Secret'|access-date=April 4, 2022|last1=Keslassy|first1=Elsa|date=April 4, 2022|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}&lt;/ref&gt;

ഒരു കുട്ടിയെ പോറ്റുന്നതിന് മാനസികമായും സാമ്പത്തികമായും ഗ്ലാഡിസ് തയ്യാറല്ലായിരുന്നെങ്കിൽക്കൂടി, മൺറോയുടെ ബാല്യകാലം സുസ്ഥിരവും സന്തോഷകരവുമായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} ഗ്ലാഡിസ് തന്റെ മകളെ ക്രിസ്ത്യൻ സുവിശേഷകരും  പോറ്റി വളർത്തു ദമ്പതിമാരുമായ ആൽബെർട്ടിന്റെയും ഇഡ ബൊലെൻഡറിന്റെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ ഹത്തോൺ എന്ന പ്രാന്തപ്രദേശത്താക്കി. ഗ്ലാഡിസിന് ജോലിക്കായി നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതയാകുന്നതുവരെയുള്ള ആറുമാസക്കാലം അവിടെയാണ് മകളോടൊപ്പം അവർ താമസിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=16–26|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=164|3a1=Banner|3y=2012|3pp=22–35}} പിന്നീട് അവർ വാരാന്ത്യങ്ങളിൽ മാത്രം തന്റെ മകളെ കാണാൻ തുടങ്ങി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} 1933-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഹോം ഓണേഴ്‌സ് ലോൺ കോർപ്പറേഷനിൽ നിന്നുള്ള വായ്പ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്ലാഡിസ് ഹോളിവുഡിൽ ഒരു ചെറിയ ഭവനം വാങ്ങുകയും ഏഴുവയസ്സുള്ള മൺറോയെ തന്നോടൊപ്പം താമസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=54–55}} അവരുടെ വീട്ടിലെ വാടകക്കാരായിരുന്ന നടന്മാരായ ജോർജ്, മൗഡ് ആറ്റ്കിൻസൺ, മകൾ നെല്ലി എന്നിവരുമായി വീട് പങ്കിട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39}} 1934 ജനുവരിയിൽ, ഗ്ലാഡിസിന് മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുണ്ടാകുകയും പാരനോയിഡ് [[സ്കിസോഫ്രീനിയ|സ്കീസോഫ്രീനിയ]] ബാധിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=155–156}} മാസങ്ങളോളം ഒരു വിശ്രമ കേന്ദ്രത്തിൽ കഴിഞ്ഞ ശേഷം, അവരെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ സ്റ്റേറ്റ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–40|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=155–156}} പിന്നീടുള്ള ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ആശുപത്രികളിലും പുറത്തുമായി ചെലവഴിച്ച അമ്മ മകളുമായ  വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ സംഗമിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–42, 45–47, 62, 72, 91, 205|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=100–101, 106–107, 215–216}} ബാലികയായ മൺറോ സർക്കാരിന്റെ ഒരു ആശ്രിതയായി മാറിയതോടെ അമ്മയുടെ സുഹൃത്ത് ഗ്രേസ് ഗോഡാർഡ് അവളുടെയും അമ്മയുടെയും കാര്യങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുകയു ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=40–49|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=165|3a1=Banner|3y=2012|3pp=40–62}}

അടുത്ത 16 മാസക്കാലം അറ്റ്കിൻസൺസിനൊപ്പം താമസിക്കുന്നത് തുടർന്ന മൺറോ ഈ ഇക്കാലത്ത് ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്ന് കരുതുന്നു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=33–40|2a1=Banner|2y=2012|2pp=40–54}}{{efn|Monroe spoke about being sexually abused by a lodger when she was eight years old to her biographers [[Ben Hecht]] in 1953–1954 and [[Maurice Zolotow]] in 1960, and in interviews for ''[[Paris Match]]'' and ''[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]''.{{sfn|Banner|2012|pp=48–49}} Although she refused to name the abuser, Banner believes he was George Atkinson, as he was a lodger and fostered Monroe when she was eight years old; Banner also states that Monroe's description of the abuser fits other descriptions of Atkinson.{{sfn|Banner|2012|pp=40–59}} Banner has argued that the abuse may have been a major causative factor in Monroe's mental health problems, and has also written that as the subject was [[taboo]] in mid-century United States, Monroe was unusual in daring to speak about it publicly.{{sfn|Banner|2012|pp=7, 40–59}} Spoto does not mention the incident but states that Monroe was sexually abused by Grace's husband in 1937 and by a cousin while living with a relative in 1938.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=55|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=166–173}} Barbara Leaming repeats Monroe's account of the abuse, but earlier biographers Fred Guiles, Anthony Summers, and Carl Rollyson have doubted the incident owing to lack of evidence beyond Monroe's statements.{{sfn|Churchwell|2004|pp=166–173}}}} എപ്പോഴും ലജ്ജാശീലയായിരുന്ന പെൺകുട്ടിക്ക്, [[വിക്ക്]] ഉണ്ടാകുകയും അന്തർമുഖത്വമുള്ളവളായി മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=27, 54–73}} 1935-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഈ പെൺകുട്ടി ഗ്രേസിനും ഭർത്താവ് എർവിൻ &quot;ഡോക്&quot; ഗോഡ്ഡാർഡിനും മറ്റ് രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾക്കുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfn|Banner|2012|pp=47–48}} 1935 സെപ്റ്റംബറിൽ, ഗ്രേസ് അവളെ ഹോളിഗ്രോവിലെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ഓർഫൻസ് ഹോം # 2 ൽ അന്തേവാസിയാക്കി..&lt;ref name=&quot;flickr/7416642764&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/picarooned/7416642764|title=Young Marilyn: Photo from Hollygrove Orphanage|access-date=November 2, 2023|last1=Acosta|first1=Yvonne|date=May 30, 2012|website=flickr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pcad/7187&quot;&gt;{{cite web|url=https://pcad.lib.washington.edu/building/7187/|title=Los Angeles Orphans' Home Society, Orphanage #2, Hollywood, Los Angeles, CA|access-date=November 2, 2023|website=pcad.lib.washington.edu|publisher=PCAD - Pacific Coast Architecture Database}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;latimes/2005-12-20/me-hollygrove20&quot;&gt;{{cite news|last1=Pool|first1=Bob|title=A Haven for Children in L.A. Closes After 125 Years|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-dec-20-me-hollygrove20-story.html|access-date=November 2, 2023|work=Los Angeles Times|date=December 20, 2005}}&lt;/ref&gt;{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=44–45|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=165–166|3a1=Banner|3y=2012|3pp=62–63}} &quot;ഒരു മാതൃകാ സ്ഥാപനം&quot; ആയിരുന്ന ആ അനാഥാലയത്തെ, അവളുടെ സമപ്രായക്കാർ നല്ല വാക്കുകളിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മൺറോയ്ക്ക് താൻ അവിടെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതായാണ് തോന്നിയത്.{{sfn|Banner|2012|pp=60–63}} മൺറോ ഒരു കുടുംബത്തൊടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതാണ് അവളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് കൂടുതൽ നല്ലത് എന്ന് കരുതിയ അനാഥാലയ ജീവനക്കാരുടെ പ്രോത്സാഹനത്താൽ, ഗ്രേസ് 1936-ൽ അവളുടെ നിയമപരമായ രക്ഷാധികാരിയായിയെങ്കിലും 1937-ലെ വേനൽക്കാലം വരെ അവളെ അനാഥാലയത്തിനു പുറത്തുകൊണ്ടുപോയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–63 (see also footnotes), 455}} ഡോക് അവളെ ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ, മൺറോയുടെ ഗോഡ്ഡാർഡ്‌ കുടുംബത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ താമസം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ.{{sfn|Banner|2012|pp=62–64}} പിന്നീട് അവൾ [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്]], കോംപ്റ്റൺ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചില ബന്ധുക്കളോടും ഗ്രേസിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–64, 455}}

മൺറോയുടെ ബാല്യകാലാനുനുഭവങ്ങളാണ് അവളിലെ നടിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെ  ആദ്യമായി ഉദ്ദീപിച്ചിപ്പത്:

എനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല, കാരണം അത് ഒരുതരം ഭയാനകമായ ലോകമായിരുന്നു ... ഇതാണ് അഭിനയം എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, എനിക്കും അങ്ങനെയാകണമെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു ... എന്റെ ചില വളർത്തു കുടുംബങ്ങൾ എന്നെ അവരുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി സിനിമ കാണാൻ അയയ്ക്കുമായിരുന്നു, ഞാൻ പകലും രാത്രിയും അവിടെ കഴിച്ചുകൂട്ടി. എനിക്കു മുന്നിൽ, അവിടെ വളരെ വലിയൊരു സ്‌ക്രീനും മുന്നിൽ  ഒറ്റയ്ക്ക് ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയും, എനിക്ക് അത് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|title=Great interviews of the 20th century: 'When you're famous you run into human nature in a raw kind of way'|work=[[The Guardian]]|date=September 14, 2007|access-date=October 21, 2015|first=Richard|last=Meryman|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104070748/http://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|archive-date=November 4, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1938 സെപ്റ്റംബറിൽ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ സാറ്റെല്ലെയിൽ ഗ്രേസിന്റെ അമ്മായി അന ലോവറിനൊപ്പം താമസിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ മൺറോ തനിക്ക് താമസിക്കാൻ കൂടുതൽ സ്ഥിരമായ ഒരു വീട് കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=51–67|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–86}} എമേഴ്‌സൺ ജൂനിയർ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനത്തിന് ചേർന്ന മൺറോ, ലോവറിനൊപ്പം ആഴ്ചതോറുമുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ സയൻസ് സർവീസുകളിൽ പങ്കെടുത്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=68–69|2a1=Banner|2y=2012|2pp=75–77}} എഴുത്തിൽ അവർ മികവ് പുലർത്തുകയും സ്കൂൾ പത്രത്തിൽ എഴുതുകയും  ചെയ്തുവെങ്കിലും, ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു അവർ{{sfn|Banner|2012|pp=73–76}}. പ്രായമായ ലോവറിന്റെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം, 1941 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ മൺറോ വാൻ ന്യൂസിലെ ഗോഡ്ഡാർഡ് കുടുംബത്തോടൊപ്പം വീണ്ടും താമസിക്കാൻ പോയി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=67–69|2a1=Banner|2y=2012|2p=86}} അതേ വർഷം തന്നെ അവർ വാൻ ന്യൂസ് ഹൈസ്‌കൂളിൽ ചേർന്നു.{{sfn|Spoto|2001|pp=67–69}}

1942-ൽ, ഡോക്കിനെ ജോലിക്കെടുത്ത കമ്പനി അദ്ദേഹത്തെ വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിലേക്ക് മാറ്റി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=70–75|2a1=Banner|2y=2012|2pp=86–90}} കാലിഫോർണിയയിലെ ശിശു സംരക്ഷണ നിയമങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്തേക്ക് മൺറോയെ കൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ നിന്ന് ഗോഡ്ഡാർഡ്‌സിനെ തടഞ്ഞതിനാൽ അവൾക്ക് അനാഥാലയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകേണ്ട അവസ്ഥ സംജാതമായി.{{sfn|Banner|2012|pp=86–90}} ഇത് ഒഴിവാക്കാനായി, അവൾ ഹൈസ്കൂൾ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്നേക്കാൾ അഞ്ച് വയസ്സ് കൂടുതലുള്ള, ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയും അയൽക്കാരനുമായ ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നിർബന്ധിതയായി. 1942 ജൂൺ 19 ന് അവളുടെ 16-ാം പിറന്നാളിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയായിരുന്നു ഈ വിവാഹം.{{Sfn|Spoto|2001|pp=70–75}} മൺറോയും ഡഫേർട്ടിയും തമ്മിൽ നിരവധി പൊരുത്തക്കേടുകൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയതോടെ, വിവാഹസമയത്ത് താൻ &quot;വിരസത മൂലം മരിക്കുകയായിരുന്നു&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=70–78}} 1943-ൽ, ഡൗഗെർട്ടി മർച്ചന്റ് മറൈനിൽ ജോലിയ്ക്ക് ചേരുകയും സാന്താ കാറ്റലീന ദ്വീപിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാനായി,  മൺറോ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം അവിടേയ്ക്ക് താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}}

'''1944–1948: മോഡലിംഗ്, വിവാഹമോചനം, ആദ്യ വേഷങ്ങൾ'''
[[File:Norma-Jean.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Norma-Jean.jpg|പകരം=Portrait of Monroe aged 20, taken at the Radioplane Munitions Factory|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1944-ൽ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ വെച്ച് ഡേവിഡ് കോനോവർ എടുത്ത മൺറോയുടെ ഒരു ഫോട്ടോ.]]
[[File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|പകരം=A smiling Monroe sitting on a beach and leaning back on her arms. She is wearing a bikini and wedge sandals.|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1940-കളിലെ ഒരു പോസ്റ്റ്കാർഡ് ഫോട്ടോഗ്രാഫിനായി മൺറോ പിൻ-അപ്പ് മോഡലായി പോസ് ചെയ്യുന്നു.]]
[[File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|ലഘുചിത്രം|1948 ലെ ഒരു പരസ്യ ഫോട്ടോയിൽ മൺറോ.]]
1944 ഏപ്രിലിൽ, ജോലി സംബന്ധമായി പസഫിക്ക് മേഖലയിലേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഡൗഗെർട്ടി അടുത്ത രണ്ട് വർഷങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അവിടെത്തന്നെ തുടർന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} ഡൗഗെർട്ടി പോയതിനുശേഷം മൺറോ അയാളുടെ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം താമസം മാറുകയും യുദ്ധശ്രമങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള വാൻ ന്യൂസിലെ ഒരു യുദ്ധോപകരണ ഫാക്ടറിയായ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ ജോലി നേടുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} 1944 അവസാനത്തോടെ, വനിതാ തൊഴിലാളികളുടെ മനോവീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താൻ ഫാക്ടറിയിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട യുഎസ് ആർമി എയർഫോഴ്‌സിന്റെ ഫസ്റ്റ് മോഷൻ പിക്ചർ യൂണിറ്റിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ ഡേവിഡ് കോനോവറുമായി അവർ കണ്ടുമുട്ടി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–91|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=176}} അവരുടെ ചിത്രങ്ങളൊന്നുംതന്നെ ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, 1945 ജനുവരിയിൽ അവർ ഫാക്ടറിയിലെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് കോനോവറിനും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും വേണ്ടി മോഡലിംഗ് ജോലി ആരംഭിച്ചു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–93|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=176–177}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|title=Yank USA 1945|access-date=January 13, 2012|publisher=Wartime Press|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807072009/http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|archive-date=August 7, 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധ രംഗത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ എതിർപ്പുള്ള അമ്മയെയും ധിക്കരിച്ച്, അവർ സ്വന്തമായി താമസം മാറുകയും 1945 ഓഗസ്റ്റിൽ ബ്ലൂ ബുക്ക് മോഡൽ ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാർ ഒപ്പിടുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=103–104}}

ഉയർന്ന ഫാഷൻ മോഡലിംഗിനേക്കാൾ പിൻ-അപ്പ് ചിത്രങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായ രൂപമാണ് മൺറോയുടേതെന്ന് കരുതിയ ഏജൻസി അവർ നൽകിയ പരസ്യങ്ങളിലും പുരുഷന്മാരുടെ മാസികകളിലുമാണ് കൂടുതലായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.{{sfn|Spoto|2001|pp=95–107}} അവർ തന്റെ സ്വാഭാവികമായി ചുരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള മുടി നേരെയാക്കുകയും പ്ലാറ്റിനം ബ്ലോണ്ട് നിറം നൽകുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}} ഏജൻസിയുടെ ഉടമയായ എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മൺറോ വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ അവരുടെ ഏറ്റവും ഉത്കർഷേച്ഛുവും കഠിനാധ്വാനിയുമായ മോഡലുകളിൽ ഒരാളായി മാറി. 1946 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, പേജന്റ്, യുഎസ് ക്യാമറ, ലാഫ്, പീക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്കായി അവർ 33 മാഗസിൻ കവറുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=95, for statement &amp; covers|2a1=Banner|2y=2012|2p=109, for Snively's statement}} ഒരു മോഡലെന്ന നിലയിൽ, മൺറോ ഇടയ്ക്കിടെ ജീൻ നോർമൻ എന്ന അപരനാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}}

എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ സഹോയത്തോടെ  1946 ജൂണിൽ മൺറോ ഒരു നടന ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു.{{sfn|Spoto|2001|pp=110–111}} പാരാമൗണ്ട് പിക്ചേഴ്സുമായി ഒരു അഭിമുഖം പരാജയപ്പെട്ട ശേഷം, 20th സെഞ്ച്വറി-ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ബെൻ ലിയോൺ അവർക്ക് ഒരു സ്ക്രീൻ-ടെസ്റ്റ് നൽകി. കമ്പനിയുടെ ഉന്നത എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഡാരിൽ എഫ്. സനക്ക് അവരുമായി കരാറുണ്ടാക്കുന്നതിൽ യാതൊരു താൽപര്യവും കാണിച്ചില്ല,{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=110–112|2a1=Banner|2y=2012|2pp=117–119}} പക്ഷേ അവരുടെ എതിരാളിയായ സ്റ്റുഡിയോ, ആർ‌കെ‌ഒ പിക്ചേഴ്സുമായി കരാർ ഒപ്പിടുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം അവർക്ക് ആറ് മാസത്തെ ഒരു സാധാരണ കരാർ നൽകി. മൺറോയുടെ കരാർ 1946 ഓഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ചതോടെ തനിക്കുവേണ്ടി ബെൻ ലിയോണുമായി ചർച്ചചെയ്ത് &quot;മെർലിൻ മൺറോ&quot; എന്ന സ്റ്റേജ് നാമം അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=112–114}} ബ്രോഡ്‌വേ നാടകവേദിയിലെ താരമായിരുന്ന മെർലിൻ മില്ലറെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ലിയോൺ ആണ് അവരുടെ ആദ്യ പേര് തിരഞ്ഞെടുത്തത്; കുടുംബപ്പേര് മൺറോയുടെ അമ്മയുടെ ആദ്യനാമമായിരുന്നു.{{sfn|Spoto|2001|p=114}} 1946 സെപ്റ്റംബറിൽ, തന്റെ കലാരംഗത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെ എതിർത്തിരുന്ന ഡൗഹെർട്ടിയെ അവർ വിവാഹമോചനം ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|p=109}}

ഫോക്സുമായുള്ള കരാർ കാലത്തെ ആദ്യത്തെ ആറ് മാസം മൺറോ അഭിനയം, പാട്ട്, നൃത്തം എന്നിവ പഠിക്കുകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ പ്രക്രിയകൾ സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=118–120|2a1=Banner|2y=2012|2pp=130–131}} 1947 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഫോക്സ് അവളുടെ കരാർ പുതുക്കുകയും, ആദ്യ ചലച്ചിത്ര വേഷങ്ങളെന്ന നിലയിൽ ''ഡേഞ്ചറസ് ഇയേർസ്'' (1947), ''സ്കഡ്ഡാ ഹൂ! സ്കഡ്ഡാ ഹേ!'' (1948) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ ചില അപ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ‍ അഭിനയിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു..{{sfn|Spoto|2001|pp=120–121}}{{efn|It has sometimes been claimed that Monroe appeared as an extra in other Fox films during this period, including ''[[Green Grass of Wyoming]]'', ''[[The Shocking Miss Pilgrim]]'', and ''[[You Were Meant for Me (film)|You Were Meant For Me]]'', but there is no evidence to support this.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}}}} ന്യൂയോർക്ക് നഗരം ആസ്ഥാനമായ ഗ്രൂപ്പ് തിയേറ്ററിന്റെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അഭിനയ വിദ്യാലയമായ ആക്ടേഴ്സ് ലബോറട്ടറി തിയേറ്ററിൽ‍ ഫോക്സ് സ്റ്റുഡിയോ അവളെ ചേർത്തു;  &quot;ഒരു യഥാർത്ഥ നാടകത്തിലെ യഥാർത്ഥ അഭിനയം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് ആദ്യമായി തോന്നിയ നിമിഷം, ഞാൻ അതിൽ ആകൃഷ്ടയായി&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=122–126}} അവളുടെ ആവേശം വകവയ്ക്കാതെ, വളരെ ലജ്ജാലുവും അരക്ഷിതയുമായ അവള്ക്ക് അഭിനയത്തിൽ ഭാവിയുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് അധ്യാപകർ വിലയിരുത്തിയതോടെ, 1947 ഓഗസ്റ്റിൽ ഫോക്സ് അവളുമായുള്ള കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} മോഡലിംഗ് രംഗത്തേയ്ക്ക മടങ്ങിയ അവർ, ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോകളിൽ സംഗീത രംഗങ്ങളിൽ നായകന്മാർക്കുള്ള ശ്രദ്ധ നിലനിർത്താൻ പിന്നിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയുള്ള ചെറു വേഷങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}}

ഒരു നടിയാകാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരുന്ന മൺറോ, തുടർന്ന് ആക്ടേഴ്‌സ് ലാബിലെ തന്റെ പഠനം തുടർന്നു. ബ്ലിസ്-ഹേഡൻ തിയേറ്ററിൽ ''ഗ്ലാമർ പ്രിഫേർഡ്'' എന്ന നാടകത്തിൽ അവർക്ക് ഒരു ചെറു വേഷം ലഭിച്ചുവെങ്കിലും രണ്ട് പ്രകടനങ്ങൾക്ക് ശേഷം അത് അവസാനിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=122–129|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} ബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, അവർ പതിവായി നിർമ്മാതാക്കളുടെ ഓഫീസുകൾ സന്ദർശിക്കുകയും, ഗോസിപ്പ് കോളമിസ്റ്റായ സിഡ്നി സ്കോൾസ്കിയുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുകയും, ഫോക്സിൽ ആരംഭിച്ച ഒരു പരിശീലനമെന്ന നിലയിൽ സ്റ്റുഡിയോ ചടങ്ങുകളിൽ സ്വാധീനമുള്ള പുരുഷ അതിഥികളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=130–133|2a1=Banner|2y=2012|2pp=133–144}} ഇതിന്ടെ ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കിന്റെ സുഹൃത്തും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള ലൈംഗിക പങ്കാളിയുമായി അവർ മാറി. 1948 മാർച്ചിൽ കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഹാരി കോണിനെ അവളുമായി കരാർ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കാണ്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=204–216, citing Summers, Spoto and Guiles for Schenck|2a1=Banner|2y=2012|2pp=141–144|3a1=Spoto|3y=2001|3pp=133–134}}

കൊളംബിയയിൽ, മൺറോയുടെ ലുക്ക് നടി റീത്ത ഹേവർത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ, മുടി പ്ലാറ്റിനം ബ്ളോണ്ട് നിറത്തിൽ ബ്ലീച്ച് ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Banner|1y=2012|1p=139|2a1=Spoto|2y=2001|2pp=133–134}} സ്റ്റുഡിയോയുടെ മുഖ്യ നാടക പരിശീലകയായ നതാഷ ലൈറ്റ്സിനൊപ്പം അവർ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും, 1955 വരെ നതാഷ അവരുടെ ഉപദേഷ്ടാവായി തുടരുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=133–134}} കൊളംബിയ സ്റ്റുഡിയോയിലെ അവരുടെ ഒരേയൊരു ചിത്രം ലോ-ബജറ്റ് മ്യൂസിക്കലായ ''ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ്'' (1948) ആയിരുന്നു. ഒരു ധനികനായ പുരുഷനുമായി പ്രണയത്തിലായ ഒരു കോറസ് പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷമാണ് അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}} ''ബോൺ യെസ്റ്റർഡേ'' (1950) എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വേഷത്തിനായി അവർ സ്ക്രീൻ ടെസ്റ്റ് നടത്തിയെങ്കിലും 1948 സെപ്റ്റംബറിൽ കൊളംബിയ അവരുടെ കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfn|Banner|2012|p=148}} അടുത്ത മാസം ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ് എന്ന ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയെങ്കിലും അത് പരാജയമായിരുന്നു.{{sfn|Summers|1985|p=43}}

== മരണവും ശവസംസ്കാരവും ==
[[File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|alt=Front page of ''New York Daily Mirror'' on August 6, 1962. The headline is &quot;Marilyn Monroe Kills Self&quot; and underneath it is written: &quot;Found nude in bed... Hand on phone... Took 40 Pills&quot;|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Front page of the ''[[:en:New_York_Daily_Mirror|New York Mirror]]'' on August&amp;nbsp;6, 1962]]
മരിലിൻ മൺറോ തന്റെ അവസാന കാലത്ത് ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ ബ്രെന്റ്‌വുഡിന് സമീപത്തുള്ള  12305 ഫിഫ്ത്ത് ഹെലീന ഡ്രൈവിലെ ഒരു ഭവനത്തിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. 1962 ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് വൈകുന്നേരം അവരുടെ വീട്ടുജോലിക്കാരി യൂനിസ് മുറെയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} ഓഗസ്റ്റ് 5 ന് പുലർച്ചെ 3:00 മണിക്ക് ഉറക്കമുണർന്ന ജോലിക്കാരിയ്ക്ക് മൺറോയുടെ മുറിയിൽ എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. മൺറോയുടെ കിടപ്പുമുറിയുടെ വാതിലിനടിയിലൂടെ വെളിച്ചം പുറത്തേയ്ക്കു കണ്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ഉള്ളിൽനിന്ന് പ്രതികരണമൊന്നും ലഭിച്ചില്ല, മാത്രമല്ല വാതിൽ പൂട്ടിയിരിക്കുന്നതായും വേലക്കാരി കണ്ടു. തുടർന്ന് അവര്  മൺറോയുടെ മനോരോഗ ചകിത്സകനായ റാൽഫ് ഗ്രീൻസണെ വിവരമറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം താമസിയാതെ വീട്ടിലെത്തുകയും ഒരു ജനാലയിലൂടെ കിടപ്പുമുറിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ഷീറ്റ് കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ നിലയിൽ, കൈയിൽ ടെലിഫോൺ റിസീവറിൽ ഇറുക്കപ്പിടിച്ച നിലയിൽ, കിടക്കയിൽ നഗ്നയായ മൺറോ മരിച്ചു കിടക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} മൺറോയുടെ വൈദ്യനായ ഹൈമാൻ ഏംഗൽബർഗ് പുലർച്ചെ 3:50 ന് എത്തിച്ചേരുകയും അവർ ഇതികം മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} തുടർന്ന് പുലർച്ചെ 4:25 ന് ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് പോലീസ് വകുപ്പിനെ വിവരം അറിയിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}}

ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് രാത്രി 8:30 നും 10:30 നും ഇടയിൽ മരിച്ച{{sfn|Banner|2012|p=411}} മൺറോയുടെ ടോക്സിക്കോളജി റിപ്പോർട്ട് കാണിക്കുന്നത് അക്യൂട്ട് ബാർബിച്യുറേറ്റ് വിഷബാധയാണ് അവളുടെ മരണകാരണമെന്നാണ്. അവളുടെ രക്തത്തിൽ  8 mg% ക്ലോറൽ ഹൈഡ്രേറ്റും 4.5 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും (നെംബുട്ടൽ) കരളിൽ 13 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|3a1=Banner|3y=2012|3pp=411–412|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=302}} അവളുടെ കിടക്കയ്ക്കരികിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ മരുന്ന് കുപ്പികൾ കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോ അബദ്ധത്തിൽ അമിതമായി കഴിച്ചിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു, കാരണം അവളുടെ ശരീരത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ ഡോസേജുകൾ മാരകമായ പരിധിയുടെ പലമടങ്ങ് ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി കൊറോണേഴ്‌സ് ഓഫീസിനെ അവരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ സഹായിച്ചത് ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് വിദഗ്ദ്ധ അറിവ് നേടിയിട്ടുള്ള ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് സൂയിസൈഡ് പ്രിവൻഷൻ ടീമാണ്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോയ്ക്ക് &quot;കടുത്ത ഭയവും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള വിഷാദവും&quot; &quot;പെട്ടെന്നുള്ളതും പ്രവചനാതീതവുമായ മാനസികാവസ്ഥയലെ മാറ്റങ്ങളും&quot; ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഡോക്ടർമാർ പറഞ്ഞു, കൂടാതെ മുമ്പ് പലതവണ, ഒരുപക്ഷേ മനഃപൂർവ്വം, അമിതമായി അവർ മരുന്ന് കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner2&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Banner|2012|pp=411–413}}  ഈ വസ്തുതകളിൽ നിന്നും നിഗൂഢമായ സൂചനകൾ ഇല്ലാത്തതിനാലും, ഡെപ്യൂട്ടി കൊറോണർ തോമസ് നൊഗുച്ചി അവളുടെ മരണത്തെ ആത്മഹത്യാ സാധ്യതയുള്ളതായി നിഗമനം ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–413}}

മൺറോയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള മരണം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും യൂറോപ്പിലും വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങളിലെ ഒന്നാം പേജ് വാർത്തയായിരുന്നു.{{sfn|Banner|2012|p=427}} ചരിത്രകാരനായ ലോയിസ് ബാനറിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, &quot;ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് നഗരത്തിലെ ആത്മഹത്യാ നിരക്ക് അവർ മരിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള മാസം ഇരട്ടിയായി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; മിക്ക പത്രങ്ങളുടെയും പ്രചാര നിരക്ക് ആ മാസം വർദ്ധിച്ചതോടൊപ്പം{{sfn|Banner|2012|p=427}} അവരുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് ഫോൺ കോളുകൾ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചതായി ചിക്കാഗോ ട്രിബ്യൂൺ പത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead|title=Pill Death Secret Goes With Marilyn|access-date=September 23, 2015|last=Hopper|first=Hedda|date=August 6, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307071651/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead/|archive-date=March 7, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഫ്രഞ്ച് കലാകാരൻ ജീൻ കോക്റ്റോ അവരുടെ മരണം &quot;സിനിമാതാരങ്ങളെക്കൊണ്ട് ചാരപ്പണി ചെയ്യിക്കുന്നതും അവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതും തങ്ങളുടെ മുഖ്യ തൊഴിലായി ഉപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഒരു ഭയാനകമായ പാഠമായിരിക്കണം&quot; എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, അവരുടെ മുൻ സഹതാരം ലോറൻസ് ഒലിവിയർ അവരെ &quot;ബല്ലിഹൂവിന്റെയും സെൻസേഷന്റെയും പൂർണ്ണ ഇര&quot;യായി കണക്കാക്കിയപ്പോൾ, ബസ് സ്റ്റോപ്പ് എന്ന സിനിമയുടെ സംവിധായകനായ ജോഷ്വ ലോഗൻ അവർ &quot;ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിലമതിക്കപ്പെടാത്ത ആളുകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു&quot; എന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|title=Brilliant Stardom and Personal Tragedy Punctuated the Life of Marilyn Monroe|work=The New York Times|date=August 6, 1962|access-date=September 23, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310145114/https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ഓഗസ്റ്റ് 8 ന് വെസ്റ്റ്വുഡ് വില്ലേജ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ തികച്ചും സ്വകാര്യമായി നടന്ന മൺറോയുടെ ശവസംസ്കാരത്തിൽ, അവരുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഹകാരികൾ മാത്രമേ പങ്കെടുത്തുള്ളൂ.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} ഡിമാജിയോ, അർദ്ധസഹോദരി മിറക്കിൾ, മൺറോയുടെ ബിസിനസ് മാനേജർ ഇനെസ് മെൽസൺ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് സംസ്കാര ചടങ്ങ് സംഘടിപ്പിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} അവരുടെ മുൻ ഭർത്താക്കന്മാരിലെ ഒരാൾ മാത്രമായിരുന്നു ഡിമാജിയോ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.kqed.org/arts/13922524/marilyn-monroe-joe-dimaggio-san-francisco-city-hall-wedding-1954|title=How Marilyn Monroe and Joe DiMaggio's Tumultuous Marriage Began in San Francisco|access-date=June 11, 2024|last=Alexandra|first=Rae|date=January 10, 2024|website=kqed.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ഹോളിവുഡിലെ മിക്കവരെയും പങ്കെടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിലക്കുകയും അവരുടെ മരണത്തിന് അവർ ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/dimaggio-joe-directs-marilyns-funeral/|title=Joe Directs Marilyn's Funeral|access-date=August 8, 2024|last=Gaffney|first=Dennis|website=[[PBS]]|language=en}}&lt;/ref&gt; സെമിത്തേരിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള തെരുവുകളിൽ നൂറുകണക്കിന് ആരാധകർ തിങ്ങിനിറഞ്ഞു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} പിന്നീട് മൺറോയെ കോറിഡോർ ഓഫ് മെമ്മറീസിൽ സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1919236_1919237_1919221,00.html|title=Top&amp;nbsp;10 Celebrity Grave Sites: Marilyn Monroe|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=October 15, 2015|date=September 3, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119201501/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C1919236_1919237_1919221%2C00.html|archive-date=November 19, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ, കൊലപാതകം, മരുന്നുകളുടെ ആകസ്മികമായ അമിത അളവ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ മൺറോയുടെ മരണകാരണമായി ആത്മഹത്യയെ എതിർക്കുന്നതിനായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=297–318, for different theories proposed by Spoto, Summers, Brown &amp; Barham, and Donald Wolfe}} 1973-ൽ നോർമൻ മെയിലറുടെ ''മെർലിൻ: എ ബയോഗ്രഫി'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെയാണ് മൺറോ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന ഊഹാപോഹം ആദ്യമായി മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് അറ്റോർണിയായിരുന്ന ജോൺ വാൻ ഡി കാമ്പ് 1982-ൽ ഒരു ക്രിമിനൽ അന്വേഷണം ആരംഭിക്കാൻ തക്ക മാനദണ്ഡമുള്ളതാണോ ഈ മരണം എന്ന് പരിശോധിച്ചുവെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും ഗൂഢാലോചനയുടെയോ കള്ളക്കളികളുടെയൊ യാതൊരു തെളിവുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=605–606|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=88, 300}}{{sfn|Spoto|2001|p=606}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==ഗ്രന്ഥസൂചിക==
{{refbegin|30em}}
* {{Cite book |last=Churchwell |first=Sarah |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |year=2004 |isbn=0-8050-7818-5}}
* {{Cite book |last=Clayton |first=Marie |title=Marilyn Monroe: Unseen Archives |url=https://archive.org/details/marilynmonroeuns00mari |publisher=Barnes &amp; Noble Inc. |year=2004 |isbn=0-7607-4673-7}}
* {{Cite book |last=Evans |first=Mike |title=Marilyn: The Ultimate Book |publisher=MQ Publications |year=2004 |id=ASIN B000FL52LG}}
* {{Cite journal
 | last=Kouvaros
 | first=George
 | coauthors=
 | title=&quot;The Misfits&quot;: What Happened Around the Camera
 | journal=Film Quarterly
 | volume=55
 | issue=4
 | pages=28–33
 | publisher=University of California Press
 | date=
 | doi=10.1525/fq.2002.55.4.28
 | id=
 | jstor=1213933}}
* {{Cite book |last=Gilmore |first=John |title=Inside Marilyn Monroe, A Memoir |url=https://archive.org/details/insidemarilynmon0000gavi |publisher=Ferine Books, Los Angeles |year=2007 |isbn=0-9788968-0-7}}
* {{Cite book |last=Goode |first=James |title=The Making of &quot;The Misfits&quot; |url=https://archive.org/details/makingofmisfits0000good |publisher=Limelight Editions, New York |year=1986 |isbn=0-87910-065-6}}
* {{Cite book |last=Guiles |first=Fred Lawrence |title=Norma Jean: The Life of Marilyn Monroe |publisher=Paragon House Publishers |year=1993 |isbn=1-55778-583-X}}
* {{Cite book |last=Harris |first=Warren G. |title=Clark Gable, A Biography |publisher=Aurum Press, London |year=2002 |isbn=1-85410-904-9}}
* Jacke, Andreas: Marilyn Monroe und die Psychoanalyse. Psychosozial Verlag, Gießen 2005, ISBN 978-3-89806-398-2, ISBN 3-89806-398-4
* {{Cite book |last=Jewell | first=Richard B. |coauthors=Harbin, Vernon |title=The RKO Story |publisher=Octopus Books, London |year=1982 |isbn=0-7064-1285-0}}
* Meaker, M. J. ''Sudden Endings: 13 Profiles in Depth of Famous Suicides'' Doubleday &amp; Company, Inc., Garden City, NY: 1964 p.&amp;nbsp;26–45: &quot;Marilyn and Norma Jean: Marilyn Monroe&quot;
* {{Cite book |last=Mecacci | first=Luciano |title=Freudian Slips: The Casualties of Psychoanalysis from the Wolf Man to Marilyn Monroe|url=https://archive.org/details/freudianslipscas0000meca |publisher=Vagabondd Voices, Sulaisiadar 'san Rudha (Scotland)|year=2009 |isbn=978-0-9560560-1-6}}
* {{Cite book |last=Monroe |first=Marilyn |coauthors=Hecht, Ben |title=My Story |publisher=Cooper Square Press |year=2000 |isbn=0-8154-1102-2 |url=http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |accessdate=August 5, 2008 |archive-date=2011-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110316061558/http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |url-status=dead }}
* {{Cite book |last=Olivier |first=Laurence |title=Confessions of an Actor |url=https://archive.org/details/confessionsofact00oliv |publisher=Simon and Schuster |year=1982 |isbn=0-14-006888-0}}
* {{Cite book |last=Riese |first=Randall |coauthors=Hitchens, Neal |title=The Unabridged Marilyn |url=https://archive.org/details/unabridgedmarily0000ries_f5o8 |publisher=Corgi Books, London |year=1988 |isbn=0-552-99308-5}}
* {{Cite book |last=Russell |first=Jane |title=An Autobiography | publisher=Arrow Books, London | year=1986 | isbn=0-09-949590-2}}
* {{Cite book | last=Server | first=Lee | title=Robert Mitchum, Baby I Don't Care | url=https://archive.org/details/robertmitchumbab0000serv | publisher=St. Martin's Press, New York | year=2001 | isbn=0-571-20994-7}}
* {{Cite book | last=Spoto | first=Donald | title=Marilyn Monroe: The Biography | url=https://archive.org/details/marilynmonroe00dona | publisher=Cooper Square Press| year=2001 | isbn=0-8154-1183-9}}
* {{Cite book | last=Staggs | first=Sam | title=All About &quot;All About Eve&quot; | url=https://archive.org/details/allaboutallabout0000stag_p8y2 | publisher=St. Martin's Griffin, New York| year=2000 | isbn=0-312-27315-0}}
* {{Cite book | last=Summers | first=Anthony | title=Goddess, The Secret Lives of Marilyn Monroe | url=https://archive.org/details/goddesssecretliv0000summ_v9t3 | publisher=Guild Publishing, London | year=1985 | isbn=0-575-03641-9}}
{{refend}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Marilyn Monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{IMDb name|0000054}}
* {{Playmate|marilyn-monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{tcmdb name|id=134087|name= മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{Amg name|50065}} 
* {{worldcat id|id=lccn-n79-55651}}
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=725  മരിലിൻ മൺറോ] അറ്റ് [[Find A Grave|ഫൈൻഡ് എ ഗ്രേവ്]]
* ഗാലറീസ്: [http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times/  മരിലിൻ മൺറോ: ലൈഫ് ആൻഡ് ടൈംസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619203125/http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times |date=2010-06-19 }} &amp; [http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 ഏർലി ഫോട്ടോസ്, 1950] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301121811/http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 |date=2014-03-01 }} —[[Life (magazine)|''ലൈഫ്'' മാഗസിൻ]]
* &quot;[http://books.google.com/books?id=eUkEAAAAMBAJ&amp;pg=PA68&amp;source=gbs_toc_r&amp;cad=2#v=twopage&amp;q&amp;f=false വാട്ട് റിയലി കി‌ൽഡ് മരിലിൻ]&quot;, ആർട്ടിക്കിൾ ബൈ [[Clare Boothe Luce|ക്ലൈർ ബൂത്ത് ലൂസ്]] ഫോർ ലൈഫ്, 1964 ഓഗസ്റ്റ് 7.
* [http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ &quot;മരിലിൻ!&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921053230/http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ |date=2013-09-21 }}, എസ്സേ ബൈ ഡാൻ കാലഹാൻ ഫോർ ''ആൾട്ട് സ്ക്രീൻ'' ഓൺ ഒക്കേഷൻ ഓഫ് എ [http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 റിട്രോസ്പെക്റ്റീവ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712234346/http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 |date=2012-07-12 }} അറ്റ് ബി.എ.എം.സിനികാടെക്


[[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1962-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് മരിച്ചവർ]]

[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര പിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്ത അഭിനേത്രികൾ]]


{{actor-stub}}</text>
      <sha1>1l8kw390k6rn0ww19543v28iqxcgpf3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634302</id>
      <parentid>4634301</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T03:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78257" sha1="feh2uonxz59rvpputr0qysnt441zj79" xml:space="preserve">{{prettyurl|Marilyn Monroe}}
{{Infobox person
| name               = 
| image              = Monroecirca1953.jpg&lt;!--Please do not change the info-box image without opening a discussion on the talk page. It was decided that this image was the preferred image for the info-box--&gt;
| caption            = മർലിൻ മൺറോ 1953-ൽ
| birth_name         = നോർമ ജീൻ മോർട്ടൻസൺ
| birth_date         = {{Birth date|1926|6|1}}
| birth_place        = ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്&lt;!--Please do NOT wikilink, see [[MOS:OVERLINK]].--&gt;, California, U.S.
| death_date         = {{Death date and age|1962|8|4|1926|6|1}}
| death_place        = ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്, കാലിഫോർണിയ, യു.എസ്.
| death_cause        = [[Death of Marilyn Monroe|ബാർബിറ്റ്യൂറേറ്റ് അമിത അളവ്]]
| resting_place      = [[വെസ്റ്റ്‌വുഡ് വില്ലേജ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരി]]
| other_names        = നോർമ ജീൻ ബേക്കർ
| occupation         = {{Hlist|നടി|മോഡൽ}}
| years_active       = 1945–1962
| works              = [[Marilyn Monroe performances and awards|Roles and awards]]
| political_party    = 
| spouse             = {{ubl|{{Marriage|[[James Dougherty (police officer)|ജെയിംസ് ഡോഹെർട്ടി]]|1942|1946|end=divorced}}|{{Marriage|[[ജോ ഡിമാജിയോ]]|1954|1955|end=divorced}}|{{Marriage|[[ആർതർ മില്ലർ]]|1956|1961|end=divorced}}}}
| mother             = [[ഗ്ലാഡിസ് പേൾ ബേക്കർ]]
| father             = ചാൾസ് സ്റ്റാൻലി ഗിഫോർഡ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/tv/global/marilyn-monroe-documentary-charles-stanley-gifford-mediawan-1235222789/|title= Marilyn Monroe's Biological Father Revealed in Documentary 'Marilyn, Her Final Secret'|first=Elsa|last=Keslassy|magazine=Variety|date=April 4, 2022 |access-date= April 4, 2022}}&lt;/ref&gt;
| relatives          = [[ബെർണീസ് ബേക്കർ മിറക്കിൾ]] (അർദ്ധസഹോദരി)
| signature          = Marilyn Monroe Signature.svg
}}

'''മരിലിൻ മൺറോ''' (ജനനം, '''നോർമ ജീൻ മോർട്ടെൻസൺ''' എന്ന പേരിൽ [[ജൂൺ 1]], [[1926]]-ന് – മരണം: [[ഓഗസ്റ്റ് 5]], [[1962]]), ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാര]] വിജയിയായ [[യു.എസ്.എ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും [[ഗാനാലാപനം|ഗായികയും]] [[മോഡൽ|മോഡലും]] [[പോപ്പ് ഐക്കൺ|പോപ്പ് ഐക്കണും]] ആയിരുന്നു. തന്റെ വശ്യസൗന്ദര്യത്തിനും ഹാസ്യാഭിനയത്തിനുള്ള കഴിവുകൾക്കും മരിലിൻ മൺറോ പ്രശസ്തയായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/style/love-n-life/2022/08/04/the-glamorous-and-tragic-life-of-marilyn-monroe-remembering-after-60-years-of-her-death.html|title=കെന്നഡിമാർ മരുന്നുഡോസ് കൂട്ടി ‘കൊലപ്പെടുത്തിയ’ സ്വപ്‌നസുന്ദരി? മർലിൻ മൺറോയുടെ ‘സീക്രട്ട് ലൈഫ്’|access-date=2022-08-04|language=ml}}&lt;/ref&gt;. [[1950]]-കളിലെയും [[1960]]-കളുടെ ആദ്യപാദത്തിലെയും ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളിൽ ഒരാളായി മരിലിൻ മൺറോ ഉയർന്നു&lt;ref&gt;ഓബിച്വറി ''[[Variety Obituaries|വെറൈറ്റി]]'', 1962 ഓഗസ്റ്റ് 8, പേജ് 63.&lt;/ref&gt;.  

ഇവരുടെ കുട്ടിക്കാലത്തെ വലിയൊരു സമയം [[fosterage|ദത്തു]] കുടുംബങ്ങ‌ളിലാണ് മരിലിൻ വളർന്നത്. മോഡലായി ജീവിതമാരംഭിച്ച മരിലിന് ഇതിലൂടെ 1946-ൽ റ്റ്വന്റിയത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ് എന്ന ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണക്കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ജോലിക്കവസരം ലഭിച്ചു. ആദ്യകാല വേഷങ്ങൾ ചെറുതായിരുന്നെങ്കിലും ''[[The Asphalt Jungle|ദി അസ്ഫാൾട്ട് ജങ്കിൾ]]'', ''[[All About Eve|ആൾ എബൗട്ട് ഈവ്]]'' (രണ്ടും 1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയത്) ശ്രദ്ധ നേടി. 1952-ൽ മരിലിന് ആദ്യമായി ''[[Don't Bother to Knock|ഡോണ്ട് ബോതർ റ്റു നോക്ക്]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ നായികാവേഷം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.northcoastjournal.com/022003/news0220.html |title=February 20, 2003: IN THE NEWS |publisher=North Coast Journal |date= |accessdate=2012-11-09}}&lt;/ref&gt; 1953-ൽ ''[[Niagara (1953 film)|നയാഗ്ര]]'' എന്ന അതിഭാവുകത്വം നിറഞ്ഞ [[film noir|നോയ്ർ ചലച്ചിത്രത്തിൽ]] പ്രധാനവേഷം ലഭിച്ചു. ഈ ചലച്ചിത്രം മരിലിന്റെ വശ്യതയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച ചിത്രമായിരുന്നു. &quot;[[blonde stereotype|ബ്ലോണ്ട് മുടിയുള്ള പൊട്ടിപ്പെണ്ണ്]]&quot; എന്ന പ്രതിച്ഛായ പിന്നീടുവന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളായ ''[[Gentlemen Prefer Blondes (film)|ജെന്റിൽമെൻ പ്രിഫർ ബ്ലോണ്ട്സ്]]'' (1953), ''[[How to Marry a Millionaire|ഹൗ റ്റു മാരി എ മില്യണൈർ]]'' (1953), ''[[The Seven Year Itch|ദി സെവൻ ഇയർ ഇച്ച്]]'' (1955) എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ കാര്യമായിത്തന്നെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 

[[typecasting (acting)|ഒരേ തരം വേഷങ്ങളിൽ]] കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്ന മൺറോ [[Actors Studio|ആക്റ്റേഴ്സ് സ്റ്റുഡിയോയിൽ]] പഠിച്ച് തനിക്കഭിനയിക്കാൻ സാധിക്കു‌ന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ ശ്രേണി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. തന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ മരിലിൻ മൺറോ കൂടുതൽ ഗൌരവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾ ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇവയിൽ പലതും വിജയമായിരുന്നു. ''[[Bus Stop (film)|ബസ് സ്റ്റോപ്പ്]]'' (1956) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം നിരൂപക പ്രശംസയ്ക്ക് പാത്രമാവുകയും ഈ വേഷത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ്]] നാമനിർദ്ദേശം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. മരിലിന്റെ സ്വന്തം ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണക്കമ്പനിയായ മരിലിൻ മൺറോ പ്രൊഡക്ഷൻസ് ''[[The Prince and the Showgirl|ദി പ്രിൻസ് ആൻഡ് ദി ഷോഗേൾ]]'' (1957) എന്ന ചലച്ചിത്രം നിർമിച്ചു. ഇതിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് [[ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാഡമി ഫിലിം അവാർഡ്|ബാഫ്റ്റ പുരസ്കാരത്തിനുള്ള]] നാമനിർദ്ദേശവും [[David di Donatello|ഡേവിഡ് ഡി ഡോണറ്റല്ലോ]] പുരസ്കാരവും ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ''[[Some Like It Hot|സം ലൈക്ക് ഇറ്റ് ഹോട്ട്]]'' (1959) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. മരിലിന്റെ പൂർത്തിയായ അവസാന ചലച്ചിത്രം ''[[The Misfits (film)|ദി മിസ്‌ഫിറ്റ്സ്]]'' (1961) ആയിരുന്നു. [[Clark Gable|ക്ലാർക്ക് ഗേബിൾ]] ആയിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിൽ മരിലിനോടൊപ്പമഭിനയിച്ചത്. ആ സമയത്ത് മരിലിന്റെ ഭർത്താവായിരുന്ന [[Arthur Miller|ആർതർ മില്ലറായിരുന്നു]] ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയെഴുതിയത്. 

അവസാനകാലത്ത് തന്റെ ചലച്ചിത്രജീവിതത്തിലും സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിലും മരിലിന് നിരാശകൾ ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടി വന്നു. അവസാന വർഷങ്ങളിൽ രോഗം, വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, വിശ്വസിക്കാൻ വയ്യായ്ക, കൂടെ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിങ്ങനെ പല പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. [[barbiturate|ബാരിബിച്യുറേറ്റുകൾ]] അധികമായ അളവിൽ കഴിച്ചതുകൊണ്ടുണ്ടായ [[Death of Marilyn Monroe|മരണത്തിന്റെ സാഹചര്യം]] പല അഭ്യൂഹങ്ങൾക്കും ഗൂഢാലോചനാ കഥകൾക്കും ഹേതുവായി. ഔദ്യോഗികമായി &quot;ആത്മഹത്യയാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്&quot; എന്നാണ് വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും അബദ്ധത്തിൽ മരുന്ന് അധികമായി കഴിച്ചതോ കൊലപാതകം ചെയ്യപ്പെട്ടതോ ആകാനുള്ള സാദ്ധ്യത തള്ളിക്കളയാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. 1999-ൽ മൺറോയെ [[American Film Institute|അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] [[AFI's 100 Years...100 Stars|എക്കാലത്തേയും ആറാമത്തെ മികച്ച വനിതാ ചലച്ചിത്രതാരമായി]] തിരഞ്ഞെടുക്കുകയുണ്ടായി. മരണശേഷം [[cultural icon|സാംസ്കാരിക ബിം‌ബം]] എന്നതുകൂടാതെ അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സെക്സ് ബിംബം എന്ന പ്രതിച്ഛായയും മരിലിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Hall, Susan G.|year=2006 |title=American Icons: An Encyclopedia of the People, Places, and Things that Have Shaped Our Culture|url=https://archive.org/details/americaniconsvol00hall|publisher=Greenwood Publishing Group |page= [https://archive.org/details/americaniconsvol00hall/page/n490 468] |isbn= 978-0-275-98429-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Rollyson, Carl|year=2005 |title=Female Icons: Marilyn Monroe to Susan Sontag |url=https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll|publisher=iUniverse |page= [https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll/page/2 2] |isbn= 978-0-595-35726-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Churchwell, Sarah |year=2005 |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |isbn= 978-0-8050-7818-3}}&lt;/ref&gt; 2009-ൽ [[TV Guide Network|ടി.വി. ഗൈഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] മരിലിനെ എക്കാലത്തെയും ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ ഏറ്റവും സെക്സിയായ സ്ത്രീയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Film's Sexiest Women of All Time |work=[[TV Guide Network]] |year=2009 |accessdate=October 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|പകരം=Monroe as an infant, wearing a white dress and sitting on a sheepskin rug|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഒരു ശിശുവായ മൺറോ, {{circa|1927}}]]
[[File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|മൺറോയും ആദ്യ ഭർത്താവ് ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയും, ഏകദേശം 1943–44 കളിൽ. 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹിതയായ അവർ 1946 ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹമോചനം നേടി.]]
1926 ജൂൺ 1 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസിലെ]] ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ജനറൽ ആശുപത്രിയിൽ മൺറോ നോർമ ജീൻ മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിലാണ് മരിലിൻ മൺറോ ജനിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=3, 13–14|2a1=Banner|2y=2012|2p=13}} [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിലെ]] കൊവാഹില സംസ്ഥാനത്തെ പീഡ്രാസ് നെഗ്രാസ് പട്ടണത്തിൽനിന്ന് ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ യു.എസിലെ കാലിഫോർണിയയിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിലായിരുന്നു മൺറോയുടെ മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് പേൾ ബേക്കറുടെ (മുമ്പ്, മൺറോ) ജനനം.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=9–10|2a1=Rollyson|2y=2014|2pp=26–29}} കേവലം 14 വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ‍, ഗ്ലാഡിസ് തന്നെക്കാൾ ഒമ്പത് വയസ്സ് പ്രായക്കൂടുതലുള്ള ഒരു ചൂഷകനായ ജോൺ ന്യൂട്ടൺ ബേക്കർ എന്നയാളെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് റോബർട്ട്,{{sfnm|1a1=Miracle|1a2=Miracle|1y=1994|1p=see family tree|2a1=Banner|2y=2012|2pp=19–20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} ബെർണീസ്{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=7–9|2a1=Banner|2y=2012|2p=19}} എന്നീ രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായി. 1923-ൽ ഗ്ലാഡിസ് വിവാഹമോചനത്തിനും തന്റെ മൂത്ത 2 കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം തനിക്കു ലഭിക്കുന്നതിനുമായി അപേക്ഷ നൽകിയെങ്കിലും ഏറെത്താമസിയാതെ ബേക്കർ കുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും അവരുമായി ജന്മനാടായ [[കെന്റക്കി|കെന്റക്കിയിലേക്ക്]] താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=9 for the exact year when divorce was finalized|2a1=Banner|2y=2012|2p=20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} മൺറോ ആദ്യമായി തനിക്കൊരു സഹോദരിയുള്ള വിവരം അറിയുന്നത് അവൾക്ക്  12 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ്. പിന്നീട് കൗമാരത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ അവളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=88, for first meeting in 1944|2a1=Banner|2y=2012|2p=72, for mother telling Monroe of sister in 1938}}

വിവാഹമോചനശേഷം, മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് കൺസോളിഡേറ്റഡ് ഫിലിം ഇൻഡസ്ട്രീസ് എന്ന കമ്പനിയിൽ‍ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ നെഗറ്റീവ് കട്ട് ചെയ്യുന്ന ജോലി ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} 1924-ൽ അവർ മാർട്ടിൻ എഡ്വേർഡ് മോർട്ടെൻസനെ വിവാഹം കഴിച്ചുവെങ്കിലും ആ ബന്ധം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ. എന്നിരുന്നാലും നാല് വർഷത്തിനുശേഷം മാത്രമാണ് അവർക്ക് നിയമപരമായ വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ മൺറോയുടെ പിതാവായി ഗ്ലാഡിസ് മോർട്ടൻസൺ (മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിന്റെ തെറ്റായ അക്ഷരവിന്യാസത്തോടെ) എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ മൺറോയുടെ മിക്ക ജീവചരിത്രകാരന്മാരും ഇതിനുള്ള സാധ്യത വളരെ വിരളമാണെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു, കാരണം മാതാവ് ഗർഭിണിയാകുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ ദമ്പതികളുടെ വേർപിരിയൽ നടന്നിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=149–152 citing Spoto, Summers and Guiles|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} ജീവചരിത്രകാരന്മാരായ ഫ്രെഡ് ഗൈൽസ്, ലോയിസ് ബാനർ എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച് അവളുടെ പിതാവ് ആർ‌കെ‌ഒ സ്റ്റുഡിയോയിലെ ഗ്ലാഡിസിന്റെ മേലുദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ചാൾസ് സ്റ്റാൻലി ഗിഫോർഡ് ആയിരിക്കാമെന്നാണ്. കാരണം 1925-ൽ അവർക്ക് അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=152|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} 2022-ൽ മൺറോയുടെ [[ഡി.എൻ.എ|ഡി.എൻ‌.എ.യും]] ഗിഫോർഡിന്റെ പിൻഗാമികളിൽ ഒരാളുടെ ഡി.എൻ‌.എ.യും തമ്മിൽ നടത്തിയ ഒരു താരതമ്യം ഈ അഭിപ്രായത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/tv/global/marilyn-monroe-documentary-charles-stanley-gifford-mediawan-1235222789/|title=Marilyn Monroe's Biological Father Revealed in Documentary 'Marilyn, Her Final Secret'|access-date=April 4, 2022|last1=Keslassy|first1=Elsa|date=April 4, 2022|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}&lt;/ref&gt;

ഒരു കുട്ടിയെ പോറ്റുന്നതിന് മാനസികമായും സാമ്പത്തികമായും ഗ്ലാഡിസ് തയ്യാറല്ലായിരുന്നെങ്കിൽക്കൂടി, മൺറോയുടെ ബാല്യകാലം സുസ്ഥിരവും സന്തോഷകരവുമായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} ഗ്ലാഡിസ് തന്റെ മകളെ ക്രിസ്ത്യൻ സുവിശേഷകരും  പോറ്റി വളർത്തു ദമ്പതിമാരുമായ ആൽബെർട്ടിന്റെയും ഇഡ ബൊലെൻഡറിന്റെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ ഹത്തോൺ എന്ന പ്രാന്തപ്രദേശത്താക്കി. ഗ്ലാഡിസിന് ജോലിക്കായി നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതയാകുന്നതുവരെയുള്ള ആറുമാസക്കാലം അവിടെയാണ് മകളോടൊപ്പം അവർ താമസിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=16–26|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=164|3a1=Banner|3y=2012|3pp=22–35}} പിന്നീട് അവർ വാരാന്ത്യങ്ങളിൽ മാത്രം തന്റെ മകളെ കാണാൻ തുടങ്ങി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} 1933-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഹോം ഓണേഴ്‌സ് ലോൺ കോർപ്പറേഷനിൽ നിന്നുള്ള വായ്പ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്ലാഡിസ് ഹോളിവുഡിൽ ഒരു ചെറിയ ഭവനം വാങ്ങുകയും ഏഴുവയസ്സുള്ള മൺറോയെ തന്നോടൊപ്പം താമസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=54–55}} അവരുടെ വീട്ടിലെ വാടകക്കാരായിരുന്ന നടന്മാരായ ജോർജ്, മൗഡ് ആറ്റ്കിൻസൺ, മകൾ നെല്ലി എന്നിവരുമായി വീട് പങ്കിട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39}} 1934 ജനുവരിയിൽ, ഗ്ലാഡിസിന് മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുണ്ടാകുകയും പാരനോയിഡ് [[സ്കിസോഫ്രീനിയ|സ്കീസോഫ്രീനിയ]] ബാധിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=155–156}} മാസങ്ങളോളം ഒരു വിശ്രമ കേന്ദ്രത്തിൽ കഴിഞ്ഞ ശേഷം, അവരെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ സ്റ്റേറ്റ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–40|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=155–156}} പിന്നീടുള്ള ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ആശുപത്രികളിലും പുറത്തുമായി ചെലവഴിച്ച അമ്മ മകളുമായ  വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ സംഗമിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–42, 45–47, 62, 72, 91, 205|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=100–101, 106–107, 215–216}} ബാലികയായ മൺറോ സർക്കാരിന്റെ ഒരു ആശ്രിതയായി മാറിയതോടെ അമ്മയുടെ സുഹൃത്ത് ഗ്രേസ് ഗോഡാർഡ് അവളുടെയും അമ്മയുടെയും കാര്യങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുകയു ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=40–49|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=165|3a1=Banner|3y=2012|3pp=40–62}}

അടുത്ത 16 മാസക്കാലം അറ്റ്കിൻസൺസിനൊപ്പം താമസിക്കുന്നത് തുടർന്ന മൺറോ ഈ ഇക്കാലത്ത് ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്ന് കരുതുന്നു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=33–40|2a1=Banner|2y=2012|2pp=40–54}}{{efn|Monroe spoke about being sexually abused by a lodger when she was eight years old to her biographers [[Ben Hecht]] in 1953–1954 and [[Maurice Zolotow]] in 1960, and in interviews for ''[[Paris Match]]'' and ''[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]''.{{sfn|Banner|2012|pp=48–49}} Although she refused to name the abuser, Banner believes he was George Atkinson, as he was a lodger and fostered Monroe when she was eight years old; Banner also states that Monroe's description of the abuser fits other descriptions of Atkinson.{{sfn|Banner|2012|pp=40–59}} Banner has argued that the abuse may have been a major causative factor in Monroe's mental health problems, and has also written that as the subject was [[taboo]] in mid-century United States, Monroe was unusual in daring to speak about it publicly.{{sfn|Banner|2012|pp=7, 40–59}} Spoto does not mention the incident but states that Monroe was sexually abused by Grace's husband in 1937 and by a cousin while living with a relative in 1938.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=55|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=166–173}} Barbara Leaming repeats Monroe's account of the abuse, but earlier biographers Fred Guiles, Anthony Summers, and Carl Rollyson have doubted the incident owing to lack of evidence beyond Monroe's statements.{{sfn|Churchwell|2004|pp=166–173}}}} എപ്പോഴും ലജ്ജാശീലയായിരുന്ന പെൺകുട്ടിക്ക്, [[വിക്ക്]] ഉണ്ടാകുകയും അന്തർമുഖത്വമുള്ളവളായി മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=27, 54–73}} 1935-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഈ പെൺകുട്ടി ഗ്രേസിനും ഭർത്താവ് എർവിൻ &quot;ഡോക്&quot; ഗോഡ്ഡാർഡിനും മറ്റ് രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾക്കുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfn|Banner|2012|pp=47–48}} 1935 സെപ്റ്റംബറിൽ, ഗ്രേസ് അവളെ ഹോളിഗ്രോവിലെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ഓർഫൻസ് ഹോം # 2 ൽ അന്തേവാസിയാക്കി..&lt;ref name=&quot;flickr/7416642764&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/picarooned/7416642764|title=Young Marilyn: Photo from Hollygrove Orphanage|access-date=November 2, 2023|last1=Acosta|first1=Yvonne|date=May 30, 2012|website=flickr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pcad/7187&quot;&gt;{{cite web|url=https://pcad.lib.washington.edu/building/7187/|title=Los Angeles Orphans' Home Society, Orphanage #2, Hollywood, Los Angeles, CA|access-date=November 2, 2023|website=pcad.lib.washington.edu|publisher=PCAD - Pacific Coast Architecture Database}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;latimes/2005-12-20/me-hollygrove20&quot;&gt;{{cite news|last1=Pool|first1=Bob|title=A Haven for Children in L.A. Closes After 125 Years|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-dec-20-me-hollygrove20-story.html|access-date=November 2, 2023|work=Los Angeles Times|date=December 20, 2005}}&lt;/ref&gt;{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=44–45|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=165–166|3a1=Banner|3y=2012|3pp=62–63}} &quot;ഒരു മാതൃകാ സ്ഥാപനം&quot; ആയിരുന്ന ആ അനാഥാലയത്തെ, അവളുടെ സമപ്രായക്കാർ നല്ല വാക്കുകളിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മൺറോയ്ക്ക് താൻ അവിടെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതായാണ് തോന്നിയത്.{{sfn|Banner|2012|pp=60–63}} മൺറോ ഒരു കുടുംബത്തൊടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതാണ് അവളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് കൂടുതൽ നല്ലത് എന്ന് കരുതിയ അനാഥാലയ ജീവനക്കാരുടെ പ്രോത്സാഹനത്താൽ, ഗ്രേസ് 1936-ൽ അവളുടെ നിയമപരമായ രക്ഷാധികാരിയായിയെങ്കിലും 1937-ലെ വേനൽക്കാലം വരെ അവളെ അനാഥാലയത്തിനു പുറത്തുകൊണ്ടുപോയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–63 (see also footnotes), 455}} ഡോക് അവളെ ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ, മൺറോയുടെ ഗോഡ്ഡാർഡ്‌ കുടുംബത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ താമസം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ.{{sfn|Banner|2012|pp=62–64}} പിന്നീട് അവൾ [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്]], കോംപ്റ്റൺ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചില ബന്ധുക്കളോടും ഗ്രേസിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–64, 455}}

മൺറോയുടെ ബാല്യകാലാനുനുഭവങ്ങളാണ് അവളിലെ നടിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെ  ആദ്യമായി ഉദ്ദീപിച്ചിപ്പത്:

എനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല, കാരണം അത് ഒരുതരം ഭയാനകമായ ലോകമായിരുന്നു ... ഇതാണ് അഭിനയം എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, എനിക്കും അങ്ങനെയാകണമെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു ... എന്റെ ചില വളർത്തു കുടുംബങ്ങൾ എന്നെ അവരുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി സിനിമ കാണാൻ അയയ്ക്കുമായിരുന്നു, ഞാൻ പകലും രാത്രിയും അവിടെ കഴിച്ചുകൂട്ടി. എനിക്കു മുന്നിൽ, അവിടെ വളരെ വലിയൊരു സ്‌ക്രീനും മുന്നിൽ  ഒറ്റയ്ക്ക് ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയും, എനിക്ക് അത് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|title=Great interviews of the 20th century: 'When you're famous you run into human nature in a raw kind of way'|work=[[The Guardian]]|date=September 14, 2007|access-date=October 21, 2015|first=Richard|last=Meryman|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104070748/http://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|archive-date=November 4, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1938 സെപ്റ്റംബറിൽ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ സാറ്റെല്ലെയിൽ ഗ്രേസിന്റെ അമ്മായി അന ലോവറിനൊപ്പം താമസിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ മൺറോ തനിക്ക് താമസിക്കാൻ കൂടുതൽ സ്ഥിരമായ ഒരു വീട് കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=51–67|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–86}} എമേഴ്‌സൺ ജൂനിയർ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനത്തിന് ചേർന്ന മൺറോ, ലോവറിനൊപ്പം ആഴ്ചതോറുമുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ സയൻസ് സർവീസുകളിൽ പങ്കെടുത്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=68–69|2a1=Banner|2y=2012|2pp=75–77}} എഴുത്തിൽ അവർ മികവ് പുലർത്തുകയും സ്കൂൾ പത്രത്തിൽ എഴുതുകയും  ചെയ്തുവെങ്കിലും, ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു അവർ{{sfn|Banner|2012|pp=73–76}}. പ്രായമായ ലോവറിന്റെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം, 1941 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ മൺറോ വാൻ ന്യൂസിലെ ഗോഡ്ഡാർഡ് കുടുംബത്തോടൊപ്പം വീണ്ടും താമസിക്കാൻ പോയി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=67–69|2a1=Banner|2y=2012|2p=86}} അതേ വർഷം തന്നെ അവർ വാൻ ന്യൂസ് ഹൈസ്‌കൂളിൽ ചേർന്നു.{{sfn|Spoto|2001|pp=67–69}}

1942-ൽ, ഡോക്കിനെ ജോലിക്കെടുത്ത കമ്പനി അദ്ദേഹത്തെ വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിലേക്ക് മാറ്റി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=70–75|2a1=Banner|2y=2012|2pp=86–90}} കാലിഫോർണിയയിലെ ശിശു സംരക്ഷണ നിയമങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്തേക്ക് മൺറോയെ കൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ നിന്ന് ഗോഡ്ഡാർഡ്‌സിനെ തടഞ്ഞതിനാൽ അവൾക്ക് അനാഥാലയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകേണ്ട അവസ്ഥ സംജാതമായി.{{sfn|Banner|2012|pp=86–90}} ഇത് ഒഴിവാക്കാനായി, അവൾ ഹൈസ്കൂൾ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്നേക്കാൾ അഞ്ച് വയസ്സ് കൂടുതലുള്ള, ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയും അയൽക്കാരനുമായ ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നിർബന്ധിതയായി. 1942 ജൂൺ 19 ന് അവളുടെ 16-ാം പിറന്നാളിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയായിരുന്നു ഈ വിവാഹം.{{Sfn|Spoto|2001|pp=70–75}} മൺറോയും ഡഫേർട്ടിയും തമ്മിൽ നിരവധി പൊരുത്തക്കേടുകൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയതോടെ, വിവാഹസമയത്ത് താൻ &quot;വിരസത മൂലം മരിക്കുകയായിരുന്നു&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=70–78}} 1943-ൽ, ഡൗഗെർട്ടി മർച്ചന്റ് മറൈനിൽ ജോലിയ്ക്ക് ചേരുകയും സാന്താ കാറ്റലീന ദ്വീപിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാനായി,  മൺറോ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം അവിടേയ്ക്ക് താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}}

'''1944–1948: മോഡലിംഗ്, വിവാഹമോചനം, ആദ്യ വേഷങ്ങൾ'''
[[File:Norma-Jean.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Norma-Jean.jpg|പകരം=Portrait of Monroe aged 20, taken at the Radioplane Munitions Factory|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1944-ൽ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ വെച്ച് ഡേവിഡ് കോനോവർ എടുത്ത മൺറോയുടെ ഒരു ഫോട്ടോ.]]
[[File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|പകരം=A smiling Monroe sitting on a beach and leaning back on her arms. She is wearing a bikini and wedge sandals.|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1940-കളിലെ ഒരു പോസ്റ്റ്കാർഡ് ഫോട്ടോഗ്രാഫിനായി മൺറോ പിൻ-അപ്പ് മോഡലായി പോസ് ചെയ്യുന്നു.]]
[[File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|ലഘുചിത്രം|1948 ലെ ഒരു പരസ്യ ഫോട്ടോയിൽ മൺറോ.]]
1944 ഏപ്രിലിൽ, ജോലി സംബന്ധമായി പസഫിക്ക് മേഖലയിലേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഡൗഗെർട്ടി അടുത്ത രണ്ട് വർഷങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അവിടെത്തന്നെ തുടർന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} ഡൗഗെർട്ടി പോയതിനുശേഷം മൺറോ അയാളുടെ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം താമസം മാറുകയും യുദ്ധശ്രമങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള വാൻ ന്യൂസിലെ ഒരു യുദ്ധോപകരണ ഫാക്ടറിയായ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ ജോലി നേടുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} 1944 അവസാനത്തോടെ, വനിതാ തൊഴിലാളികളുടെ മനോവീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താൻ ഫാക്ടറിയിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട യുഎസ് ആർമി എയർഫോഴ്‌സിന്റെ ഫസ്റ്റ് മോഷൻ പിക്ചർ യൂണിറ്റിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ ഡേവിഡ് കോനോവറുമായി അവർ കണ്ടുമുട്ടി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–91|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=176}} അവരുടെ ചിത്രങ്ങളൊന്നുംതന്നെ ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, 1945 ജനുവരിയിൽ അവർ ഫാക്ടറിയിലെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് കോനോവറിനും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും വേണ്ടി മോഡലിംഗ് ജോലി ആരംഭിച്ചു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–93|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=176–177}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|title=Yank USA 1945|access-date=January 13, 2012|publisher=Wartime Press|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807072009/http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|archive-date=August 7, 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധ രംഗത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ എതിർപ്പുള്ള അമ്മയെയും ധിക്കരിച്ച്, അവർ സ്വന്തമായി താമസം മാറുകയും 1945 ഓഗസ്റ്റിൽ ബ്ലൂ ബുക്ക് മോഡൽ ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാർ ഒപ്പിടുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=103–104}}

ഉയർന്ന ഫാഷൻ മോഡലിംഗിനേക്കാൾ പിൻ-അപ്പ് ചിത്രങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായ രൂപമാണ് മൺറോയുടേതെന്ന് കരുതിയ ഏജൻസി അവർ നൽകിയ പരസ്യങ്ങളിലും പുരുഷന്മാരുടെ മാസികകളിലുമാണ് കൂടുതലായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.{{sfn|Spoto|2001|pp=95–107}} അവർ തന്റെ സ്വാഭാവികമായി ചുരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള മുടി നേരെയാക്കുകയും പ്ലാറ്റിനം ബ്ലോണ്ട് നിറം നൽകുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}} ഏജൻസിയുടെ ഉടമയായ എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മൺറോ വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ അവരുടെ ഏറ്റവും ഉത്കർഷേച്ഛുവും കഠിനാധ്വാനിയുമായ മോഡലുകളിൽ ഒരാളായി മാറി. 1946 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, പേജന്റ്, യുഎസ് ക്യാമറ, ലാഫ്, പീക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്കായി അവർ 33 മാഗസിൻ കവറുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=95, for statement &amp; covers|2a1=Banner|2y=2012|2p=109, for Snively's statement}} ഒരു മോഡലെന്ന നിലയിൽ, മൺറോ ഇടയ്ക്കിടെ ജീൻ നോർമൻ എന്ന അപരനാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}}

എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ സഹോയത്തോടെ  1946 ജൂണിൽ മൺറോ ഒരു നടന ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു.{{sfn|Spoto|2001|pp=110–111}} പാരാമൗണ്ട് പിക്ചേഴ്സുമായി ഒരു അഭിമുഖം പരാജയപ്പെട്ട ശേഷം, 20th സെഞ്ച്വറി-ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ബെൻ ലിയോൺ അവർക്ക് ഒരു സ്ക്രീൻ-ടെസ്റ്റ് നൽകി. കമ്പനിയുടെ ഉന്നത എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഡാരിൽ എഫ്. സനക്ക് അവരുമായി കരാറുണ്ടാക്കുന്നതിൽ യാതൊരു താൽപര്യവും കാണിച്ചില്ല,{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=110–112|2a1=Banner|2y=2012|2pp=117–119}} പക്ഷേ അവരുടെ എതിരാളിയായ സ്റ്റുഡിയോ, ആർ‌കെ‌ഒ പിക്ചേഴ്സുമായി കരാർ ഒപ്പിടുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം അവർക്ക് ആറ് മാസത്തെ ഒരു സാധാരണ കരാർ നൽകി. മൺറോയുടെ കരാർ 1946 ഓഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ചതോടെ തനിക്കുവേണ്ടി ബെൻ ലിയോണുമായി ചർച്ചചെയ്ത് &quot;മെർലിൻ മൺറോ&quot; എന്ന സ്റ്റേജ് നാമം അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=112–114}} ബ്രോഡ്‌വേ നാടകവേദിയിലെ താരമായിരുന്ന മെർലിൻ മില്ലറെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ലിയോൺ ആണ് അവരുടെ ആദ്യ പേര് തിരഞ്ഞെടുത്തത്; കുടുംബപ്പേര് മൺറോയുടെ അമ്മയുടെ ആദ്യനാമമായിരുന്നു.{{sfn|Spoto|2001|p=114}} 1946 സെപ്റ്റംബറിൽ, തന്റെ കലാരംഗത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെ എതിർത്തിരുന്ന ഡൗഹെർട്ടിയെ അവർ വിവാഹമോചനം ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|p=109}}

ഫോക്സുമായുള്ള കരാർ കാലത്തെ ആദ്യത്തെ ആറ് മാസം മൺറോ അഭിനയം, പാട്ട്, നൃത്തം എന്നിവ പഠിക്കുകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ പ്രക്രിയകൾ സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=118–120|2a1=Banner|2y=2012|2pp=130–131}} 1947 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഫോക്സ് അവളുടെ കരാർ പുതുക്കുകയും, ആദ്യ ചലച്ചിത്ര വേഷങ്ങളെന്ന നിലയിൽ ''ഡേഞ്ചറസ് ഇയേർസ്'' (1947), ''സ്കഡ്ഡാ ഹൂ! സ്കഡ്ഡാ ഹേ!'' (1948) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ ചില അപ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ‍ അഭിനയിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു..{{sfn|Spoto|2001|pp=120–121}}{{efn|It has sometimes been claimed that Monroe appeared as an extra in other Fox films during this period, including ''[[Green Grass of Wyoming]]'', ''[[The Shocking Miss Pilgrim]]'', and ''[[You Were Meant for Me (film)|You Were Meant For Me]]'', but there is no evidence to support this.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}}}} ന്യൂയോർക്ക് നഗരം ആസ്ഥാനമായ ഗ്രൂപ്പ് തിയേറ്ററിന്റെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അഭിനയ വിദ്യാലയമായ ആക്ടേഴ്സ് ലബോറട്ടറി തിയേറ്ററിൽ‍ ഫോക്സ് സ്റ്റുഡിയോ അവളെ ചേർത്തു;  &quot;ഒരു യഥാർത്ഥ നാടകത്തിലെ യഥാർത്ഥ അഭിനയം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് ആദ്യമായി തോന്നിയ നിമിഷം, ഞാൻ അതിൽ ആകൃഷ്ടയായി&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=122–126}} അവളുടെ ആവേശം വകവയ്ക്കാതെ, വളരെ ലജ്ജാലുവും അരക്ഷിതയുമായ അവള്ക്ക് അഭിനയത്തിൽ ഭാവിയുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് അധ്യാപകർ വിലയിരുത്തിയതോടെ, 1947 ഓഗസ്റ്റിൽ ഫോക്സ് അവളുമായുള്ള കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} മോഡലിംഗ് രംഗത്തേയ്ക്ക മടങ്ങിയ അവർ, ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോകളിൽ സംഗീത രംഗങ്ങളിൽ നായകന്മാർക്കുള്ള ശ്രദ്ധ നിലനിർത്താൻ പിന്നിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയുള്ള ചെറു വേഷങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}}

ഒരു നടിയാകാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരുന്ന മൺറോ, തുടർന്ന് ആക്ടേഴ്‌സ് ലാബിലെ തന്റെ പഠനം തുടർന്നു. ബ്ലിസ്-ഹേഡൻ തിയേറ്ററിൽ ''ഗ്ലാമർ പ്രിഫേർഡ്'' എന്ന നാടകത്തിൽ അവർക്ക് ഒരു ചെറു വേഷം ലഭിച്ചുവെങ്കിലും രണ്ട് പ്രകടനങ്ങൾക്ക് ശേഷം അത് അവസാനിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=122–129|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} ബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, അവർ പതിവായി നിർമ്മാതാക്കളുടെ ഓഫീസുകൾ സന്ദർശിക്കുകയും, ഗോസിപ്പ് കോളമിസ്റ്റായ സിഡ്നി സ്കോൾസ്കിയുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുകയും, ഫോക്സിൽ ആരംഭിച്ച ഒരു പരിശീലനമെന്ന നിലയിൽ സ്റ്റുഡിയോ ചടങ്ങുകളിൽ സ്വാധീനമുള്ള പുരുഷ അതിഥികളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=130–133|2a1=Banner|2y=2012|2pp=133–144}} ഇതിന്ടെ ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കിന്റെ സുഹൃത്തും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള ലൈംഗിക പങ്കാളിയുമായി അവർ മാറി. 1948 മാർച്ചിൽ കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഹാരി കോണിനെ അവളുമായി കരാർ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കാണ്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=204–216, citing Summers, Spoto and Guiles for Schenck|2a1=Banner|2y=2012|2pp=141–144|3a1=Spoto|3y=2001|3pp=133–134}}

കൊളംബിയയിൽ, മൺറോയുടെ ലുക്ക് നടി റീത്ത ഹേവർത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ, മുടി പ്ലാറ്റിനം ബ്ളോണ്ട് നിറത്തിൽ ബ്ലീച്ച് ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Banner|1y=2012|1p=139|2a1=Spoto|2y=2001|2pp=133–134}} സ്റ്റുഡിയോയുടെ മുഖ്യ നാടക പരിശീലകയായ നതാഷ ലൈറ്റ്സിനൊപ്പം അവർ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും, 1955 വരെ നതാഷ അവരുടെ ഉപദേഷ്ടാവായി തുടരുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=133–134}} കൊളംബിയ സ്റ്റുഡിയോയിലെ അവരുടെ ഒരേയൊരു ചിത്രം ലോ-ബജറ്റ് മ്യൂസിക്കലായ ''ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ്'' (1948) ആയിരുന്നു. ഒരു ധനികനായ പുരുഷനുമായി പ്രണയത്തിലായ ഒരു കോറസ് പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷമാണ് അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}} ''ബോൺ യെസ്റ്റർഡേ'' (1950) എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വേഷത്തിനായി അവർ സ്ക്രീൻ ടെസ്റ്റ് നടത്തിയെങ്കിലും 1948 സെപ്റ്റംബറിൽ കൊളംബിയ അവരുടെ കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfn|Banner|2012|p=148}} അടുത്ത മാസം ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ് എന്ന ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയെങ്കിലും അത് പരാജയമായിരുന്നു.{{sfn|Summers|1985|p=43}}

== മരണവും ശവസംസ്കാരവും ==
[[File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|alt=Front page of ''New York Daily Mirror'' on August 6, 1962. The headline is &quot;Marilyn Monroe Kills Self&quot; and underneath it is written: &quot;Found nude in bed... Hand on phone... Took 40 Pills&quot;|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Front page of the ''[[:en:New_York_Daily_Mirror|New York Mirror]]'' on August&amp;nbsp;6, 1962]]
മരിലിൻ മൺറോ തന്റെ അവസാന കാലത്ത് ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ ബ്രെന്റ്‌വുഡിന് സമീപത്തുള്ള  12305 ഫിഫ്ത്ത് ഹെലീന ഡ്രൈവിലെ ഒരു ഭവനത്തിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. 1962 ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് വൈകുന്നേരം അവരുടെ വീട്ടുജോലിക്കാരി യൂനിസ് മുറെയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} ഓഗസ്റ്റ് 5 ന് പുലർച്ചെ 3:00 മണിക്ക് ഉറക്കമുണർന്ന ജോലിക്കാരിയ്ക്ക് മൺറോയുടെ മുറിയിൽ എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. മൺറോയുടെ കിടപ്പുമുറിയുടെ വാതിലിനടിയിലൂടെ വെളിച്ചം പുറത്തേയ്ക്കു കണ്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ഉള്ളിൽനിന്ന് പ്രതികരണമൊന്നും ലഭിച്ചില്ല, മാത്രമല്ല വാതിൽ പൂട്ടിയിരിക്കുന്നതായും വേലക്കാരി കണ്ടു. തുടർന്ന് അവര്  മൺറോയുടെ മനോരോഗ ചകിത്സകനായ റാൽഫ് ഗ്രീൻസണെ വിവരമറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം താമസിയാതെ വീട്ടിലെത്തുകയും ഒരു ജനാലയിലൂടെ കിടപ്പുമുറിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ഷീറ്റ് കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ നിലയിൽ, കൈയിൽ ടെലിഫോൺ റിസീവറിൽ ഇറുക്കപ്പിടിച്ച നിലയിൽ, കിടക്കയിൽ നഗ്നയായ മൺറോ മരിച്ചു കിടക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} മൺറോയുടെ വൈദ്യനായ ഹൈമാൻ ഏംഗൽബർഗ് പുലർച്ചെ 3:50 ന് എത്തിച്ചേരുകയും അവർ ഇതികം മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} തുടർന്ന് പുലർച്ചെ 4:25 ന് ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് പോലീസ് വകുപ്പിനെ വിവരം അറിയിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}}

ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് രാത്രി 8:30 നും 10:30 നും ഇടയിൽ മരിച്ച{{sfn|Banner|2012|p=411}} മൺറോയുടെ ടോക്സിക്കോളജി റിപ്പോർട്ട് കാണിക്കുന്നത് അക്യൂട്ട് ബാർബിച്യുറേറ്റ് വിഷബാധയാണ് അവളുടെ മരണകാരണമെന്നാണ്. അവളുടെ രക്തത്തിൽ  8 mg% ക്ലോറൽ ഹൈഡ്രേറ്റും 4.5 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും (നെംബുട്ടൽ) കരളിൽ 13 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|3a1=Banner|3y=2012|3pp=411–412|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=302}} അവളുടെ കിടക്കയ്ക്കരികിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ മരുന്ന് കുപ്പികൾ കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോ അബദ്ധത്തിൽ അമിതമായി കഴിച്ചിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു, കാരണം അവളുടെ ശരീരത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ ഡോസേജുകൾ മാരകമായ പരിധിയുടെ പലമടങ്ങ് ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി കൊറോണേഴ്‌സ് ഓഫീസിനെ അവരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ സഹായിച്ചത് ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് വിദഗ്ദ്ധ അറിവ് നേടിയിട്ടുള്ള ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് സൂയിസൈഡ് പ്രിവൻഷൻ ടീമാണ്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോയ്ക്ക് &quot;കടുത്ത ഭയവും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള വിഷാദവും&quot; &quot;പെട്ടെന്നുള്ളതും പ്രവചനാതീതവുമായ മാനസികാവസ്ഥയലെ മാറ്റങ്ങളും&quot; ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഡോക്ടർമാർ പറഞ്ഞു, കൂടാതെ മുമ്പ് പലതവണ, ഒരുപക്ഷേ മനഃപൂർവ്വം, അമിതമായി അവർ മരുന്ന് കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner2&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Banner|2012|pp=411–413}}  ഈ വസ്തുതകളിൽ നിന്നും നിഗൂഢമായ സൂചനകൾ ഇല്ലാത്തതിനാലും, ഡെപ്യൂട്ടി കൊറോണർ തോമസ് നൊഗുച്ചി അവളുടെ മരണത്തെ ആത്മഹത്യാ സാധ്യതയുള്ളതായി നിഗമനം ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–413}}

മൺറോയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള മരണം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും യൂറോപ്പിലും വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങളിലെ ഒന്നാം പേജ് വാർത്തയായിരുന്നു.{{sfn|Banner|2012|p=427}} ചരിത്രകാരനായ ലോയിസ് ബാനറിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, &quot;ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് നഗരത്തിലെ ആത്മഹത്യാ നിരക്ക് അവർ മരിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള മാസം ഇരട്ടിയായി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; മിക്ക പത്രങ്ങളുടെയും പ്രചാര നിരക്ക് ആ മാസം വർദ്ധിച്ചതോടൊപ്പം{{sfn|Banner|2012|p=427}} അവരുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് ഫോൺ കോളുകൾ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചതായി ചിക്കാഗോ ട്രിബ്യൂൺ പത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead|title=Pill Death Secret Goes With Marilyn|access-date=September 23, 2015|last=Hopper|first=Hedda|date=August 6, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307071651/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead/|archive-date=March 7, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഫ്രഞ്ച് കലാകാരൻ ജീൻ കോക്റ്റോ അവരുടെ മരണം &quot;സിനിമാതാരങ്ങളെക്കൊണ്ട് ചാരപ്പണി ചെയ്യിക്കുന്നതും അവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതും തങ്ങളുടെ മുഖ്യ തൊഴിലായി ഉപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഒരു ഭയാനകമായ പാഠമായിരിക്കണം&quot; എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, അവരുടെ മുൻ സഹതാരം ലോറൻസ് ഒലിവിയർ അവരെ &quot;ബല്ലിഹൂവിന്റെയും സെൻസേഷന്റെയും പൂർണ്ണ ഇര&quot;യായി കണക്കാക്കിയപ്പോൾ, ബസ് സ്റ്റോപ്പ് എന്ന സിനിമയുടെ സംവിധായകനായ ജോഷ്വ ലോഗൻ അവർ &quot;ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിലമതിക്കപ്പെടാത്ത ആളുകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു&quot; എന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|title=Brilliant Stardom and Personal Tragedy Punctuated the Life of Marilyn Monroe|work=The New York Times|date=August 6, 1962|access-date=September 23, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310145114/https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ഓഗസ്റ്റ് 8 ന് വെസ്റ്റ്വുഡ് വില്ലേജ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ തികച്ചും സ്വകാര്യമായി നടന്ന മൺറോയുടെ ശവസംസ്കാരത്തിൽ, അവരുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഹകാരികൾ മാത്രമേ പങ്കെടുത്തുള്ളൂ.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} ഡിമാജിയോ, അർദ്ധസഹോദരി മിറക്കിൾ, മൺറോയുടെ ബിസിനസ് മാനേജർ ഇനെസ് മെൽസൺ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് സംസ്കാര ചടങ്ങ് സംഘടിപ്പിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} അവരുടെ മുൻ ഭർത്താക്കന്മാരിലെ ഒരാൾ മാത്രമായിരുന്നു ഡിമാജിയോ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.kqed.org/arts/13922524/marilyn-monroe-joe-dimaggio-san-francisco-city-hall-wedding-1954|title=How Marilyn Monroe and Joe DiMaggio's Tumultuous Marriage Began in San Francisco|access-date=June 11, 2024|last=Alexandra|first=Rae|date=January 10, 2024|website=kqed.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ഹോളിവുഡിലെ മിക്കവരെയും പങ്കെടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിലക്കുകയും അവരുടെ മരണത്തിന് അവർ ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/dimaggio-joe-directs-marilyns-funeral/|title=Joe Directs Marilyn's Funeral|access-date=August 8, 2024|last=Gaffney|first=Dennis|website=[[PBS]]|language=en}}&lt;/ref&gt; സെമിത്തേരിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള തെരുവുകളിൽ നൂറുകണക്കിന് ആരാധകർ തിങ്ങിനിറഞ്ഞു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} പിന്നീട് മൺറോയെ കോറിഡോർ ഓഫ് മെമ്മറീസിൽ സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1919236_1919237_1919221,00.html|title=Top&amp;nbsp;10 Celebrity Grave Sites: Marilyn Monroe|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=October 15, 2015|date=September 3, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119201501/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C1919236_1919237_1919221%2C00.html|archive-date=November 19, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ, കൊലപാതകം, മരുന്നുകളുടെ ആകസ്മികമായ അമിത അളവ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ മൺറോയുടെ മരണകാരണമായി ആത്മഹത്യയെ എതിർക്കുന്നതിനായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=297–318, for different theories proposed by Spoto, Summers, Brown &amp; Barham, and Donald Wolfe}} 1973-ൽ നോർമൻ മെയിലറുടെ ''മെർലിൻ: എ ബയോഗ്രഫി'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെയാണ് മൺറോ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന ഊഹാപോഹം ആദ്യമായി മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് അറ്റോർണിയായിരുന്ന ജോൺ വാൻ ഡി കാമ്പ് 1982-ൽ ഒരു ക്രിമിനൽ അന്വേഷണം ആരംഭിക്കാൻ തക്ക മാനദണ്ഡമുള്ളതാണോ ഈ മരണം എന്ന് പരിശോധിച്ചുവെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും ഗൂഢാലോചനയുടെയോ കള്ളക്കളികളുടെയൊ യാതൊരു തെളിവുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=605–606|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=88, 300}}{{sfn|Spoto|2001|p=606}}

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==ഗ്രന്ഥസൂചിക==
{{refbegin|30em}}
* {{Cite book |last=Churchwell |first=Sarah |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |year=2004 |isbn=0-8050-7818-5}}
* {{Cite book |last=Clayton |first=Marie |title=Marilyn Monroe: Unseen Archives |url=https://archive.org/details/marilynmonroeuns00mari |publisher=Barnes &amp; Noble Inc. |year=2004 |isbn=0-7607-4673-7}}
* {{Cite book |last=Evans |first=Mike |title=Marilyn: The Ultimate Book |publisher=MQ Publications |year=2004 |id=ASIN B000FL52LG}}
* {{Cite journal
 | last=Kouvaros
 | first=George
 | coauthors=
 | title=&quot;The Misfits&quot;: What Happened Around the Camera
 | journal=Film Quarterly
 | volume=55
 | issue=4
 | pages=28–33
 | publisher=University of California Press
 | date=
 | doi=10.1525/fq.2002.55.4.28
 | id=
 | jstor=1213933}}
* {{Cite book |last=Gilmore |first=John |title=Inside Marilyn Monroe, A Memoir |url=https://archive.org/details/insidemarilynmon0000gavi |publisher=Ferine Books, Los Angeles |year=2007 |isbn=0-9788968-0-7}}
* {{Cite book |last=Goode |first=James |title=The Making of &quot;The Misfits&quot; |url=https://archive.org/details/makingofmisfits0000good |publisher=Limelight Editions, New York |year=1986 |isbn=0-87910-065-6}}
* {{Cite book |last=Guiles |first=Fred Lawrence |title=Norma Jean: The Life of Marilyn Monroe |publisher=Paragon House Publishers |year=1993 |isbn=1-55778-583-X}}
* {{Cite book |last=Harris |first=Warren G. |title=Clark Gable, A Biography |publisher=Aurum Press, London |year=2002 |isbn=1-85410-904-9}}
* Jacke, Andreas: Marilyn Monroe und die Psychoanalyse. Psychosozial Verlag, Gießen 2005, ISBN 978-3-89806-398-2, ISBN 3-89806-398-4
* {{Cite book |last=Jewell | first=Richard B. |coauthors=Harbin, Vernon |title=The RKO Story |publisher=Octopus Books, London |year=1982 |isbn=0-7064-1285-0}}
* Meaker, M. J. ''Sudden Endings: 13 Profiles in Depth of Famous Suicides'' Doubleday &amp; Company, Inc., Garden City, NY: 1964 p.&amp;nbsp;26–45: &quot;Marilyn and Norma Jean: Marilyn Monroe&quot;
* {{Cite book |last=Mecacci | first=Luciano |title=Freudian Slips: The Casualties of Psychoanalysis from the Wolf Man to Marilyn Monroe|url=https://archive.org/details/freudianslipscas0000meca |publisher=Vagabondd Voices, Sulaisiadar 'san Rudha (Scotland)|year=2009 |isbn=978-0-9560560-1-6}}
* {{Cite book |last=Monroe |first=Marilyn |coauthors=Hecht, Ben |title=My Story |publisher=Cooper Square Press |year=2000 |isbn=0-8154-1102-2 |url=http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |accessdate=August 5, 2008 |archive-date=2011-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110316061558/http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |url-status=dead }}
* {{Cite book |last=Olivier |first=Laurence |title=Confessions of an Actor |url=https://archive.org/details/confessionsofact00oliv |publisher=Simon and Schuster |year=1982 |isbn=0-14-006888-0}}
* {{Cite book |last=Riese |first=Randall |coauthors=Hitchens, Neal |title=The Unabridged Marilyn |url=https://archive.org/details/unabridgedmarily0000ries_f5o8 |publisher=Corgi Books, London |year=1988 |isbn=0-552-99308-5}}
* {{Cite book |last=Russell |first=Jane |title=An Autobiography | publisher=Arrow Books, London | year=1986 | isbn=0-09-949590-2}}
* {{Cite book | last=Server | first=Lee | title=Robert Mitchum, Baby I Don't Care | url=https://archive.org/details/robertmitchumbab0000serv | publisher=St. Martin's Press, New York | year=2001 | isbn=0-571-20994-7}}
* {{Cite book | last=Spoto | first=Donald | title=Marilyn Monroe: The Biography | url=https://archive.org/details/marilynmonroe00dona | publisher=Cooper Square Press| year=2001 | isbn=0-8154-1183-9}}
* {{Cite book | last=Staggs | first=Sam | title=All About &quot;All About Eve&quot; | url=https://archive.org/details/allaboutallabout0000stag_p8y2 | publisher=St. Martin's Griffin, New York| year=2000 | isbn=0-312-27315-0}}
* {{Cite book | last=Summers | first=Anthony | title=Goddess, The Secret Lives of Marilyn Monroe | url=https://archive.org/details/goddesssecretliv0000summ_v9t3 | publisher=Guild Publishing, London | year=1985 | isbn=0-575-03641-9}}
{{refend}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Marilyn Monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{IMDb name|0000054}}
* {{Playmate|marilyn-monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{tcmdb name|id=134087|name= മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{Amg name|50065}} 
* {{worldcat id|id=lccn-n79-55651}}
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=725  മരിലിൻ മൺറോ] അറ്റ് [[Find A Grave|ഫൈൻഡ് എ ഗ്രേവ്]]
* ഗാലറീസ്: [http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times/  മരിലിൻ മൺറോ: ലൈഫ് ആൻഡ് ടൈംസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619203125/http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times |date=2010-06-19 }} &amp; [http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 ഏർലി ഫോട്ടോസ്, 1950] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301121811/http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 |date=2014-03-01 }} —[[Life (magazine)|''ലൈഫ്'' മാഗസിൻ]]
* &quot;[http://books.google.com/books?id=eUkEAAAAMBAJ&amp;pg=PA68&amp;source=gbs_toc_r&amp;cad=2#v=twopage&amp;q&amp;f=false വാട്ട് റിയലി കി‌ൽഡ് മരിലിൻ]&quot;, ആർട്ടിക്കിൾ ബൈ [[Clare Boothe Luce|ക്ലൈർ ബൂത്ത് ലൂസ്]] ഫോർ ലൈഫ്, 1964 ഓഗസ്റ്റ് 7.
* [http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ &quot;മരിലിൻ!&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921053230/http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ |date=2013-09-21 }}, എസ്സേ ബൈ ഡാൻ കാലഹാൻ ഫോർ ''ആൾട്ട് സ്ക്രീൻ'' ഓൺ ഒക്കേഷൻ ഓഫ് എ [http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 റിട്രോസ്പെക്റ്റീവ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712234346/http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 |date=2012-07-12 }} അറ്റ് ബി.എ.എം.സിനികാടെക്


[[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1962-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് മരിച്ചവർ]]

[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര പിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്ത അഭിനേത്രികൾ]]


{{actor-stub}}</text>
      <sha1>feh2uonxz59rvpputr0qysnt441zj79</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634303</id>
      <parentid>4634302</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T03:37:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80034" sha1="tvn7s18vq8vr9ih7l98np33tlx9f45k" xml:space="preserve">{{prettyurl|Marilyn Monroe}}
{{Infobox person
| name               = 
| image              = Monroecirca1953.jpg&lt;!--Please do not change the info-box image without opening a discussion on the talk page. It was decided that this image was the preferred image for the info-box--&gt;
| caption            = മർലിൻ മൺറോ 1953-ൽ
| birth_name         = നോർമ ജീൻ മോർട്ടൻസൺ
| birth_date         = {{Birth date|1926|6|1}}
| birth_place        = ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്&lt;!--Please do NOT wikilink, see [[MOS:OVERLINK]].--&gt;, California, U.S.
| death_date         = {{Death date and age|1962|8|4|1926|6|1}}
| death_place        = ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്, കാലിഫോർണിയ, യു.എസ്.
| death_cause        = [[Death of Marilyn Monroe|ബാർബിറ്റ്യൂറേറ്റ് അമിത അളവ്]]
| resting_place      = [[വെസ്റ്റ്‌വുഡ് വില്ലേജ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരി]]
| other_names        = നോർമ ജീൻ ബേക്കർ
| occupation         = {{Hlist|നടി|മോഡൽ}}
| years_active       = 1945–1962
| works              = [[Marilyn Monroe performances and awards|Roles and awards]]
| political_party    = 
| spouse             = {{ubl|{{Marriage|[[James Dougherty (police officer)|ജെയിംസ് ഡോഹെർട്ടി]]|1942|1946|end=divorced}}|{{Marriage|[[ജോ ഡിമാജിയോ]]|1954|1955|end=divorced}}|{{Marriage|[[ആർതർ മില്ലർ]]|1956|1961|end=divorced}}}}
| mother             = [[ഗ്ലാഡിസ് പേൾ ബേക്കർ]]
| father             = ചാൾസ് സ്റ്റാൻലി ഗിഫോർഡ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/tv/global/marilyn-monroe-documentary-charles-stanley-gifford-mediawan-1235222789/|title= Marilyn Monroe's Biological Father Revealed in Documentary 'Marilyn, Her Final Secret'|first=Elsa|last=Keslassy|magazine=Variety|date=April 4, 2022 |access-date= April 4, 2022}}&lt;/ref&gt;
| relatives          = [[ബെർണീസ് ബേക്കർ മിറക്കിൾ]] (അർദ്ധസഹോദരി)
| signature          = Marilyn Monroe Signature.svg
}}

'''മരിലിൻ മൺറോ''' (ജനനം, '''നോർമ ജീൻ മോർട്ടെൻസൺ''' എന്ന പേരിൽ [[ജൂൺ 1]], [[1926]]-ന് – മരണം: [[ഓഗസ്റ്റ് 5]], [[1962]]), ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാര]] വിജയിയായ [[യു.എസ്.എ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും [[ഗാനാലാപനം|ഗായികയും]] [[മോഡൽ|മോഡലും]] [[പോപ്പ് ഐക്കൺ|പോപ്പ് ഐക്കണും]] ആയിരുന്നു. തന്റെ വശ്യസൗന്ദര്യത്തിനും ഹാസ്യാഭിനയത്തിനുള്ള കഴിവുകൾക്കും മരിലിൻ മൺറോ പ്രശസ്തയായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/style/love-n-life/2022/08/04/the-glamorous-and-tragic-life-of-marilyn-monroe-remembering-after-60-years-of-her-death.html|title=കെന്നഡിമാർ മരുന്നുഡോസ് കൂട്ടി ‘കൊലപ്പെടുത്തിയ’ സ്വപ്‌നസുന്ദരി? മർലിൻ മൺറോയുടെ ‘സീക്രട്ട് ലൈഫ്’|access-date=2022-08-04|language=ml}}&lt;/ref&gt;. [[1950]]-കളിലെയും [[1960]]-കളുടെ ആദ്യപാദത്തിലെയും ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളിൽ ഒരാളായി മരിലിൻ മൺറോ ഉയർന്നു&lt;ref&gt;ഓബിച്വറി ''[[Variety Obituaries|വെറൈറ്റി]]'', 1962 ഓഗസ്റ്റ് 8, പേജ് 63.&lt;/ref&gt;.  

ഇവരുടെ കുട്ടിക്കാലത്തെ വലിയൊരു സമയം [[fosterage|ദത്തു]] കുടുംബങ്ങ‌ളിലാണ് മരിലിൻ വളർന്നത്. മോഡലായി ജീവിതമാരംഭിച്ച മരിലിന് ഇതിലൂടെ 1946-ൽ റ്റ്വന്റിയത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ് എന്ന ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണക്കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ജോലിക്കവസരം ലഭിച്ചു. ആദ്യകാല വേഷങ്ങൾ ചെറുതായിരുന്നെങ്കിലും ''[[The Asphalt Jungle|ദി അസ്ഫാൾട്ട് ജങ്കിൾ]]'', ''[[All About Eve|ആൾ എബൗട്ട് ഈവ്]]'' (രണ്ടും 1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയത്) ശ്രദ്ധ നേടി. 1952-ൽ മരിലിന് ആദ്യമായി ''[[Don't Bother to Knock|ഡോണ്ട് ബോതർ റ്റു നോക്ക്]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ നായികാവേഷം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.northcoastjournal.com/022003/news0220.html |title=February 20, 2003: IN THE NEWS |publisher=North Coast Journal |date= |accessdate=2012-11-09}}&lt;/ref&gt; 1953-ൽ ''[[Niagara (1953 film)|നയാഗ്ര]]'' എന്ന അതിഭാവുകത്വം നിറഞ്ഞ [[film noir|നോയ്ർ ചലച്ചിത്രത്തിൽ]] പ്രധാനവേഷം ലഭിച്ചു. ഈ ചലച്ചിത്രം മരിലിന്റെ വശ്യതയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച ചിത്രമായിരുന്നു. &quot;[[blonde stereotype|ബ്ലോണ്ട് മുടിയുള്ള പൊട്ടിപ്പെണ്ണ്]]&quot; എന്ന പ്രതിച്ഛായ പിന്നീടുവന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളായ ''[[Gentlemen Prefer Blondes (film)|ജെന്റിൽമെൻ പ്രിഫർ ബ്ലോണ്ട്സ്]]'' (1953), ''[[How to Marry a Millionaire|ഹൗ റ്റു മാരി എ മില്യണൈർ]]'' (1953), ''[[The Seven Year Itch|ദി സെവൻ ഇയർ ഇച്ച്]]'' (1955) എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ കാര്യമായിത്തന്നെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 

[[typecasting (acting)|ഒരേ തരം വേഷങ്ങളിൽ]] കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്ന മൺറോ [[Actors Studio|ആക്റ്റേഴ്സ് സ്റ്റുഡിയോയിൽ]] പഠിച്ച് തനിക്കഭിനയിക്കാൻ സാധിക്കു‌ന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ ശ്രേണി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. തന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ മരിലിൻ മൺറോ കൂടുതൽ ഗൌരവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾ ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇവയിൽ പലതും വിജയമായിരുന്നു. ''[[Bus Stop (film)|ബസ് സ്റ്റോപ്പ്]]'' (1956) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം നിരൂപക പ്രശംസയ്ക്ക് പാത്രമാവുകയും ഈ വേഷത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ്]] നാമനിർദ്ദേശം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. മരിലിന്റെ സ്വന്തം ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണക്കമ്പനിയായ മരിലിൻ മൺറോ പ്രൊഡക്ഷൻസ് ''[[The Prince and the Showgirl|ദി പ്രിൻസ് ആൻഡ് ദി ഷോഗേൾ]]'' (1957) എന്ന ചലച്ചിത്രം നിർമിച്ചു. ഇതിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് [[ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാഡമി ഫിലിം അവാർഡ്|ബാഫ്റ്റ പുരസ്കാരത്തിനുള്ള]] നാമനിർദ്ദേശവും [[David di Donatello|ഡേവിഡ് ഡി ഡോണറ്റല്ലോ]] പുരസ്കാരവും ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ''[[Some Like It Hot|സം ലൈക്ക് ഇറ്റ് ഹോട്ട്]]'' (1959) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. മരിലിന്റെ പൂർത്തിയായ അവസാന ചലച്ചിത്രം ''[[The Misfits (film)|ദി മിസ്‌ഫിറ്റ്സ്]]'' (1961) ആയിരുന്നു. [[Clark Gable|ക്ലാർക്ക് ഗേബിൾ]] ആയിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിൽ മരിലിനോടൊപ്പമഭിനയിച്ചത്. ആ സമയത്ത് മരിലിന്റെ ഭർത്താവായിരുന്ന [[Arthur Miller|ആർതർ മില്ലറായിരുന്നു]] ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയെഴുതിയത്. 

അവസാനകാലത്ത് തന്റെ ചലച്ചിത്രജീവിതത്തിലും സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിലും മരിലിന് നിരാശകൾ ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടി വന്നു. അവസാന വർഷങ്ങളിൽ രോഗം, വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, വിശ്വസിക്കാൻ വയ്യായ്ക, കൂടെ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിങ്ങനെ പല പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. [[barbiturate|ബാരിബിച്യുറേറ്റുകൾ]] അധികമായ അളവിൽ കഴിച്ചതുകൊണ്ടുണ്ടായ [[Death of Marilyn Monroe|മരണത്തിന്റെ സാഹചര്യം]] പല അഭ്യൂഹങ്ങൾക്കും ഗൂഢാലോചനാ കഥകൾക്കും ഹേതുവായി. ഔദ്യോഗികമായി &quot;ആത്മഹത്യയാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്&quot; എന്നാണ് വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും അബദ്ധത്തിൽ മരുന്ന് അധികമായി കഴിച്ചതോ കൊലപാതകം ചെയ്യപ്പെട്ടതോ ആകാനുള്ള സാദ്ധ്യത തള്ളിക്കളയാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. 1999-ൽ മൺറോയെ [[American Film Institute|അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] [[AFI's 100 Years...100 Stars|എക്കാലത്തേയും ആറാമത്തെ മികച്ച വനിതാ ചലച്ചിത്രതാരമായി]] തിരഞ്ഞെടുക്കുകയുണ്ടായി. മരണശേഷം [[cultural icon|സാംസ്കാരിക ബിം‌ബം]] എന്നതുകൂടാതെ അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സെക്സ് ബിംബം എന്ന പ്രതിച്ഛായയും മരിലിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Hall, Susan G.|year=2006 |title=American Icons: An Encyclopedia of the People, Places, and Things that Have Shaped Our Culture|url=https://archive.org/details/americaniconsvol00hall|publisher=Greenwood Publishing Group |page= [https://archive.org/details/americaniconsvol00hall/page/n490 468] |isbn= 978-0-275-98429-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Rollyson, Carl|year=2005 |title=Female Icons: Marilyn Monroe to Susan Sontag |url=https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll|publisher=iUniverse |page= [https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll/page/2 2] |isbn= 978-0-595-35726-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Churchwell, Sarah |year=2005 |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |isbn= 978-0-8050-7818-3}}&lt;/ref&gt; 2009-ൽ [[TV Guide Network|ടി.വി. ഗൈഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] മരിലിനെ എക്കാലത്തെയും ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ ഏറ്റവും സെക്സിയായ സ്ത്രീയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Film's Sexiest Women of All Time |work=[[TV Guide Network]] |year=2009 |accessdate=October 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|പകരം=Monroe as an infant, wearing a white dress and sitting on a sheepskin rug|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഒരു ശിശുവായ മൺറോ, {{circa|1927}}]]
[[File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|മൺറോയും ആദ്യ ഭർത്താവ് ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയും, ഏകദേശം 1943–44 കളിൽ. 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹിതയായ അവർ 1946 ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹമോചനം നേടി.]]
1926 ജൂൺ 1 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസിലെ]] ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ജനറൽ ആശുപത്രിയിൽ മൺറോ നോർമ ജീൻ മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിലാണ് മരിലിൻ മൺറോ ജനിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=3, 13–14|2a1=Banner|2y=2012|2p=13}} [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിലെ]] കൊവാഹില സംസ്ഥാനത്തെ പീഡ്രാസ് നെഗ്രാസ് പട്ടണത്തിൽനിന്ന് ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ യു.എസിലെ കാലിഫോർണിയയിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിലായിരുന്നു മൺറോയുടെ മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് പേൾ ബേക്കറുടെ (മുമ്പ്, മൺറോ) ജനനം.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=9–10|2a1=Rollyson|2y=2014|2pp=26–29}} കേവലം 14 വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ‍, ഗ്ലാഡിസ് തന്നെക്കാൾ ഒമ്പത് വയസ്സ് പ്രായക്കൂടുതലുള്ള ഒരു ചൂഷകനായ ജോൺ ന്യൂട്ടൺ ബേക്കർ എന്നയാളെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് റോബർട്ട്,{{sfnm|1a1=Miracle|1a2=Miracle|1y=1994|1p=see family tree|2a1=Banner|2y=2012|2pp=19–20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} ബെർണീസ്{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=7–9|2a1=Banner|2y=2012|2p=19}} എന്നീ രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായി. 1923-ൽ ഗ്ലാഡിസ് വിവാഹമോചനത്തിനും തന്റെ മൂത്ത 2 കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം തനിക്കു ലഭിക്കുന്നതിനുമായി അപേക്ഷ നൽകിയെങ്കിലും ഏറെത്താമസിയാതെ ബേക്കർ കുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും അവരുമായി ജന്മനാടായ [[കെന്റക്കി|കെന്റക്കിയിലേക്ക്]] താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=9 for the exact year when divorce was finalized|2a1=Banner|2y=2012|2p=20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} മൺറോ ആദ്യമായി തനിക്കൊരു സഹോദരിയുള്ള വിവരം അറിയുന്നത് അവൾക്ക്  12 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ്. പിന്നീട് കൗമാരത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ അവളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=88, for first meeting in 1944|2a1=Banner|2y=2012|2p=72, for mother telling Monroe of sister in 1938}}

വിവാഹമോചനശേഷം, മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് കൺസോളിഡേറ്റഡ് ഫിലിം ഇൻഡസ്ട്രീസ് എന്ന കമ്പനിയിൽ‍ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ നെഗറ്റീവ് കട്ട് ചെയ്യുന്ന ജോലി ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} 1924-ൽ അവർ മാർട്ടിൻ എഡ്വേർഡ് മോർട്ടെൻസനെ വിവാഹം കഴിച്ചുവെങ്കിലും ആ ബന്ധം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ. എന്നിരുന്നാലും നാല് വർഷത്തിനുശേഷം മാത്രമാണ് അവർക്ക് നിയമപരമായ വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ മൺറോയുടെ പിതാവായി ഗ്ലാഡിസ് മോർട്ടൻസൺ (മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിന്റെ തെറ്റായ അക്ഷരവിന്യാസത്തോടെ) എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ മൺറോയുടെ മിക്ക ജീവചരിത്രകാരന്മാരും ഇതിനുള്ള സാധ്യത വളരെ വിരളമാണെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു, കാരണം മാതാവ് ഗർഭിണിയാകുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ ദമ്പതികളുടെ വേർപിരിയൽ നടന്നിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=149–152 citing Spoto, Summers and Guiles|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} ജീവചരിത്രകാരന്മാരായ ഫ്രെഡ് ഗൈൽസ്, ലോയിസ് ബാനർ എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച് അവളുടെ പിതാവ് ആർ‌കെ‌ഒ സ്റ്റുഡിയോയിലെ ഗ്ലാഡിസിന്റെ മേലുദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ചാൾസ് സ്റ്റാൻലി ഗിഫോർഡ് ആയിരിക്കാമെന്നാണ്. കാരണം 1925-ൽ അവർക്ക് അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=152|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} 2022-ൽ മൺറോയുടെ [[ഡി.എൻ.എ|ഡി.എൻ‌.എ.യും]] ഗിഫോർഡിന്റെ പിൻഗാമികളിൽ ഒരാളുടെ ഡി.എൻ‌.എ.യും തമ്മിൽ നടത്തിയ ഒരു താരതമ്യം ഈ അഭിപ്രായത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/tv/global/marilyn-monroe-documentary-charles-stanley-gifford-mediawan-1235222789/|title=Marilyn Monroe's Biological Father Revealed in Documentary 'Marilyn, Her Final Secret'|access-date=April 4, 2022|last1=Keslassy|first1=Elsa|date=April 4, 2022|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}&lt;/ref&gt;

ഒരു കുട്ടിയെ പോറ്റുന്നതിന് മാനസികമായും സാമ്പത്തികമായും ഗ്ലാഡിസ് തയ്യാറല്ലായിരുന്നെങ്കിൽക്കൂടി, മൺറോയുടെ ബാല്യകാലം സുസ്ഥിരവും സന്തോഷകരവുമായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} ഗ്ലാഡിസ് തന്റെ മകളെ ക്രിസ്ത്യൻ സുവിശേഷകരും  പോറ്റി വളർത്തു ദമ്പതിമാരുമായ ആൽബെർട്ടിന്റെയും ഇഡ ബൊലെൻഡറിന്റെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ ഹത്തോൺ എന്ന പ്രാന്തപ്രദേശത്താക്കി. ഗ്ലാഡിസിന് ജോലിക്കായി നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതയാകുന്നതുവരെയുള്ള ആറുമാസക്കാലം അവിടെയാണ് മകളോടൊപ്പം അവർ താമസിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=16–26|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=164|3a1=Banner|3y=2012|3pp=22–35}} പിന്നീട് അവർ വാരാന്ത്യങ്ങളിൽ മാത്രം തന്റെ മകളെ കാണാൻ തുടങ്ങി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} 1933-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഹോം ഓണേഴ്‌സ് ലോൺ കോർപ്പറേഷനിൽ നിന്നുള്ള വായ്പ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്ലാഡിസ് ഹോളിവുഡിൽ ഒരു ചെറിയ ഭവനം വാങ്ങുകയും ഏഴുവയസ്സുള്ള മൺറോയെ തന്നോടൊപ്പം താമസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=54–55}} അവരുടെ വീട്ടിലെ വാടകക്കാരായിരുന്ന നടന്മാരായ ജോർജ്, മൗഡ് ആറ്റ്കിൻസൺ, മകൾ നെല്ലി എന്നിവരുമായി വീട് പങ്കിട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39}} 1934 ജനുവരിയിൽ, ഗ്ലാഡിസിന് മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുണ്ടാകുകയും പാരനോയിഡ് [[സ്കിസോഫ്രീനിയ|സ്കീസോഫ്രീനിയ]] ബാധിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=155–156}} മാസങ്ങളോളം ഒരു വിശ്രമ കേന്ദ്രത്തിൽ കഴിഞ്ഞ ശേഷം, അവരെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ സ്റ്റേറ്റ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–40|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=155–156}} പിന്നീടുള്ള ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ആശുപത്രികളിലും പുറത്തുമായി ചെലവഴിച്ച അമ്മ മകളുമായ  വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ സംഗമിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–42, 45–47, 62, 72, 91, 205|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=100–101, 106–107, 215–216}} ബാലികയായ മൺറോ സർക്കാരിന്റെ ഒരു ആശ്രിതയായി മാറിയതോടെ അമ്മയുടെ സുഹൃത്ത് ഗ്രേസ് ഗോഡാർഡ് അവളുടെയും അമ്മയുടെയും കാര്യങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുകയു ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=40–49|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=165|3a1=Banner|3y=2012|3pp=40–62}}

അടുത്ത 16 മാസക്കാലം അറ്റ്കിൻസൺസിനൊപ്പം താമസിക്കുന്നത് തുടർന്ന മൺറോ ഈ ഇക്കാലത്ത് ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്ന് കരുതുന്നു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=33–40|2a1=Banner|2y=2012|2pp=40–54}}{{efn|Monroe spoke about being sexually abused by a lodger when she was eight years old to her biographers [[Ben Hecht]] in 1953–1954 and [[Maurice Zolotow]] in 1960, and in interviews for ''[[Paris Match]]'' and ''[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]''.{{sfn|Banner|2012|pp=48–49}} Although she refused to name the abuser, Banner believes he was George Atkinson, as he was a lodger and fostered Monroe when she was eight years old; Banner also states that Monroe's description of the abuser fits other descriptions of Atkinson.{{sfn|Banner|2012|pp=40–59}} Banner has argued that the abuse may have been a major causative factor in Monroe's mental health problems, and has also written that as the subject was [[taboo]] in mid-century United States, Monroe was unusual in daring to speak about it publicly.{{sfn|Banner|2012|pp=7, 40–59}} Spoto does not mention the incident but states that Monroe was sexually abused by Grace's husband in 1937 and by a cousin while living with a relative in 1938.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=55|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=166–173}} Barbara Leaming repeats Monroe's account of the abuse, but earlier biographers Fred Guiles, Anthony Summers, and Carl Rollyson have doubted the incident owing to lack of evidence beyond Monroe's statements.{{sfn|Churchwell|2004|pp=166–173}}}} എപ്പോഴും ലജ്ജാശീലയായിരുന്ന പെൺകുട്ടിക്ക്, [[വിക്ക്]] ഉണ്ടാകുകയും അന്തർമുഖത്വമുള്ളവളായി മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=27, 54–73}} 1935-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഈ പെൺകുട്ടി ഗ്രേസിനും ഭർത്താവ് എർവിൻ &quot;ഡോക്&quot; ഗോഡ്ഡാർഡിനും മറ്റ് രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾക്കുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfn|Banner|2012|pp=47–48}} 1935 സെപ്റ്റംബറിൽ, ഗ്രേസ് അവളെ ഹോളിഗ്രോവിലെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ഓർഫൻസ് ഹോം # 2 ൽ അന്തേവാസിയാക്കി..&lt;ref name=&quot;flickr/7416642764&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/picarooned/7416642764|title=Young Marilyn: Photo from Hollygrove Orphanage|access-date=November 2, 2023|last1=Acosta|first1=Yvonne|date=May 30, 2012|website=flickr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pcad/7187&quot;&gt;{{cite web|url=https://pcad.lib.washington.edu/building/7187/|title=Los Angeles Orphans' Home Society, Orphanage #2, Hollywood, Los Angeles, CA|access-date=November 2, 2023|website=pcad.lib.washington.edu|publisher=PCAD - Pacific Coast Architecture Database}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;latimes/2005-12-20/me-hollygrove20&quot;&gt;{{cite news|last1=Pool|first1=Bob|title=A Haven for Children in L.A. Closes After 125 Years|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-dec-20-me-hollygrove20-story.html|access-date=November 2, 2023|work=Los Angeles Times|date=December 20, 2005}}&lt;/ref&gt;{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=44–45|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=165–166|3a1=Banner|3y=2012|3pp=62–63}} &quot;ഒരു മാതൃകാ സ്ഥാപനം&quot; ആയിരുന്ന ആ അനാഥാലയത്തെ, അവളുടെ സമപ്രായക്കാർ നല്ല വാക്കുകളിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മൺറോയ്ക്ക് താൻ അവിടെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതായാണ് തോന്നിയത്.{{sfn|Banner|2012|pp=60–63}} മൺറോ ഒരു കുടുംബത്തൊടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതാണ് അവളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് കൂടുതൽ നല്ലത് എന്ന് കരുതിയ അനാഥാലയ ജീവനക്കാരുടെ പ്രോത്സാഹനത്താൽ, ഗ്രേസ് 1936-ൽ അവളുടെ നിയമപരമായ രക്ഷാധികാരിയായിയെങ്കിലും 1937-ലെ വേനൽക്കാലം വരെ അവളെ അനാഥാലയത്തിനു പുറത്തുകൊണ്ടുപോയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–63 (see also footnotes), 455}} ഡോക് അവളെ ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ, മൺറോയുടെ ഗോഡ്ഡാർഡ്‌ കുടുംബത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ താമസം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ.{{sfn|Banner|2012|pp=62–64}} പിന്നീട് അവൾ [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്]], കോംപ്റ്റൺ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചില ബന്ധുക്കളോടും ഗ്രേസിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–64, 455}}

മൺറോയുടെ ബാല്യകാലാനുനുഭവങ്ങളാണ് അവളിലെ നടിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെ  ആദ്യമായി ഉദ്ദീപിച്ചിപ്പത്:

എനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല, കാരണം അത് ഒരുതരം ഭയാനകമായ ലോകമായിരുന്നു ... ഇതാണ് അഭിനയം എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, എനിക്കും അങ്ങനെയാകണമെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു ... എന്റെ ചില വളർത്തു കുടുംബങ്ങൾ എന്നെ അവരുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി സിനിമ കാണാൻ അയയ്ക്കുമായിരുന്നു, ഞാൻ പകലും രാത്രിയും അവിടെ കഴിച്ചുകൂട്ടി. എനിക്കു മുന്നിൽ, അവിടെ വളരെ വലിയൊരു സ്‌ക്രീനും മുന്നിൽ  ഒറ്റയ്ക്ക് ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയും, എനിക്ക് അത് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|title=Great interviews of the 20th century: 'When you're famous you run into human nature in a raw kind of way'|work=[[The Guardian]]|date=September 14, 2007|access-date=October 21, 2015|first=Richard|last=Meryman|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104070748/http://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|archive-date=November 4, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1938 സെപ്റ്റംബറിൽ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ സാറ്റെല്ലെയിൽ ഗ്രേസിന്റെ അമ്മായി അന ലോവറിനൊപ്പം താമസിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ മൺറോ തനിക്ക് താമസിക്കാൻ കൂടുതൽ സ്ഥിരമായ ഒരു വീട് കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=51–67|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–86}} എമേഴ്‌സൺ ജൂനിയർ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനത്തിന് ചേർന്ന മൺറോ, ലോവറിനൊപ്പം ആഴ്ചതോറുമുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ സയൻസ് സർവീസുകളിൽ പങ്കെടുത്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=68–69|2a1=Banner|2y=2012|2pp=75–77}} എഴുത്തിൽ അവർ മികവ് പുലർത്തുകയും സ്കൂൾ പത്രത്തിൽ എഴുതുകയും  ചെയ്തുവെങ്കിലും, ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു അവർ{{sfn|Banner|2012|pp=73–76}}. പ്രായമായ ലോവറിന്റെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം, 1941 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ മൺറോ വാൻ ന്യൂസിലെ ഗോഡ്ഡാർഡ് കുടുംബത്തോടൊപ്പം വീണ്ടും താമസിക്കാൻ പോയി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=67–69|2a1=Banner|2y=2012|2p=86}} അതേ വർഷം തന്നെ അവർ വാൻ ന്യൂസ് ഹൈസ്‌കൂളിൽ ചേർന്നു.{{sfn|Spoto|2001|pp=67–69}}

1942-ൽ, ഡോക്കിനെ ജോലിക്കെടുത്ത കമ്പനി അദ്ദേഹത്തെ വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിലേക്ക് മാറ്റി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=70–75|2a1=Banner|2y=2012|2pp=86–90}} കാലിഫോർണിയയിലെ ശിശു സംരക്ഷണ നിയമങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്തേക്ക് മൺറോയെ കൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ നിന്ന് ഗോഡ്ഡാർഡ്‌സിനെ തടഞ്ഞതിനാൽ അവൾക്ക് അനാഥാലയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകേണ്ട അവസ്ഥ സംജാതമായി.{{sfn|Banner|2012|pp=86–90}} ഇത് ഒഴിവാക്കാനായി, അവൾ ഹൈസ്കൂൾ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്നേക്കാൾ അഞ്ച് വയസ്സ് കൂടുതലുള്ള, ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയും അയൽക്കാരനുമായ ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നിർബന്ധിതയായി. 1942 ജൂൺ 19 ന് അവളുടെ 16-ാം പിറന്നാളിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയായിരുന്നു ഈ വിവാഹം.{{Sfn|Spoto|2001|pp=70–75}} മൺറോയും ഡഫേർട്ടിയും തമ്മിൽ നിരവധി പൊരുത്തക്കേടുകൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയതോടെ, വിവാഹസമയത്ത് താൻ &quot;വിരസത മൂലം മരിക്കുകയായിരുന്നു&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=70–78}} 1943-ൽ, ഡൗഗെർട്ടി മർച്ചന്റ് മറൈനിൽ ജോലിയ്ക്ക് ചേരുകയും സാന്താ കാറ്റലീന ദ്വീപിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാനായി,  മൺറോ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം അവിടേയ്ക്ക് താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}}

'''1944–1948: മോഡലിംഗ്, വിവാഹമോചനം, ആദ്യ വേഷങ്ങൾ'''
[[File:Norma-Jean.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Norma-Jean.jpg|പകരം=Portrait of Monroe aged 20, taken at the Radioplane Munitions Factory|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1944-ൽ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ വെച്ച് ഡേവിഡ് കോനോവർ എടുത്ത മൺറോയുടെ ഒരു ഫോട്ടോ.]]
[[File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|പകരം=A smiling Monroe sitting on a beach and leaning back on her arms. She is wearing a bikini and wedge sandals.|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1940-കളിലെ ഒരു പോസ്റ്റ്കാർഡ് ഫോട്ടോഗ്രാഫിനായി മൺറോ പിൻ-അപ്പ് മോഡലായി പോസ് ചെയ്യുന്നു.]]
[[File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|ലഘുചിത്രം|1948 ലെ ഒരു പരസ്യ ഫോട്ടോയിൽ മൺറോ.]]
1944 ഏപ്രിലിൽ, ജോലി സംബന്ധമായി പസഫിക്ക് മേഖലയിലേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഡൗഗെർട്ടി അടുത്ത രണ്ട് വർഷങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അവിടെത്തന്നെ തുടർന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} ഡൗഗെർട്ടി പോയതിനുശേഷം മൺറോ അയാളുടെ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം താമസം മാറുകയും യുദ്ധശ്രമങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള വാൻ ന്യൂസിലെ ഒരു യുദ്ധോപകരണ ഫാക്ടറിയായ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ ജോലി നേടുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} 1944 അവസാനത്തോടെ, വനിതാ തൊഴിലാളികളുടെ മനോവീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താൻ ഫാക്ടറിയിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട യുഎസ് ആർമി എയർഫോഴ്‌സിന്റെ ഫസ്റ്റ് മോഷൻ പിക്ചർ യൂണിറ്റിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ ഡേവിഡ് കോനോവറുമായി അവർ കണ്ടുമുട്ടി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–91|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=176}} അവരുടെ ചിത്രങ്ങളൊന്നുംതന്നെ ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, 1945 ജനുവരിയിൽ അവർ ഫാക്ടറിയിലെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് കോനോവറിനും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും വേണ്ടി മോഡലിംഗ് ജോലി ആരംഭിച്ചു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–93|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=176–177}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|title=Yank USA 1945|access-date=January 13, 2012|publisher=Wartime Press|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807072009/http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|archive-date=August 7, 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധ രംഗത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ എതിർപ്പുള്ള അമ്മയെയും ധിക്കരിച്ച്, അവർ സ്വന്തമായി താമസം മാറുകയും 1945 ഓഗസ്റ്റിൽ ബ്ലൂ ബുക്ക് മോഡൽ ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാർ ഒപ്പിടുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=103–104}}

ഉയർന്ന ഫാഷൻ മോഡലിംഗിനേക്കാൾ പിൻ-അപ്പ് ചിത്രങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായ രൂപമാണ് മൺറോയുടേതെന്ന് കരുതിയ ഏജൻസി അവർ നൽകിയ പരസ്യങ്ങളിലും പുരുഷന്മാരുടെ മാസികകളിലുമാണ് കൂടുതലായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.{{sfn|Spoto|2001|pp=95–107}} അവർ തന്റെ സ്വാഭാവികമായി ചുരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള മുടി നേരെയാക്കുകയും പ്ലാറ്റിനം ബ്ലോണ്ട് നിറം നൽകുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}} ഏജൻസിയുടെ ഉടമയായ എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മൺറോ വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ അവരുടെ ഏറ്റവും ഉത്കർഷേച്ഛുവും കഠിനാധ്വാനിയുമായ മോഡലുകളിൽ ഒരാളായി മാറി. 1946 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, പേജന്റ്, യുഎസ് ക്യാമറ, ലാഫ്, പീക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്കായി അവർ 33 മാഗസിൻ കവറുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=95, for statement &amp; covers|2a1=Banner|2y=2012|2p=109, for Snively's statement}} ഒരു മോഡലെന്ന നിലയിൽ, മൺറോ ഇടയ്ക്കിടെ ജീൻ നോർമൻ എന്ന അപരനാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}}

എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ സഹോയത്തോടെ  1946 ജൂണിൽ മൺറോ ഒരു നടന ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു.{{sfn|Spoto|2001|pp=110–111}} പാരാമൗണ്ട് പിക്ചേഴ്സുമായി ഒരു അഭിമുഖം പരാജയപ്പെട്ട ശേഷം, 20th സെഞ്ച്വറി-ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ബെൻ ലിയോൺ അവർക്ക് ഒരു സ്ക്രീൻ-ടെസ്റ്റ് നൽകി. കമ്പനിയുടെ ഉന്നത എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഡാരിൽ എഫ്. സനക്ക് അവരുമായി കരാറുണ്ടാക്കുന്നതിൽ യാതൊരു താൽപര്യവും കാണിച്ചില്ല,{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=110–112|2a1=Banner|2y=2012|2pp=117–119}} പക്ഷേ അവരുടെ എതിരാളിയായ സ്റ്റുഡിയോ, ആർ‌കെ‌ഒ പിക്ചേഴ്സുമായി കരാർ ഒപ്പിടുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം അവർക്ക് ആറ് മാസത്തെ ഒരു സാധാരണ കരാർ നൽകി. മൺറോയുടെ കരാർ 1946 ഓഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ചതോടെ തനിക്കുവേണ്ടി ബെൻ ലിയോണുമായി ചർച്ചചെയ്ത് &quot;മെർലിൻ മൺറോ&quot; എന്ന സ്റ്റേജ് നാമം അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=112–114}} ബ്രോഡ്‌വേ നാടകവേദിയിലെ താരമായിരുന്ന മെർലിൻ മില്ലറെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ലിയോൺ ആണ് അവരുടെ ആദ്യ പേര് തിരഞ്ഞെടുത്തത്; കുടുംബപ്പേര് മൺറോയുടെ അമ്മയുടെ ആദ്യനാമമായിരുന്നു.{{sfn|Spoto|2001|p=114}} 1946 സെപ്റ്റംബറിൽ, തന്റെ കലാരംഗത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെ എതിർത്തിരുന്ന ഡൗഹെർട്ടിയെ അവർ വിവാഹമോചനം ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|p=109}}

ഫോക്സുമായുള്ള കരാർ കാലത്തെ ആദ്യത്തെ ആറ് മാസം മൺറോ അഭിനയം, പാട്ട്, നൃത്തം എന്നിവ പഠിക്കുകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ പ്രക്രിയകൾ സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=118–120|2a1=Banner|2y=2012|2pp=130–131}} 1947 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഫോക്സ് അവളുടെ കരാർ പുതുക്കുകയും, ആദ്യ ചലച്ചിത്ര വേഷങ്ങളെന്ന നിലയിൽ ''ഡേഞ്ചറസ് ഇയേർസ്'' (1947), ''സ്കഡ്ഡാ ഹൂ! സ്കഡ്ഡാ ഹേ!'' (1948) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ ചില അപ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ‍ അഭിനയിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു..{{sfn|Spoto|2001|pp=120–121}}{{efn|It has sometimes been claimed that Monroe appeared as an extra in other Fox films during this period, including ''[[Green Grass of Wyoming]]'', ''[[The Shocking Miss Pilgrim]]'', and ''[[You Were Meant for Me (film)|You Were Meant For Me]]'', but there is no evidence to support this.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}}}} ന്യൂയോർക്ക് നഗരം ആസ്ഥാനമായ ഗ്രൂപ്പ് തിയേറ്ററിന്റെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അഭിനയ വിദ്യാലയമായ ആക്ടേഴ്സ് ലബോറട്ടറി തിയേറ്ററിൽ‍ ഫോക്സ് സ്റ്റുഡിയോ അവളെ ചേർത്തു;  &quot;ഒരു യഥാർത്ഥ നാടകത്തിലെ യഥാർത്ഥ അഭിനയം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് ആദ്യമായി തോന്നിയ നിമിഷം, ഞാൻ അതിൽ ആകൃഷ്ടയായി&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=122–126}} അവളുടെ ആവേശം വകവയ്ക്കാതെ, വളരെ ലജ്ജാലുവും അരക്ഷിതയുമായ അവള്ക്ക് അഭിനയത്തിൽ ഭാവിയുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് അധ്യാപകർ വിലയിരുത്തിയതോടെ, 1947 ഓഗസ്റ്റിൽ ഫോക്സ് അവളുമായുള്ള കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} മോഡലിംഗ് രംഗത്തേയ്ക്ക മടങ്ങിയ അവർ, ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോകളിൽ സംഗീത രംഗങ്ങളിൽ നായകന്മാർക്കുള്ള ശ്രദ്ധ നിലനിർത്താൻ പിന്നിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയുള്ള ചെറു വേഷങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}}

ഒരു നടിയാകാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരുന്ന മൺറോ, തുടർന്ന് ആക്ടേഴ്‌സ് ലാബിലെ തന്റെ പഠനം തുടർന്നു. ബ്ലിസ്-ഹേഡൻ തിയേറ്ററിൽ ''ഗ്ലാമർ പ്രിഫേർഡ്'' എന്ന നാടകത്തിൽ അവർക്ക് ഒരു ചെറു വേഷം ലഭിച്ചുവെങ്കിലും രണ്ട് പ്രകടനങ്ങൾക്ക് ശേഷം അത് അവസാനിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=122–129|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} ബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, അവർ പതിവായി നിർമ്മാതാക്കളുടെ ഓഫീസുകൾ സന്ദർശിക്കുകയും, ഗോസിപ്പ് കോളമിസ്റ്റായ സിഡ്നി സ്കോൾസ്കിയുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുകയും, ഫോക്സിൽ ആരംഭിച്ച ഒരു പരിശീലനമെന്ന നിലയിൽ സ്റ്റുഡിയോ ചടങ്ങുകളിൽ സ്വാധീനമുള്ള പുരുഷ അതിഥികളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=130–133|2a1=Banner|2y=2012|2pp=133–144}} ഇതിന്ടെ ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കിന്റെ സുഹൃത്തും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള ലൈംഗിക പങ്കാളിയുമായി അവർ മാറി. 1948 മാർച്ചിൽ കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഹാരി കോണിനെ അവളുമായി കരാർ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കാണ്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=204–216, citing Summers, Spoto and Guiles for Schenck|2a1=Banner|2y=2012|2pp=141–144|3a1=Spoto|3y=2001|3pp=133–134}}

കൊളംബിയയിൽ, മൺറോയുടെ ലുക്ക് നടി റീത്ത ഹേവർത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ, മുടി പ്ലാറ്റിനം ബ്ളോണ്ട് നിറത്തിൽ ബ്ലീച്ച് ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Banner|1y=2012|1p=139|2a1=Spoto|2y=2001|2pp=133–134}} സ്റ്റുഡിയോയുടെ മുഖ്യ നാടക പരിശീലകയായ നതാഷ ലൈറ്റ്സിനൊപ്പം അവർ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും, 1955 വരെ നതാഷ അവരുടെ ഉപദേഷ്ടാവായി തുടരുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=133–134}} കൊളംബിയ സ്റ്റുഡിയോയിലെ അവരുടെ ഒരേയൊരു ചിത്രം ലോ-ബജറ്റ് മ്യൂസിക്കലായ ''ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ്'' (1948) ആയിരുന്നു. ഒരു ധനികനായ പുരുഷനുമായി പ്രണയത്തിലായ ഒരു കോറസ് പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷമാണ് അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}} ''ബോൺ യെസ്റ്റർഡേ'' (1950) എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വേഷത്തിനായി അവർ സ്ക്രീൻ ടെസ്റ്റ് നടത്തിയെങ്കിലും 1948 സെപ്റ്റംബറിൽ കൊളംബിയ അവരുടെ കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfn|Banner|2012|p=148}} അടുത്ത മാസം ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ് എന്ന ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയെങ്കിലും അത് പരാജയമായിരുന്നു.{{sfn|Summers|1985|p=43}}

== മരണവും ശവസംസ്കാരവും ==
[[File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|alt=Front page of ''New York Daily Mirror'' on August 6, 1962. The headline is &quot;Marilyn Monroe Kills Self&quot; and underneath it is written: &quot;Found nude in bed... Hand on phone... Took 40 Pills&quot;|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Front page of the ''[[:en:New_York_Daily_Mirror|New York Mirror]]'' on August&amp;nbsp;6, 1962]]
മരിലിൻ മൺറോ തന്റെ അവസാന കാലത്ത് ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ ബ്രെന്റ്‌വുഡിന് സമീപത്തുള്ള  12305 ഫിഫ്ത്ത് ഹെലീന ഡ്രൈവിലെ ഒരു ഭവനത്തിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. 1962 ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് വൈകുന്നേരം അവരുടെ വീട്ടുജോലിക്കാരി യൂനിസ് മുറെയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} ഓഗസ്റ്റ് 5 ന് പുലർച്ചെ 3:00 മണിക്ക് ഉറക്കമുണർന്ന ജോലിക്കാരിയ്ക്ക് മൺറോയുടെ മുറിയിൽ എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. മൺറോയുടെ കിടപ്പുമുറിയുടെ വാതിലിനടിയിലൂടെ വെളിച്ചം പുറത്തേയ്ക്കു കണ്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ഉള്ളിൽനിന്ന് പ്രതികരണമൊന്നും ലഭിച്ചില്ല, മാത്രമല്ല വാതിൽ പൂട്ടിയിരിക്കുന്നതായും വേലക്കാരി കണ്ടു. തുടർന്ന് അവര്  മൺറോയുടെ മനോരോഗ ചകിത്സകനായ റാൽഫ് ഗ്രീൻസണെ വിവരമറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം താമസിയാതെ വീട്ടിലെത്തുകയും ഒരു ജനാലയിലൂടെ കിടപ്പുമുറിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ഷീറ്റ് കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ നിലയിൽ, കൈയിൽ ടെലിഫോൺ റിസീവറിൽ ഇറുക്കപ്പിടിച്ച നിലയിൽ, കിടക്കയിൽ നഗ്നയായ മൺറോ മരിച്ചു കിടക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} മൺറോയുടെ വൈദ്യനായ ഹൈമാൻ ഏംഗൽബർഗ് പുലർച്ചെ 3:50 ന് എത്തിച്ചേരുകയും അവർ ഇതികം മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} തുടർന്ന് പുലർച്ചെ 4:25 ന് ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് പോലീസ് വകുപ്പിനെ വിവരം അറിയിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}}

ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് രാത്രി 8:30 നും 10:30 നും ഇടയിൽ മരിച്ച{{sfn|Banner|2012|p=411}} മൺറോയുടെ ടോക്സിക്കോളജി റിപ്പോർട്ട് കാണിക്കുന്നത് അക്യൂട്ട് ബാർബിച്യുറേറ്റ് വിഷബാധയാണ് അവളുടെ മരണകാരണമെന്നാണ്. അവളുടെ രക്തത്തിൽ  8 mg% ക്ലോറൽ ഹൈഡ്രേറ്റും 4.5 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും (നെംബുട്ടൽ) കരളിൽ 13 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|3a1=Banner|3y=2012|3pp=411–412|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=302}} അവളുടെ കിടക്കയ്ക്കരികിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ മരുന്ന് കുപ്പികൾ കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോ അബദ്ധത്തിൽ അമിതമായി കഴിച്ചിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു, കാരണം അവളുടെ ശരീരത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ ഡോസേജുകൾ മാരകമായ പരിധിയുടെ പലമടങ്ങ് ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി കൊറോണേഴ്‌സ് ഓഫീസിനെ അവരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ സഹായിച്ചത് ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് വിദഗ്ദ്ധ അറിവ് നേടിയിട്ടുള്ള ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് സൂയിസൈഡ് പ്രിവൻഷൻ ടീമാണ്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോയ്ക്ക് &quot;കടുത്ത ഭയവും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള വിഷാദവും&quot; &quot;പെട്ടെന്നുള്ളതും പ്രവചനാതീതവുമായ മാനസികാവസ്ഥയലെ മാറ്റങ്ങളും&quot; ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഡോക്ടർമാർ പറഞ്ഞു, കൂടാതെ മുമ്പ് പലതവണ, ഒരുപക്ഷേ മനഃപൂർവ്വം, അമിതമായി അവർ മരുന്ന് കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner2&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Banner|2012|pp=411–413}}  ഈ വസ്തുതകളിൽ നിന്നും നിഗൂഢമായ സൂചനകൾ ഇല്ലാത്തതിനാലും, ഡെപ്യൂട്ടി കൊറോണർ തോമസ് നൊഗുച്ചി അവളുടെ മരണത്തെ ആത്മഹത്യാ സാധ്യതയുള്ളതായി നിഗമനം ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–413}}

മൺറോയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള മരണം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും യൂറോപ്പിലും വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങളിലെ ഒന്നാം പേജ് വാർത്തയായിരുന്നു.{{sfn|Banner|2012|p=427}} ചരിത്രകാരനായ ലോയിസ് ബാനറിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, &quot;ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് നഗരത്തിലെ ആത്മഹത്യാ നിരക്ക് അവർ മരിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള മാസം ഇരട്ടിയായി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; മിക്ക പത്രങ്ങളുടെയും പ്രചാര നിരക്ക് ആ മാസം വർദ്ധിച്ചതോടൊപ്പം{{sfn|Banner|2012|p=427}} അവരുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് ഫോൺ കോളുകൾ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചതായി ചിക്കാഗോ ട്രിബ്യൂൺ പത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead|title=Pill Death Secret Goes With Marilyn|access-date=September 23, 2015|last=Hopper|first=Hedda|date=August 6, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307071651/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead/|archive-date=March 7, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഫ്രഞ്ച് കലാകാരൻ ജീൻ കോക്റ്റോ അവരുടെ മരണം &quot;സിനിമാതാരങ്ങളെക്കൊണ്ട് ചാരപ്പണി ചെയ്യിക്കുന്നതും അവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതും തങ്ങളുടെ മുഖ്യ തൊഴിലായി ഉപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഒരു ഭയാനകമായ പാഠമായിരിക്കണം&quot; എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, അവരുടെ മുൻ സഹതാരം ലോറൻസ് ഒലിവിയർ അവരെ &quot;ബല്ലിഹൂവിന്റെയും സെൻസേഷന്റെയും പൂർണ്ണ ഇര&quot;യായി കണക്കാക്കിയപ്പോൾ, ബസ് സ്റ്റോപ്പ് എന്ന സിനിമയുടെ സംവിധായകനായ ജോഷ്വ ലോഗൻ അവർ &quot;ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിലമതിക്കപ്പെടാത്ത ആളുകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു&quot; എന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|title=Brilliant Stardom and Personal Tragedy Punctuated the Life of Marilyn Monroe|work=The New York Times|date=August 6, 1962|access-date=September 23, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310145114/https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ഓഗസ്റ്റ് 8 ന് വെസ്റ്റ്വുഡ് വില്ലേജ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ തികച്ചും സ്വകാര്യമായി നടന്ന മൺറോയുടെ ശവസംസ്കാരത്തിൽ, അവരുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഹകാരികൾ മാത്രമേ പങ്കെടുത്തുള്ളൂ.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} ഡിമാജിയോ, അർദ്ധസഹോദരി മിറക്കിൾ, മൺറോയുടെ ബിസിനസ് മാനേജർ ഇനെസ് മെൽസൺ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് സംസ്കാര ചടങ്ങ് സംഘടിപ്പിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} അവരുടെ മുൻ ഭർത്താക്കന്മാരിലെ ഒരാൾ മാത്രമായിരുന്നു ഡിമാജിയോ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.kqed.org/arts/13922524/marilyn-monroe-joe-dimaggio-san-francisco-city-hall-wedding-1954|title=How Marilyn Monroe and Joe DiMaggio's Tumultuous Marriage Began in San Francisco|access-date=June 11, 2024|last=Alexandra|first=Rae|date=January 10, 2024|website=kqed.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ഹോളിവുഡിലെ മിക്കവരെയും പങ്കെടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിലക്കുകയും അവരുടെ മരണത്തിന് അവർ ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/dimaggio-joe-directs-marilyns-funeral/|title=Joe Directs Marilyn's Funeral|access-date=August 8, 2024|last=Gaffney|first=Dennis|website=[[PBS]]|language=en}}&lt;/ref&gt; സെമിത്തേരിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള തെരുവുകളിൽ നൂറുകണക്കിന് ആരാധകർ തിങ്ങിനിറഞ്ഞു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} പിന്നീട് മൺറോയെ കോറിഡോർ ഓഫ് മെമ്മറീസിൽ സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1919236_1919237_1919221,00.html|title=Top&amp;nbsp;10 Celebrity Grave Sites: Marilyn Monroe|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=October 15, 2015|date=September 3, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119201501/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C1919236_1919237_1919221%2C00.html|archive-date=November 19, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ, കൊലപാതകം, മരുന്നുകളുടെ ആകസ്മികമായ അമിത അളവ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ മൺറോയുടെ മരണകാരണമായി ആത്മഹത്യയെ എതിർക്കുന്നതിനായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=297–318, for different theories proposed by Spoto, Summers, Brown &amp; Barham, and Donald Wolfe}} 1973-ൽ നോർമൻ മെയിലറുടെ ''മെർലിൻ: എ ബയോഗ്രഫി'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെയാണ് മൺറോ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന ഊഹാപോഹം ആദ്യമായി മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് അറ്റോർണിയായിരുന്ന ജോൺ വാൻ ഡി കാമ്പ് 1982-ൽ ഒരു ക്രിമിനൽ അന്വേഷണം ആരംഭിക്കാൻ തക്ക മാനദണ്ഡമുള്ളതാണോ ഈ മരണം എന്ന് പരിശോധിച്ചുവെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും ഗൂഢാലോചനയുടെയോ കള്ളക്കളികളുടെയൊ യാതൊരു തെളിവുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=605–606|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=88, 300}}{{sfn|Spoto|2001|p=606}}

== പൈതൃകം ==
''ദി ഗൈഡ് ടു യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് പോപ്പുലർ കൾച്ചർ'' പറയുന്നതനുസരിച്ച്, &quot;അമേരിക്കൻ ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു ഐക്കൺ എന്ന നിലയിൽ, മൺറോയുടെ ജനപ്രീതിയിലുള്ള ചുരുക്കം ചില എതിരാളികളിൽ എൽവിസ് പ്രെസ്ലിയും മിക്കി മൗസും ഉൾപ്പെടുന്നു... മറ്റൊരു താരം അല്ലെങ്കിൽ കഥാപാത്രം കാമം മുതൽ സഹതാപം വരെ, അസൂയ മുതൽ പശ്ചാത്താപം വരെ ഇത്രയും വിശാലമായ വികാരങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകിയിട്ടില്ല&quot; {{sfn|Chapman|2001|pp=542–543}} &quot;ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഫോട്ടോകൾ എടുക്കപ്പെട്ട വ്യക്തി&quot; മൺറോ ആയിരിക്കാമെന്ന് കലാ ചരിത്രകാരനായ ഗെയിൽ ലെവിൻ പ്രസ്താവിച്ചു, അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിലെ ആറാമത്തെ മികച്ച വനിതാ സ്ക്രീൻ ഇതിഹാസമായി അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==ഗ്രന്ഥസൂചിക==
{{refbegin|30em}}
* {{Cite book |last=Churchwell |first=Sarah |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |year=2004 |isbn=0-8050-7818-5}}
* {{Cite book |last=Clayton |first=Marie |title=Marilyn Monroe: Unseen Archives |url=https://archive.org/details/marilynmonroeuns00mari |publisher=Barnes &amp; Noble Inc. |year=2004 |isbn=0-7607-4673-7}}
* {{Cite book |last=Evans |first=Mike |title=Marilyn: The Ultimate Book |publisher=MQ Publications |year=2004 |id=ASIN B000FL52LG}}
* {{Cite journal
 | last=Kouvaros
 | first=George
 | coauthors=
 | title=&quot;The Misfits&quot;: What Happened Around the Camera
 | journal=Film Quarterly
 | volume=55
 | issue=4
 | pages=28–33
 | publisher=University of California Press
 | date=
 | doi=10.1525/fq.2002.55.4.28
 | id=
 | jstor=1213933}}
* {{Cite book |last=Gilmore |first=John |title=Inside Marilyn Monroe, A Memoir |url=https://archive.org/details/insidemarilynmon0000gavi |publisher=Ferine Books, Los Angeles |year=2007 |isbn=0-9788968-0-7}}
* {{Cite book |last=Goode |first=James |title=The Making of &quot;The Misfits&quot; |url=https://archive.org/details/makingofmisfits0000good |publisher=Limelight Editions, New York |year=1986 |isbn=0-87910-065-6}}
* {{Cite book |last=Guiles |first=Fred Lawrence |title=Norma Jean: The Life of Marilyn Monroe |publisher=Paragon House Publishers |year=1993 |isbn=1-55778-583-X}}
* {{Cite book |last=Harris |first=Warren G. |title=Clark Gable, A Biography |publisher=Aurum Press, London |year=2002 |isbn=1-85410-904-9}}
* Jacke, Andreas: Marilyn Monroe und die Psychoanalyse. Psychosozial Verlag, Gießen 2005, ISBN 978-3-89806-398-2, ISBN 3-89806-398-4
* {{Cite book |last=Jewell | first=Richard B. |coauthors=Harbin, Vernon |title=The RKO Story |publisher=Octopus Books, London |year=1982 |isbn=0-7064-1285-0}}
* Meaker, M. J. ''Sudden Endings: 13 Profiles in Depth of Famous Suicides'' Doubleday &amp; Company, Inc., Garden City, NY: 1964 p.&amp;nbsp;26–45: &quot;Marilyn and Norma Jean: Marilyn Monroe&quot;
* {{Cite book |last=Mecacci | first=Luciano |title=Freudian Slips: The Casualties of Psychoanalysis from the Wolf Man to Marilyn Monroe|url=https://archive.org/details/freudianslipscas0000meca |publisher=Vagabondd Voices, Sulaisiadar 'san Rudha (Scotland)|year=2009 |isbn=978-0-9560560-1-6}}
* {{Cite book |last=Monroe |first=Marilyn |coauthors=Hecht, Ben |title=My Story |publisher=Cooper Square Press |year=2000 |isbn=0-8154-1102-2 |url=http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |accessdate=August 5, 2008 |archive-date=2011-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110316061558/http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |url-status=dead }}
* {{Cite book |last=Olivier |first=Laurence |title=Confessions of an Actor |url=https://archive.org/details/confessionsofact00oliv |publisher=Simon and Schuster |year=1982 |isbn=0-14-006888-0}}
* {{Cite book |last=Riese |first=Randall |coauthors=Hitchens, Neal |title=The Unabridged Marilyn |url=https://archive.org/details/unabridgedmarily0000ries_f5o8 |publisher=Corgi Books, London |year=1988 |isbn=0-552-99308-5}}
* {{Cite book |last=Russell |first=Jane |title=An Autobiography | publisher=Arrow Books, London | year=1986 | isbn=0-09-949590-2}}
* {{Cite book | last=Server | first=Lee | title=Robert Mitchum, Baby I Don't Care | url=https://archive.org/details/robertmitchumbab0000serv | publisher=St. Martin's Press, New York | year=2001 | isbn=0-571-20994-7}}
* {{Cite book | last=Spoto | first=Donald | title=Marilyn Monroe: The Biography | url=https://archive.org/details/marilynmonroe00dona | publisher=Cooper Square Press| year=2001 | isbn=0-8154-1183-9}}
* {{Cite book | last=Staggs | first=Sam | title=All About &quot;All About Eve&quot; | url=https://archive.org/details/allaboutallabout0000stag_p8y2 | publisher=St. Martin's Griffin, New York| year=2000 | isbn=0-312-27315-0}}
* {{Cite book | last=Summers | first=Anthony | title=Goddess, The Secret Lives of Marilyn Monroe | url=https://archive.org/details/goddesssecretliv0000summ_v9t3 | publisher=Guild Publishing, London | year=1985 | isbn=0-575-03641-9}}
{{refend}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Marilyn Monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{IMDb name|0000054}}
* {{Playmate|marilyn-monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{tcmdb name|id=134087|name= മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{Amg name|50065}} 
* {{worldcat id|id=lccn-n79-55651}}
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=725  മരിലിൻ മൺറോ] അറ്റ് [[Find A Grave|ഫൈൻഡ് എ ഗ്രേവ്]]
* ഗാലറീസ്: [http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times/  മരിലിൻ മൺറോ: ലൈഫ് ആൻഡ് ടൈംസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619203125/http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times |date=2010-06-19 }} &amp; [http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 ഏർലി ഫോട്ടോസ്, 1950] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301121811/http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 |date=2014-03-01 }} —[[Life (magazine)|''ലൈഫ്'' മാഗസിൻ]]
* &quot;[http://books.google.com/books?id=eUkEAAAAMBAJ&amp;pg=PA68&amp;source=gbs_toc_r&amp;cad=2#v=twopage&amp;q&amp;f=false വാട്ട് റിയലി കി‌ൽഡ് മരിലിൻ]&quot;, ആർട്ടിക്കിൾ ബൈ [[Clare Boothe Luce|ക്ലൈർ ബൂത്ത് ലൂസ്]] ഫോർ ലൈഫ്, 1964 ഓഗസ്റ്റ് 7.
* [http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ &quot;മരിലിൻ!&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921053230/http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ |date=2013-09-21 }}, എസ്സേ ബൈ ഡാൻ കാലഹാൻ ഫോർ ''ആൾട്ട് സ്ക്രീൻ'' ഓൺ ഒക്കേഷൻ ഓഫ് എ [http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 റിട്രോസ്പെക്റ്റീവ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712234346/http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 |date=2012-07-12 }} അറ്റ് ബി.എ.എം.സിനികാടെക്


[[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1962-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് മരിച്ചവർ]]

[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര പിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്ത അഭിനേത്രികൾ]]


{{actor-stub}}</text>
      <sha1>tvn7s18vq8vr9ih7l98np33tlx9f45k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634307</id>
      <parentid>4634303</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* പൈതൃകം */</comment>
      <origin>4634307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84621" sha1="lrbiczdpj02hbz3i33sombur4sd9jbv" xml:space="preserve">{{prettyurl|Marilyn Monroe}}
{{Infobox person
| name               = 
| image              = Monroecirca1953.jpg&lt;!--Please do not change the info-box image without opening a discussion on the talk page. It was decided that this image was the preferred image for the info-box--&gt;
| caption            = മർലിൻ മൺറോ 1953-ൽ
| birth_name         = നോർമ ജീൻ മോർട്ടൻസൺ
| birth_date         = {{Birth date|1926|6|1}}
| birth_place        = ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്&lt;!--Please do NOT wikilink, see [[MOS:OVERLINK]].--&gt;, California, U.S.
| death_date         = {{Death date and age|1962|8|4|1926|6|1}}
| death_place        = ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്, കാലിഫോർണിയ, യു.എസ്.
| death_cause        = [[Death of Marilyn Monroe|ബാർബിറ്റ്യൂറേറ്റ് അമിത അളവ്]]
| resting_place      = [[വെസ്റ്റ്‌വുഡ് വില്ലേജ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരി]]
| other_names        = നോർമ ജീൻ ബേക്കർ
| occupation         = {{Hlist|നടി|മോഡൽ}}
| years_active       = 1945–1962
| works              = [[Marilyn Monroe performances and awards|Roles and awards]]
| political_party    = 
| spouse             = {{ubl|{{Marriage|[[James Dougherty (police officer)|ജെയിംസ് ഡോഹെർട്ടി]]|1942|1946|end=divorced}}|{{Marriage|[[ജോ ഡിമാജിയോ]]|1954|1955|end=divorced}}|{{Marriage|[[ആർതർ മില്ലർ]]|1956|1961|end=divorced}}}}
| mother             = [[ഗ്ലാഡിസ് പേൾ ബേക്കർ]]
| father             = ചാൾസ് സ്റ്റാൻലി ഗിഫോർഡ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/tv/global/marilyn-monroe-documentary-charles-stanley-gifford-mediawan-1235222789/|title= Marilyn Monroe's Biological Father Revealed in Documentary 'Marilyn, Her Final Secret'|first=Elsa|last=Keslassy|magazine=Variety|date=April 4, 2022 |access-date= April 4, 2022}}&lt;/ref&gt;
| relatives          = [[ബെർണീസ് ബേക്കർ മിറക്കിൾ]] (അർദ്ധസഹോദരി)
| signature          = Marilyn Monroe Signature.svg
}}

'''മരിലിൻ മൺറോ''' (ജനനം, '''നോർമ ജീൻ മോർട്ടെൻസൺ''' എന്ന പേരിൽ [[ജൂൺ 1]], [[1926]]-ന് – മരണം: [[ഓഗസ്റ്റ് 5]], [[1962]]), ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാര]] വിജയിയായ [[യു.എസ്.എ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും [[ഗാനാലാപനം|ഗായികയും]] [[മോഡൽ|മോഡലും]] [[പോപ്പ് ഐക്കൺ|പോപ്പ് ഐക്കണും]] ആയിരുന്നു. തന്റെ വശ്യസൗന്ദര്യത്തിനും ഹാസ്യാഭിനയത്തിനുള്ള കഴിവുകൾക്കും മരിലിൻ മൺറോ പ്രശസ്തയായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/style/love-n-life/2022/08/04/the-glamorous-and-tragic-life-of-marilyn-monroe-remembering-after-60-years-of-her-death.html|title=കെന്നഡിമാർ മരുന്നുഡോസ് കൂട്ടി ‘കൊലപ്പെടുത്തിയ’ സ്വപ്‌നസുന്ദരി? മർലിൻ മൺറോയുടെ ‘സീക്രട്ട് ലൈഫ്’|access-date=2022-08-04|language=ml}}&lt;/ref&gt;. [[1950]]-കളിലെയും [[1960]]-കളുടെ ആദ്യപാദത്തിലെയും ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളിൽ ഒരാളായി മരിലിൻ മൺറോ ഉയർന്നു&lt;ref&gt;ഓബിച്വറി ''[[Variety Obituaries|വെറൈറ്റി]]'', 1962 ഓഗസ്റ്റ് 8, പേജ് 63.&lt;/ref&gt;.  

ഇവരുടെ കുട്ടിക്കാലത്തെ വലിയൊരു സമയം [[fosterage|ദത്തു]] കുടുംബങ്ങ‌ളിലാണ് മരിലിൻ വളർന്നത്. മോഡലായി ജീവിതമാരംഭിച്ച മരിലിന് ഇതിലൂടെ 1946-ൽ റ്റ്വന്റിയത് സെഞ്ച്വറി ഫോക്സ് എന്ന ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണക്കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ജോലിക്കവസരം ലഭിച്ചു. ആദ്യകാല വേഷങ്ങൾ ചെറുതായിരുന്നെങ്കിലും ''[[The Asphalt Jungle|ദി അസ്ഫാൾട്ട് ജങ്കിൾ]]'', ''[[All About Eve|ആൾ എബൗട്ട് ഈവ്]]'' (രണ്ടും 1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയത്) ശ്രദ്ധ നേടി. 1952-ൽ മരിലിന് ആദ്യമായി ''[[Don't Bother to Knock|ഡോണ്ട് ബോതർ റ്റു നോക്ക്]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ നായികാവേഷം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.northcoastjournal.com/022003/news0220.html |title=February 20, 2003: IN THE NEWS |publisher=North Coast Journal |date= |accessdate=2012-11-09}}&lt;/ref&gt; 1953-ൽ ''[[Niagara (1953 film)|നയാഗ്ര]]'' എന്ന അതിഭാവുകത്വം നിറഞ്ഞ [[film noir|നോയ്ർ ചലച്ചിത്രത്തിൽ]] പ്രധാനവേഷം ലഭിച്ചു. ഈ ചലച്ചിത്രം മരിലിന്റെ വശ്യതയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച ചിത്രമായിരുന്നു. &quot;[[blonde stereotype|ബ്ലോണ്ട് മുടിയുള്ള പൊട്ടിപ്പെണ്ണ്]]&quot; എന്ന പ്രതിച്ഛായ പിന്നീടുവന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളായ ''[[Gentlemen Prefer Blondes (film)|ജെന്റിൽമെൻ പ്രിഫർ ബ്ലോണ്ട്സ്]]'' (1953), ''[[How to Marry a Millionaire|ഹൗ റ്റു മാരി എ മില്യണൈർ]]'' (1953), ''[[The Seven Year Itch|ദി സെവൻ ഇയർ ഇച്ച്]]'' (1955) എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ കാര്യമായിത്തന്നെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 

[[typecasting (acting)|ഒരേ തരം വേഷങ്ങളിൽ]] കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്ന മൺറോ [[Actors Studio|ആക്റ്റേഴ്സ് സ്റ്റുഡിയോയിൽ]] പഠിച്ച് തനിക്കഭിനയിക്കാൻ സാധിക്കു‌ന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ ശ്രേണി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. തന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ മരിലിൻ മൺറോ കൂടുതൽ ഗൌരവമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾ ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇവയിൽ പലതും വിജയമായിരുന്നു. ''[[Bus Stop (film)|ബസ് സ്റ്റോപ്പ്]]'' (1956) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം നിരൂപക പ്രശംസയ്ക്ക് പാത്രമാവുകയും ഈ വേഷത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ്]] നാമനിർദ്ദേശം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. മരിലിന്റെ സ്വന്തം ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണക്കമ്പനിയായ മരിലിൻ മൺറോ പ്രൊഡക്ഷൻസ് ''[[The Prince and the Showgirl|ദി പ്രിൻസ് ആൻഡ് ദി ഷോഗേൾ]]'' (1957) എന്ന ചലച്ചിത്രം നിർമിച്ചു. ഇതിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് [[ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാഡമി ഫിലിം അവാർഡ്|ബാഫ്റ്റ പുരസ്കാരത്തിനുള്ള]] നാമനിർദ്ദേശവും [[David di Donatello|ഡേവിഡ് ഡി ഡോണറ്റല്ലോ]] പുരസ്കാരവും ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ''[[Some Like It Hot|സം ലൈക്ക് ഇറ്റ് ഹോട്ട്]]'' (1959) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മരിലിന് ഒരു [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൺ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. മരിലിന്റെ പൂർത്തിയായ അവസാന ചലച്ചിത്രം ''[[The Misfits (film)|ദി മിസ്‌ഫിറ്റ്സ്]]'' (1961) ആയിരുന്നു. [[Clark Gable|ക്ലാർക്ക് ഗേബിൾ]] ആയിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിൽ മരിലിനോടൊപ്പമഭിനയിച്ചത്. ആ സമയത്ത് മരിലിന്റെ ഭർത്താവായിരുന്ന [[Arthur Miller|ആർതർ മില്ലറായിരുന്നു]] ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയെഴുതിയത്. 

അവസാനകാലത്ത് തന്റെ ചലച്ചിത്രജീവിതത്തിലും സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിലും മരിലിന് നിരാശകൾ ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടി വന്നു. അവസാന വർഷങ്ങളിൽ രോഗം, വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, വിശ്വസിക്കാൻ വയ്യായ്ക, കൂടെ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിങ്ങനെ പല പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. [[barbiturate|ബാരിബിച്യുറേറ്റുകൾ]] അധികമായ അളവിൽ കഴിച്ചതുകൊണ്ടുണ്ടായ [[Death of Marilyn Monroe|മരണത്തിന്റെ സാഹചര്യം]] പല അഭ്യൂഹങ്ങൾക്കും ഗൂഢാലോചനാ കഥകൾക്കും ഹേതുവായി. ഔദ്യോഗികമായി &quot;ആത്മഹത്യയാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്&quot; എന്നാണ് വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും അബദ്ധത്തിൽ മരുന്ന് അധികമായി കഴിച്ചതോ കൊലപാതകം ചെയ്യപ്പെട്ടതോ ആകാനുള്ള സാദ്ധ്യത തള്ളിക്കളയാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. 1999-ൽ മൺറോയെ [[American Film Institute|അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] [[AFI's 100 Years...100 Stars|എക്കാലത്തേയും ആറാമത്തെ മികച്ച വനിതാ ചലച്ചിത്രതാരമായി]] തിരഞ്ഞെടുക്കുകയുണ്ടായി. മരണശേഷം [[cultural icon|സാംസ്കാരിക ബിം‌ബം]] എന്നതുകൂടാതെ അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സെക്സ് ബിംബം എന്ന പ്രതിച്ഛായയും മരിലിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Hall, Susan G.|year=2006 |title=American Icons: An Encyclopedia of the People, Places, and Things that Have Shaped Our Culture|url=https://archive.org/details/americaniconsvol00hall|publisher=Greenwood Publishing Group |page= [https://archive.org/details/americaniconsvol00hall/page/n490 468] |isbn= 978-0-275-98429-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Rollyson, Carl|year=2005 |title=Female Icons: Marilyn Monroe to Susan Sontag |url=https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll|publisher=iUniverse |page= [https://archive.org/details/femaleiconsmaril0000roll/page/2 2] |isbn= 978-0-595-35726-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=Churchwell, Sarah |year=2005 |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |isbn= 978-0-8050-7818-3}}&lt;/ref&gt; 2009-ൽ [[TV Guide Network|ടി.വി. ഗൈഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] മരിലിനെ എക്കാലത്തെയും ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ ഏറ്റവും സെക്സിയായ സ്ത്രീയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Film's Sexiest Women of All Time |work=[[TV Guide Network]] |year=2009 |accessdate=October 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_monroe_as_an_infant_brightened.jpg|പകരം=Monroe as an infant, wearing a white dress and sitting on a sheepskin rug|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഒരു ശിശുവായ മൺറോ, {{circa|1927}}]]
[[File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Monroe_and_James_Dougherty.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|മൺറോയും ആദ്യ ഭർത്താവ് ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയും, ഏകദേശം 1943–44 കളിൽ. 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹിതയായ അവർ 1946 ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിവാഹമോചനം നേടി.]]
1926 ജൂൺ 1 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസിലെ]] ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ജനറൽ ആശുപത്രിയിൽ മൺറോ നോർമ ജീൻ മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിലാണ് മരിലിൻ മൺറോ ജനിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=3, 13–14|2a1=Banner|2y=2012|2p=13}} [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിലെ]] കൊവാഹില സംസ്ഥാനത്തെ പീഡ്രാസ് നെഗ്രാസ് പട്ടണത്തിൽനിന്ന് ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ യു.എസിലെ കാലിഫോർണിയയിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിലായിരുന്നു മൺറോയുടെ മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് പേൾ ബേക്കറുടെ (മുമ്പ്, മൺറോ) ജനനം.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=9–10|2a1=Rollyson|2y=2014|2pp=26–29}} കേവലം 14 വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ‍, ഗ്ലാഡിസ് തന്നെക്കാൾ ഒമ്പത് വയസ്സ് പ്രായക്കൂടുതലുള്ള ഒരു ചൂഷകനായ ജോൺ ന്യൂട്ടൺ ബേക്കർ എന്നയാളെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് റോബർട്ട്,{{sfnm|1a1=Miracle|1a2=Miracle|1y=1994|1p=see family tree|2a1=Banner|2y=2012|2pp=19–20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} ബെർണീസ്{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=7–9|2a1=Banner|2y=2012|2p=19}} എന്നീ രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായി. 1923-ൽ ഗ്ലാഡിസ് വിവാഹമോചനത്തിനും തന്റെ മൂത്ത 2 കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം തനിക്കു ലഭിക്കുന്നതിനുമായി അപേക്ഷ നൽകിയെങ്കിലും ഏറെത്താമസിയാതെ ബേക്കർ കുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും അവരുമായി ജന്മനാടായ [[കെന്റക്കി|കെന്റക്കിയിലേക്ക്]] താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=9 for the exact year when divorce was finalized|2a1=Banner|2y=2012|2p=20|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=52–53}} മൺറോ ആദ്യമായി തനിക്കൊരു സഹോദരിയുള്ള വിവരം അറിയുന്നത് അവൾക്ക്  12 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ്. പിന്നീട് കൗമാരത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ അവളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=88, for first meeting in 1944|2a1=Banner|2y=2012|2p=72, for mother telling Monroe of sister in 1938}}

വിവാഹമോചനശേഷം, മാതാവ് ഗ്ലാഡിസ് കൺസോളിഡേറ്റഡ് ഫിലിം ഇൻഡസ്ട്രീസ് എന്ന കമ്പനിയിൽ‍ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ നെഗറ്റീവ് കട്ട് ചെയ്യുന്ന ജോലി ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} 1924-ൽ അവർ മാർട്ടിൻ എഡ്വേർഡ് മോർട്ടെൻസനെ വിവാഹം കഴിച്ചുവെങ്കിലും ആ ബന്ധം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ. എന്നിരുന്നാലും നാല് വർഷത്തിനുശേഷം മാത്രമാണ് അവർക്ക് നിയമപരമായ വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=150, citing Spoto and Summers|2a1=Banner|2y=2012|2pp=24–25}} ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ മൺറോയുടെ പിതാവായി ഗ്ലാഡിസ് മോർട്ടൻസൺ (മോർട്ടൻസൺ എന്ന പേരിന്റെ തെറ്റായ അക്ഷരവിന്യാസത്തോടെ) എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ മൺറോയുടെ മിക്ക ജീവചരിത്രകാരന്മാരും ഇതിനുള്ള സാധ്യത വളരെ വിരളമാണെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു, കാരണം മാതാവ് ഗർഭിണിയാകുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ ദമ്പതികളുടെ വേർപിരിയൽ നടന്നിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=149–152 citing Spoto, Summers and Guiles|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} ജീവചരിത്രകാരന്മാരായ ഫ്രെഡ് ഗൈൽസ്, ലോയിസ് ബാനർ എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച് അവളുടെ പിതാവ് ആർ‌കെ‌ഒ സ്റ്റുഡിയോയിലെ ഗ്ലാഡിസിന്റെ മേലുദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ചാൾസ് സ്റ്റാൻലി ഗിഫോർഡ് ആയിരിക്കാമെന്നാണ്. കാരണം 1925-ൽ അവർക്ക് അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1p=152|2a1=Banner|2y=2012|2p=26|3a1=Spoto|3y=2001|3p=13}} 2022-ൽ മൺറോയുടെ [[ഡി.എൻ.എ|ഡി.എൻ‌.എ.യും]] ഗിഫോർഡിന്റെ പിൻഗാമികളിൽ ഒരാളുടെ ഡി.എൻ‌.എ.യും തമ്മിൽ നടത്തിയ ഒരു താരതമ്യം ഈ അഭിപ്രായത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/tv/global/marilyn-monroe-documentary-charles-stanley-gifford-mediawan-1235222789/|title=Marilyn Monroe's Biological Father Revealed in Documentary 'Marilyn, Her Final Secret'|access-date=April 4, 2022|last1=Keslassy|first1=Elsa|date=April 4, 2022|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}&lt;/ref&gt;

ഒരു കുട്ടിയെ പോറ്റുന്നതിന് മാനസികമായും സാമ്പത്തികമായും ഗ്ലാഡിസ് തയ്യാറല്ലായിരുന്നെങ്കിൽക്കൂടി, മൺറോയുടെ ബാല്യകാലം സുസ്ഥിരവും സന്തോഷകരവുമായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} ഗ്ലാഡിസ് തന്റെ മകളെ ക്രിസ്ത്യൻ സുവിശേഷകരും  പോറ്റി വളർത്തു ദമ്പതിമാരുമായ ആൽബെർട്ടിന്റെയും ഇഡ ബൊലെൻഡറിന്റെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ ഹത്തോൺ എന്ന പ്രാന്തപ്രദേശത്താക്കി. ഗ്ലാഡിസിന് ജോലിക്കായി നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നിർബന്ധിതയാകുന്നതുവരെയുള്ള ആറുമാസക്കാലം അവിടെയാണ് മകളോടൊപ്പം അവർ താമസിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=16–26|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=164|3a1=Banner|3y=2012|3pp=22–35}} പിന്നീട് അവർ വാരാന്ത്യങ്ങളിൽ മാത്രം തന്റെ മകളെ കാണാൻ തുടങ്ങി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=17–26|2a1=Banner|2y=2012|2pp=32–35}} 1933-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഹോം ഓണേഴ്‌സ് ലോൺ കോർപ്പറേഷനിൽ നിന്നുള്ള വായ്പ ഉപയോഗിച്ച് ഗ്ലാഡിസ് ഹോളിവുഡിൽ ഒരു ചെറിയ ഭവനം വാങ്ങുകയും ഏഴുവയസ്സുള്ള മൺറോയെ തന്നോടൊപ്പം താമസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39|3a1=Leaming|3y=1998|3pp=54–55}} അവരുടെ വീട്ടിലെ വാടകക്കാരായിരുന്ന നടന്മാരായ ജോർജ്, മൗഡ് ആറ്റ്കിൻസൺ, മകൾ നെല്ലി എന്നിവരുമായി വീട് പങ്കിട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=26–28|2a1=Banner|2y=2012|2pp=35–39}} 1934 ജനുവരിയിൽ, ഗ്ലാഡിസിന് മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുണ്ടാകുകയും പാരനോയിഡ് [[സ്കിസോഫ്രീനിയ|സ്കീസോഫ്രീനിയ]] ബാധിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=155–156}} മാസങ്ങളോളം ഒരു വിശ്രമ കേന്ദ്രത്തിൽ കഴിഞ്ഞ ശേഷം, അവരെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ സ്റ്റേറ്റ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–40|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=155–156}} പിന്നീടുള്ള ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ആശുപത്രികളിലും പുറത്തുമായി ചെലവഴിച്ച അമ്മ മകളുമായ  വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ സംഗമിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.{{sfnm|2a1=Banner|2y=2012|2pp=39–42, 45–47, 62, 72, 91, 205|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=100–101, 106–107, 215–216}} ബാലികയായ മൺറോ സർക്കാരിന്റെ ഒരു ആശ്രിതയായി മാറിയതോടെ അമ്മയുടെ സുഹൃത്ത് ഗ്രേസ് ഗോഡാർഡ് അവളുടെയും അമ്മയുടെയും കാര്യങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുകയു ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=40–49|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=165|3a1=Banner|3y=2012|3pp=40–62}}

അടുത്ത 16 മാസക്കാലം അറ്റ്കിൻസൺസിനൊപ്പം താമസിക്കുന്നത് തുടർന്ന മൺറോ ഈ ഇക്കാലത്ത് ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്ന് കരുതുന്നു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=33–40|2a1=Banner|2y=2012|2pp=40–54}}{{efn|Monroe spoke about being sexually abused by a lodger when she was eight years old to her biographers [[Ben Hecht]] in 1953–1954 and [[Maurice Zolotow]] in 1960, and in interviews for ''[[Paris Match]]'' and ''[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]''.{{sfn|Banner|2012|pp=48–49}} Although she refused to name the abuser, Banner believes he was George Atkinson, as he was a lodger and fostered Monroe when she was eight years old; Banner also states that Monroe's description of the abuser fits other descriptions of Atkinson.{{sfn|Banner|2012|pp=40–59}} Banner has argued that the abuse may have been a major causative factor in Monroe's mental health problems, and has also written that as the subject was [[taboo]] in mid-century United States, Monroe was unusual in daring to speak about it publicly.{{sfn|Banner|2012|pp=7, 40–59}} Spoto does not mention the incident but states that Monroe was sexually abused by Grace's husband in 1937 and by a cousin while living with a relative in 1938.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=55|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=166–173}} Barbara Leaming repeats Monroe's account of the abuse, but earlier biographers Fred Guiles, Anthony Summers, and Carl Rollyson have doubted the incident owing to lack of evidence beyond Monroe's statements.{{sfn|Churchwell|2004|pp=166–173}}}} എപ്പോഴും ലജ്ജാശീലയായിരുന്ന പെൺകുട്ടിക്ക്, [[വിക്ക്]] ഉണ്ടാകുകയും അന്തർമുഖത്വമുള്ളവളായി മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=27, 54–73}} 1935-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഈ പെൺകുട്ടി ഗ്രേസിനും ഭർത്താവ് എർവിൻ &quot;ഡോക്&quot; ഗോഡ്ഡാർഡിനും മറ്റ് രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾക്കുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfn|Banner|2012|pp=47–48}} 1935 സെപ്റ്റംബറിൽ, ഗ്രേസ് അവളെ ഹോളിഗ്രോവിലെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ഓർഫൻസ് ഹോം # 2 ൽ അന്തേവാസിയാക്കി..&lt;ref name=&quot;flickr/7416642764&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/picarooned/7416642764|title=Young Marilyn: Photo from Hollygrove Orphanage|access-date=November 2, 2023|last1=Acosta|first1=Yvonne|date=May 30, 2012|website=flickr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pcad/7187&quot;&gt;{{cite web|url=https://pcad.lib.washington.edu/building/7187/|title=Los Angeles Orphans' Home Society, Orphanage #2, Hollywood, Los Angeles, CA|access-date=November 2, 2023|website=pcad.lib.washington.edu|publisher=PCAD - Pacific Coast Architecture Database}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;latimes/2005-12-20/me-hollygrove20&quot;&gt;{{cite news|last1=Pool|first1=Bob|title=A Haven for Children in L.A. Closes After 125 Years|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-dec-20-me-hollygrove20-story.html|access-date=November 2, 2023|work=Los Angeles Times|date=December 20, 2005}}&lt;/ref&gt;{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=44–45|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=165–166|3a1=Banner|3y=2012|3pp=62–63}} &quot;ഒരു മാതൃകാ സ്ഥാപനം&quot; ആയിരുന്ന ആ അനാഥാലയത്തെ, അവളുടെ സമപ്രായക്കാർ നല്ല വാക്കുകളിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മൺറോയ്ക്ക് താൻ അവിടെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതായാണ് തോന്നിയത്.{{sfn|Banner|2012|pp=60–63}} മൺറോ ഒരു കുടുംബത്തൊടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതാണ് അവളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് കൂടുതൽ നല്ലത് എന്ന് കരുതിയ അനാഥാലയ ജീവനക്കാരുടെ പ്രോത്സാഹനത്താൽ, ഗ്രേസ് 1936-ൽ അവളുടെ നിയമപരമായ രക്ഷാധികാരിയായിയെങ്കിലും 1937-ലെ വേനൽക്കാലം വരെ അവളെ അനാഥാലയത്തിനു പുറത്തുകൊണ്ടുപോയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–63 (see also footnotes), 455}} ഡോക് അവളെ ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ, മൺറോയുടെ ഗോഡ്ഡാർഡ്‌ കുടുംബത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ താമസം ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ.{{sfn|Banner|2012|pp=62–64}} പിന്നീട് അവൾ [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്]], കോംപ്റ്റൺ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചില ബന്ധുക്കളോടും ഗ്രേസിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടുമൊപ്പം കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=49–50|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–64, 455}}

മൺറോയുടെ ബാല്യകാലാനുനുഭവങ്ങളാണ് അവളിലെ നടിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെ  ആദ്യമായി ഉദ്ദീപിച്ചിപ്പത്:

എനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല, കാരണം അത് ഒരുതരം ഭയാനകമായ ലോകമായിരുന്നു ... ഇതാണ് അഭിനയം എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, എനിക്കും അങ്ങനെയാകണമെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു ... എന്റെ ചില വളർത്തു കുടുംബങ്ങൾ എന്നെ അവരുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി സിനിമ കാണാൻ അയയ്ക്കുമായിരുന്നു, ഞാൻ പകലും രാത്രിയും അവിടെ കഴിച്ചുകൂട്ടി. എനിക്കു മുന്നിൽ, അവിടെ വളരെ വലിയൊരു സ്‌ക്രീനും മുന്നിൽ  ഒറ്റയ്ക്ക് ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയും, എനിക്ക് അത് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|title=Great interviews of the 20th century: 'When you're famous you run into human nature in a raw kind of way'|work=[[The Guardian]]|date=September 14, 2007|access-date=October 21, 2015|first=Richard|last=Meryman|archive-url=https://web.archive.org/web/20151104070748/http://www.theguardian.com/theguardian/2007/sep/14/greatinterviews|archive-date=November 4, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1938 സെപ്റ്റംബറിൽ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ സാറ്റെല്ലെയിൽ ഗ്രേസിന്റെ അമ്മായി അന ലോവറിനൊപ്പം താമസിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ മൺറോ തനിക്ക് താമസിക്കാൻ കൂടുതൽ സ്ഥിരമായ ഒരു വീട് കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=51–67|2a1=Banner|2y=2012|2pp=62–86}} എമേഴ്‌സൺ ജൂനിയർ ഹൈസ്‌കൂളിൽ പഠനത്തിന് ചേർന്ന മൺറോ, ലോവറിനൊപ്പം ആഴ്ചതോറുമുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ സയൻസ് സർവീസുകളിൽ പങ്കെടുത്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=68–69|2a1=Banner|2y=2012|2pp=75–77}} എഴുത്തിൽ അവർ മികവ് പുലർത്തുകയും സ്കൂൾ പത്രത്തിൽ എഴുതുകയും  ചെയ്തുവെങ്കിലും, ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു അവർ{{sfn|Banner|2012|pp=73–76}}. പ്രായമായ ലോവറിന്റെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം, 1941 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ മൺറോ വാൻ ന്യൂസിലെ ഗോഡ്ഡാർഡ് കുടുംബത്തോടൊപ്പം വീണ്ടും താമസിക്കാൻ പോയി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=67–69|2a1=Banner|2y=2012|2p=86}} അതേ വർഷം തന്നെ അവർ വാൻ ന്യൂസ് ഹൈസ്‌കൂളിൽ ചേർന്നു.{{sfn|Spoto|2001|pp=67–69}}

1942-ൽ, ഡോക്കിനെ ജോലിക്കെടുത്ത കമ്പനി അദ്ദേഹത്തെ വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിലേക്ക് മാറ്റി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=70–75|2a1=Banner|2y=2012|2pp=86–90}} കാലിഫോർണിയയിലെ ശിശു സംരക്ഷണ നിയമങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്തേക്ക് മൺറോയെ കൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ നിന്ന് ഗോഡ്ഡാർഡ്‌സിനെ തടഞ്ഞതിനാൽ അവൾക്ക് അനാഥാലയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകേണ്ട അവസ്ഥ സംജാതമായി.{{sfn|Banner|2012|pp=86–90}} ഇത് ഒഴിവാക്കാനായി, അവൾ ഹൈസ്കൂൾ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച്, തന്നേക്കാൾ അഞ്ച് വയസ്സ് കൂടുതലുള്ള, ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയും അയൽക്കാരനുമായ ജെയിംസ് ഡൗഹെർട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നിർബന്ധിതയായി. 1942 ജൂൺ 19 ന് അവളുടെ 16-ാം പിറന്നാളിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയായിരുന്നു ഈ വിവാഹം.{{Sfn|Spoto|2001|pp=70–75}} മൺറോയും ഡഫേർട്ടിയും തമ്മിൽ നിരവധി പൊരുത്തക്കേടുകൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയതോടെ, വിവാഹസമയത്ത് താൻ &quot;വിരസത മൂലം മരിക്കുകയായിരുന്നു&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=70–78}} 1943-ൽ, ഡൗഗെർട്ടി മർച്ചന്റ് മറൈനിൽ ജോലിയ്ക്ക് ചേരുകയും സാന്താ കാറ്റലീന ദ്വീപിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാനായി,  മൺറോ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം അവിടേയ്ക്ക് താമസം മാറുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}}

'''1944–1948: മോഡലിംഗ്, വിവാഹമോചനം, ആദ്യ വേഷങ്ങൾ'''
[[File:Norma-Jean.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Norma-Jean.jpg|പകരം=Portrait of Monroe aged 20, taken at the Radioplane Munitions Factory|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1944-ൽ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ വെച്ച് ഡേവിഡ് കോനോവർ എടുത്ത മൺറോയുടെ ഒരു ഫോട്ടോ.]]
[[File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_Monroe_postcard.JPG|പകരം=A smiling Monroe sitting on a beach and leaning back on her arms. She is wearing a bikini and wedge sandals.|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1940-കളിലെ ഒരു പോസ്റ്റ്കാർഡ് ഫോട്ടോഗ്രാഫിനായി മൺറോ പിൻ-അപ്പ് മോഡലായി പോസ് ചെയ്യുന്നു.]]
[[File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn-by_Cronenweth.JPG|ലഘുചിത്രം|1948 ലെ ഒരു പരസ്യ ഫോട്ടോയിൽ മൺറോ.]]
1944 ഏപ്രിലിൽ, ജോലി സംബന്ധമായി പസഫിക്ക് മേഖലയിലേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഡൗഗെർട്ടി അടുത്ത രണ്ട് വർഷങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അവിടെത്തന്നെ തുടർന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} ഡൗഗെർട്ടി പോയതിനുശേഷം മൺറോ അയാളുടെ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം താമസം മാറുകയും യുദ്ധശ്രമങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള വാൻ ന്യൂസിലെ ഒരു യുദ്ധോപകരണ ഫാക്ടറിയായ റേഡിയോപ്ലെയിൻ കമ്പനിയിൽ ജോലി നേടുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=83–86|2a1=Banner|2y=2012|2pp=91–98}} 1944 അവസാനത്തോടെ, വനിതാ തൊഴിലാളികളുടെ മനോവീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താൻ ഫാക്ടറിയിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട യുഎസ് ആർമി എയർഫോഴ്‌സിന്റെ ഫസ്റ്റ് മോഷൻ പിക്ചർ യൂണിറ്റിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ ഡേവിഡ് കോനോവറുമായി അവർ കണ്ടുമുട്ടി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–91|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=176}} അവരുടെ ചിത്രങ്ങളൊന്നുംതന്നെ ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, 1945 ജനുവരിയിൽ അവർ ഫാക്ടറിയിലെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് കോനോവറിനും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും വേണ്ടി മോഡലിംഗ് ജോലി ആരംഭിച്ചു..{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=90–93|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=176–177}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|title=Yank USA 1945|access-date=January 13, 2012|publisher=Wartime Press|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807072009/http://www.wartimepress.com/archives.asp?TID=YANK%20USA%201943&amp;MID=YANK%20-%20USA%20Edition&amp;q=357&amp;FID=42|archive-date=August 7, 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധ രംഗത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ എതിർപ്പുള്ള അമ്മയെയും ധിക്കരിച്ച്, അവർ സ്വന്തമായി താമസം മാറുകയും 1945 ഓഗസ്റ്റിൽ ബ്ലൂ ബുക്ക് മോഡൽ ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാർ ഒപ്പിടുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Banner|2012|pp=103–104}}

ഉയർന്ന ഫാഷൻ മോഡലിംഗിനേക്കാൾ പിൻ-അപ്പ് ചിത്രങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായ രൂപമാണ് മൺറോയുടേതെന്ന് കരുതിയ ഏജൻസി അവർ നൽകിയ പരസ്യങ്ങളിലും പുരുഷന്മാരുടെ മാസികകളിലുമാണ് കൂടുതലായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്.{{sfn|Spoto|2001|pp=95–107}} അവർ തന്റെ സ്വാഭാവികമായി ചുരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള മുടി നേരെയാക്കുകയും പ്ലാറ്റിനം ബ്ലോണ്ട് നിറം നൽകുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}} ഏജൻസിയുടെ ഉടമയായ എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മൺറോ വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ അവരുടെ ഏറ്റവും ഉത്കർഷേച്ഛുവും കഠിനാധ്വാനിയുമായ മോഡലുകളിൽ ഒരാളായി മാറി. 1946 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, പേജന്റ്, യുഎസ് ക്യാമറ, ലാഫ്, പീക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്കായി അവർ 33 മാഗസിൻ കവറുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1p=95, for statement &amp; covers|2a1=Banner|2y=2012|2p=109, for Snively's statement}} ഒരു മോഡലെന്ന നിലയിൽ, മൺറോ ഇടയ്ക്കിടെ ജീൻ നോർമൻ എന്ന അപരനാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=93–95|2a1=Banner|2y=2012|2pp=105–108}}

എമ്മലിൻ സ്നിവ്ലിയുടെ സഹോയത്തോടെ  1946 ജൂണിൽ മൺറോ ഒരു നടന ഏജൻസിയുമായി ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു.{{sfn|Spoto|2001|pp=110–111}} പാരാമൗണ്ട് പിക്ചേഴ്സുമായി ഒരു അഭിമുഖം പരാജയപ്പെട്ട ശേഷം, 20th സെഞ്ച്വറി-ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ബെൻ ലിയോൺ അവർക്ക് ഒരു സ്ക്രീൻ-ടെസ്റ്റ് നൽകി. കമ്പനിയുടെ ഉന്നത എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഡാരിൽ എഫ്. സനക്ക് അവരുമായി കരാറുണ്ടാക്കുന്നതിൽ യാതൊരു താൽപര്യവും കാണിച്ചില്ല,{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=110–112|2a1=Banner|2y=2012|2pp=117–119}} പക്ഷേ അവരുടെ എതിരാളിയായ സ്റ്റുഡിയോ, ആർ‌കെ‌ഒ പിക്ചേഴ്സുമായി കരാർ ഒപ്പിടുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം അവർക്ക് ആറ് മാസത്തെ ഒരു സാധാരണ കരാർ നൽകി. മൺറോയുടെ കരാർ 1946 ഓഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ചതോടെ തനിക്കുവേണ്ടി ബെൻ ലിയോണുമായി ചർച്ചചെയ്ത് &quot;മെർലിൻ മൺറോ&quot; എന്ന സ്റ്റേജ് നാമം അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=112–114}} ബ്രോഡ്‌വേ നാടകവേദിയിലെ താരമായിരുന്ന മെർലിൻ മില്ലറെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ലിയോൺ ആണ് അവരുടെ ആദ്യ പേര് തിരഞ്ഞെടുത്തത്; കുടുംബപ്പേര് മൺറോയുടെ അമ്മയുടെ ആദ്യനാമമായിരുന്നു.{{sfn|Spoto|2001|p=114}} 1946 സെപ്റ്റംബറിൽ, തന്റെ കലാരംഗത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെ എതിർത്തിരുന്ന ഡൗഹെർട്ടിയെ അവർ വിവാഹമോചനം ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|p=109}}

ഫോക്സുമായുള്ള കരാർ കാലത്തെ ആദ്യത്തെ ആറ് മാസം മൺറോ അഭിനയം, പാട്ട്, നൃത്തം എന്നിവ പഠിക്കുകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ പ്രക്രിയകൾ സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=118–120|2a1=Banner|2y=2012|2pp=130–131}} 1947 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഫോക്സ് അവളുടെ കരാർ പുതുക്കുകയും, ആദ്യ ചലച്ചിത്ര വേഷങ്ങളെന്ന നിലയിൽ ''ഡേഞ്ചറസ് ഇയേർസ്'' (1947), ''സ്കഡ്ഡാ ഹൂ! സ്കഡ്ഡാ ഹേ!'' (1948) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ ചില അപ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ‍ അഭിനയിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു..{{sfn|Spoto|2001|pp=120–121}}{{efn|It has sometimes been claimed that Monroe appeared as an extra in other Fox films during this period, including ''[[Green Grass of Wyoming]]'', ''[[The Shocking Miss Pilgrim]]'', and ''[[You Were Meant for Me (film)|You Were Meant For Me]]'', but there is no evidence to support this.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}}}} ന്യൂയോർക്ക് നഗരം ആസ്ഥാനമായ ഗ്രൂപ്പ് തിയേറ്ററിന്റെ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അഭിനയ വിദ്യാലയമായ ആക്ടേഴ്സ് ലബോറട്ടറി തിയേറ്ററിൽ‍ ഫോക്സ് സ്റ്റുഡിയോ അവളെ ചേർത്തു;  &quot;ഒരു യഥാർത്ഥ നാടകത്തിലെ യഥാർത്ഥ അഭിനയം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് ആദ്യമായി തോന്നിയ നിമിഷം, ഞാൻ അതിൽ ആകൃഷ്ടയായി&quot; എന്ന് അവർ പിന്നീട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Spoto|2001|pp=122–126}} അവളുടെ ആവേശം വകവയ്ക്കാതെ, വളരെ ലജ്ജാലുവും അരക്ഷിതയുമായ അവള്ക്ക് അഭിനയത്തിൽ ഭാവിയുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് അധ്യാപകർ വിലയിരുത്തിയതോടെ, 1947 ഓഗസ്റ്റിൽ ഫോക്സ് അവളുമായുള്ള കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} മോഡലിംഗ് രംഗത്തേയ്ക്ക മടങ്ങിയ അവർ, ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോകളിൽ സംഗീത രംഗങ്ങളിൽ നായകന്മാർക്കുള്ള ശ്രദ്ധ നിലനിർത്താൻ പിന്നിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയുള്ള ചെറു വേഷങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടെ ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=120–121, 126|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}}

ഒരു നടിയാകാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരുന്ന മൺറോ, തുടർന്ന് ആക്ടേഴ്‌സ് ലാബിലെ തന്റെ പഠനം തുടർന്നു. ബ്ലിസ്-ഹേഡൻ തിയേറ്ററിൽ ''ഗ്ലാമർ പ്രിഫേർഡ്'' എന്ന നാടകത്തിൽ അവർക്ക് ഒരു ചെറു വേഷം ലഭിച്ചുവെങ്കിലും രണ്ട് പ്രകടനങ്ങൾക്ക് ശേഷം അത് അവസാനിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=122–129|2a1=Banner|2y=2012|2p=133}} ബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, അവർ പതിവായി നിർമ്മാതാക്കളുടെ ഓഫീസുകൾ സന്ദർശിക്കുകയും, ഗോസിപ്പ് കോളമിസ്റ്റായ സിഡ്നി സ്കോൾസ്കിയുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുകയും, ഫോക്സിൽ ആരംഭിച്ച ഒരു പരിശീലനമെന്ന നിലയിൽ സ്റ്റുഡിയോ ചടങ്ങുകളിൽ സ്വാധീനമുള്ള പുരുഷ അതിഥികളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=130–133|2a1=Banner|2y=2012|2pp=133–144}} ഇതിന്ടെ ഫോക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കിന്റെ സുഹൃത്തും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള ലൈംഗിക പങ്കാളിയുമായി അവർ മാറി. 1948 മാർച്ചിൽ കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായ ഹാരി കോണിനെ അവളുമായി കരാർ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത് ജോസഫ് എം. ഷെങ്കാണ്.{{sfnm|1a1=Churchwell|1y=2004|1pp=204–216, citing Summers, Spoto and Guiles for Schenck|2a1=Banner|2y=2012|2pp=141–144|3a1=Spoto|3y=2001|3pp=133–134}}

കൊളംബിയയിൽ, മൺറോയുടെ ലുക്ക് നടി റീത്ത ഹേവർത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ, മുടി പ്ലാറ്റിനം ബ്ളോണ്ട് നിറത്തിൽ ബ്ലീച്ച് ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Banner|1y=2012|1p=139|2a1=Spoto|2y=2001|2pp=133–134}} സ്റ്റുഡിയോയുടെ മുഖ്യ നാടക പരിശീലകയായ നതാഷ ലൈറ്റ്സിനൊപ്പം അവർ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും, 1955 വരെ നതാഷ അവരുടെ ഉപദേഷ്ടാവായി തുടരുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Spoto|2001|pp=133–134}} കൊളംബിയ സ്റ്റുഡിയോയിലെ അവരുടെ ഒരേയൊരു ചിത്രം ലോ-ബജറ്റ് മ്യൂസിക്കലായ ''ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ്'' (1948) ആയിരുന്നു. ഒരു ധനികനായ പുരുഷനുമായി പ്രണയത്തിലായ ഒരു കോറസ് പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷമാണ് അവർ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചത്.{{sfn|Churchwell|2004|p=59}} ''ബോൺ യെസ്റ്റർഡേ'' (1950) എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വേഷത്തിനായി അവർ സ്ക്രീൻ ടെസ്റ്റ് നടത്തിയെങ്കിലും 1948 സെപ്റ്റംബറിൽ കൊളംബിയ അവരുടെ കരാർ പുതുക്കിയില്ല.{{sfn|Banner|2012|p=148}} അടുത്ത മാസം ലേഡീസ് ഓഫ് ദി കോറസ് എന്ന ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങിയെങ്കിലും അത് പരാജയമായിരുന്നു.{{sfn|Summers|1985|p=43}}

== മരണവും ശവസംസ്കാരവും ==
[[File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_York_Mirror_Front_Page_of_August_6,_1962.jpeg|alt=Front page of ''New York Daily Mirror'' on August 6, 1962. The headline is &quot;Marilyn Monroe Kills Self&quot; and underneath it is written: &quot;Found nude in bed... Hand on phone... Took 40 Pills&quot;|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Front page of the ''[[:en:New_York_Daily_Mirror|New York Mirror]]'' on August&amp;nbsp;6, 1962]]
മരിലിൻ മൺറോ തന്റെ അവസാന കാലത്ത് ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ ബ്രെന്റ്‌വുഡിന് സമീപത്തുള്ള  12305 ഫിഫ്ത്ത് ഹെലീന ഡ്രൈവിലെ ഒരു ഭവനത്തിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. 1962 ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് വൈകുന്നേരം അവരുടെ വീട്ടുജോലിക്കാരി യൂനിസ് മുറെയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} ഓഗസ്റ്റ് 5 ന് പുലർച്ചെ 3:00 മണിക്ക് ഉറക്കമുണർന്ന ജോലിക്കാരിയ്ക്ക് മൺറോയുടെ മുറിയിൽ എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. മൺറോയുടെ കിടപ്പുമുറിയുടെ വാതിലിനടിയിലൂടെ വെളിച്ചം പുറത്തേയ്ക്കു കണ്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ഉള്ളിൽനിന്ന് പ്രതികരണമൊന്നും ലഭിച്ചില്ല, മാത്രമല്ല വാതിൽ പൂട്ടിയിരിക്കുന്നതായും വേലക്കാരി കണ്ടു. തുടർന്ന് അവര്  മൺറോയുടെ മനോരോഗ ചകിത്സകനായ റാൽഫ് ഗ്രീൻസണെ വിവരമറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം താമസിയാതെ വീട്ടിലെത്തുകയും ഒരു ജനാലയിലൂടെ കിടപ്പുമുറിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ഷീറ്റ് കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ നിലയിൽ, കൈയിൽ ടെലിഫോൺ റിസീവറിൽ ഇറുക്കപ്പിടിച്ച നിലയിൽ, കിടക്കയിൽ നഗ്നയായ മൺറോ മരിച്ചു കിടക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} മൺറോയുടെ വൈദ്യനായ ഹൈമാൻ ഏംഗൽബർഗ് പുലർച്ചെ 3:50 ന് എത്തിച്ചേരുകയും അവർ ഇതികം മരിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}} തുടർന്ന് പുലർച്ചെ 4:25 ന് ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് പോലീസ് വകുപ്പിനെ വിവരം അറിയിച്ചു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=574–577|2a1=Banner|2y=2012|2pp=410–411}}

ഓഗസ്റ്റ് 4 ന് രാത്രി 8:30 നും 10:30 നും ഇടയിൽ മരിച്ച{{sfn|Banner|2012|p=411}} മൺറോയുടെ ടോക്സിക്കോളജി റിപ്പോർട്ട് കാണിക്കുന്നത് അക്യൂട്ട് ബാർബിച്യുറേറ്റ് വിഷബാധയാണ് അവളുടെ മരണകാരണമെന്നാണ്. അവളുടെ രക്തത്തിൽ  8 mg% ക്ലോറൽ ഹൈഡ്രേറ്റും 4.5 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും (നെംബുട്ടൽ) കരളിൽ 13 mg% പെന്റോബാർബിറ്റലും ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|3a1=Banner|3y=2012|3pp=411–412|2a1=Churchwell|2y=2004|2p=302}} അവളുടെ കിടക്കയ്ക്കരികിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ മരുന്ന് കുപ്പികൾ കണ്ടെത്തി.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോ അബദ്ധത്തിൽ അമിതമായി കഴിച്ചിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു, കാരണം അവളുടെ ശരീരത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ ഡോസേജുകൾ മാരകമായ പരിധിയുടെ പലമടങ്ങ് ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി കൊറോണേഴ്‌സ് ഓഫീസിനെ അവരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ സഹായിച്ചത് ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് വിദഗ്ദ്ധ അറിവ് നേടിയിട്ടുള്ള ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് സൂയിസൈഡ് പ്രിവൻഷൻ ടീമാണ്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–412}} മൺറോയ്ക്ക് &quot;കടുത്ത ഭയവും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള വിഷാദവും&quot; &quot;പെട്ടെന്നുള്ളതും പ്രവചനാതീതവുമായ മാനസികാവസ്ഥയലെ മാറ്റങ്ങളും&quot; ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഡോക്ടർമാർ പറഞ്ഞു, കൂടാതെ മുമ്പ് പലതവണ, ഒരുപക്ഷേ മനഃപൂർവ്വം, അമിതമായി അവർ മരുന്ന് കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം.&lt;ref name=&quot;tribunecoroner2&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim|title=Marilyn Monroe Ruled 'Probable Suicide' Victim|access-date=October 21, 2015|last=Kormam|first=Seymour|date=August 18, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310055232/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/18/page/1/article/marilyn-monroe-ruled-probable-suicide-victim/|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Banner|2012|pp=411–413}}  ഈ വസ്തുതകളിൽ നിന്നും നിഗൂഢമായ സൂചനകൾ ഇല്ലാത്തതിനാലും, ഡെപ്യൂട്ടി കൊറോണർ തോമസ് നൊഗുച്ചി അവളുടെ മരണത്തെ ആത്മഹത്യാ സാധ്യതയുള്ളതായി നിഗമനം ചെയ്തു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=580–583|2a1=Banner|2y=2012|2pp=411–413}}

മൺറോയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള മരണം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും യൂറോപ്പിലും വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങളിലെ ഒന്നാം പേജ് വാർത്തയായിരുന്നു.{{sfn|Banner|2012|p=427}} ചരിത്രകാരനായ ലോയിസ് ബാനറിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, &quot;ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് നഗരത്തിലെ ആത്മഹത്യാ നിരക്ക് അവർ മരിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള മാസം ഇരട്ടിയായി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; മിക്ക പത്രങ്ങളുടെയും പ്രചാര നിരക്ക് ആ മാസം വർദ്ധിച്ചതോടൊപ്പം{{sfn|Banner|2012|p=427}} അവരുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് ഫോൺ കോളുകൾ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചതായി ചിക്കാഗോ ട്രിബ്യൂൺ പത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead|title=Pill Death Secret Goes With Marilyn|access-date=September 23, 2015|last=Hopper|first=Hedda|date=August 6, 1962|work=Chicago Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307071651/http://archives.chicagotribune.com/1962/08/06/page/1/article/marilyn-monroe-is-dead/|archive-date=March 7, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഫ്രഞ്ച് കലാകാരൻ ജീൻ കോക്റ്റോ അവരുടെ മരണം &quot;സിനിമാതാരങ്ങളെക്കൊണ്ട് ചാരപ്പണി ചെയ്യിക്കുന്നതും അവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതും തങ്ങളുടെ മുഖ്യ തൊഴിലായി ഉപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഒരു ഭയാനകമായ പാഠമായിരിക്കണം&quot; എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, അവരുടെ മുൻ സഹതാരം ലോറൻസ് ഒലിവിയർ അവരെ &quot;ബല്ലിഹൂവിന്റെയും സെൻസേഷന്റെയും പൂർണ്ണ ഇര&quot;യായി കണക്കാക്കിയപ്പോൾ, ബസ് സ്റ്റോപ്പ് എന്ന സിനിമയുടെ സംവിധായകനായ ജോഷ്വ ലോഗൻ അവർ &quot;ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിലമതിക്കപ്പെടാത്ത ആളുകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു&quot; എന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|title=Brilliant Stardom and Personal Tragedy Punctuated the Life of Marilyn Monroe|work=The New York Times|date=August 6, 1962|access-date=September 23, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310145114/https://www.nytimes.com/books/98/11/22/specials/monroe-obit2.html|archive-date=March 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ഓഗസ്റ്റ് 8 ന് വെസ്റ്റ്വുഡ് വില്ലേജ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ തികച്ചും സ്വകാര്യമായി നടന്ന മൺറോയുടെ ശവസംസ്കാരത്തിൽ, അവരുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഹകാരികൾ മാത്രമേ പങ്കെടുത്തുള്ളൂ.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} ഡിമാജിയോ, അർദ്ധസഹോദരി മിറക്കിൾ, മൺറോയുടെ ബിസിനസ് മാനേജർ ഇനെസ് മെൽസൺ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് സംസ്കാര ചടങ്ങ് സംഘടിപ്പിച്ചത്.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} അവരുടെ മുൻ ഭർത്താക്കന്മാരിലെ ഒരാൾ മാത്രമായിരുന്നു ഡിമാജിയോ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.kqed.org/arts/13922524/marilyn-monroe-joe-dimaggio-san-francisco-city-hall-wedding-1954|title=How Marilyn Monroe and Joe DiMaggio's Tumultuous Marriage Began in San Francisco|access-date=June 11, 2024|last=Alexandra|first=Rae|date=January 10, 2024|website=kqed.org|language=en}}&lt;/ref&gt; ഹോളിവുഡിലെ മിക്കവരെയും പങ്കെടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിലക്കുകയും അവരുടെ മരണത്തിന് അവർ ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/dimaggio-joe-directs-marilyns-funeral/|title=Joe Directs Marilyn's Funeral|access-date=August 8, 2024|last=Gaffney|first=Dennis|website=[[PBS]]|language=en}}&lt;/ref&gt; സെമിത്തേരിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള തെരുവുകളിൽ നൂറുകണക്കിന് ആരാധകർ തിങ്ങിനിറഞ്ഞു.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=594–597|2a1=Banner|2y=2012|2pp=427–428}} പിന്നീട് മൺറോയെ കോറിഡോർ ഓഫ് മെമ്മറീസിൽ സംസ്കരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1919236_1919237_1919221,00.html|title=Top&amp;nbsp;10 Celebrity Grave Sites: Marilyn Monroe|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=October 15, 2015|date=September 3, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119201501/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0%2C28804%2C1919236_1919237_1919221%2C00.html|archive-date=November 19, 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ, കൊലപാതകം, മരുന്നുകളുടെ ആകസ്മികമായ അമിത അളവ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ മൺറോയുടെ മരണകാരണമായി ആത്മഹത്യയെ എതിർക്കുന്നതിനായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Churchwell|2004|pp=297–318, for different theories proposed by Spoto, Summers, Brown &amp; Barham, and Donald Wolfe}} 1973-ൽ നോർമൻ മെയിലറുടെ ''മെർലിൻ: എ ബയോഗ്രഫി'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെയാണ് മൺറോ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന ഊഹാപോഹം ആദ്യമായി മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് അറ്റോർണിയായിരുന്ന ജോൺ വാൻ ഡി കാമ്പ് 1982-ൽ ഒരു ക്രിമിനൽ അന്വേഷണം ആരംഭിക്കാൻ തക്ക മാനദണ്ഡമുള്ളതാണോ ഈ മരണം എന്ന് പരിശോധിച്ചുവെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും ഗൂഢാലോചനയുടെയോ കള്ളക്കളികളുടെയൊ യാതൊരു തെളിവുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല.{{sfnm|1a1=Spoto|1y=2001|1pp=605–606|2a1=Churchwell|2y=2004|2pp=88, 300}}{{sfn|Spoto|2001|p=606}}

== തിരഞ്ഞെടുത്ത സിനിമകൾ ==
[[File:Marilyn_Monroe,_The_Prince_and_the_Showgirl,_1.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marilyn_Monroe,_The_Prince_and_the_Showgirl,_1.jpg|ലഘുചിത്രം|ദി പ്രിൻസ് ആൻഡ് ദി ഷോഗേൾ (1957) എന്ന ചിത്രത്തിൻ്റെ പ്രൊമോഷണൽ സ്റ്റില്ലിൽ മൺറോ.]]
{{Div col|colwidth=20em}}
* ''[[ഡേഞ്ചറസ് യേർസ്]]'' (1947)
* ''[[ദി അസ്ഫാൽറ്റ് ജംഗിൾ]]'' (1950)
* ''[[ഓൾ എബൌട്ട് ഈവ്]]'' (1950)
* ''[[ആസ് യംഗ് ആസ് യു ഫീൽ]]'' (1951)
* ''[[ക്ലാഷ് ബൈ നൈറ്റ്]]'' (1952)
* ''[[ഡോണ്ട് ബോദർ ടു നോക്ക്]]'' (1952)
* ''[[Monkey Business (1952 film)|മങ്കി ബിസിനസ്]]'' (1952)
* ''[[ഒ. ഹെൻ‌റീസ് ഫുൾ ഹൗസ്]]'' (1952)
* ''[[Niagara (1953 film)|നയാഗ്ര]]'' (1953)
* ''[[Gentlemen Prefer Blondes (1953 film)|ജന്റിൽമെൻ പ്രിഫർ ബ്ലോണ്ട്സ്]]'' (1953)
* ''[[ഹൌ ടു മാരി എ മില്ലണർ]]'' (1953)
* ''[[റിവർ ഓഫ് നോ റിട്ടേൺ]]'' (1954)
* ''[[There's No Business Like Show Business (film)|ദേർസ് നോ ബിസിനസ് ലൈക് സ്നോ ബിസിനസ്]]'' (1954)
* ''[[ദി സെവൻ ഇയർ ഇച്ച്]]'' (1955)
* ''[[Bus Stop (1956 film)|ബസ് സ്റ്റോപ്പ്]]'' (1956)
* ''[[ദി പ്രിൻസ് ആൻഡ് ദി ഷോഗേൾ]]'' (1957)
* ''[[സം ലൈക്ക് ഇറ്റ് ഹോട്ട്]]'' (1959)
* ''[[ലെറ്റ് അസ് മേക്ക് ലവ്]]'' (1960)
* ''[[The Misfits (1961 film)|ദി മിസ്ഫിറ്റ്സ്]]'' (1961)
* ''[[സംതിങ് ഗോട്ട് ടു ഗിവ്]]'' (1962–unfinished)
{{Div col end}}

== പൈതൃകം ==
''ദി ഗൈഡ് ടു യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് പോപ്പുലർ കൾച്ചർ'' പറയുന്നതനുസരിച്ച്, &quot;അമേരിക്കൻ ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു ഐക്കൺ എന്ന നിലയിൽ, മൺറോയുടെ ജനപ്രീതിയിലുള്ള ചുരുക്കം ചില എതിരാളികളിൽ എൽവിസ് പ്രെസ്ലിയും മിക്കി മൗസും ഉൾപ്പെടുന്നു... മറ്റൊരു താരം അല്ലെങ്കിൽ കഥാപാത്രം കാമം മുതൽ സഹതാപം വരെ, അസൂയ മുതൽ പശ്ചാത്താപം വരെ ഇത്രയും വിശാലമായ വികാരങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകിയിട്ടില്ല&quot; {{sfn|Chapman|2001|pp=542–543}} &quot;ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഫോട്ടോകൾ എടുക്കപ്പെട്ട വ്യക്തി&quot;&lt;ref name=&quot;levin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/marilyn-monroe-filmmaker-interview-gail-levin/63/|title=Filmmaker interview – Gail Levin|access-date=July 11, 2016|date=July 19, 2006|publisher=[[Public Broadcasting Service]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160810035145/http://www.pbs.org/wnet/americanmasters/marilyn-monroe-filmmaker-interview-gail-levin/63/|archive-date=August 10, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; മൺറോ ആയിരിക്കാമെന്ന് കലാ ചരിത്രകാരനായ ഗെയിൽ ലെവിൻ പ്രസ്താവിച്ചു, അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിലെ ആറാമത്തെ മികച്ച വനിതാ സ്ക്രീൻ ഇതിഹാസമായി അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ അവരെ &quot;എക്കാലത്തെയും 100 ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അമേരിക്കക്കാരുടെ&quot; പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/smithsonianmag/meet-100-most-significant-americans-all-time-180953341/|title=Meet the 100 Most Significant Americans of All Time|access-date=September 10, 2015|last=Frail|first=T.A.|date=November 17, 2014|publisher=[[Smithsonian Institution]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321144943/https://www.smithsonianmag.com/smithsonianmag/meet-100-most-significant-americans-all-time-180953341/|archive-date=March 21, 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ വെറൈറ്റിയും വിഎച്ച്1 ഉം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ജനപ്രിയ സാംസ്കാരിക ഐക്കണുകളുടെ റാങ്കിംഗിൽ അവരെ ആദ്യ പത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4344910.stm|title=Beatles Named 'Icons of Century'|date=October 16, 2005|publisher=BBC|access-date=September 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306201152/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4344910.stm|archive-date=March 6, 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release|title=The 200 Greatest Pop Culture Icons Complete Ranked List|publisher=[[VH1]]|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/the-200-greatest-pop-culture-icons-complete-ranked-list-70807437.html|access-date=September 10, 2015|via=[[PR Newswire]]|url-status=dead|archive-date=May 11, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160511154709/http://www.prnewswire.com/news-releases/the-200-greatest-pop-culture-icons-complete-ranked-list-70807437.html}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist}}

==ഗ്രന്ഥസൂചിക==
{{refbegin|30em}}
* {{Cite book |last=Churchwell |first=Sarah |title=The Many Lives of Marilyn Monroe |url=https://archive.org/details/manylivesofmaril00chur |publisher=Metropolitan Books |year=2004 |isbn=0-8050-7818-5}}
* {{Cite book |last=Clayton |first=Marie |title=Marilyn Monroe: Unseen Archives |url=https://archive.org/details/marilynmonroeuns00mari |publisher=Barnes &amp; Noble Inc. |year=2004 |isbn=0-7607-4673-7}}
* {{Cite book |last=Evans |first=Mike |title=Marilyn: The Ultimate Book |publisher=MQ Publications |year=2004 |id=ASIN B000FL52LG}}
* {{Cite journal
 | last=Kouvaros
 | first=George
 | coauthors=
 | title=&quot;The Misfits&quot;: What Happened Around the Camera
 | journal=Film Quarterly
 | volume=55
 | issue=4
 | pages=28–33
 | publisher=University of California Press
 | date=
 | doi=10.1525/fq.2002.55.4.28
 | id=
 | jstor=1213933}}
* {{Cite book |last=Gilmore |first=John |title=Inside Marilyn Monroe, A Memoir |url=https://archive.org/details/insidemarilynmon0000gavi |publisher=Ferine Books, Los Angeles |year=2007 |isbn=0-9788968-0-7}}
* {{Cite book |last=Goode |first=James |title=The Making of &quot;The Misfits&quot; |url=https://archive.org/details/makingofmisfits0000good |publisher=Limelight Editions, New York |year=1986 |isbn=0-87910-065-6}}
* {{Cite book |last=Guiles |first=Fred Lawrence |title=Norma Jean: The Life of Marilyn Monroe |publisher=Paragon House Publishers |year=1993 |isbn=1-55778-583-X}}
* {{Cite book |last=Harris |first=Warren G. |title=Clark Gable, A Biography |publisher=Aurum Press, London |year=2002 |isbn=1-85410-904-9}}
* Jacke, Andreas: Marilyn Monroe und die Psychoanalyse. Psychosozial Verlag, Gießen 2005, ISBN 978-3-89806-398-2, ISBN 3-89806-398-4
* {{Cite book |last=Jewell | first=Richard B. |coauthors=Harbin, Vernon |title=The RKO Story |publisher=Octopus Books, London |year=1982 |isbn=0-7064-1285-0}}
* Meaker, M. J. ''Sudden Endings: 13 Profiles in Depth of Famous Suicides'' Doubleday &amp; Company, Inc., Garden City, NY: 1964 p.&amp;nbsp;26–45: &quot;Marilyn and Norma Jean: Marilyn Monroe&quot;
* {{Cite book |last=Mecacci | first=Luciano |title=Freudian Slips: The Casualties of Psychoanalysis from the Wolf Man to Marilyn Monroe|url=https://archive.org/details/freudianslipscas0000meca |publisher=Vagabondd Voices, Sulaisiadar 'san Rudha (Scotland)|year=2009 |isbn=978-0-9560560-1-6}}
* {{Cite book |last=Monroe |first=Marilyn |coauthors=Hecht, Ben |title=My Story |publisher=Cooper Square Press |year=2000 |isbn=0-8154-1102-2 |url=http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |accessdate=August 5, 2008 |archive-date=2011-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110316061558/http://benhechtbooks.net/ben_hecht__marilyn_monroe |url-status=dead }}
* {{Cite book |last=Olivier |first=Laurence |title=Confessions of an Actor |url=https://archive.org/details/confessionsofact00oliv |publisher=Simon and Schuster |year=1982 |isbn=0-14-006888-0}}
* {{Cite book |last=Riese |first=Randall |coauthors=Hitchens, Neal |title=The Unabridged Marilyn |url=https://archive.org/details/unabridgedmarily0000ries_f5o8 |publisher=Corgi Books, London |year=1988 |isbn=0-552-99308-5}}
* {{Cite book |last=Russell |first=Jane |title=An Autobiography | publisher=Arrow Books, London | year=1986 | isbn=0-09-949590-2}}
* {{Cite book | last=Server | first=Lee | title=Robert Mitchum, Baby I Don't Care | url=https://archive.org/details/robertmitchumbab0000serv | publisher=St. Martin's Press, New York | year=2001 | isbn=0-571-20994-7}}
* {{Cite book | last=Spoto | first=Donald | title=Marilyn Monroe: The Biography | url=https://archive.org/details/marilynmonroe00dona | publisher=Cooper Square Press| year=2001 | isbn=0-8154-1183-9}}
* {{Cite book | last=Staggs | first=Sam | title=All About &quot;All About Eve&quot; | url=https://archive.org/details/allaboutallabout0000stag_p8y2 | publisher=St. Martin's Griffin, New York| year=2000 | isbn=0-312-27315-0}}
* {{Cite book | last=Summers | first=Anthony | title=Goddess, The Secret Lives of Marilyn Monroe | url=https://archive.org/details/goddesssecretliv0000summ_v9t3 | publisher=Guild Publishing, London | year=1985 | isbn=0-575-03641-9}}
{{refend}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Marilyn Monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{IMDb name|0000054}}
* {{Playmate|marilyn-monroe| മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{tcmdb name|id=134087|name= മരിലിൻ മൺറോ}}
* {{Amg name|50065}} 
* {{worldcat id|id=lccn-n79-55651}}
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=725  മരിലിൻ മൺറോ] അറ്റ് [[Find A Grave|ഫൈൻഡ് എ ഗ്രേവ്]]
* ഗാലറീസ്: [http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times/  മരിലിൻ മൺറോ: ലൈഫ് ആൻഡ് ടൈംസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619203125/http://www.life.com/image/first/in-gallery/27452/marilyn-monroe-life-and-times |date=2010-06-19 }} &amp; [http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 ഏർലി ഫോട്ടോസ്, 1950] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301121811/http://life.time.com/icons/marilyn-monroe-early-photos-los-angeles-1950/#1 |date=2014-03-01 }} —[[Life (magazine)|''ലൈഫ്'' മാഗസിൻ]]
* &quot;[http://books.google.com/books?id=eUkEAAAAMBAJ&amp;pg=PA68&amp;source=gbs_toc_r&amp;cad=2#v=twopage&amp;q&amp;f=false വാട്ട് റിയലി കി‌ൽഡ് മരിലിൻ]&quot;, ആർട്ടിക്കിൾ ബൈ [[Clare Boothe Luce|ക്ലൈർ ബൂത്ത് ലൂസ്]] ഫോർ ലൈഫ്, 1964 ഓഗസ്റ്റ് 7.
* [http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ &quot;മരിലിൻ!&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921053230/http://altscreen.com/06/27/2011/marilyn-monroe-retrospective-at-bamcinematek/ |date=2013-09-21 }}, എസ്സേ ബൈ ഡാൻ കാലഹാൻ ഫോർ ''ആൾട്ട് സ്ക്രീൻ'' ഓൺ ഒക്കേഷൻ ഓഫ് എ [http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 റിട്രോസ്പെക്റ്റീവ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712234346/http://www.bam.org/view.aspx?pid=3316 |date=2012-07-12 }} അറ്റ് ബി.എ.എം.സിനികാടെക്


[[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1962-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് മരിച്ചവർ]]

[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര പിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്ത അഭിനേത്രികൾ]]


{{actor-stub}}</text>
      <sha1>lrbiczdpj02hbz3i33sombur4sd9jbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കോഴി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14906</id>
    <revision>
      <id>4634235</id>
      <parentid>4614036</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* അലങ്കാരക്കോഴികൾ */ A small but important update added</comment>
      <origin>4634235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22629" sha1="jmwbmt38gystn0uwiccr06omsxanly6" xml:space="preserve">{{prettyurl|hen}}
{{Taxobox | name = കോഴി
 | status        = വളർത്തു പക്ഷി
 | image         = Male and female chicken sitting together.jpg
 | image_width   = 200px
 | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right)
 | regnum        = [[Animal]]ia
 | phylum        = [[Chordate|Chordata]]
 | classis       = [[Bird|Aves]]
 | ordo          = [[Galliformes]]
 | familia       = [[Phasianidae]]
 | subfamilia    = [[Phasianinae]]
 | genus         = ''[[Junglefowl|Gallus]]''
 | species       = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]''
 | subspecies    = '''''Gallus gallus domesticus''''' &lt;br&gt; ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
 | binomial      =
 | binomial_authority  =
 | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f)
 }}

[[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ  ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മേല്പറഞ്ഞ വിഷയങ്ങളിൽ പലർക്കും ശരിയായ അറിവില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്.    

ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ബി വി 380, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന്  കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത്  ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്.   

വൈറ്റ് ലെഗോൺ, സോണാലി, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ  ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള സിൽവർ ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അലങ്കാര കോഴികളായും വളർത്തുന്നു.      

സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ  വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്.   

[[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]]

== ഇണ ==
കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും .

== പ്രത്യേകതകൾ ==
ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട  വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി  ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും  പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത  ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ  ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു.  ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. 

== ഉപയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]]
മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. 

ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com&lt;/ref&gt;

==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ==
പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ്  അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. 

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന  ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറികൾ - 239

മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g	(21%)

പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g	(19%)

സോഡിയം - 82 mg (3%)

പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%)

പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%)

കാൽസ്യം - 1%

അയൺ -  7%

വിറ്റാമിൻ B6 - 20%	

കൊബലമിൻ -	5%

മഗ്നിഷ്യം -	5%	

USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 

കാലറി: 158

കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g

പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g

സോഡിയം: 47 mg

പൊട്ടാസ്യം: 343 mg

പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg

മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg

ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg

സെലിനിയം: 32µg

== കേരളത്തിൽ കാണുന്ന മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ ==
*  ബിവി 380 - വർഷം ഏകദേശം 280-308 മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്.
* [[വൈറ്റ് ലഗോൺ]] - വർഷം ഏകദേശം 280-320  മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും അത്യാവശ്യം പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്.
* ഓസ്ട്രലോർപ് - 250 മുതൽ 300 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 364 മുട്ടകൾ വരെയും ഇട്ടതായി കാണുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്.
*  റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. 
*  സോണാലി - 180 മുതൽ 240 മുട്ട വരെ വർഷത്തിൽ. റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ്, ഫയോമി എന്നിവയുടെ ചേർന്ന സങ്കരയിനം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്.
*  ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി-150 മുതൽ 200 മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും അത്യാവശ്യം പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. 
* [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. 
* [[ഗ്രാമപ്രിയ]]
* [[ഗ്രാമലക്ഷ്മി]]
* [[അസീൽ ]]

==അലങ്കാരക്കോഴികൾ==
*  ബ്രഹ്മ 
*  സിൽക്കി 
*  സൊണാലി 
*  ഫയോമി 
*  വയടട്ട് 

== കോഴി തീറ്റ ==
ഉയർന്ന അളവിൽ പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പ്രത്യേക തരം പോഷക സമൃദ്ധമായ കോഴി തീറ്റ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ ഇത്തരം തീറ്റ അത്യാവശ്യമാണ്. {{CC|Gallus gallus domesticus}}

== ഇതും കാണുക ==
[[കാട്ടുകോഴി]]
== മറ്റ് കണ്ണികൾ ==

[[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]]
==അവലംബം==
{{Reflist}}

{{Bird-stub}}</text>
      <sha1>jmwbmt38gystn0uwiccr06omsxanly6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വധശിക്ഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15717</id>
    <revision>
      <id>4634305</id>
      <parentid>4632425</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="282303" sha1="ftt7a2njba2443befq226je2egc32n7" xml:space="preserve">{{prettyurl|Capital punishment}} 
{{featured}}
[[File:Capital punishment.PNG|thumb|right|250px|
'''സൂചിക'''&lt;br /&gt;
{{legend|#008080|വധശിക്ഷ നിരോധിച്ച രാജ്യങ്ങൾ – 103 (53%)}}
{{legend|#80E000|ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിലല്ലാതെ, വധശിക്ഷ നിരോധിച്ച രാജ്യങ്ങൾ– 6 (3%)}}
{{legend|#E0A040|നിറുത്തലാക്കിയിട്ടില്ലെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ 10 വർഷത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല – 50 (26%)}}
{{legend|#FF0000|വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ– 36 (18%)}}
*2015 ലെ കണക്കു പ്രകാരം]]
{{വധശിക്ഷ}}
[[File:The Christian Martyrs' Last Prayer GA&amp;C.jpg|thumb|right|ഷോൺ-ലിയോൺ ജെറോം 1883-ൽ രചിച്ച ''ക്രിസ്ത്യൻ രക്തസാക്ഷികളുടെ അവസാന പ്രാർത്ഥന'' എന്ന ചിത്രം.]]
[[File:Beccaria - Dei delitti e delle pene - 6043967 A.jpg|thumb|[[Cesare Beccaria]], ''Dei delitti e delle pene'']]
വളരെ കഠിനമായ [[കുറ്റം]] ചെയ്യുന്നവർക്ക് [[മരണം]] തന്നെ ശിക്ഷയായി നൽകുന്നതിനെ '''വധശിക്ഷ''' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇറാൻ, ചൈന, സൗദി അറേബ്യ, ഇറാഖ്, ഉത്തര കൊറിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നൽകുന്നതിൽ മുൻപിലാണ്. ഇപ്പോഴും [[ഇന്ത്യ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ ഈ ശിക്ഷാരീതി നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും&lt;ref name=&quot;deathpenalty444&quot;&gt;{{cite web | title = Retensionist Countries | url = http://www.deathpenaltyinfo.org/abolitionist-and-retentionist-countries?scid=30&amp;did=140 | publisher = ഡെത്ത് പെനാൽറ്റി ഇൻഫോ | accessdate = 2016-04-15 | archive-date = 2016-04-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160415084844/http://www.deathpenaltyinfo.org/abolitionist-and-retentionist-countries?scid=30&amp;did=140 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ക്രൂരമായ കൊലപാതകം തുടങ്ങിയ കഠിനമായ കുറ്റങ്ങൾക്കുമാത്രമേ ഈ രാജ്യങ്ങളിലും വധശിക്ഷ വിധിക്കാറുള്ളൂ. [[ബ്രസീൽ]] തുടങ്ങിയ ചില രാജ്യങ്ങളിലാകട്ടെ, യുദ്ധസമയത്ത് രാജ്യത്തെ വഞ്ചിക്കുക തുടങ്ങിയ അങ്ങേയറ്റം പ്രാധാന്യമുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കേ വധശിക്ഷ വിധിക്കാറുള്ളൂ. [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂകെ, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]], [[ന്യൂസിലൻഡ്]], [[കാനഡ]] തുടങ്ങിയ 102 രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=deathpenalty33&gt;{{cite web | title = Abolishionist for all Crimes | publisher = ഡെത്ത് പെനാൽറ്റി ഇൻഫോ | url = http://www.deathpenaltyinfo.org/abolitionist-and-retentionist-countries?scid=30&amp;did=140 | accessdate = 2016-04-15 | archive-date = 2016-04-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160415084844/http://www.deathpenaltyinfo.org/abolitionist-and-retentionist-countries?scid=30&amp;did=140 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

വധശിക്ഷ പണ്ടുകാലം മുതൽക്കേ മിക്ക സമൂഹങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു (മംഗോൾ ആക്രമണത്തോടെ നശിച്ചുപോയ കീവൻ റൂസ് എന്ന രാജ്യം എടുത്തു പറയാവുന്ന ഒരപവാദമാണ്). നിലവിൽ 58 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. 97 രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിഞ്ഞ 10 വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല (ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ യുദ്ധസമയം പോലെ ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ വധശിക്ഷ നിയമപ്രകാരം നടപ്പാക്കാൻ സാധിക്കൂ).&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.amnesty.org/en/what-we-do/death-penalty/ |title=Abolitionist and retentionist countries &amp;#124; Amnesty International |publisher=Amnesty.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2016-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160411035218/https://www.amnesty.org/en/what-we-do/death-penalty/ |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇത് വിവാദമുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗരാജ്യങ്ങളിലെ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുടെ ചാർട്ടറിന്റെ രണ്ടാം ആർട്ടിക്കിൾ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_en.pdf |title=Charter of Fundamental Rights of the European Union |format=PDF |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt;

ഇപ്പോൾ  [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ|ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ]] കണക്കനുസരിച്ച് ഭൂരിപക്ഷം രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചവയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty/numbers |title=Amnesty International |publisher=Amnesty.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2015-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218175053/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/numbers |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടനയുടെ പൊതു സഭ 2007, 2008, 2010 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരേ (പൂർണമായി നിറുത്തലാക്കൽ ലക്ഷ്യം വച്ച്) നിർബന്ധമല്ലാത്ത പ്രമേയങ്ങൾ പാസാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=24679&amp;Cr=general&amp;Cr1=assembly |title=moratorium on the death penalty |publisher=United Nations |date=15 November 2007 |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt; ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വധശിക്ഷ നടക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലാണ് ലോകജനസംഖ്യയുടെ 60 ശതമാനവും താമസിക്കുന്നത്. ചൈന, ഇന്ത്യ, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ഇന്തോനേഷ്യ എന്നീ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ളവയുമാണ്. ഈ രാജ്യങ്ങൾ ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭാ പ്രമേയത്തിനെതിരേ വോട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |author=13 Aug 2004 |url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FH13Df03.html |title=Asia Times Online – The best news coverage from South Asia |publisher=Atimes.com |date=13 August 2004 |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527150149/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FH13Df03.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldcoalition.org/?itemid=325&amp;sel_lang=english=325&amp;sel_lang=english |title=Coalition mondiale contre la peine de mort – Indonesian activists face upward death penalty trend – Asia – Pacific – Actualités |publisher=Worldcoalition.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2016-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415082106/http://www.worldcoalition.org/?itemid=325&amp;sel_lang=english=325&amp;sel_lang=english |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=aljazeer222&gt;{{cite news | title = Record number of states vote for UN resolution on death penalty moratorium | url = http://america.aljazeera.com/articles/2014/12/18/record-number-ofstatesvoteforunresolutionondeathpenaltymoratoriu.html | publisher = അൽജസീറ, അമേരിക്ക | language = ഇംഗ്ലീഷ് | date = 2014-12-18 | accessdate = 2016-04-15 | last = നടാഷ | first = ഷെറീഫ് | archive-date = 2016-04-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160415082908/http://america.aljazeera.com/articles/2014/12/18/record-number-ofstatesvoteforunresolutionondeathpenaltymoratoriu.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=aljazeer555&gt;{{cite news | title = United Nations vote on death penalty moratorium puts US in awkward spot | publisher = അൽജസീറ, അമേരിക്ക | url = http://america.aljazeera.com/articles/2014/12/17/death-penalty-unitednations.html | date = 2014-12-17 | accessdate = 2016-04-15 | archive-date = 2016-04-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160415083344/http://america.aljazeera.com/articles/2014/12/17/death-penalty-unitednations.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==
കുറ്റവാളികളെയും രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുക എന്നത് ഏതാണ്ട് എല്ലാ സമൂഹങ്ങളിലും നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലും കൊലപാതകം, ചാരപ്രവർത്തി, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിങ്ങനെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കോ സൈനികനിയമപ്രകാരമോ ആണ് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാറുള്ളത്. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ബലാത്സംഗം, വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം, രക്തബന്ധമുള്ളവരുമായുള്ള ലൈംഗികബന്ധം, ഗുദരതി തുടങ്ങിയവയ്ക്കും മരണശിക്ഷ നൽകാറുണ്ട്. മതത്തെ തള്ളിപ്പറയുക എന്ന കുറ്റത്തിന് ചില മതരാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.  പല രാജ്യങ്ങളിലും മയക്കുമരുന്നു കടത്തും വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റമാണ്. ചൈനയിൽ മനുഷ്യക്കടത്തിനും ഗുരുതരമായ അഴിമതിക്കും ശിക്ഷ മരണം തന്നെ. ലോകത്തിലെ മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലെയും സൈന്യങ്ങളിൽ ഭീരുത്വവും, ഒളിച്ചോട്ടവും, മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉത്തരവുകൾ അനുസരിക്കാതിരിക്കുന്നതും, കലാപവും വധശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.shotatdawn.org.uk/|title= Shot at Dawn, campaign for pardons for British and Commonwealth soldiers executed in World War I|accessdate= 20 July 2006|publisher= Shot at Dawn Pardons Campaign|archive-date= 2006-10-04|archive-url= https://web.archive.org/web/20061004030535/http://www.shotatdawn.org.uk/|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;
[[File:Auguste Vaillant execution.jpg|thumb|upright|ഫ്രാൻസിൽ ഓഗസ്റ്റേ വൈല്ലന്റ് എന്ന അരാജകത്വവാധിയെ 1894-ൽ ഗില്ലറ്റിൻ ഉപയോഗിച്ച് ശിരച്ഛേദം ചെയ്ത് കൊല്ലുന്നു.]]

മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷയ്ക്കുപയോഗിച്ചിരുന്ന മാർഗങ്ങളിൽ [[ബ്രേക്കിംഗ് വീൽ]], [[തിളപ്പിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ]], [[തൊലിയുരിക്കൽ]], [[സാവധാനം കീറിമുറിക്കൽ]], [[വയറുകീറൽ]], [[കുരിശിൽ തറയ്ക്കൽ]], [[ശൂലത്തിൽ തറയ്ക്കൽ]], [[ചതച്ചു കൊല്ലൽ]], [[കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ]], [[തീ കത്തിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ]], [[അംഗഛേദം]], [[അറുത്തു കൊല്ലുക]], [[ശിരച്ഛേദം]], [[സ്കാഫിസം]], [[നെക്ലേസിംഗ്]], [[പീരങ്കിയിൽ നിന്ന് വെടിവയ്ക്കുക]] എന്നിവയൊക്കെയുണ്ട്.&lt;ref name=deathpenalty88&gt;{{cite web | title = Methods of Executions | url = http://www.deathpenaltyinfo.org/methods-execution | publisher = Deathpenalty.org | accessdate = 2016-04-16 | archive-date = 2016-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160416080008/http://www.deathpenaltyinfo.org/methods-execution | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

ഗോത്രവർഗങ്ങളുടെ പകയ്ക്കു കാരണമായ പ്രശ്നങ്ങൾ കന്നുകാലികളെയും മറ്റും ചോരപ്പണമായി നൽകിയും, നഷ്ടപരിഹാരം നൽകിയും, വിവാഹങ്ങൾ നടത്തിയും മറ്റും പരിഹരിച്ചിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ മൃഗങ്ങളുടെയോ, മനുഷ്യന്റെയോ ചോര ചിന്തിയാലേ പകയ്ക്ക് അവസാനമുണ്ടാകാറുള്ളൂ. അത്തരം അവസരങ്ങളിൽ കുറ്റവാളിയെയോ, മറ്റൊരാളെയോ വധിക്കാനായി എതിർ ഗോത്രത്തിന് നൽകി പകയ്ക്ക് അവസാനം വരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.&lt;ref&gt;Lindow, ''op.cit.'' (primarily discusses Icelandic ''things'').&lt;/ref&gt; ആധുനിക നിയമസംവിധാനങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. ആളുകൾ തമ്മിൽ പോരാടി പക തീർക്കാനും അടുത്ത കാലം വരെ നിയമസംവിധാനങ്ങൾ അനുവാദം നൽകിയിരുന്നു. 
[[File:Mastro Titta.jpg|thumb|upright|1796-നും 1865-നും ഇടയ്ക്ക് പോപ്പിന്റെ രാജ്യങ്ങളിലെ ആരാച്ചാരായിരുന്ന ജിയോവാന്നി ബാറ്റിസ്റ്റ ബ്യൂഗാട്ടി 516 വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട് (ബ്യൂഗാട്ടി പ്രതിക്ക് മൂക്കിപ്പൊടി നീട്ടുന്നതായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു). വത്തിക്കാൻ നഗരത്തിൽ 1969-ൽ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കി.]]

ഗോത്ര നിയമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്ന നിയമവ്യവസ്ഥകളിൽ ആദ്യത്തേതാണ് ഹമുറാബിയുടെ നിയമസംഹിത. [[തോറ]] (ജൂതനിയമത്തിന് ആധാരമായ ക്രിസ്ത്യൻ പഴയനിയമത്തിലെ ആദ്യത്തെ അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങൾ), കൊലപാതകത്തിനും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിനും, മന്ത്രവാദത്തിനും, സാബത്ത് നിയമലംഘനത്തിനും, ദൈവനിന്ദയ്ക്കും, പലതരം ലൈംഗികക്കുറ്റങ്ങൾക്കും മരണശിക്ഷ വിധിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite book| first=William | last=Schabas | year= 2002| title=The Abolition of the Death Penalty in International Law | chapter= | editor= | others= | publisher=Cambridge University Press | isbn=0-521-81491-X| url= }}&lt;/ref&gt; പുരാതന ഗ്രീസിലെ ഏതൻസിൽ ഡ്രാക്കോ ഉദ്ദേശം 631 ബി. സി.-യിൽ രചിച്ച ഇത്തരം ഒരു നിയമസംഹിത നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ധാരാളം കുറ്റങ്ങളുടെ ശിക്ഷ മരണമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Robert |url=http://history-world.org/draco_and_solon_laws.htm |title=Greece, A History of Ancient Greece, Draco and Solon Laws |publisher=History-world.org |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt; പുരാതന റോമാക്കാരും പല കുറ്റങ്ങൾക്കും മരണശിക്ഷ നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/93902/capital-punishment capital punishment], Encyclopædia Britannica&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://en.allexperts.com/q/Asian-Middle-Eastern-671/Capital-punishment-Ancient-Rome.htm |title=Capital punishment in the Roman Empire |publisher=En.allexperts.com |date=30 January 2001 |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2015-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150430071653/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/93902/capital-punishment |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ഇസ്ലാം]] മതം വധശിക്ഷയെ പൊതുവിൽ അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/islamethics/capitalpunishment.shtml |title=Islam and capital punishment |publisher=BBC |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt; ബാഗ്ദാദിലെ അബ്ബാസിദ് ഖലീഫകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് അൽ-മു'താദിദ്) വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;''The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall.'', [[William Muir]]&lt;/ref&gt; ദയയാണ് ശിക്ഷയേക്കാൾ നല്ലതായി ഇസ്ലാം മതത്തിൽ കണക്കാക്കുന്നത്.  ശരീഅ നിയമപ്രകാരം, കൊലപാതകക്കേസുകളിൽ, കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ കുടുംബത്തിന് കൊലപാതകിയോട് ക്ഷമിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്. 
[[File:Lamanie kolem L 001xx.jpg|thumb|left|upright|[[ബ്രേക്കിംഗ് വീൽ]] മദ്ധ്യകാലം മുതൽ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം വരെ ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.]]
ജയിൽ സംവിധാനം തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപുള്ള യൂറോപ്പിൽ മരണശിക്ഷ മിക്ക കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള ശിക്ഷയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഹെന്റ്റി എട്ടാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് 72,000 ആൾക്കാർക്ക് വധശിക്ഷ ലഭിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നു.&lt;ref name=pbs22&gt;{{cite web | title = ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഡെത്ത് പെനാൽറ്റി | url = http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/execution/readings/history.html | publisher = Public Broadcasting Service (PBS) | accessdate = 2016-04-16 | archive-date = 2016-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160416080242/http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/execution/readings/history.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

1820 ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ബ്രിട്ടനിൽ 160 കുറ്റങ്ങളുടെ ശിക്ഷ മരണമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Durant, Will and Ariel, ''The Story of Civilization, Volume IX: The Age of Voltaire'' New York, 1965, page 71&lt;/ref&gt; രക്തപങ്കിലമായ നിയമം എന്നായിരുന്നു ഈ നിയമം അന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.&lt;ref&gt;Durant, Will and Ariel, ''The Story of Civilization, Volume IX: The Age of Voltaire'' New York, 1965, page 72,&lt;/ref&gt;

ഇപ്പോൾ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] ധാരാളം വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ടാങ്ങ്  രാജവംശക്കാലത്ത് വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;benn 8&quot;&gt;Benn, p. 8.&lt;/ref&gt; 747-ൽ ക്സുവാൻസോങ് ചക്രവർത്തിയാണ് വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചത്. വധശിക്ഷയ്ക്ക് പകരം പീഡനമോ നാടുകടത്തലോ പോലെ മറ്റു ശിക്ഷകളാണ് നൽകിയിരുന്നത്. 12 വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം അൻ ലുഷാൻ കലാപത്തെത്തുടർന്ന് വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിച്ചു. കഴുത്തു ഞെരിക്കലും ശിരച്ഛേദവുമായിരുന്നു ടാങ്ങ് കാലത്തെ ശിക്ഷാരീതികൾ. ധാരാളം കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു. 
[[File:Lingchi (cropped).jpg|thumb|upright|ഒരാളെ ലിങ് ചി എന്ന രീതിയുപയോഗിച്ച് സാവധാനം കീറിമുറിച്ച് കൊല്ലുന്നു. 1910-നടുത്ത കാലത്ത് ബൈജിംഗ്.]]
[[File:Mexican execution, 1914.jpg|left|thumb|മെക്സിക്കോയിൽ 1916-ൽ ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് നടന്ന വധശിക്ഷ]]
[[File:Policjanci niemieccy prowadzą Polaków na rozstrzelanie w Palmirach (21-206-2).jpg|thumb|190px|നാസികൾ വധശിക്ഷ നടത്താനായി പോളണ്ടുകാരായ സ്ത്രീകളെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.]]

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കോടിക്കണക്കിനാൾക്കാരെ രാജ്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയവും മതപരവുമായ കാരണങ്ങൾക്ക് കൊന്നൊടുക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ടർക്കി]] [[അർമീനിയ|അർമീനിയക്കാർക്കെതിരായും]], [[നാസി ജർമനി]] [[ജൂതർ|ജൂതന്മാർക്കും]] മറ്റുമെതിരായും, [[ഖമർ റൂഷ്]] [[കംബോഡിയ|കംബോഡിയയിലെ]] ജനങ്ങൾക്കെതിരായും, [[റുവാണ്ട|റുവാണ്ടയിലെ]] ടുട്സികൾക്കെതിരായി നടന്നതും മറ്റും ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. സൈന്യങ്ങൾ അച്ചടക്കം നിലനിറുത്താൻ വധശിക്ഷ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] 158,000 സോവിയറ്റ് സൈനികർ സ്വന്തം സൈന്യത്താൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരായിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=smh22&gt;{{cite web | title = Patriots ignores great brutality | url = http://www.smh.com.au/news/opinion/patriots-ignore-greatest-brutality/2007/08/12/1186857342382.html?page=2%20Patriots%20ignore%20greatest%20brutality | publisher = The Sydney Morning Herald. | date = 13 August 2007 | accessdate = 2016-04-16 | last = പോൾ | first = സീഹൻ | archive-date = 2016-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160416081025/http://www.smh.com.au/news/opinion/patriots-ignore-greatest-brutality/2007/08/12/1186857342382.html?page=2%20Patriots%20ignore%20greatest%20brutality | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

റോബർട്ട് കോൺക്വസ്റ്റ് എന്ന വിദഗ്ദ്ധന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ 1,000,000-ത്തിൽ കൂടുതൽ സോവിയറ്റ് പൗരന്മാരെ സ്റ്റാലിന്റെ ഉത്തരവു പ്രകാരം 1937–38 കാലത്ത് വധിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിക്കവരെയും തലയ്ക്കുപിന്നിൽ വെടിവച്ചായിരുന്നു കൊന്നിരുന്നത്.&lt;ref&gt;Conquest, Robert, ''[[The Great Terror]]: A Reassessment'', New York, pages 485–86&lt;/ref&gt;  1949-ൽ ചൈനയിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അധികാരം പിടിച്ച ശേഷം 800,000 ആൾക്കാരെ വധിച്ചു എന്ന് മാവോ സെതുങ്  തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഇത്തരം ക്രൂരകൃത്യങ്ങളൂം കാരണമായിട്ടുണ്ട്.

==ഇന്നത്തെ സ്ഥിതി==
===വ്യാപ്തി===
[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനു]] ശേഷം മരണശിക്ഷ ഒഴിവാകുന്ന രീതിയിലേക്കാണ് പൊതുവിൽ കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. 1977-ൽ 16 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ 2012-ൽ 97 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ പൂർണമായി ഒഴിവാക്കി. 8 രാജ്യങ്ങളിൽ ചില പ്രത്യേക അവസരങ്ങളിലല്ലാതെയുള്ള വധശിക്ഷകൾ നിറുത്തലാക്കി. 36 രാജ്യങ്ങളിൽ കഴിഞ്ഞ 10 വർഷമായി വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. മറ്റ് 57 രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref name=amnesty888&gt;{{cite web|title=Abolitionist and Retentionist Countries|url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty/abolitionist-and-retentionist-countries|publisher=Amnesty International|accessdate=10 June 2008|archive-date=2015-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215102820/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/abolitionist-and-retentionist-countries|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 21 രാജ്യങ്ങളിലേ 2011-ൽ വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടുള്ളൂ. ചില രാജ്യങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടാറുമില്ല. 2012-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ലോകത്തിൽ 18,750 ആൾക്കാർ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് മരണം കാത്തിരിക്കുന്നവരായിരുന്നു.&lt;ref name= amnesty33443&gt;{{cite web | title = THE DEATH PENALTY IN 2011 | url = http://www.amnesty.org/en/death-penalty/death-sentences-and-executions-in-2011 | publisher = Amnesty International | accessdate = 2016-04-16 | archive-date = 2012-08-01 | archive-url = https://archive.today/20120801190425/www.amnesty.org/en/death-penalty/death-sentences-and-executions-in-2011 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!റാങ്ക്
!രാജ്യം
!2011-ലെ വധശിക്ഷയുടെ എണ്ണം &lt;ref name=deathin20122&gt;{{cite web | title = Death sentences in 2011 | publisher = Amnesty International | url = http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf | accessdate = 2016-04-16 | archive-date = 2012-09-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120912025945/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
|-
|1 {{flagicon|People's Republic of China}}
|[[ചൈന]]
|{{ntsh|4000}}കണക്ക് ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തു വിട്ടിട്ടില്ല.&lt;ref name=bbc66775&gt;{{Cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8432514.stm | publisher=BBC News | title=China executions shrouded in secrecy | date=29 December 2009 | accessdate=14 April 2010 | first=Chris | last=Hogg | archive-date=2016-04-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160416084709/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8432514.stm | url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=handsoffcaine&gt;{{cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&amp;idtema=13000560 |title=The most important facts of 2008 (and the first six months of 2009) |publisher=Handsoffcain.info |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2016-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416084848/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&amp;idtema=13000560 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാർ. ഒരു പക്ഷേ 4,000 വരെ.&lt;ref name=duiha&gt;{{cite web|url=http://duihua.org/wp/?page_id=3874|title=Dui Hua Estimates 4,000 Executions in China, Welcomes Open Dialogue|publisher=Dui Hua Foundation|accessdate=June 2012|archive-date=2016-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416085005/http://duihua.org/wp/?page_id=3874|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
|-
|2 {{flagicon|Iran}}
|[[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]]
|{{nts|360}}+
|-
|3 {{flagicon|Saudi Arabia}}
|[[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]]
|{{nts|82}}+
|-
|4 {{flagicon|Iraq}}
|[[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]]
|{{nts|68}}+
|-
|5 {{flagicon|United States}}
|[[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്ക]]
|{{nts|43}}
|-
|6 {{flagicon|Yemen}}
|[[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]]
|{{nts|41}}+
|-
|7 {{flagicon|North Korea}}
|[[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]]
|{{nts|30}}+
|-
|8 {{flagicon|Somalia}}
|[[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]]
|{{nts|10}}
|-
|9 {{flagicon|Sudan}}
|[[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]]
|{{nts|7}}+
|-
|10 {{flagicon|Bangladesh}}
|[[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]]
|{{nts|5}}+
|-
|11 {{flagicon|Vietnam}}
|[[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്നാം]]
|{{nts|5}}+
|-
|12 {{flagicon|South Sudan}}
|[[വധശിക്ഷ ദക്ഷിണ സുഡാനിൽ|ദക്ഷിണ സുഡാൻ]]
|{{nts|5}}
|-
|13 {{flagicon|Republic of China}}
|[[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]]
|{{nts|5}}
|-
|14 {{flagicon|Singapore}}
|[[വധശിക്ഷ സിങ്കപ്പൂരിൽ|സിങ്കപ്പൂർ]]
|{{nts|4}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA36/004/2012/en/775a7168-76e5-4838-8225-61ef1826ab3b/asa360042012en.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-17 |archive-date=2012-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120720020153/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA36/004/2012/en/775a7168-76e5-4838-8225-61ef1826ab3b/asa360042012en.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|15 {{flagicon|Palestinian Authority}}
|[[പാലസ്തീൻ]]
|{{nts|3}}
|-
|16 {{flagicon|Afghanistan}}
|[[വധശിക്ഷ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ|അഫ്ഗാനിസ്താൻ]]
|{{nts|2}}
|-
|17 {{flagicon|Belarus}}
|[[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]]
|{{nts|2}}
|-
|18 {{flagicon|Egypt}}
|[[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]]
|{{nts|1}}+
|-
|19 {{flagicon|United Arab Emirates}}
|[[വധശിക്ഷ യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിൽ|യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്സ്]]
|{{nts|1}}
|-
|20 {{flagicon|Malaysia}}
|[[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]]
|{{ntsh|0}}+
|-
|21 {{flagicon|Syria}}
|[[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]]
|{{ntsh|0}}+
|}
ഇപ്പോഴും വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ അത് വളരെ കുറവായേ നടപ്പാക്കുന്നുള്ളൂ ([[തായ്‌വാൻ]], [[സിങ്കപ്പൂർ]] എന്നിവ ഉദാഹരണം).&lt;ref name=heroine33&gt;{{cite news | title = Heroin smuggler challenges Singapore death sentence | publisher = The Guardian | url = http://www.theguardian.com/world/2010/mar/15/singapore-drug-execution-challenge-kong | date = 2010-04-15 | accessdate = 2016-04-17 | archive-date = 2016-04-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160417152949/http://www.theguardian.com/world/2010/mar/15/singapore-drug-execution-challenge-kong | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 2008-നു ശേഷം 2010 വരെ ഇൻഡോനേഷ്യയിൽ വധശിക്ഷകളൊന്നും നടന്നിട്ടില്ല.&lt;ref name=smh443345&gt;{{cite news | title=Shift in attitude against death penalty in Indonesia | url=http://www.smh.com.au/world/shift-in-attitude-against-death-penalty-in-indonesia-20100820-138xa.html | publisher=The Sydney Morning Herald | date=21 August 2010 | accessdate=2016-04-17 | archive-date=2016-04-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160417153315/http://www.smh.com.au/world/shift-in-attitude-against-death-penalty-in-indonesia-20100820-138xa.html | url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; സിങ്കപ്പൂർ, ജപ്പാൻ, തായ്‌വാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ എന്നിവയാണ് ഇപ്പോഴും വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള വികസിതരാജ്യങ്ങൾ. ദരിദ്രവും അവികസിതവും ഏകാധിപത്യ ഭരണവുമുള്ള രാജ്യങ്ങളാണ് പൊതുവിൽ വധശിക്ഷ കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 1980 കളിൽ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിൽ ജനാധിപത്യം വളർന്നതോടൊപ്പം വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം കുറയുകയും ചെയ്തു. [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസത്തിന്റെ]][[Wikipedia:when to cite|അവലംബം ചേർക്കുക]] അപചയത്തോടെ യൂറോപ്പിലും വധശിക്ഷ പൊതുവിൽ ഇല്ലാതായി. ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും വധശിക്ഷയ്ക്ക് പൊതുജന പിന്തുണയുണ്ട്.

[[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും]], [[യൂറോപ്യൻ കൗൺസിലും]] അംഗരാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടത്താൻ പാടില്ല എന്ന നിയന്ത്രണം വച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് പൊതുജനസമ്മതിയുണ്ട്. ചൈനയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരായ നീക്കം ചെറുതെങ്കിലും വേഗത്തിൽ വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=roger33&gt;{{cite web | title = Abolition of the Death Penalty: China in World Perspective | url = http://www.deathpenaltyinfo.org/documents/RHoodOnChina.pdf | publisher = Deathpenaltyinfo | accessdate = 2016-04-17 | archive-date = 2016-04-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160417154004/http://www.deathpenaltyinfo.org/documents/RHoodOnChina.pdf | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ചില ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളും, മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവിടങ്ങളിലും വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരായ നീക്കം ശക്തമായി വരുന്നുണ്ട്.

ഇസ്രായേലിൽ നാസികൾക്കും മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്കും മാത്രം വധശിക്ഷ നൽകാനേ വകുപ്പുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;Giventhat&quot;&gt;Given that nearly all surviving Nazi perpetrators of the [[Shoah]] are in their 80s or 90s, it seems unlikely that there will any more executions.&lt;/ref&gt;

ചില രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷയില്ലാതിരുന്ന നീണ്ട ഇടവേളകളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ 1972 മുതൽ 1976 വരെയും 2007 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ 2008 ഏപ്രിൽ 16 വരെയും വധശിക്ഷകൾ നടന്നിട്ടില്ല. ഇന്ത്യയിൽ 1995 മുതൽ 2004 വരെ വധശിക്ഷകൾ നടന്നിട്ടില്ല. ശ്രീലങ്കയിൽ 2004 നവംബർ 20-ന് വധശിക്ഷകൾക്ക് താൽക്കാലികമായുണ്ടായിരുന്ന നിരോധനം പിൻവലിച്ചു.&lt;ref name=wsws1&gt;{{cite web |url=http://www.wsws.org/en/articles/2004/11/sri-n26.html |title=Sri Lankan president moves to reinstate the death penalty |publisher=WSWS |accessdate=2016-04-17 |archive-date=2016-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417154521/http://www.wsws.org/en/articles/2004/11/sri-n26.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ഫിലിപ്പീൻസിൽ 1987-ൽ മരണശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1987-ൽ പുനരാരംഭിക്കുകയും 2006-ൽ വീണ്ടും നിറുത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു.

2012 ജനുവരിയിൽ മംഗോളിയയിൽ പാർലമെന്റ് വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കുന്ന ബില്ല് നിയമമാക്കി.&lt;ref name=mangolia&gt;{{cite web | title = http://www.amnesty.org/en/news/mongolia-takes-vital-step-forward-abolishing-death-penalty-2012-01-05  | title = Mongolia takes ‘vital step forward’ in abolishing the death penalty | publisher = Amnesty International | date = 5 January 2011 | accessdate = 2016-04-17}}&lt;/ref&gt;

==2015 ൽ==
ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 2015 ൽ 1634 പേർ വധശിക്ഷക്ക് ഇരയായിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=deathpenalty333&gt;{{cite web | title = Death Penalty in 2015 | url = https://www.amnesty.org/en/latest/research/2016/04/death-sentences-executions-2015/ | publisher = Amnesty International | accessdate = 2016-04-16 | archive-date = 2016-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160416082350/https://www.amnesty.org/en/latest/research/2016/04/death-sentences-executions-2015/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ചൈനയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകളുടെ കണക്ക് ലഭ്യമല്ല. ലോകത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷയുടെ കണക്കെടുത്താൽ 90 ശതമാനവും നടന്നത്  [[ഇറാൻ]], [[പാകിസ്താൻ]], [[സൗദി അറേബ്യ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലാണ്.&lt;ref name=deathpenalty90&gt;{{cite web | title = Rise fuelled by Iran, Pakistan and Saudi Arabia | publisher = Amnesty International | url = https://www.amnesty.org/en/latest/news/2016/04/Alarming-surge-in-recorded-executions-sees-highest-toll-in-more-than-25-years/ | accessdate = 2016-04-16 | archive-date = 2016-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160416082517/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2016/04/Alarming-surge-in-recorded-executions-sees-highest-toll-in-more-than-25-years/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

== ശിക്ഷാരീതികൾ ==
ഇന്ത്യയിൽ തൂക്കിക്കൊലയിലൂടെയാണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത്. [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിൽ]] വധശിക്ഷ വിധിച്ചവരെ വെടിവെച്ച് കൊല്ലുന്നു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിൽ]] സാധാരണഗതിയിൽ [[വിഷം]] കുത്തിവെച്ചാണ് വധശിക്ഷ വിധിച്ചവരെ കൊല്ലുക. തൂക്കിക്കൊലയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറും വെടിവയ്പും ഇലക്ട്രിക് ചെയറും ഉൾപ്പെടെ മറ്റു രീതികളും നിലവിലുണ്ട്.

==തൂക്കിക്കൊല മരണശിക്ഷയെന്ന നിലയിൽ ==
[[പ്രമാണം:The Hanging by Jacques Callot.jpg|thumb|330px|''ലാ പെൻഡൈസൺ'' (''തൂക്കിക്കൊല''), ഫ്രഞ്ച് ചിത്രകാരൻ [[ഴാക് കാലോ|ഴാക്ക് കാലോയുടെ]] 1633 ലെ ''യുദ്ധത്തിന്റെ മഹാ ദുരിതങ്ങൾ'' എന്ന സീരീസിൽ നിന്ന്. .]]
ലോകത്തിൽ ധാരാളം രാജ്യങ്ങളിൽ മരണശിക്ഷ നൽകാനുള്ള പ്രധാന മാർഗ്ഗമായി  തൂക്കുകയർ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. 
==== ആസ്ട്രേലിയ ====
[[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടണിൽ നിന്ന്]] കുറ്റവാളികളെ നാടുകടത്തിയിരുന്ന പീനൽ കോളനി എന്ന നിലയിൽ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ [[ആസ്ട്രേലിയ|ആസ്ട്രേലിയയിൽ]] വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. വീടുകയറി മോഷണം, ആടിനെ മോഷ്ടിക്കൽ, വ്യാജരേഖയുണ്ടാക്കൽ, ലൈംഗികാക്രമണം, മനഃപൂർവവും അല്ലാതെയുമുള്ള കൊലപാതകം എന്നിവയൊക്കെ അവിടെ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വധശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളായിരുന്നു. വർഷം 80 പേരോളം ആസ്ട്രേലിയയിൽ തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.

1985-ൽ ആസ്ട്രേലിയയിലെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി.&lt;ref name=&quot;relTolerance&quot;&gt;{{cite web | title = World &amp; U.S. death penalty maps.
Countries abandoning the death penalty | url =  | title =  Ontario Consultants on Religious Tolerance, November 8, 2005 | publisher = religioustolerance.org | accessdate = 2016-04-17}}&lt;/ref&gt;
തൂക്കുകയറിലൂടെയോ അല്ലാതെയോ ആസ്ട്രേലിയയിൽ അവസാനമായി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയനാക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് 1967 ഫെബ്രുവരി 3ന് [[വിക്ടോറിയ|വിക്ടോറിയയിൽ]] തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട [[റൊണാൾഡ് റയൻ]].&lt;ref name=nswccl&gt;{{cite web | title =Death penalty in Australia | url =http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php | accessdate =2016-04-17 | archive-date =2010-03-29 | archive-url =https://web.archive.org/web/20100329145248/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php | url-status =dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=capaustralia11&gt;{{cite web | title = Australian executions 1870 - 1967 | url = http://www.capitalpunishmentuk.org/aus1900.html | publisher = DeathpenaltyUK | accessdate = 2016-04-17 | archive-date = 2016-04-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160417173656/http://www.capitalpunishmentuk.org/aus1900.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

==== ബ്രസീൽ ====
[[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിന്റെ]] ആധുനികചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നത് തൂക്കുകയറിലൂടെയാണ്. [[ടൈറേഡെന്റെസ്]] (1792) പോലെ പല ചരിത്രനായകന്മാരെയും തൂക്കിക്കൊന്നിട്ടുണ്ട്.  ബ്രസീലിൽ തൂക്കിക്കൊന്ന അവസാനയാൾ 1876-ൽ വധിക്കപ്പെട്ട ഫ്രാൻസിസ്കോ എന്ന അടിമയാണ്.&lt;ref name=fransisco2&gt;{{cite web | title = 1876: The slave Francisco, Brazil’s last execution | publisher = executedtoday | url = http://www.executedtoday.com/2014/04/28/1876-the-slave-francisco-brazils-last-execution/ | accessdate = 2016-04-18 | date = 2014-04-28 | archive-date = 2016-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160418155422/http://www.executedtoday.com/2014/04/28/1876-the-slave-francisco-brazils-last-execution/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;
1890-ൽ യുദ്ധമോ പട്ടാളനിയമമോ പോലുള്ള അസാധാരണ സന്ദർഭങ്ങളിലൊഴികെ വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി.&lt;ref name=&quot;encarta&quot;&gt;[http://encarta.msn.com/media_461543496/Capital_Punishment_Worldwide.html Capital Punishment Worldwide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091101054012/http://encarta.msn.com/media_461543496/Capital_Punishment_Worldwide.html |date=2009-11-01 }}, MSN Encarta. [https://web.archive.org/web/20091101054012/http://encarta.msn.com/media_461543496/Capital_Punishment_Worldwide.html Archived] 2009-10-31.&lt;/ref&gt;

==== ബൾഗേറിയ ====
[[ബൾഗേറിയ|ബൾഗേറിയയുടെ]] ചരിത്രനായകൻ [[വാസിൽ ലെവ്സ്കി|വാസിൽ ലെവ്സ്കിയെ]] [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഓട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കോടതി വിധിപ്രകാരം 1873-ൽ [[സോഫിയ|സോഫിയയിൽ]] വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. ബൾഗേറിയ സ്വതന്ത്രമായതു മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാർ അദ്ദേഹം മരിച്ച ദിവസമായ ഫെബ്രുവരി 19-ന് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയ സ്ഥലത്തുള്ള സ്മാരകത്തിൽ പുഷ്പങ്ങളർപ്പിക്കാനെത്താറുണ്ട്.

ബൾഗേറിയയിലെ അവസാന വധശിക്ഷ 1988-ലാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. തന്റെ രണ്ടു മക്കളെ  കൊലപ്പെടുത്തിയ എലീന സ്ലാറ്റോവ എന്ന സ്ത്രീയെ അന്ന് വെടിവെച്ചാണ്  കൊന്നത്.&lt;ref name=elina2&gt;{{cite web | title = Elina Zlatanova - the last woman executed in Bulgaria | url = http://www.capitalpunishmentuk.org/zlatanova.html | publisher = capitalpunishmentuk.org | accessdate = 2016-04-18 | archive-date = 2016-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160418160303/http://www.capitalpunishmentuk.org/zlatanova.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 1998-ൽ ബൾഗേറിയയിൽ മരണശിക്ഷ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കി.&lt;ref name=&quot;encarta&quot; /&gt;

==== കാനഡ ====
തൂക്കുകയറാണ് [[കാനഡ|കാനഡയിൽ]] എല്ലാത്തരം കൊലപാതകങ്ങൾക്കും നൽകിവന്നിരുന്ന വധശിക്ഷയ്ക്കായി 1961 വരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.  അതിനുശേഷം കൊലപാതകങ്ങളെ വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്നവയും അല്ലാത്തവയും എന്നീ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചു. 1998-ൽ വധശിക്ഷ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;Susan Munroe, [http://canadaonline.about.com/cs/crime/a/cappuntimeline.htm History of Capital Punishment in Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716235031/http://canadaonline.about.com/cs/crime/a/cappuntimeline.htm |date=2011-07-16 }}, About: Canada Online,&lt;/ref&gt;

കാനഡയിൽ അവസാനമായിൽ മരണശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയത് 1962 ഡിസംബർ 11-നാണ്.&lt;ref name=&quot;encarta&quot; /&gt;

==== ഈജിപ്റ്റ് ====
{{main|വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ}}
ചാരപ്രവൃത്തി ആരോപിച്ച് 1955-ൽ ഈജിപ്റ്റ് 3 ഇസ്രായേലികളെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു.&lt;ref name=bookegypt22&gt;{{cite book | title = Before and After | url = http://books.google.com/books?id=T8VzP0eiLW0C&amp;pg=PA35&amp;dq=egypt+hanged&amp;hl=en&amp;ei=iOtWTvrNFITC0AGq_oiwDA&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=4&amp;ved=0CDkQ6AEwAw#v=onepage&amp;q=egypt%20hanged&amp;f=false | last = Phyllis | first = Bennis | isbn = 978-1566564625 | publisher = Olive Branch Press | year = 2002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=howisraelwon&gt;{{cite book | title = How Israel was Won: A Concise History of the Arab-Israeli Conflict | url = https://books.google.com.sa/books?id=6T_Ff6Ra57sC&amp;pg=PA108&amp;lpg=PA108&amp;dq=egypt+hanged+3+israelis+in+1955&amp;source=bl&amp;ots=E8Jw11kt9W&amp;sig=A0Fx6KHrDALNeBjF9_ddg9CMinE&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=egypt%20hanged%203%20israelis%20in%201955&amp;f=false | last = baylis | first = Thomas | isbn = 978-0739100646 | publisher = Lexinton | page = 108 }}&lt;/ref&gt;  2004-ൽ അഞ്ച് തീവ്രവാദികളെ പ്രധാനമന്ത്രിയെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു എന്ന കുറ്റമാരോപിച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു.&lt;ref name=egypthanging4&gt;{{cite web | title = Death Penalty Database | url = http://www.deathpenaltyworldwide.org/country-search-post.cfm?country=egypt | publisher = Deathpenalty | accessdate = 2016-04-18 | archive-date = 2016-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160418153145/http://www.deathpenaltyworldwide.org/country-search-post.cfm?country=egypt | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

==== ജർമനി ====
[[File:WWII Krakow - 04.jpg|thumb|പോളണ്ടുകാരായ നാട്ടുകാരെ [[ക്രാക്കോവ്|ക്രാക്കോവിൽ]] വച്ച് [[നാസി ജർമ്മനി]] 1942-ൽ പരസ്യമായി തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു.]]
[[File:Bundesarchiv Bild 101I-031-2436-03A, Russland, Hinrichtung von Partisanen.jpg|right|thumb|[[സോവിയറ്റ്]] അനുഭാവികളെ 1943-ൽ നാസി ജർമ്മനിയിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു.]]

1939 മുതൽ 1945 വരെ [[നാസി പാർട്ടി|നാസികൾ]] നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മേഖലകളിൽ സസ്പൻഷൻ ഹാംഗിങ്ങ് ആണ് പരസ്യമായ വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മാർഗ്ഗം. കൂടുതൽ കുറ്റവാളികളെയും [[ഗില്ലറ്റിൻ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് വധിച്ചിരുന്നത്. കരിഞ്ചന്തക്കാർക്കും ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ ശക്തികളുടെ അനുഭാവികൾക്കുമായിരുന്നു, സാധാരണഗതിയിൽ, വധശിക്ഷ നൽകിയിരുന്നത്.  ഇവരുടെ മൃതശരീരങ്ങൾ വളരെ നേരം തൂക്കിയിട്ട് പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. കോൺസൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പുകളിലും ധാരാളം പേരെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. യുദ്ധശേഷം ബ്രിട്ടനും യു.എസും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മേഖലകളിൽ തുടർന്നും തൂക്കിക്കൊല വധശിക്ഷയ്ക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇത് പടിഞ്ഞാറൻ ജർമനിയുടെ സർക്കാർ 1949-ൽ ജർമൻ ഭരണ ഘടനയിലൂടെ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയ ശേഷവും തുടർന്നിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ ബർലിനിൽ ജർമനിയുടെ അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങൾ തുടക്കത്തിൽ ബാധകമല്ലായിരുന്നു. 1951-ൽ ബർലിനിലും വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. ജർമൻ ഡമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് 1987-ലാണ് വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയത്. പടിഞ്ഞാറൻ ജർമനിയിൽ കോടതിവിധിയിലൂടെ ഏറ്റവും അവസാനം വിധിച്ച മരണശിക്ഷ 1949-ൽ മോബിറ്റ് ജയിലിൽ ഗില്ലറ്റിൻ ഉപയോഗിച്ചാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്.  1951 ജൂൺ 7-ന് ലാന്റ്സ്ബർഗ് ആം ലെക്ക് എന്ന സ്ഥലത്ത് കുറേ യുദ്ധക്കുറ്റവാളികളെ തൂക്കിലേറ്റിയതാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ജർമനിയിൽ നടന്ന അവസാന തൂക്കുശിക്ഷ. കിഴക്കൻ ജർമനിയിൽ അവസാനത്തെ വധശിക്ഷ 1981-ൽ കഴുത്തിൽ വെടിവച്ചാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്.&lt;ref name=&quot;relTolerance&quot; /&gt;

==== ഹങ്കറി ====
1956-ലെ വിപ്ലവകാലത്ത്  ഹങ്കറിയിലെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഇർമെ നാഗി|ഇർമെ നാഗിയെ]] പുതുതായി വന്ന സോവിയറ്റ് പിന്തുണയുള്ള സർക്കാർ രഹസ്യമായി വിചാരണ ചെയ്ത് തൂക്കിക്കൊന്നശേഷം മറവുചെയ്തു. 1958-ൽ നാഗിയെ സർക്കാർ കുറ്റവിമുക്തനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=richard2&gt;{{cite web | title = Hungary: U.S. President To Honor 1956 Uprising | url = http://www.rferl.org/content/article/1069320.html | date = 2006-06-20 | publisher = radio Free Europe; RadioLiberty | accessdate = 2016-04-20 | archive-date = 2016-04-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160420140040/http://www.rferl.org/content/article/1069320.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 1990-മുതൽ ഹങ്കറിയിൽഎല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;relTolerance&quot; /&gt;

==== ഇന്ത്യ ====
[[File:The hanging of two participants in the Indian Rebellion of 1857..jpg|thumb| [[1857-ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം|1857-ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ‍‍‍‍]]  പങ്കെടുത്ത രണ്ടുപേരെ തൂക്കിലേറ്റുന്നു]]
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] എല്ലാ വധശിക്ഷകളും മരണം വരെ തൂക്കിലേറ്റിയാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്.

[[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ]] ഘാതകനായ [[നാധുറാം ഗോഡ്സെ|നാധുറാം ഗോഡ്സെയെ]] 1949-ൽ തൂക്കിലേറ്റി. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വധശിക്ഷയായിരുന്നു അത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീം കോടതി]] വധശിക്ഷ അപൂർവ്വങ്ങളിൽ അപൂർവ്വമായ കേസുകളിൽ മാത്രമേ നടപ്പാക്കാവൂ എന്ന് മാർഗ്ഗ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=epw333&gt;{{cite web | title = Death Penalty – Case for Its Abolition | url = http://www.epw.org.in/showArticles.php?root=2005&amp;leaf=03&amp;filename=8383&amp;filetype=html | last = Monica | first = Sakhrani | publisher = Economic &amp; Political Weekly | accessdate = 2016-04-20 | archive-date = 2005-08-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20050817155243/http://www.epw.org.in/showArticles.php?root=2005&amp;leaf=03&amp;filename=8383&amp;filetype=html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

അടുത്തകാലത്ത് നടപ്പിലായ ഒരു വധശിക്ഷ ഹേതൽ പരേഖ് എന്ന 14 കാരിയെ 1990-ൽ കൊൽകൊത്തയിൽ വച്ച് ബലാത്സംഗം ചെയ്ത ശേഷം കൊന്ന കേസിൽ കുറ്റക്കാരൻ എന്ന് വിധിക്കപ്പെട്ട ധനൻജോയ് ചാറ്റർജീ എന്ന ആളുടേതായിരുന്നു. കൊല ചെയ്ത രീതി, തലയ്ക്കടിച്ച ശേഷം പെൺകുട്ടി മരണത്തിലേയ്ക്ക് വഴുതി വീണുകൊണ്ടിരുന്ന അവസരത്തിൽ ബലാത്സംഗം ചെയ്യൽ എന്നിവയൊക്കെ വധശിക്ഷ നൽകത്തക്ക വിധം നിഷ്ടൂരമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിലയിരുത്തി. ഇന്ത്യൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ ദയാഹർജി തള്ളപ്പെട്ടപ്പോൾ ചാറ്റർജിയെ 2004 ഓഗസ്റ്റ് 14-ന് തൂക്കിക്കൊന്നു. 1995-നു ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ആദ്യ വധശിക്ഷയായിരുന്നു അത്.&lt;ref name=wsws66454&gt;{{ cite web | title = West Bengal carries out first hanging in India in a decade | url = http://web.archive.org/save/_embed/http://www.wsws.org/en/articles/2004/09/indi-s30.html | last =  Kumara | first =  Sarath | publisher = World Socialist Web Site | date = 2004-09-30 | accessdate = 2016-04-20}}&lt;/ref&gt;

2014-ലെ  കണക്കനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ 476 പേർ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട് ജയിലുകളിൽ കഴിയുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=dailyio22&gt;{{cite news  
|title = Yakub Memon hanging: Are we using death penalty far too often? | url =  | publisher = dailyo | date = 2015-07-27 |accessdate = 2016-04-20 |language = ഇംഗ്ലീഷ്}}&lt;/ref&gt;

==== ഇറാൻ ====
ഇറാനിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലലാണ് പ്രധാനമായി വധശിക്ഷയ്ക്കുപയോഗിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം. കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, മയക്കുമരുന്നു കള്ളക്കടത്ത് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇതാണ് നിയമപരമായ ശിക്ഷ. കുറ്റവാളി [[ദിയ്യ]] എന്ന [[ചോരപ്പണം]] ഇരയുടെ കുടുംബത്തിന് നൽകി അവരുടെ മാപ്പ് നേടിയെടുത്താൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാം.    കേസ്  പൊതുജനരോഷമുണ്ടാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടാൽ, കുറ്റം നടന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് പരസ്യമായി പ്രതിയെ തൂക്കിലേറ്റി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കൽ ഏത് ന്യായാധിപനും ഇവിടെ വിധിക്കാനാകും.  ഒരു ക്രെയ്ൻ ഉപയോഗിച്ച് ശിക്ഷിതനെ തൂക്കി ഉയർത്തി മരണം പ്രദർശിപ്പിക്കുകയാണ് സാധാരണ ചെയ്യുക.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Wallace |first=Mark |url=http://articles.latimes.com/2011/jul/06/opinion/la-oe-wallace-cranes-iran-20110706 |title=Iran's execution binge |publisher=Los Angeles Times |date=2011-07-06 |accessdate=2011-08-31}}&lt;/ref&gt; 2005 ജൂലൈ 19-ന് മഹ്മോദ് അൻസാരി, അയാസ് മർഹോനി എന്നീ പതിനഞ്ചും പതിനേഴും വയസ്സുകാരെ ഒരു പതിന്നാലുകാരൻ ബലാത്സംഗം ചെയ്തു, സ്വവർഗ്ഗരതിയിലേർപ്പെട്ടു എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് എഡലാത് (നീതി) ചത്വരത്തിൽ വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://direland.typepad.com/direland/2005/07/iran_executes_2.html| title=Iran executes 2 gay teenagers| accessdate=2006-04-27| archive-date=2017-09-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20170902014011/http://direland.typepad.com/direland/2005/07/iran_executes_2.html| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gayrussia.ru/en/detail.php?ID=1596|title=Exclusive interview with gay activists in Iran on situation of gays, recent executions of gay teens and the future|accessdate=2006-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051118175201/http://www.gayrussia.ru/en/detail.php?ID=1596|archivedate=2005-11-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2004 ആഗസ്ത് 15-ന് അതെഫെ ഷലീഹ് എന്ന പതിനാറുകാരിയെ ചാരിത്രത്തിന് നിരക്കാത്ത പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തു എന്ന കുറ്റത്തിന് തൂക്കിക്കൊന്നു. .&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE13/036/2004/en/Gj2vcmpR0sAJ |title=IRAN: Amnesty International outraged at reported execution of a 16 year old girl |accessdate=2008-03-30 |author= |date=2004-08-23 |work= |publisher=[[Amnesty International]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080509104016/http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE13/036/2004/en/Gj2vcmpR0sAJ |archivedate=2008-05-09 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2008 ജൂലൈ 27-ന് പുലർച്ചെ ഇറാനിയൻ സർക്കാർ 29 ആൾക്കാരെ [[ടെഹ്റാൻ|ടെഹ്രാനിലെ]] എവിൻ ജയിലിൽ വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7527431.stm Iran executes 29 in jail hangings].&lt;/ref&gt; 2008 ഡിസംബർ 2-ന് കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരാളെ കാസെറോൺ ജയിലിൽ വച്ച് ഇരയുടെ കുടുംബം മാപ്പു നൽകി നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തൂക്കിയെങ്കിലും കയററുത്ത് ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ച് രക്ഷപെടുത്തി.&lt;ref&gt;[http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGMDE131742008&amp;lang=e IRAN: Halted execution highlights inherent cruelty of death penalty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116083030/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGMDE131742008&amp;lang=e|date=2009-01-16}}. [[Amnesty International USA]] (2008-12-09). Retrieved on 2008-12-11.&lt;/ref&gt;

==== ഇറാക്ക് ====
[[സദ്ദാം ഹുസൈൻ|സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് തൂക്കിക്കൊല്ലൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/hanging2.html|title=Clark, Richard; ''The process of Judicial Hanging''|archiveurl=https://archive.today/20060426025804/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/hanging2.html%23causes|archivedate=2006-04-26|access-date=2012-05-24|url-status=live}}.&lt;/ref&gt; മരണശിക്ഷയും തൂക്കിക്കൊല്ലലും 2003 ജൂൺ 10-ൻ [[അമേരിക്ക | അമേരിക്കയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഇറാഖ് കീഴടക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നിർത്തിവയ്ക്കപ്പെട്ടു. മരണശിക്ഷ 2004 ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&amp;lang=e|title=Scores face execution in Iraq six years after invasion|date=2009-03-20|publisher=[[Amnesty International USA]]|accessdate=2009-03-21|archive-date=2009-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090513021829/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&amp;lang=e|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2005 സെപ്റ്റംബറിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലപ്പെട്ട മൂന്ന് കൊലപാതകികളാണ് പുന:സ്ഥാപനത്തിനു ശേഷം വധിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ആൾക്കാർ. 2006 മാർച്ച് 9-ന് ഇറാക്കിന്റെ പരമോന്നത നീതിന്യായ കൗൺസിലിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഒരു സായുധ കലാപകാരിയെ തൂക്കിക്കൊന്നതായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=266369&amp;area=/breaking_news/breaking_news__international_news/ | title=More bombs bring death to Iraq | publisher=Mail &amp; Guardian Online | date=2006-03-10 | accessdate=2006-04-27 | archive-date=2007-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070706193136/http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=266369&amp;area=%2Fbreaking_news%2Fbreaking_news__international_news%2F | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

സദ്ദാം ഹുസൈനെ [[മാനവരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ]]ക്ക് തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ 2006 നവംബർ 5-ന് വിധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/11/05/dujail.saddam/index.html |title=Saddam Hussein sentenced to death by hanging |publisher=[[CNN]] |date=2006-11-05 |accessdate=2006-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061113081326/http://www.cnn.com/2006/WORLD/meast/11/05/dujail.saddam/index.html |archivedate=2006-11-13 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ 2006 ഡിസംബർ 30-ന്, പുലർച്ചെ ഉദ്ദേശം ആറുമണിക്ക് തൂക്കിക്കൊന്നു.  തൂക്കുകയറിലുള്ള വീഴ്ച്ചയ്ക്കിടെ കഴുത്തൊടിയുന്നതിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടിരുന്നുവത്രേ. ദൈർഘ്യം കൂടിയ വീഴ്ചയിലൂടെയുള്ള തൂക്കിക്കൊല വിജയകരമായി നടന്നു എന്നതിന്റെ (ദുരിതം കൂടാതെ വളരെപ്പെട്ടെന്ന് ആൾ മരിച്ചു എന്നതിന്റെ) ലക്ഷണമാണിത്.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272610730.shtml |title=Saddam Hussein Hanging Video Shows Defiance, Taunts and Glee |work=[[National Ledger]] |date=2007-01-01 |accessdate=2007-01-20 |archive-date=2007-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120132227/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272610730.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഒരാഴ്ച്ചയ്ക്ക് ശേഷം പുറത്തുവന്നൊരു വീഡിയോയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ വലിയൊരു മുറിവ് കാണപ്പെട്ടതുകാരണം ശരിയായ രീതിയിലാണോ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയതെന്ന സംശയമുയർന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.liveleak.com/view?i=c5daa5b733| title = Body of Saddam in the Morgue – Warning: Graphic Content}}&lt;/ref&gt;

സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ സുരക്ഷാസേനയായിരുന്ന മുഖാബരാത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന [[ബർസാൻ ഇബ്രാഹീം]] എന്നയാളുടെയും, മുൻപ് മുഖ്യന്യായാധിപനായിരുന്ന [[അവാദ് ഹമീദ് അൽ-ബന്ദർ]] എന്നയാളുടെയും തൂക്കിക്കൊല 2007 ജനുവരി 15-നാണ് നടപ്പിലാക്കിയത്. ബർസാന്റെ ശിരസ്സ് വധശിക്ഷയ്ക്കിടെ ഛേദിക്കപ്പെട്ടുപോയി. വീഴ്ച്ചയുടെ ദൈർഘ്യം കൂടുതലായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണിത്.&lt;ref&gt;[http://news.bostonherald.com/international/view.bg?articleid=177248&amp;format=&amp;page=1 AP: Saddam’s half brother and ex-official hanged]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} January 15, 2007.&lt;/ref&gt;

പഴയ വൈസ്-പ്രസിഡന്റ് [[താഹ യാസ്സിൻ റമദാൻ]] ജീവപര്യന്തം തടവിന് 2006 നവംബർ അഞ്ചിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ശിക്ഷ തൂക്കിക്കൊലയായി 2007 ഫെബ്രുവരി 12-ന് മാറ്റി.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6354205.stm Top Saddam aide sentenced to hang] February 12, 2007.&lt;/ref&gt; 1982-ലെ മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾക്ക് തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട അവസാനത്തെ ആളാണ് അദ്ദേഹം. 2007 മാർച്ച് 20-ന് അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070322130508/http://news.yahoo.com/s/ap/20070320/ap_on_re_mi_ea/iraq Saddam's former deputy hanged in Iraq] March 20, 2007.&lt;/ref&gt;

അൽ-അൻഫാലിലെ (കുർദുകൾക്കെതിരായ) കുറ്റങ്ങൾക്ക് [[അലി ഹസ്സൻ അൽ-മജീദി]] (കെമിക്കൽ അലി), പഴയ പ്രതിരോധ മന്ത്രി [[സുൽത്താൻ ഹഷീം അഹമദ്]] അൽ-തായ്, ഹുസൈൻ റഷീദ് മൊഹമ്മദ് എന്നിവരെ 2007 ജൂൺ 24-ന്ന് തുക്കിക്കൊന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.msnbc.msn.com/id/19394865/ Iraq's &quot;Chemical Ali&quot; sentenced to death] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626144527/http://www.msnbc.msn.com/id/19394865/ |date=2007-06-26 }}, ''MSNBC.com'', June 24, 2007. Retrieved on June 24, 2007.&lt;/ref&gt; കെമിക്കൽ അലിയെ മൂന്നു തവണ കൂടി മരണ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു. 1991-ലെ ഷിയ കലാപം അടിച്ചമർത്തിയതിന് അബ്ദുൾ-ഘാനി അബ്ദുൾ ഗഫൂറിനൊപ്പം 2008 ഡിസംബർ 2നും;&lt;ref&gt;[http://www.msnbc.msn.com/id/28011270/ Second death sentence for Iraq's 'Chemical Ali] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025043957/http://www.msnbc.msn.com/id/28011270/ |date=2012-10-25 }}, ''MSNBC.com'', December 2, 2008. Retrieved on December 2, 2008.&lt;/ref&gt; 1999-ൽ ആയത്തൊള്ള മുഹമ്മദ് അൽ-സദറിന്റെ മരണത്തോടനുബന്ധിച്ച സംഭവങ്ങൾക്ക് 2009 മാർച്ച് 2-നും;&lt;ref&gt;[http://hosted.ap.org/dynamic/stories/M/ML_IRAQ?SITE=CAGRA&amp;SECTION=HOME&amp;TEMPLATE=DEFAULT Iraq's 'Chemical Ali' gets 3rd death sentence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091222184931/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/M/ML_IRAQ?SITE=CAGRA&amp;SECTION=HOME&amp;TEMPLATE=DEFAULT |date=2009-12-22 }}, ''Associated Press'', March 2, 2009. Retrieved on January 17, 2010.&lt;/ref&gt; 1988-ൽ കുർദുകൾക്കെതിരേ വിഷവാതകം പ്രയോഗിച്ചതിന് 2010 ജനുവരി 17-നും.&lt;ref&gt;[http://www.msnbc.msn.com/id/34904200/ns/world_news-mideastn_africa 'Chemical Ali' gets a new death sentence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102232753/http://www.msnbc.msn.com/id/34904200/ns/world_news-mideastn_africa |date=2012-11-02 }}, ''MSNBC.com'', January 17, 2010. Retrieved on January 17, 2010.&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തെ 2010 ജനുവരി 25-ന് തൂക്കിലേറ്റി.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iraq/7072155/Saddam-Husseins-henchman-Chemical-Ali-executed.html |title=Saddam Hussein's Henchman Chemical Ali Executed |accessdate=25 January 2010 | work=The Daily Telegraph | location=London | date=January 25, 2010}}&lt;/ref&gt;

സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ ഒരു ഉയർന്ന മന്ത്രിയായിരുന്ന [[താരിഖ് അസീസ്|താരിഖ് അസീസിനെ]] പ്രതിപക്ഷ ഷിയാ പാർട്ടി അംഗങ്ങളെ വേട്ടയാടിയതിന് 2010 ഒക്ടോബർ 26-ൻ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ വിധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/world/2010/10/26/2010-10-26_tk.html?r=news&amp;asid=172f6dff|title=Tariq Aziz, Saddam Hussein's former aid, sentenced to hang in Iraq for crimes against humanity|accessdate=26 October 2010|work=New York Daily News|date=26 October 2010}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2011 ജൂലൈ 14-ന് സുൽത്താൻ ഹാഷിം അൽ-തായ് എന്നയാളെയും സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ രണ്ട് അർദ്ധസഹോദരന്മാരായ [[സബാവി ഇബ്രാഹിം അൽ-തിക്രീതി]], [[വത്ബാൻ ഇബ്ഖിം അൽ-തിക്രീതി]]  എന്നിവരെയും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിനായി ഇറാക്ക് അധികാരികൾക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/2011/07/15/us-iraq-usa-prison-idUSTRE76E2CR20110715 |title=U.S. turns Saddam's half-brothers over to Iraq |accessdate=17 July 2011 |publisher=[[Reuters]] |date=15 July 2011 |first=Khalid |last=al-Ansary |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716031208/http://www.reuters.com/article/2011/07/15/us-iraq-usa-prison-idUSTRE76E2CR20110715 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  സാധനവിലകൾ തങ്ങൾക്കനുകൂലമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നാരോപിച്ച് പണ്ട് 42 കച്ചവടക്കാരെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിൽ പങ്കുണ്ടായിരുന്നതിനാലാണ് സദ്ദാമിന്റെ അർദ്ധസഹോദരന്മാരെ തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ 2009 മാർച്ച് 11-ന് വിധിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.cbc.ca/world/story/2009/03/11/saddam-aziz.html | work=CBC News | title=Saddam's deputy PM Tariq Aziz gets 15-year prison sentence | date=March 11, 2009}}&lt;/ref&gt;

ഇറാക്ക് സർക്കാർ വധശിക്ഷാ നിരക്ക് രഹസ്യമായി വയ്ക്കുന്നതായി ആരോപണമുണ്ട്, എല്ലാ വർഷവും നൂറുകണക്കിനാളുകളെ തൂക്കിലേറ്റുന്നുണ്ടാവാം. ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 2007-ൽ 900 ആൾക്കാർ ഇറാക്കിൽ തൂക്കിക്കൊല്ലപ്പെടാൻ അത്യധികം സാദ്ധ്യതയുള്ള നിലയിൽ കഴിയുകയാണ്.

==== ഇസ്രായേൽ ====
[[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലിന്റെ]] ക്രിമിനൽ നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വകുപ്പുണ്ടെങ്കിലും രണ്ടു പേരെ മാത്രമേ ഇസ്രായേൽ ഇതുവരെ വധശിക്ഷക്കു വിധേയരാക്കിയിട്ടുള്ളു. നാസി നേതാവ് [[അഡോൾഫ് എയ്ക്ക്മാൻ|അഡോൾഫ് എയ്ക്ക്മാനെ]] 1962 മേയ് 31-നും, ഒറ്റുകാരനെന്നാരോപിച്ച് ഇസ്രായേൽ പട്ടാളക്കാരനായ മെയർ തോബിയാൻസ്കിയേയുമാണ് ഇസ്രായേൽ വധിച്ചിട്ടുള്ളു.&lt;ref name=bengurions33&gt;{{cite book | title = Ben-Gurion's Spy | last = Shabtai  | first =Teveth | url = https://books.google.com.sa/books?id=2OrWmi-zXcAC&amp;dq= | publisher = Columbia University Press | isbn =  978-0231104647 | year = 1996}}&lt;/ref&gt; കൊലപാതകം,വിഗ്രഹാരാധന, വ്യഭിചാരം തുടങ്ങിയ 36 വിവിധ തരം കുറ്റങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരേയാണ് ഇസ്രായേലിൽ വധശിക്ഷക്കു വിധിക്കുന്നത്. ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിലും, വധശിക്ഷ പാടില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ജൂത പണ്ഡിതന്മാർക്കുള്ളത്. 1949 ൽ കൊലപാതക്കുറ്റം ആരോപിച്ച് രണ്ടു അറബ് വംശജരെ ഇസ്രായേൽ കോടതി വധശിക്ഷക്കു വിധിച്ചുവെങ്കിലും, ഇസ്രായേൽ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ചെയിം വിസ്മാൻ ഇടപെട്ട് വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url = http://jpress.org.il/Olive/APA/NLI_Heb/SharedView.Article.aspx?parm=WV643k%2FWpfocKmYPSyqWXo0VDhgU8zo7EYDqG1GSYrhW8E8UvLSAWiyCdmubomgEYw%3D%3D&amp;mode=image&amp;href=MAR%2f1961%2f02%2f17&amp;page=23&amp;rtl=true|title = מיתת־תליה&quot; – חודש הסעיף שבוטל&quot;|last = Shaul|first = Hon|date = 1961-02-17|work = |access-date = 2015-07-16|via = |trans-title = &quot;Bed of hanging&quot; – the clause which was cancelled was renewed|page = 23|newspaper = [[Maariv]]|language = Hebrew|archive-date = 2020-10-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20201024054602/http://jpress.org.il/Olive/APA/NLI_Heb/SharedView.Article.aspx?parm=WV643k/WpfocKmYPSyqWXo0VDhgU8zo7EYDqG1GSYrhW8E8UvLSAWiyCdmubomgEYw==&amp;mode=image&amp;href=MAR/1961/02/17&amp;page=23&amp;rtl=true|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

==== ജപ്പാൻ ====
ടോക്കിയോ സബ് വേയിൽ സാരിൻ ഗാസുപയോഗിച്ച് ആക്രമണം നടത്തിയതിന്റെ മുഖ്യ ആസൂത്രകനായ ഷോക്കോ അസഹാര എന്നയാളെ 2004 ഫെബ്രുവരി 27-ന് തൂക്കിക്കൊല്ലുക എന്ന ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു. സീരിയൽ കൊലപാതകിയായ ഹിരോആകി ഹിഡാകയെയും മറ്റു മൂന്നു പേരെയും 2006 ഡിസംബർ 25-ന് [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിൽ]] തൂക്കിക്കൊന്നു. തൂക്കിക്കൊലയാണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ ജപ്പാനിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന മാർഗ്ഗം. [[നോറിയോ നഗയാമ]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9406EED8163CF934A3575BC0A961958260|title=In Secrecy, Japan Hangs a Best-Selling Author, a Killer of 4|publisher=[[New York Times]]|date=1997-08-07|accessdate=2008-06-17}}&lt;/ref&gt; [[മാമോറു ടകുമ]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3654144.stm|title=Japanese school killer executed|publisher=[[BBC News]]|date=2004-09-14|accessdate=2008-06-17}}&lt;/ref&gt; [[സുടോമു മിയസാകി]] എന്നിവർ ഉദാഹരണം.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/06/17/asia/AS-GEN-Japan-Execution.php|title=Reports: Japan executes man convicted of killing and mutilating young girls in 1980s|publisher=[[International Herald Tribune]]|date=2008-06-17|accessdate=2008-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804054712/http://www.iht.com/articles/ap/2008/06/17/asia/AS-GEN-Japan-Execution.php|archivedate=2008-08-04|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==== ജോർദാൻ ====
തൂക്കുകയറാണ് [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിൽ]] പരമ്പരാഗതമായി വധശിക്ഷയ്ക്കുപയോഗിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം. 1993-ൽ ഇസ്രായേലിനു വേണ്ടി ചാരപ്രവർത്തി നടത്തി എന്നാരോപിച്ച് രണ്ട് ജോർഡാൻകാരെ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;ref name=jordan3343&gt;{{cite news | title=Jordan 'hangs Israeli spies | url=http://www.independent.co.uk/news/world/jordan-hangs-israeli-spies-1461414.html | location=[[ലണ്ടൻ]] | work=The Independent | date=August 16, 1993 | accessdate=2016-04-20 | archive-date=2016-04-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160420142057/http://www.independent.co.uk/news/world/jordan-hangs-israeli-spies-1461414.html | url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 2000, 2006 ഇടക്കുള്ള കാലയളവിൽ 41 പേരെ ജോർദാൻ തൂക്കിലേറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ലൈംഗികാതിക്രമം, തീവ്രവാദം, കൊലപാതകം എന്നിവയായിരുന്നു തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടവർക്കെതിരേ ചുമത്തപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ.&lt;ref name=achrs1&gt;{{cite web | title = Amman center for human right studies. 5th Annual Report | url = http://www.achrs.org/english/images/stories/news/pdf/Death%20Penalty%20Report%202010.pdf | publisher = achr | accessdate = 2016-04-22 | archive-date = 2016-04-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160422083955/http://www.achrs.org/english/images/stories/news/pdf/Death%20Penalty%20Report%202010.pdf | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

2006 ൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമങ്ങൾമൂലം വധശിക്ഷ നിറുത്തിവെച്ച ജോർദ്ദാൻ 2014 ൽ അതു പുനസ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. 2014 ൽ കൊലപാതക്കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെട്ട 11 പുരുഷന്മാരെ ജോർദാൻ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;ref name=sputniknews33&gt;{{cite web | title = The Middle East country lifts its moratorium on executions, having previously announced a desire to ban the practice. | url = http://sputniknews.com/middleeast/20141221/1016088778.html | publisher = sputniknews | date = 2014-12-21 | accessdate = 2016-04-22 | archive-date = 2016-04-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160422084456/http://sputniknews.com/middleeast/20141221/1016088778.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ച ജോർദ്ദാനെതിരേ അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ കടുത്ത വിമർശനമുയർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=theguardian22332&gt;{{cite news | title = Jordan hangs 11 men after eight-year halt to death penalty | url = http://www.theguardian.com/world/2014/dec/21/jordan-hangs-11-men-death-penalty | publisher = The Guardian | date = 2014-12-21 | accessdate = 2016-04-22 | archive-date = 2016-04-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160422084836/http://www.theguardian.com/world/2014/dec/21/jordan-hangs-11-men-death-penalty | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ക്രമാതീതമായി വർദ്ധിച്ചതാണ് വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാനുള്ള കാരണമെന്നാണ് ജോർദാൻ അധികൃതർ ഇത്തരം വിമർശനങ്ങൾക്കെതിരേ പ്രതികരിച്ചത്.&lt;ref name=aljazeer3343&gt;{{cite news | title = Why did Jordan resume the death penalty? | url = http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/12/why-did-jordan-resume-death-penalty-201412271125989644.html | publisher = Aljazeera | date = 2014-12-28 | accessdate = 2016-04-22 | archive-date = 2016-04-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160422085511/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/12/why-did-jordan-resume-death-penalty-201412271125989644.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ജോർദ്ദാൻ പൈലറ്റായിരുന്ന മുവാത്ത് അൽ കസസ്ബെയെ വധിച്ച കുറ്റത്തിന് രണ്ട് ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ് പൗരന്മാരെ 2015 ഫെബ്രുവരി 4 ന് ജോർദ്ദാൻ തൂക്കിലേറ്റി.&lt;ref name=theguardian335343&gt;{{cite news | title = Jordanian Pilot’s Death, Shown in ISIS Video, Spurs Jordan to Execute Prisoners | publisher = Newyork Times | url = http://web.archive.org/save/_embed/http://www.nytimes.com/2015/02/04/world/middleeast/isis-said-to-burn-captive-jordanian-pilot-to-death-in-new-video.html?_r=2 | date = 2015-02-03 | accessdate = 2016-04-22 | last = Ranya | first = Khadri }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=theguardian3332322&gt;{{cite news | title = Jordan executes would-be suicide bomber wanted for release by Islamic State | url = http://www.theguardian.com/world/2015/feb/04/jordan-executes-female-would-be-suicide-bomber-wanted-for-release-by-isis | publisher = The Guardian | date = 2015-02-14 | accessdate = 2016-04-22 | archive-date = 2016-04-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160422093206/http://www.theguardian.com/world/2015/feb/04/jordan-executes-female-would-be-suicide-bomber-wanted-for-release-by-isis | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

==== ലെബനൺ ====
സഹോദരീസഹോദരന്മാരായ രണ്ടുപേരെ കൊന്ന കുറ്റത്തിന് 1998-ൽ ലെബനണിൽ രണ്ടു പേരെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു.&lt;ref name=ggle22&gt;{{cite web | title = Lebanon executes 2 for 1995 murders | url = https://news.google.com/newspapers?id=ujFPAAAAIBAJ&amp;sjid=hwMEAAAAIBAJ&amp;pg=4267,1914349&amp;dq=lebanon-hanged&amp;hl=en | publisher = The Blade | date = 1998-05-20 | accessdate = 2016-04-22 | archive-date = 2016-04-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160423145639/https://news.google.com/newspapers?id=ujFPAAAAIBAJ&amp;sjid=hwMEAAAAIBAJ&amp;pg=4267,1914349&amp;dq=lebanon-hanged&amp;hl=en | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 2004 ൽ ലെബനോണിൽ വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും കുറ്റവാളികളെ വധിക്കാൻ ലെബനോൺ തീരുമാനിച്ചു. മൂന്നുപേരിൽ രണ്ടുപേരെ  ഫയറിങ് സ്ക്വാഡിനെക്കൊണ്ട് വെടിവെപ്പിച്ചും, മറ്റൊരാളെ കയറിൽ തൂക്കിയുമായാണ് വധിച്ചത്.&lt;ref name=bbc55444&gt;{{cite news | title = Death penalty resumes in Lebanon | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3404691.stm | publisher = BBC | date = 2004-01-17 | accessdate = 2016-04-22 | archive-date = 2016-04-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160423145723/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3404691.stm | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=nytimes4498&gt;{{cite news | title = Lebanon Resumes Capital Punishment | last = Ian | first = Ficher | url = http://www.nytimes.com/2004/02/29/world/lebanon-resumes-capital-punishment.html | date = 2004-02-29 | accessdate = 2016-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== മലേഷ്യ ====
വധശിക്ഷ നിരോധിക്കാത്ത ഒരു രാജ്യമാണ് മലേഷ്യ.&lt;ref name=mpenalcode3&gt;&quot;Penal Code of Malaysia, arts. 302, 1936, as amended by Act 574 of 2006; Internal Security Act of Malaysia, arts. 57(1), 59(1), 59(2), 1960, revised 1972; Firearms (Increased Penalties) Act of Malaysia, art. 3(A), 1971; Dangerous Drugs Act of Malaysia, art. 39(B), 1952, revised 1980.&quot;&lt;/ref&gt; തൂക്കുകയറാണ് വധശിക്ഷയ്ക്ക് [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിൽ]] വളരെനാളായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്ന മാർഗ്ഗം. രാജ്യദ്രോഹം, മയക്കുമരുന്നു കടത്ത്, തീവ്രവാദം കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് മലേഷ്യയിൽ വധശിക്ഷ നൽകിവരുന്നു. 2003 മുതൽ ബലാൽസംഗത്തിന്നും ഇവിടെ  വധശിക്ഷ നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref name=malaysiapenalcode&gt;&quot;Penal Code of Malaysia, art. 309(A) &amp; (B), 1936, as amended by Act 574 of 2006. Penal Code of Malaysia, art. 302, 1936, as amended by Act 574 of 2006.&quot;&lt;/ref&gt; ചാട്ടവാറുകൊണ്ടുള്ള അടിയും, തൂക്കുകയറിലേറ്റുകയുമാണ് മലേഷ്യയിൽ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിനു ശിക്ഷയായി നൽകുന്നത്. വിദേശികൾക്കും ഈ ശിക്ഷ ബാധകമാണ്. വധശിക്ഷ വിധിക്കാനുള്ള അവകാശം രാജ്യത്തെ ഹൈക്കോടതികൾക്കു മാത്രമേയുള്ളു. 2016 ൽ ഇതുവരെ 3 പേരെ വധശിക്ഷക്കു വിധേയരാക്കി.&lt;ref name=theguardian33343&gt;{{cite news | title = Malaysia hangs three men for murder in 'secretive' execution | publisher = The Guardian | url = http://www.theguardian.com/world/2016/mar/25/malaysia-hangs-three-men-for-in-secretive-execution | date = 2016-03-25 | accessdate = 2016-04-24 | archive-date = 2016-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160424150532/http://www.theguardian.com/world/2016/mar/25/malaysia-hangs-three-men-for-in-secretive-execution | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

1970 നും 2001 നും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ മലേഷ്യയിൽ 359 പേരെ വധശിക്ഷക്കിരയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടന്റെ]] കോളനിയായിരുന്നു മലേഷ്യ. ബ്രിട്ടന്റെ നിയമങ്ങളും, [[ഇസ്ലാം]] മതത്തിലെ നിയമങ്ങളുമാണ് മലേഷ്യയിൽ വധശിക്ഷ സ്വീകാര്യമാകാൻ കാരണമായതെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. വനിതകളേയും മലേഷ്യയിൽ വധശിക്ഷക്കിരയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=hp33443&gt;{{cite news | title = Japanese nurse sentenced to hanging in malaysia | url = http://www.huffingtonpost.com/huff-wires/20111025/as-malaysia-japan-death-sentence/ | publisher = Huffigntonpost | date = 2011-10-25 | accessdate = 2016-04-24 | archive-date = 2016-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160424150156/http://www.huffingtonpost.com/huff-wires/20111025/as-malaysia-japan-death-sentence/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

==== പോർച്ചുഗൽ ====
1846 ഏപ്രിൽ 16നാണ് [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗലിൽ]] അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടന്നത്.&lt;ref name=portugal3343&gt;{{cite web | title = 1846 The last civil execution in Portugal | url = http://www.executedtoday.com/2010/04/22/1846-the-last-civil-executions-in-portugal/ | publisher = executedtoday | date = 2010-04-22 | accessdate = 2016-04-24 | archive-date = 2016-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160424151959/http://www.executedtoday.com/2010/04/22/1846-the-last-civil-executions-in-portugal/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt; അതിനു മുൻപ് തൂക്കിക്കൊല സാധാരണയായി നൽകപ്പെടുന്ന വധശിക്ഷയായിരുന്നു. പോർച്ചുഗലിൽ വധശിക്ഷ പൂർണ്ണമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുകയാണ്.&lt;ref name=abolishinportugal33&gt;{{cite web | title = The end of capital punishment in Europe. | url = http://www.capitalpunishmentuk.org/europe.html | publisher = capitalpunishmentuk.org | accessdate = 2016-04-24 | archive-date = 2016-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160424153853/http://www.capitalpunishmentuk.org/europe.html | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

==== പാകിസ്താൻ ====
തൂക്കുകയറാണ് [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിൽ]] വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന മാർഗ്ഗം. 2008 മുതൽ പാകിസ്താനിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. പെഷവാർ സ്കൂളിലെ കൂട്ടക്കൊലക്കുശേഷം, പാകിസ്താൻ വധശിക്ഷക്കുണ്ടായിരുന്ന നിരോധനം ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref name=bbc9897675&gt;{{cite news | title = Pakistan resumes executions after Peshawar school attack | publisher = BBC | url = http://www.bbc.com/news/world-asia-30556260 | date = 2014-12-19 | accessdate = 2016-04-24 | archive-date = 2016-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160424154746/http://www.bbc.com/news/world-asia-30556260 | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

2016 ൽ പാകിസ്താൻ 56 പേരെ തൂക്കിക്കൊന്നു.&lt;ref name=pakistan3343&gt;{{cite web | title = Executions in 2016 | publisher = Human Right Commission of Pakistan | url = http://hrcp-web.org/hrcpweb/executions-in-2016/ | accessdate = 2016-04-24 | archive-date = 2016-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160424155630/http://hrcp-web.org/hrcpweb/executions-in-2016/ | url-status = bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

==== റഷ്യ ====
[[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] പതിനഞ്ചും പതിനാറും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിലവിലിരുന്ന ശൂലത്തിൽ കയറ്റലിനു (ഇംപേൽമെന്റ്) പകരം [[റോമനോവ് രാജവംശം|റോമനോവ് രാജവംശത്തിന്റെ]] കാലത്ത് തൂക്കുശിക്ഷ  പ്രചാരത്തിലായി.

തൂക്കിക്കൊല്ലലും പാട്ടകൃഷിയും (സെർഫ്ഡം) അലക്സാണ്ടർ II  എന്ന ഭരണാധികാരിയുടെ കാലത്ത് ഇല്ലാതാക്കിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ അവ പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊലയാളികളെ തൂക്കിക്കൊല്ലുകയാണുണ്ടായത്. കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട പലരുടെയും ശിക്ഷ സാധാരണ ജീവപര്യന്തമായി ഇളവു ചെയ്തുകൊടുത്തിരുന്നുവെങ്കിലും രാജദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നവരെ  തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു. [[ഫിൻലാന്റിലെ ഗ്രാന്റ് ഡച്ചി]], [[പോളണ്ട് രാജ്യം]] എന്നിങ്ങനെ റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന് കീഴിലായിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും ഇതായിരുന്നു സ്ഥിതി. [[ടാവെറ്റി ലൂക്കാരിനെൻ]] എന്ന ഫിൻലന്റുകാരനെ ചാരപ്രവർത്തിക്കും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും ശിക്ഷയായി1916-ൽ തൂക്കിക്കൊന്നതാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഒരു ഫിൻലന്റുകാരൻ മരിക്കുന്ന അവസാന സംഭവം.

സാധാരണ പൊതുജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ വച്ച് ദൈർഘ്യം കുറഞ്ഞ വീഴ്ച്ചയുള്ള തുക്കിക്കൊല്ലലായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ലൂക്കാറിനെന്റെ കേസിലേതുപോലെ മരക്കൊമ്പിലോ പ്രത്യേകമായി തയ്യാറാക്കിയ തൂക്കുമരത്തിലോ ആയിരുന്നു തൂക്കിക്കൊല നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്.

1917-ലെ [[ഒക്ടോബർ വിപ്ലവം|വിപ്ലവത്തിന്]] ശേഷം മരണശിക്ഷ കടലാസിൽ നിറുത്തലാക്കിയെങ്കിലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശത്രുക്കളെന്നു കരുതുന്നവർക്കെതിരെ അത് തുടർന്നും ഉപയോഗിച്ചു വന്നിരുന്നു. ബോൾഷെവിക്കുകൾക്ക് കീഴിൽ മിക്ക വധശിക്ഷകളും വെടിവയ്പ്പിലൂടെയായിരുന്നു നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. റഷ്യയിൽ അവസാനം തൂക്കിക്കൊല്ലപ്പെട്ടത് 1946-ൽ [[ആന്ദ്രേ വ്ലാസോവ്]] എന്നയാളും അനുയായികളുമായിരുന്നു.

==== സിങ്കപ്പൂർ ====
[[സിങ്കപ്പൂർ|സിങ്കപ്പൂരിൽ]] വീഴ്ചാദൈർഘ്യം കൂടിയ തൂക്കിക്കൊലയാണ് [[മയക്കുമരുന്ന് കള്ളക്കടത്ത്]], [[കൊലപാതകം]], [[തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകൽ]], അനുമതിയില്ലാതെ തോക്കുകൾ കൈവശം വയ്ക്കുക തുടങ്ങിയ പല കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും നിയമപരമായി നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ശിക്ഷ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.suntimes.co.za/zones/sundaytimesNEW/basket7st/basket7st1132576915.aspx|title=Singapore clings to death penalty|publisher=Sunday Times (South Africa)|date=2005-11-21|accessdate=2006-04-02}}&lt;/ref&gt;

==== സിറിയ ====
[[File:Eli Cohen.jpg|thumb|right|[[എലി കോഹൻ]] എന്ന ഇസ്രായേലി ചാരനെ 1965 മേയ് 18-ന് സിറിയയിൽ പരസ്യമായി തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു. ]]

സിറിയ പരസ്യമായി തൂക്കുശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. 1952-ൽ രണ്ട് ജൂതന്മാരെയും 1965-ൽ ഇസ്രായേൽ ചാരൻ [[എലി കോഹൻ|എലി കോഹനെയും]] ഇങ്ങനെ തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=6T_Ff6Ra57sC&amp;pg=PA154&amp;dq=syria+hanged&amp;hl=en&amp;ei=qONWTrLPI8_C0AHhyPmcDA&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=2&amp;ved=0CC8Q6AEwAQ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=sVeKwfsHevgC&amp;pg=PT193&amp;dq=syria+hanged+jews&amp;hl=en&amp;ei=2eNWTu6_MurF0AGKlZG9DA&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;sqi=2&amp;ved=0CCoQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=syria%20hanged%20jews&amp;f=false]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=Y2PseStkG3sC&amp;pg=PA190&amp;dq=syria+hanged+jews&amp;hl=en&amp;ei=2eNWTu6_MurF0AGKlZG9DA&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=2&amp;sqi=2&amp;ved=0CC8Q6AEwAQ#v=onepage&amp;q=syria%20hanged%20jews&amp;f=false]&lt;/ref&gt;

==== യുനൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ====
ആംഗ്ലോ-സാക്സൺ കാലഘട്ടം മുതൽ നിയമപരമായ വധശിക്ഷാരീതിയായി തൂക്കിക്കൊല ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.1911encyclopedia.org/Hanging Hanging]&quot;. The 11th Edition of the Encyclopaedia Britannica.&lt;/ref&gt; അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ആരാച്ചാരുടെ പേർ 1360-കളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന തോമസ് ഡെ വാർബ്ലിൻടൺ എന്നയാളാണ്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 1964-ൽ അവസാനത്തെ തൂക്കുശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയ ആരാച്ചാർമാരായ റോബർട്ട് ലെസ്ലി സ്റ്റ്യൂവാർട്ട്, ഹാരി അലൻ എന്നിവർ വരെയുള്ള എല്ലാവരുടെയും വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. 1955 ജൂലൈ 13-ന് തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട [[റൂത്ത് എല്ലിസ്]] ആണ് അവസാനം വധശിക്ഷ ലഭിച്ച സ്ത്രീ.

പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം വരെ കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും ഒരേ ശിക്ഷയായിരുന്നു നൽകി വന്നിരുന്നത്. മോഷണത്തിനു പോലും മരണ ശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,894775,00.html National Affairs: CAPITAL PUNISHMENT: A FADING PRACTICE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011174652/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,894775,00.html |date=2011-10-11 }}&quot;. ''[[Time (magazine)|Time]]''. March 21, 1960.&lt;/ref&gt; 1814-ൽ പതിന്നാല് വയസ്സിൽ താഴെ പ്രായമുള്ള അഞ്ച് കുട്ടിക്കുറ്റവാളികളെ ഓൾഡ് ബെയ്ലി എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നു. ഇതിൽ ഇളയ കുട്ടിക്ക് എട്ടു വയസ്സേ പ്രായമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.museumoflondon.org.uk/English/Learning/Learningonline/features/wc/world_city_6.htm London's children in the 19th century]&quot;. Museum of London.&lt;/ref&gt; 1868 വരെ തൂക്കുശിക്ഷകൾ പൊതുജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വച്ചായിരുന്നു നടത്തിയിരുന്നത്.

1957-ൽ വധശിക്ഷ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കൊലപാതകങ്ങളെ രണ്ട് തലത്തിലുള്ളതായി തരം തിരിക്കപ്പെട്ടു. ഫസ്റ്റ് ഡിഗ്രി കൊലപാതകത്തിന് മാത്രമേ വധശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.

1965-ൽ പാർലമെന്റ് 5 വർഷത്തേയ്ക്ക് താത്കാലികമായി വധശിക്ഷ ഇല്ലാതെയാക്കി.  1969-ൽ ഇത് സ്ഥിരമാക്കി. പട്ടാളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിലും ഇത് ബാധകമാണ്.

'''സിൽക്ക് കയർ'''

[[യുനൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യു.കെ.യിൽ]] ചിലതരം കുറ്റം ചെയ്യുന്നവരെ സിൽക്ക് കയറുപയോഗിച്ച് തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു.

* രാജാവിന്റെ മാനുകളെ അനുമതിയില്ലാതെ വേട്ടയാടുന്ന നായാട്ടുകാരെ. .
* തലമുറകളായി പ്രഭുത്വമുള്ളവർ കൊലക്കുറ്റം ചെയ്താൽ.&lt;ref&gt;[http://www.parliament.the-stationery-office.co.uk/pa/ld199798/ldhansrd/vo980212/text/80212-26.htm Lords Hansard text for 12 February 1998] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605033305/http://www.parliament.the-stationery-office.co.uk/pa/ld199798/ldhansrd/vo980212/text/80212-26.htm |date=2011-06-05 }}, Hansard, Col. 1350.&lt;/ref&gt;
* ലണ്ടൻ നഗരത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന ബഹുമതി ലഭിച്ച ആൾക്കാർ&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=http://www.cityoflondon.gov.uk/scripts/htm_hl.pl?DB=col&amp;STEMMER=en&amp;WORDS=histori%20history&amp;ALL=&amp;ANY=&amp;EXACTB=0&amp;PHRASE=&amp;EXACTP=0&amp;CATEGORIES=&amp;SIMPLE=history&amp;COLOUR=Red&amp;STYLE=s&amp;URL=http://www.cityoflondon.gov.uk/Corporation/LGNL_Services/Leisure_and_culture/Local_history_and_heritage/Freedom_of_City/priveleges.htm#muscat_highlighter_first_match |publisher=City of London |accessdate=2010-04-12 |archive-date=2011-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612204545/http://www.cityoflondon.gov.uk/scripts/htm_hl.pl?DB=col&amp;STEMMER=en&amp;WORDS=histori%20history&amp;ALL=&amp;ANY=&amp;EXACTB=0&amp;PHRASE=&amp;EXACTP=0&amp;CATEGORIES=&amp;SIMPLE=history&amp;COLOUR=Red&amp;STYLE=s&amp;URL=http%3A%2F%2Fwww.cityoflondon.gov.uk%2FCorporation%2FLGNL_Services%2FLeisure_and_culture%2FLocal_history_and_heritage%2FFreedom_of_City%2Fpriveleges.htm#muscat_highlighter_first_match |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Balvenie Pillar - geograph.org.uk - 463974.jpg|thumb|right|സ്കോട്ട്ലാന്റിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ നടന്ന ഒരു തൂക്കുശിക്ഷയ്ക്ക് (1630-ൽ നടന്നത്) ശേഷം 1755-ൽ സ്ഥാപിച്ച തൂണ്. പൊതുജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ നടന്ന അവസാനത്തെ തൂക്കിക്കൊലയാണെന്ന് തൂണിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അത്തരത്തിലെ അവസാന മരണ ശിക്ഷ 1865-ൽ ഗ്ലാസ്ഗോയിലാണ് നടന്നത്.]]
[[പ്രമാണം:ExecutionNoose.JPG|thumb|left|ലങ്കാസ്റ്റർ കോട്ടയ്ക്ക് വെളിയിൽ പരസ്യമായി തൂക്കിക്കൊല്ലാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തൂക്കുകയർ c.&amp;nbsp;1820–1830.]]

==== അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ====
[[File:Lincoln conspirators execution2.jpg|thumb|പ്രസിഡന്റ് [[എബ്രഹാം ലിങ്കൺ|എബ്രഹാം ലിങ്കണിന്റെ]] കൊലപാതകത്തിന്റെ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയവരെ തൂക്കിക്കൊല്ലുന്നു.]]

മരണശിക്ഷ ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും മറ്റു ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ നിറുത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഫെഡറൽ നിയമപ്രകാരമുള്ള മരണശിക്ഷ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ബാധകമാണ്.

1862-ൽ വെള്ളക്കാരായ പുതിയ താമസക്കാരെ കൊന്നൊടുക്കിയെന്ന കുറ്റത്തിന് 38 സിയോക്സ് ഇന്ത്യക്കാരെ തൂക്കിക്കൊന്നതാണ് അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൂട്ട വധശിക്ഷ. 1862-ൽ മിനസോട്ടയിലെ മാങ്കാട്ടോ എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ചാണിത് നടന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1863/01/04/news/execution-indians-minnesota-their-confessions-guilt-descriptions-parting-scenes.html&amp;pagewanted=all |title=Execution of Indians in Minnesota |newspaper=[[The New York Times]] |date=December 29, 1862 |page=5 |access-date=2021-09-02 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516064749/http://www.nytimes.com/1863/01/04/news/execution-indians-minnesota-their-confessions-guilt-descriptions-parting-scenes.html%26pagewanted%3Dall |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; പൊതുജനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ നടന്ന അവസാനത്തെ വധശിക്ഷ 1938 ഓഗസ്റ്റ് 14-ന് കെന്റക്കിയിലെ ഓവൻസ്ബൊറോയിലായിരുന്നു. 70 വയസ്സുള്ള ലിഷ എഡ്വാർഡ് എന്ന സ്ത്രീയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്ത് കൊന്നതിന് റൈനി ബെതി എന്നയാളെയായിരുന്നു തൂക്കിക്കൊന്നത്. ഈ തൂക്കിക്കൊലയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം നൽകിയത് കെന്റക്കിയിലെ ആദ്യത്തെ സ്ത്രീ ഷരിഫ്ഫായ (പോലീസ് മേധാവി) ഫ്ലോറൻസ് തോംസണായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.npr.org/programs/morning/features/2001/apr/010430.execution.html The Last Public Execution in America]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.findingdulcinea.com/news/on-this-day/July-August-08/On-this-Day--Kentucky-Holds-Final-Public-Execution-in-the-U-S-.html |title=On This Day: Kentucky Holds Final Public Execution in the US |access-date=2012-05-24 |archive-date=2012-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311201258/http://www.findingdulcinea.com/news/on-this-day/July-August-08/On-this-Day--Kentucky-Holds-Final-Public-Execution-in-the-U-S-.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

കാലിഫോർണിയയിൽ സാൻ ക്വെന്റിൻ ജയിലിൽ 1949-നും 1952-നും മദ്ധ്യേ വാർഡനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ക്ലിന്റൺ ഡഫ്ഫി എന്നയാൾ തൊണ്ണൂറിലധികം മരണശിക്ഷകൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news |first=Gene |last=Blake |title=Famed warden Duffy of San Quentin dead at 84 |work=Los Angeles Times |date=1982-10-14}}&lt;/ref&gt; ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം മരണശിക്ഷയ്ക്ക് എതിരാവുകയും ''എൺപത്തെട്ട് ആണുങ്ങളും രണ്ട് പെണ്ണുങ്ങളും'' എന്ന പേരിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെ അനുകൂലിച്ച് ഒരു ഓർമക്കുറിപ്പ് പുറത്തിറക്കുകയുമുണ്ടായി. പല തൂക്കിക്കൊലകളും കുഴപ്പത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതും അതുമൂലം അദ്ദേഹത്തിനു മുന്നേ വാർഡനായിരുന്ന ജേംസ് ബി. ഹോളോഹാൻ എന്നയാൾ തൂക്കിക്കൊലയ്ക്ക് പകരം ഗ്യാസ് ചേമ്പർ ഉപയോഗിക്കാൻ കാലിഫോർണിയ നിയമസഭയോട് 1937-ൽ അപേക്ഷിച്ചതും മറ്റും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book | first=Clinton | last=Duffy | year=1962 | title=Eighty-Eight Men and Two Women |publisher=Doubleday |location=Garden City, NY |oclc=1317754}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=Peter |last=Fimrite |title=Inside death row. At San Quentin, 647 condemned killers wait to die in the most populous execution antechamber in the United States. |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2005/11/20/INGFUFHCFL56.DTL |work=San Francisco Chronicle |date=2005-11-20 |accessdate=2009-01-12 |archive-date=2012-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321163204/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2005%2F11%2F20%2FINGFUFHCFL56.DTL |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

പലതരം വധശിക്ഷാ രീതികളും മാറി മിക്ക സ്റ്റേറ്റുകളിലും ഫെഡറൽ സർക്കാരിലും വിഷം കുത്തിവയ്പ്പായിട്ടുണ്ട്. തൂക്കിക്കൊല ശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടയാളിന് തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ഒരു രീതിയായി നിലനിർത്തിയിരുന്ന മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളും ഈ രീതി ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട കൊലപാതകിയായ വിക്ടർ ഫ്യൂഗർ എന്നയാളാണ് അയോവ സംസ്ഥാനത്തു വച്ച് 1963 മാർച്ച് 15-ന് അവസാനമായി തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ. 1965-ൽ മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി പകരം പരോളില്ലാത്ത ജീവപര്യന്തം തടവ് നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുൻപ് തൂക്കുശിക്ഷയായിരുന്നു അയോവയിൽ മുഖ്യ വധശിക്ഷാ രീതി.

[[ബാർട്ടൻ കേ കിർഹാം]] എന്നയാളാണ് യൂട്ടാ സംസ്ഥാനത്ത് അവസാനമായി തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടയാൾ. അയാൾ വെടിവച്ച് കൊല്ലുന്നതിനു പകരം തൂക്കിക്കൊല തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് 1980-ൽ യൂട്ടായിൽ വിഷം കുത്തിവച്ച് കൊല്ലുന്ന രീതി നടപ്പിൽ വന്നു.

ഡെലാവേർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയമം 1986-ൽ മാറ്റി തൂക്കുശിക്ഷയ്ക്ക് പകരം വിഷം കുത്തിവയ്പ് നിലവിൽ വന്നു. അതിനു മുന്നേ ശിക്ഷാ വിധി വന്നിരുന്ന ആൾക്കാർക്ക് തൂക്കുമരണം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു. 1996-ൽ ബില്ലി ബെയ്ലി എന്നയാളെ തൂക്കിക്കൊന്നതാണ് അമേരിക്കൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അടുത്ത കാലത്തു നടന്ന തൂക്കിക്കൊല.

വാഷിംഗ്ടൺ, ന്യ ഹാംപ്ഷൈർ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തൂക്കിക്കൊല ഇപ്പോഴും ഒരു തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന രീതിയായി നിലനില്ക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/lxii/630/630-5.htm | title=Section 630.5, Procedures in Capital Murder | accessdate = 2006-04-27 }}&lt;/ref&gt;

==വൈദ്യുതക്കസേര മരണശിക്ഷയെന്ന നിലയിൽ==
==== അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ====
1881-ൽ [[ന്യൂ യോർക്ക്]] സംസ്ഥാനം തൂക്കിക്കൊല്ലലിന് പകരം മനുഷ്യത്വത്തോടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രീതി നിർണയിക്കാൻ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. [[ആൽഫ്രഡ് പി. സൗത്ത്വിക്]] എന്ന കമ്മിറ്റിയംഗം ഒരു മദ്യപാനി വൈദ്യുതാഘാതമേറ്റ് വളരെപ്പെട്ടെന്ന് മരിച്ച സംഭവത്തെപ്പറ്റി കേട്ടശേഷം വൈദ്യുതി വധശിക്ഷയ്ക്കുപയോഗിക്കാം എന്ന അഭിപ്രായം കൊണ്ടുവന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal  | coauthors = Christen, AG Christen JA.  | title = Alfred P. Southwick, MDS, DDS: dental practitioner, educator and originator of electrical executions  | journal = Journal of the History of Dentistry  | volume = 48  | issue = 3  | pages = 115–45  | publisher =  | month = November | year = 2000  | pmid = 11806253  | last1 = Christen  | first1 = AG }}&lt;/ref&gt; 1890 ഓഗസ്റ്റ് 6-ന് ന്യൂ യോർക്കിലെ ഔബേൺ ജയിലിൽ വധിക്കപ്പെട്ട [[വില്യം കെംലർ]] എന്നയാളാണ് വൈദ്യുതക്കസേര ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെയാൾ. ആരാച്ചാരായി പ്രവർത്തിച്ചത് [[സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രീഷ്യൻ]] [[എഡ്വിൻ എഫ്. ഡേവിസ്]] എന്നയാളായിരുന്നു. ആദ്യത്തെ  17 സെക്കന്റ് വൈദ്യുത ഷോക്ക് കാരണം കെംലർ അബോധാവസ്ഥയിലായെങ്കിലും ഹൃദയമിടിപ്പും ശ്വാസച്ഛ്വാസവും നിന്നിരുന്നില്ല. കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ഡോക്ടർമാരായ [[എഡ്വേർഡ് ചാൾസ് സ്പിറ്റ്സ്ക]], ചാൾസ് എഫ്. മക്ഡോണാൾഡ് എന്നിവർ കെംലറെ പരിശോധിച്ച് ജീവനുണ്ടെന്ന് കണ്ട ശേഷം ഡോ. സ്പിറ്റ്സ്ക വീണ്ടും വൈദ്യുതി പ്രയോഗിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. വൈദ്യുതക്കസേര ഉപയോഗിച്ച് വധിച്ച ആദ്യത്തെ സ്ത്രീ [[മാർത്ത എം. പ്ലേസ്]] ആയിരുന്നു. സിങ് സിങ് ജയിലിൽ വച്ചാണ് 1899 മാർച്ച് 20-ന് മാർത്തയെ വധിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.findingdulcinea.com/news/on-this-day/March/First-Woman-is-Executed-by-Electric-Chair.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-06-03 |archive-date=2012-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120911140301/http://www.findingdulcinea.com/news/on-this-day/March/First-Woman-is-Executed-by-Electric-Chair.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഒഹായോ (1897), മസാച്യൂസെറ്റ്സ് (1900), ന്യൂ ജേഴ്സി (1906), വിർജീനിയ (1908) എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തുടക്കത്തിലേ മരണശിക്ഷ നൽകാൻ ഈ മാർഗ്ഗം സ്വീകരിച്ചു. വേഗം തന്നെ ഐക്യനാടുകളിൽ ഇത് [[തൂങ്ങിമരണം|തൂങ്ങിമരണത്തിനെ]] പുറം തള്ളി പ്രധാന മരണശിക്ഷാ രീതിയായി.

എൺപതുകളിലെ കുഴപ്പത്തിലവസാനിച്ച ചില വധശിക്ഷകൾക്ക് ശേഷം നിയമനിർമാതാക്കൾ കൂടുതൽ മനുഷ്യത്വപരമായ വധശിക്ഷാ രീതികൾ അന്വേഷിച്ചു തുടങ്ങി. വിഷം കുത്തിവച്ചു കൊല്ലലാണ് പകരം വന്നത്.

==== ഫിലിപ്പീൻസ് ====
കുറച്ചു പതിറ്റാണ്ടുകൾ [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിൽ]] ഈ മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു (ഫിലിപ്പീൻസിൽ വൈദ്യുതക്കസേര ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് 1924-ലും അവസാനമായി ഉപയോഗിച്ചത് 1976-ലുമായിരുന്നു). 1966-നു ശേഷം വൈദ്യുതക്കസേര അമേരിക്കയിൽ കുറച്ചുകാലം ഉപയോഗിക്കാതായെങ്കിലും ഫിലിപ്പീൻസിൽ അത് തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;amnesty&quot;&gt;{{Cite web | url = http://www.amnesty.org/en/library/info/ASA35/009/1997 | title = Philippines: The Death Penalty: Criminality, Justice and Human Rights | date = 30 September 1997 | publisher = Amnesty International | accessdate = 2010-09-07 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150221063645/http://www.amnesty.org/en/library/info/ASA35/009/1997 | archivedate = 2015-02-21 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; 1972-ൽ മൂന്നു പേരെ ഇപ്രകാരം ഫിലിപ്പീൻസിൽ വധിക്കുകയുണ്ടായി.
====യുനൈറ്റഡ് കിങ്ഡം====
ബ്രിട്ടൻ ചില കാരണങ്ങളാൽ ഈ രീതി പരിഗണിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2006-ൽ പുറത്തിറക്കിയ ബ്രിട്ടീഷ് യുദ്ധ കാബിനറ്റിന്റെ റിപ്പോർട്ട് കാണിക്കുന്നത്  [[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ]] 1942-ൽ നിർദ്ദേശിച്ചത് [[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലർ|അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലറിനെ]] പിടികൂടാൻ സാധിച്ചാൽ ഉടനടി അമേരിക്കയിൽ നിന്നു വരുത്തിയ ഒരു വൈദ്യുതക്കസേരയിൽ വച്ച് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കണമെന്നാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nationalarchives.gov.uk/releases/2006/january/january1/war_crimes.htm|title=War crimes and war criminals, meeting held on July 6, 1942|accessdate=2006-04-25}}&lt;/ref&gt;

==വിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ മരണശിക്ഷയെന്ന നിലയിൽ==
1888 ജനുവരി 17-ന് ജൂലിയസ് മൗണ്ട് മേയർ എന്നയാളാണ് ഈ മാർഗ്ഗം മുന്നോട്ടുവച്ചത്.&lt;ref name = &quot;timeline&quot;&gt;&quot;[http://www.todesstrafe.de/thema/geschichte/geschichte/toedliche_injektion.php Tödliche Injektion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060506045416/http://www.todesstrafe.de/thema/geschichte/geschichte/toedliche_injektion.php |date=2006-05-06 }}&quot;. ([[German language|German]])&lt;/ref&gt; ന്യൂ യോർക്കിലെ ഒരു ഡോക്ടർ ഇത് തൂക്കിക്കൊലയേക്കാൾ ചെലവു കുറഞ്ഞതാണെന്ന് വാദിച്ചു.&lt;ref name = &quot;uk&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20061004025049/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/injection.html Capital Punishment U.K.: Lethal injection.]&quot;&lt;/ref&gt; ബ്രിട്ടനിലെ റോയൽ കമ്മീഷൻ ഈ മാർഗ്ഗം പരിഗണിച്ചെങ്കിലും (1949–53) ബ്രിട്ടീഷ് മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ എതിർപ്പുകാരണം തള്ളിക്കളയുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;uk&quot;/&gt;
====അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ====
1977 മേയ് 11-ന് ഓക്ലഹോമയിലെ മെഡിക്കൽ എക്സാമിനർ ജേയ് ചാപ്മാൻ വേദന കുറഞ്ഞ ഒരു പുതിയ വധശിക്ഷാ രീതി (ചാപ്മാൻസ് പ്രോട്ടോക്കോൾ) മുന്നോട്ടുവച്ചു. സിരയിലേക്ക് സലൈൻ കൊടുക്കുന്ന ഒരു ഡ്രിപ്പ് തുടങ്ങിയശേഷം അതിവേഗം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബാർബിച്യുറേറ്റ് മരുന്നും പേശികളെ തളർത്തുന്ന ഒരു മരുന്നും അതിൽ കുത്തിവയ്ക്കണം എന്നുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദ്ധതി.&lt;ref name = &quot;hrw-i&quot;&gt;&quot;[http://hrw.org/reports/2006/us0406/ So Long as They Die: Lethal Injections in the United States],&quot; [[Human Rights Watch]], 2006, 18(1). [http://hrw.org/reports/2006/us0406/3.htm I. Development of Lethal Injection Protocols].&lt;/ref&gt; അനസ്തീഷ്യ വിദഗ്ദ്ധൻ സ്റ്റാൻലി ഡ്യൂഷ് അംഗീകരിച്ച ശേഷം ബിൽ വൈസ്മാൻ എന്ന പാതിരി ഈ മാർഗ്ഗം ഒക്ലഹോമയിലെ നിയമസഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kotv.com/news/topstory/?id=138139 |title=NewsOn6.com |access-date=2012-06-03 |archive-date=2009-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090712064453/http://kotv.com/news/topstory/?id=138139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇത് വളരെപ്പെട്ടെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. അതിനു ശേഷം 2004-നുള്ളിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്ന 38 അമേരിക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 37 എണ്ണത്തിലും ഇത് ഉപയോഗത്തിൽ വന്നു.&lt;ref name = &quot;hrw-i&quot;/&gt; On August 29, 1977,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prisonport.com/index.php/Death-Row-links/Texas-Execution-Procedures-and-History.html |title=Texas Execution Procedures and History |access-date=2012-06-03 |archive-date=2012-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111123622/http://www.prisonport.com/index.php/Death-Row-links/Texas-Execution-Procedures-and-History.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

1982 ഡിസംബർ 7-ന് ടെക്സാസ് സംസ്ഥാനത്താണ് വിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയത്. ചാൾസ് ബ്രൂക്ക്സ് ജൂനിയർ എന്നയാളായിരുന്നു ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്.&lt;ref name = &quot;groner&quot;&gt;{{cite journal|author = Groner JI|title = Lethal injection: a stain on the face of medicine|journal = BMJ|volume = 325|issue = 7371|pages = 1026–8|year = 2002|pmid = 12411367|doi = 10.1136/bmj.325.7371.1026|pmc = 1124498}}&lt;/ref&gt;
====ചൈന====
1997-ൽ വധശിക്ഷയ്ക്കായി ഈ മാർഗ്ഗം സ്വീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Lethal injection&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/injection.html |title=Lethal injection |access-date=2006-10-04 |archive-date=2006-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061004025049/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/injection.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 
====ഗ്വാട്ടിമാല====
1998-ൽ ഈ മാർഗ്ഗം സ്വീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Lethal injection&quot;/&gt; 
====ഫിലിപ്പീൻസ്====
1999-ൽ വിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ മരണശിക്ഷയ്ക്കുള്ള മാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Lethal injection&quot;/&gt; മരണശിക്ഷ പിന്നീട് ഇല്ലാതെയാക്കി. 
====തായ്ലാന്റ്====
2003 മുതൽ വിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ വധശിക്ഷാ മാർഗ്ഗമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Lethal injection&quot;/&gt; 
====തായ്വാൻ====
2005 മുതൽ വധശിക്ഷാ മാർഗ്ഗമായി വിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Lethal injection&quot;/&gt;
====വിയറ്റ്നാം====
ഇപ്പോൾ വിയറ്റ്നാമിൽ വിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ വധശിക്ഷയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://vietnewsonline.vn/News/Politics/16818/Vietnam-to-replace-firing-squads-with-lethal-injections.htm |title=Vietnam to replace firing squads with lethal injections&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2012-06-03 |archive-date=2011-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110221121639/http://www.vietnewsonline.vn/News/Politics/16818/Vietnam-to-replace-firing-squads-with-lethal-injections.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
====നാസി ജർമനി====
[[നാസി ജർമനി|നാസി ജർമനിയുടെ]] T-4 ദയാവധ പദ്ധതി മറ്റു മാർഗങ്ങളോടൊപ്പം വിഷം കുത്തിവയ്ക്കലും &quot;ജീവിക്കാനർഹതയില്ലാത്ത ജീവിതങ്ങളെ&quot; ഇല്ലാതാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
==ശിരഛേദം മരണശിക്ഷ എന്ന നിലയിൽ==
ശിരഛേദം (ഗളഛേദം) എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ഉടലിൽ നിന്ന് ശിരസ്സ് വേർപെടുത്തുക എന്നാണ്. ചിലപ്പോൾ ഇതിന് ശേഷം ശിരസ്സ് പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടും. [[ഗില്ലറ്റിൻ]] വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി ശിരഛേദം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു യന്ത്രമാണ്. 
====ചൈന====
കഴുത്ത്  ഞെരിച്ച് കൊല്ലുന്നത് കൂടുതൽ വേദനയനുഭവിക്കുന്ന തരം ശിക്ഷയാണെങ്കിലും [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] ശിരഛേദം കൂടുതൽ കഠിനമായ ശിക്ഷയായാണ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നത്.
====പാകിസ്താൻ====
2007 മുതൽ തെഹ്രിക്-എ-താലിബാൻ പാകിസ്താൻ എന്ന തീവ്രവാദ പ്രസ്ഥാനം എതിരാളികൾക്കും കുറ്റവാളികൾക്കും ചാരന്മാർക്കുമുള്ള ശിക്ഷയായി ശിരഛേദം നടപ്പാക്കിവരുന്നുണ്ട്. ജനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്താനായി സർക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെയും എതിരാളികളുടെയും അറുത്ത തല ഇവർ തെരുവുകളിൽ ഉപേക്ഷിക്കാറുണ്ട്. 2009 മെയ് മുതൽ ജൂൺ വരെ നീണ്ടു നിന്ന സൈനികനടപടിക്ക് ശേഷം സ്വാത് മേഖലയിൽ ശിരസ്സറുക്കൽ നിലച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്ന് സിക്കുകാരെ 2010-ൽ താലിബാൻ ശിരസ്സറുത്ത് വധിച്ചു. [[ഡാനിയൽ പേൾ]] എന്ന പത്രപ്രവർത്തകനെ കറാച്ചിയിൽ വച്ച് ശിരസ്സറുക്കുകയുണ്ടായി.
====ജപ്പാൻ====
[[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിൽ]] ശിരഛേദം സാധാരണയായി നടന്നിരുന്ന ഒരു ശിക്ഷാരീതിയായിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ ചെറിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കുപോലും ഇത് നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു. [[സമുറായി|സമുറായികൾക്ക്]] യുദ്ധരംഗത്തുനിന്നും ഓടിപ്പോകുന്ന സൈനികരെ ശിരഛേദം ചെയ്യാൻ അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. [[ഹരാകിരി|സെപ്പുക്കു]] എന്ന ആത്മഹത്യാ രീതിയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടം ശിരഛേദമായിരുന്നു. ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നയാൾ വയറ് കീറിയതിനു ശേഷം മറ്റൊരു യോദ്ധാവ് അയാളുടെ ശിരസ്സ് പിന്നിൽ നിന്ന് [[കറ്റാന]] എന്ന വാളുപയോഗിച്ച് വെട്ടിമാറ്റും. വേദനയും ദുരിതവും അനുഭവിക്കുന്ന സമയം കുറയ്ക്കാനാണിത്.
====കൊറിയ====
1896-ൽ [[തൂങ്ങിമരണം|തൂക്കിക്കൊല]] നിലവിൽ വരും മുൻപ് ശിരഛേദമായിരുന്നു കൊറിയയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന വധശിക്ഷാമാർഗ്ഗം. തൊഴിൽ പരമായി ആരാച്ചാരായവരെ ''മാൻഗ്നാനി'' (망나니) എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരായായിരുന്നു ഇവരെ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്.&lt;ref&gt;[http://100.naver.com/100.nhn?docid=144883 Doosan Encyclopedia]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

====തായ്ലാന്റ്====
ദക്ഷിണ [[തായ്ലാന്റ്|തായ്ലാന്റിൽ]] 2005-ൽ മാത്രം 15 ബുദ്ധസന്യാസിമാരെ ശിരസ്സറുത്തു കൊന്ന സംഭവങ്ങളുണ്ടായി. ദക്ഷിണ തായ്ലാന്റിലെ വിഘടനവാദികളായ മുസ്ലീം തീവ്രവാദികളാണ് സംഭവങ്ങൾക്കു പിന്നിലെന്നാണ് അധികാരികളുടെ സംശയം.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Buddhist decapitated in Thailand |url=http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,16055672-1702,00.html |publisher=[[Herald Sun]] |date=2005-07-26 |accessdate=2008-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070524123211/http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,16055672-1702,00.html |archivedate=2007-05-24 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Man beheaded, two shot dead the man was later found in a shallow grave. |url=http://www.news.com.au/story/0,10117,16917051-23109,00.html |publisher=[[News Limited]] |date=2005-10-14 |accessdate=2008-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070320180201/http://www.news.com.au/story/0,10117,16917051-23109,00.html |archivedate=2007-03-20 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
====ക്ലാസ്സിക്കൽ യൂറോപ്പ്====
പുരാതന ഗ്രീക്കുകാരും റോമക്കാരും ശിരഛേദത്തെ താരതമ്യേന അഭിമാനകരമായ ശിക്ഷാരീതിയായാണ് കണ്ടിരുന്നത്. പഴയ നടപടിക്രമമനുസരിച്ച് ഒരു തൂണിൽ കെട്ടിയിട്ട് വടികൾ കൊണ്ട് തല്ലിയശേഷമായിരുന്നു ശിരഛേദം നടത്തിയിരുന്നത്. റോമക്കാർ ആദ്യം മഴുവാണിതിനുപയോഗിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും പിന്നീട് വാളുകളും ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. വാളുപയോഗിച്ച് ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് കൂടുതൽ അഭികാമ്യമായാണ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നത്. റോമൻ പൗരനാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ സാധിക്കുന്നവരെ കുരിശിൽ തറയ്ക്കുന്നതിന് പകരം ശിരഛേദം ചെയ്ത് കൊല്ലാൻ വിധിച്ചിരുന്നു. ബി.സി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ദേശദ്രോഹികൾ എന്ന് കരുതുന്നവരുടെ ഛേദിച്ച ശിരസ്സ് ഫോറം റോമാനം എന്ന ചത്വരത്തിൽ ഒരുയർന്ന തട്ടിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുക പതിവായിരുന്നു. [[ഗയസ് മാരിയസ്]], [[സുള്ള]] എന്നിവർ ഉദാഹരണം. ഒരു പക്ഷേ മാർക്ക് ആന്റണിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വധിക്കപ്പെട്ട [[സിസറോ]] ആയിരിക്കാം അക്കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തൻ. മാർക്ക് ആന്റണിക്കെതിരായ [[ഫിലിപ്പിക്|ഫിലിപ്പിക്കുകൾ]] എഴുതിയതിന് സിസറോയുടെ കൈകളും തലയും വെട്ടിയെടുത്ത് ഇപ്രകാരം പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.   
====ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന====
[[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോഗിന|ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിനയിൽ]] 1992 മുതൽ 1995 വരെയുള്ള യുദ്ധകാലത്ത് ബോസ്നിയൻ മുജാഹിദീൻ പോരാളികളാൽ പിടിക്കപ്പെട്ട ധാരാളം സെർബുകാരെ ശിരസ്സറുത്ത് കൊന്നിരുന്നു. ഇത്തരം ഒരു കേസ് (പോപോവിക് എന്നയാളെ വധിച്ചത്) പഴയ യൂഗോസ്ലാവ്യയ്ക്കു വേണ്ടിയുണ്ടാക്കിയ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ ട്രൈബ്യൂണലിൽ തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://www.un.org/icty/pressreal/2006/p1054-e.htm UN - TRIBUNAL CONVICTS ENVER HADZIHASANOVIC AND AMIR KUBURA Press Release, March 2006]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.un.org/icty/indictment/english/had-3ai030926e.htm UN - THIRD AMENDED INDICTMENT - THE INTERNATIONAL CRIMINAL TRIBUNAL FOR THE FORMER YUGOSLAVIA]&lt;/ref&gt;
ട്രെബേവിക് മലയിലെ കസനി എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് സാധാരണക്കാർ അടക്കം ചില സെർബുകളെ കഴുത്തറുത്ത് കൊന്ന് ഒരു കുഴിയിൽ ഇട്ട് മൂടിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.bhdani.com/arhiva/140/t402a.htm - 100 SVJEDOKA PROTIV 10. BRDSKE]&lt;/ref&gt;
====ജർമനി====
*1931 ജൂലൈയിൽ പീറ്റർ ക്യൂർട്ടൻ എന്ന കുപ്രസിദ്ധനായ സീരിയൽ കൊലയാളിയെ ([[ഡസ്സൽഡോർഫ്|ഡസ്സൽഡോർഫിലെ]] വാമ്പയർ) [[കൊളോൺ|കൊളോണിൽ]] വച്ച് ഗില്ലറ്റിൻ ഉപയോഗിച്ച് കൊന്നു. .
*1933 ഓഗസ്റ്റ് 1-ന് ഫാസിസത്തിനെതിരേ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ബ്രൂണോ ടെഷ് എന്നയാളെയും മറ്റ് മൂന്നുപേരെയും ശിരഛേദം ചെയ്തു. മൂന്നാം റെയ്ക്കിലെ ആദ്യ വധശിക്ഷകളായിരുന്നു ഇവ.&lt;ref&gt;[http://www.asfpg.de/english/4763/17330.html asfpg ~ Altonaer Stiftung für philosophische Grundlagenforschung&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://movies.nytimes.com/movie/157552/The-Axe-of-Wandsbek/overview | work=The New York Times | title=Movies: About Das Beil Von Wandsbek}}&lt;/ref&gt;
*മറീനസ് വാൻ ഡെർ ലബ് എന്നയാളെ 1934-ൽ റെയ്ക്സ്റ്റാഗ് തീപ്പിടുത്തത്തിന് കാരണക്കാരനാണെന്നാരോപിച്ച് പരസ്യ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം വധിച്ചു. 
*1935 ഫെബ്രുവരിയിൽ ബെർലിനിൽ വച്ച് പോളണ്ടിനുവേണ്ടി ചാരപ്രവർത്തി നടത്തി എന്നാരോപിച്ച് ബെനിറ്റ ഫോൺ ഫാൾകെൻഹയ്ൻ, റെനേറ്റ് ഫോൺ നാറ്റ്സ്മെർ എന്നിവരെ മഴുവുപയോഗിച്ച് ശിരഛേദം ചെയ്തു. 1938 വരെ ബെർലിനിൽ മഴുവുപയോഗിച്ചേ ശിരഛേദം നടത്തിയിരുന്നുള്ളൂ. അതിനുശേഷം ഗില്ലറ്റിനുപയോഗിച്ച് മാത്രമേ സിവിൽ വധശിക്ഷകൾ നടത്താവൂ എന്ന് ഉത്തരവിറങ്ങി. പക്ഷേ 1944-ൽ ഓൾഗ ബാൻസിക് എന്ന വനിതയുടേതുപോലുള്ള ചുരുക്കം ചില കേസുകളിൽ വധശിക്ഷ മഴുവുപയോഗിച്ച് നടന്നിട്ടുണ്ട്. 
*1943 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഹാൻസ് ഷോൾ, സോഫി ഷോൾ, ക്രിസ്റ്റോഫ് പ്രോസ്റ്റ് എന്നീ വൈറ്റ് റോസ് പ്രവർത്തകരെ യുദ്ധവിരുദ്ധവും നാസി വിരുദ്ധവുമായ ലഘുലേഘകൾ വിതരണം ചെയ്തു എന്ന കുറ്റത്തിന് തലവെട്ടിക്കൊന്നു. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ പെട്ട മറ്റു നാലു പേരെയും ആ വർഷം പിന്നീട് വധിക്കുകയുണ്ടായി. ഹെൽമുത് ഹ്യൂബ്നർ എന്നയാളെയും കോടതി ഉത്തരവു പ്രകാരം ശിരഛേദം ചെയ്തു കൊന്നു. 
*1943 മേയ് മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെയുള്ള കാലത്ത് വോൾവെബർ ലീഗിൽ അംഗങ്ങളായിരുന്ന ചില ഡച്ചുകാരെയും ശിരഛേദം ചെയ്യുകയുണ്ടായി.

====ഫ്രാൻസ്====
ഗില്ലറ്റിനുപയോഗിച്ചുള്ള ശിരഛേദമായിരുന്നു ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിനുശേഷം 1981-ൽ പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാൻസ്വ മിത്തറാങ് വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കുന്നതുവരെ ഫ്രാൻസിൽ നിയമപരമായി നിലവിലിരുന്ന വധശിക്ഷാമാർഗ്ഗങ്ങൾ. ചില കേസുകളിൽ ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡ് ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഇത് അവസാനം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത് 1977-ലായിരുന്നു. ഇത് ഒരു ജനാധിപത്യരാജ്യത്തിലെ അവസാനത്തെ ശിരഛേദമായിരുന്നു.
====നോർഡിക് രാജ്യങ്ങൾ====
[[നോർഡിക് രാജ്യം|നോർഡിക് രാജ്യങ്ങളിൽ]] വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സാധാരണ മാർഗ്ഗം ശിരഛേദമായിരുന്നു. ഉന്നതകുലജാതരെ വാളുകൊണ്ടും, സാധാരണക്കാരെ മഴുകൊണ്ടുമായിരുന്നു വധിച്ചിരുന്നത്. [[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലാന്റിലെ]] ശിരഛേദം മൂലമുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1825ലും [[നോർവേ|നോർവ്വേയിലേത്]] 1876-ലും ഫാറോ ദ്വീപുകളിലേത് 1609-ലും [[ഐസ്ലാന്റ്|ഐസ്ലാന്റിലേത്]] 1830-ലും  മഴു കൊണ്ടും നടത്തപ്പെട്ടു. [[ഡെന്മാർക്കിൽ]] 1892 വരെ വധശിക്ഷ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.

[[സ്വീഡനിൽ]] ധാരാളം പേരെ കൊന്നിട്ടുള്ള ഒരു കുറ്റവാളിയായ [[ജോഹാൻ ഫിലിപ്പ് നോർഡ്ലണ്ട്]] എന്നയാളെ 1900-ൽ വാളുകൊണ്ട് ശിരഛേദം ചെയ്ത് വധിച്ചു. നിയമപരമായി  ജർമനിയൊഴിച്ചുള്ള യൂറോപ്പിൽ കൈകൊണ്ട് നടന്ന അവസാന ശിരഛേദമായിരുന്നു നോർഡ്ലണ്ടിന്റേത്. ഗില്ലറ്റിൻ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരേയൊരു കൊലപാതകം 1910-ലാണ് സ്വീഡനിൽ നടന്നത്.

====സ്പെയിൻ====
പതിനാറും പതിനേഴും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഉന്നതകുലജാതരെ ചിലപ്പോൾ ശിരഛേദം ചെയ്തു കൊന്നിരുന്നു. ഒരു കസേരയിൽ കെട്ടിയിരുത്തിയ ശേഷം കത്തികൊണ്ട് കഴുത്തറുത്താണ് വധശിക്ഷ ഇത്തരത്തിൽ നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. ഇതിനെ കൂടുതൽ അഭിമാനകരമായ ശിക്ഷാരീതിയായി കരുതിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Execution of the Marquess of Ayamonte on the 11th. of December 1645 Described in &quot;Varios relatos diversos de Cartas de Jesuitas&quot; (1634–1648) Coll. Austral Buones Aires 1953 en [[Gerardus Johannes Geers|Dr. J. Geers]] &quot;Van het Barokke leven&quot;, Baarn 1957 Bl. 183 - 188.&lt;/ref&gt;
====മെക്സിക്കോ====
മെക്സിക്കോയ്ക്ക് 1811-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ സമയത്ത് [[മിഗുവേൽ ഹിഡാൽഗോ വൈ കോസ്റ്റില്ല]], [[ഇഗ്നാസിയോ അലൻഡേ]], [[ഹോസെ മരിയാനോ ജിമെനെസ്]], [[ജുവാൻ അൽമേഡ]] എന്നിവരെ രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വിചാരണ ചെയ്തശേഷം ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡ് വെടിവച്ച് കൊല്ലുകയും ശവശരീരങ്ങളുടെ ശിരഛേദം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇവരുടെ ശിരസ്സുകൾ [[ഗുവാനാജുവാട്ടോ]] എന്ന സ്ഥലത്തെ ധാന്യസംഭരണശാലയുടെ നാലു മൂലകളിലായി പ്രദർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 
====സൗദി അറേബ്യ====
[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യൻ]] അധികാരികൾ 2007 ഫെബ്രുവരിമാസത്തിൽ മാത്രം നാലു പേരെ ശിരഛേദം ചെയ്തു. സംഗീത് കുമാര, വിക്ടർ കോറിയ, രഞ്ജിത് സിൽവ, സനത് പുഷ്പകുമാര എന്നിവർക്കാണ് മരണശിക്ഷ ലഭിച്ചത്. 2004 ഒക്ടോബറിൽ ചെയ്ത ഒരു സായുധ മോഷണത്തിനാണ് ഈ നാല് [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കക്കാർക്ക്]] വധശിക്ഷ വിധിച്ചത്. മരണശേഷം ജനങ്ങൾക്ക് ഒരു താക്കീതായി ശവശരീരങ്ങൾ പൊതുസ്ഥലത്ത് പ്രദർശിപ്പിക്കണമെന്നും കോടതി വിധിച്ചു.

====ഇറാക്ക്====
ഔദ്യോഗികമായി ശിരഛേദത്തിന് സാധുതയില്ലെങ്കിലും 2000-ൽ [[സദ്ദാം ഹുസൈൻ|സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് 50 [[വേശ്യ|വേശ്യകളെയും]] പിമ്പുകളെയും [[ഇറാക്ക്|ഇറാക്കിൽ]] തലവെട്ടിക്കൊന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;http://www.aftonbladet.se/nyheter/article10190019.ab&lt;/ref&gt;

2003-നു ശേഷം ഇറാക്കിൽ ഭീകരവാദത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമായി ശിരഛേദം രൂപം പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[http://www.nytimes.com/2004/11/14/movies/14TERROR.html &quot;The Terrorist as Auteur&quot;]&lt;/ref&gt; സാധാരണക്കാരാണ് കൂടുതലും ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ഇറാക്കി സൈനികരും ചിലപ്പോൾ അമേരിക്കൻ സൈനികരും ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആളുകളെ തട്ടിക്കൊണ്ടു പോയ ശേഷം പണമോ മറ്റെന്തെങ്കിലും ആവശ്യങ്ങളോ ഉന്നയിക്കുകയും നടന്നു കിട്ടാത്ത അവസ്ഥയിൽ കൊല്ലുകയോ ആണ് ചെയ്യാറ്. ശിരഛേദം വീഡിയോയിൽ പകർത്തിയ ശേഷം ഇന്റർനെറ്റിലൂടെയും മറ്റും പരസ്യപ്പെടുത്തുന്നത്. സാധാരണമാണ്.
==വെടിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ==
====സോവിയറ്റ് യൂണിയനും സഖ്യരാജ്യങ്ങളും====
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ സാധാരണക്കാരുടെയും പട്ടാളക്കാരുടെയും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാനുപയോഗിച്ചിരുന്ന മാർഗ്ഗമായിരുന്നു വെടിവച്ച് കൊല്ലൽ. സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ ഒറ്റ ആരാച്ചാർ വെടിവച്ച് കൊല്ലുന്ന രീതി സാധാരണമായിരുന്നു. ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ശിക്ഷാ നടപടി സമയമെടുക്കുന്നതായതുകൊണ്ട് വല്ലപ്പോഴുമേ ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നുള്ളൂ. അപ്രതീക്ഷിതമായി തലയ്ക്കു പിന്നിൽ വെടിവയ്ക്കുകയായിരുന്നു സാധാരണ രീതി.
====അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ====
[[പ്രമാണം:Shooting Captured Insurgents - Spanish-American War.ogv|thumb|1898-ലെ സ്പാനിഷ് അമേരിക്കൻ യുദ്ധസമയത്ത് കുഴപ്പക്കാരെ വെടിവച്ച് കൊല്ലുന്നതിന്റെ വീഡിയോ]]
1913 മേയ് 14-ന് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയയാക്കപ്പെട്ട ആൻഡ്രിസ മിർകോവിച്ചാണ് അമേരിക്കയിലെ നെവാദ സംസ്ഥാനത്ത് ഇത്തരത്തിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരേയൊരാൾ.&lt;ref name=&quot;NSLA-Mircovich&quot;&gt;{{cite web|title=Nevada State Prison Inmate Case Files: Andriza Mircovich|url=http://nsla.nevadaculture.org/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=1691&amp;Itemid=95|publisher=Nevada State Library and Archives|accessdate=November 8, 2010|archive-date=2010-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20100406062256/http://nsla.nevadaculture.org/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=1691&amp;Itemid=95|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നെവാദ ജയിലിലെ വാർഡന് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അഞ്ചു പേരെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാഞ്ഞതുകൊണ്ട്,&lt;ref name=&quot;NYTimes-19120812-shoot&quot;&gt;{{cite news|title=No One To Shoot Murderer|url=http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F0061FFD3D5417738DDDAB0994D0405B828DF1D3|newspaper=[[The New York Times]]|date=August 12, 1912|accessdate=November 9, 2010}}&lt;/ref&gt; മിർകോവിച്ചിനെ വധിക്കാൻ ഒരു വെടിവയ്ക്കുന്ന യന്ത്രം നിർമ്മിക്കേണ്ടി വന്നു.&lt;ref name=&quot;NevadaLawyer-201006-style&quot;&gt;{{cite journal|last=Cafferata|first=Patty|title=Capital Punishment Nevada Style|url=http://www.nvbar.org/Publications/NevadaLawyer/2010/June/capital.htm|work=Nevada Lawyer|publisher=State Bar of Nevada|date=June 2010|accessdate=November 8, 2010|archive-date=2010-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100718113236/http://www.nvbar.org/publications/NevadaLawyer/2010/June/capital.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1938 ഒക്ടോബർ 31-ന് ജോൺ ഡീറിംഗ് എന്നയാളെ യൂട്ടായിലെ ഷുഗർ ഹൗസ് ജയിലിൽ വച്ച് വെടിവച്ചു കൊന്നു.&lt;ref name=&quot;SLT-19960128-death&quot;&gt;{{cite news|last=Schindler|first=Hal|title=Taylor's Death Was Quick . . . But Some Weren't So Lucky|url=http://historytogo.utah.gov/salt_lake_tribune/in_another_time/012896.html|newspaper=[[The Salt Lake Tribune]]|accessdate=June 26, 2010|date=January 28, 1996|archive-date=2010-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20100610134103/http://historytogo.utah.gov/salt_lake_tribune/in_another_time/012896.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അയാൾ വധശിക്ഷ നടക്കുന്ന സമയത്ത് ശരീരത്തിൽ ഒരു ഇ. സി. ജി. യന്ത്രം ഘടിപ്പിക്കാൻ സമ്മതം നൽകുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;Elephants-Acid-2007-p246&quot;&gt;{{cite book|last=Boese|first=Alex|chapter=Heartbeat at Death|url=http://books.google.com/books?id=Wc-UlRRWQ1EC&amp;pg=246&amp;dq=john+deering|title=Elephants on Acid: And Other Bizarre Experiments|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]]|pages=246–249|accessdate=December 20, 2010|year=2007|archive-date=2016-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102163133/https://books.google.com/books?id=Wc-UlRRWQ1EC&amp;pg=246&amp;dq=john+deering|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[File:Map of US firing squad usage.svg|thumb|left|175px|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷയുടെ അമേരിക്കയിലെ ചരിത്രം.{{legend|#FFFF33|ദ്വിതീയ മാർഗ്ഗമായി മാത്രം}} {{legend|#7fff00|ഒരു പ്രാവശ്യം ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല.}} {{legend|#0099CC|ഒരിക്കലും ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചിട്ടില്ല}}]]

[[File:Andriza Mircovich NSP mug shot.png|thumb|175px|[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[നെവാദ]] സംസ്ഥാനത്ത് വെടിവച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരേയൊരു പ്രതിയായിരുന്നു ആൻഡ്രിസ മിർകോവിച്ച്.]]

എപ്സിയുടെയും സ്മിത്ത്കയുടെയും അഭിപ്രായത്തിൽ &lt;ref&gt;M. Watt Espy and John Ortiz Smylka's database, &quot;Executions in the U.S. 1608-2002: The Espy File.&quot; (Inter-University Consortium for Political and Social Research [http://www.deathpenaltyinfo.org/executions-us-1608-2002-espy-file]&lt;/ref&gt; 142 ആൾക്കാരെ നിയമപ്രകാരം അമേരിക്കയിൽ 1608-ന് ശേഷം വെടിവച്ച് കൊന്നിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തര യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൊലകളെ ഒഴിവാക്കിയ കണക്കാണിത്. ആഭ്യന്തരയുദ്ധസമയത്ത് നൂറുകണക്കിനാൾക്കാരെ ഇപ്രകാരം വധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

1960 മാർച്ച് 30-ന് ജെയിംസ് ഡബ്ല്യൂ റോഡ്ജേർസ് എന്നയാളെ യൂട്ടായിൽ വച്ച് വെടിവച്ച് വധിച്ച ശേഷം വധശിക്ഷകൾക്ക് സുപ്രീം കോടതി വിലക്കു വന്നു.&lt;ref name=&quot;NashuaTelegraph-19761111-executes&quot;&gt;{{cite news|last=Beecham|first=Bill|url=http://news.google.com/newspapers?id=_6QrAAAAIBAJ&amp;sjid=xPwFAAAAIBAJ&amp;pg=7054,2273382&amp;dq=james+rodgers|title=Convicted Killer Gets His Wish: Firing Squad Monday|newspaper=[[The Telegraph (Nashua)]]|agency=[[Associated Press]]|page=22|date=November 11, 1976|accessdate=October 28, 2010}}&lt;/ref&gt; 1972 മുതൽ 1976 വരെ അമേരിക്കയിൽ വധശിക്ഷ നിറുത്തിവച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. അതിനുശേഷം അമേരിക്കൻ സുപ്രീം കോടതി ഈ വിധി മാറ്റിവയ്ക്കുകയും വധശിക്ഷ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം അമേരിക്കയിൽ മൂന്ന് വധശിക്ഷ ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് നടന്നിട്ടുണ്ട് (എല്ലാം യൂട്ടാ സംസ്ഥാനത്താണ് നടന്നത്).

====ഫിൻലാന്റ്====
[[File:Same Soviet Infiltrator facing firing squad.jpeg|thumb|250px|കണ്ടിന്യുവേഷൻ യുദ്ധത്തിൽ സോവിയറ്റ് നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരനെ ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ചു കൊല്ലുന്നു.]]
ഫിനിഷ് ആഭ്യന്തര യുദ്ധസമയത്തും അതിനുശേഷവും വധശിക്ഷ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 9,700-ഓളം [[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലാന്റുകാരും]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭാഗത്ത് പോരാടിയിരുന്ന ധാരാളം റഷ്യൻ വോളണ്ടിയർമാരും ആ കാലത്ത് വധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://vesta.narc.fi/cgi-bin/db2www/sotasurmaetusivu/stat2 War Victims of Finland 1914-1922] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150310022523/http://vesta.narc.fi/cgi-bin/db2www/sotasurmaetusivu/stat2 |date=2015-03-10 }} at the Finnish National Archives&lt;/ref&gt; നിയമപരമല്ലാത്ത സൈനികവിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചാണ് മിക്ക വധശിക്ഷകളും നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നത്. ഏകദേശം 250 ആൾക്കാരെയേ നിയമപരമായ നടപടികൾക്കുശേഷം വധിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;Yliopistolehti 1995&quot;&gt;[http://yliopistolehti.helsinki.fi/yl14art.htm Yliopistolehti 1995]&lt;/ref&gt;

രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധസമയത്ത് 500-ഓളം ആൾക്കാരെ ഫിൻലാന്റിൽ വധിച്ചിരുന്നു. ഇവരിൽ പകുതിയോളം ആൾക്കാർ ചാരപ്രവർത്തനത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. ഭീരുത്വം, ഉത്തരവുകൾ അനുസരിക്കാതിരിക്കുക (സൈനികരെ സംബന്ധിച്ചുള്ള കുറ്റങ്ങൾ) രാജ്യദ്രോഹം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഫിൻലാന്റ് പൗരന്മാർക്കുള്ള സാധാരണ ശിക്ഷ സൈനികവിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ച് കൊല്ലുകയായിരുന്നു. വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് മിലിട്ടറി പോലീസായിരിക്കും. ടോവിയോ കോളിജോനൻ എന്ന സാധാരണക്കാരനെ ആറ് കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയതിന് വെടിവച്ചു കൊന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Yliopistolehti 1995&quot;/&gt;

സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്ക് നൽകിയിരുന്ന വധശിക്ഷ 1949-ൽ നിറുത്തലാക്കി. വധശിക്ഷ പൂർണ്ണമായും 1972-ൽ നിറുത്തലാക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;[http://www.stat.fi/tup/tietoaika/tilaajat/ta-09-01-kuol.html ''Kuolemantuomio kuolemantuomiolle''] at Statistics Finland (in Finnish)&lt;/ref&gt; ICCPR എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര കരാറിലെ മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ഭാഗം ഫിൻലാന്റ് അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.finlex.fi/fi/sopimukset/sopsviite/1976/19760007?search%5Btype%5D=pika&amp;search%5Bpika%5D=covenant%20on%20human%20rights |title=Finnish public treaty number SopS 49/1991 |access-date=2012-06-05 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210212546/http://www.finlex.fi/fi/sopimukset/sopsviite/1976/19760007?search%5Btype%5D=pika&amp;search%5Bpika%5D=covenant%20on%20human%20rights |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

====ചൈന====
[[ചൈന|ചൈനയിൽ]] വെടിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷ രണ്ടുതരമുണ്ട്. ഒരു ഓട്ടോമാറ്റിക് റൈഫിളുപയോഗിച്ച് പിന്നിൽ നിന്ന് ശരീരത്തിലേയ്ക്ക് വെടിവയ്ക്കുകയാണ് ഒരു രീതി. തലയുടെയോ കഴുത്തിന്റെയോ പിന്നിലേയ്ക്ക് ഒറ്റവെടി വയ്ക്കുകയാണ് രണ്ടാമത്തെ രീതി.&lt;ref name=&quot;Shot at dawn!&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.capitalpunishmentuk.org/shooting.html | title = Shot at dawn! | accessdate = 2009-06-10 | last = Clark | first = Richard | year = 2006 | work = Capital Punishment U.K.}}&lt;/ref&gt;
====ഇന്ത്യ====
[[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ സാമ്രാജ്യകാലത്ത്]] കുറ്റം ചെയ്യുന്ന സൈനികരെ പീരങ്കിയുടെ മുന്നിൽ കെട്ടിയശേഷം പീരങ്കി നിറയൊഴിച്ച് വധിക്കുമായിരുന്നു. മുഗളന്മാർ ആവിഷ്കരിച്ച ഈ മാർഗ്ഗം [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടീഷുകാരും]] പിന്തുടർന്നിരുന്നു. 1857-ലെ [[1857-ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം|ഇന്ത്യയുടെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ]] പങ്കെടുത്തവരെ വധിക്കാൻ ഈ മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;# ^ Sahib: The British Soldier in India 1750-1914 Richard Holmes HarperCollins 2005&lt;/ref&gt;

====ഇൻഡോനേഷ്യ====
ഇൻഡോനേഷയിലെ സാധാരണ വധശിക്ഷാരീതിയാണ് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ചുകൊല്ലൽ. നെഞ്ചിലാണ് ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുക. ഫാബിയാനസ് ടിബോ, ഡോമിൻഗ്ഗസ് ഡാ സിൽവ, മറിനുസ് റിവു എന്നിവരെ 2006-ൽ ഇപ്രകാരം വധിച്ചിരുന്നു. നൈജീരിയക്കാരായ മയക്കുമരുന്ന് കള്ളക്കടത്തുകാരായ സാമുവൽ ഇവാചെക്വു ഒകോയെ, ഹാൻസെൻ ആന്തണി എന്വാഒലിസ എന്നിവരെ 2008 ജൂണിൽ നുസാകംബൻഗൻ ദ്വീപിൽ വച്ച് ഈ രീതിയുപയോഗിച്ച് വധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thejakartapost.com/news/2008/06/28/nigerian-drug-smugglers-buried-day-after-execution.html |title=Nigerian drug smugglers buried a day after execution |date=June 28, 2008 |author=Agus Maryono and Suherdjoko |work=The Jakarta Post}}&lt;/ref&gt; അഞ്ചു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം 2002-ലെ ബാലിദ്വീപിലെ ബോംബാക്രമണത്തിലെ പ്രതികളായി അമ്രോസി, ഇമാം സമുദ്ര, അലി ഘുഫ്രോൺ എന്നിവരെ അതേ സ്ഥലത്തുവച്ച് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7718246.stm | work=BBC News | title=Bali bomb burials stoke tensions | date=November 9, 2008 | accessdate=March 27, 2010}}&lt;/ref&gt;
====മംഗോളിയ====
* മംഗോളിയയിൽ സോവിയറ്റ് നിയമത്തെ പിന്തുടർന്ന് .38 റിവോൾവറുപയോഗിച്ച് കഴുത്തിൽ വെടിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷാ രീതിയാണ് നിലവിലുള്ളത്.&lt;ref&gt;[http://www.lemonde.fr/asie-pacifique/article/2010/01/14/le-president-mongol-veut-abolir-la-peine-de-mort_1291441_3216.html “Le président mongol veut abolir la peine de mort”], ''Le Monde'', January 14, 2009&lt;/ref&gt;
====തായ്‌വാൻ====
[[തായ്‌വാൻ|തായ്‌വാനിൽ]] ഹൃദയത്തിലേക്കോ, മസ്തിഷ്കത്തിലെ ബ്രൈൻ സ്റ്റെം എന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്കോ (പ്രതി ശരീരാവയവങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യാൻ സമ്മതിച്ചാൽ തലയിലേയ്ക്കാവും വെടി വയ്ക്കുക) ഉന്നം വച്ചുള്ള ഒറ്റ വെടി ഉപയോഗിച്ചാവും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുക. വധശിക്ഷയ്ക്കു മുൻപ് ഒരു അനസ്തേഷ്യാ മരുന്നു കൊടുത്ത് പ്രതിയെ വേദനയില്ലാതെയാക്കിയിരിക്കും. 
====തായ്ലാന്റ്====
[[തായ്ലാന്റ്|തായ്ലാന്റിൽ]] 1934 മുതൽ 2001വരെ ഒറ്റ ആരാച്ചാർ ഉറപ്പിച്ചുവച്ച മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് പിന്നിൽ നിന്ന് വയ്ക്കുന്ന ഒറ്റ വെടി മൂലമാണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.correct.go.th/eng/deathpenalty.htm |title=Thailand Department of Corrections: Death Penalty&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2006-04-14 |archive-date=2006-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060414132740/http://www.correct.go.th/eng/deathpenalty.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://freepress.org/departments/display/9/2007/2627 The Free Press - Independent News Media - International Issues&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

===അയർലാന്റ്===
1916-ലെ ഈസ്റ്റർ കലാപത്തെത്തുടർന്ന് 16 റിബൽ നേതാക്കളിൽ 15 പേരെയും ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക നേതൃത്വം സൈനികനിയമമനുസരിച്ച് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ച് കൊന്നു. പരാജയപ്പെട്ട കലാപത്തിനു ശേഷം വിമോചന നീക്കങ്ങൾക്ക് ജനപിന്തുണ ലഭിക്കാൻ കാരണം ഈ വധശിക്ഷകളാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;English, R. ''Irish Freedom'', (London, 2006), p. 264-276.&lt;/ref&gt;
===ഇസ്രായേൽ===
[[ജോർദാൻ]] 1948-ലെ [[അറബികൾ|അറബ്]] [[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലി]] [[യുദ്ധം|യുദ്ധസമയത്ത്]] [[ജറുസലേം]] വളഞ്ഞപ്പോൾ കൃത്യമായി ഇസ്രായേൽ സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഷെല്ലാക്രമണം നടത്തിയത് ചാരൻ നൽകിയ വിവരമനുസരിച്ചാണോ എന്ന സംശയമുണ്ടാക്കി. ഇസ്രായേലി ഇലക്ട്രിക് കോർപറേഷനിലെ ജോലിക്കാരനായ [[Meir Tobianski|മെയിർ ടോബിയാൻസ്കി]] എന്നയാൾക്ക് ഈ ലക്ഷ്യങ്ങളെപ്പറ്റിയെല്ലാം (ആയുധ നിർമ്മാണകേന്ദ്രങ്ങൾ) വിവരമുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട് അയാളെപ്പറ്റി സംശയം ഉണ്ടായി. ടോബിയാൻസ്കിയെ കാർമൽ മാർക്കറ്റ് എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും പത്തുദിവസം തടവിൽ വയ്ക്കാനുള്ള ഉത്തരവ് മറികടന്ന് തട്ടിക്കൂട്ടിയ ഒരു സൈനിക വിചാരണയ്ക്കുശേഷം ആറു പേർ ചേർന്ന ഒരു ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ച് കൊല്ലുകയുമുണ്ടായി. അന്വേഷണശേഷം ടോബിയാൻസ്കി കുറ്റക്കാരനല്ലെന്ന് മരണശേഷം കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തെ ഹെർസൽ മലയിൽ രണ്ടാമതും സംസ്കരിച്ചു. ടോബിയാൻസ്കിയുടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവ് നൽകുകയും ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡ് രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്ത ഇസ്സ്ർ ബേറി എന്ന ഓഫീസറെ നരഹത്യാക്കുതത്തിന് പിന്നീട് വിചാരണ നടത്തി. അയാൾ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും പ്രസിഡന്റ് ചൈം വീസ്മാൻ മാപ്പുനൽകി.&lt;ref&gt;[[Nachman Ben-Yehuda]]: ''Political Assassinations by Jews: A Rhetorical Device for Justice'' (1992)&lt;/ref&gt;

===ഇറ്റലി===
[[ഇറ്റലിയിൽ|ഇറ്റലി]] 1861-ൽ രാജ്യം ഒന്നായശേഷം ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ചു കൊല്ലുക എന്ന ഒറ്റ വധശിക്ഷാരീതി മാത്രമേ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. സൈനികർക്കും സാധാരണക്കാർക്കും ഇത് ബാധകമായിരുന്നു. അവസാന വധശിക്ഷ 1947 മാർച്ചിന് നടന്നു. ട്യൂറിനടുത്തുള്ള ബാസെ ഡി സ്റ്റ്യൂറ എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച് മോഷണവും കൊലപാതകവും നടത്തി എന്ന കുറ്റത്തിന് ഫ്രാൻസെസ്കോ ലാ ബാർബെറ, ജിയോവാനി പ്യൂലിയോ, ഗിയോവാനി ഡി'ലോഗറ്റി എന്നിവരെയായിരുന്നു അവസാനമായി വെടിവച്ചു കൊന്നത്. ഇതിനു ശേഷം പുതുതായി നിലവിൽ വന്ന റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ഭരണഘടന രാജ്യദ്രോഹം പോലെയുള്ള ചില കുറ്റങ്ങളൊഴിച്ചുള്ള അവസരങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കി. 1947-നു ശേഷം ഇറ്റലിയിൽ ആരെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയിട്ടില്ല.
2007-ൽ മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്തു.
===മെക്സിക്കോ===
മെക്സിക്കോയിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടസമയത്ത് സ്വാതന്ത്ര്യം ആവശ്യപ്പെട്ട മിഗുവേൽ ഹിഡാൽഗോ, ഹോസെ മരിയ മോറെലോസ് തുടങ്ങിയ പല ജനറൽമാരെയും സ്പെയിൻ നിയോഗിച്ച ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുകൾ വെടിവച്ച് കൊന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;knownHist&quot;&gt;Known history of the Mexican Revolution&lt;/ref&gt; 1867-ൽ മാക്സിമിലിയൻ ചക്രവർത്തിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല ജനറൽമാരെയും സെറോ ഡെ ലാസ് കാമ്പെനാസിൽ വച്ച് എതിരാളികൾ വെടിവച്ച് കൊല്ലുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;knownHist&quot;/&gt; [[മാനെ]] ഈ സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കി &quot;മാക്സിമിലിയൻ ചക്രവർത്തിയുടെ വധം&quot; എന്ന പേരിൽ വരച്ച ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അനശ്വരമാക്കി.

ഈ രീതിയായിരുന്നു (പ്രത്യേകിച്ച് മെക്സിക്കൻ വിപ്ലവസമയത്തും ക്രിസ്റ്റെറോ യുദ്ധസമയത്തും) മെക്സിക്കോയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന സാധാരണ രീതി.&lt;ref name=&quot;knownHist&quot;/&gt; ഈ കാലത്തിനു ശേഷം മരണശിക്ഷ ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൽ 22-ൽ പെടുത്തിയ ചില കുറ്റങ്ങൾക്കു മാത്രമായി ചുരുക്കി. 2008 ജൂൺ 18-ന് മരണശിക്ഷ പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://info4.juridicas.unam.mx/ijure/fed/9/23.htm?s= |title=Mexican Constitution, Article 22 |access-date=2012-06-05 |archive-date=2008-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081026021546/http://info4.juridicas.unam.mx/ijure/fed/9/23.htm?s= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
===നെതർലാന്റ്സ്===
രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധസമയത്ത് ഉദ്ദേശം 3000 ആൾക്കാരെ നാസി ജർമനിയുടെ ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുകൾ കൊലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വധിക്കപ്പെട്ട ചിലർ സൈനികക്കോടതിയാൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ വഴിപോക്കരെയും മറ്റും ഭീതി പടർത്തുകയും ഭരണകൂടത്തിനെ എതിർക്കുന്നവർക്ക് മാതൃകയാവാനും വേണ്ടി പിടികൂടി വെടിവച്ച് കൊന്നിരുന്നു. ഒരു മുതിർന്ന ജർമൻ ഓഫീസറായ ഹാൻസ് ആൽബിൻ റൗട്ടർ എന്നയാൾക്കു നേരേയുണ്ടായ വധശ്രമത്തിനു ശേഷം ഏകദേശം 300 പേരെ പരസ്യമായി വെടിവച്ച് കൊല്ലുകയുണ്ടായി.

ഡച്ച് നാസി നേതാവായിരുന്ന ആന്റൺ മ്യൂസ്സർട്ടിനെ യുദ്ധശേഷം 1946 മേയ് 7-ന് ഹേഗിനടുത്തുവച്ച് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ച് കൊല്ലുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;&quot;Dutch Nazi Executed,&quot; ''Amarillo Globe'', May 7, 1946, p1&lt;/ref&gt;
===നോർവേ===
രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധസമയത്ത് നാസി അനുഭാവമുണ്ടായിരുന്ന നാസ്ജോണൽ സാംലിങ് എന്ന പാർട്ടിയുടെ നേതാവ് ദിഡ്കൺ ക്വിസ്ലിംഗ് എന്നയാളെ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന് 1946 ഒക്ടോബർ 24-ന് അകേർഷസ് കോട്ടയിൽ വച്ച് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവച്ച് കൊന്നു.&lt;ref&gt;Knudsen, Harald Franklin. I was Quisling's Secretary, Britons Publishing Co., 1967, p. 176&lt;/ref&gt;
===ഫിലിപ്പീൻസ്===
ഫെർഡിനന്റ് മാർകോസിന്റെ ഭരണകാലത്ത് മയക്കുമരുന്നു കടത്ത് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വധശിക്ഷ നൽകത്തക്ക കുറ്റമായിരുന്നു. ലിം സെങ് എന്നയാളെ ഇപ്രകാരം വധിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് വധശിക്ഷാരീതി വിഷം കുത്തിവയ്ക്കലായി മാറി. 2006 ജൂൺ 24-ന് പ്രസിഡന്റ് ഗ്ലോറിയ മകാപഗൽ-അറോയോ റിപ്പബ്ലിക് ആക്റ്റ് 9346 പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കി. വധശിക്ഷ കാത്തു കഴിഞ്ഞിരുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് പ്രതികളുടെ ശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമാക്കി കുറയ്ക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;Sun Star Cebu. 25 June 2006. [http://www.sunstar.com.ph/static/ceb/2006/06/25/news/arroyo.kills.death.law.html Arroyo kills death law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617190404/http://www.sunstar.com.ph/static/ceb/2006/06/25/news/arroyo.kills.death.law.html |date=2008-06-17 }}&lt;/ref&gt;

===യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്===
യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന പ്രധാന രീതി ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച് വെടിവയ്ക്കലാണ്.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20030826141548/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&amp;of=ENG-ARE United Arab Emirates (UAE): Death penalty], ''Amnesty International (Urgent Action)'', April 3, 2002.&lt;/ref&gt;
===ബ്രിട്ടൻ===
ബ്രിട്ടന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് യുദ്ധസമയത്തും, സായുധകലാപങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുമ്പോഴും സൈന്യത്തിൽ കലാപമുണ്ടാകുമ്പോഴും മറ്റുമാണ്. ഇപ്പോൾ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിരോധിക്കപ്പെട്ടതോടൊപ്പം വെടിവച്ചുള്ള വധശിക്ഷയും ഇല്ലാതെയായി.

[[ആസ്ട്രേലിയ|ആസ്ട്രേലിയൻ]] പട്ടാളക്കാരായ ബ്രേക്കർ മോറാന്റ്, പീറ്റർ ഹാൻഡ്കോക്ക് എന്നിവരെ രണ്ടാം ബോയർ യുദ്ധത്തിനിടെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾ ചെയ്തതിന് 1902 ഫെബ്രുവരി 27-ന് വെടിവച്ചു കൊല്ലുകയുണ്ടായി. അതിനു ശേഷം അവർക്ക് നീതിയുക്തമായ വിചാരണ നൽകപ്പെട്ടോ എന്ന സംശയമുയർന്നിട്ടുണ്ട്.

രണ്ടു ലോകമഹായുദ്ധക്കാലത്തും ടവർ ഓഫ് ലണ്ടൻ വധശിക്ഷാവേദിയായിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധസമയത്ത് പിടികൂടപ്പെട്ട 11 ജർമൻ ചാരന്മാരെ 1914-നും 1916-നും ഇടയിൽ വെടിവച്ച് കൊല്ലുകയുണ്ടായി. ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധക്കാലത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ട എല്ലാ ചാരന്മാരെയും ഈസ്റ്റ് ലണ്ടൻ സെമിത്തേരിയിലാണ് മറവു ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.stephen-stratford.co.uk/wwi_spying.htm |title=British Military &amp; Criminal History in the period 1900 to 1999 -- German Spies caught in the UK during the First World War (1914-18) |access-date=2012-06-06 |archive-date=2010-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100412093020/http://www.stephen-stratford.co.uk/wwi_spying.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 1941 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ജർമൻ ചാരനായ ജോസഫ് ജേക്കബ്സിനെ വെടിവച്ചു കൊന്നു.

പ്രൈവറ്റ് തോമസ് ഹൈഗേറ്റ് ഒളിച്ചോട്ടക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട അവസാന ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തെ 1916-ൽ ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധ സമയത്ത് വെടിവച്ചു കൊന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ 346 സൈനികരെ ഒളിച്ചോട്ടം, ഭീരുത്വം, കൊലപാതകം തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവരിൽ പലരും പോസ്റ്റ് ട്രോമാറ്റിക് സ്ട്രെസ്സ് ഡിസോർഡർ എന്ന അസുഖം ബാധിച്ചിരുന്നവരാകാം എന്ന അഭിപ്രായമുയർന്നിട്ടുണ്ട്. സോട്ട് അറ്റ് ഡോൺ എന്ന സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം ഈ പട്ടാളക്കാർ എന്തിനാണ് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന് കണ്ടെത്തുകയാണ്.&lt;ref&gt;[http://www.shotatdawncampaignirl.org/ The Shot at Dawn Campaign] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080827160111/http://www.shotatdawncampaignirl.org/|date=2008-08-27}} The New Zealand government [[Pardon|pardoned]] its troops in 2000; the British government in 1998 expressed sympathy for the executed, and in 2006 the [[Secretary of State for Defence]] announced a full pardon for all 306 executed soldiers from the First World War.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/08/16/npardon16.xml The Daily Telegraph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014030325/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2006%2F08%2F16%2Fnpardon16.xml |date=2007-10-14 }}, Ben Fenton, August 16, 2006, accessed October 14, 2006&lt;/ref&gt; ഷോട്ട് അറ്റ് ഡോൺ മെമോറിയൽ ഈ പട്ടാളക്കാരുടെ ഓർമയ്ക്കായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണ്.
==കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ==
കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലൽ ഒരു വധശിക്ഷാ രീതിയാണ്. ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾ മറ്റൊരാൾക്കു നേരേ അയാൾ മരിക്കുന്നതുവരെ കല്ലെറിയുകയാണ് ശിക്ഷാരീതി. ആൾക്കൂട്ടത്തിലെ ഒരാളെയും [[മരണം|മരണത്തിന്]] കാരണക്കാരനായി കണ്ടെത്താനാവില്ല. പക്ഷേ കൂട്ടത്തിലെ എല്ലാവർക്കും മരണത്തിൽ നൈതികമായ പങ്കുണ്ടാവുകയും ചെയ്യും. മറ്റുള്ള വധശിക്ഷകളിലെ ആരാച്ചാരുടെ പങ്കുമായി ഇതിനെ താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ശിക്ഷാ രീതികളേക്കാൾ സാവധാനത്തിലാണ് ഇത് നടക്കുക. ഈ രീതിയിലുള്ള മരണം പീഡനത്തിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്. 
====[[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]]====
[[താലിബാൻ]] സർക്കാർ നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുൻപ് തലസ്ഥാനമായ [[കാബൂൾ|കാബൂളിന്റെ]] ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ]] പല പ്രദേശങ്ങളും യുദ്ധപ്രഭുക്കളുടെയും ഗോത്രമൂപ്പന്മാരുടെയും നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ നിയമവ്യവസ്ഥ ഓരോ പ്രദേശത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും; നേതാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയവും മതപരവുമായ വിശ്വാസങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ച് മാറിമറിഞ്ഞ് വന്നിരുന്നു. നിയമമില്ലാത്ത ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലലും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായ കാരണങ്ങളാൽ പലപ്പോഴും ഇത്തരം കൊലപാതകങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. താലിബാൻ അധികാരത്തിൽ വന്നശേഷം പല കുറ്റങ്ങളുടെയും ഔദ്യോഗിക ശിക്ഷ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലലായി മാറി. 2001-നു ശേഷം അമേരിക്കൻ അധിനിവേശത്തോടെ കോടതി വിധിക്കുന്ന വധശിക്ഷ എന്ന നിലയിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലലിന്റെ നിലനിൽപ്പ് അവസാനിച്ചു. പക്ഷേ ഇപ്പോഴും ഇത് അനൗദ്യോഗികമായി നടക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name = &quot;afghan&quot;&gt;{{cite web |url=http://news.spirithit.com/index/society/more/afghan_police_probe_woman_stoning_over_adultery |title=Afghan Police Probe Woman Stoning Over Adultery |publisher=''SpiritHit News'' via [[IslamOnline.net]] |date=April 25, 2005 |accessdate=2010-09-23 |archive-date=2010-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912113110/http://news.spirithit.com/index/society/more/afghan_police_probe_woman_stoning_over_adultery/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Hindu, &quot;Taliban stones couple to death in northern Afghanistan&quot;, Dubai, August 16, 2010, [http://www.thehindu.com/news/international/article574389.ece thehindu.com]&lt;/ref&gt; വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിന് താലിബാൻ വിധിച്ച വധശിക്ഷ കുണ്ടുസ് പ്രവിശ്യയിൽ 2010 ഓഗസ്റ്റ് 15-0ന് നടക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.foxnews.com/world/2010/08/16/taliban-stone-couple-adultery-afghanistan/ |agency=Associated Press |title=Taliban Stone Couple for Adultery in Afghanistan |date=August 16, 2010| accessdate=August 16, 2010 |work=Fox News}}&lt;/ref&gt;
====[[ഇൻഡോനേഷ്യ]]====
2009-ൽ [[ഇൻഡോനേഷ്യ|ഇൻഡോനേഷ്യയുടെ]] അകെഹ് പ്രവിശ്യയിൽ വിവാഹേതരബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലാനുള്ള നിയമം കൊണ്ടുവന്നു.&lt;ref&gt;Katie Hamann [http://www.voanews.com/english/news/Acehs-Sharia-Law-Still-Controversial-in-Indonesia-80257482.html Aceh's Sharia Law Still Controversial in Indonesia] ''[[Voice of America]]'' 29 December 2009&lt;/ref&gt; ഈ നിയമം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതായുള്ള ഒരു റിപ്പോർട്ടുകളും ഇതുവരെ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല.
====ഇസ്രായേൽ====
പ്രാചീന ഇസ്രായേലിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നടന്നിരുന്നു. മിഷ്ന പ്രകാരം താഴെപ്പറയുന്നവരെയാണ് കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലേണ്ടത്.&lt;ref&gt;[[Sanhedrin (tractate)|Sanhedrin]] Chapter 7, p.&amp;nbsp;53a [http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Talmud/sanhedrin7.html], in Hebrew: [http://www.mechon-mamre.org/b/l/l4407.htm]&lt;/ref&gt;

&quot;കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൽ ഈപ്പറയുന്ന പാപികൾക്ക് ബാധകമാണ് – אלו הן הנסקלין
*അമ്മയോട് ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – הבא על האם
*അച്ഛന്റെ ഭാര്യയോട് ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – ועל אשת האב
*മകന്റെ ഭാര്യയോട് ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – ועל הכלה
*സ്വവർഗസംഭോഗത്തിലേർപ്പെടുന്നവൻ – ועל הזכור
*കന്നുകാലികളെ ഭോഗിക്കുന്നവൻ – ועל הבהמה
*കന്നുകാലികൾക്കു മുന്നിൽ വസ്ത്രമഴിക്കുന്ന സ്ത്രീ – והאשה המביאה את הבהמה
*ദൈവദോഷം പറയുന്നവർ – והמגדף
*വിഗ്രഹാരാധനക്കാർ – והעובד עבודת כוכבים
*കുട്ടികളെ മൊലേക്കിന് ബലി നൽകുന്നവർ – והנותן מזרעו למולך
*ആത്മാക്കളുമായി ബന്ധം പുലർത്തുന്നവർ – ובעל אוב
*മന്ത്രവാദികൾ – וידעוני
*സാബത്ത് നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നവർ – והמחלל את השבת
*അച്ഛനെയോ അമ്മയെയോ ചീത്തപറയുന്നവർ – והמקלל אביו ואמו
*വിവാഹനിശ്ചയം ചെയ്ത സ്ത്രീയെ ആക്രമിക്കുന്നവർ – והבא על נערה המאורסה
*വിഗ്രഹാരാധന നടത്താൻ മറ്റുള്ളവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവർ – והמסית
*ഒരു പട്ടണത്തെ മുഴുവൻ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നവർ – והמדיח
*മന്ത്രവാദി (പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ) – והמכשף
*മാതാപിതാക്കളെ എതിർക്കുന്ന പുത്രൻ – ובן סורר ומורה&quot;

ജൂതമത്തിൽ ഈ ശിക്ഷാരീതി നടപ്പിലാക്കിയിരുന്ന സന്ദർഭങ്ങളെപ്പറ്റി വളരെ വിരളമായേ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ബൈബിളിൽ മൂന്നിടത്ത് മനുഷ്യരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊന്നതിനെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. അഞ്ചാറ് സന്ദർഭങ്ങളിൽ നിയമാനുസൃതമല്ലാതെ മനുഷ്യരെ കല്ലെറിയുന്നതായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. [[ജോഷ്വയുടെ പുസ്തകം]] (7, 24) എന്ന ഭാഗത്ത് [[ജെറിക്കോ]] എന്ന കനാൻകാരുടെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് മോഷ്ടിച്ച ധനം ഒളിപ്പിച്ചു വച്ചതിന് അചാൻ  (עכן)  എന്നയാളെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലുന്നതിന്റെ വിശദമായ പരാമർശമുണ്ട്.
====[[ഇറാഖ്]]====
2007-ൽ ദു'അ ഖലീൽ അസ്വാദ് എന്ന യസീദി പെൺകുട്ടിയെ അവളുടെ ഗോത്രക്കാർ വടക്കൻ ഇറാഖിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Iraq: Amnesty International appalled by stoning to death of Yezidi girl and subsequent killings |publisher=[[Amnesty International]] |date=April 27, 2007 |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE14/027/2007/en/dom-MDE140272007en.html |access-date=2021-08-18 |archive-date=2008-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080606004300/http://web.archive.org/web/20080606004300/www.amnesty.org/en/library/asset/MDE14/027/2007/en/dom-MDE140272007en.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
====[[ഇറാൻ]]====
കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നിയമപരമാണെങ്കിലും ഇറാനിലെ ന്യായാധിപർ 2002 മുതൽ ഇത് നടപ്പാക്കുന്നത് നിറുത്തി വച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2006-ലും 2007-ലും കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലാനുള്ള ശിക്ഷ വീണ്ടും വിധിക്കപ്പെടുകയുമുണ്ടായി. In 2008, Iran's judiciary decided to fully scrap the punishment from the books in a legislation submitted to parliament for approval.&lt;ref name=&quot;afp.google.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://afp.google.com/article/ALeqM5iZ7aTbPW-vzYtgdxmx1O5Iok-CMQ |title=Iran to scrap death by stoning |publisher=[[Agence France-Presse|AFP]] |date=Aug 6, 2008 |accessdate=2010-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202094151/http://afp.google.com/article/ALeqM5iZ7aTbPW-vzYtgdxmx1O5Iok-CMQ |archivedate=2008-12-02 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക പീനൽ കോഡ് നവീകരിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള ശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ശ്രമം നടന്നുവരികയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.takepart.com/news/2009/06/23/iran-parliament-plans-to-end-stoning |title=Iran Parliament Plans to End Stoning |publisher=Take Part – Inspiration to Action |author=Caroline Keichian |accessdate=2010-09-23 |archive-date=2010-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100710064928/http://www.takepart.com/news/2009/06/23/iran-parliament-plans-to-end-stoning |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള നിയമം നിലവിൽ വന്നെങ്കിലും എന്നു മുതലാണ് അത് പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയെന്ന് വ്യക്തമല്ല.

ആധുനികകാലത്ത് 1983-ൽ ഇസ്ലാമിക പീനൽ കോഡ് നിലവിൽ വരും വരെ ഇറാനിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. പല മുസ്ലീം മത പണ്ഠിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായത്തിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ ഇസ്ലാമികമാണെങ്കിലും ശിക്ഷ വിധിക്കാനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കഠിനമാണ്. വിവാഹേതര ലൈംഗിക ബന്ധമെന്ന കുറ്റം തെളിയിക്കാനാവശ്യമായ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായതുകാരണം ഈ ശിക്ഷ വളരെ വിരളമായേ നടപ്പാവുകയുള്ളൂ.

====ഗ്രീസ്====
പുരാതന [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിന്റെ]] ചരിത്രത്തിൽ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൽ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ലൈസിഡാസ്]] എന്നയാളുടെ ശിക്ഷയെപ്പറ്റി [[ഹെറോഡോട്ടസ്]] തന്റെ ''ഹിസ്റ്ററീസ്'' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലെ ഒൻപതാം പുസ്തകത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. പുരാതന ഗ്രീക്ക് മിത്തുകളിലും കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലൽ പ്രതിപാദിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈഡിപ്പസ് തന്റെ പിതാവിനെയാണ് താൻ വധിച്ചതെന്നറിയുമ്പോൾ തന്നെ കല്ലെറിഞ്ഞ് കൊല്ലാനാവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.
====[[നൈജീരിയ]]====
ശരീയത്ത് നിയമം മുസ്ലീങ്ങൾ കൂടുതലുള്ള വടക്കൻ നൈജീരിയയിൽ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടത് 2000-ത്തിലാണ്. ഇതിനു ശേഷം പത്തിൽ കൂടുതൽ നൈജീരിയൻ മുസ്ലീം സ്ത്രീകളെ വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം മുതൽ സ്വവർഗഭോഗം വരെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്ക് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുകയുണ്ടായി. പക്ഷെ ഈ വധശിക്ഷകളൊന്നും നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ശിക്ഷാവിധികൾ അപ്പീൽ വാദത്തിൽ തള്ളിപ്പോവുകയോ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് ജയിൽ ശിക്ഷയായി കുറയ്ക്കുകയോ ആണ് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jacinto|first=Leela|title=Nigerian Woman Fights Stoning Death|url=http://abcnews.go.com/International/story?id=80062&amp;page=1|accessdate=8 June 2011|newspaper=ABC News International|date=18 Mar 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gay Nigerians face Sharia death|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/6940061.stm|accessdate=8 June 2011|newspaper=BBC News|date=10 Aug 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Coleman|first=Sarah|title=Nigeria: Stoning Suspended|url=http://www.worldpress.org/Africa/1668.cfm|accessdate=8 June 2011|newspaper=World Press|date=Dec 2003}}&lt;/ref&gt;

====[[സൗദി അറേബ്യ]], [[സുഡാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ====
നിയമപരമായ നടപടികളോട് കൂടിയോ അല്ലാതെയോ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലൽ സൗദി അറേബ്യയിലും സുഡാനിലും നടക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name = &quot;ISHR&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ishr.org/index.php?id=857 |title=Abolish Stoning and Barbaric Punishment Worldwide! |publisher=[[International Society for Human Rights]] |accessdate=2010-09-23 }}&lt;/ref&gt; സുഡാനിൽ കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലൽ ശിക്ഷകൾ നിയമപരമായി നടക്കാറില്ല. അപ്പീൽ കോടതിയിലോ സുപ്രീം കോടതിയിലോ അവ തള്ളിപ്പോവുകയാണ് പതിവ്.
====[[സൊമാലിയ]]====
2008 ഒക്ടോബറിൽ അയിഷോ ഇബ്രാഹിം ധുഹ്ലോ എന്ന ഒരു പെൺകുട്ടിയെ സൊമാലിയയിലെ ഒരു ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ കഴുത്തുവരെ കുഴിച്ചിട്ടശേഷം ആയിരത്തോളം ആൾക്കാരുടെ സാനിദ്ധ്യത്തിൽ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊന്നു. ഇസ്ലാമിക തീവ്രവാദികൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന കിസ്മായോ നഗരത്തിലെ ശരിയ കോടതിയിൽ വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധക്കുറ്റം സമ്മതിച്ച ശേഷമാണ് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയത് എന്നായിരുന്നു വാദം. തീവ്രവാദികളുടെ വാദത്തിൽ അവൾ ശരിയ നിയമമനുസരിച്ച് ശിക്ഷ വിധിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുവത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7694397.stm|title = Somali woman executed by stoning|date = 2008-10-27|publisher = ''BBC News'' |accessdate = 2008-10-31}}&lt;/ref&gt; മറ്റു സ്രോതസ്സുകൾ നൽകിയ വിവരം പെൺകുട്ടി കരയുകയായിരുന്നുവെന്നും ദയയ്ക്കായി യാചിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നുവെന്നുമാണ്. ബലം പ്രയോഗിച്ചാണ് അവളെ കഴുത്തു വരെ കുഴിയിൽ മൂടിയതത്രേ.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/7708169.stm | publisher=''BBC News'' | title=Stoning victim 'begged for mercy' | date=2008-11-04 | accessdate=2010-05-24}}&lt;/ref&gt; [[ആമ്നസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]]  എന്ന സംഘടന പിന്നീട് മനസ്സിലാക്കിയത് ആ പെൺകുട്ടിക്ക് 13 വയസ്സേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ എന്നും [[അൽ-ഷഹാബ്]] തീവ്രവാദികൾ അവളെ തടവിലാക്കുന്നതിനു മുൻപ് മൂന്നാണുങ്ങൾ അവളെ കൂട്ടബലാത്സംഗം ചെയ്തിരുന്നു എന്നുമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/somalia-girl-stoned-was-child-13-20081031|title = Somalia: Girl stoned was a child of 13|date = 2008-10-31|publisher = [[Amnesty International]]|accessdate = 2008-10-31|archiveurl = https://archive.today/20120718080538/http://www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/somalia-girl-stoned-was-child-13-20081031|archivedate = 2012-07-18|url-status = live}}&lt;/ref&gt;

2009 ഡിസംബറിൽ മൊഹമ്മദ് അബുകർ ഇബ്രാഹിം എന്നയാൾ വിവാഹേതര ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു എന്ന് [[ഹിസ്ബുൾ ഇസ്ലാം]] തീവ്രവാദ സംഘടന ആരോപിച്ച് കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite news |url = http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1235763/Pictured-Islamic-militants-stone-man-death-adultery-Somalia-villagers-forced-watch.html |title = Pictured: Islamic militants stone man to death for adultery in Somalia as villagers are forced to watch |date=2009-12-14 |publisher = ''[[Daily Mail]]'' |accessdate = 2009-12-14 |location=London}}&lt;/ref&gt;
===മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ===
കൊലപാതകത്തിനും മറ്റ് അക്രമങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്ന ചില രാജ്യങ്ങൾ മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാറില്ല. താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റാണ്.

{{flagcountry|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ബംഗ്ലാദേശ്}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ബ്രൂണൈ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ചൈന}}&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8432351.stm|title=Akmal Shaikh told of execution for drug smuggling|date=28 December 2009|accessdate=29 December 2009 |work=BBC News}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;
{{flagcountry|Taiwan|ROC}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.moj.gov.tw/LawClass/LawContent.aspx?PCODE=C0000008|title=毒品危害防制條例 |date=20 May 2009|accessdate=4 May 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;
{{flagcountry|EGY}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ഇന്തോനേഷ്യ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ഇറാൻ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ഇറാഖ്}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|KWT}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|LAO}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|മലേഷ്യ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|OMN}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|പാകിസ്താൻ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|സൗദി അറേബ്യ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|സിംഗപ്പൂർ}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|SOM}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ശ്രീലങ്ക}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|THA}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|വിയറ്റ്നാം}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ARE}}&lt;br /&gt;
{{flagcountry|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}&lt;ref&gt;[http://www.law.cornell.edu/uscode/usc_sec_18_00003591----000-.html US Code (18 U.S.C. 3591)], [[Federal Death Penalty Act of 1994]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flagcountry|ZWE}}

===കുട്ടിക്കുറ്റവാളികൾ===
18 വയസിൽ താഴെ പ്രായമുള്ള കുറ്റവാളികൾക്ക് വധശിക്ഷ കൊടുക്കുന്നത് ഇപ്പോൾ പ്രായേണ കുറവാണ്. പ്രായപൂർത്തിയായി എന്നു കണക്കാക്കുന്നത് മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും 18 വയസാകുമ്പോഴാണ്. കുറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ 18 വയസ്സിനു താഴെ പ്രായമുണ്ടായിരുന്ന കുറ്റവാളികൾക്ക് 1990-നു ശേഷം ചൈന, കോംഗോ, ഇറാൻ, നൈജീരിയ, പാകിസ്താൻ, സൗദി അറേബ്യ, സുഡാൻ, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, യെമെൻ എന്നീ 9 രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.internationaljusticeproject.org/juvWorld.cfm |title=Juvenile executions (except US) |publisher=Internationaljusticeproject.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726182207/https://www.internationaljusticeproject.org/juvWorld.cfm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ചൈനയിലും&lt;!--Refer to it as PRC to avoid confusion with the ROC on Taiwan--&gt;, പാകിസ്താനിലും, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും യെമനിലും, ഇറാനിലും ഇതിനു ശേഷം 18 വയസിൽ താഴെ പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ചെയ്ത കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിറുത്തലാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-facts-eng|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080709010807/http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-facts-eng|archivedate=2008-07-09|title=Amnesty International|publisher=Web.amnesty.org|accessdate=23 August 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{cite web|url=http://www.iranwpd.com/index.php?option=com_k2&amp;view=item&amp;id=3066:iran-changes-law-for-execution-of-juveniles&amp;Itemid=64 |title=Iran changes law for execution of juveniles |publisher=Iranwpd.com |date=10 February 2012 |accessdate=30 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{cite web |author=DigitalSecure Ltd. HyperMedia Co. Negaresh NewsRoom Ver 5.0 |url=http://ghanoononline.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=19&amp;Id=16270 |title=ghanoononline.ir |publisher=ghanoononline.ir |accessdate=30 April 2012 |archive-date=2012-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213111337/http://www.ghanoononline.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=19&amp;Id=16270 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇതിനു ശേഷം 18 വയസിൽ താഴെ പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ചെയ്ത കുറ്റങ്ങൾക്ക് 61 ആൾക്കാർക്ക് വധശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടതായി ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |author=› List of executions since 1990 |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |title=Amnesty International |publisher=Amnesty.org |accessdate=23 August 2010 |archiveurl=https://archive.today/20120722092245/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |archivedate=2012-07-22 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ചൈനയിൽ നിയമം ഇതനുവദിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ നടക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500152004|title=Stop Child Executions! Ending the death penalty for child offenders|publisher=Amnesty International|year=2004|accessdate=12 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071222034811/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500152004|archivedate=2007-12-22|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1642 നു ശേഷം അമേരിക്കയിൽ ഏകദേശം 365&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=27&amp;did=203#execsus |title=Execution of Juveniles in the U.S. and other Countries |publisher=Deathpenaltyinfo.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2006-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818232426/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=27&amp;did=203#execsus |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; കുട്ടിക്കുറ്റവാളികളെ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും ഫെഡറൽ സർക്കാരും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;Rob Gallagher, [https://web.archive.org/web/20060615094320/http://users.bestweb.net/~rg/execution/JUVENILE.htm Table of juvenile executions in British America/United States, 1642–1959]&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സുപ്രീം കോടതി 16 വയസിൽ താഴെ പ്രായമുള്ളവർക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ പാടില്ല എന്ന് തോംസൺ v. ഓക്ലഹോമ കേസിൽ 1988-ൽ വിധിക്കുകയുണ്ടായി.

2005-നും 2008-നും ഇടയിൽ ഇറാൻ, പാകിസ്താൻ, സൗദി അറേബ്യ, സുഡാൻ, യെമൻ, എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ കുട്ടിക്കുറ്റവാളികൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകിയിട്ടുണ്ടത്രേ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hrw.org/pub/2008/children/HRW.Juv.Death.Penalty.053008.pdf |title=HRW Report |publisher=Hrw.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2008-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081113084648/http://www.hrw.org/pub/2008/children/HRW.Juv.Death.Penalty.053008.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കൺവെൻഷൻ (കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള കൺവെൻഷൻ) 37(എ) വകുപ്പു പ്രകാരം കുട്ടികൾക്ക് ശിക്ഷ നൽകുവാൻ പാടില്ല. ഇത് സൊമാലിയയും അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളും ഒഴികെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;UNICEF, [http://www.unicef.org/crc/index_30229.html Convention of the Rights of the Child – FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160125094459/http://www.unicef.org/crc/index_30229.html |date=2016-01-25 }}: &quot;The Convention on the Rights of the Child is the most widely and rapidly ratified human rights treaty in history. Only two countries, Somalia and the United States, have not ratified this celebrated agreement. Somalia is currently unable to proceed to ratification as it has no recognised government. By signing the Convention, the United States has signaled its intention to ratify, but has yet to do so.&quot;&lt;/ref&gt; മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും പ്രചരിപ്പിക്കാനുമുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സബ് കമ്മീഷൻ പറയുന്നത് കുട്ടികളെ ശിക്ഷിക്കുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിനെതിരാണെന്നാണ്. രാഷ്ട്രീയവും പൊതുവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ധാരണയിലും (International Covenant on Civil and Political Rights) ഭൂരിഭാഗം രാഷ്ട്രങ്ങളും പങ്കാളികളാണ്. ഈ ധാരണയുടെ 6.5 വകുപ്പും 18 വയസിൽ താഴെയുള്ളവരുടെ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതിനെതിരാണ്.

==മനുഷ്യത്വത്തോടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ==
[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് പ്രദേശത്ത് പണ്ടൊക്കെ പരസ്യ വധശിക്ഷകൾ വളരെ വലിയ ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ സാനിദ്ധ്യത്തിൽ നടക്കുന്ന മാന്യവും സൗമ്യവുമായ ചടങ്ങുകളായിരുന്നു. ഒരു സുവിശേഷസന്ദേശവും, പ്രദേശത്തെ പാതിരിമാരുടെയും രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും സന്ദേശങ്ങളും ആൾക്കൂട്ടം ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് കേൾക്കുമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://calebadams.org/news_article.htm Article from the ''Connecticut Courant''] (1 December 1803)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://calebadams.org/index.htm The Execution of Caleb Adams], 2003&lt;/ref&gt;

ലോകത്തിലെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിലും വേദന കുറഞ്ഞതും മനുഷ്യത്വപരവുമായ വധശിക്ഷകളിലേയ്ക്ക് മാറുന്നതായാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ഫ്രാൻസ് ഗില്ലറ്റിൻ എന്ന യന്ത്രം പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനസമയത്ത് വികസിപ്പിച്ചത് ഇതിനായാണ്. ബ്രിട്ടൺ ക്വാർട്ടറിംഗ് എന്ന ശിക്ഷാരീതി പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യസമയത്ത് നിറുത്തിവച്ചു.  വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം കുറഞ്ഞ [[തൂങ്ങിമരണം|തൂക്കിക്കൊല]] നിറുത്തലാക്കി ദൈർഘ്യം കൂടിയ തൂക്കിക്കൊല മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലും നിലവിൽ വന്നു. പേർഷ്യയിലെ ഷാ പീരങ്കിയിൽ നിന്ന് വെടിയുർതിർക്കുകയും, കഴുത്തു മുറിക്കുകയും മറ്റുമായ രീതികൾ കൊണ്ടുവന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://explorion.net/ride-india-across-persia-and-baluchistan/chapter-vii-ispahan-shiraz?page=3&amp;quicktabs_3=1 |title=• Travel &amp; Exploration • A Ride to India across Persia and Baluchistan • CHAPTER VII. ISPAHAN – SHIRAZ |publisher=Explorion.net |accessdate=23 February 2011}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വൈദ്യുതക്കസേരയും ഗ്യാസ് ചേമ്പറും പോലുള്ള മനുഷ്യത്വപരമായതെന്ന് കരുതുന്ന രീതികൾ നിലവിൽ വന്നു. ഇവയെയും വിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ പോലെയുള്ള രീതികൾ പുറന്തള്ളിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പക്ഷേ ഇപ്പോഴും ചില രാജ്യങ്ങൾ വീഴ്ച്ചാ ദൈർഘ്യം കുറഞ്ഞ തൂക്കിക്കൊലയും, ശിരച്ഛേദവും, കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷയും മറ്റും നടത്താറുണ്ട്.

==വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ==
ചൈനയിൽ 747 മുതൽ 759 വരെയും ജപ്പാനിൽ 818 മുതൽ 1156 വരെയും വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://eos.kokugakuin.ac.jp/modules/xwords/entry.php?entryID=1472 |title=Encyclopedia of Shinto |publisher=kokugakuin.ac.jp |accessdate=5 September 2011}}&lt;/ref&gt;

[[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] 1395-ൽ എഴുതപ്പെട്ട ലൊല്ലാർഡിന്റെ 12 തീർപ്പുകളിൽ മരണശിക്ഷയ്ക്കെതിരായ പരസ്യപ്രസ്താവന ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. [[തോമസ് മൂർ|സർ തോമസ് മൂറിന്റെ]] [[ഉട്ടോപ്പിയ]] എന്ന 1516-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പുസ്തകം മരണശിക്ഷയുടെ ഗുണങ്ങളെപ്പറ്റി സംവാദരീതിയിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു തീർപ്പ് പുസ്തകത്തിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. 1764-ൽ പ്രസിദ്ധീകൃതമായ [[സീസർ ബെക്കാരിയ]] എന്നയാളുടെ ''Dei Delitti e Delle Pene'' (കുറ്റങ്ങളെയും ശിക്ഷകളെയും പറ്റി) എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ബെക്കാരിയ പീഠനത്തിന്റെയും വധശിക്ഷയുടെ അനീതിയും സാമൂഹ്യ ഉന്നമനത്തന്നുള്ള മാർഗ്ഗം എന്ന നിലയിലുള്ള ഉപയോഗശൂന്യതയും വെളിവാക്കുന്നുണ്ട്. ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഹോളി റോമൻ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന ലിയോപോൾഡ് രണ്ടാമൻ ഗ്രാന്റ് ഡച്ചി ഓഫ് ടസ്കാനി എന്ന സ്ഥലത്ത് വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. ഇതായിരുന്നു ആധുനികകാലത്ത് വധശിക്ഷ സ്ഥിരമായി നിറുത്തലാക്കിയ ആദ്യ സംഭവം. 1786 നവംബർ 30-ന് പീനൽ കോഡ് പുതുക്കിക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം വധശിക്ഷകൾ ഇല്ലാതെയാക്കി. 
[[File:Leopold II as Grand Duke of Tuscany by Joseph Hickel 1769.jpg|thumb|upright|പീറ്റർ ലിയോപോൾഡ് രണ്ടാമൻ. ഗ്രാന്റ് ഡ്യൂക്ക് ഓഫ് ടസ്കാനി. ജോസഫ് ഹിക്കൽ 1769-ൽ രചിച്ചത്]]

[[റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്]] 1849-ൽ വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. [[വെനസ്വേല]] 1863-ലും [[സാൻ മറിനോ]] 1865-ലും മരണശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കി. സാൻ മറിനോയിലെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത് 1468-ലായിരുന്നു. [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗലിൽ]] 1852-ലും 1863-ലും വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കാൻ ശ്രമം നടന്നെങ്കിലും 1867-ലാണ് വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയത്.

[[കാനഡ|കാനഡയിൽ]] 1976-ലും, [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] 1981-ലും, [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ]] 1973-ലും, (പടിഞ്ഞാറൻ ഓസ്ട്രേലിയയിൽ 1984 വരെ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു) വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കി. 1977-ൽ [[ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന|ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടനയുടെ]] പൊതുസഭ വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറച്ചുകൊണ്ടുവരുക എന്നത് നല്ലതാണെന്ന് പ്രമേയം പാസാക്കി. അന്തിമലക്ഷ്യം വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കുന്നതാണത്രേ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newsbatch.com/deathpenalty.htm |title=Death Penalty |publisher=Newsbatch.com |date=1 March 2005 |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt;

1965 മുതൽ 1969 വരെ [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനിൽ]] കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി ഒഴിവാക്കിയതോടെ രാജ്യദ്രോഹത്തിനും അക്രമമുപയോഗിച്ചുള്ള കടൽക്കൊള്ളയ്ക്കും രാജാവിന്റെ തുറമുഖങ്ങളിൽ തീവയ്ക്കുന്നതിനും ചില യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കും മാത്രമായിരുന്നു വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നത്. 1969-ൽ കൊലപാതകത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ സ്ഥിരമായി ഒഴിവാക്കി. 1964-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. സമാധാനസമയത്തുള്ള എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും 1998-ൽ വധശിക്ഷ ഇല്ലാതെയാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.stephen-stratford.co.uk/capital_hist.htm |title=History of Capital Punishment |publisher=Stephen-stratford.co.uk |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2010-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100808063231/http://www.stephen-stratford.co.uk/capital_hist.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ആദ്യമായി വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയത് മിച്ചിഗണിലായിരുന്നു (1846 മേയ് 18-ന്).&lt;ref&gt;See Caitlin [http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=micounty;cc=micounty;rgn=full%20text;idno=APK1036.0001.001;didno=APK1036.0001.001;view=image;seq=00000444 pp. 420–422]&lt;/ref&gt; അമേരിക്കയിൽ ഫർമാൻ v. ജോർജിയ കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും ഗ്രെഗ് v. ജോർജിയ കേസിൽ ഒന്നുകൂടി വധശിക്ഷയ്ക്ക് അനുവാദം കിട്ടി. ആറ്റ്കിൻസ്  v. വിർജീനിയ കേസിൽ മാനസിക വൈകല്യമുള്ളവർക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമായി വിധിക്കപ്പെട്ടു. റോപർ v. സിമ്മൺസ് കേസിൽ കുറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ 18 വയസിൽ താഴെ പ്രായമുണ്ടായിരുന്നവർക്ക് മരണശിക്ഷ കൊടുക്കുന്നത് ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധി വന്നു. 2012 ഏപ്രിൽ 25-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 17 സംസ്ഥാനങ്ങളും കൊളംബിയ ഡിസ്ട്രിക്റ്റും വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവുമവസാനം വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയ സംസ്ഥാനം കണക്ടിക്കട്ടാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/8301-201_162-57421262/connecticut-repeals-death-penalty/|title=Connecticut governor signs death penalty repeal|date=25 April 2012|accessdate=25 April 2012|publisher=CBS News}}&lt;/ref&gt; 2010-ൽ നടത്തിയ ഗാലപ് പോൾ അനുസരിച്ച് 64% അമേരിക്കക്കാർ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷയെ അനുകൂലിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-15028665 |work=BBC News | title=Troy Davis' execution and the limits of Twitter | date=23 September 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gallup.com/poll/144284/support-death-penalty-cases-murder.aspx |title=In U.S., 64% Support Death Penalty in Cases of Murder |publisher=Gallup.com |accessdate=30 April 2012}}&lt;/ref&gt;

[[ഗാബൺ]] 2010 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കി.&lt;ref&gt;http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&amp;mover=0&lt;/ref&gt; മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ക്രൂരവും അസാധാരണവുമായ ശിക്ഷയാണ് വധശിക്ഷ എന്ന വാദം മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ സംഘടനയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുടെ അങ്ങേയറ്റത്തെ നിഷേധമാണ് വധശിക്ഷ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty |title=Abolish the death penalty &amp;#124; Amnesty International |publisher=Amnesty.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2015-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218120607/http://www.amnesty.org/en/death-penalty |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== സിറ്റിസ് ഫോർ ലൈഫ് ഡേ ===
മരണശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ലോകമെമ്പാടും നവമ്പർ 30ന് സിറ്റിസ് ഫോർ ലൈഫ് ഡേ (ജീവന്മുഖ നഗരങ്ങളുടെ ദിനം) ആയി ആചരിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cities_for_Life_Day|title=Cities for Life Day}}&lt;/ref&gt;.

== അനുകൂലവും പ്രതികൂലവുമായ വാദങ്ങൾ ==
വധശിക്ഷയെ അനുകൂലിച്ചും പ്രതികൂലിച്ചുമൊക്കെയായി നിരവധി സംവാദങ്ങൾ ലോകത്തെങ്ങും നടക്കുന്നുണ്ട്.
=== എതിർപ്പുകൾ ===
വധശിക്ഷയെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്ന നിരവധി ആളുകളുണ്ട്. [[ജീവൻ]] കൊടുക്കാൻ കഴിയാത്ത മനുഷ്യന് ജീവനെടുക്കാനും അവകാശമില്ലെന്നതാണ് ഇതിൽ ചിലരുയർത്തുന്ന വാദം. [[ശിക്ഷ|ശിക്ഷയുടെ]] ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണ് വധശിക്ഷ എന്നും വാദമുണ്ട്. ശിക്ഷ, ഒരു [[കുറ്റവാളി|കുറ്റവാളിയെ]] നല്ല മനുഷ്യനാക്കി മാറ്റാനുള്ളതാണെന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. വധശിക്ഷയെ എതിർക്കുന്നവർ കൊലപാതകം കാരണം പ്രിയപ്പെട്ടവരെ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെല്ലാം കുറ്റവാളിയുടെ വധശിക്ഷ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരല്ല എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വധശിക്ഷ പാവപ്പെട്ടവർക്കും ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കുമാണ് കൂടുതൽ കിട്ടുന്നതെന്നും ഇത് അക്രമവാസനയുള്ള ഒരു സമൂഹത്തെ ഉണ്ടാക്കുമെന്നും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ ധ്വംസിക്കുമെന്നും വാദങ്ങളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;deathPenaltyFocus&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.deathpenalty.org/article.php?id=42|title=The High Cost of the Death Penalty|publisher=[[Death Penalty Focus]]|accessdate=27 June 2008|archive-date=2008-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080428180241/http://www.deathpenalty.org/article.php?id=42|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== പിന്തുണകൾ ===
തെറ്റു ചെയ്തവൻ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കണം എന്ന ധാർമിക നിയമമാണു വധശിക്ഷയെ പിന്തുണക്കുവാനുള്ള പ്രധാന കാരണം. മറ്റുള്ളവർ കുറ്റം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യത വധശിക്ഷ കുറക്കുമെന്ന് ഇതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നവർ വാദിക്കുന്നു. ശിക്ഷകുറച്ചു കൊടുത്ത് കുറ്റസമ്മതം വാങ്ങാൻ നിയമമനുവദിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ പ്രയോജനം ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നും വാദമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |author=James Pitkin |url=http://wweek.com/editorial/3411/10288/ |title=&quot;Killing Time&quot; &amp;#124; Willamette Week &amp;#124; January 23rd, 2008 |publisher=Wweek.com |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2008-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080124040746/http://wweek.com/editorial/3411/10288/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==മതപരമായ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾ==
[[File:Taliban execute Zarmeena in Kabul in1999 RAWA.jpg|thumb|1999-ൽ ഒരു സ്ത്രീയെ താലിബാൻ സൈനികർ പരസ്യമായി വധിക്കുന്നു.]]
ലോകത്തിലെ പ്രധാന മതങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി വൈവിധ്യമാർന്ന അഭിപ്രായങ്ങളാണുള്ളത്. മതവിഭാഗം, വ്യക്തിയുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാട്, കാലഘട്ടം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ കാര്യങ്ങൾ ഈ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. 
===ബുദ്ധമതം===
വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി ബുദ്ധമതത്തിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായമാണുള്ളത്. ജീവനെടുക്കാതിരിക്കുക എന്നത് അഞ്ച് അടിസ്ഥാന വിശ്വാസങ്ങളിലൊന്നാണ്. ധർമപാദത്തിലെ പത്താം അദ്ധ്യായം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.

&lt;blockquote&gt;&quot;എല്ലാവർക്കും ശിക്ഷയെ പേടിയുണ്ട്; എല്ലാവർക്കും മരണഭയമുണ്ട്, നിനക്കുള്ളതു പോലെ തന്നെ. അതുകൊണ്ട് കൊല്ലുകയോ, കൊല്ലാൻ കാരണമാവുകയോ ചെയ്യരുത്.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/kn/snp/snp.2.14.irel.html |title=Dhammika Sutta: Dhammika |publisher=Accesstoinsight.org |date=11 July 2010 |accessdate=30 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ധർമപാദത്തിലെ അവസാനത്തെ അദ്ധ്യായമായ ഇരുപത്താറാം അദ്ധ്യായത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു, &quot;ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും എല്ലാ ജീവികളോടും അക്രമം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവനെ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണൻ എന്ന് വിളിക്കും. അയാൾ കൊല്ലുകയോ മറ്റുള്ളവരെ കൊല്ലാൻ സഹായിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല.&quot; പ്രധാനമായും പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ബുദ്ധമതക്കാർ ഈ വാക്യങ്ങൾ വധശിക്ഷയിലേയ്ക്ക് നയിക്കുന്ന എല്ലാ നിയമനടപടികൾക്കും എതിരായ പ്രബോധനമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ വാക്യങ്ങളുടെ അർത്ഥത്തെപ്പറ്റി ഏകാഭിപ്രായമില്ല. ചരിത്രപരമായി ബുദ്ധമതം രാജ്യത്തിലെ ഔദ്യോഗിക മതമായ രാജ്യങ്ങൾ മിക്കവയും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നവയായിരുന്നു. ജപ്പാനിൽ കുറച്ചു വർഷങ്ങൾ വധശിക്ഷ സാഗ ചക്രവർത്തിക്കുശേഷം നിറുത്തിവയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നതാണ് ഇതിനൊരപവാദം. ജപ്പാനിൽ ഇപ്പോഴും വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്. അടുത്തകാലത്തായി ചില നിയമ മന്ത്രിമാർ മതപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള ഉത്തരവിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മതവിശ്വാസം കാരണം വിസമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7694483.stm |title=Japan hangs two more on death row (see also paragraph 11) |publisher=BBC News |date=28 October 2008 |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt; ഭൂട്ടാൻ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയെങ്കിലും തായ്ലാന്റ് ഇപ്പോഴും തുടരുന്നുണ്ട്.

ബുദ്ധമതത്തിലെ പല കഥകളും കൊലപാതകികളുടെ പുനരധിവാസത്തെയും മറ്റും പ്രതിപാദിക്കുന്നവയാണ്. അംഗുലീമാലയുടെ കഥ ഉദാഹരണം.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Thai Buddhist perspective on the death penalty|url=http://deathpenaltythailand.blogspot.com/2008/07/thai-buddhist-perspective-on-death.html|work=Seminar of Monks at  Mahachulalongkorn Buddhist University, Chiangmai|publisher=Death Penalty Thailand}}&lt;/ref&gt;

തായ്ലാന്റിലെ ചില സന്യാസിമാർ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കണമെന്ന് വാദിക്കുമ്പോൾ ചിലരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അത് കഴിഞ്ഞ ജന്മത്തിലെ പാപങ്ങളുടെ ഫലമായതിനാൽ തുടരുന്നതിൽ കുഴപ്പമില്ല എന്നുമാണ്.  
&lt;ref&gt;{{cite web|title=Second Seminar on Buddhist Perspectives on Death Penalty|url=http://deathpenaltythailand.blogspot.com/2008/07/second-seminar-on-buddhist-perspectives.html|work=seminar of monks at Wat Mahasawatnakphutaram in Ubon Ratchathani|publisher=Death Penalty in Thailand|accessdate=16 April 2012}}&lt;/ref&gt;

അശോകന്റെ ശാസനങ്ങളിൽ ജീവനോടുള്ള ബഹുമാനം നിഴലിക്കുന്നുണ്ട്. രാജാവ് മൃഗങ്ങളെ ബലികൊടുക്കുന്നത് നിറുത്തിയതിനാൽ മിക്ക ആൾക്കാരും ആ പാത പിന്തുടർന്നിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Edicts of Ashoka: Respect for animal life|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Edicts_of_Ashoka#Respect_for_animal_life|publisher=Wikipedia}}&lt;/ref&gt; അശോകചക്രവർത്തി വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിനു മുൻപുള്ള കാലയളവ്, ജീവൻ തിരികെക്കിട്ടാനപേക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി, അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകാൻ  നീട്ടിക്കൊടുത്തിരുന്നു. .&lt;ref&gt;{{cite web|title=Edicts of Ashoka: Kindness to prisoners|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Edicts_of_Ashoka#Kindness_to_prisoners|publisher=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;

പാലി ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വധശിക്ഷയെക്കുറിച്ച് പല അഭിപ്രായങ്ങളാണുള്ളത്. അക്രമം സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ചാവണമെന്നും അതെപ്പറ്റി ചർച്ചയാവാമെന്നുമാണ് ഒരു പക്ഷം. രാജാവ് കൊടുക്കുന്ന ശിക്ഷകളും യുദ്ധങ്ങളും ചിലപ്പോൾ ന്യായീകരിക്കാവുന്നതാണ്. മറുപക്ഷത്ത് ധർമ്മ (ധർമം) സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറാവുന്നതല്ല. വധശിക്ഷയും യുദ്ധവും മറ്റെന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അക്രമവും ഇതനുസരിച്ച് അനുവദനീയമല്ല.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Collins|first=Steven|title=Nirvana and other Buddhist Felicities: Utopias of the Pali imaginaire|year=1998|publisher=Cambridge University Press|pages=419–420|url=http://books.google.co.th/books/about/Nirvana_and_Other_Buddhist_Felicities.html?id=Z2go_y5KYyoC&amp;redir_esc=y}}&lt;/ref&gt;

മനുഷ്യലോകത്ത് ഈ രണ്ടുതരത്തിലുള്ള ധർമങ്ങൾ തമ്മിൽ സ്ഥിരമായ ഉരസലുകളുണ്ടാവും.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Collins|first=Steven|title=Nirvana and other Buddhist Felicities: Utopias of the Pali imaginaire|year=1998|publisher=Cambridge University Press|pages=486–487|url=http://books.google.co.th/books/about/Nirvana_and_Other_Buddhist_Felicities.html?id=Z2go_y5KYyoC&amp;redir_esc=y}}&lt;/ref&gt;

===ക്രിസ്തുമതം===
ക്രിസ്തുമതത്തിൽ വധശിക്ഷയെപ്പറ്റിയുള്ള കാഴ്ച്ചപ്പാടുകൾ പൂർണമായ എതിർപ്പുമുതൽ അനുകൂല നിലപാടുകൾ വരെ (പഴയനിയമത്തെ ആധാരമാക്കി) മാറിമറിഞ്ഞ് കാണുന്നുണ്ട്.

യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ഉപദേശം &quot;ഒരു കരണത്തടിച്ചാൽ മറുകരണം കാണിക്കുക&quot; എന്നാണെന്നാണ് [[ലൂക്കാ എഴുതിയ സുവിശേഷം|ലൂക്കാ എഴുതിയ സുവിശേഷത്തിലും]] [[മത്തായി എഴുതിയ സുവിശേഷം|മത്തായി എഴുതിയ സുവിശേഷത്തിലും]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.  കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട വേശ്യയുടെ കഥയും ഈ ഉപദേശവും കായികമായ പ്രതികാരത്തിനെതിരാണെന്നാണ് പൊതുവിശ്വാസം. മിക്ക പണ്ഡിതരും വേശ്യയുടെ കഥ [[യോഹന്നാൻ എഴുതിയ സുവിശേഷം|യോഹന്നാൻ എഴുതിയ സുവിശേഷത്തിന്റെ]] ആദ്യരൂപത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്ന അഭിപ്രായമുള്ളവരാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web | title = NETBible: John 7 | publisher = Bible.org | url = http://net.bible.org/bible.php?book=Joh&amp;chapter=7#n139 | accessdate =17 October 2009}}  See note 139 on that page.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Keith | first = Chris | title = Recent and Previous Research on the ''Pericope Adulterae'' (John 7.53—8.11) | journal = Currents in Biblical Research | volume = 6 | issue = 3 | pages = 377–404 | year = 2008 | doi = 10.1177/1476993X07084793 | ref = harv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Oxford&quot;&gt;'Pericope adulterae', in FL Cross (ed.), ''The Oxford Dictionary of the Christian Church'', (New York: [[Oxford University Press]], 2005).&lt;/ref&gt;) ചില ക്രിസ്ത്യാനികൾ [[റോമാക്കാർക്കെഴുതിയ ലേഖനം|റോമാക്കാർക്കെഴുതിയ ലേഖനത്തിലെ]] 13:3-4 വരികൾ മരണശിക്ഷയെ അനുകൂലിക്കുന്നവയാണെന്ന് കരുതുന്നു. എന്നാൽ, യേശുവിന്റെ സമാധാന സന്ദേശം സ്വകാര്യ നൈതികതയെ മാത്രമേ ബാധിക്കൂ എന്നും കുറ്റങ്ങൾക്ക് ശിക്ഷ കൊടുക്കാനുള്ള സർക്കാറിന്റെ ശേഷിയെ ബാധിക്കില്ല എന്നും വിശ്വസിക്കുന്നവരാണ് പല ക്രിസ്ത്യാനികളും.

പഴയനിയമത്തിലെ [[ലേവ്യർ|ലേവ്യപുസ്തകത്തിൽ]] 20:2-27 വരികൾ വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളെ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ഭാഗത്തെപ്പറ്റി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിലപാടുകൾ വൈവിധ്യമുള്ളതാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.religioustolerance.org/exe_bibl2.htm |title=What The Christian Scriptures Say About The Death Penalty – Capital Punishment |publisher=Religioustolerance.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011070831/http://www.religioustolerance.org/exe_bibl2.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;nowiki&gt;ആറാമത്തെ കൽപ്പനയെ ''നീ കൊല്ലരുത്&quot; എന്നും &quot;നീ കൊലപാതകം നടത്തരുത്&quot; എന്നും വായിക്കുന്നവരുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യാനികൾ പൊതുവിൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ സ്വന്തം തീരുമാനമാണെടുക്കുന്നത്&lt;/nowiki&gt;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/christianethics/capitalpunishment_1.shtml |title=BBC – Religion &amp; Ethics – Capital punishment: Introduction |publisher=BBC |date=3 August 2009 |accessdate=23 February 2011}}&lt;/ref&gt;
====റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭ====
[[തോമസ് അക്വിനാസ്|തോമസ് അക്വിനാസിന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഒരു താക്കീത് എന്ന നിലയിൽ സ്വീകാര്യതയുണ്ട്. പ്രതികാരം എന്ന നിലയിൽ ഇത് സ്വീകാര്യമല്ലതാനും. റോമൻ മതവീക്ഷണത്തിൽ ഈ നിലപാടിന്റെ വിശദീകരണം ഇതാണ്.

&lt;blockquote&gt;കുറ്റം ചെയ്യാത്തവരെ സംരക്ഷിക്കാനും കുറ്റം ചെയ്യുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കാനും നിയമപരമായ കൊലയ്ക്ക് സർക്കാരിന് അവകാശമുണ്ട്. ഈ അവകാശം ന്യായമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അധികാരി കൊല നടത്തുകയല്ല, മറിച്ച് കൊല നടത്താതിരിക്കാനുള്ള കൽപ്പനയെ അനുസരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ ജീവന് രക്ഷയും സംരക്ഷണവും നൽകുകയാണ് കൊലയ്ക്കെതിരായ കൽപ്പനയുടെ ലക്ഷ്യം. അക്രമത്തെ അടിച്ചമർത്തുക വഴി അധികാരികൾ ഇതാണ് ചെയ്യുന്നത്. ദാവീദിന്റെ വചനങ്ങൾ ഇത് കാണിക്കുന്നു: ''രാവിലെ ഞാൻ പോക്കിരികളെ വധിക്കുന്നു, ദൈവത്തിന്റെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് അനീതിയുണ്ടാക്കുന്നവരെ തുടച്ചു നീക്കാനാണ് ഞാനത് ചെയ്യുന്നത്''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cin.org/users/james/ebooks/master/trent/tcomm05.htm |title=THE CATECHISM OF TRENT: The Fifth Commandment |publisher=Cin.org |accessdate=2010-08-23}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

കുറ്റവാളിയിൽ നിന്ന് സമൂഹത്തെ രക്ഷിക്കാൻ അതേ ഒരു മാർഗ്ഗമുള്ളൂ എങ്കിൽ മാത്രമേ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാവൂ എന്നാണ് പോപ്പ് ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. ഇപ്പോൾ അത്തരത്തിലുള്ള ആവശ്യം നിലവിലില്ല എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;[http://www.vatican.va/edocs/ENG0141/__PP.HTM Papal encyclical, Evangelium Vitae], 25 March 1995&lt;/ref&gt; കാറ്റക്കിസം ഓഫ് കത്തോലിക് ചർച്ചിൽ ഈ കാഴ്ച്ചപ്പാട് എടുത്തു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;Assuming that the guilty party's identity and responsibility have been fully determined, the traditional teaching of the Church does not exclude recourse to the death penalty, if this is the only possible way of effectively defending human lives against the unjust aggressor.&lt;/ref&gt; ഇത് വിശ്വാസികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ല എന്ന കർദിനാൾ റാറ്റ്സിംഗറും (നിലവിലെ പോപ്പ്) അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

====മറ്റ് സഭകൾ====
എല്ലാവിധ വധശിക്ഷകളെയും എതിർക്കുന്ന ആദ്യ അമേരിക്കൻ സഭയായിരുന്നു ക്വേക്കർ സഭ. സതേൺ ബാപ്റ്റിസ്റ്റുകൾ നീതിയുക്തമായ രീതിയിൽ കൊലപാതകികൾക്കും രാജ്യദ്രോഹികൾക്കും വധശിക്ഷ കൊടുക്കുന്നതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നു. ഇത് പ്രതികാരം എന്ന നിലയിലേയ്ക്കോ മനുഷ്യർ തമ്മിൽ പക്ഷപാതം കാണിക്കുന്ന രീതിയിലേക്കോ താഴാൻ പാടില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sbc.net/resolutions/amResolution.asp?ID=299|title=SBC Resolution: On Capital Punishment|accessdate=26 October 2010|publisher=Southern Baptist Convention|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720165331/http://www.sbc.net/resolutions/amResolution.asp?ID=299|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയും എപിസ്കോപ്പാലിയൻ സഭയും മനുഷ്യന്റെ അഭിമാനം സംരക്ഷിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ശിക്ഷകൾ മരണശിക്ഷയ്ക്ക് പകരമായി നൽകണമെന്ന അഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;Lambeth Conference of Anglican Bishops, 1988, Resolution 33, paragraph 3. (b), found at [http://www.lambethconference.org/resolutions/1988/1988-33.cfm Lambeth Conference official website page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307222806/http://lambethconference.org/resolutions/1988/1988-33.cfm |date=2016-03-07 }}. Retrieved July 16, 2008.&lt;/ref&gt; മെതോഡിസ്റ്റ് സഭ മരണശിക്ഷയെ എതിർക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.umc.org/interior_print.asp?ptid=4&amp;mid=1070 |title=The United Methodist Church: Capital Punishment |publisher=Archives.umc.org |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt; പാവപ്പെട്ടവർക്കും വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്തവർക്കും ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കുമാണ് ഈ ശിക്ഷ കൂടുതൽ കിട്ടുന്നതെന്നും മെതോഡിസ്റ്റ് സഭ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.umc.org/interior.asp?ptid=1&amp;mid=2211 |title=The United Methodist Church: Official church statements on capital punishment |publisher=Archives.umc.org |date=6 November 2006 |accessdate=23 February 2011}}&lt;/ref&gt;

ഇവാഞ്ചലിക്കൽ ലൂതറൻ സഭയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട് വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.elca.org/socialstatements/deathpenalty/ |title=ELCA Social Statement on the Death Penalty |publisher=Elca.org |date=4 September 1991 |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt; മോർമോൺ സഭ വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരോ അനുകൂലമോ ആയ നിലപാടെടുക്കുന്നില്ല. സഭയുടെ സ്ഥാപകൻ വധശിക്ഷയെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Harvtxt|Roberts|1902|p=435}}.&lt;/ref&gt; However, today the church officially state it is a &quot;matter to be decided solely by the prescribed processes of civil law.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/eng/public-issues/capital-punishment |title=The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints: Public Issues |publisher=Newsroom.lds.org |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2010-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100804233701/http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/eng/public-issues/capital-punishment |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; കമ്യൂണിറ്റി ഓഫ് ക്രൈസ്റ്റ് എന്ന സഭ വധശിക്ഷയെ എതിർക്കുന്നു.&lt;ref&gt;RLDS World Conference, Resolution 1273, Adopted April 8, 2000, entitled &quot;Healing Ministry and Capital Punishment&quot; found online at [http://www.cofchrist.org/peace/statements/cptlpunish.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120505113238/http://www.cofchrist.org/peace/statements/cptlpunish.asp |date=2012-05-05 }}.  Retrieved March 2, 2011.&lt;/ref&gt;

പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സഭകളുടെ ആദ്യകാല നേതാക്കന്മാർ പലരും വധശിക്ഷയെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നു ([[മാർട്ടിൻ ലൂഥർ]], [[ജോൺ കാൽവിൻ]] എന്നിവർ ഉദാഹരണം). ലൂതറൻ സഭ ഇതിനെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20060915114705/http://www.equip.org/free/CP1303.htm] https://web.archive.org/web/20061214111249/http://www.equip.org/free/CP1304.htm&lt;/ref&gt; മെമ്മോണൈറ്റ്സ്, ബ്രദറൻ സഭ, ഫ്രണ്ട്സ് എന്നീ സഭകൾ ആദ്യകാലം മുതൽക്കേ വധശിക്ഷയെ എതിർത്തിരുന്നു.

കിഴക്കൻ ഓർത്ത്ഡോക്സ് ക്രിസ്തുമതം വധശിക്ഷയെ ഔദ്യോഗികമായി എതിർക്കുകയോ അനുകൂലിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mospat.ru/en/documents/social-concepts/ix/ |title=The Basis of the Social Concept, IX. 3 |publisher=Mospat.ru |accessdate=23 August 2010 |archive-date=2012-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120504080042/http://www.mospat.ru/en/documents/social-concepts/ix/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ഈസോട്ടറിക് സഭകളിൽപ്പെട്ട റോസിക്രൂസിയൻ ഐക്യദാർഢ്യസഭ എല്ലാത്തരം വധശിക്ഷകളെയും എതിർക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Heindel, Max (1910s), ''The Rosicrucian Philosophy in Questions and Answers – Volume II: [http://www.rosicrucian.com/2qa/2qaeng02.htm#question33 Question no.33: Rosicrucian Viewpoint of Capital Punishment]'', ISBN 0-911274-90-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Rosicrucian Fellowship: ''[http://www.rosicrucian.com/zineen/pamen032.htm Obsession, Occult Effects of Capital Punishment]''&lt;/ref&gt;

===ഹിന്ദുമതം===
[[File:Criminal executed by an elephant,.jpg|thumb|150px|ബറോഡ രാജ്യത്ത് കുറ്റവാളിയെ ആനയെ ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുന്നു.]]
വധശിക്ഷയെ എതിർക്കുകയും അനുകൂലിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിചാരധാരകൾ ഹിന്ദുമതത്തിലുണ്ട്. ഹിന്ദുമതം അഹിംസ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ ആത്മാവിനെ കൊല്ലാൻ സാധിക്കില്ല എന്നും ജഡമായ ശരീരം മാത്രമാണ് നശിക്കുന്നതെന്നും പഠിപ്പിക്കുന്നു. ധർമശാസ്ത്രത്തിലും അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിലും കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ വിധിക്കുന്നുണ്ട്.
===ഇസ്ലാം മതം===

സൗദി അറേബ്യയിലേതുപോലുള്ള ചിലതരം ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ വധശിക്ഷ ചില കുറ്റങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധമായി വിധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ വധശിക്ഷയുടെ കാര്യത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. കൊലപാതകത്തിനെയും ഒരു സിവിൽ കുറ്റമായാണ് ഇസ്ലാം കാണുന്നത്. വധിക്കപ്പെട്ടയാളുടെ ബന്ധുക്കൾക്ക് ചോരപ്പണം വാങ്ങി ശിക്ഷ ഇളവു നൽകാനുള്ള അധികാരമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Encyclopædia Britannica |url=http://www.britannica.com/eb/article-9020149/capital-punishment |title=capital punishment – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |accessdate=23 August 2010}}&lt;/ref&gt;

ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ വധശിക്ഷ ഇസ്ലാം മതത്തിൽ അനുവദനീയമല്ല.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://kashifshahzada.com/2010/11/20/why-the-death-penalty-is-un-islamic |title=Why The Death Penalty is un-Islamic? – Kashif Shahzada 2010 |accessdate=20 November 2010 |archive-date=2010-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202000306/http://kashifshahzada.com/2010/11/20/why-the-death-penalty-is-un-islamic/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
===ജൂതമതം===

ഔദ്യോഗികമായി ജൂതമതം വധശിക്ഷയെ അംഗീകരിക്കുന്നുവെങ്കിലും കുറ്റം തെളിയിക്കാനാവശ്യപ്പെടുന്ന നിബന്ധനകളുടെ കാഠിന്യം കാരണം ഫലത്തിൽ മരണശിക്ഷ നിരോധിതമാണ്.&lt;ref&gt;[[Babylonian Talmud]] [[Sanhedrin (tractate)|Sanhedrin]]&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തുവർഷം 30-ൽ സാൻഹെഡ്രിൻ എന്ന ന്യായാധിപസഭ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കി. മരണശിക്ഷ നൽകാൻ യോഗ്യത ദൈവത്തിനു മാത്രമാണ് എന്നാണ് ഇതിന്റെ ന്യായം.&lt;ref&gt;[[Jerusalem Talmud]] (Sanhedrin 41 a)&lt;/ref&gt;

== വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ ==
=== വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ===
[[ചൈന]], [[ഇറാൻ]] , [[സൗദി അറേബ്യ]], [[പാകിസ്താൻ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] , [[ഇറാഖ്‌]],[[ഇന്ത്യ]] തുടങ്ങി 58-ഓളം രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-01 |archive-date=2015-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218120607/http://www.amnesty.org/en/death-penalty |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2007-ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയ രാജ്യങ്ങൾ
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! രാജ്യം !! എണ്ണം
|-
| [[ചൈന]]|| 470+
|-
| [[ഇറാൻ]] || 317+
|-
| [[സൗദി അറേബ്യ]]|| 143+
|-
| [[പാകിസ്താൻ]]|| 135+
|-
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] || 42
|-
| [[ഇറാഖ്‌]]|| 33+
|-
| colspan=3 | ആംനസ്‌റ്റി ഇന്റർ‌നാഷനൽ - ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം &lt;ref name=Amnesty2007figs&gt;{{cite web|url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2008/en/b43a1e5a-ffea-11dc-b092-bdb020617d3d/act500012008eng.html|title=Death Sentences and Executions in 2007|work=[[Amnesty International]] website|accessdate=2008-04-15|archiveurl=https://archive.today/20120728231829/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2008/en/b43a1e5a-ffea-11dc-b092-bdb020617d3d/act500012008eng.html|archivedate=2012-07-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ പ്രദേശങ്ങൾ ===
[[യൂറോപ്യൻ യൂനിയൻ]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]], [[ന്യൂസീലാന്റ്]], [[കാനഡ]] തുടങ്ങി 135-ഓളം രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലില്ല.
== ഇതും കാണുക ==
*[[ജീവപര്യന്തം തടവ്]]
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}

[[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ]]
[[വർഗ്ഗം:ശിക്ഷകൾ]]</text>
      <sha1>ftt7a2njba2443befq226je2egc32n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കാവ്യ മാധവൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19552</id>
    <revision>
      <id>4634333</id>
      <parentid>4630844</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:39:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37531-09</username>
        <id>219815</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21481" sha1="j8lsmfzfcog9i24d4lgogrw1c2phdxv" xml:space="preserve">{{prettyurl|Kavya Madhavan}}
{{Infobox person
| bgcolour      =
| name          = കാവ്യ മാധവൻ
| image         =[[File:Kavya madhavan.jpg|center|250px]]
| caption       = 
| birth_name     = കാവ്യ മാധവൻ
| birth_date     = {{birth date and age|df=yes|1984|9|19}}
| birth_place   = [[നീലേശ്വരം]], [[കാസർഗോഡ് ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence     = [[തമ്മനം]], [[കൊച്ചി]],  [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| nationality   = [[ഇന്ത്യൻ]]
| ethnicity     = [[മലയാളി]]
| citizenship   =  [[ഇന്ത്യൻ]]
| occupation    = ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| death_date    =
| death_place   =
| other_names   = മീനു, കാർത്തിക, കുഞ്ഞി,
| yearsactive   = 1991 – ഇന്നുവരെ
| spouse        = നിശാൽ ചന്ദ്ര &lt;small&gt;(2009-2011)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;[[ദിലീപ്]] (2016 നവംമ്പർ)&lt;/small&gt;
| website      =
}}
[[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളം]]-[[തമിഴ്]] ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ ഒരു അഭിനേത്രിയാണ്‌ '''കാവ്യ മാധവൻ'''. ബാലതാരമായാണ് സിനിമയിൽ തുടക്കം കുറിച്ചത്.  [[പൂക്കാലം വരവായി]] (1991), [[അഴകിയ രാവണൻ]] (1996) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ബാലതാരമായി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.  [[ചന്ദ്രനുദിക്കുന്ന ദിക്കിൽ]] എന്ന ചിത്രത്തിലാണ്‌ ആദ്യമായി നായികയായി വേഷമിട്ടത്. ഇതുവരെയായി ഒട്ടേറെ മലയാളചിത്രങ്ങളിലും ചില തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിലും  അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്

== ബാല്യം ==
[[നീലേശ്വരം]] ജി.എൽ.പി. സ്കൂളിലും രാജാസ് ഹൈസ്കൂളിലും പഠിച്ച കാവ്യ നന്നേ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ കലയോട് തികഞ്ഞ ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തിയിരുന്നു.  ശ്യാമള ടീച്ചറുടെ ശിക്ഷണത്തിലാണ് നൃത്തം അഭ്യസിച്ചത്. കുറേ വർഷങ്ങൾ തുടർച്ചയായി [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ]] കലാതിലകമായിരുന്നു.

== കുടുംബം ==
പി. മാധവൻ-ശ്യാമള ദമ്പതികളുടെ മകളായ കാവ്യയുടെ ഏകസഹോദരൻ ആയ മിഥുൻ ഫാഷൻ ഡിസൈനറാണ്.  [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ]] [[നീലേശ്വരം|നീലേശ്വരമാണ്]] സ്വദേശം.
[[പ്രമാണം:Kavya madhavan 1.jpg|200px|ചട്ടരഹിതം|ഇടത്ത്‌]]
2009 ഫെബ്രുവരി 5-നു കാവ്യയും നാഷനൽ ബാങ്ക് ഓഫ് കുവൈറ്റിൽ  സാങ്കേതിക ഉപദേഷ്ടാവായ നിഷാൽചന്ദ്രയും തമ്മിൽ കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രത്തിൽ വച്ച് വിവാഹിതരായി. എന്നാൽ രണ്ടു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം 2011 മേയ് മാസത്തിൽ ഈ വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്തി&lt;ref&gt;[http://madhyamam.com/news/83203/110530 മാധ്യമം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

തുടർന്ന് 2016 നവംമ്പർ 25ന് മലയാള സിനിമാ നടനായ [[ദിലീപ്|ദിലീപിനെ]] വിവാഹം ചെയ്തു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://manoramaonline.com/news/just-in/actor-dileep-married-kavya-madhavan-marriage.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-11-25 |archive-date=2016-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125051357/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/actor-dileep-married-kavya-madhavan-marriage.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ക്രമ നമ്പർ
! വർഷം
! സിനിമ
! വേഷം
! സംവിധാനം
! മറ്റു വിവരങ്ങൾ
|-
| 1 || 1991 || ''[[പൂക്കാലം വരവായി]]'' || ഗീതുവിന്റെ സുഹൃത്ത് ([[ശ്യാമിലി|ബേബി ശ്യാമിലി]]) || [[കമൽ]] ||
|-
| 2 || 1994 || ''[[പാവം I. A. ഐവാച്ചൻ]]'' || സാറ ഐവാച്ചൻ || റോയ് പി. തോമസ് ||
|-
| 3 || 1994 || ''[[ദ പ്രസിഡന്റ്]]'' || ബാലതാരം || ||റിലീസ് ചെയ്തില്ല
|-
| 4 || 1994 || ''[[പാറശ്ശാല പാച്ചൻ പയ്യന്നൂർ പരമു]]'' || നീന || [[പി. വേണു]] ||
|-
| 5 || 1996 ||''[[അഴകിയ രാവണൻ]]''|| കുമാരി അനുരാധ ([[ഭാനുപ്രിയ]]) || [[കമൽ]] ||
|-
| 6 || 1997 ||''[[ഒരാൾ മാത്രം]]''|| ഗോപിക മേനോൻ || [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] ||
|-
| 7 || 1997 ||''[[സ്നേഹസിന്ദൂരം]]''|| അഞ്ജലി || Krishnan Munnaddu ||
|-
| 8 || 1997 ||''[[ഭൂതക്കണ്ണാടി]]''|| മീനു || [[ലോഹിതദാസ്]] ||
|-
| 9 || 1997 ||''[[ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ അച്ഛൻ]]''|| ധന്യ|| [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] ||
|-
| 10 || 1997 ||''[[കൃഷ്ണഗുഡിയിൽ ഒരു പ്രണയകാലത്ത്]]''|| അഞ്ജലി || [[കമൽ]] ||
|-
| 11 || 1998 ||''[[കാറ്റത്തൊരു പെൺപൂവ്]]''||യമുന || മോഹൻ കുപ്ലേരി ||
|-
| 12 || 1999 || ''[[ ചന്ദ്രനുദിക്കുന്ന ദിക്കിൽ]]'' || രാധ || [[ലാൽ ജോസ്]] || ഏറ്റവും നല്ല രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്]]
|-
| 13 || 2000 || ''[[മധുരനൊമ്പരക്കാറ്റ്]]'' || സുനൈന|| [[കമൽ]] ||
|-
| 14 || 2000 || ''[[ഡാർലിങ് ഡാർലിങ്]]'' || പദ്മജ/പപ്പി || [[രാജസേനൻ]] ||
|-
| 15 || 2000 || ''[[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]]'' || സെലിൻ || [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] || ഏറ്റവും നല്ല രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്]]
|-
| 16 || 2001||''[[സഹയാത്രികയ്ക്ക് സ്നേഹപൂർവം]]'' || മായ || എം.ശങ്കർ ||
|-
| 17 || 2001 || ''[[തെങ്കാശിപ്പട്ടണം]]'' || ദേവു || [[റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ]] ||
|-
| 18 || 2001 || ''[[രാക്ഷസ രാജാവ്]]'' || ഡെയ്സി || [[വിനയൻ]] ||
|-
| 19 || 2001 || ''[[ദോസ്ത്]]'' || ഗീതു ([[ദിലീപ്| ദിലീപി]]ന്റെ സഹോദരി) || [[തുളസിദാസ്]] ||
|-
|20 || 2001 || ''[[ജീവൻ മസായി]]'' || മഞ്ജരി || ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ ||
|-
| 21 || 2001 || ''[[മഴമേഘ പ്രാവുകൾ]]'' || മാളു || [[പ്രദീപ്]] ||
|-
| 22 || 2002 || ''[[ഒന്നാമൻ]]'' || സുഹറ || [[തമ്പി കണ്ണന്താനം]] ||
|-
| 23 || 2002 || ''[[ഊമപ്പെണ്ണിന്‌ ഉരിയാടാപ്പയ്യൻ]]'' || ഗോപിക || [[വിനയൻ]] || 
|-
| 24 || 2002 || ''[[കാശി (സിനിമ)|കാശി]]'' ([[തമിഴ്]]) || ലക്ഷ്മി ([[വിക്രം|വിക്രമി]]ന്റെ സഹോദരി) || [[വിനയൻ]] ||
|-
| 25 || 2002 || ''[[മീശമാധവൻ]]'' || രുക്മിണി ([[ജഗതി]]യുടെ മകൾ) || [[ലാൽ ജോസ്]] || 
|-
| 26 || 2002 || ''[[എൻ മന വാനിൽ]]'' ([[തമിഴ്]]) || തിലക || [[വിനയൻ]] ||
|-
| 27 || 2003 || ''[[തിളക്കം (ചലച്ചിത്രം)|തിളക്കം]]'' || അമ്മു ([[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|ഒടുവിലിന്റെ]] മകൾ) || [[ജയരാജ്]] ||
|-
| 28 || 2003 || ''[[സദാനന്ദന്റെ സമയം]]'' || സുമംഗല ([[ദിലീപ്|ദിലീപിന്റെ]] ഭാര്യ) || അക്ബർ- ജോസ് ||
|-
| 29 || 2003 || ''[[കഥ]]'' || മീര || സുന്ദർദാസ് ||
|-
| 31 || 2003 || ''[[മിഴി രണ്ടിലും]]'' || ഭദ്ര/ഭാമ&lt;br/&gt;(ഇരട്ട വേഷം) || [[രഞ്ജിത്ത് (സംവിധായകൻ)| രഞ്ജിത്ത്]] || ഏറ്റവും നല്ല രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്]]
|-
| 32 || 2003 || ''[[ പുലിവാൽ കല്യാണം]]'' || ഗംഗ ([[ലാലു അലക്സ്|ലാലു അലക്സിന്റെ]] മകൾ) || [[ഷാഫി]] ||
|-
| 33 || 2003 || ''[[ഗൗരിശങ്കരം]]'' || ഗൗരി || നേമം പുഷ്പരാജ് ||
|-
| 34 || 2004 || ''[[റൺവേ]]'' || ഗോപിക || [[ജോഷി]] ||
|-
| 35 || 2004 || ''[[അപരിചിതൻ]]'' || മീനാക്ഷി || സഞ്ജീവ് ശിവൻ ||
|-
| 36 || 2004 || ''[[ഗ്രീറ്റിങ്സ്]]'' || ശീതൾ || [[ഷാജൂൺ കരിയാൽ]] ||
|-
| 37 || 2004 || ''[[പെരുമഴക്കാലം]]'' || ഗംഗ || [[കമൽ]] || ഏറ്റവും നല്ല നടിക്കുള്ള[[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]]
|-
| 38 || 2005 || ''[[ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി]]'' || ഭൂമിക || സനൽ ||
|-
| 39 || 2005 || ''[[അന്നൊരിക്കൽ]]'' || പൊന്നു || ശരത്ചന്ദ്രൻ വയനാട് ||
|-
| 40 || 2005 || ''[[കൊച്ചിരാജാവ് (ചലച്ചിത്രം)|കൊച്ചിരാജാവ്]]'' || അശ്വതി || [[ജോണി ആന്റണി]] ||
|-
| 41 || 2005 || '' [[അനന്തഭദ്രം]]'' || ഭദ്ര || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || ഏറ്റവും നല്ല നടിക്കുള്ള [[കേരള ചലച്ചിത്ര നിരൂപണ പുരസ്കാരം]]
|-
| 42 || 2005 || ''[[ശീലാബതി]]'' || ശീലാബതി || ശരത്ത് || 
|-
| 43 || 2006 || ''[[ലയൺ (ചലച്ചിത്രം)|ലയൻ]]'' || ശാരിക || [[ജോഷി]] ||
|-
| 44 || 2006 || ''[[വടക്കുംനാഥൻ]]'' || ഭാമ || [[ഷാജൂൺ കരിയാൽ]] ||
|-
| 45 || 2006 || ''[[ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്]]'' || താര കുറുപ്പ് || [[ലാൽ ജോസ്]] ||
|-
| 46 || 2006 || ''[[ചക്കരമുത്ത്]]'' || അനിത || [[ലോഹിതദാസ്]] ||
|-
| 47 || 2006 || ''[[വാസ്തവം]]'' || സുമിത്ര || [[എം. പദ്മകുമാർ]] ||
|-
| 48 || 2006 || ''[[അരുണം]]'' || വല്ലി || [[വിനോദ് മങ്കര]] ||
|-
| 49 || 2006 || ''[[കിലുക്കം കിലുകിലുക്കം]]'' || ചാന്ദിനി || സന്ധ്യ മോഹൻ ||
|-
| 50 || 2007 || ''[[ഇൻസ്പെക്ടർ ഗരുഡ്]]'' || സേതുലക്ഷ്മി IAS || [[ജോണി ആന്റണി]] ||
|-
| 51 || 2007 || ''[[അതിശയൻ]]'' || മായ || [[വിനയൻ]] ||
|-
| 52 || 2007 || ''[[നാദിയ കൊല്ലപ്പെട്ട രാത്രി]]'' || നാദിയ/നാദിറ &lt;br/&gt;(ഇരട്ട വേഷം) || [[കെ. മധു]] || 
|-
| 53 || 2007 || ''[[നാലു പെണ്ണുങ്ങൾ]]'' || സുഭദ്ര ||[[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] ||
|-
| 54 || 2007 || ''[[കങ്കാരു]]'' || ജാൻസി || രാജ് ബാബു ||
|-
| 55 || 2008 || ''[[ട്വന്റി20 (ചലച്ചിത്രം)|ട്വൻറ്റി:20]]'' || ആൻസി || [[ജോഷി]] ||
|-
| 56 || 2008 || ''[[Sadhu Miranda]]'' ([[തമിഴ്]]) || പ്രിയ || [[സിദ്ദീക്ക്]] ||
|-
| 57 || 2008 || ''[[മാടമ്പി (ചലച്ചിത്രം)|മാടമ്പി]]'' || ജയലക്ഷ്മി || [[ബി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] ||
|-
| 58 || 2009 || ''[[ബനാറസ് (ചലച്ചിത്രം)|ബനാറസ്]]'' || അമൃത || നേമം പുഷ്പരാജ് ||
|-
| 59|| 2009 || ''[[ഈ പട്ടണത്തിൽ ഭൂതം]]'' || ആൻസി ||[[ജോണി ആന്റണി]] ||
|-
| 60 || 2010 || ''[[പാപ്പി അപ്പച്ചാ]]'' || ആനി || Mamas K. Chandran || നാമനിർദ്ദേശം: ഏറ്റവും നല്ല നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം
|-
| 61 || 2011 || ''[[ഗദ്ദാമ]]'' || അശ്വതി || [[കമൽ]] || ഏറ്റവും നല്ല നടിക്കുള്ള കേരള ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം &lt;br&gt;ഏറ്റവും നല്ല നടിക്കുള്ള [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്]]&lt;br&gt;ഏറ്റവും നല്ല നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം
|-
| 62 || 2011 || ''[[ക്രിസ്ത്യൻ ബ്രദേഴ്സ്]]'' || മീനാക്ഷി || [[ ജോഷി]] ||
|-
| 63 || 2011 || ''[[ചൈനാടൗൺ]]'' || റോസമ്മ || [[റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ]] ||
|-
| 64 || 2011 || ''[[ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്]]'' || സുമംഗല || [[പ്രിയനന്ദനൻ]] ||
|-
| 65 || 2011 || ''[[വെനീസിലെ വ്യാപാരി]]'' || അമ്മു || [[ഷാഫി]] ||
|-
| 66 || 2011 || ''[[വെള്ളരിപ്രാവിന്റെ ചങ്ങാതി]]'' || സുലേഖ / മേരി വർഘീസ് || [[അക്കു അക്ബർ]] ||
|-
| 67 || 2012 || ''[[ബാവൂട്ടിയുടെ നാമത്തിൽ]]''|| വനജ ||[[ജി. എസ്. വിജയൻ]] || നാമനിർദ്ദേശം: [[ഏറ്റവും നല്ല നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]]
|-
| 68 || 2013 || ''[[ലോക്പാൽ (ചലച്ചിത്രം)| ലോക്പാപാൽ]]''|| ഡോ.ഗീത|| [[ജോഷി]] ||
|-
| 69 || 2013 || ''പ്ലെയേർസ്''|| റോസ്|| സനൽ ||
|-
| 70 || 2013 || ''[[ബ്രേക്കിംഗ് ന്യൂസ് ലൈവ്]]''|| നയന || സുധീർ അമ്പലപ്പാട് ||
|-
| 71 || 2013 || ''[[അഞ്ചു സുന്ദരികൾ]]''|| ഗൗരി ലക്ഷ്മി || [[ആഷിക്ക് അബു]] ||
|-
| 72 || 2015 || ''ഷി ടാക്സി'' || ദേവയാനി (ടാക്സി ഡ്രൈവർ) || [[സജി സുരേന്ദ്രൻ]] ||
|- 
| 73 || 2016 || ''ആകാശവാണി'' || വാണി || ഖൈസ് മിലൻ ||
|- 
| 74 || 2016 || ''[[പിന്നേയും]]'' || ദേവി || [[അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] ||
|- 
| 75 || 2016 || '' പേരിടാത്ത സിനിമ'' || ഹീറോയിൻ || [[ജീതു ജോസഫ്]] ||
|}

== അംഗീകാരങ്ങൾ == 
[[File:Kavya.JPG|thumb|[[കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവം 2014]] ന്റെ സമാപന ചടങ്ങിൽ]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! പുരസ്കാരം
! വർഷം
! മേഖല
! ചിത്രം
|-
| ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്
| rowspan=&quot;3&quot; | 2000
| മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടി
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ചന്ദ്രനുദിക്കുന്ന ദിക്കിൽ]]
|-
| ഭരതൻ അവാർഡ്
| നവാഗത പ്രതിഭ
|-
| ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ്
| പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരം
| [[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]], [[മധുരനൊമ്പരക്കാറ്റ്]].
|-
| കേരള സിനിമാ പ്രേക്ഷക അവാർഡ്
|
| മോനിഷാ പുരസ്കാരം
|
|-
| അറ്റ്ലസ് ഫിലിം അവാർഡ്
| 2001
| മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടി
| കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ
|-
| മാതൃഭൂമി മെഡിമിക്സ്  അവാർഡ് 
| 2002
| ജനപ്രിയ നടി
| മികച്ച താരജോടി ([[ദിലീപ്|ദിലീപിനൊപ്പം]]) 
|-
| നാലാമത് രാജു പിലാക്കാട്  അവാർഡ് 
| 2003 
| മികച്ച നടി 
| [[ഊമപ്പെണ്ണിന്‌ ഉരിയാടാപ്പയ്യൻ]]
|-
| [[മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്]]
| 2004
| മികച്ച നടി
| [[പെരുമഴക്കാലം]]
|-
| [[മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്]]&lt;ref name=stateaward1&gt;{{cite web|title=സംസ്ഥാന സർക്കാർ സിനിമാ പുരസ്കാരങ്ങൾ-2010|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/kerala_state_film_awards_2010/188288/|publisher=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 31|archive-date=2013-10-31|archive-url=https://archive.today/20131031043223/http://www.mathrubhumi.com/movies/kerala_state_film_awards_2010/188288/|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
| 2010
| മികച്ച നടി
| [[ഗദ്ദാമ]]
|}

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
== പുറമേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Kavya Madhavan}}
{{imdb name|id=0534858}}

[[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 19-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭരതൻ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:രാജു പിലാക്കാട് അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാതൃഭൂമി മെഡിമിക്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അറ്റ്ലസ് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ]]


{{actor-stub}}
{{FilmfareMalayalamBestActress}}
{{KeralaStateAwardForBestActress}}</text>
      <sha1>j8lsmfzfcog9i24d4lgogrw1c2phdxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മോനിഷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21564</id>
    <revision>
      <id>4634286</id>
      <parentid>4075265</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* മരണം */</comment>
      <origin>4634286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16019" sha1="0gexxisjc16y7ftizlcrcs3q7cfgjke" xml:space="preserve">{{prettyurl|Monisha}}
{{Infobox person
| name               = മോനിഷ ഉണ്ണി
| image              = Monisha.jpg
| caption            = 
| birth_date         = {{Birth date|1971|1|24|df=yes}}&lt;ref name=&quot;entertainment.oneindia.in-a&quot;&gt;{{cite web|title=Monisha Biography|url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/monisha-malayalam-actress/biography.html|publisher=entertainment.oneindia.in|accessdate=24 Jan 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131205101409/http://entertainment.oneindia.in/celebs/monisha-malayalam-actress/biography.html|archivedate=5 December 2013}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[പന്നിയങ്കര]], [[കോഴിക്കോട് ജില്ലt]], [[Kerala]], {{Ind}}
| death_date         = {{Death date and age|1992|12|5|1971|11|30|df=yes}}
| death_place        = എക്സ് റേ ജങ്ഷൺ, ദേശിയപാത 66 [[ചേർത്തല]], [[ആലപ്പുഴ]]
| death_cause        = കാറപകടം
| nationality        = ഭാരതീയൻ
| known for          = [[നഖക്ഷതങ്ങൾ]]&lt;br&gt;[[പെരുന്തച്ചൻ (ചലച്ചിത്രം)|പെരുന്തച്ചൻ]]&lt;br&gt;[[കമലദളം]]&lt;br&gt;[[അധിപൻ]] &lt;br&gt;[[ഉന്ന നിനച്ചേൻ പാട്ടുപഠിച്ചേൻ]]
| other_names        = 
| occupation         = സിനിമാനടി, നർത്തകി
| known_for          = 
| yearsactive        = 1986–1992
}}
'''മോനിഷ ഉണ്ണി''' ആദ്യസിനിമയിൽ തന്നെ തന്റെ പ്രതിഭ തെളിയിച്ച പ്രശസ്ത [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്ര]] താരമായിരുന്നു. [[മലയാളം|മലയാളത്തിനു]] പുറമേ [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[കന്നട|കന്നടയിലും]] അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1986-ൽ തന്റെ ആദ്യ ചലച്ചിത്രമായ [[നഖക്ഷതങ്ങൾ|നഖക്ഷതങ്ങളിലെ]] അഭിനയത്തിനു മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് നേടുമ്പോൾ 15 വയസ്സ് മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ&lt;ref&gt;[http://www.imdb.com/name/nm1105909/awards നഖക്ഷതങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് ദേശീയ അവാർഡ്- ഐ.എം.ഡി.ബി പേജ്]&lt;/ref&gt;. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പ്രായത്തിൽ ഈ ബഹുമതി നേടിയത് മോനിഷയാണ്. 21 വയസ്സുള്ള സമയത്ത്, അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായി നിൽക്കുമ്പോൾ ഒരു കാറപകടത്തിൽ മരണപ്പെട്ടു.

== ജീവിതരേഖ ==
[[1971]]-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ട്]] പി. നാരായണനുണ്ണിയുടെയും,ശ്രീദേവിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. സഹോദരൻ സജിത്. അച്ഛൻ ഉണ്ണിക്ക് [[ബാംഗ്ലൂർ|ബാംഗ്ലൂരിൽ]] [[തുകൽ]] വ്യവസായം ആയിരുന്നതിനാൽ അവിടെയായിരുന്നു മോനിഷയുടെ ബാല്യം. നർത്തകി കൂടിയായിരുന്ന അമ്മ ശ്രീദേവിയിൽ നിന്നായിരുന്നു നൃത്തത്തിന്റെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ പഠിച്ചത്. 9 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ നൃത്തത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.[[1985]]-ൽ [[കർണ്ണാടക]] ഗവൺമെന്റ് [[ഭരതനാട്യം|ഭരതനാട്യ]] നർത്തകർക്കായി നൽകുന്ന [[കൗശിക അവാർഡ്]] ലഭിച്ചു. [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലെ]] സെന്റ് ചാൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും,ബിഷപ്പ് കോട്ടൺ ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നുമായി പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസവും മൗണ്ട്‌ കാർമൽ കോളേജിൽ നിന്നു സൈക്കോളജിയിൽ ബിരുദവും ലഭിച്ചു..&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0612/05/1061205001_1.htm |title=മോനിഷയുടെ വെബ് ലോകം പേജ് |access-date=2007-09-18 |archive-date=2007-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070402225331/http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0612/05/1061205001_1.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== അഭിനേത്രി ==
പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരനും,തിരക്കഥാകൃത്തും,ചലച്ചിത്രസംവിധായകനുമായ [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] മോനിഷയുടെ കുടുംബസുഹൃത്തായിരുന്നു.അദ്ദേഹമാണ് മോനിഷയുടെ സിനിമാരംഗത്തേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന്‌ കാരണമായത്. എം.ടി. കഥയും, [[ഹരിഹരൻ]] സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച '[[നഖക്ഷതങ്ങൾ]]' (1986) ആണ് ആദ്യചിത്രം. കൗമാരപ്രായത്തിലുള്ള ഒരു ത്രികോണ പ്രണയകഥയാണ് ഈ ചിത്രത്തിലേത്‌. മറ്റൊരു പുതുമുഖമായിരുന്ന [[വിനീത്‌]] ആയിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിൽ മോനിഷയുടെ നായകൻ. ഈ ചിത്രത്തിൽ മോനിഷ അഭിനയിച്ച 'ഗൗരി' എന്ന ഗ്രാമീണ പെൺകുട്ടിക്കു [[1987]]-ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ അവാർഡ്‌]] ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0612/05/1061205001_1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-09-18 |archive-date=2007-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070402225331/http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0612/05/1061205001_1.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; മലയാളത്തിനു പുറമേ പൂക്കൾ വിടും ഇതൾ (നഖക്ഷതങ്ങളുടെ റീമേക്ക്‌), ദ്രാവിഡൻ തുടങ്ങിയ [[തമിഴ്‌ ]]ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും, [[രാഘവേന്ദ്ര രാജ്കുമാർ]] നായകനായി അഭിനയിച്ച ''ചിരംജീവി സുധാകർ'' (1988) എന്ന കന്നട ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഇതിനു പുറമേ, 'സാമഗാനം' എന്ന സീരിയലിലും (ദൂരദർശൻ - മലയാളം) അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== മരണം ==
[[1992]] [[ഡിസംബർ 5]]-ന് 'ചെപ്പടിവിദ്യ' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം നടക്കുന്നതിനിടയിൽ മോനിഷയും, അമ്മയും സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്ന കാർ [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴക്കടുത്തുള്ള]] [[ചേർത്തല|ചേർത്തലയിൽ]] വെച്ച് ചേർത്തലയിൽ നിന്നും മുഹമ്മയ്ക്ക് പോകുകയായിരുന്ന [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ|KSRTC]] ബസും ആയി കൂട്ടിയിടിക്കുകയും, തലച്ചോറിനുണ്ടായ പരിക്കു മൂലം മോനിഷ സംഭവസ്ഥലത്തുവച്ചുതന്നെ മരണപ്പെടുകയും  ചെയ്തു. അമ്മ നിസ്സാര പരുക്കുകളോടെ രക്ഷപ്പെട്ടു. മൃതദേഹം [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക്]] കൊണ്ടുപോയി അവിടെ സംസ്കരിച്ചു.

== അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!വർഷം 
!സിനിമ 
!കഥാപാത്രം 
!ഭാഷ 
!വിവരണം 
|-
|1984
|പാവയ്യ 
|
|തമിഴ് 
|കെ ഐ രാജനാരായണന്റെ ' വിളൈവ് ' എന്ന ചെറുകഥയെ ആസ്പദമാക്കി യു എസ് വാസൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 16 mm B / W ഷോർട്ട് ഫിലിം  
|-
|1986
|[[നഖക്ഷതങ്ങൾ]]
|ഗൗരി 
|മലയാളം 
|ആദ്യചിത്രം. രചന:എം ടി  സംവിധാനം:ഹരിഹരൻ. മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ദേശീയ അവാർഡ്. ദേശീയ അവാർഡ് (ഉർവശി അവാർഡ്) നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ നടി - ഇന്നുമത് തകർക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
|-
|1986
|[[ഋതുഭേദം]]
|തങ്കമണി 
|മലയാളം
|രചന:എം ടി സംവിധാനം:പ്രതാപ് പോത്തൻ 
|-
|1986
|[[സായംസന്ധ്യ]]
|വിനുമോൾ 
|മലയാളം
|രചന:ഡെന്നിസ് ജോസഫ് സംവിധാനം:ജോഷി 
|-
|1987
|[[പൂക്കൾ വിടും തൂത്]]
|ഗൗരി
|തമിഴ് 
|ആദ്യ തമിഴ്ചിത്രം. [[നഖക്ഷതങ്ങൾ]] - ന്റെ തമിഴ് റീമേക്ക്. സംവിധാനം: ശ്രീധർ രാജൻ.
|-
|1987
|[[ലോയർ ഭാരതി ദേവി]]
|ലീല 
|തെലുങ്ക് 
|ആദ്യ തെലുങ്ക് ചിത്രം. സംവിധാനം: ജി റാം മോഹൻ റാവു.
|-
|1988
|[[ആര്യൻ]]
|സൈനബ
|മലയാളം 
|രചന:ടി ദാമോദരൻ സംവിധാനം:പ്രിയദർശൻ 
|-
|1988
|[[ചിരംജീവി സുധാകർ]]
|സന്ധ്യ, സരള (ഇരട്ട വേഷം) 
|കന്നഡ 
|ആദ്യ കന്നഡ ചിത്രം. സംവിധാനം:സിൻഗീതം ശ്രീനിവാസ റാവു 
|-
|1988
|[[കനകാംബരങ്ങൾ]]
|ശ്രീദേവി
|മലയാളം 
|രചന:പുഷപരാജൻ സംവിധാനം:എൻ ശങ്കരൻ നായർ 
|-
|1989
|[[ദ്രാവിഡൻ]]
|സൽ‍മ
|തമിഴ് 
|[[ആര്യൻ]] - ന്റെ തമിഴ് റീമേക്ക്. സംവിധാനം:ആർ കൃഷ്ണമൂർത്തി    
|-
|1989
|[[അധിപൻ]]
|ഗീത
|മലയാളം 
|രചന:ജഗദീഷ് സംവിധാനം:കെ മധു 
|-
|1990
|[[കുറുപ്പിന്റെ കണക്കുപുസ്തകം]]
|സതി 
|മലയാളം 
|രചന, സംവിധാനം:ബാലചന്ദ്രമേനോൻ 
|-
|1990
|[[വീണ മീട്ടിയ വിലങ്ങുകൾ]]
|ശ്രീദേവി 
|മലയാളം 
|രചന, സംവിധാനം: കൊച്ചിൻ ഹനീഫ 
|-
|1990
|[[പെരുന്തച്ചൻ]]
|കുഞ്ഞിക്കാവ് തമ്പുരാട്ടി 
|മലയാളം 
|രചന:എം ടി സംവിധാനം:അജയൻ(മികച്ച നവാഗത സംവിധായകനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ്)
|-
|1990
|[[കാഴ്ചയ്ക്കപ്പുറം]]
|അമ്മു
|മലയാളം 
|രചന:ജി ഹിരൺ സംവിധാനം:വി ആർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ 
|-
|1991
|[[വേനൽക്കിനാവുകൾ]]
|നളിനി
|മലയാളം 
|രചന:എം ടി സംവിധാനം:കെ എസ് സേതുമാധവൻ  
|-
|1991
|[[കടവ്]]
|ദേവി 
|മലയാളം 
|രചന, സംവിധാനം:എം ടി 
|-
|1992
|[[ഉന്ന നെനച്ചേൻ പാട്ടു പഠിച്ചേൻ]]
|ധനം 
|തമിഴ് 
|രചന,സംവിധാനം:ഗുരു ധനപാൽ
|-
|1992
|[[തലസ്ഥാനം]]
|രാധ 
|മലയാളം 
|രചന:രൺജി പണിക്കർ സംവിധാനം:ഷാജി കൈലാസ്
|-
|1992
|[[ഒരു കൊച്ചു ഭൂമികുലുക്കം]]
|വിജി 
|മലയാളം 
|സംവിധാനം: ചന്ദ്രശേഖരൻ 
|-
|1992
|[[കുടുംബസമേതം]]
|തുളസി 
|മലയാളം 
|സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
|1992
|[[കമലദളം]]
|മാളവിക നങ്ങ്യാർ 
|മലയാളം 
|രചന:എ കെ ലോഹിതദാസ് സംവിധാനം:സിബി മലയിൽ
|-
|1992
|[[ചമ്പക്കുളം തച്ചൻ]]
|അമ്മു 
|മലയാളം 
|രചന:ശ്രീനിവാസൻ സംവിധാനം:കമൽ
|-
|1992
|[[ചെപ്പടിവിദ്യ]]
|എൽസ
|മലയാളം
|അവസാനം അഭിനയിച്ച സിനിമ. സംവിധാനം: ജി എസ് വിജയൻ  
|-
|1993
|[[മൂൺട്രാവതു കൺ]]
|പ്രിയ
|തമിഴ് 
|അവസാനം പുറത്തിറങ്ങിയ സിനിമ. രചന, സംവിധാനം: മണിവണ്ണൻ
|}
{{0}}

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
== പുറത്തു നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.imdb.com/name/nm1105909/ ഐ.എം.ഡി.ബി പ്രൊഫൈൽ]

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1992-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 5-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:നർത്തകർക്കുള്ള കർണ്ണാടകസംസ്ഥാന സർക്കാറിൻറെ കൗശിക പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ റോഡപകടങ്ങളിൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>0gexxisjc16y7ftizlcrcs3q7cfgjke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ടി.പി. രാജീവൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23911</id>
    <revision>
      <id>4634311</id>
      <parentid>4549194</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35624-91</username>
        <id>219457</id>
      </contributor>
      <comment>/* നോവൽ */</comment>
      <origin>4634311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12061" sha1="j6oixmijh9crtv1qt8spk6j3b4hs0zp" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Tp rajeevan.jpg|ലഘുചിത്രം|ടി. പി. രാജീവൻ കേരള ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ സംസാരിക്കുന്നു]]
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ കവിയും നോവലിസ്റ്റുമാണു ടി.പി. രാജീവൻ. മലയാളത്തിലും ഇംഗ്ലീഷിലും എഴുതുന്ന രാജീവൻ മലയാളകാവ്യഭാഷക്ക് പുത്തൻ ഉണർവ്വ് നൽകി. ആധുനികതയുടെ വിച്ഛേദം സമർത്ഥമായി പ്രകടിപ്പിച്ച കവിയാണു രാജീവൻ. അതു പിന്നീട് വന്ന പുതുകവികൾക്ക് വലിയ പ്രചോദനമായി.  മലയാളത്തിലെ ആഗോളകവിതയെ കണ്ടെത്തി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലും കവിയുടെ ശ്രദ്ധ എടുത്തു പറയേണ്ടതാണു.{{prettyurl|T. P. Rajeevan}}[[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ]] [[ഉത്തരാധുനികത|ഉത്തരാധുനിക]] [[കവി|കവികളിൽ]] പ്രമുഖനാണ് '''ടി.പി. രാജീവൻ'''. '''തച്ചം പൊയിൽ രാജീവൻ''' (1959-ൽ ജനനം, പലേരി, [[കോഴിക്കോട്|(കോഴിക്കോട്]]) (മരണം 2022 നവംബർ 3) [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു പ്രമുഖ നോവലിസ്റ്റും കവിയും സാഹിത്യ നിരൂപകനുമാണ്. മലയാളത്തിലും ഇംഗ്ലീഷിലും എഴുതുന്ന രാജീവൻറെ കവിതകൾ വിവിധ ഭാഷകളിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്ഥിരമായി '[[ദി ഹിന്ദു]]' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പത്രത്തിൽ സാഹിത്യ നിരൂപണം നടത്തി വരുന്നു. രാജീവൻറെതായി മൂന്നു  സമാഹാരങ്ങളാണ് മലയാളത്തിൽ ഉള്ളത്. തച്ചംപൊയിൽ രാജീവൻ എന്ന പേരിലാണ് ഇംഗ്ലീഷിൽ കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതാറുള്ളത്.

== ജീവിതരേഖ ==
1959-ൽ [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[പാലേരി|പാലേരിയിൽ]] ജനിച്ചു. അമ്മയുടെ നാടായ കോട്ടൂരിലും അച്ഛൻറെ നാടായ പാലേരിയിലുമായിരുന്നു ബാല്യം.അച്ഛൻറെ നാടായ പാലേരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നു പാലേരി മാണിക്യം -ഒരു പാതിരാ കൊലപാതകത്തിൻറെ കഥ എന്ന ആദ്യ നോവൽ എഴുതിയത്. അമ്മയുടെ നാടായ കോട്ടൂരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നോവൽ ആയിരുന്നു കെടിഎൻ കോട്ടൂർ എന്ന നോവൽ.&lt;ref&gt;http://www.manoramaonline.com/literature/interviews/interview-t-p-rajeevan.html&lt;/ref&gt;

ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ഒറ്റപ്പാലം എൻ.എസ്.എസ്.കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എ. ബിരുദം നേടി. കുറച്ചുകാലം [[ദൽഹി|ദൽഹിയിൽ]] പത്രപ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഇപ്പോൾ [[കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാല|കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാലയിൽ]] പബ്ലിക്ക് റിലേഷൻസ് ഓഫീസർ.

''ഉത്തരാധുനികതയുടെ സർവ്വകലാശാലാപരിസരം'' എന്ന ലേഖനവും ''കുറുക്കൻ'' എന്ന കവിതയും ടി. പി.രാജീവനെ കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാലയിലെ സി.പി.എം അനുകൂല സർവ്വീസ് സംഘടനയ്ക്കും വൈസ് ചാൻസലറായിരുന്ന [[കെ.കെ.എൻ.കുറുപ്പ്|കെ.കെ.എൻ.കുറുപ്പിനും]] അനഭിമതനാക്കി. ഇതിന്റെ പേരിൽ തന്നെ തരംതാഴ്ത്താനും ശിക്ഷിക്കുവാനും ശ്രമങ്ങളുണ്ടായെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.&lt;ref name =&quot;mathru&quot;&gt;&quot;ഞാനിപ്പോൾ കോൺഗ്രസ്സുകാരനല്ല&quot;: ടി.പി.രാജീവനുമായി എ.കെ.അബ്ദുൾ ഹക്കീം നടത്തിയ അഭിമുഖസംഭാഷണം; 2011 മേയ് 22-ലെ മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ (പുറങ്ങൾ 42-49)&lt;/ref&gt; 

വിദ്യാർത്ഥിജീവിതകാലത്തു തന്നെ എഴുത്ത് ആരംഭിച്ചു. യുവകവികൾക്ക് നല്കുന്ന [[വി.ടി.കുമാരൻ]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കവിതകൾക്കു പുറമെ ലേഖനങ്ങളും എഴുതാറുണ്ട്.  [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ]] '''പാലേരി മാണിക്കം കൊലക്കേസ്''' എന്ന അപസർപ്പകനോവലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ നോവൽ ചലച്ചിത്രമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. രാജീവന്റെ &quot;കെ.ടി.എൻ കോട്ടൂർ എഴുത്തും ജീവിതവും&quot; എന്ന നോവൽ 2011 മേയ് മാസം മുതൽ [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ഖണ്ഡശ്ശ: പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു തുടങ്ങി.&lt;ref name =&quot;mathru&quot;/&gt;

== കൃതികൾ ==

=== കവിതകൾ-മലയാളത്തിൽ ===
*വാതിൽ -(സഹ്യ പ്രസാധന )
*രാഷ്ട്രതന്ത്രം (ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്,ഹരിതം ബുക്സ്)
*കോരിത്തരിച്ച നാൾ ([[കറന്റ് ബുക്സ്]] തൃശൂർ) 
*വയൽക്കരെ ഇപ്പോഴില്ലാത്ത
*പ്രണയശതകം (മാതൃഭൂമി ബുക്സ് കോഴിക്കോട്)
*vettilachellam

=== '''''യാത്രാവിവരണം''''' ===
*പുറപ്പെട്ടു പോകുന്ന വാക്ക്

=== ലേഖനസമാഹാരം ===
*അതേ ആകാശം അതേ ഭൂമി

===നോവൽ===
*[[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ഖണ്ഡശ്ശ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[പാലേരിമാണിക്യം ഒരു പാതിരാക്കൊലപാതകത്തിന്റെ കഥ (നോവൽ)]]
*[[കെ.ടി.എൻ. കോട്ടൂർ എഴുത്തും ജീവിതവും]]&lt;ref name=&quot;മലയാളം&quot;&gt;{{cite news|title = സാഹിത്യം|url = http://malayalamvaarika.com/2013/APRIL/26/essay4.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 ഏപ്രിൽ 26|accessdate = 2013 ഒക്ടോബർ 07|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306110508/http://malayalamvaarika.com/2013/APRIL/26/essay4.pdf|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;.
ഇവ രണ്ടിനും സംവിധായകൻ [[രഞ്ജിത്ത്]] യഥാക്രമം [[പാലേരിമാണിക്യം ഒരു പാതിരാക്കൊലപാതകത്തിന്റെ കഥ (ചലച്ചിത്രം)]], [[ഞാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] എന്ന പേരുകളിൽ ചലച്ചിത്രാവിഷ്ക്കാരം കൊടുത്തു.

=== കവിതകൾ-ആംഗലേയത്തിൽ ===
*ഹി ഹു വാസ് ഗോൺ ദസ് (''He Who Was Gone Thus''; Yeti Books,India]
*കണ്ണകി (''Kannaki''; Crux publishing,USA) 
*തേഡ് വേൾഡ് (പോസ്റ്റ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പോയട്രി)

കവിതകൾ [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[മാസിഡോണിയൻ]], [[ഇറ്റാലിയൻ]], [[പോളിഷ്]], [[ക്രൊയേഷ്യൻ]], [[ബൾഗേറിയൻ]],[[ഹീബ്രു]], [[ഹിന്ദി]], [[തമിഴ്]], [[കന്നട]], [[തെലുങ്ക്]], [[മറാഠി]] തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[യതി ബുക്സ്]] എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പ്രസാധക സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഓണററി എഡിറ്റർ ആണ്.

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
2008-ലെ ലെടിഗ് ഹൌസ്‌ ഫെല്ലോഷിപ്പിനു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|first1=ദി ഹിന്ദു|title=ലെടിഗ് ഹൌസ് ഫെല്ലോഷിപ്പ് ടി.പി.രാജീവന്.|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1198171.ece}}&lt;/ref&gt;
* കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം - കെ.ടി.എൻ കോട്ടൂർ എഴുത്തും ജീവിതവും (നോവൽ) - 2014&lt;ref&gt;{{cite web|title=ടി.പി. രാജീവനും ഗോപീകൃഷ്ണനും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-sahitya-academy-award-malayalam-news-1.897832|website=മാതൃഭൂമി|accessdate=29 ഫെബ്രുവരി 2016|archiveurl=https://archive.today/20160229115849/http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-sahitya-academy-award-malayalam-news-1.897832|archivedate=2016-02-29|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം == 
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == 
*http://www.thehindu.com/lr/2004/01/04/stories/2004010400320500.htm

[[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>j6oixmijh9crtv1qt8spk6j3b4hs0zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പെരളശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44925</id>
    <revision>
      <id>4634243</id>
      <parentid>4632954</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T14:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12451" sha1="3cn460ta7bimrz75ixyx8h4k7qpkga5" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Peralasseri}}
{{Infobox Indian Jurisdiction |
native_name = പെരളശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | 
type = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | 
latd = 11.83 | longd = 75.48 |
state_name = Kerala |
district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] |
leader_title = പഞ്ചായത്ത്&lt;br /&gt;പ്രസിഡന്റ് | 
leader_name =ടി. സുനീഷ്  | എ.വി.ഷീബ
altitude = |
population_as_of = 2011 |
population_total = 29,107 | 
population_density = 1500 |
area_magnitude= ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ |
area_total = 19.4 |
area_telephone =  |
postal_code = |670622
vehicle_code_range = |
sex_ratio = 0.931  |
unlocode = |
website = |
footnotes = |
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ '''പെരളശ്ശേരി'''. പ്രമുഖ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന [[എ.കെ. ഗോപാലൻ|എ.കെ. ഗോപാലന്റെ]] ജന്മദേശം കൂടിയാണിവിടം. കണ്ണൂർ കൂത്തുപറമ്പ് സംസ്ഥാന പാതയിൽ [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂർ നഗരത്തിൽ]] നിന്ന് 14  കിലോമീറ്ററും [[കൂത്തുപറമ്പ്|കൂത്തുപറമ്പിൽ]] നിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയുമാണ് പെരളശ്ശേരി പഞ്ചായത്ത്. [[അഞ്ചരക്കണ്ടിപ്പുഴ]]യുടെ കരയിലാണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

കേരളത്തിന്റെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി, കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ 100% ജൈവ മാലിന്യ സംസ്കരണം കൈവരിച്ച  ഹരിത ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലൊന്നാണിത്. മറ്റൊന്ന് കീഴല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്. ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികേന്ദ്രീകൃത ശുചിത്വ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Feb/19/two-kannur-panchayats-set-the-bar-for-kerala-with-100-per-cent-biowaste-management|title=Two Kannur panchayats set the bar for Kerala with 100 per cent biowaste management}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയം==
ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്‌ സ്വാധീനം കൂടുതലുള്ള പ്രദേശമാണ്‌ പെരളശ്ശേരി.

== പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
*എ.കെ.ജി. സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ,പെരളശ്ശേരി
*എകെജി മെമ്മോറിയൽ co-op നഴ്സിങ് കോളേജ്, മാവിലായി
*വടക്കുമ്പാട് എൽ പി സ്കൂൾ, വടക്കുമ്പാട് 
*ഷൺമുഖവിലാസം എൽ പി സ്കൂൾ
*അടികുന്നുമ്മൽ എൽപി സ്കൂൾ, കോട്ടം 
== പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
*[[പെരളശ്ശേരി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]]
*[[പെരളശ്ശേരി നാരോത്ത് ശ്രീ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം]]
*[[മാവിലാക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|മാവിലാക്കാവ്]] 
*രാങ്ങോത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം

*[[മക്രേരി സുബ്രഹ്മണ്യ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം]]
*ഐവർക്കുളം ശിവ-വിഷ്ണുക്ഷേത്രം
*[[പൊതുവാച്ചേരി ജുമുഅഃമസ്ജിദ്]]
*[[മക്രെരി ജുമുഅമസ്ജിദ്]]
*തളി ശ്രീ പരമേശ്വര ക്ഷേത്രം

== പ്രധാന ആശുപത്രികൾ ==
എ കെ ജി സ്മാരക സഹകരണ ആശുപത്രി, പെരളശ്ശേരി

മൃഗാശുപത്രി, മൂന്നുപെരിയ

പ്രൈമറി ഹെൽത്ത് സെന്റർ, പിലാഞ്ഞി

==വാർഡുകൾ==
#[[പൊതുവാച്ചേരി]]
#[[മുണ്ടയോട്]]
#കുഴിക്കിലായി 
#മക്രേരി 	 
#ബാവോട് 	 
#ബാവോട് ഈസ്റ്റ്‌ 	 
#കിലാലൂർ 	 
#പിലാഞ്ഞി
#വടക്കുമ്പാട് 
#[[പെരളശ്ശേരി]]
#കോട്ടം നോർത്ത് 
#കോട്ടം സൗത്ത് 
#മുണ്ടലൂർ 	 
#മുണ്ടലൂർ വെസ്റ്റ് 
#ചെറുമാവിലായി 
#മോച്ചേരി 
#ഒടുങ്ങോട് 
#[[മാവിലായി]] 	 
#കീഴറ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.trend.kerala.gov.in/ |title=ട്രെന്റ് കേരളാ വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2020-09-29 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയികളെ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നാണ് എടുത്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Election Results 2025 – Kerala|access-date=13 January 2026|publisher=State Election Commission, Kerala}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ് നമ്പർ
!പേര്
!മുന്നണി
!വിജയിച്ച അംഗം
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!രണ്ടാം സ്ഥാനം
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!പാർട്ടി
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|1
|പൊതുവാച്ചേരി
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|സുബൈദ പുന്നക്കൽ
|851
|പി ഭവാനി
|288
|സി.പി.എം.
|
|-
|2
|മുണ്ടയോട്
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|ജയറാം പൊതുവാച്ചേരി
|585
|പി പി പ്രകാശൻ
|459
|സി.പി.എം.
|
|-
|3
|കുഴിക്കിലായി
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|സത്യൻ ഇ
|574
|ശ്രീനാഥ് വി ഒ
|250
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|4
|മക്രേരി
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|രജിത കെ വി
|576
|സി കെ സൗമിനി
|531
|സി.പി.എം.
|
|-
|5
|ബാവോട്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|കെ വി ശോഭന
|457
|ശരണ്യ വി പി
|378
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|6
|ബാവോട് ഈസ്റ്റ്‌
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|സുരേഷ്ബാബു തണ്ടാരത്ത്
|530
|കെ വി രതീശൻ
|517
|സി.പി.എം.
|
|-
|7
|കിലാലൂർ
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ഐ പി വേലായുധൻ
|590
|എം രജീഷ്
|567
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|8
|പിലാഞ്ഞി
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|കെ കെ സുനീഷ്
|548
|ടി സുരേശൻ
|399
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|9
|വടക്കുമ്പാട്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|എം കെ ബിന്ദു
|688
|സത്യവതി പി
|288
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|10
|[[പെരളശ്ശേരി]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|രേഷ്മ സി
|761
|നിഷ പി പി
|189
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|11
|കോട്ടം നോർത്ത്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|രാഗസുധ എം സി
|737
|വി കെ സുമ
|553
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|12
|കോട്ടം സൗത്ത്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ഷീന സരേഷ്
|731
|യു. കെ. ജലജ
|424
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|13
|മുണ്ടലൂർ
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ടി സുനീഷ് (പ്രസിഡന്റ്)
|796
|റീജ കെ.
|169
|ബി.ജെ.പി.
|
|-
|14
|മുണ്ടലൂർ വെസ്റ്റ്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ഷീജ
|1005
|പി. കെ. ശ്യാമള
|129
|ബി.ജെ.പി.
|
|-
|15
|ചെറുമാവിലായി
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|എം സജില
|997
|രേഖ ഒ.
|204
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|16
|മോച്ചേരി
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|അനിമ എം കെ
|628
|ദിവ്യ എ. സി.
|516
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|17
|ഒടുങ്ങോട്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|പി കെ പവിത്രൻ
|724
|അനൂപ് കുമാർ എ കെ
|138
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|18
|[[മാവിലായി]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|ഷാജി വി
|619
|സുരേഷ് ബാബു എൻ പി
|224
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|19
|കീഴറ 
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|കെ കരുണൻ മാസ്റ്റർ
|747
|പി. ടി. പ്രിയേഷ്
|266
|കോൺഗ്രസ്
|
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;
{{commons category|Peralasseri}}
{{കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{Kannur district}}


{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]


{{Kannur-geo-stub}}</text>
      <sha1>3cn460ta7bimrz75ixyx8h4k7qpkga5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>69673</id>
    <revision>
      <id>4634322</id>
      <parentid>4630780</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* കുറുക്കൻ മാഷിൻ്റെ സ്‌കൂൾ എന്തിനു മായ്ച്ചു ? */</comment>
      <origin>4634322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143383" sha1="b14a99fnuqoeeuw9nhy0xy0r88zd0yw" xml:space="preserve">{{ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi/Toc‎}}

== Wikipedia Asian Month 2020 Postcard ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]]
Dear Participants and Organizers,

Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]].

Cheers!

Thank you and best regards,

[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&amp;oldid=20923776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== അപരൻ ==

ഏൻറെ പേരിനോടു സാമ്യമുള്ള Outlandar07 എന്ന അപരനെ ബ്ളോക്ക് ചെയ്യുവാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.  ഇയാളെ ഇംഗ്ലിഷ് വീക്കിപീഡിയയിൽ മുൻപെ ഇതേ കാരണത്താൽ ബ്ളോക്ക് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 17:09, 13 ജനുവരി 2021 (UTC)
:തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:19, 13 ജനുവരി 2021 (UTC)

Thank You.[[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 18:26, 13 ജനുവരി 2021 (UTC)

== മഹാകവി പി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ സ്മാരകം ==
ഈ ലേഖനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ട് കഴിയുന്നില്ല. ഈ താൾ ഒന്നു പുനഃസ്ഥാപിക്കാമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 12:17, 14 ജനുവരി 2021 (UTC)
{{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:24, 14 ജനുവരി 2021 (UTC)}}

== തിരുത്തലുകൾ ==

അപരന്മാർ തുടർച്ചയായി നശീകരണവും കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും നടത്തിയ താളുകൾ അവലംബങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചു പഴയപടി ആക്കിമാറ്റുവാൻ ശ്രമിക്കുക്കയാണ്. അഭിപ്രായങ്ങളും തെറ്റുകളും ഉണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കുവാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 17:00, 15 ജനുവരി 2021 (UTC)

== അപരൻ ==

https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Canaanism

* [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]]  
*  
* [[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] 

ഇത് രണ്ടും ഒരു user ആണ്. ക്നാനായക്കാരൻ എന്ന id യിൽ വന്നത് ഈ Outlander എന്ന നായർ ജാതി പ്രൊമോട്ടർ ആണ്. ഒരു check user file ചെയ്യുക. {{Unsigned|45.95.98.41}}

ഇവിടെ മൊത്തം POV കുത്തി നിറച്ചതും പോരാഞ്ഞ് ഇനി ഇതും ഞാൻ ചെയ്യണോ Mr Adithya Kiran Chekavar? [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 09:52, 18 ജനുവരി 2021 (UTC)
:[[വിക്കിപീഡിയ:ചെക്ക് യൂസർ|ചെക്ക് യൂസർ]] ഫിഷിംഗിനുള്ള ടൂൾ അല്ല, ദയവു ചെയ്ത് കാര്യകാരണ സഹിതം [[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി_അന്വേഷണം|ഇവിടെ]] ഒരു റിക്വസ്റ്റ് ഇടുക. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:25, 18 ജനുവരി 2021 (UTC)
:വായിൽ തോന്നിയത് കോതക്ക് പാട്ട്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 14:08, 22 ജനുവരി 2021 (UTC)

== വിശദീകരണം ==
[//ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&amp;diff=3517798&amp;oldid=3515713] എന്തായിരുന്നു പ്രോബ്ലം?--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 14:08, 22 ജനുവരി 2021 (UTC)
:[//ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&amp;type=revision&amp;diff=3515691&amp;oldid=3507445 ഈ തിരുത്ത്] കാണുക. ഇതിൽ ബാക്കിയുള്ള ജാതികളുടെ വിവരണം നീക്കം ചെയ്തതായി കാണുന്നു. ഉള്ളടക്കത്തിൽ തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടക്കുന്നതിനാൽ പഴയപടി ആക്കിയിട്ടുണ്ട്. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:01, 22 ജനുവരി 2021 (UTC)
::അതിനു കാരണം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടല്ലോ. അതിൽ താങ്കൾക്ക്കു തർക്കമുണ്ടോ ? ബാക്കി എഡിറ്റുകളുടെ കാര്യമോ ? ഭൂരിഭാഗത്തിനും റഫറൻസ് പോലും ഇല്ല. ഞാൻ തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടത്തുന്നു എന്നാണോ ഉദ്ദേശിച്ചത് ?--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 16:10, 22 ജനുവരി 2021 (UTC)
:തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടക്കുന്ന താളായതിനാലാണ് അത് സംരക്ഷിച്ചത്, താങ്കളുടെ തിരുത്തിൽ പ്രശ്നമുള്ളതായി തോന്നിയതിനാലാണ് അത് റോൾബാക്ക് ചെയ്തത്. ദയവു ചെയ്ത് കുറച്ച് നാൾ ക്ഷമിക്കുക. സരക്ഷണം ഒരു മാസത്തേക്ക് കുറച്ചിട്ടുണ്ട്. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:08, 22 ജനുവരി 2021 (UTC)
::റോൾബാക്ക് ചെയ്തതും താൾ സംരക്ഷിച്ചതും എന്റെ ഉദ്ദേശശുദ്ധി ചോത്യം ചെയ്യുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അതിന്റെ കാരണം പോലും ചോദിച്ചപ്പോൾ മാത്രമാണ് പറഞ്ഞത്. ഞാനായിട്ട് ഒന്നും ആഡ് ചെയ്തിരുന്നില്ലല്ലോ, അവലംബങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും മോശം അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തതുമായ ഉള്ളടക്കം കളയുകയാണ് ചെയ്തത്. അവലംബം ഇല്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഇനിയുമുണ്ട് കളയാൻ. '''വിക്കിപീഡിയയുടെ ഗുണനിലവാരത്തിലും, മാനദണ്ഡത്തിലും എത്തിച്ചേരാൻ ഈ ലേഖനം വൃത്തിയാക്കി എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്''' എന്ന് താളിന്റെമേൽ പറയുന്നുണ്ട്. അതെല്ലാം വീണ്ടും തിരിച്ചു ആഡ് ചെയ്തതിലൂടെ പ്രശ്നമുള്ള വെർഷൻ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. തിരിച്ചു ചേർക്കണമെങ്കിൽ അതിനെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന റഫറൻസുകൾ ചേർക്കുകയോ സംവാദത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയോ ആണ് ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നത്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 19:33, 22 ജനുവരി 2021 (UTC)
:അവലംബമില്ല എന്നുള്ളതാണ് കാര്യമെങ്കിൽ താങ്കൾക്ക് അവലംബം ആവശ്യമാണെന്ന് സംവാദതാളിൽ ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്, അതല്ലാതെ ഉള്ളടക്കം ചർച്ച ചെയ്യാതെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&amp;diff=prev&amp;oldid=3515691 ഇതുപോലെ] നീക്കാവുന്നതല്ല. ഉള്ളടക്കത്തെ പറ്റിയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ലേഖനത്തിന്റെ സംവാദം താളിൽ ചർച്ച ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള നോട്ടീസ് ബോർഡ്|കാര്യനിർവാഹകരുടെ ബോർഡിൽ]] ഒരു കുറിപ്പിട്ടിട്ടുണ്ട് --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:11, 22 ജനുവരി 2021 (UTC)
::അതായത് എന്ത് വേണമെങ്കിലും തോന്നിയപോലെ ചേർക്കാം പക്ഷെ നീക്കം ചെയ്യണമെങ്കിൽ ചർച്ച വേണമല്ലെ. ബലേബേഷ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 05:43, 23 ജനുവരി 2021 (UTC)

==നായർ ജാതിവാദി sock puppet==
* [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]]  
*  
* [[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] 

ഇത് രണ്ടും ഒരു user ആണ്. ക്നാനായക്കാരൻ എന്ന id യിൽ വന്നത് ഈ Outlander എന്ന നായർ ജാതി പ്രൊമോട്ടർ ആണ്.
നായർ ജാതിക്ക് വേണ്ടി ഓരോ കാരണങ്ങൾ പറഞ്ഞു പ്രൊമോട്ട് ചെയ്യാനും മറ്റ് സമുദായത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ വികൃതമായി കാണിക്കാനും ആണ് ഈ ജാതിവാദി വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 
ക്രിസ്ത്യൻ ആണ് എന്ന ലേബലിൽ നായർ ജാതി ഭ്രാന്തൻ ആണ് ഇവൻ. 
 
ഈ ജാതി ഭ്രാന്തൻ തന്നെ logged out എഡിറ്റിംഗ് നടത്തുന്നതും ഉണ്ട്. 
2409:4073:486:F3B:90AE:A477:4DF5:8590 ഈ ip കൂടി ചേർത്ത് കൊടുക്കുക. 

സോക്ക് puppetry മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അനുവദീയം ആണോ? 

ഒരു check user file ചെയ്യുക.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/1.39.75.100|1.39.75.100]]


Sock puppetry റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്തതിന് ഞാൻ കൊടുത്ത പരാതി താങ്കളുടെ സംവാദം താളിൽ നിന്ന് ഇതേ സോക്ക് തന്നെ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. 
👇

https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3518156

വേറൊരു കാര്യനിർവ്വാഹകൻ വന്നാണ് ആ എഡിറ്റ്‌ പുനഃസ്ഥാപിച്ചത് 

https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3518205

ഇതേപോലെ ഞാൻ കൊടുത്ത sock puppet investigation ആരും കാണാതിരിക്കാൻ  വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം എന്ന താളിൽ നിന്നും ഈ ജാതിവാദി sock puppet നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു 
👇

https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3518151

കൂടുതൽ നശീകരണങ്ങളും മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഈ ജാതി വാദി sock puppets നായർ ജാതിയുടെ www.nair.com ആക്കി മാറ്റുന്നതിനും മറ്റ് ജാതികളെ വികൃതം ആക്കി വിക്കിപീഡിയ ആലംകോലം ആക്കി മാറ്റുനതിനു മുൻപ്  എത്രയും പെട്ടന്ന് ആ രണ്ട് sock അക്കൗണ്ടും ആ ip ചേർത്ത് ഒരു sock puppet investigation കൊടുക്കുക [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/1.39.75.45|1.39.75.45]]

ഇവിടെ ആരും പൊട്ടന്മാർ അല്ല. താൻ Adhithya Kiran ആണെന്നും തിയ്യ ജാതി പ്രൊമോഷൻ ജീവിത ലക്ഷ്യമായി കൊണ്ടുനടക്കുന്നയാൾ ആണെന്നും നുണ പറയാൻ ഒരു ലജ്ജയും ഇല്ലാത്തയാൾ ആണെന്നും തുടങ്ങി തന്റെ [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Adhithya_Kiran_Chekavar en.wiki], [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Adhithya_Kiran_Chekavar common], [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Adhithya_Kiran_Chekavar ml.wiki] മുഴുവൻ ചരിത്രവും ഇവിടെ Kiran Gopi, Razimantv, Rojypala തുടങ്ങി പലർക്കും അറിയാം, അവരാണ് ഇതിന്റെ അന്വേഷണം നടത്തി തന്നെ [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:Wikipedia_sockpuppets_of_Adhithya_Kiran_Chekavar അടപടലം ബ്ലോക്കിയത്]. അതുകൊണ്ട് കൂടുതൽ ഇവിടെ കിടന്നു പൊട്ടൻ കളിക്കണ്ട. എഡിറ്റുകൾ ഇനിയും നീക്കം ചെയ്യപ്പെടും, കാരണം block evasion അനുവദനീയമല്ല, logged-out ആണെങ്കിലും.

Outlander07, Canaanism എന്നിവരെ തെളിവുകൾ ഒന്നും ഇല്ലാതെ അടിസ്ഥാനരഹിതമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നതും കണ്ണിൽകണ്ട എല്ലാ സംവാദങ്ങളിലും ചെന്ന് അത് ശർദ്ധിച്ചു വക്കുന്നതും തുടർച്ചയായ personal attack/harassment ആണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ആയിരുന്നെങ്കിൽ ഇതുമാത്രം മതി ബ്ലോക്ക് കിട്ടാൻ, മുൻപ് [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Contributions/Othayoth_shankaran കൊടുത്തിട്ടുമുണ്ട്]. അവരെ എങ്ങനെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് ചെയ്തു കിട്ടിയാലേ ഇയാളുടെ പ്രൊപ്പഗാണ്ട നടപ്പിലാകു. ഇയാൾക്ക് range block കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. ഒരേ വിഷയം പല IPകൾ വഴി വന്നു വീണ്ടും വീണ്ടും ചേർക്കുന്നതുവഴി കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ സംവാദ താളുകളും spam ചെയ്യുകയാണ്.--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:219F:D811:444D:8394:2C9A:E6E1|2409:4073:219F:D811:444D:8394:2C9A:E6E1]] 16:05, 23 ജനുവരി 2021 (UTC)


Kiran Gopi, 
 

ഇയാൾക്കെതിരെ ഞാൻ അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം എന്ന താളിൽ കൊടുത്ത പരാതി ഇയാൾ തന്നെ നീക്കം ചെയ്തതും, താങ്കളുടെ ഇതേ ടോക്ക് പേജിൽ നിന്ന് ഞാൻ രേഖപ്പെടുത്തിയ കാര്യങ്ങൾ ഇയാൾ തന്നെ നീക്കം ചെയ്തതും തന്നെ കണ്ടാൽ അറിയാം ഇയാൾ ബ്ലോക്ക്‌ ഭയക്കുന്നു എന്ന്.
അത് മാത്രം മതി ഇയാൾക്കെതിരെ തെളിവായി. 
 
അയാൾക്കെതിരെ ഉള്ള എന്റെ പരാതി  താങ്കൾ കാണാത്ത വിധത്തിൽ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഇയാൾക്ക് ആരാണ് അധികാരം കൊടുത്തത്? 

പിന്നീട് വേറെ അഡ്മിൻ വന്നാണ് അയാൾ നീക്കം ചെയ്ത എന്റെ അഭിപ്രായം പുനഃസ്ഥാപിച്ചത്. 
(ഇപ്പോൾ ഈ സംവാദത്തിനു ഞാൻ കൊടുത്ത sock puppet എന്ന തലക്കെട്ടു എഡിറ്റ്‌ ചെയ്തു അത് 'റിപ്പോർട്ട്‌' എന്നാക്കി )

ഇയാൾ അടിസ്ഥാന രഹിതമായി എന്തൊക്കെയോ കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ട്. എന്തായാലും എന്റെ ipക്ക് ബ്ലോക്ക്‌ ഇല്ല. 

ഇവനെതിരെ ഉള്ള എന്റെ പരാതി  താങ്കളുടെ ഇതേ സംവാദ താളിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്ത ഈ നായർ ജാതിവാദി  sock puppet ന്റെ ഈ വിസർജനം ശര്ദി നോവലിനു മറുപടി നൽകി അവന്റെ താളത്തിനൊത്തു തുള്ളി ഈ സംവാദം അവന്റെ രീതിയിൽ നീട്ടി കൊണ്ട് പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. 

താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപെടുത്തുക.
നന്ദി [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/1.39.75.45|1.39.75.45]]

{{ping|1.39.75.45}} മാഷെ നിങ്ങൾക്ക് മറുപടി ഇനി ഇല്ല എന്നു കരുത്തിയതാണ് പക്ഷേ ചോതിക്കട്ടെ നിങ്ങൾ പറയുന്ന പോലെ പറയുന്ന മറ്റ് സമുദായങ്ങളെ ലേഖനത്തിൽ അവഹേളിച്ച എൻറെ ഒരു ഒറ്റ എഡിറ്റ് കാണിച്ചു തരുവോ? 

ഇപ്പോ കുറച്ചു ദിവസങ്ങളായി വിക്കി തുറന്നാൽ ഈ നോട്ടിഫിക്കേഷൻ ആണ് Outlander07 Cannanisam സോക്ക് ആണ് എന്ന്. കുറച്ചു കാലം ഇയാൾ ലേഖനങ്ങളിൽ എഴുതിയ വൃത്തികേടുകൾ ഒഴിവാക്കലയിരുന്നു എൻറെ ജോലി.Kalangot എന്ന പേരിലും sreyas chekavar എന്ന പേരിലും ഇയാൾ കുറെ കാലമായി പല പേജുകളിലും അശ്ലീലം അടക്കം എഴുതുന്നു.2020 may മുതലാണ് Othayoth Shankaran (വ്യാജൻ) മായി ഞാൻ തർക്കം [https://en.m.wikipedia.org/wiki/User_talk:Outlander07#Don't_throw_the_word_%22vandal%22_around_so_loosely തുടങ്ങുന്നത്].അതിനു ശേഷം ഇംഗ്ലിഷ് വിക്കിയിൽ ഒരു സീനിയർ caste based article reviewer ആയ Sitush എന്ന സീനിയർ എഡിറ്റർ കയ്യോടെ ഇയാളുടെ ഉടയിപ്പുകൾ പോക്കിയപ്പോ തെറിയും പറഞ്ഞു [https://en.m.wikipedia.org/wiki/User_talk:Othayoth_shankaran#%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%82_%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF_%E0%B4%93%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B പോയി].ഇപ്പോ ആര് എന്തു ചെയ്താലും സാറിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടിലെങ്കിൽ Outlander07 ആണ് എന്ന സ്ഥിതി ആയി.ഇയാൾക്ക് വേറെ എന്തോ തകരാർ ആണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 17:26, 23 ജനുവരി 2021 (UTC)

== [[വിക്കിപീഡിയ:100wikidays|100 വിക്കി ദിനങ്ങൾ]] ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:100wikidays-barnstar-1.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''100 വിക്കി ദിന താരകം'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | തുടർച്ചയായി 100 ദിവസം, ഓരോ ദിവസവും ഒരോ ലേഖനമെങ്കിലും വിക്കിസംരംഭത്തിലേക്ക് സംഭാനചെയ്ത് 100 വിക്കി ദിന വെല്ലുവിളിയിൽ പങ്കെടുത്ത് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 100 ൽ പരം ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്‌തതിന് എല്ലാ വിക്കി കൂട്ടുകാരുടെ പേരിലും അഭിനന്ദനങ്ങൾ.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 15:09, 14 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC)
|}
:നന്ദി --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:17, 15 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC)

== Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting ==

The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history.

In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&amp;tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&amp;tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], 10:30, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21198421 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== അഭിനന്ദനങ്ങൾ ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; |[[പ്രമാണം:Flower_pot_(7965479110).jpg|100x100ബിന്ദു]]
| style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''ആശംസകൾ'''
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |പുതിയ ബ്യൂറോക്രാറ്റിന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:01, 12 മേയ് 2021 (UTC)
::ആശംസകൾ {{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 17:21, 12 മേയ് 2021 (UTC)

::ആശംസകൾ --[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 18:08, 12 മേയ് 2021 (UTC)
::ആശംസകൾ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 03:44, 13 മേയ് 2021 (UTC)

::ആശംസകൾ - --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;Vijayan Rajapuram &lt;/span&gt;{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]  02:24, 13 മേയ് 2021 (UTC)
::ആശംസകൾ --[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 05:39, 13 മേയ് 2021 (UTC)
|}
ആശംസയറിയിച്ച എല്ലാവർക്കും നന്ദി. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 13:46, 26 മേയ് 2021 (UTC)

== കെ. രാജൻ ==

കിരൺ, താങ്കളുടെ ഈ തിരുത്തിനെക്കുറിച്ചാണ്,[[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B5%86._%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B5%BB&amp;diff=3564819&amp;oldid=3564198]]. കെ. രാജൻ ചീഫ് വിപ്പാവുന്നത് ജൂൺ 2019-ലാണെന്ന് തോന്നുന്നു. ഇത്, [https://www.madhyamam.com/kerala/k-rajan-be-government-chief-whip-kerala-news/617448?infinitescroll=1 1], ഇത് [https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/k-rajan-to-become-next-chief-whip-1.3899310 2] നോക്കുക,  നിയമിച്ച ദിവസത്തിന്റെ അവലംബം കിട്ടിയാൽ തിരുത്താമെന്ന് കരുതുന്നു. 2019 വരെ 2016-2021നിയമസഭയിൽ ചീഫ് വിപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് തോന്നുന്നത്. 

അതേ വിഷയത്തേക്കുറിച്ച്, 2006-2011 നിയമസഭയിൽ ചീഫ് വിപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് അറിയുമോ? തിരഞ്ഞിട്ടു കിട്ടിയില്ല.

നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 11:39, 26 മേയ് 2021 (UTC)
:ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനു നന്ദി, താളിൽ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 13:44, 26 മേയ് 2021 (UTC)
::{{കൈ}} നിയമിച്ച ദിവസം കിട്ടി അവലംബം ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 14:02, 28 മേയ് 2021 (UTC)
:::{{കൈ}}--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 14:33, 28 മേയ് 2021 (UTC)

== Invitation for Functionary consultation 2021 ==

Greetings,

I'm letting you know in advance about a meeting I'd like to invite you to regarding the [[:m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] and the community's ownership of its future enforcement. I'm still in the process of putting together the details, but I wanted to share the date with you: 27 June, 2021. I do not have a time on this date yet, but I will let you soon. We have created a [[:m:Universal Code of Conduct/Functionary consultations/June and July 2021|meta page]] with basic information. Please take a look at the meta page and sign up your name under the appropriate section.

Thank you for your time.--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] 15:06, 2 June 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/UCoC_Group&amp;oldid=21533343 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:BAnand (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
==പടിയൂർ,പടിയുർ==
Padiyoor [[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല|പടിയൂർ]] ,Padiyur[[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, തൃശ്ശൂർ ജില്ല|പടിയുർ ]]  താളുകളുടെ ഡാറ്റ പേജുകൾ പരസ്പരം മാറിയിട്ടുണ്ട്. എങ്ങനെ തിരുത്താം--[[User:dvellakat|ദിനേശ് വെള്ളക്കാട്ട്]]''':'''[[User talk:dvellakat|&lt;font  color=&quot;green&quot;  style=&quot;font-size: 70%&quot;&gt;സംവാദം&lt;/font&gt;]] 07:41, 12 ജൂൺ 2021 (UTC)
:തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പിന്റെ [http://lsgkerala.gov.in/ml/website/input/0/0 വെബ്സൈറ്റ്] പ്രകാരം രണ്ട് പ്രദേശങ്ങളും പടിയൂർ എന്നാണാല്ലൊ? പടിയുർ എന്ന് താങ്കൾക്ക് ഉറപ്പുണ്ടോ? --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:24, 12 ജൂൺ 2021 (UTC)

==മാറ് മറയ്ക്കാത്ത സ്ത്രീകൾ==

തിയ്യർ പേജിലെ സ്ത്രീകൾ മുലകൾ മറയ്ക്കാത്ത ഫോട്ടോസ് റിമോവ് ആക്കിയത് restore ചെയ്തത് സംബന്ധിച്ചു,

കേരളത്തിൽ എല്ലാവരും മുലകൾ മറിച്ചിരുന്നില്ല.

അഡ്മിൻ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ യയിൽ ഈ ഫോട്ടോ അഡ്മിൻ നീക്കം ചെയ്തത് പോളിസി വിരുദ്ധം ആയത് കൊണ്ടാണ്
Wp photograph policy :'Those that unfairly demean or ridicule the subject'

ഈ സംവാദത്തിലൂടെ പോകും എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു :

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Talk:Ezhava/Archive_9#Request_to_Remove_the_image_%22Group_of_Thiyyas_1905%22

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/80.92.204.125|80.92.204.125]]

വിക്കീ നിയമങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നയാൾ [https://www.ipqualityscore.com/vpn-ip-address-check/lookup/80.92.204.125 PROXY IP] യുമായി സംവാദത്തിനു വന്നതിനു പിന്നിലുള്ള യുക്തി വിശദീകരിച്ചാൽ നന്നായിരുന്നു.
[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/137.97.102.81|137.97.102.81]] 08:22, 20 ജൂൺ 2021 (UTC)

== നാൾവഴി പുനസ്ഥാപിക്കൽ ==

പറ (വാദ്യം) എന്ന താൾ 2007 മുതൽ ഉള്ളത് ആയതിനാൽ വീക്കു ചെണ്ട താളിൽ [https://ml.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B4%B1_(%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82)&amp;action=history ഇങ്ങനെ] തലക്കെട്ട് മാറ്റിയെങ്കിലും നാൾ വഴി പുനസ്ഥാപിക്കാൻ ആവുന്നില്ല. ഒന്ന് ശരിയാക്കാമോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 15:17, 22 ജൂലൈ 2021 (UTC)
{{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:00, 22 ജൂലൈ 2021 (UTC)}}

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== തിരുത്തൽ ==

കളരിപ്പയറ്റ് എന്ന താളിൽ [[സംവാദം:കളരിപ്പയറ്റ്#വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത അവലംബങ്ങൾ|ഇതിൻപ്രകാരം]] തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആ താളിലെ ഭൂരിപാകം ഉള്ളടക്കവും ഒന്നുകിൽ ഒരു അവലംബം പോലും ഇല്ലാത്തതോ അതോ വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത അവലംബത്തോടുകൂടിയതോ ആണ്. ഈ കാര്യം [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Kiran_Gopi&amp;oldid=3518128#%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B4%A6%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%A3%E0%B4%82 നേരത്തെ] ഒരു തവണ ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. ഇത് താങ്കൾക്കു തന്നെ പരിശോധിച്ചാൽ മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 12:40, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)

==അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം==

6  മാസം മുൻപ് കൊടുത്ത അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം ഒന്നുടെ ഇപ്പൊ കൊടുത്തു .6 മാസം മുൻപ് കൊടുത്തിട്ട് ആരും ഇടപെടുന്നില്ല .
ഇതിൽ ഇടപെടും എന്ന് വിചാരിക്കുന്നു .

https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Outlander07

* സർ, ഇതാണ് നിലവിൽ സോക്ക്ന് നൽകിയിട്ടുള്ള അപേക്ഷ.[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/%E0%B4%9C%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%BF_sock_puppetry] എത്രയും പെട്ടന്ന് ഈ Outlander07, Caananism എന്നി ആക്രമണങ്ങളും നശീകരണങ്ങളും wikipedia യിൽ അഴിച്ചു വിടുന്ന  അപരന്മാരെ തടയണം എന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആവശ്യമുള്ള തെളിവുകൾ ഇവിടെ സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് പരിശോധിക്കുക.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/106.203.83.17|106.203.83.17]]

സർ, മുൻപേ ഏതോ ആൾ ഉണ്ടാക്കിയത് ആവാം &quot;Outlander07 അപരമൂർത്തി പേജ്&quot; എന്നാണ് മനസിൽ ആവുന്നത്, എന്നാൽ അപ്പുറത്ത് തന്നെ മറ്റൊരു പേജിൽ ഈ അന്വേഷണം തെളിവുകൾ സഹിതം തുറന്നിട്ടുണ്ട് ദയവ് ചെയ്ത് പരിശോധിക്കുക.[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/%E0%B4%9C%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%BF_sock_puppetry] കുറച്ചു മുൻപ് ആണ് ഈ Outlander07 എന്ന user ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നടത്തുന്ന നശീകരണങ്ങൾ ഞാൻ ശ്രദിച്ചു തുടങ്ങിയ ഇദ്ദേഹം ചെയ്യുന്ന ചെയ്തികൾ വിശദീകരിച്ചാൽ എല്ലാം തന്നെ നായർ എഡിറ്റർ ആണ്. എന്നാൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും ഒരു ജാതി പേജ് എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് എതിരല്ല, എന്നാൽ ഈ user മറ്റു ജാതി പേജുകൾ ഇയാളുടെ വാച് ലിസ്റ്റിൽ ഇട്ടു കൊണ്ട് വ്യാപ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്നു. അതിൽ ഒന്നാണ് സെന്റ് തോമസ് കൃസ്ത്യൻ പേജുകളുടെ നശീകരണം മറ്റൊന്ന് തിയ്യ related പേജുകൾ ആണ്. ഇയാൾക്ക് തോന്നുന്ന വിധം അവലംബം ഉൾപ്പെടെ നശീകരിക്കുന്നു എന്നിട്ട് പിടിക്കപ്പെടാതെ ഇരിക്കാൻ കുറെ പേജുകൾ എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു ഉദാഹരണം- ഒഡിഷ , പാക്കിസ്ഥാൻ, നേപ്പാൾ തുടങ്ങിയ പേജുകൾ നിക്ഷ്പക്ഷം ആണ് തെളിയിക്കാൻ വേണ്ടിയും എല്ലാ പേജും എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നവൻ ആണ് തോന്നിക്കാൻ വേണ്ടിയും എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു ഇതാണ് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉള്ള കളി. ഇംഗ്ലീഷിൽ 3000 എഡിറ്റ് ആയിട്ടുണ്ട് ഇപ്പോൾ. മറ്റു ജാതി പേജുകളിൽ vandal നടത്തി കൊണ്ട് ഇയാൾ വിലസുകയാണ്. അപ്പോൾ ഞാൻ മലയാളം ശ്രദ്ധിച്ചപ്പോൾ ആണ് ഇവിടെയും ഇയാൾ ഇതേ രീതിയിൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടത്. എനിക്ക് തോന്നുന്നത് ഇയാൾ മുൻപ് ബ്ളോക് കിട്ടി പോയ ഒരു user ആണ് എന്ന് കരുതുന്നു, വിക്കിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഉള്ള വക്രബുദ്ധി നിറഞ്ഞ എല്ലാ കളികളും നന്നായി കളിച്ചു പയറ്റി തെളിഞ്ഞ ആൾ എന്നു നിസംശയം മനസ്സിൽ ആക്കം.  ഇംഗ്ലീൽ പണ്ട് Rebtman എന്ന നായർ vandal ആയ ഒരു സോക്ക് പണ്ട് ബ്ളോക് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് ആ user ഒരുപാട് അപരന്മാരെ കൊണ്ട് വന്നു എല്ലാം തടഞ്ഞത് ആണ്. പണ്ട് തടഞ്ഞ Rebtman ഒരു പേജിൽ നായർ ക്ഷത്രിയർ ആണ് എന്ന് വാദിക്കുകയും അതേ സമയം ഈഴവ , കൃസ്ത്യൻ, ചാന്നാർ, തീയർ പേജുകൾ നശീകരിച്ചിരുന്നു. അതേ രീതി തന്നെ ആണ് outlander07 സ്വീകരിക്കുന്നത്. ചിലപ്പോൾ അയാൾ വീണ്ടും വിക്കിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് ആണ് എന്ന് സംശയിക്കാം. Outlander ചെയ്യുന്ന എല്ലാ എഡിറ്റും കുറെ മറ്റു ജാതികളെ vandal ചെയ്യും എന്നിട്ട് കുറെ നിക്ഷ്പക്ഷം എഡിറ്റ് നടത്തും കുറെ നായർ തിരുകി കയറ്റലും ആണ്. മറ്റു പേജുകൾ ചോദ്യം ചെയ്ത് അവലംബം ഉൾപ്പാടെ എടുത്ത് എറിയുന്നു, എന്നിട്ട് summary vandal ന് എതിർ ആയി സംസാരിക്കും, ഒറ്റ കാഴ്ചയിൽ മാന്യൻ ആയി തോന്നും മറ്റൊരു വശത്ത് കൂടെ സ്വന്തമായി ഉള്ള ജാതി താൽപര്യങ്ങൾ Push ചെയ്ത് വക്കും ഇതാണ് സമീപനം. ഇയാളെ ഇങ്ങനെ വിക്കിയിൽ ഇനി വിലസാൻ വിടരുത്. മാത്രവുമല്ല ഇയാൾക്ക് വളരെ നന്നായി വാക് സാമർഥ്യവും check users നെ പറഞ്ഞു തെറ്റ്ധരിപ്പിച്ചു വലയിൽ വീഴുതാനം വളരെ കഴിവ് ഉള്ള ഒരാൾ ആണ് എന്ന് കാണാം, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ഇയാൾ നടത്തിയ കോപ്രായങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റ് എന്റെ കയ്യിൽ ഉണ്ട്, സർ ആവശ്യപ്പെടുന്ന മുറക്ക് ഞാൻ ഇംഗ്ലീഷിലെ തെളിവ് ഇവിടെ നൽകാം. ഇപ്പോൾ ഇയാൾ പല തിയ്യ related പേജുകൾ speedy deletion വച്ചു കൊണ്ട് usage കുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചു അവസാനത്തെ കളി ഇതായിരുന്നു. അനാവശ്യം ആയി പേജുകൾക്ക് speedy വച്ചാൽ ഇയാളെ തടയും എന്ന ബുദ്ധി ചിന്തിക്കാതെ ആക്രമണത്തിന്റെ അവസാന രൂപം പോലും പുറത്തെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പല കളികള് അവിടെ ഉണ്ട്. വിക്കിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ട എല്ലാ അടവുകളും കയ്യിൽ പലവിധമാണ്, ഇനി ഇവിടെ വാദഗതിയും ആയി വരുന്നത് കാണാം. എത്രയും പെട്ടന്ന് സർ ഇതിന് നടപടി എടുക്കും എന്നു പ്രദീക്ഷിക്കുന്നു.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/106.203.83.17|106.203.83.17]]

* സർ, സോക് അല്ല എന്ന് തെളിഞ്ഞ സന്തോഷത്തിൽ {{user|Canaanism}} എന്ന user വീണ്ടും ജാതി തുപ്പുകയാണ്. സോക് തെളിയാത്ത പക്ഷം പഴയ കലാപരുപാഠികളും ആയി വിക്കിയിൽ വിലസാൻ വിടുന്നതും അവലമ്പമുൾപ്പെടെ നീക്കം ചെയ്ത് vandal നടത്തുന്നത് മലയാളം വിക്കിയിൽ അനുവദനീയം ആണോ. [[കളരിപ്പയറ്റ്]] എഡിറ്റ് നോക്കുക. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/106.200.12.243|106.200.12.243]]

സർ, [[കളരിപ്പയറ്റ്]] പേജ് സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞ പക്ഷം നശീകരണം നടത്തിയ ഭാഗങ്ങൾ revert ചെയ്യുന്ന ഒരു നിയമം എങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടത് അല്ലെ? സർ, ഈ Canaanism നടത്തുന്ന ജാതി കളികൾ കണ്ടില്ലെന്നമട്ടിൽ കണ്ണടക്കുകയാണോ? പേജിൽ ഉള്ള ഈ ഭാഗം― &quot;[[ബ്രാഹ്മണൻ|ബ്രാഹ്മണർ]] ഉത്തരകേരളത്തിൽ [[തീയർ|തീയ്യർ]] , [[മുസ്ലിം|മാപ്പിള]] എന്നി  സമുദായങ്ങൾ ആണ്&lt;ref name=&quot;rr12&quot;/&gt;പണ്ട്കാലങ്ങളിൽസമുദായമാണ് പ്രധാനമായും കളരിപ്പയറ്റ് അനുവർത്തിച്ചു വന്നിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;rr12&quot;&gt;{{cite book|last=Thomas A. Green|year=2001|title=Martial Arts of the World: An Encyclopedia .Vol-1|url= https://books.google.co.in/books?id=v32oHSE5t6cC&amp;pg=PA176&amp;dq=tiyya+martial+arts&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiF8tPGgZ_yAhXIxTgGHaCvAzoQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&amp;q=tiyya%20martial%20arts&amp;f=false|publisher=ABC-CHO, 2001|page=176|ISBN=9781576071502}}&lt;/ref&gt;&quot;  നീക്കം ചെയ്തത് പുനഃസ്ഥാപിക്കെണ്ടത് ആണ്. നായർ എന്ന വാക്യം നിലനിർത്തി കൊണ്ട് canaanism നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ഉള്ള യുക്തി മനസ്സിൽ ആവുന്നില്ല. പുലയർ മുതൽ കേരളത്തിലെ എല്ലാ മതങ്ങളും കളരി ഉണ്ട് എന്നാൽ നായർ ആണ് എന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ കളിക്കുന്ന ചില നികൃഷ്ട താൽപര്യങ്ങൾക്ക് സർ നിന്നും കൊടുക്കരുത്. അവലംബം ഉൾപ്പടെ അക്രമിച്ചിരിക്കുകയാണ് ആ user. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/27.61.12.219|27.61.12.219]]

ഇയാളുടെ ഉഡായിപ്പുകൾ ഇവിടെ ഇപ്പൊ എല്ലാ അഡ്മിൻസിനും സുപരിചിതം ആയത് കൊണ്ടാണ് അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടി കൊടുത്തു സമയം പാഴാകാത്തത്. ഇയാൾക്കെതിരെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള റിപോർട്ടുകൾതന്നെ copy paste ചെയ്താണ് ഇയാൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് എതിരെ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാകുന്നത്, അതും ബ്ലോക്ക് ചെയ്ത അഡ്മിന്റെ അടുത്തുതന്നെയാണ് ഈ നാടകം കളിക്കുന്നത് എന്നതാണ് തമാശ. തൊലിക്കട്ടി സമ്മതിക്കുക തന്നെ. എന്തായാലും തന്റെ ജാതി പ്രൊമോഷൻ ഇവിടെ നടക്കില്ല. Logged-out editing ചെയ്തു global lock ലംഗിച്ചതിനു ഇയാളെ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യേണ്ടതാണ്. പിന്നെ കളരിയുടെ കാര്യം, എല്ലാ ജാതിക്കാരും കളരി പരിശീലിച്ചിരുന്നു എന്ന കാര്യം തർക്കമില്ലാത്ത വിഷയമാണ്, &quot;പ്രധാനമായും നായർ സമുദായം&quot; എന്ന് മാത്രമാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്, അതിനു വ്യക്തമായ academic source തന്നെ കൊടുത്തിട്ടുമുണ്ട്. ഈ വ്യക്തി മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള [https://books.google.co.in/books?id=v32oHSE5t6cC&amp;pg=PA176#v=onepage&amp;q&amp;f=false അവലംബത്തിലും] അത് പറയുന്നുണ്ട് :- 

* ''Kalarippayattu was traditionally practised primarily by Nayars ...'' (p.176)
* ''... practice of Kalarippayattu was especially associated with subgroups of Hindu Nayars whose duty it was to serve as soldiers and physical therapists ...'' (p.225).

ഇനിയെന്ത് വേണം? വസ്തുതാടിസ്ഥാനത്തിൽ റിസർച്ച് നടത്തി ചരിത്രകാരന്മാരും അക്കാദമിക പണ്ഡിതരും എഴുതിയിരിക്കുന്ന പഠന റിപോർട്ടുകൾ ആണ് ഇയാൾ തിയ്യർ പ്രൊമോഷനുവേണ്ടി അട്ടിമറിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 11:39, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
{{reflist}}

==എൻറെ ഭാഗം==
പല IPകളിൽ വന്നു ഒരാൾ എന്നെ പറ്റി പരാതി പറയുന്നതു കണ്ടു അതുകൊണ്ട് എൻറെ ഭാഗം ഇവിടെ ഞാൻ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.  എന്നെ പറ്റി ഇയാൾ &quot;Adithya Kiran Chekavar&quot; എന്ന വ്യക്തി IP യിൽ വന്ന് english wikiയിൽ കൊടുത്ത അന്വേഷണം കാണുക[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Rabt_man/Archive#30_July_2021], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Outlander07/Archive#31_July_2021].ഇത് കണ്ടു നിങ്ങൾ തന്നെ വിലയിരുത്തുക. En.wiki, Commons എന്നിവിടങ്ങളിൽ എന്നെ പറ്റി അഡ്മിൻമാർക്ക് തുരുതുരാ comment അയച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു ഇയാൾ.Commonsഇൽ യഥാര്ഥത്തിൽ നടന്ന സംഭവവികാസങ്ങൾ കാണുക [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Administrators%27_noticeboard/User_problems#False_Allegations]. വ്യാജ പരാതി നല്കിയത്തിൻറെ പേരിൽ ഇയാളെ ശകാരിക്കുകയും En.wikiയിൽ IP range block ചെയ്തിരിക്കുകയാണ്.ഇയാൾ commons ഇൽ എന്നോട് വളരെ മോശമായ ഭാഷ പ്രയോഗിക്കുകയും തിരിച്ചു അതിനേക്കാൾ മോശമായി മറുപടി പറയേണ്ടി വന്നതിനാലുമാണ് എന്നെ 1 week block ചെയ്തത്.എന്നെ കാരണം മനസ്സിലാക്കാതെ block ചെയ്തതിൽ പ്രതിഷേധം അറിയിച്ചുകൊണ്ട് En.wiki admins &amp; checkusers commons adminsഉമായി ഇപ്പോളും തർക്കത്തിലാണ്, [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Administrators%27_noticeboard/User_problems#False_Allegations കാണുക].ഇയാളുടെ ഒരാളുടെ ഇത്തരം ജാതിപരമായ വൃത്തികെട്ട പ്രവർത്തികൾ മൂലം English wikiയിൽ അടക്കം പലരും ബുദ്ധിമുട്ടുകയാണ്. ഇയാൾക്ക് ഉടൻ തന്നെ ഒരു global lock ഉറപ്പായും ഉണ്ടാകും, [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Adhithya_Kiran_Chekavar കാണുക]. നിങ്ങൾ തന്നെ സ്വയം വിലയിരുത്തുക, അവിടെ wiki admins പറയുന്നതാണോ അതോ ഓരോ മൂന്നു മാസം കൂടുതോറും 300 അക്കൌണ്ടുകളുമായിവന്നു മറ്റുള്ളവരെ ബുദ്ധിമുട്ടികുന്നവരെ ആണോ കേൾക്കേണ്ടതെന്ന്. ഇനി ഇയാളുടെ കോപ്രായങ്ങൾക്ക് നിന്നുകൊടുക്കാൻ ഞാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. അവിടേയും എന്നെ ബ്ളോക്ക് ചെയ്തു എന്നു പറഞ്ഞു വന്നിരിക്കുകയാണ്.ഇയാളുടെ നശീകരണങ്ങൾ തിരുത്തി കൊണ്ട് തന്നെ ആണ് ഞാൻ ഇവിടെ തുടങ്ങിയത്.ഇയാൾ ചെയ്യുന്നത് പോലെ അവലംബങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത POV ആയിട്ടുള്ള ഒറ്റ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ പോലും ഞാൻ നടത്തിയിട്ടില്ല. ഇയാളുടെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ എഡിറ്റുകളും caste promotion മുൻനിർത്തിയുള്ളതാണ് അതിനാൽ തന്നെ ഇയാളെ പലരും നിരീക്ഷികുന്നുണ്ട്. വ്യാജ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച് നിങ്ങളെ അടക്കം കബളിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണിയാൾ അതിനാൽ ഉചിതമായ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകണം എന്നു അപേക്ഷികുന്നു.  [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 16:50, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)

== അപകീർത്തിപ്പെടുത്തൽ ==

117.221.191.171: ഒരു തെളിവും കൂടാതെ ഒരാളെ &quot;ജാതി പ്രാന്തൻ&quot;, &quot;ജാതി വാദി&quot;, &quot;സോക്ക്&quot; എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞു അധിഷേപിക്കുന്നയാൾക്ക് എതിരെ എന്തുകൊണ്ടാണ് നടപടി എടുക്കാത്തത് എന്ന് മനസിലാകുന്നില്ല [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&amp;diff=prev&amp;oldid=3620661][https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Outlander07][https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Outlander07&amp;oldid=prev&amp;diff=3620643&amp;markasread=1003282&amp;markasreadwiki=mlwiki]. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ആയിരുന്നെങ്കിൽ തുടർച്ചയായി WP:UNCIVIL, Wikipedia:Harassment ലങ്കിച്ചതിനു എപ്പോഴേ ബ്ലോക്ക് കൊടുത്തേനെ. അത് കൂടാതെ ഇയാൾ [[ഉപയോക്താവ്:Adhithya Kiran Chekavar|Adhithya Kiran Chekavar]] എന്നയാളുടെ logged-out ഐപികൾ ആയതിനാൽ WP:BLOCKEVASION-ഉം ലങ്കിച്ചിരിക്കുന്നു. പല ഐപിയിൽനിന്നു IP hopping നടത്തുന്നതിന് റേഞ്ച് ബ്ലോക്കും കിട്ടിയേനെെ. അതുകൊണ്ട് ഈ ഐപി റേഞ്ച് എത്രെയും പെട്ടെന്ന് ബ്ലോക്ക് ചെയ്യേണ്ടതാണ് നിയമപ്രകാരം. ഇയാളുടെ അക്കൗണ്ടുകൾ ഈ അടുത്ത് global lock ചെയ്ത വിവരംം അറിഞ്ഞുകാണും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഗ്ലോബൽ ലോക്കും ലങ്കിച്ചിരിക്കുന്നു.

[[കളരിപ്പയറ്റ്]] എന്ന താൾ നശീകരണത്തിൽ നിന്നും sockpuppetry-ൽ നിന്നും പ്രൊട്ടക്ട് ചെയ്യേണ്ടതാണ് എന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ആവശ്യക്കാർ സംവാദം നടത്തട്ടെ, സംവാദത്തിലും എഡിറ്റ് സമ്മറിയിലും ഞാൻ ഉന്നയിച്ച പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും ഘണ്ണിക്കാതെയാണ് മാറ്റം തിരസ്കരിക്കുന്നത്, അത് തിരുത്തൽ യുദ്ധമാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ഇയാളുടെ നശീകരണംകൊണ്ടു മാത്രം Kalaripayattu എന്ന താൾ ഒരു വർഷത്തേക്ക് [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Log&amp;logid=113884160 ECP പ്രൊട്ടക്ഷൻ] ചെയ്തിരുന്നു. ഇവിടെയും നേരത്തെ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ നശീകരണം തുടരും.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 19:35, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)

== തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ ==

സുഹൃത്തെ Kiran Gopi,

വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]].

ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]].

സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം.
*[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']].

നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== BrahmShankerSrivastava ==

[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/BrahmShankerSrivastava]] ''Sock puppet'' ([[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തിത്വം]]) [[:c:Special:Contributions/Johnthebaptistchrist]]? [[ഉപയോക്താവ്:79a|79a]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:79a|സംവാദം]]) 12:35, 10 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)

== എന്തിന്? ==

ബീജീയ ജ്യാമിതി എന്ന എന്റെ ലേഖനം താങ്കൾ മായ്ച്ചതായി ഞാൻ കണ്ടിരുന്നു. എന്തിനാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത് എന്നറിയാൻ എനിക്ക് താൽപ്പര്യമുണ്ട്. കാരണം അത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വിഷയമാണ്. താങ്കൾക്കും അത് മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കുമായിരുന്നല്ലോ? [[ഉപയോക്താവ്:VNHRISHIKESH|VNHRISHIKESH]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:VNHRISHIKESH|സംവാദം]]) 05:37, 19 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC)
:പ്രസ്തുത ലേഖനം യാന്ത്രിക പരിഭാഷായായതിനാലാണ് നീക്കം ചെയ്തത്. പ്രസ്തുത ലേഖനം യാന്ത്രിക പരിഭാഷയായിരുന്നു എന്ന് താങ്കൾക്ക് അറിയിപ്പ് ലഭിച്ചതല്ലെ?--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 06:48, 19 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC)


== ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' ==
&lt;div style=&quot;background-color:#FAC1D4; padding:10px&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''&lt;/span&gt;
&lt;br/&gt;'''September 1 - September 30, 2021'''
&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|&lt;span style=&quot;font-size:10px;color:red&quot;&gt;''view details!''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;&quot;&gt;[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']&lt;/span&gt; and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates.

&lt;small&gt;If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]&lt;/small&gt;

''Regards,''
&lt;br/&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']]
&lt;br/&gt;07:10, 17 നവംബർ 2021 (UTC)
&lt;!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --&gt;
&lt;/div&gt;

== അമർത്യാ സെൻ ==

അമർത്യാ സെൻ പേജിൽ ഒരു ചോദ്യം (അമർത്യാ സെന്നിന് ഡി ലിറ്റ് നൽകി ആദരിച്ച സർവകലാശാല ഏത്) കാണുന്നുണ്ട്. അത് നീക്കേണ്ടതല്ലേ?
[[ഉപയോക്താവ്:Pratheesh sreenivasan|Pratheesh sreenivasan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pratheesh sreenivasan|സംവാദം]]) 05:46, 8 ഡിസംബർ 2021 (UTC)
:{{ping|ഉപയോക്താവ്:Pratheesh sreenivasan}} ഐപി എഡിറ്റ് (പരീക്ഷണം/നശീകരണം) ആയിരുന്നു. അത് നീക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:22, 8 ഡിസംബർ 2021 (UTC)

== How we will see unregistered users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;
&lt;/div&gt;

18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&amp;oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== നടപടി ഇല്ലാത്തത് എന്ത് കൊണ്ട് ==

[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Govind_achari] ഈ sock ന് അപേക്ഷിച്ചിട്ടു ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു എന്ത് കൊണ്ട് ആണ് നടപടി ഇല്ലാത്തത്..? [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 09:34, 28 ജനുവരി 2022 (UTC)

പുതിയ സോക്ക് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പരിശോധിക്കുക..വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം/Govind achari - വിക്കിപീഡിയ
[https://ml.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Govind_achari#11-2-2022_ചെക്ക്_യൂസർ_പരിശോധിക്കുക] നടപടി എടുക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 03:04, 11 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC)

നിങ്ങൾ എന്ത് കൊണ്ട് ആണ് govindan achari എന്ന sock 2409:4073:20A:B93:0:0:168B:60B0
വീണ്ടും വന്ന് edit നടത്തിയിട്ടും നടപടി ഇല്ലാത്തത്. ലോഗ് ഔട്ട് ചെയ്ത് കൊണ്ട് തൊട്ട്കൂടായിമ, കേരളത്തിലെ അവർണ്ണർ എന്നി പേജുകളിൽ govida achari വീണ്ടും നശീകരണമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.&quot;[[തൊട്ടുകൂടായ്മ]]&quot;[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3751232][[കേരളത്തിലെ അവർണ്ണർ]][https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3751229] കാര്യനിർവഹകൻ  Ajeeshkumar4u ഈ ip നടത്തിയ edit നീക്കം ചെയ്തത് വീണ്ടും ഈ ip പുനസ്ഥാപിച്ചു എന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് ആണ്,[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B4%B1%E0%B4%BF/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%86_%E0%B4%85%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%BC].നശീകരണം revert ചെയ്തിട്ടും വീണ്ടും ഈ അക്കൗണ്ട് പഴയ നശീകരണം തുടരുന്നു. അത് കൊണ്ട് ഈ ip നടത്തിയ edit കൾ പഴയ പടിയാക്കി പേജുകൾ edit ചെയ്യാൻ പറ്റാത്ത വിധം ലോക് അക്കേണ്ടത് ഉണ്ട് എന്നഭ്യര്ഥിക്കുന്നു. ഈ series ൽ പെട്ട എല്ലാ പേജുകളും ഈ അക്കൗണ്ട് അവരുടെ ഇഷ്ടത്തിന് നശീകരണം നടത്തും എന്നും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]])
:തിരുത്തകൾ നടത്തിയത് ഡൈനാമിക് ഐപി ആണ്, പേജ് തൽക്കാലം ഐപി എഡിറ്റിംഗ് പ്രൊട്ടക്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:35, 20 ജൂൺ 2022 (UTC)

==ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കൂ==

&lt;s&gt;[[ഹല്ലെലൂയ്യാ]] എന്ന ലേഖനം ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കൂ.-[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 13:41, 28 ജനുവരി 2022 (UTC)

:ഈ ലേഖനം ഒരു promotion ആണോ എന്നു സംശയമുണ്ട്.-[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 13:43, 28 ജനുവരി 2022 (UTC&lt;/s&gt;)

::ലേഖനത്തിന്റെ പോരായ്മകൾ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.-[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 13:18, 29 ജനുവരി 2022 (UTC)

== Robot ==

ẞddfhjlk vxc BB ñiil

Robot [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2402:8100:2010:BA7B:0:0:20B2:7AE2|2402:8100:2010:BA7B:0:0:20B2:7AE2]] 08:55, 30 ജനുവരി 2022 (UTC)

== ആചാരി, ആശാരി പേജുകളിലെ വിവരക്കേട് എഴുതിയത് ==

വിവരക്കേട് എഴുതി വച്ചത് എങ്ങനെ നില നിർത്താൻ സാധിക്കും. ഒന്നിനും അവലംബം പോലും ഇല്ല, വായിക്കുന്നവന് പേജിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഇല്ലായിമ ഒരു വിഷയമാണ്. ഏതൊക്കെ users വന്നു അവരുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിവരക്കേട് എഴുതിയത് മാത്രം നീക്കം ചെയ്യുന്നു[[ഉപയോക്താവ്:12345678910neerali|12345678910neerali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:12345678910neerali|സംവാദം]])
:പ്രശ്നമുള്ള ഭാഗത്തിന് അവലംബം ചോദിക്കുക്കയാണ് ആദ്യം വേണ്ടത്, അത് സംവാദ താളിൽ ചർച്ച  ചെയ്യുകയും വേണം, അല്ലാതെ ഒറ്റയടിക്ക് ലേഖനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം ഉള്ളടക്കവും നീക്കം ചെയ്യുന്നത് ശരിയായ പ്രവണതയല്ല.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 03:57, 2 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC)

==c sharp==
Hello. I hope you are doing well. Are you familiar with C#? [[ഉപയോക്താവ്:Usernamekiran|Usernamekiran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Usernamekiran|സംവാദം]]) 18:51, 6 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC)

== ''WLWSA-2021 Newsletter #7 (Request to provide information)'' ==

&lt;div style=&quot;background-color:#FAC1D4; padding:10px&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''&lt;/span&gt;
&lt;br/&gt;'''September 1 - September 30, 2021'''
&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|&lt;span style=&quot;font-size:10px;color:red&quot;&gt;''view details!''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;&quot;&gt;[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Unfortunately, your information has not reached us. Please fill out &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']&lt;/span&gt; and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates.

&lt;small&gt;If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Aishik_Rehman|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]&lt;/small&gt;

''Regards,''
&lt;br/&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']]
&lt;br/&gt;13:37, 1 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MdsShakil/WLWSA2021&amp;oldid=23091023 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MdsShakil@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;
== Citation/CS1/Configuration -ലെ തിരുത്ത് ==
[[ഘടകം:Citation/CS1/Configuration]]-ലെ തിരുത്തലിന് ഒരു മാറ്റം [[ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം:Citation/CS1/Configuration#തിരുത്തൽ നിർദ്ദേശം പുതു അപേക്ഷ|സംവാദ]] താളിൽ മറുപടി നിർദ്ദേശമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്, ദയവായി പരിശോധിക്കുക. – &lt;span style=&quot;color:#5cbe49&quot;&gt;(&lt;span style=&quot;color:#37279a;font-size:11px&quot;&gt;[[ഉപയോക്താവ്:ഹരിത്|ഹരിത്]]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#FE279a;font-size:13px&quot;&gt; &amp;middot; &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#37279a;font-size:9px&quot;&gt;[[User talk:ഹരിത്|സംവാദം]]&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 14:58, 22 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC)

== Translation request ==

Hello.

Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]] and [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] in Malayalam Wikipedia?

Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Multituberculata|സംവാദം]]) 13:36, 9 മേയ് 2022 (UTC)

==അടിയന്തരമായി ശ്രദ്ധിക്കുക==
{{ping|Kiran Gopi}} കിരൺ, ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നത് അനുസരിച്ച് താങ്കൾ ഇവിടുത്തെ ഉയർന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകരിലൊരാളാണ്. ഇവിടെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%97%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B8%E0%B5%8D&amp;type=revision&amp;diff=3790348&amp;oldid=3784976] എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് നോക്കുക . ദയവായി താൾ പഴയ നിലയിലേക്ക് മാറ്റുക. ഈ മാറ്റം വരുത്തിയ ഉപയോക്താവിനെ വേണ്ട രീതിയിൽ നിയന്ത്രിക്കുക. ഇങ്ങനെയാണോ വിക്കിപീഡിയ തിരുത്തേണ്ടത്? ഈ തിരുത്തൽ സംസ്കാരം തന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടു വന്നത്  ഈ ഉപയോക്താവാണ്. ഈ വിഷയത്തിൽ ഏറെ ഇനിയും ചർച്ച ചെയ്യാനുണ്ട്. ഇപ്പോൾ അതിനു സമയമില്ല. ദയവായി ദയവായി മുകളിൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു കാര്യങ്ങൾ താങ്കൾ ചെയ്യേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. എനിക്കൊരു സഹായം എന്ന നിലയിലല്ല ഇത് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. താങ്കൾ പരിശോധിച്ച് സ്വയം ബോധ്യപ്പെട്ട് ചെയ്യുക.- --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 04:36, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)


സത്യത്തിൽ &quot;പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ്&quot; എന്നത് തിരിച്ചു വിടേണ്ടത് [[പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (വിവക്ഷകൾ)]] എന്ന താളിലേക്കാണ് - --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 04:47, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
{{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 12:57, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)}}

{{ഉ|Kiran Gopi}}, [[പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (കിഴക്കിന്റെ സഭ)]] എന്ന ലേഖനം 04:59, 31 ഡിസംബർ 2021ന് ഉപയോക്താവ്:Johnchacks നടത്തിയ ഏകപക്ഷീയ തിരുത്തലുകൾക്ക് മുൻപുള്ള യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ അഥവാ പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് എന്ന പേരിലാണ് നിലനിൽക്കേണ്ടത്. ഒരു വിവക്ഷാതാളിനെ അതിന്റെ പേരിൽ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 13:15, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
:താളിന്റെ തലക്കെട്ട് ഇന്റർവിക്കി ലിങ്കിനനുസരിച്ചാണ് മാറ്റിയത്. വിവക്ഷാതാളിന്റെ തലക്കെട്ടിൽനിന്നും വിവക്ഷകൾ എന്നത് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:44, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

{{ping|Kiran Gopi}} ഞാൻ പറഞ്ഞത് ആ ലേഖനം അതിന്റെ പഴയ ശീർഷകത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതാണ് ശരി എന്നാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 00:16, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

:കിരൺ, ഈ വിഷയത്തിലെ തലക്കെട്ടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് താങ്കൾ ഇന്നലെ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം ശരിയായ ദിശയയിലുള്ളതാണ്. സൂചിപ്പിക്കാതെ തന്നെ, കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി വിവക്ഷകൾ  എന്ന വലയം  ഒഴിവാക്കിയത് വളരെ ശരിയായ ഒരു നടപടി തന്നെയാണ്.  [[പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (കിഴക്കിന്റെ സഭ)]]  എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടു പോലും  ''കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പാത്രിയർക്കീസ്'' ([[:en:Patriarch of the Church of the East|Patriarch of the Church of the East]] ) എന്നു മാറ്റേണ്ടതാണ് എന്നഭിപ്രായം ഉണ്ടെങ്കിലും ആ അഭിപ്രായം മുന്നോട്ട് വെച്ച് തർക്കവിതർക്കങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ട് പലരുടെയും സമയം പാഴാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. ഇടപെടലുകൾക്കും നടപടികൾക്കും നന്ദി. ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 01:16, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

അങ്ങനെയെങ്കിൽ മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്ത, പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (ഇന്ത്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ) എന്നീ ലഖനങ്ങൾ ലയിപ്പിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ തലവൻ എന്നാക്കേണ്ടി വരും.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 03:51, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

ഒരു ലേഖനത്തിൽ തർക്കമുണ്ടെങ്കിൽ ആ ലേഖനത്തിന്റെ പഴയ രൂപം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് ചർച്ചയ്ക്ക് വഴി തുറുക്കുകയാണ് വേണ്ടത്, {{ഉ|Kiran Gopi}} [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 03:51, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
:പഴയ രൂപം ശരിയല്ലാത്തതിനാലാണ് മാറ്റിയത്, തലക്കെട്ടിൽ മാറ്റം വരുത്തണമെങ്കിൽ ദയവായി ഒരു സമവായത്തിൽ വന്നതിനു ശേഷം ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊള്ളു,--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 12:45, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

പഴയരൂപം ശരിയല്ല എന്ന് പറയുന്നതിൽ സമവായം ഉണ്ടായിരുന്നോ?[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 15:14, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
:ഇന്റർവിക്കി കണ്ണി പ്രകാരം ശരിയല്ലായിരുന്നു.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:17, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

ഇന്റർവിക്കി കണ്ണിയല്ലല്ലോ സമവായം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികൾ അതേപടി പകർത്തണമെന്ന് ഏത് ചട്ടമാണ് ഉള്ളത്. പഴയ ശീർഷകം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് സമവായം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ഞാൻ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയതാണ്. അപ്രകാരം സംവാദം നടന്നാൽ മൂന്നാമതൊരാൾ ഇല്ലാതെതന്നെ സമവായം ഉണ്ടായേനേ.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 16:34, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

::സംവാദം ഒക്കെ നടത്താം. ഇന്നു തുടങ്ങിയിട്ട സംവാദം അല്ലേ? നാളെ വരെ ക്ഷമിച്ച് ഇരിക്ക്. മറ്റ് തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന സമയത്ത് മാത്രമേ ഇതൊക്കെ നടക്കുകയുള്ളൂ. - --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 16:54, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

ഹ ഹ. ഞാൻ പറഞ്ഞത് അതല്ല. പഴയ ശീർഷകം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് സമവായം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത് എന്നാണ് പറഞ്ഞത്. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 02:08, 8 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

{{ping|Kiran Gopi}}, ഇതു കാണുക [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%97%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%B0_%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8B%E0%B4%B2%E0%B5%80%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%82&amp;type=revision&amp;diff=3795609&amp;oldid=3792503], എന്താണ് വേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കുക.- --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 10:29, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

{{ping|Kiran Gopi}} ഔദ്യോഗിക ശീർഷകമാണ് ചേർത്തത്. വിക്കിഡേറ്റയിൽ കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്ന താളും മറ്റ് ഭാഷകളിലെ വിക്കി ലേഖനങ്ങളും ഇതേ രൂപത്തിലാണ്. ഈ ലേഖനം മുമ്പ് ഞാൻ തന്നെ തുടങ്ങിയതാണ്. അവലംബങ്ങളിലും ഔദ്യോഗിക സ്രോതസ്സുകളിലും എല്ലാം ഈ പേരാണ് ഉള്ളത്. അനാവശ്യമായ ബ്രാക്കറ്റ് വിവക്ഷ ആവശ്യമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 11:18, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

:ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ തത്തുല്യലേഖനങ്ങൾ : [[:en:Catholicos of the East (Indian Orthodox Church)|Catholicos of the East (Indian Orthodox Church]], [[:en:Malankara Metropolitan|Malankara Metropolitan]] ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 12:26, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ലേഖനം മുമ്പ് Catholicos of the East and Malankara Metropolitan എന്നായിരുന്നു. വിക്കിഡേറ്റയിലും മറ്റ് ഭാഷകളിലെ വിക്കി ലേഖനങ്ങളിലും അതേ നിലയാണ്. ഔദ്യോഗിക ശീർഷകവും ഇതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 12:32, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

Wikidata 
[https://m.wikidata.org/wiki/Q5053338 Catholicos of the East and Malankara Metropolitan]&lt;br&gt;French Wiki
[[fr:Catholicos de l'Orient et Métropolite de Malankara]]
&lt;br&gt;Norwegian Wiki [[no:Østens katolikos og metropolitt av Malankara]] [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 12:36, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
:എന്തായലും നിലവിലെ തലക്കെട്ട് ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുന്ന ഒന്നാണ്, അത് മാറ്റുക. ദയവുചെയ്ത് ലേഖനത്തിന്റെ സംവാദതാളിൽ ചർച്ച ചെയ്യുക.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:51, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

{{ping|Kiran Gopi}} ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ശുപാർശ ചെയ്തത് മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭയുടെ തലവൻ എന്ന ശീർഷകം ആയിരുന്നു. എന്നാൽ ജോൺചാക്സ് എന്ത് ചെയ്താലും അമ്പിനും വില്ലിനും അടുക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് വിക്കിഡേറ്റയിലെ പ്രയോഗം ഉപയോഗിച്ചു എന്ന് മാത്രം. മൂന്നാമത് അഭിപ്രായം തരാൻ ആരും വരുന്നില്ലല്ലോ. പിന്നെ ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 14:14, 11 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
== അലോപ്പതി ==
@[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|Kiran Gopi]] റിപ്പീറ്റ് ആയി വന്നത് വൃത്തിയാക്കിയതാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Davidjose365|Davidjose365]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Davidjose365|സംവാദം]]) 15:56, 20 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)
:നന്ദി, തിരുത്ത് റിവർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:31, 20 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച-2 ==

വിക്കിമീഡിയ മൂവ് മെൻറ് ചാർട്ടർ സംബന്ധിച്ച് താങ്കൾ നേരത്തെ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ.വിക്കിമീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങിനെയെല്ലാം ആകണമെന്നാണ് താങ്കൾ കരുതുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ച സുപ്രധാനമായ ആലോചനയും ചർച്ചയും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൻറെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ നാലിന് (2022 ഡിസംബർ 4ന് ) മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം നടന്നിരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്കും വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള മറ്റുള്ളവർക്കെല്ലാം പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു സംഗമം ഈ മാസം 16ന് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതെ കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അറിയാൻ ഈ പേജ് സന്ദർശിക്കുക https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community#Offline_Conversation 
ഈ സന്ദേശം പരമാവധി വിക്കിപിഡീയ എഡിറ്റർമാരിലേക്കെത്തിക്കാൻ കാര്യനിർവാഹകൻ എന്ന നിലയിൽ സമ്പർക്ക പേജിലൂടെ  താങ്കൾക്ക് സാധിക്കുമല്ലോ.. ഇതിനായുള്ള ശ്രമം ഉണ്ടാവുമല്ലോ...
[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|അക്ബറലി{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 04:05, 10 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== വാവ സുരേഷ് ==

Hi, I am from English Wikipedia. The page is used as an &lt;nowiki&gt;[[en:Wikipedia:Attack page|attack page]]&lt;/nowiki&gt; to disparage the person. User:Linto Francis A is adding unsourced original research that violates WP:NPOV. I hope you take necessary actions. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:4D0C:C1DA:E1A5:8FA7:18DF:251A|2409:4073:4D0C:C1DA:E1A5:8FA7:18DF:251A]] 18:11, 29 ഡിസംബർ 2022 (UTC)
==new socks==
[[വിശ്വകർമ്മജർ]] എന്ന പേജിൽ ഇടവേളക്ക് ശേഷം നശികരണ പ്രവർത്തനവുമായി വീണ്ടും പൊന്തി വന്നിട്ടുണ്ട്. {{User|Dheeraj_L_D}},
{{user|Ajith p reji}} എന്നിവയാണ് പുതിയ സോക്കുകൾ.. ചെക്ക് യൂസർ പരിശോചിച്ചു വേണ്ട നടപടി എടുക്കുക.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/42.108.125.68|42.108.125.68]] 04:41, 21 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC)

== Translation request ==

Hello.

Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Malayalam Wikipedia?

Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Multituberculata|സംവാദം]]) 07:09, 25 ജൂൺ 2023 (UTC)

== Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear interface administrator, 

This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well.

There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability.

As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]].

Have a great day!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team&lt;/bdi&gt; 12:08, 10 ജൂലൈ 2023 (UTC)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&amp;oldid=25272792 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Samuel (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Sock puppet  ==

വിശ്വകർമ്മ പേജിലെ അപരന്റെ അന്വേഷണം പൂർത്തികരിക്കാതെയും മറുപടിയും നൽകാതെ താങ്കൾ എന്ത്‌ കൊണ്ട് ഈ അപരനെ തടയാത്തത് മറുപടി നൽകിയാലും. ഇപ്പോൾ ആശാരി പേജിൽ പോലും ലോഗ് ഔട്ട് ചെയ്ത് ഈ അപരൻ വിലസുന്നു.[[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം/Govind achari]] [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 12:15, 3 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)

== മലയാളം വായന മിത്രം ==

മലയാളം വായന മിത്രം ആർട്ടിക്കിളിൽ രേജിസ്റ്റേർഡ് റെഫെറെൻസ് ആകുന്നു ഇട്ടേക്കുന്നത് മാറ്റുവാൻ കഴിയാവുന്നതല്ല [[ഉപയോക്താവ്:Lovekindman|Lovekindman]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lovekindman|സംവാദം]]) 19:01, 20 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC)
== വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം ==

{| style=&quot;border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;&quot;
|- 
! style=&quot;background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;&quot; align=left |
&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
പ്രിയ {{BASEPAGENAME}},

വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും.

[[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]]


വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. 

ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു.

[[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:38, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC)
|}

== [[കവാടം:Current events/styles.css]] ==

മുകളിൽ പറഞ്ഞ കണ്ണിയിലെ സംവാദ താളിലെ അഭ്യർത്ഥന പരിഗണിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നുമുള്ള മാറ്റങ്ങൾ ഇവിടെ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള മാറ്റങ്ങളാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 19:43, 27 ജനുവരി 2024 (UTC)

== 14-ാം വിക്കി തിരുത്തൽ വാർഷികം ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:Balloons-aj.svg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''ആദ്യ വിക്കി തിരുത്തൽ ദിനാശംസകൾ'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ താങ്കളുടെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Kiran_Gopi&amp;dir=prev&amp;limit=1 ആദ്യ തിരുത്തലിന്റെ] 14-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്ന ഈ അവസരത്തിൽ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ താങ്കൾക്ക് എന്റെ ആശംസകൾ.- [[User:Gnoeee|&lt;span style=&quot;color:#990000&quot;&gt;❙❚❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#000&quot;&gt; ജിനോയ് &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006699&quot;&gt;❚❙❚&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#339966&quot;&gt;❙❙&lt;/span&gt;]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:42, 17 മാർച്ച് 2024 (UTC)
|}
== [[വിൻസ്റ്റൺ മാർഷൽ ]]==
ഈ താളിലെ ടാഗ് മാറ്റിതരുമോ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:48, 21 മാർച്ച് 2024 (UTC)
== [[വി. ഗീത]] ==
ഈ താളിലെ ടാഗ് മാറ്റിതരുമോ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:59, 21 മാർച്ച് 2024 (UTC)

== [[ആശാരി]] പേജ് നശികരണം  ==

നിങ്ങൾ കാണുന്നില്ലേ &lt;nowiki&gt;[[ആശാരി]]&lt;/nowiki&gt; എന്ന പേജിൽ ചില ജാതി വെറിയന്മാർ പൊങ്ങച്ചം ഒരു വിക്കിപീഡിയ മാനദണ്ഡവുമില്ലാതെ എഡിറ്റ് ചെയ്ത് കയറ്റുന്നു. പല തവണ ഇവരേ സോക്ക് ചെയ്ത് ബ്ലോക്ക്‌ ചെയ്തിട്ടും വീണ്ടും പുതിയ അക്കൊണ്ട് എടുത്തും അല്ലാതെയും ഇവർ എഡിറ്റ് തുടരുന്നു.. ഈ പേജ് പഴയ പടിയാക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 04:39, 5 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
{{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 03:34, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)}}

== ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 ==

സുഹൃത്തുക്കളേ,

വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

താങ്കളുടെ  പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link

അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്.

പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78

മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്.

ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി!

സസ്നേഹം,
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) 
ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&amp;oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Bot task  ==

Hi! 

The files in [[:വർഗ്ഗം:Wikipedia license migration candidatest]] should be marked with &quot;|migration=not-eligible&quot; because they are uploaded after August 1, 2009. Can Kgsbot fix that? 

I have asked if [[ഉപയോക്താവ്:Shajiarikkad]] was willing to relicense and add {{tl|Cc-by-sa-4.0}}. But there was no reply so I think there is no other way than to add as not-eligible. [[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MGA73|സംവാദം]]) 14:51, 15 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

:Done, Bot updated the licenses with &quot;|migration=not-eligible&quot;. Thank You!@[[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:45, 16 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

:: Awesome! Thank you. Now I can remove a Wiki from the list. --[[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MGA73|സംവാദം]]) 17:47, 16 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
:::You are welcome! '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:51, 16 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)

== ചേകവർ പേജ് സംരക്ഷണം ==

ചേകവർ പേജ് നിരന്തരമായി നശീകരണം നടത്തുന്നു reference content മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. പേജ് സംരക്ഷിക്കുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും  [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/87.200.2.202|87.200.2.202]] 17:57, 3 ജനുവരി 2025 (UTC)
{{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:36, 7 ജനുവരി 2025 (UTC)}}

:നന്ദി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/87.200.2.202|87.200.2.202]] 05:10, 9 ജനുവരി 2025 (UTC)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== തിരിച്ചുവിടൽ ==

റമദാൻ ക്യാംപയിന്റെ ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കിയെങ്കിലും നിലവിൽ പട്ടിക ക്ലിക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ ബ്ലാങ്ക് പേജ് ആണ് കാണുന്നത്. അതൊന്ന് ശരിയാക്കുമെങ്കിൽ ഉപകാരമായേനേ.. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 08:45, 6 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
:എവിടെയാണ് പ്രശ്നം ലിങ്ക് തരാമോ?--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:12, 7 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)

== അപരന്മാർ? ==

[[ഉപയോക്താവ്:ഇ വി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]], [[ഉപയോക്താവ്:Evunnikrishnan]] എന്നിങ്ങനെ ഒരേ പേരിലുള്ള രണ്ട് ഉപയോക്തൃ അക്കൗണ്ടുകൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:991joseph|&lt;span style=&quot;font-family:Chilanka; color:green;&quot;&gt;ജോ&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Chilanka; color:purple;&quot;&gt;സഫ്&lt;/span&gt;]] [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:991joseph|&lt;span style=&quot;font-size:17px&quot;&gt;💬&lt;/span&gt;]] 17:01, 15 നവംബർ 2025 (UTC)
:{{Duck}}, എന്നിരുന്നാലും, ദുരുദ്ദേശപരമായ തിരുത്തലുകളും സോക്ക് വിളയാട്ടവും ഇല്ലാത്തതിനാൽ ചെക്ക് ചെയ്യുന്നില്ല.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:05, 17 നവംബർ 2025 (UTC)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== കുറുക്കൻ മാഷിൻ്റെ സ്‌കൂൾ എന്തിനു മായ്ച്ചു ? ==

ഞാൻ ഇന്നലെ കുറുക്കൻ മാഷിൻ്റെ സ്‌കൂൾ എന്ന ബാലസാഹിത്യ ലേഖനം ചെയ്തിരുന്നു അത് ഇന്ന് മായ്ക്കപ്പെട്ടു ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ച പല ലേഖനവും മായുകയാണ് [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 10:52, 16 ജൂൺ 2026 (UTC)
:ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടിൽ അക്ഷരത്തെറ്റുള്ളതിനാൽ തലക്കെട്ട് മാറ്റിയുരുന്നു, അതുപോലെ വിവരങ്ങൾ തീരെ കുറവായതിനാൽ തിരിച്ചിവിട്ടതാണ്, [[കുറുക്കൻ മാഷിന്റെ സ്കൂൾ|ഈ ലിങ്ക്]] വഴി ലേഖനം വികസിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 14:13, 16 ജൂൺ 2026 (UTC)
== fair use files == 
fair use എന്ന് കണ്ട പ്രമാണം  ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ മാത്രം ചേർക്കാം. മറ്റു ഭാഷകളിൽ പാടില്ല എന്നുവായിച്ചു.  എന്നാൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രമാണങ്ങൾ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നതായും കണ്ടു. ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രമാണങ്ങൾ delete ചെയ്യാമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:45, 30 ജൂൺ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>b14a99fnuqoeeuw9nhy0xy0r88zd0yw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan</title>
    <ns>3</ns>
    <id>90403</id>
    <revision>
      <id>4634245</id>
      <parentid>4632343</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T14:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wikidata weekly summary #738 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4634245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141970" sha1="nr8iipksrd38bgpbmi4uu3rj7ko5t9g" xml:space="preserve">*[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ]]
*[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ 1]]

== ഫലകം പുനഃപരിശോധിക്കണം ==

താങ്കൾ [[ഇന്ത്യയിലെ തർക്ക ബാധിത മേഖലകൾ]] എന്ന താളിൽ ചേർത്ത ഫലകം ദയവായി പുനഃപരിശോധിക്കുക. ആ താളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുമായി എന്താ ബന്ധം? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:54, 27 മേയ് 2020 (UTC)

പിഴവു പറ്റിയതാണ്. ഇപ്പോ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 14:37, 27 മേയ് 2020 (UTC)
== താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! ==
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:Administrator Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്.  താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:00, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)
|}
* Thank You Pathu--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 10:15, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC)

==[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു==

&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;'''[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.&lt;!-- Template:Cfd-notify--&gt; നന്ദി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 02:59, 22 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC)
== കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ ==

[[കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ]] ഈ താളിലെ ജനന തീയതി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാമോ? അതു പോലെ ശ്രീമൂലം അസംബ്ലിയാണോ പ്രജാസഭയാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുണ്ട്. അസംബ്ലി എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:39, 5 നവംബർ 2020 (UTC)
::[http://klaproceedings.niyamasabha.org/pdf/TSMA-002-00014-00001.pdf ശ്രീമൂലം അസംബ്ലി] തന്നെ. ജനനത്തീയതി പരിശോധിക്കാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 08:38, 8 നവംബർ 2020 (UTC

== [[:വർഗ്ഗം:ഗോണ്ട് ചിത്ര കല]] ==

ഈ ചിത്രവും കലയും രണ്ടാണോ, അതോ ഒന്നോ? കുറേ കാലമായി എന്നെറിയാം, എന്തേലും ഓർമ്മവരുന്നുണ്ടോ?--&lt;small&gt;:- എന്ന് - &lt;/small&gt; [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|&lt;span style=&quot;font-size:30px&quot;&gt;✆&lt;/span&gt;]] 11:21, 8 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
:: ഗോണ്ട് ചിത്രകലാ ശൈലി എന്നാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത്
--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 15:27, 9 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2023 12 18|Read the full report]]''' · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai  (WMDE)]] 17:15, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=25974255 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #730 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset.
* Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now.
** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026.
** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia &amp; Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration.
** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh.
** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026.
** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes.
* Africa Wiki Women:
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] -  how images are used across the Projects with examples documenting African Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects.
** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership.

''' Tool of the week '''
* [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub])

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson.
* [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (&lt;nowiki&gt;topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets  ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (&lt;nowiki&gt;age requirement documentation URL statement of this website or company&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (&lt;nowiki&gt;(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]]
* WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning &quot;to give&quot;, &quot;to perform/hold&quot;, or &quot;to diminish in strength&quot;

''' Development '''
* Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing
* WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #731 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]'''  will take place between '''19 - 21 June'''.&lt;br&gt;WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''.
** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May
** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026]
** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore.
** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos
** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata]
** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice]
** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali.
** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods.
** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance.
* Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics:
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer]
** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization''
* Presentations:
** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]]
** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next.

''' Tool of the week '''
* [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''&quot;an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies.&quot;''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn.
* [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (&lt;nowiki&gt;amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (&lt;nowiki&gt;content rating for coin-operated video games&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (&lt;nowiki&gt;registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing.
** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William &amp; May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. 

''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing
* Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area
* Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #732 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to &quot;แม่แบบอนุกรมวิธาน&quot; (taxonomy template).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24.
** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity.
** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24
** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link).

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia &amp; Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary]
* Papers:
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files
** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals.
** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor.
*Presentations
**[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026

''' Tool of the week '''
*[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties
* [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap.
* The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (&lt;nowiki&gt;cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (&lt;nowiki&gt;‎algebraic closure of the field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14414|real closure]] (&lt;nowiki&gt;real closure of the formally real field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (&lt;nowiki&gt;specialized type of an eusocial animal&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (&lt;nowiki&gt;Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (&lt;nowiki&gt;factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (&lt;nowiki&gt;French video game content rating (1999–2003)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (&lt;nowiki&gt;URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (&lt;nowiki&gt;theory that proves neither this proposition nor its negation&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (&lt;nowiki&gt;form of name or title with no assumption of gender&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (&lt;nowiki&gt;Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14469|election result map]] (&lt;nowiki&gt;map that displays the result of this election&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (&lt;nowiki&gt;portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to reviews: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (&lt;nowiki&gt;''(no English description proposed yet)''&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (&lt;nowiki&gt;page title used in a Grokipedia article URL&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (&lt;nowiki&gt;Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (&lt;nowiki&gt;depicts taxon&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (&lt;nowiki&gt;Still taken from the film&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&amp;oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source])
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after  Mothers death date]]

''' Development '''
* Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement].
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not
* Mobile statement editing:
** We worked on reducing the load for users with limited data
** We are continuing to fix issues uncovered in testing
* Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/April 2026|Wikimedians of Kerala - April 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;User group news
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; April 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|April 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 6 community members participated in the meeting and discussions.
** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and [[User:Adithyak1997|Adithyak]] shared updates from the [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], which was organized at Calicut University. Participants from Malayalam, Tamil and Tulu community members also attended the two-day event.
** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about the [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] campaign organized in collaboration with the Embassy of Ukraine in New Delhi and communities in India. 47 people joined and contributed during the campaign period in India
** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues.
** [[User:Athulvis|Athul]] shared the updates about closure of [[m:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme/Final Report|Wikimedians of Kerala Anniversary Programme]] and submission of final report.
** Ranjithsiji shared the Wikivoyage Day plan announced by [[User:Sree1959|Sreekrishnan]]. Plans to organize activities were discussed.
** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia. Athul and Ranjith shared their thoughs on doing follow up activies.
** Jinoy and Athul shared the updates about the [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] which is going to happen in Kochi. Around 400+ applications have been received for scholarships and the team is currently reviewing the applications.
*** For those who missed applying for the scholarship the self funded registration will be opened.
** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17.
** Jinoy shared and invited the community members to share the stories, community highlights and activities from across South Asia to [[m:South Asia/Newsletter|WikiDhara - The echoes from South Asia]]. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
This message was sent with 14:44, 24 മേയ് 2026 (UTC) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #733 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]],  [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00]  [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data'']
* Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]]

''' Tool of the week '''
* [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Starting May 28, 2026, the &lt;code&gt;Special:EntityData&lt;/code&gt; page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g &lt;code&gt;.php&lt;/code&gt; URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: &lt;code&gt;Q42.json&lt;/code&gt;). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (&lt;nowiki&gt;image of a name-plate or similar identifying plate of the subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (&lt;nowiki&gt;photographer&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source])

* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)]

''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans
** We are improving how error messages are shown
* Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #734 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:'''
** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_&quot;*estauxunidense&quot;_with_&quot;d'Estaos_Xuníos&quot;|Project Chat]], replace &quot;''estauxunidense''&quot; in Asturian descriptions with &quot;''d'Estaos Xuníos''&quot;. Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674345 here].
** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm.
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike.
** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans.
** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details.
** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST.
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr
** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos.
** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar.
* Papers:
** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026).
** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs
** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that.
** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&amp;t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo
* Presentations:
** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video])
** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026).

''' Tool of the week '''
* [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' (&quot;Maxx&quot;, about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created.
* Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs &amp; Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize]
**
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka &lt;small&gt;''(Q854)''&lt;/small&gt;]]. 
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it?
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]]

''' Development '''
* Mobile editing of statements:
** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]])
** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]])
** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]])
** We addressed issues found in testing
* Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item
* GraphQL:
** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]])
** We are improving the documentation.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #735 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links.
** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English)
** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians.
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration.
** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via  [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad].
* Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations.
** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &amp;lt;P812: academic major&amp;gt; Property] by rtnf.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan.
* Papers:
** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics.
** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725  Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026)
** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026).
** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026)
* Videos:
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events.
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk.

''' Tool of the week '''
* [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]]

''' Other Noteworthy Stuff '''
*  The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles]
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:: 
**[[:d:Property:P14511|trailer of]] (&lt;nowiki&gt;works that this trailer video represents&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (&lt;nowiki&gt;the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld &amp; Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (&lt;nowiki&gt;ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (&lt;nowiki&gt;a property intended to indicate the height of any objects from the ground&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (&lt;nowiki&gt;the operational status of something like ship or building&lt;/nowiki&gt;)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]])
** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]])
* Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero  &lt;small&gt;''(Q139959656)''&lt;/small&gt;]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] -  for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. 
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to &quot;fan&quot; in English

''' Development '''
* The team was involved in workshops last week so there are no updates.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. 
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...&lt;small&gt;(click UTC for your local timezone)&lt;/small&gt;
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC]
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] 
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC]
** Click here -&gt; [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] &lt;- for access links to the event.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
**[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] 
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata.
** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN.
* Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland.
** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata.
** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons.

''' Tool of the week '''
* [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&amp;id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors.
* [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (&lt;nowiki&gt;in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14519|body modification]] (&lt;nowiki&gt;deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;

&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (&lt;nowiki&gt;Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (&lt;nowiki&gt;Taxon footprint&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (&lt;nowiki&gt;Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (&lt;nowiki&gt;link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (&lt;nowiki&gt;dual notion in category theory&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (&lt;nowiki&gt;Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (&lt;nowiki&gt;Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.&lt;/nowiki&gt;)

* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* WikiProject Highlights:
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&amp;user=&amp;page=&amp;excludetempacct=1&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;wpfilters%5B%5D=thanks&amp;wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha &lt;--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar

''' Development '''
* Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details])
* GraphQL:
** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]])
** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]])
* MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]])
* Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects.
** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist.
* Mobile editing of statements:
** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]])
** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]])
** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2026|Wikimedians of Kerala - May 2026 Newsletter]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small&gt;This is the Wikimedians of Kerala UG's 28&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; newsletter.&lt;/small&gt;
&lt;br&gt;
[[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|90px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]&lt;/div&gt;

;Updates / Discussions
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;

* On 25th May 2026, we held our May 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 10 community members participated in the meeting and discussions.
** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about Wiki Loves Theyyam 2026, which was conducted as a pilot project from 17 April to 17 May 2026. Around 650 images were uploaded to Wikimedia Commons by 16 contributors. Discussions were held on organizing follow-up activities closer to the Theyyam season.
** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates from [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India]], organized in collaboration with Wikimedia communities and partner organizations.
*** Around 45 participants took part in the campaign by creating 71 new pages and improving around 327 pages across Wikimedia projects. An offline Wikipedia editing workshop was organised at [[w:Embassy of Ukraine, New Delhi|Embassy of Ukraine, New Delhi]] along with a cultural activity and continued the online campaign till the end of April.
** Ranjithsiji shared updates from [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], organized at the University of Calicut. A total of 18 participants attended the event, including contributors from other language communities. Discussions focused on collaboration and technical improvements for Wikisource projects.
** Jinoy shared updates about [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]. The conference theme has been announced. The theme for WCI 2026 is ''&quot;Reimagining the Knowledge Commons&quot; - Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.''
** Ranjithsiji shared plans for a Wiki Loves Schools edit-a-thon, aimed at creating and improving school-related articles using information collected through the SchoolWiki project and previous photography campaigns.
** Ranjithsiji announced preparations for Wiki Loves Earth India 2026, which is planned to begin on 1 July 2026. Community members were encouraged to participate and help document natural heritage sites across India.
** Jinoy and Ranjith shared updates from [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|Wikimedia Hackathon 2026]] in Milan. The [[toolforge:glues|GLUES tool]] (Global Wikimedia User Information and Statistics) was developed and improved during the hackathon and was presented during the event. The tool provides a centralized dashboard for Wikimedia contributor information and receives valuable feedback from participants across multiple communities. Further enhancements to the tool were discussed.
** Ranjithsiji shared updates about Coordinate Me 2026, an international Wikidata campaign focused on improving geographic coordinates of Wikidata items. Community members were encouraged to participate before the campaign concluded at the end of May.
** Ranjithsiji shared updates on the Malayalam Wikivoyage initiative. Monthly community meetings have been held regularly over the past three months. An analysis tool named [[toolforge:inkpen|Inkpen]] has been developed and support was requested for the Malayalam Wikivoyage approval proposal.
** Community members also discussed the ongoing digitization of M. P. Parameswaran's works, potential collaborations with DC Books for bibliographic data sharing, plans for Kerala Cultural Month, the [[toolforge:wir-redlist-explorer|Women in Red tool]] developed by [[:User:Netha Hussain|Netha Hussain]] for identifying missing articles, improvements to mobile navigation templates.
** Ranjith and Jinoy shared an update received on Village pump of Malayalam Wikipedia and to User group's email regarding the participation in the Abstract Wikipedia pilot project.'' ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2026|read more...]])''
&lt;/div&gt;

;Events &amp; activities
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 30px;&quot;&gt;
* &lt;u&gt;''On-going events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026 in India]] – Photography campaign dedicated to documenting and digitally preserving India's diverse natural heritage sites on Wikimedia Commons.

* &lt;u&gt;''Up-coming events &amp; activities by User Group''&lt;/u&gt;
** [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026|Wikiwomen Camp 2026]] - 11th July 2026 - 12th July 2026. Last date to [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026#Application|apply for the scholarship]] is 27 June 2026.
&lt;/div&gt;

&lt;hr&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
'''Upcoming meeting: 27&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; June 2026 –  [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3891|Meetup Registration]]'''
&lt;hr&gt;
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 15:42, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&amp;oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles 

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions.
** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan.
** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]]  - don't forget to submit your Wikidata-sessions.
** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers.
** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium.
* Papers:
** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml  How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by  F. Bailo, E. Booth, and J. Williams
** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026).
** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands]
** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0  EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata]
** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR.

''' Tool of the week '''
* [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used]
* As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement])
* A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14539|perfumer]] (&lt;nowiki&gt;person who created a perfume&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;dual of the concept in category theory&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (&lt;nowiki&gt;the visual style used in a video game (or other creative work)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (&lt;nowiki&gt;Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft

''' Development '''
* We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]])
* We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]).
* We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]).
* We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]).
* We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]).
* We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]).
* We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]).


[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #738 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) 
* New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata]
** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community]
* Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026)
* Videos:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program.
** [[commons:File:Jason Evans, &quot;Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey&quot;.webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]]

''' Tool of the week '''
* [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&amp;A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]).
* [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (&lt;nowiki&gt;less specific academic discipline&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (&lt;nowiki&gt;Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (&lt;nowiki&gt;issuer of a ranking&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (&lt;nowiki&gt;group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]])
* Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. 
** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]]
* WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches.

''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs.
** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster.
* Mobile editing of statements:
** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item.
** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end.
* REST API:
** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]])
** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]])
* GraphQL:
** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]])
** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>nr8iipksrd38bgpbmi4uu3rj7ko5t9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji</title>
    <ns>3</ns>
    <id>137256</id>
    <revision>
      <id>4634244</id>
      <parentid>4632344</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T14:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>53155</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wikidata weekly summary #738 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4634244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="192334" sha1="7qqjayqxftjaizeoitj5agzcr2ig1j8" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+ colspan=&quot;2&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;&quot;| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം'''
|-
!align=&quot;center&quot;|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]&lt;br/&gt;
|-
|
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''1''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_2|'''2''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_3|'''3''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_4|'''4''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_5|'''5''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_6|'''6''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_7|'''7''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_8|'''8''']]
[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_9|'''9''']]
|}
0_0


== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #727 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC)
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]].
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations.
* Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input.

''' Events ''' 
* Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]]
* Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June.
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]]
**[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!]
** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration.
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida.
** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98
** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine &amp; Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important.
** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren
** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi
** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&amp;pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why &amp; how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter.
** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&amp;pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL.
** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&amp;pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]]
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]].
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective.
** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area]  by Clair Kronk.

''' Tool of the week '''
* [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (&lt;nowiki&gt;3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (&lt;nowiki&gt;URL of a team's official page about this player&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (&lt;nowiki&gt;type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (&lt;nowiki&gt;Usenet newsgroup associated with the item&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (&lt;nowiki&gt;significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (&lt;nowiki&gt;writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (&lt;nowiki&gt;person designated to take on royal position after death of subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (&lt;nowiki&gt;time for video thumbnail in seconds&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian &amp; Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a script in OpenType&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (&lt;nowiki&gt;identifier for a language (system) in OpenType&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (&lt;nowiki&gt;anatomical location of a tattoo that this person or character have&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&amp;oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia
** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. 
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish.

''' Development '''
* The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:40, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30379279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #728 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate].
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link).
** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable.  
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 -  Wikidata &amp; Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V &amp; Kasyap P.
** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history.

''' Tool of the week '''
* [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (&lt;nowiki&gt;theory that proves neither this proposition nor its negation&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (&lt;nowiki&gt;the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (&lt;nowiki&gt;discography that this musical release is a part of&lt;/nowiki&gt;)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]])
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning &quot;a photographic transparency&quot;, &quot;a playground or gym apparatus&quot;, or &quot;a mass movement of earth or snow&quot;

''' Development '''
* The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] 
* The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145]

* In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype]

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:04, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ താൾ മായുന്നു പക്ഷേ മായ്ക്കൽ താളിൽ കാണുന്നില്ല ==

എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ മിണ്ടാപ്രാണി എന്ന നാൾ ഇന്നലെ സൃഷ്ടിച്ചു ഇന്ന് മാഞ്ഞു [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 08:20, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)

:@[[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] [[കരട്:മിണ്ടാപ്രാണി]] എന്നാക്കിമാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്. ലേഖനത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് വിവിരങ്ങളില്ല, അവലംബമില്ല, ലേഖനം വിക്കിശൈലിയിലല്ല എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പ്രശ്നമുണ്ട്. അവയെല്ലാം പരിഹരിച്ച് മതിയായ അവലംബങ്ങളും വിവിരങ്ങളും ചേർത്ത് ലേഖനം നന്നാക്കുക. അതിനുശേഷം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്  [[വിക്കിപീഡിയ:കരട്]] കാണുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 09:41, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
::ശരി [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 13:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #729 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin!
* New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme &amp; M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series.
** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile.
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports.
** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. 
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]]

''' Tools of the week '''
* [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events.
* [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release:
** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications.
** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages.
** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud.
** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability.
** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14345|perspective]] (&lt;nowiki&gt;point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (&lt;nowiki&gt;identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (&lt;nowiki&gt;The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14359|‎motive]] (&lt;nowiki&gt;verified reasoning behind an action&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (&lt;nowiki&gt;(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (&lt;nowiki&gt;This property is to be distinguished from the other property&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (&lt;nowiki&gt;classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (&lt;nowiki&gt;factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (&lt;nowiki&gt;content rating for coin-operated video games&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by  [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''&lt;small&gt;(P106)&lt;/small&gt;'']], [[d:Q12737077|occupation ''&lt;small&gt;(Q12737077)&lt;/small&gt;'']] with data verified from official national occupation classification systems.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication 
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning &quot;to move from one place to another&quot;, &quot;a sports team member moving to another team&quot;, or &quot;a ticket allowing continuation of a journey&quot;

''' Development '''
* Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML &amp; GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]])
* The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]])
* The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]])
* Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL  ([[phab:T413655]])


[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 ==

[[File:Official logo for language diversity conference 03.png|frameless|250px|right]]
The '''[[m:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference 2026]]''' will take place '''2–4 October 2026 in Accra, Ghana''', under the theme: ''Strengthening Language Communities in the Open Knowledge Movement''.

The Programming Team is inviting the following types of session proposals:

* '''Lightning talks''' – 10-minute short presentations on any relevant topic
* '''Presentations''' – 20–25 minutes (including audience Q&amp;A)
* '''Workshops and tutorials''' – 50 or 110-minute interactive sessions (e.g. on Content Translation, Wikidata, or other topics)
* '''Panel discussions''' – 50-minute panels; collaborations with others are encouraged

Submissions will be evaluated by the Programme Committee based on:
* Potential impact and expected outcomes
* Relevance to the conference theme or focus areas

Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission.

'''→ [https://wikimedia.eventyay.com/wm/langdiv/cfp Submit your proposal on Eventyay]'''

For more information, or questions, contact: languagediversitycon{{@}}gmail.com

&lt;!-- Message sent by User:~~~~~ on behalf of the Language Diversity Hub --&gt;

(This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&amp;oldid=30405990 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #730 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset.
* Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]]

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now.
** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026.
** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia &amp; Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration.
** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh.
** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026.
** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes.
* Africa Wiki Women:
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] -  how images are used across the Projects with examples documenting African Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects.
** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership.

''' Tool of the week '''
* [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub])

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson.
* [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (&lt;nowiki&gt;topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets  ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (&lt;nowiki&gt;age requirement documentation URL statement of this website or company&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (&lt;nowiki&gt;(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]]
* WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning &quot;to give&quot;, &quot;to perform/hold&quot;, or &quot;to diminish in strength&quot;

''' Development '''
* Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing
* WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #731 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]'''  will take place between '''19 - 21 June'''.&lt;br&gt;WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''.
** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May
** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026]
** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore.
** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos
** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata]
** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice]
** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali.
** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods.
** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance.
* Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics:
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer]
** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization''
* Presentations:
** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]]
** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next.

''' Tool of the week '''
* [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''&quot;an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies.&quot;''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn.
* [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (&lt;nowiki&gt;amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (&lt;nowiki&gt;content rating for coin-operated video games&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (&lt;nowiki&gt;registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing.
** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William &amp; May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. 

''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing
* Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area
* Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #732 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to &quot;แม่แบบอนุกรมวิธาน&quot; (taxonomy template).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24.
** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity.
** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24
** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link).

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia &amp; Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary]
* Papers:
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files
** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals.
** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor.
*Presentations
**[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026

''' Tool of the week '''
*[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties
* [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap.
* The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (&lt;nowiki&gt;cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (&lt;nowiki&gt;‎algebraic closure of the field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14414|real closure]] (&lt;nowiki&gt;real closure of the formally real field&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (&lt;nowiki&gt;specialized type of an eusocial animal&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (&lt;nowiki&gt;Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (&lt;nowiki&gt;factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (&lt;nowiki&gt;French video game content rating (1999–2003)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (&lt;nowiki&gt;URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (&lt;nowiki&gt;maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (&lt;nowiki&gt;theory that proves neither this proposition nor its negation&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (&lt;nowiki&gt;form of name or title with no assumption of gender&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (&lt;nowiki&gt;with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (&lt;nowiki&gt;Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (&lt;nowiki&gt;DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14469|election result map]] (&lt;nowiki&gt;map that displays the result of this election&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (&lt;nowiki&gt;portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to reviews: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (&lt;nowiki&gt;''(no English description proposed yet)''&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (&lt;nowiki&gt;page title used in a Grokipedia article URL&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than &quot;including&quot; (P1012)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (&lt;nowiki&gt;Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (&lt;nowiki&gt;depicts taxon&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (&lt;nowiki&gt;Still taken from the film&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&amp;oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source])
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after  Mothers death date]]

''' Development '''
* Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement].
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not
* Mobile statement editing:
** We worked on reducing the load for users with limited data
** We are continuing to fix issues uncovered in testing
* Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== അരിയാന ഗ്രാൻഡെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ ==

ശുഭദിനം! എന്റെ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകാൻ ശരിയായ അഡ്മിൻ നിങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.

അവർ ലോകമെമ്പാടും വളരെ പ്രശസ്തരാണ്, ഇംഗ്ലീഷിൽ അവരെക്കുറിച്ച് ധാരാളം കാര്യങ്ങളുണ്ട്. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ രചയിതാവല്ല. ലേഖനത്തിന്റെ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി എനിക്കുണ്ടോ?

വളരെ നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:15, 20 മേയ് 2026 (UTC)

:താങ്കൾക്ക് മലയാളം അറിയുമെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയയിലെ ശ്രദ്ധേയത മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുമെങ്കിൽ ധൈര്യമായി ലേഖനം എഴുതാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:16, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് സഹായിക്കാനാകും. ഞാൻ ഇതിനകം അവിടെ ചില വിവരങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ അത് ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചതല്ല. ഇത് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് അനുമതി നൽകാമോ. അതോ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമുണ്ടോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:21, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമില്ല. താങ്കൾക്ക് ഈ വിഷയം അറിയുമെങ്കിൽ അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കാമെങ്കിൽ തീർച്ചയായും മെച്ചപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 11:22, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഞാൻ തീർച്ചയായും അത് മെച്ചപ്പെടുത്തും. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:25, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:29, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]  ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:37, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::https://en.wikipedia.org/wiki/Janalynn_Castelino ഈലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത്. അതുകൊണ്ട് വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക. പകുതി ചെയ്യാതെ ലേഖനം മുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:34, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] വിവർത്തനം അനുവദനീയമാണോ എന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പില്ലായിരുന്നു. അറിയിച്ചതിന് നന്ദി. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം എനിക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാമോ?
:::::::ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം മികച്ചതാണ്, നിലവിലുള്ളത് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അത് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതാണ് എനിക്ക് എളുപ്പമെന്ന് തോന്നുന്നു. അതൊരു നല്ല ആശയമാണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:49, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::നിലവിൽ https://en.wikipedia.org/wiki/Ariana_Grande വളരെ വലിയ ലേഖനമാണ്. 413,896 bytes ഉണ്ട്. ഇതുമുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്യാമെങ്കിൽ വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. താങ്കൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] ടൂൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ഇതിൽ യാന്ത്രിക വിവർത്തനം ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ ശ്രദ്ധിക്കുക. വാചകങ്ങൾ വിക്കിശാലിയിലാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:53, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::അതെ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്! വളരെ നീണ്ട ഒരു ലേഖനം. ഉള്ളടക്ക വിവർത്തന ഉപകരണം എവിടെ കണ്ടെത്താമെന്ന് പറയാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:58, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::[[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] നോക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 13:00, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::നന്ദി. പുതിയ വിവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയ ശേഷം, ഞാൻ നേരത്തെ ഉണ്ടാക്കിയ നിലവിലുള്ള ഡ്രാഫ്റ്റ് ഇല്ലാതാക്കണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:03, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::അത് നോക്കാം. ശരിയാക്കാവുന്നതാണ് [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 13:04, 20 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതായിരിക്കാം. നിങ്ങൾ എന്നോട് പറഞ്ഞ വിവർത്തനം വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:12, 20 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]  ശുഭദിനം! അരിയാന ഗ്രാൻഡെയ്ക്ക് വേണ്ടി നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ വിവർത്തന ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ എങ്ങനെയോ അത് എനിക്ക് ഒരു വിവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല, കാരണം ലേഖനം ഇതിനകം നിലവിലുണ്ട്.
::::::::::::::ഗായിക സെലിൻ ഡിയോണിന്റെ പേജിനും ഇത് ബാധകമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 07:08, 21 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::::പുതിയ വിവർത്തനത്തിന് ശ്രമിച്ചാൽ സാധിക്കുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 08:21, 21 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::::സംവാദത്തിൽ പോലും യാന്ത്രികതയാണല്ലോ. മലയാളി അല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]]?. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:23, 21 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]  പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കാം. ഇത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും, പക്ഷേ എന്റെ ഒഴിവുസമയത്ത് ഞാൻ ശ്രമിക്കാം. മറുപടിക്കും സഹായത്തിനും നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:02, 21 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::::::::അതായത് ലേഖനം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ വിവർത്തനം തുടങ്ങാവുന്നതാണ്. ആ ടൂളിൽ അതിനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. ശ്രമിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 14:29, 21 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::::::ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:33, 21 മേയ് 2026 (UTC)
::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]]  ഞാൻ അഭിമാനിയായ ഒരു മലയാളിയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:07, 21 മേയ് 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #733 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]],  [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00]  [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data'']
* Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]]

''' Tool of the week '''
* [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Starting May 28, 2026, the &lt;code&gt;Special:EntityData&lt;/code&gt; page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g &lt;code&gt;.php&lt;/code&gt; URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: &lt;code&gt;Q42.json&lt;/code&gt;). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (&lt;nowiki&gt;image of a name-plate or similar identifying plate of the subject&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (&lt;nowiki&gt;photographer&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source])

* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)]

''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans
** We are improving how error messages are shown
* Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | ഈ താരകം 2010 മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് താങ്കൾ നൽകുന്ന സംഭാവനകൾക്ക്. [[ഉപയോക്താവ്:Pachu Kannan|Pachu Kannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pachu Kannan|സംവാദം]]) 20:05, 25 മേയ് 2026 (UTC)
|}

== Wikidata weekly summary #734 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:'''
** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_&quot;*estauxunidense&quot;_with_&quot;d'Estaos_Xuníos&quot;|Project Chat]], replace &quot;''estauxunidense''&quot; in Asturian descriptions with &quot;''d'Estaos Xuníos''&quot;. Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&amp;diff=prev&amp;oldid=2496674345 here].
** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm.
** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike.
** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans.
** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details.
** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST.
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr
** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos.
** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar.
* Papers:
** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026).
** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs
** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that.
** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&amp;t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo
* Presentations:
** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video])
** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026).

''' Tool of the week '''
* [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' (&quot;Maxx&quot;, about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created.
* Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs &amp; Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement])

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (&lt;nowiki&gt;tort or civil wrong a person or organization was found liable of&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (&lt;nowiki&gt;Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (&lt;nowiki&gt;qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories&lt;/nowiki&gt;)
** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize]
**
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka &lt;small&gt;''(Q854)''&lt;/small&gt;]]. 
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it?
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]]

''' Development '''
* Mobile editing of statements:
** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]])
** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]])
** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]])
** We addressed issues found in testing
* Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item
* GraphQL:
** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]])
** We are improving the documentation.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

what the hell are you doing.. [[ഉപയോക്താവ്:Manjushpiyush|Manjushpiyush]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manjushpiyush|സംവാദം]]) 19:12, 3 ജൂൺ 2026 (UTC)

== Wikidata weekly summary #735 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links.
** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English)
** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians.
** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration.
** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via  [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad].
* Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations.
** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &amp;lt;P812: academic major&amp;gt; Property] by rtnf.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan.
* Papers:
** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics.
** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725  Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026)
** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026).
** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026)
* Videos:
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events.
** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data.
** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk.

''' Tool of the week '''
* [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]]

''' Other Noteworthy Stuff '''
*  The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles]
* [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge]

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:: 
**[[:d:Property:P14511|trailer of]] (&lt;nowiki&gt;works that this trailer video represents&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (&lt;nowiki&gt;the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water&lt;/nowiki&gt;)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld &amp; Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (&lt;nowiki&gt;the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (&lt;nowiki&gt;ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (&lt;nowiki&gt;a property intended to indicate the height of any objects from the ground&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (&lt;nowiki&gt;the operational status of something like ship or building&lt;/nowiki&gt;)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]])
** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]])
* Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero  &lt;small&gt;''(Q139959656)''&lt;/small&gt;]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] -  for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. 
** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. 
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to &quot;fan&quot; in English

''' Development '''
* The team was involved in workshops last week so there are no updates.

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]].

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. 
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...&lt;small&gt;(click UTC for your local timezone)&lt;/small&gt;
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC]
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] 
*** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC]
** Click here -&gt; [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] &lt;- for access links to the event.

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
**[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] 
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata.
** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN.
* Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland.
** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata.
** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons.

''' Tool of the week '''
* [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&amp;id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors.
* [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (&lt;nowiki&gt;in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14519|body modification]] (&lt;nowiki&gt;deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone&lt;/nowiki&gt;)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;

&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (&lt;nowiki&gt;Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (&lt;nowiki&gt;Taxon footprint&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (&lt;nowiki&gt;Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (&lt;nowiki&gt;link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (&lt;nowiki&gt;dual notion in category theory&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (&lt;nowiki&gt;Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (&lt;nowiki&gt;Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.&lt;/nowiki&gt;)

* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* WikiProject Highlights:
** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&amp;user=&amp;page=&amp;excludetempacct=1&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;wpfilters%5B%5D=thanks&amp;wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. 
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha &lt;--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar

''' Development '''
* Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details])
* GraphQL:
** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]])
** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]])
* MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]])
* Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects.
** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist.
* Mobile editing of statements:
** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]])
** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]])
** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #736 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles 

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions.
** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan.
** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]]  - don't forget to submit your Wikidata-sessions.
** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]]

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers.
** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium.
* Papers:
** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml  How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by  F. Bailo, E. Booth, and J. Williams
** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026).
** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands]
** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0  EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata]
** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns.
** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR.

''' Tool of the week '''
* [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used]
* As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement])
* A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools.

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest General datatypes: 
**[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (&lt;nowiki&gt;category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14539|perfumer]] (&lt;nowiki&gt;person who created a perfume&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (&lt;nowiki&gt;dual of the concept in category theory&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (&lt;nowiki&gt;the visual style used in a video game (or other creative work)&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (&lt;nowiki&gt;Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})&lt;/nowiki&gt;)
* External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft

''' Development '''
* We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]])
* We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]).
* We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]).
* We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]).
* We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]).
* We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]).
* We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]).


[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: 
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;

== Wikidata weekly summary #738 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the&lt;br&gt;week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].&lt;br&gt;''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;

''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai 
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) 
* New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata.

''' Events ''' 
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan.
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].

''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata]
** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community]
* Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026)
* Videos:
** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program.
** [[commons:File:Jason Evans, &quot;Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey&quot;.webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]]

''' Tool of the week '''
* [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies.

''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&amp;A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]).
* [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits).

''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''

&lt;!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --&gt;
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]]
&lt;!-- END NEW PROPERTIES --&gt;
&lt;!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --&gt;
* New General datatypes property proposals to review: 
**[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (&lt;nowiki&gt;less specific academic discipline&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (&lt;nowiki&gt;Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (&lt;nowiki&gt;issuer of a ranking&lt;/nowiki&gt;)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (&lt;nowiki&gt;group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity&lt;/nowiki&gt;)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]]
&lt;!-- END NEW PROPOSALS --&gt;

You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!

''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]])
* Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. 
** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]]
* WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches.

''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs.
** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster.
* Mobile editing of statements:
** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item.
** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end.
* REST API:
** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]])
** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]])
* GraphQL:
** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]])
** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]])

[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&amp;order=priority the tasks needing a volunteer].

''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)'''
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&amp;oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം  --&gt;</text>
      <sha1>7qqjayqxftjaizeoitj5agzcr2ig1j8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പാറശ്ശാല ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141862</id>
    <revision>
      <id>4634246</id>
      <parentid>4551415</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T14:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15348" sha1="5qrypq05j1k42knridtpbnc8htq5d1z" xml:space="preserve">{{Infobox LSG/Wikidata}}
{{prettyurl|Parassala Gramapanchayat}}
[[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] താലൂക്കിൽ പാറശ്ശാല ബ്ളോക്ക് പരിധിയിൽ വരുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.trend.kerala.gov.in/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-29 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 20.02 ച : കി.മീ വിസ്തൃതിയുള്ള '''പാറശ്ശാല ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. കേരളത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് [[തമിഴ്നാട്]] സംസ്ഥാനം അതിർത്തിയായി വരുന്ന, പ്രകൃതിമനോഹാരിത നിറഞ്ഞ പഞ്ചായത്താണ് പാറശ്ശാല.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/parassalapanchayat |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-05 |archive-date=2015-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150225071452/http://lsgkerala.in/parassalapanchayat/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇവിടെ പ്രശസ്തമായ [[പാറശ്ശാല ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം|ശ്രീ പാറശ്ശാല മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ്ണ തരിശ് രഹിത നിയോജക മണ്ഡലം പാറശ്ശാലയാണ്. പാറശ്ശാല നഗരസഭയായി ഉയർത്തണമെന്ന് ആവശ്യം ശക്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/20572 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-20 |archive-date=2019-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420135643/http://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/20572 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==വാർഡ് വിഭജനക്രമം==
പാറശ്ശാല ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണപരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വാർഡുകൾ ഇവയാണ് (2015):&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lsgelection.kerala.gov.in/lbtrend2015/views/index.php|title=കേരളത്തിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള ജനപ്രതിനിധികളുടെ 2015-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പും അനുബന്ധവിവരങ്ങളും|access-date=മേയ് 9, 2018|last=|first=|date=|website=|publisher=State Election Commission, Kerala|archive-date=2018-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180427155754/http://lsgelection.kerala.gov.in/lbtrend2015/views/index.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{| class=wikitable       style='text-align: center'

|-
! colspan='2'|ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'||colspan='2'|ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് ||colspan='2'|ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്

|-&quot;
! colspan='2'|'''പാറശ്ശാല'''||colspan='2'|[[പാറശ്ശാല ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറശ്ശാല]]||colspan='2'|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|തിരുവനന്തപുരം]]

|-
! വാർഡ്|| വാർഡിന്റെ പേര് ||വാർഡ് || വാർഡിന്റെ പേര് || വാർഡ് ||വാർഡിന്റെ പേര്

|-
|1||കോട്ടയ്ക്കകം ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|2||നെടിയാംകോട് ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|3||പെരുവിള ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|4||പുല്ലൂർക്കോണം ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|5||പരശുവയ്ക്കൽ ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|6||ആടുമാൻകാട് ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|7||ഇടിച്ചക്കപ്ലാമൂട് ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|8||പവതിയാൻവിള ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|9||കരുമാനൂർ ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല
|-
|10
|പുത്തൻകട
|
|
|13
|പാറശ്ശാല
|-
|11||നെടുവാൻവിള ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|12||കൊടവിളാകം ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|13||മുര്യങ്കര ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|14||മുള്ളുവിള ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|15||ഠൗൺ വാർഡ് ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|16||നടുത്തോട്ടം ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|17||ഇഞ്ചിവിള ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|18||ഐങ്കാമം ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|19||വന്യകോട് ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|20||ചെറുവാരക്കോണം ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|21||മുറിയത്തോട്ടം ||8||ചെങ്കവിള||13||പാറശ്ശാല

|-
|22||കീഴത്തോട്ടം ||8||ചെങ്കവിള||13||പാറശ്ശാല

|-
|23||മേലെക്കോണം ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|24||പൊന്നംകുളം ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|}

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയികളെ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നാണ് എടുത്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Election Results 2025 – Kerala|access-date=13 January 2026|publisher=State Election Commission, Kerala}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ് നമ്പർ
!വാർഡ്
!മുന്നണി
!വിജയിച്ച അംഗം
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!രണ്ടാം സ്ഥാനം
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!പാർട്ടി
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|1
|കോട്ടയ്ക്കകം
| style=&quot;background:orange;&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.]]
|'''എം. ഗോപകുമാർ'''
|'''639'''
|ലൈജു
|553
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|2
|നെടിയാംകോട്
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''കൊല്ലിയോട് സത്യനേശൻ'''
|'''592'''
|അജയകുമാർ എം.
|548
|ബി.ജെ.പി.
|
|-
|3
|പെരുവിള
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''ഷീജ എസ്.'''
|'''435'''
|ജയാ ജാസ്മിൻ
|419
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|4
|പുല്ലൂർക്കോണം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''കെൻസിലാലി എസ്.'''
|'''689'''
|എൽ. ഷീബ
|386
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|5
|[[പരശുവയ്ക്കൽ]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''ശ്രീനി വി.ജെ.'''
|'''670'''
|ക്രിസ്തുദാസ്
|631
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|6
|ആടുമാൻകാട്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''പ്രിയാ ജാസ്മിൻ എസ്.എൻ.'''
|'''515'''
|സൗമ്യമോൾ .ജെ.ജി.
|394
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|7
|ഇടിച്ചക്കപ്ലാമൂട്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''സബൂറ ബീവി ജെ.'''
|'''526'''
|ചിത്ര .സി.വി.
|405
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|8
|പവതിയാൻവിള
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''പവതിയാൻവിള സുരേന്ദ്രൻ'''
|'''556'''
|ബിജു
|376
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|9
|കരുമാനൂർ
|OTH
|'''രാജൻ (സ്വത.)'''
|'''545'''
|വിജികുമാർ എസ്.
|214
|ബി.ജെ.പി.
|
|-
|10
|പുത്തൻകട
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''ഷീജ'''
|'''864'''
|വിമല ഡി.
|469
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|11
|നെടുവാൻവിള
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''എച്ച്. ഗിരിജകുമാരി'''
|'''525'''
|അമ്പിളി
|522
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|012
|കൊടവിളാകം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''വിഷ്ണു ആർ.വി'''
|'''687'''
|ഹരികുമാർ എസ്.
|282
|കേരള കോൺ. (എം.)
|
|-
|013
|മുര്യങ്കര
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''മെറ്റിൽഡ. ഇ.ജെ'''
|'''406'''
|ശരണ്യ. ആർ
|331
|സ്വത.
|
|-
|014
|മുള്ളുവിള
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''അമ്പിളി'''
|'''710'''
|സുകുമാരി. ആർ
|468
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|015
|ഠൗൺ വാർഡ്
| style=&quot;background:orange;&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.]]
|'''രാജി. ജെ'''
|'''519'''
|ജയ. ഇ
|513
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|016
|നടുത്തോട്ടം
| style=&quot;background:orange;&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.]]
|'''കുമാർ റ്റി.'''
|'''690'''
|വർഗ്ഗീസ്. സി
|651
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|017
|ഇഞ്ചിവിള
|OTH
|'''വിനു (സ്വത.)'''
|'''685'''
|മുഹമ്മദ് ജയലാനി
|318
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|018
|ഐങ്കാമം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''എസ്. അശോക് കുമാർ'''
|'''427'''
|മഹിളാകുമാരി
|270
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|019
|വന്യകോട്
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''വിജിമോൾ. ജി.എം.'''
|'''751'''
|സുജാത ആർ.
|605
|സി.പി.ഐ.
|
|-
|020
|ചെറുവാരക്കോണം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''ശാലിനി. ജി'''
|'''662'''
|ആഡലിൻ വസന്ത. വി.എസ്.
|638
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|021
|മുറിയത്തോട്ടം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''എം. സുനിൽ'''
|'''870'''
|ബേബികുമാർ
|185
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|022
|കീഴത്തോട്ടം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''താര. എസ്'''
|'''675'''
|എസ്. സുരേഷ്
|487
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|023
|മേലെക്കോണം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''കെ. രാജി'''
|'''560'''
|ഷീജാമണി
|496
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|024
|പൊന്നംകുളം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''സുനിൽകുമാർ'''
|'''868'''
|മധു കെ.
|388
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| തിരുവനന്തപുരം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| പാറശ്ശാല
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|20.02 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|45,710
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|22,716
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|22,994
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|2283
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|1012
|-
| സാക്ഷരത 
|89.23%
|}
== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
പാറശ്ശാല മഹാദേവക്ഷേത്രം ,

ജെ.എൻ.എ.ജി ചർച്ച് പാറശ്ശാല

==അവലംബം==
{{reflist}}
*Census data 2001

{{ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:പാറശ്ശാല ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]


{{Thiruvananthapuram-geo-stub}}</text>
      <sha1>5qrypq05j1k42knridtpbnc8htq5d1z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634247</id>
      <parentid>4634246</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T14:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4634247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15335" sha1="k9ua6ecnj2oasienuzpcy64mdbnvejw" xml:space="preserve">{{Infobox LSG/Wikidata}}
{{prettyurl|Parassala Gramapanchayat}}
[[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] താലൂക്കിൽ പാറശ്ശാല ബ്ളോക്ക് പരിധിയിൽ വരുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.trend.kerala.gov.in/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-29 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 20.02 ച : കി.മീ വിസ്തൃതിയുള്ള '''പാറശ്ശാല ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. കേരളത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് [[തമിഴ്നാട്]] സംസ്ഥാനം അതിർത്തിയായി വരുന്ന, പ്രകൃതിമനോഹാരിത നിറഞ്ഞ പഞ്ചായത്താണ് പാറശ്ശാല.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/parassalapanchayat |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-05 |archive-date=2015-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150225071452/http://lsgkerala.in/parassalapanchayat/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഇവിടെ പ്രശസ്തമായ [[പാറശ്ശാല ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം|ശ്രീ പാറശ്ശാല മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ്ണ തരിശ് രഹിത നിയോജക മണ്ഡലം പാറശ്ശാലയാണ്. പാറശ്ശാല നഗരസഭയായി ഉയർത്തണമെന്ന് ആവശ്യം ശക്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/20572 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-20 |archive-date=2019-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420135643/http://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/20572 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==വാർഡ് വിഭജനക്രമം==
പാറശ്ശാല ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണപരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വാർഡുകൾ ഇവയാണ് (2015):&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lsgelection.kerala.gov.in/lbtrend2015/views/index.php|title=കേരളത്തിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള ജനപ്രതിനിധികളുടെ 2015-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പും അനുബന്ധവിവരങ്ങളും|access-date=മേയ് 9, 2018|last=|first=|date=|website=|publisher=State Election Commission, Kerala|archive-date=2018-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180427155754/http://lsgelection.kerala.gov.in/lbtrend2015/views/index.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{| class=wikitable       style='text-align: center'

|-
! colspan='2'|ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'||colspan='2'|ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് ||colspan='2'|ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്

|-&quot;
! colspan='2'|'''പാറശ്ശാല'''||colspan='2'|[[പാറശ്ശാല ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറശ്ശാല]]||colspan='2'|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|തിരുവനന്തപുരം]]

|-
! വാർഡ്|| വാർഡിന്റെ പേര് ||വാർഡ് || വാർഡിന്റെ പേര് || വാർഡ് ||വാർഡിന്റെ പേര്

|-
|1||കോട്ടയ്ക്കകം ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|2||നെടിയാംകോട് ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|3||പെരുവിള ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|4||പുല്ലൂർക്കോണം ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|5||പരശുവയ്ക്കൽ ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|6||ആടുമാൻകാട് ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|7||ഇടിച്ചക്കപ്ലാമൂട് ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|8||പവതിയാൻവിള ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|9||കരുമാനൂർ ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല
|-
|10
|പുത്തൻകട
|
|
|13
|പാറശ്ശാല
|-
|11||നെടുവാൻവിള ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|12||കൊടവിളാകം ||6||പരശുവയ്ക്കൽ||13||പാറശ്ശാല

|-
|13||മുര്യങ്കര ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|14||മുള്ളുവിള ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|15||ഠൗൺ വാർഡ് ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|16||നടുത്തോട്ടം ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|17||ഇഞ്ചിവിള ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|18||ഐങ്കാമം ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|19||വന്യകോട് ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|20||ചെറുവാരക്കോണം ||7||പാറശ്ശാല ഠൗൺ||13||പാറശ്ശാല

|-
|21||മുറിയത്തോട്ടം ||8||ചെങ്കവിള||13||പാറശ്ശാല

|-
|22||കീഴത്തോട്ടം ||8||ചെങ്കവിള||13||പാറശ്ശാല

|-
|23||മേലെക്കോണം ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|24||പൊന്നംകുളം ||5||നെടിയാംകോട്||13||പാറശ്ശാല

|-
|}

== 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ==
താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയികളെ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നാണ് എടുത്തിരിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://trend.sec.kerala.gov.in/|title=Local Body Election Results 2025 – Kerala|access-date=13 January 2026|publisher=State Election Commission, Kerala}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വാർഡ് നമ്പർ
!വാർഡ്
!മുന്നണി
!വിജയിച്ച അംഗം
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!രണ്ടാം സ്ഥാനം
!ലഭിച്ച വോട്ട്
!പാർട്ടി
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|1
|കോട്ടയ്ക്കകം
| style=&quot;background:orange;&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.]]
|'''എം. ഗോപകുമാർ'''
|'''639'''
|ലൈജു
|553
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|2
|നെടിയാംകോട്
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''കൊല്ലിയോട് സത്യനേശൻ'''
|'''592'''
|അജയകുമാർ എം.
|548
|ബി.ജെ.പി.
|
|-
|3
|പെരുവിള
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''ഷീജ എസ്.'''
|'''435'''
|ജയാ ജാസ്മിൻ
|419
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|4
|പുല്ലൂർക്കോണം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''കെൻസിലാലി എസ്.'''
|'''689'''
|എൽ. ഷീബ
|386
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|5
|[[പരശുവയ്ക്കൽ]]
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''ശ്രീനി വി.ജെ.'''
|'''670'''
|ക്രിസ്തുദാസ്
|631
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|6
|ആടുമാൻകാട്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''പ്രിയാ ജാസ്മിൻ എസ്.എൻ.'''
|'''515'''
|സൗമ്യമോൾ .ജെ.ജി.
|394
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|7
|ഇടിച്ചക്കപ്ലാമൂട്
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''സബൂറ ബീവി ജെ.'''
|'''526'''
|ചിത്ര .സി.വി.
|405
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|8
|പവതിയാൻവിള
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''പവതിയാൻവിള സുരേന്ദ്രൻ'''
|'''556'''
|ബിജു
|376
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|9
|കരുമാനൂർ
|OTH
|'''രാജൻ (സ്വത.)'''
|'''545'''
|വിജികുമാർ എസ്.
|214
|ബി.ജെ.പി.
|
|-
|10
|പുത്തൻകട
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''ഷീജ'''
|'''864'''
|വിമല ഡി.
|469
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|11
|നെടുവാൻവിള
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''എച്ച്. ഗിരിജകുമാരി'''
|'''525'''
|അമ്പിളി
|522
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|12
|കൊടവിളാകം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''വിഷ്ണു ആർ.വി'''
|'''687'''
|ഹരികുമാർ എസ്.
|282
|കേരള കോൺ. (എം.)
|
|-
|13
|മുര്യങ്കര
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''മെറ്റിൽഡ. ഇ.ജെ'''
|'''406'''
|ശരണ്യ. ആർ
|331
|സ്വത.
|
|-
|14
|മുള്ളുവിള
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''അമ്പിളി'''
|'''710'''
|സുകുമാരി. ആർ
|468
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|15
|ഠൗൺ വാർഡ്
| style=&quot;background:orange;&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.]]
|'''രാജി. ജെ'''
|'''519'''
|ജയ. ഇ
|513
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|16
|നടുത്തോട്ടം
| style=&quot;background:orange;&quot; | [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.]]
|'''കുമാർ റ്റി.'''
|'''690'''
|വർഗ്ഗീസ്. സി
|651
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|17
|ഇഞ്ചിവിള
|OTH
|'''വിനു (സ്വത.)'''
|'''685'''
|മുഹമ്മദ് ജയലാനി
|318
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|18
|ഐങ്കാമം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''എസ്. അശോക് കുമാർ'''
|'''427'''
|മഹിളാകുമാരി
|270
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|19
|വന്യകോട്
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''വിജിമോൾ. ജി.എം.'''
|'''751'''
|സുജാത ആർ.
|605
|സി.പി.ഐ.
|
|-
|20
|ചെറുവാരക്കോണം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''ശാലിനി. ജി'''
|'''662'''
|ആഡലിൻ വസന്ത. വി.എസ്.
|638
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|21
|മുറിയത്തോട്ടം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''എം. സുനിൽ'''
|'''870'''
|ബേബികുമാർ
|185
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|22
|കീഴത്തോട്ടം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''താര. എസ്'''
|'''675'''
|എസ്. സുരേഷ്
|487
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|-
|23
|മേലെക്കോണം
| style=&quot;background:red;&quot; | [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''കെ. രാജി'''
|'''560'''
|ഷീജാമണി
|496
|കോൺഗ്രസ്
|
|-
|24
|പൊന്നംകുളം
| style=&quot;background:blue;&quot; | [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]]
|'''സുനിൽകുമാർ'''
|'''868'''
|മധു കെ.
|388
|സി.പി.ഐ. (എം)
|
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
&lt;references /&gt;

==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
| ജില്ല 
| തിരുവനന്തപുരം
|-
| ബ്ലോക്ക് 	
| പാറശ്ശാല
|-
| വിസ്തീര്ണ്ണം  
|20.02 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ
|-
| ജനസംഖ്യ 
|45,710
|-
| പുരുഷന്മാർ 
|22,716
|-
| സ്ത്രീകൾ 	
|22,994
|-
| ജനസാന്ദ്രത 	
|2283
|-
| സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം
|1012
|-
| സാക്ഷരത 
|89.23%
|}
== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
പാറശ്ശാല മഹാദേവക്ഷേത്രം ,

ജെ.എൻ.എ.ജി ചർച്ച് പാറശ്ശാല

==അവലംബം==
{{reflist}}
*Census data 2001

{{ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}}

[[വർഗ്ഗം:പാറശ്ശാല ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]


{{Thiruvananthapuram-geo-stub}}</text>
      <sha1>k9ua6ecnj2oasienuzpcy64mdbnvejw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149659</id>
    <revision>
      <id>4634276</id>
      <parentid>4629153</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7627" sha1="r3eo6amq23poxh227tqx3bkqc9zunhp" xml:space="preserve">{{prettyurl|Saranya Ponvannan}} 
{{Infobox actor
| name               = ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ
| image              = [[File:Saranya Ponvannan at Saivam Audio Launch.jpg|thumb|250px]]|
| caption            = 
| birth_name         = ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ്
| birth_date         = ഏപ്രിൽ 26 1970 (വയസ്സ് 56)
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| yearsactive        = 1987–1995; 2003–തുടരുന്നു
| occupation         = [[നടി]]
| spouse             = പൊൻവണ്ണൻ
| children           = 2
| parents            = [[എ.ബി. രാജ്]] &lt;br&gt; സരോജിനി
| website            = 
}}

പ്രധാനമായും തമിഴ്-മലയാളം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു നടിയാണ് '''ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ്'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wcc.edu.in/alumnae/distinguished-alumnae/|title=Distinguished Alumnae|last=|first=|date=|website=Womens Christian College|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20150124202610/http://wcc.edu.in/alumnae/distinguished-alumnae/|archive-date=2015-01-24|dead-url=|access-date=3 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ''' (ജനനം ഏപ്രിൽ 26, 1970). [[മണിരത്നം]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[നായകൻ (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|നായകൻ]] (1987) എന്ന [[തമിഴ്]] ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം.തുടർന്ന് 1987 മുതൽ 1996 വരെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. 1980-കളിൽ ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് എട്ട് വർഷത്തെ ഇടവേളക്ക് ശേഷം വീണ്ടും സ്വഭാവ നടിയായി അവർ ചലച്ചിത്രവേദിയിൽ മടങ്ങിയെത്തി.  2022 ൽ ചുപ്: റിവഞ്ച് ഓഫ് ദി ആർട്ടിസ്റ്റ് എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിലും അവർ അഭിനയിച്ചു. മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്ക്കാരം രണ്ടു തവണ കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2010-ൽ സീനു രാമസ്വാമി സംവിധാനം ചെയ്ത 'തെന്മേർക്ക് പരുവക്കാറ്റ്' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടി. നടനും സംവിധായകനുമായ പൊൻവണ്ണൻ ആണ് ഭർത്താവ്. ആലപ്പുഴ സ്വദേശിയായ മുൻകാല മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ [[എ.ബി. രാജ്|എ.ബി. രാജിന്റെ]] മകളാണ് ശരണ്യ&lt;ref name=&quot;മാധ്യമം&quot;&gt;{{cite news|title = മദ്രാസ് മെയിൽ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/588|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 698|date = 2011 ജൂലൈ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 23|language = [[മലയാളം]]}}&lt;/ref&gt;.

== കരിയർ ==
1987-ൽ മണിരത്നം നിർമ്മിച്ച നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ കമൽഹാസന്റെ നായികയായാണ് ശരണ്യ തമിഴ് സിനിമയിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 1989-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നീരാജനം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ആദ്യമായി തെലുങ്കിൽ അഭിനയിച്ച; അതേ വർഷം തന്നെ മമ്മൂട്ടിയോടൊപ്പം അഭിനയിച്ച അർത്ഥം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മലയാളത്തിലും അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.

== വ്യക്തിജീവിതം ==
സംവിധായകൻ [[എ.ബി. രാജ്|എ.ബി. രാജിന്റെയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സരോജിനയുടെയും മകളായി ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ് എന്ന പേരിൽ ആലപ്പുഴയിൽനിന്നുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബത്തിൽ ചെന്നൈയിലാണ് ശരണ്യ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|author=The Hindu Bureau|title=Saranya Ponvannan on her memorable childhood outings in Chennai|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/madeofchennai-saranya-ponvannan-on-her-memorable-childhood-outings-in-chennai/article68609824.ece|work=The Hindu|date=5 September 2024|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 75-ലധികം ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുള്ള മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ എ.ബി. രാജിന്റെ മകളാണ് അവർ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=TOI Coronavirus Live Tracker: How India is fighting coronavirus. Updates, myth-busters, tips and more|url=https://timesofindia.indiatimes.com/coronavirus?utm_source=affiliate&amp;utm_medium=cpc&amp;utm_campaign=toi_poc_2075099&amp;utm_term=e066b5b4333d2b75963b595e5e0f4191|work=The Times of India|language=en}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ കുടുംബം കേരളത്തിലെ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. 1995-ൽ കറുത്തമ്മ (1994) എന്ന സിനിമയിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ച നടനും സംവിധായകനുമായ പൊൻവണ്ണനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു, ഈ ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-saranya-ponvannan/20110621.htm#1|title=I never expected the National Award|date=21 June 2011|work=Rediff|access-date=3 December 2018}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{imdb name|id=0764853}}

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:1970-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 26-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>r3eo6amq23poxh227tqx3bkqc9zunhp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634277</id>
      <parentid>4634276</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:45:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8706" sha1="hyomef9xcdut76m0b4sstj69vjpb4x6" xml:space="preserve">{{prettyurl|Saranya Ponvannan}} 
{{Infobox actor
| name               = ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ
| image              = [[File:Saranya Ponvannan at Saivam Audio Launch.jpg|thumb|250px]]|
| caption            = 
| birth_name         = ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ്
| birth_date         = ഏപ്രിൽ 26 1970 (വയസ്സ് 56)
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| yearsactive        = 1987–1995; 2003–തുടരുന്നു
| occupation         = [[നടി]]
| spouse             = പൊൻവണ്ണൻ
| children           = 2
| parents            = [[എ.ബി. രാജ്]] &lt;br&gt; സരോജിനി
| website            = 
}}

പ്രധാനമായും തമിഴ്-മലയാളം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു നടിയാണ് '''ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ്'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wcc.edu.in/alumnae/distinguished-alumnae/|title=Distinguished Alumnae|last=|first=|date=|website=Womens Christian College|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20150124202610/http://wcc.edu.in/alumnae/distinguished-alumnae/|archive-date=2015-01-24|dead-url=|access-date=3 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ''' (ജനനം ഏപ്രിൽ 26, 1970). [[മണിരത്നം]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[നായകൻ (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|നായകൻ]] (1987) എന്ന [[തമിഴ്]] ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം.തുടർന്ന് 1987 മുതൽ 1996 വരെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. 1980-കളിൽ ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് എട്ട് വർഷത്തെ ഇടവേളക്ക് ശേഷം വീണ്ടും സ്വഭാവ നടിയായി അവർ ചലച്ചിത്രവേദിയിൽ മടങ്ങിയെത്തി.  2022 ൽ ചുപ്: റിവഞ്ച് ഓഫ് ദി ആർട്ടിസ്റ്റ് എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിലും അവർ അഭിനയിച്ചു. മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്ക്കാരം രണ്ടു തവണ കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2010-ൽ സീനു രാമസ്വാമി സംവിധാനം ചെയ്ത 'തെന്മേർക്ക് പരുവക്കാറ്റ്' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടി. നടനും സംവിധായകനുമായ പൊൻവണ്ണൻ ആണ് ഭർത്താവ്. ആലപ്പുഴ സ്വദേശിയായ മുൻകാല മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ [[എ.ബി. രാജ്|എ.ബി. രാജിന്റെ]] മകളാണ് ശരണ്യ&lt;ref name=&quot;മാധ്യമം&quot;&gt;{{cite news|title = മദ്രാസ് മെയിൽ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/588|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 698|date = 2011 ജൂലൈ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 23|language = [[മലയാളം]]}}&lt;/ref&gt;.

== കരിയർ ==
1987-ൽ മണിരത്നം നിർമ്മിച്ച നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ കമൽഹാസന്റെ നായികയായാണ് ശരണ്യ തമിഴ് സിനിമയിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2006/11/25/stories/2006112500390100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105130839/http://www.hindu.com/mp/2006/11/25/stories/2006112500390100.htm|url-status=dead|archive-date=5 November 2012|title=Back into form with a bang|work=[[The Hindu]]|access-date=30 October 2009|location=Chennai, India|date=25 November 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/2005/12/15/stories/2005121516900200.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20060513074212/http://www.hindu.com/2005/12/15/stories/2005121516900200.htm|url-status=dead|archive-date=13 May 2006|title=An actress who plays her roles with aplomb|last=Ashok Kumar|first=S.R.|date=15 December 2005|access-date=3 December 2018|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; 1989-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നീരാജനം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ആദ്യമായി തെലുങ്കിലും അതേ വർഷം തന്നെ മമ്മൂട്ടിയോടൊപ്പം [[അർത്ഥം (ചലച്ചിത്രം)|അർത്ഥം]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മലയാളത്തിലും അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/141018/screen-mother-to-superstar.html|title=Screen-mother to Superstar|last=Nair|first=Vidya|date=14 October 2018|work=Deccan Chronicle|access-date=3 December 2018|language=en}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
സംവിധായകൻ [[എ.ബി. രാജ്|എ.ബി. രാജിന്റെയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സരോജിനയുടെയും മകളായി ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ് എന്ന പേരിൽ ആലപ്പുഴയിൽനിന്നുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബത്തിൽ ചെന്നൈയിലാണ് ശരണ്യ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|author=The Hindu Bureau|title=Saranya Ponvannan on her memorable childhood outings in Chennai|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/madeofchennai-saranya-ponvannan-on-her-memorable-childhood-outings-in-chennai/article68609824.ece|work=The Hindu|date=5 September 2024|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 75-ലധികം ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുള്ള മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ എ.ബി. രാജിന്റെ മകളാണ് അവർ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=TOI Coronavirus Live Tracker: How India is fighting coronavirus. Updates, myth-busters, tips and more|url=https://timesofindia.indiatimes.com/coronavirus?utm_source=affiliate&amp;utm_medium=cpc&amp;utm_campaign=toi_poc_2075099&amp;utm_term=e066b5b4333d2b75963b595e5e0f4191|work=The Times of India|language=en}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ കുടുംബം കേരളത്തിലെ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. 1995-ൽ കറുത്തമ്മ (1994) എന്ന സിനിമയിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ച നടനും സംവിധായകനുമായ പൊൻവണ്ണനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു, ഈ ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-saranya-ponvannan/20110621.htm#1|title=I never expected the National Award|date=21 June 2011|work=Rediff|access-date=3 December 2018}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{imdb name|id=0764853}}

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:1970-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 26-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>hyomef9xcdut76m0b4sstj69vjpb4x6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634278</id>
      <parentid>4634277</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8722" sha1="4vbre1ayeog5prixx8as4p4du1e6qmj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Saranya Ponvannan}} 
{{Infobox actor
| name               = ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ
| image              = [[File:Saranya Ponvannan at Saivam Audio Launch.jpg|thumb|250px]]|
| caption            = 
| birth_name         = ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ്
| birth_date         = ഏപ്രിൽ 26 1970 (വയസ്സ് 56)
| birth_place        = [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| yearsactive        = 1987–1995; 2003–തുടരുന്നു
| occupation         = [[നടി]]
| spouse             = പൊൻവണ്ണൻ
| children           = 2
| parents            = [[എ.ബി. രാജ്]] &lt;br&gt; സരോജിനി
| website            = 
}}

പ്രധാനമായും തമിഴ്-മലയാളം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു നടിയാണ് '''ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ്'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wcc.edu.in/alumnae/distinguished-alumnae/|title=Distinguished Alumnae|last=|first=|date=|website=Womens Christian College|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20150124202610/http://wcc.edu.in/alumnae/distinguished-alumnae/|archive-date=2015-01-24|dead-url=|access-date=3 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ശരണ്യ പൊൻവണ്ണൻ''' (ജനനം ഏപ്രിൽ 26, 1970). [[മണിരത്നം]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[നായകൻ (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|നായകൻ]] (1987) എന്ന [[തമിഴ്]] ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം.തുടർന്ന് 1987 മുതൽ 1996 വരെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. 1980-കളിൽ ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് എട്ട് വർഷത്തെ ഇടവേളക്ക് ശേഷം വീണ്ടും സ്വഭാവ നടിയായി അവർ ചലച്ചിത്രവേദിയിൽ മടങ്ങിയെത്തി.  2022 ൽ ചുപ്: റിവഞ്ച് ഓഫ് ദി ആർട്ടിസ്റ്റ് എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിലും അവർ അഭിനയിച്ചു. മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്ക്കാരം രണ്ടു തവണ കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2010-ൽ സീനു രാമസ്വാമി സംവിധാനം ചെയ്ത 'തെന്മേർക്ക് പരുവക്കാറ്റ്' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടി. നടനും സംവിധായകനുമായ പൊൻവണ്ണൻ ആണ് ഭർത്താവ്. ആലപ്പുഴ സ്വദേശിയായ മുൻകാല മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ [[എ.ബി. രാജ്|എ.ബി. രാജിന്റെ]] മകളാണ് ശരണ്യ&lt;ref name=&quot;മാധ്യമം&quot;&gt;{{cite news|title = മദ്രാസ് മെയിൽ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/588|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 698|date = 2011 ജൂലൈ 11|accessdate = 2013 മാർച്ച് 23|language = [[മലയാളം]]}}&lt;/ref&gt;.

== കരിയർ ==
1987-ൽ മണിരത്നം നിർമ്മിച്ച നായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ കമൽഹാസന്റെ നായികയായാണ് ശരണ്യ തമിഴ് സിനിമയിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2006/11/25/stories/2006112500390100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105130839/http://www.hindu.com/mp/2006/11/25/stories/2006112500390100.htm|url-status=dead|archive-date=5 November 2012|title=Back into form with a bang|work=[[The Hindu]]|access-date=30 October 2009|location=Chennai, India|date=25 November 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/2005/12/15/stories/2005121516900200.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20060513074212/http://www.hindu.com/2005/12/15/stories/2005121516900200.htm|url-status=dead|archive-date=13 May 2006|title=An actress who plays her roles with aplomb|last=Ashok Kumar|first=S.R.|date=15 December 2005|access-date=3 December 2018|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; 1989-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നീരാജനം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ആദ്യമായി തെലുങ്കിലും അതേ വർഷം തന്നെ മമ്മൂട്ടിയുടെ നായികയായി [[അർത്ഥം (ചലച്ചിത്രം)|അർത്ഥം]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മലയാളത്തിലും അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/141018/screen-mother-to-superstar.html|title=Screen-mother to Superstar|last=Nair|first=Vidya|date=14 October 2018|work=Deccan Chronicle|access-date=3 December 2018|language=en}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
സംവിധായകൻ [[എ.ബി. രാജ്|എ.ബി. രാജിന്റെയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സരോജിനയുടെയും മകളായി ഷീല ക്രിസ്റ്റീന രാജ് എന്ന പേരിൽ ആലപ്പുഴയിൽനിന്നുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബത്തിൽ ചെന്നൈയിലാണ് ശരണ്യ ജനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|author=The Hindu Bureau|title=Saranya Ponvannan on her memorable childhood outings in Chennai|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/madeofchennai-saranya-ponvannan-on-her-memorable-childhood-outings-in-chennai/article68609824.ece|work=The Hindu|date=5 September 2024|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; 75-ലധികം ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുള്ള മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ എ.ബി. രാജിന്റെ മകളാണ് അവർ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=TOI Coronavirus Live Tracker: How India is fighting coronavirus. Updates, myth-busters, tips and more|url=https://timesofindia.indiatimes.com/coronavirus?utm_source=affiliate&amp;utm_medium=cpc&amp;utm_campaign=toi_poc_2075099&amp;utm_term=e066b5b4333d2b75963b595e5e0f4191|work=The Times of India|language=en}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ കുടുംബം കേരളത്തിലെ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. 1995-ൽ കറുത്തമ്മ (1994) എന്ന സിനിമയിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ച നടനും സംവിധായകനുമായ പൊൻവണ്ണനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു, ഈ ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-saranya-ponvannan/20110621.htm#1|title=I never expected the National Award|date=21 June 2011|work=Rediff|access-date=3 December 2018}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{imdb name|id=0764853}}

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:1970-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 26-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>4vbre1ayeog5prixx8as4p4du1e6qmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശോഭ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168060</id>
    <revision>
      <id>4634294</id>
      <parentid>3745781</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13823" sha1="o02ppccii5amvkyqj8f4yptzp5szt9e" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Shobha}}
{{Infobox person
| name        = ശോഭ
| image       = ശോഭ.jpg
| alt         = 
| caption     = ശോഭ
| birth_name  = മഹാലക്ഷ്മി
| birth_date  = {{Birth date|1962|09|23}}
| birth_place = 
| death_date  = {{Death date and age|1980|05|01|1962|09|23}}
| death_place = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ് നാട്]], [[ഇന്ത്യ]]
| nationality = {{IND}}
| other_names = 
| known_for   = മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]] നേടിയ വ്യക്തി
| occupation  = ചലച്ചിത്രനടി
}}
ഒരു മലയാളം, തമിഴ് ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയായിരുന്നു '''ശോഭ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മഹാലക്ഷ്മി മേനോൻ (ജീവിതകാലം: 23 സെപ്റ്റംബർ 1962 – 1 മേയ്1980). മലയാള, തമിഴ് സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അവർ പ്രശസ്തയായത്. 1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'പാസി' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 17-ാം വയസ്സിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി. മികച്ച നടി (1978), മികച്ച സഹനടി (1977), മികച്ച ബാലതാരം (1971) എന്നീ മൂന്ന് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. കന്നഡയിലും (1978), തമിഴിലും (1979) മികച്ച നടിക്കുള്ള രണ്ട് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ സൗത്ത് അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് ഉയർന്നുവന്ന ഏറ്റവും മികച്ച പ്രതിഭകളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അവരുടെ ഭാവി കരിയർ 1980 ൽ അജ്ഞാതമായ കാരണങ്ങളാൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതോടെ അവസാനിച്ചു. അവരുടെ ജനപ്രീതി, മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിവിധ ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Remembering Shoba, the brilliant actor who left us too soon|first=CV|last=Aravind|date=9 May 2020|work=[[The News Minute]]|url=https://www.thenewsminute.com/article/remembering-shoba-brilliant-actor-who-left-us-too-soon-124228|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008114700/https://www.thenewsminute.com/article/remembering-shoba-brilliant-actor-who-left-us-too-soon-124228|archive-date=2021-10-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമായ ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക് അവരുടെ ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

== ആദ്യകാലം ==
കെ. പി. മേനോന്റെയും 1954 മുതൽ 1981 വരെ മലയാള ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നടിയായ  പ്രേമ മേനോന്റെയും മകളായി 1961 സെപ്റ്റംബർ 23 ന് മഹാലക്ഷ്മി എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot; /&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
1966-ൽ ജെ.പി. ചന്ദ്രഭാനു സംവിധാനം ചെയ്ത '''തട്ടുങ്കൾ തിറക്കപ്പടും''' ({{lang-ta|தட்டுன்கள் திர்றக்கப்பெடும்}}) എന്ന തമിഴ് ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിലെ ബാലതാരമായിട്ടാണ് അഭിനയം തുടങ്ങിയത്. ബേബി മഹാലക്ഷ്മി എന്ന പേരിലാണ് ആദ്യ ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ നടി സാവിത്രി, കെ.ആർ. വിജയ, ആർ.എസ്. മനോഹർ, ചന്ദ്രബാബു എന്നിവർക്കൊപ്പം ലക്ഷ്മി എന്ന ബാല കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. അടുത്ത വർഷം  മലയാളത്തിൽ [[പി. വേണു|പി. വേണുവിന്റെ]] [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലും ബാലതാരമായിട്ട് മഹാലക്ഷ്മി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot;&gt;{{cite news|title=ബാലുവിനെ സ്നേഹിച്ച ശോഭ|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16166677&amp;programId=1073753760&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 13|newspaper=മലയാളമനോരമ|date=2014 ഫെബ്രുവരി 13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140213084254/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16166677&amp;programId=1073753760&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@|archivedate=2014-02-13 08:42:54|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം}}&lt;/ref&gt; സത്യൻ, പ്രേം നസീർ, കെ.പി. ഉമ്മർ, പത്മിനി, ശാരദ, ഷീല, രാജശ്രീ തുടങ്ങിയ മുൻനിര അഭിനേതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്ന ഈ ചിത്രം മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ &quot;മൾട്ടി-സ്റ്റാർ&quot; ആയി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ പ്രായക്കാരെയും ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള ഈ ചിത്രത്തിലെ വൻ വിജയം, ബാലതാരമെന്ന നിലയിൽ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് ശോഭയെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്നതിന് സഹായിച്ചു.

മുതിർന്നു കഴിഞ്ഞ് ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴാണ് ശോഭ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചത്. 1978-ൽ ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഉത്രാട രാത്രി|ഉത്രാടരാത്രി]] എന്ന മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലാണ് ശോഭ ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചത്. 1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ബന്ധനം, എന്റെ നീലാകാശം എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് കേരള സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ കന്നഡ സിനിമയായ അപരിചിതയ്ക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1979-ൽ തിരുവിതാംകൂർ സഹോദരിമാരിൽ മൂത്തവളായ ലളിത നിർമ്മിച്ച ''പശി'' എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 17-ആം വയസ്സിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]] നേടി. പാസിയിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡും 1977-ൽ കമലാഹാസനോടൊപ്പം  അഭിനയിച്ച [[ഓർമ്മകൾ മരിക്കുമോ]] എന്ന ചിത്രത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു. [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ശോഭ കേരളത്തിലും ഏറെ പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.

== വിവാഹവും മരണവും ==
സംവിധായകൻ [[ബാലു മഹേന്ദ്ര|ബാലു മഹേന്ദ്രയെയാണ്]] ശോഭ വിവാഹം ചെയ്തത്. അറിയപ്പെടാത്ത ചില കാരണങ്ങളാൽ 17-ആം വയസ്സിൽ 1980 മേയ് 1-ന് ശോഭ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;simplymalayalees-ക&quot;&gt;{{cite news|title=Urvashi Sobha committed suicide on 16-Sep-1980|url=http://www.simplymalayalees.com/forum_posts.asp?TID=887|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 13|newspaper=simplymalayalees|date=2009 സെപ്റ്റംബർ 27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130918185127/http://www.simplymalayalees.com/forum_posts.asp?TID=887|archivedate=2013-09-18 18:51:27|language=en|format=പോസ്റ്റ്}}&lt;/ref&gt;  ശോഭയുടെ വിയോഗത്തിനിടയാക്കിയ സാഹചര്യത്തെ ആസ്പദമാക്കിയായിരുന്നു പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ [[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്]] തന്റെ [[ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്]] എന്ന സിനിമ എടുക്കാനിടയായത് എന്നു് അദ്ദേഹം തന്നെ പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;deshabhimani-ക&quot;&gt;{{cite news|title=ചിത്രീകരിച്ചത് ശോഭയുടെ ജീവിതവും മരണവും തന്നെ|url=http://www.deshabhimani.com/periodicalContent1.php?id=408|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 13|newspaper=ദേശാഭിമാനി|author=[[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്|കെ ജി ജോർജ്]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305081322/http://www.deshabhimani.com/periodicalContent1.php?id=408|archivedate=2016-03-05|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==
* തട്ടുങ്കൾ തിറക്കപ്പടും, തമിഴ്, ബാലതാരം
* [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]], മലയാളം, ബാലതാരം
* [[പശി (ചലച്ചിത്രം)|പശി]], തമിഴ്, മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]]
* [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]], മലയാളം
* [[ഉൾക്കടൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഉൾക്കടൽ ]], മലയാളം
* [[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]], മലയാളം
* ഉത്രാട രാത്രി (മലയാളം .ബാലാചന്ദ്രമേനോന്റെ ആദ്യ സിനിമ )       ഏകാകിനി, മലയാളം &lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|2}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{IMDb name|1685564|Shobha}}

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1980-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 1-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്തവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്ത അഭിനേത്രികൾ]]</text>
      <sha1>o02ppccii5amvkyqj8f4yptzp5szt9e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634295</id>
      <parentid>4634294</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14402" sha1="jtpsxz0abmjaf311o13tocco51w1j5f" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Shobha}}
{{Infobox person
| name        = ശോഭ
| image       = ശോഭ.jpg
| alt         = 
| caption     = ശോഭ
| birth_name  = മഹാലക്ഷ്മി
| birth_date  = {{Birth date|1962|09|23}}
| birth_place = 
| death_date  = {{Death date and age|1980|05|01|1962|09|23}}
| death_place = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ് നാട്]], [[ഇന്ത്യ]]
| nationality = {{IND}}
| other_names = 
| known_for   = മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]] നേടിയ വ്യക്തി
| occupation  = ചലച്ചിത്രനടി
}}
ഒരു മലയാളം, തമിഴ് ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയായിരുന്നു '''ശോഭ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മഹാലക്ഷ്മി മേനോൻ (ജീവിതകാലം: 23 സെപ്റ്റംബർ 1962 – 1 മേയ്1980). മലയാള, തമിഴ് സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അവർ പ്രശസ്തയായത്. 1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'പാസി' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 17-ാം വയസ്സിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി. മികച്ച നടി (1978), മികച്ച സഹനടി (1977), മികച്ച ബാലതാരം (1971) എന്നീ മൂന്ന് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. കന്നഡയിലും (1978), തമിഴിലും (1979) മികച്ച നടിക്കുള്ള രണ്ട് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ സൗത്ത് അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് ഉയർന്നുവന്ന ഏറ്റവും മികച്ച പ്രതിഭകളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അവരുടെ ഭാവി കരിയർ 1980 ൽ അജ്ഞാതമായ കാരണങ്ങളാൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതോടെ അവസാനിച്ചു. അവരുടെ ജനപ്രീതി, മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിവിധ ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Remembering Shoba, the brilliant actor who left us too soon|first=CV|last=Aravind|date=9 May 2020|work=[[The News Minute]]|url=https://www.thenewsminute.com/article/remembering-shoba-brilliant-actor-who-left-us-too-soon-124228|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008114700/https://www.thenewsminute.com/article/remembering-shoba-brilliant-actor-who-left-us-too-soon-124228|archive-date=2021-10-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമായ ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക് അവരുടെ ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

== ആദ്യകാലം ==
കെ. പി. മേനോന്റെയും 1954 മുതൽ 1981 വരെ മലയാള ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നടിയായ  പ്രേമ മേനോന്റെയും മകളായി 1961 സെപ്റ്റംബർ 23 ന് മഹാലക്ഷ്മി എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot; /&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
1966-ൽ ജെ.പി. ചന്ദ്രഭാനു സംവിധാനം ചെയ്ത '''തട്ടുങ്കൾ തിറക്കപ്പടും''' ({{lang-ta|தட்டுன்கள் திர்றக்கப்பெடும்}}) എന്ന തമിഴ് ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിലെ ബാലതാരമായിട്ടാണ് അഭിനയം തുടങ്ങിയത്. ബേബി മഹാലക്ഷ്മി എന്ന പേരിലാണ് ആദ്യ ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ നടി സാവിത്രി, കെ.ആർ. വിജയ, ആർ.എസ്. മനോഹർ, ചന്ദ്രബാബു എന്നിവർക്കൊപ്പം ലക്ഷ്മി എന്ന ബാല കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. അടുത്ത വർഷം  മലയാളത്തിൽ [[പി. വേണു|പി. വേണുവിന്റെ]] [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലും ബാലതാരമായിട്ട് മഹാലക്ഷ്മി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot;&gt;{{cite news|title=ബാലുവിനെ സ്നേഹിച്ച ശോഭ|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16166677&amp;programId=1073753760&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 13|newspaper=മലയാളമനോരമ|date=2014 ഫെബ്രുവരി 13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140213084254/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16166677&amp;programId=1073753760&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@|archivedate=2014-02-13 08:42:54|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം}}&lt;/ref&gt; സത്യൻ, പ്രേം നസീർ, കെ.പി. ഉമ്മർ, പത്മിനി, ശാരദ, ഷീല, രാജശ്രീ തുടങ്ങിയ മുൻനിര അഭിനേതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്ന ഈ ചിത്രം മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ &quot;മൾട്ടി-സ്റ്റാർ&quot; ആയി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ പ്രായക്കാരെയും ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള ഈ ചിത്രത്തിലെ വൻ വിജയം, ബാലതാരമെന്ന നിലയിൽ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് ശോഭയെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്നതിന് സഹായിച്ചു.

മുതിർന്നു കഴിഞ്ഞ് ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴാണ് ശോഭ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചത്. 1978-ൽ [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ|ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഉത്രാട രാത്രി|ഉത്രാടരാത്രി]] എന്ന മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലാണ് ശോഭ ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചത്. 1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ബന്ധനം]], [[എന്റെ നീലാകാശം]] എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് കേരള സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ കന്നഡ സിനിമയായ അപരിചിതയ്ക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1979-ൽ തിരുവിതാംകൂർ സഹോദരിമാരിൽ മൂത്തവളായ [[ലളിത]] നിർമ്മിച്ച ''പശി'' എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 17-ആം വയസ്സിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]] നേടി. പാസിയിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡും 1977-ൽ കമലാഹാസനോടൊപ്പം  അഭിനയിച്ച [[ഓർമ്മകൾ മരിക്കുമോ]] എന്ന ചിത്രത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു. [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ശോഭ കേരളത്തിലും ഏറെ പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.

== വിവാഹവും മരണവും ==
സംവിധായകൻ [[ബാലു മഹേന്ദ്ര|ബാലു മഹേന്ദ്രയെയാണ്]] ശോഭ വിവാഹം ചെയ്തത്. അറിയപ്പെടാത്ത ചില കാരണങ്ങളാൽ 17-ആം വയസ്സിൽ 1980 മേയ് 1-ന് ശോഭ തൂങ്ങിമരിച്ചതായാണ് അഭ്യാഹം..&lt;ref name=&quot;HeavyPrice&quot;&gt;{{cite news|title=It's a heavy price to pay|first=S. R. Ashok|last=Kumar|date=3 May 2002|newspaper=[[The Hindu]]|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2002/05/03/stories/2002050300330300.htm|access-date=11 January 2012|url-access=limited|archive-url=https://web.archive.org/web/20030704154904/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2002/05/03/stories/2002050300330300.htm|url-status=dead|archive-date=4 July 2003}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2002/apr/23474.htm|title=Why South Indian heroines are embracing death|publisher=[[Mid-Day]]|date=20 April 2002|access-date=11 January 2012|archive-date=28 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100628123140/http://www.mid-day.com/entertainment/2002/apr/23474.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  വെറും 15 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് ബാലു മഹേന്ദ്രയെ വിവാഹം കഴിച്ചത്.  ശോഭയുടെ വിയോഗത്തിനിടയാക്കിയ സാഹചര്യത്തെ ആസ്പദമാക്കിയായിരുന്നു പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ [[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്]] തന്റെ [[ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്]] എന്ന സിനിമ എടുക്കാനിടയായത് എന്നു് അദ്ദേഹം തന്നെ പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;deshabhimani-ക&quot;&gt;{{cite news|title=ചിത്രീകരിച്ചത് ശോഭയുടെ ജീവിതവും മരണവും തന്നെ|url=http://www.deshabhimani.com/periodicalContent1.php?id=408|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 13|newspaper=ദേശാഭിമാനി|author=[[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്|കെ ജി ജോർജ്]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305081322/http://www.deshabhimani.com/periodicalContent1.php?id=408|archivedate=2016-03-05|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==
* തട്ടുങ്കൾ തിറക്കപ്പടും, തമിഴ്, ബാലതാരം
* [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]], മലയാളം, ബാലതാരം
* [[പശി (ചലച്ചിത്രം)|പശി]], തമിഴ്, മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]]
* [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]], മലയാളം
* [[ഉൾക്കടൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഉൾക്കടൽ ]], മലയാളം
* [[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]], മലയാളം
* ഉത്രാട രാത്രി (മലയാളം .ബാലാചന്ദ്രമേനോന്റെ ആദ്യ സിനിമ )       ഏകാകിനി, മലയാളം &lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|2}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{IMDb name|1685564|Shobha}}

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1980-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 1-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്തവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്ത അഭിനേത്രികൾ]]</text>
      <sha1>jtpsxz0abmjaf311o13tocco51w1j5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634297</id>
      <parentid>4634295</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:40:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14623" sha1="gmoh5yav9xkjeuuznjn123f2zsticz1" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Shobha}}
{{Infobox person
| name               = ശോഭ
| image              = ശോഭ.jpg
| alt                = 
| caption            = ശോഭ
| birth_name         = മഹാലക്ഷ്മി
| birth_date         = {{Birth date|1962|09|23}}
| birth_place        = 
| death_date         = {{Death date and age|1980|05|01|1962|09|23}}
| death_place        = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ് നാട്]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_cause        = തൂങ്ങി മരണം
| nationality        = {{IND}}
| other_names        = 
| known_for          = മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]] നേടിയ വ്യക്തി
| parents            = കെ.പി. മേനോൻ &lt;br&gt; പ്രേമ
| occupation         = ചലച്ചിത്രനടി
}}
ഒരു മലയാളം, തമിഴ് ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയായിരുന്നു '''ശോഭ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മഹാലക്ഷ്മി മേനോൻ (ജീവിതകാലം: 23 സെപ്റ്റംബർ 1962 – 1 മേയ്1980). മലയാള, തമിഴ് സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് അവർ പ്രശസ്തയായത്. 1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'പാസി' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 17-ാം വയസ്സിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി. മികച്ച നടി (1978), മികച്ച സഹനടി (1977), മികച്ച ബാലതാരം (1971) എന്നീ മൂന്ന് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. കന്നഡയിലും (1978), തമിഴിലും (1979) മികച്ച നടിക്കുള്ള രണ്ട് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ സൗത്ത് അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് ഉയർന്നുവന്ന ഏറ്റവും മികച്ച പ്രതിഭകളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അവരുടെ ഭാവി കരിയർ 1980 ൽ അജ്ഞാതമായ കാരണങ്ങളാൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തതോടെ അവസാനിച്ചു. അവരുടെ ജനപ്രീതി, മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിവിധ ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Remembering Shoba, the brilliant actor who left us too soon|first=CV|last=Aravind|date=9 May 2020|work=[[The News Minute]]|url=https://www.thenewsminute.com/article/remembering-shoba-brilliant-actor-who-left-us-too-soon-124228|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008114700/https://www.thenewsminute.com/article/remembering-shoba-brilliant-actor-who-left-us-too-soon-124228|archive-date=2021-10-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമായ ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക് അവരുടെ ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

== ആദ്യകാലം ==
കെ. പി. മേനോന്റെയും 1954 മുതൽ 1981 വരെ മലയാള ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ [[പ്രേമ (നടി)|പ്രേമ]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നടിയായ  പ്രേമ മേനോന്റെയും മകളായി 1961 സെപ്റ്റംബർ 23 ന് മഹാലക്ഷ്മി എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot; /&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
1966-ൽ ജെ.പി. ചന്ദ്രഭാനു സംവിധാനം ചെയ്ത '''തട്ടുങ്കൾ തിറക്കപ്പടും''' ({{lang-ta|தட்டுன்கள் திர்றக்கப்பெடும்}}) എന്ന തമിഴ് ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിലെ ബാലതാരമായിട്ടാണ് അഭിനയം തുടങ്ങിയത്. ബേബി മഹാലക്ഷ്മി എന്ന പേരിലാണ് ആദ്യ ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ നടി സാവിത്രി, കെ.ആർ. വിജയ, ആർ.എസ്. മനോഹർ, ചന്ദ്രബാബു എന്നിവർക്കൊപ്പം ലക്ഷ്മി എന്ന ബാല കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. അടുത്ത വർഷം  മലയാളത്തിൽ [[പി. വേണു|പി. വേണുവിന്റെ]] [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലും ബാലതാരമായിട്ട് മഹാലക്ഷ്മി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot;&gt;{{cite news|title=ബാലുവിനെ സ്നേഹിച്ച ശോഭ|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16166677&amp;programId=1073753760&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 13|newspaper=മലയാളമനോരമ|date=2014 ഫെബ്രുവരി 13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140213084254/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16166677&amp;programId=1073753760&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@|archivedate=2014-02-13 08:42:54|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം}}&lt;/ref&gt; സത്യൻ, പ്രേം നസീർ, കെ.പി. ഉമ്മർ, പത്മിനി, ശാരദ, ഷീല, രാജശ്രീ തുടങ്ങിയ മുൻനിര അഭിനേതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്ന ഈ ചിത്രം മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ &quot;മൾട്ടി-സ്റ്റാർ&quot; ആയി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ പ്രായക്കാരെയും ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള ഈ ചിത്രത്തിലെ വൻ വിജയം, ബാലതാരമെന്ന നിലയിൽ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് ശോഭയെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്നതിന് സഹായിച്ചു.

മുതിർന്നു കഴിഞ്ഞ് ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴാണ് ശോഭ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചത്. 1978-ൽ [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ|ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഉത്രാട രാത്രി|ഉത്രാടരാത്രി]] എന്ന മലയാളചലച്ചിത്രത്തിലാണ് ശോഭ ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചത്. 1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ബന്ധനം]], [[എന്റെ നീലാകാശം]] എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് കേരള സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ കന്നഡ സിനിമയായ അപരിചിതയ്ക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1979-ൽ തിരുവിതാംകൂർ സഹോദരിമാരിൽ മൂത്തവളായ [[ലളിത]] നിർമ്മിച്ച ''പശി'' എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 17-ആം വയസ്സിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]] നേടി. പാസിയിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡും 1977-ൽ കമലാഹാസനോടൊപ്പം  അഭിനയിച്ച [[ഓർമ്മകൾ മരിക്കുമോ]] എന്ന ചിത്രത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡും ലഭിച്ചു. [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]] എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ശോഭ കേരളത്തിലും ഏറെ പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.

== വിവാഹവും മരണവും ==
സംവിധായകൻ [[ബാലു മഹേന്ദ്ര|ബാലു മഹേന്ദ്രയെയാണ്]] ശോഭ വിവാഹം ചെയ്തത്. അറിയപ്പെടാത്ത ചില കാരണങ്ങളാൽ 17-ആം വയസ്സിൽ 1980 മേയ് 1-ന് ശോഭ തൂങ്ങിമരിച്ചതായാണ് അഭ്യാഹം..&lt;ref name=&quot;HeavyPrice&quot;&gt;{{cite news|title=It's a heavy price to pay|first=S. R. Ashok|last=Kumar|date=3 May 2002|newspaper=[[The Hindu]]|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2002/05/03/stories/2002050300330300.htm|access-date=11 January 2012|url-access=limited|archive-url=https://web.archive.org/web/20030704154904/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2002/05/03/stories/2002050300330300.htm|url-status=dead|archive-date=4 July 2003}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2002/apr/23474.htm|title=Why South Indian heroines are embracing death|publisher=[[Mid-Day]]|date=20 April 2002|access-date=11 January 2012|archive-date=28 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100628123140/http://www.mid-day.com/entertainment/2002/apr/23474.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  വെറും 15 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് ബാലു മഹേന്ദ്രയെ വിവാഹം കഴിച്ചത്.  ശോഭയുടെ വിയോഗത്തിനിടയാക്കിയ സാഹചര്യത്തെ ആസ്പദമാക്കിയായിരുന്നു പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ [[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്]] തന്റെ [[ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്]] എന്ന സിനിമ എടുക്കാനിടയായത് എന്നു് അദ്ദേഹം തന്നെ പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref name=&quot;deshabhimani-ക&quot;&gt;{{cite news|title=ചിത്രീകരിച്ചത് ശോഭയുടെ ജീവിതവും മരണവും തന്നെ|url=http://www.deshabhimani.com/periodicalContent1.php?id=408|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 13|newspaper=ദേശാഭിമാനി|author=[[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്|കെ ജി ജോർജ്]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305081322/http://www.deshabhimani.com/periodicalContent1.php?id=408|archivedate=2016-03-05|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==
* തട്ടുങ്കൾ തിറക്കപ്പടും, തമിഴ്, ബാലതാരം
* [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]], മലയാളം, ബാലതാരം
* [[പശി (ചലച്ചിത്രം)|പശി]], തമിഴ്, മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]]
* [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]], മലയാളം
* [[ഉൾക്കടൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഉൾക്കടൽ ]], മലയാളം
* [[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]], മലയാളം
* ഉത്രാട രാത്രി (മലയാളം .ബാലാചന്ദ്രമേനോന്റെ ആദ്യ സിനിമ )       ഏകാകിനി, മലയാളം &lt;ref name=&quot;manoramaonline-ക&quot; /&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|2}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{IMDb name|1685564|Shobha}}

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1980-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 1-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്തവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്ത അഭിനേത്രികൾ]]</text>
      <sha1>gmoh5yav9xkjeuuznjn123f2zsticz1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മെഴ്സിസൈഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176872</id>
    <revision>
      <id>4634234</id>
      <parentid>3831063</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5781" sha1="boqiy502lrddhzodllpu768hvpzjro9" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Merseyside}}
{{Infobox England county
 | name = മെഴ്സിസൈഡ്&lt;br&gt;(Merseyside)
 | image = [[File:County_Flag_of_Merseyside.png|200px]]&lt;br /&gt;മെഴ്സിസൈഡിന്റെ പതാക
 | motto = 
 | map = [[File:Merseyside UK locator map 2010.svg|200px|Merseyside within England]] &lt;br&gt;&lt;small&gt;''Shown within[[England]]''&lt;/small&gt;
 | status = [[Metropolitan county]] &amp;&lt;br&gt;[[Ceremonial counties of England|Ceremonial county]]
 | origin = 1974&lt;/br&gt;&lt;small&gt;([[Local Government Act 1972]])&lt;/small&gt;
 | region = [[North West England]]
 | arearank = [[List of Ceremonial counties of England by Area|Ranked 43rd]]
 | area_km2 = 645
 | ons = 2B
 | nutscode = 5
 | nuts3 = UKD5
 | poprank = [[List of ceremonial counties of England by population|Ranked 9th]]
 | popestdate = 2004
 | pop = 1,365,901
 | density_km2 = 2118
 | ethnicity = 97.1% [[White British]] 2.9% [[Black British]], [[British Asian]], [[British Chinese]], [[British Mixed]]
 | mps = &lt;small&gt;
*[[Joe Benton]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Alison McGovern]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Bill Esterson]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Angela Eagle]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Maria Eagle]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Louise Ellman]] [[Labour Party (UK)|(L)]] [[Co-operative Party|(Co-op)]]
*[[Frank Field (UK politician)|Frank Field]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Esther McVey]] [[Conservative Party (UK)|(C)]]
*[[George Howarth]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Luciana Berger]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Steve Rotherham]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[John Pugh]] [[Liberal Democrats (UK)|(LD)]]
*[[Stephen Twigg]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[David Leonard Watts|David Watts]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
*[[Shaun Woodward]] [[Labour Party (UK)|(L)]]
&lt;/small&gt;
 | subdivmap = [[Image:MerseysideNumbered.png|200px]]
 | subdivs = #[[Liverpool]]
#[[Metropolitan Borough of Sefton|Sefton]]
#[[Metropolitan Borough of Knowsley|Knowsley]]
#[[Metropolitan Borough of St Helens|St Helens]]
#[[Metropolitan Borough of Wirral|Wirral]]
}}
വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] ഒരു മെട്രോപൊളിറ്റൺ പ്രദേശമാണ് '''മെഴ്സിസൈഡ്''' ({{IPAc-en|icon|ˈ|m|ɜr|z|i|s|aɪ|d}}). 1,365,900 ആണ് ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ&lt;ref&gt;{{cite web|title=2009 Mid Year Estimates – Table 9 ONS|publisher=statistics.gov.uk|url=http://www.statistics.gov.uk/statbase/Product.asp?vlnk=15106| accessdate=9 September 2010|ref=harv|{{inconsistent citations}}}}&lt;/ref&gt;. ലോക്കൽ ഗവൺമെന്റ് ആക്ട് 1972 പ്രകാരം 1974 ഏപ്രിൽ 1-നാണ് പ്രദേശം നിലവിൽ വന്നത്. [[മേഴ്സി നദി|മേഴ്സി നദിയിൽ]] നിന്നുമാണ് ഈ പേര് ലഭ്യമായത്. 249 ചതുരശ്ര മൈലാണ് (645 km2) ആകെ വിസ്തീർണ്ണം.[[Lancashire |ലാൻകാഷീർ]] (വടക്ക് കിഴക്കൻ അതിർത്തി), [[ഗ്രേറ്റർ മാഞ്ചസ്റ്റർ]] (കിഴക്കൻ അതിർത്തി), [[Cheshire|ച്ചെഷയർ]] (വടക്ക് കിഴക്കൻ അതിർത്തിയിൽ), [[ഐറിഷ് കടൽ]](പടിഞ്ഞാറിൽ) എന്നിവയാണ് മെഴ്സിസൈഡിന്റെ അതിർത്തികൾ. 
[[ഡീ അഴിമുഖം|ഡീ അഴിമുഖത്തിന്]] എതിരാണ് [[വടക്ക് വെയ്ൽസ്]]. മെഴ്സിസൈഡ് ജനസംഖ്യ ഉള്ള പലയധികം [[city|പട്ടണങ്ങളും]], [[sub city|ചെറുപട്ടണങ്ങളും]] ചേരുന്നതാണ്. മെഴ്സിസൈഡ് കേന്ദ്രബിന്ദുവായി പല വലിയ വ്യവസായങ്ങളും നടത്തുന്നു, [[Liverpool City Centre|ലിവർപ്പൂൾ സിറ്റി സെൻറെറോടൊപ്പം]]. 

അറുപതടി ഉയരത്തിൽ മുഖം മാത്രമായുള്ള [[ഡ്രീം (ശില്പം)|ഡ്രീം]] എന്ന ശില്പം മെഴ്സിസൈഡിൽ [[Sutton|സട്ടനിൽ]] സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. 

==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commonscat|Merseyside}}
*{{dmoz|Regional/Europe/United_Kingdom/England/Merseyside}}
* [http://mersey.wikia.com Mersey Wiki]
* [http://www.merseysidertr.com  Merseyside RTR ](Brian Gills website)
* [http://www.merseytravel.gov.uk/ Merseytravel website]
* [http://www.merseysidepoliceauthority.gov.uk/ Merseyside Police Authority website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050827230845/http://www.merseysidepoliceauthority.gov.uk/ |date=2005-08-27 }}
* [http://www.merseyfire.gov.uk/ Merseyside Fire and Rescue website]
* [http://www.merseyside.com/ Merseyside.com local guide, A-Z, street index]
* [http://www.merseysidetoday.co.uk/ Merseyside Today - regional guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903134539/http://www.merseysidetoday.co.uk/ |date=2011-09-03 }}
* [http://www.merseyreporter.com/history/ Mersey Reporter History - Merseyside History]
* [http://www.imerseyside.co.uk/ Merseyside Businesses online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091208093249/http://www.imerseyside.co.uk/ |date=2009-12-08 }}

{{Geo_Stub|Merseyside}}

[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലണ്ടിലെ കൗണ്ടികൾ]]</text>
      <sha1>boqiy502lrddhzodllpu768hvpzjro9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കയ്പവല്ലരി (കവിത)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201332</id>
    <revision>
      <id>4634325</id>
      <parentid>4616201</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35624-91</username>
        <id>219457</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2002" sha1="bfmlv6iq4viekm6r27x8r7qlhtubgj6" xml:space="preserve">{{Infobox book
&lt;!-- |italic title = (see above) --&gt;
| name             = കയ്പവല്ലരി
| image            =KaippavaIIary book cover.jpg
| image_caption    =പുറംചട്ട 
| author           = [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]]
| title_orig       = 
| translator       = 
| illustrator      = 
| cover_artist     = 
| country          = ഇന്ത്യ
| language         = മലയാളം
| series           = 
| subject          = 
| genre            = 
| publisher        =കറൻ്റ് ബുക്‌സ് തൃശ്ശൂർ 
| pub_date         = 
| english_pub_date = 
| media_type       = 
| pages            = 
| isbn             = 
| oclc             = 
| dewey            = 
| congress         = 
| preceded_by      = 
| followed_by      = 
}}

[[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]] രചിച്ച കവിതാ ഗ്രന്ഥമായ '''കയ്പവല്ലരി''' എന്ന കൃതിക്കാണ് 1964-ൽ കവിതാസാഹിത്യത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചത്. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=11 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705163126/http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=11 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw2.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കവിതകൾ].&lt;/ref&gt;. 

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവിതകൾ]]</text>
      <sha1>bfmlv6iq4viekm6r27x8r7qlhtubgj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211632</id>
    <revision>
      <id>4634270</id>
      <parentid>4583175</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T22:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23857" sha1="iuojowk8n2n9xptf60h8ghjy3vmdbig" xml:space="preserve">[[തിരു-കൊച്ചി]] ഹിന്ദുമത സ്ഥാപന നിയമം (ആക്ട് XV 1950) അനുസരിച്ച് രൂപീകരിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് '''തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്''' &lt;ref name=&quot;ഔദ്യോഗിക വൈബ്സൈറ്റ്&quot;&gt;{{Citation|url=http://travancoredevaswomboard.org/administration/board|title=തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ഔദ്യോഗിക വൈബ്സൈറ്റ്|accessdate=2012 ഒക്ടോബർ 22|archive-date=2012-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715051653/http://travancoredevaswomboard.org/administration/board|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പഴയ [[തിരുവിതാംകൂർ]] നാട്ടുരാജ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന 1248 ഹൈന്ദവക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഭരണസംബന്ധമായ മേൽനോട്ടം നിർവ്വഹിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണിത്. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] [[നന്ദൻകോട്|നന്ദൻകോട്ടാണ്]] ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനം. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]], [[വൈക്കം മഹാദേവക്ഷേത്രം|വൈക്കം]], [[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രങ്ങൾ]], [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[മലയാലപ്പുഴ ദേവീ ക്ഷേത്രം|മലയാലപ്പുഴ ദേവീ ക്ഷേത്രം,]] [[ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം,]] [[ആറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|തിരുവാറന്മുള ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം,]] [[വെള്ളായണി ദേവി ക്ഷേത്രം|വെള്ളായണി ദേവി ക്ഷേത്രം]], [[ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം]] തുടങ്ങിയ നിരവധി മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ കീഴിലുണ്ട്.

==ചരിത്രം==
കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ദേവാലയങ്ങൾക്കും അവയുടെ ഭരണക്രമത്തിനും പൊതുവായി നല്കിയിരിക്കുന്ന നാമമാണ് ദേവസ്വം എന്നത്. ദേവന്റെ സ്വത്ത് എന്നർത്ഥം വരുന്ന പദമാണ് സംസ്കൃഭാഷയിൽ  'ദേവസ്വം' എന്നത് കൊണ്ടു സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. കേരളസംസ്ഥാനം തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി, മലബാർ എന്ന രീതിയിൽ പ്രത്യേകമായി നിലനിന്ന കാലഘട്ടം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തെയും ക്ഷേത്ര ഭരണസംവിധാനത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാനായി 'ദേവസ്വം' എന്ന സംജ്ഞ നിലവിലിരുന്നു.

അതിപ്രാചീനകാലം മുതൽ കേരളത്തിൽ ഹൈന്ദവ ജനതയുടെ ദിനചര്യയിൽ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് പ്രാധാന്യം കല്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മലയാളനാട്ടിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള പൊതു ട്രസ്റ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളുൾക്കൊള്ളുന്ന ധർമസ്ഥാപനങ്ങളാണ്. ജനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ദേവസ്വത്തിന് വളരെ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു.  പാരമ്പര്യ പിൻതുടർച്ച അനുസരിച്ച് ഹിന്ദു മത ധർമ്മം ആചരിച്ചു നടത്തുന്ന &quot;ഊരാളർ&quot; ആണ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ഭരണകർത്താക്കൾ. എന്നാൽ തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചതും അവയുടെ നിലനില്പിനായി ധനവും വസ്തുവകകളും നിക്ഷേപിച്ചതും  ദാനസ്വത്തുക്കൾ വഴിയിൽ ലഭിക്കുന്ന വരുമാനത്തിന്റെ നില അനുസരിച്ച് മാത്രമാണ്. രാജാക്കന്മാരും പ്രഭുക്കളും ജന്മികളും വിപുലമായ തോതിൽ ഈ ട്രസ്റ്റുകൾക്ക് ധനസഹായം നല്കുകയും  ഇവയെ ഭയഭക്തിബഹുമാനപുരസ്സരം സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തുവന്നു. ശേഷമാണ്  തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി രാജ്യത്തിന്റെ മേൽക്കോയ്മാധികാരമുപയോഗിച്ച് രാജാക്കന്മാർ ക്ഷേത്രഭരണം ഏറ്റെടുക്കുകയുണ്ടായത്. അങ്ങിനെയാണ് സർക്കാർ ദേവസ്വവത്തിൻ്റെ ഉത്ഭവം.

എന്നാൽ മലബാറിൽ മുഴുവൻ ഉപാസകരായ ഊരായ്മ ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്വകാര്യ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ആയതിനാൽ ഊരാളരുടെ ഉപാസന മൂർത്തിയെ ആണ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആരാധിച്ചു വരുന്നത്.

തിരുവിതാംകൂറിലെ പ്രസിദ്ധമായിരുന്ന മിക്ക ദേവസ്വങ്ങളുടെയും ഭരണം ഗവണ്മെന്റ് ഏറ്റെടുത്തത് 1811-ൽ റാണി ഗൗരി ലക്ഷ്മീഭായിയുടെ ഭരണകാലഘട്ടത്തിൽ (1810-15) ആയിരുന്നു. കേണൽ മൺറോ ആയിരുന്നു മഹാറാണിയുടെ ഉപദേഷ്ടാവ്.

1897-ൽ പുതിയ ദേവസ്വം വകുപ്പ് ഉണ്ടാവുകയും 1907-ൽ അതു പുനഃസംഘടിപ്പിച്ച് നിയമാവലി പുതുക്കി ലാൻഡ് റവന്യൂവിനെ പണപ്പിരിവിനുള്ള ചുമതല ഏല്പിക്കുകയുമാണ് ചെയ്തത്. 1906-ൽ 'ദേവസ്വം സെറ്റിൽമെന്റ്' വിളംബരം പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇതനുസരിച്ച് ദേവസ്വത്തിന്റെ കാണക്കുടിയാന്മാരുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു.

മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ മഹാരാജാവ് ദേവസ്വം ഭരണം റവന്യൂവകുപ്പിൽനിന്നു മാറ്റി പ്രത്യേക വകുപ്പ് ആയി 1922 ഏ. 12-ന് 'ദേവസ്വം വിളംബരം' നടത്തി. അടുത്ത കൊല്ലവർഷം (1098) ആരംഭം മുതൽ ദേവസ്വം വകുപ്പ് ഒരു കമ്മിഷണറുടെ ചുമതലയിലാക്കി പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു.  ഇതനുസരിച്ച് സംസ്ഥാനത്തിലെ ആകെ ഭൂനികുതിവരുമാനത്തിന്റെ 40% -ൽ കുറയാത്ത തുക 'ദേവസ്വം ഫണ്ട്' എന്ന പേരിൽ നീക്കിവയ്ക്കാനും വ്യവസ്ഥയുണ്ടായി. 1946-ഓടുകൂടി ദേവസ്വങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ നല്കേണ്ട പ്രതിവർഷ വിഹിതം 25 ലക്ഷം രൂപയായി നിജപ്പെടുത്തി.

തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ കീഴിലുൾ പ്പെട്ട ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ വരുമാനം  അടിസ്ഥാനമാക്കി അവയ്ക്ക് മേജർ, മൈനർ, പെറ്റി പദവികൾ നല്കപ്പെട്ടു. പ്രതിവർഷം 1000 രൂപയ്ക്കു മുകളിൽ വരുമാനം  ലഭിക്കുന്നവ മേജർ ദേവസ്വവും 1000-നും 100-നുമിടയിൽ വരുമാനമുള്ളവ മൈനർ ദേവസ്വവും 100 രൂപയിൽ കുറവു വരുന്നവ പെറ്റിദേവസ്വവും എന്നായിരുന്നു വിഭജന രീതി. ഇവകൂടാതെ പി.ഡി. ദേവസ്വം എന്നൊരു വിഭാഗവും നിലവിലിരുന്നു. പെഴ്സണൽ ഡിപ്പോസിറ്റുള്ള ദേവസ്വങ്ങൾക്കാണ് പി.ഡി. ദേവസ്വം എന്ന പേരുണ്ടായിരുന്നത്.

ദേവസ്വം വകുപ്പിന്റെ കീഴിൽ ഒരു പ്രത്യേക മരാമത്തുവകുപ്പും ശാന്തിസ്കൂളുകളും നടത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം സംസ്കൃത കോളജിലെ വേദവിഭാഗവും തൃപ്പൂണിത്തുറ, മങ്കൊമ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ വേദപാഠശാലകളും ദേവസ്വത്തിന്റെ ഭരണനിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു.

1947-നുശേഷം ദേവസ്വം ഭരണസമ്പ്രദായത്തിൽ വീണ്ടും ചില മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ജനപ്രതിനിധികൾ അധികാരമേറ്റപ്പോൾ ഗവണ്മെന്റ്ചുമതലയിൽനിന്നു ദേവസ്വം സ്വതന്ത്രമാവുകയും 1948 മാ. 23-ലെ വിളംബരപ്രകാരം ക്ഷേത്രങ്ങൾ വീണ്ടും രാജഭരണത്തിൻകീഴിലാവുകയും ചെയ്തു. ദേവസ്വം ജോലിക്കാർ സർക്കാർ ജീവനക്കാരല്ലാതായി. ദേവസ്വം ഭരണം സർക്കാരിൽനിന്നു മാറിയതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ ഒരു ഓർഡിനൻസ് മുഖേന 1949-ൽ രൂപവത്കൃതമായ ആദ്യ ദേവസ്വം ബോർഡ് അധ്യക്ഷൻ [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്തു പദ്മനാഭൻ]] ആയിരുന്നു.

ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള വിഹിതവും പണ്ടാരവകയ്ക്കു നല്കേണ്ട ഒരു ലക്ഷം രൂപയും ഉൾപ്പെടെ ദേവസ്വം ഫണ്ടിലേക്ക് സർക്കാർ നല്കേണ്ട തുക 51 ലക്ഷം{{അവലംബം}} രൂപയായി ഉയർന്നു. ഈ ഫണ്ടിൽ നിന്നാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുള്ള ശമ്പളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദൈനംദിന ചെലവുകളും നിർവഹിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്.

തിരുവിതാംകൂറും കൊച്ചിയും തമ്മിലുള്ള ലയനം 1949 ജൂല.-യിൽ നടന്നതിനെത്തുടർന്ന് ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും രാജാക്കന്മാരും  കേന്ദ്രസർക്കാരും തമ്മിലുണ്ടാക്കിയ ഉടമ്പടിപ്രകാരം തിരുവിതാംകൂറിലെയും കൊച്ചിയിലെയും ദേവസ്വങ്ങളുടെ ഭരണം മൂന്ന് അംഗങ്ങൾവീതം ഉൾപ്പെട്ട ഓരോ ബോർഡിന്റെ അധികാരപരിധിക്കുള്ളിലായി. ഈ മൂന്ന് അംഗങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരെയും യഥാക്രമം ഹിന്ദു മന്ത്രിമാർ, ഹിന്ദു നിയമസഭാംഗങ്ങൾ, മഹാരാജാവ് എന്നിവരാണ് നോമിനേറ്റ് ചെയ്തിരുന്നത്. 1949-ലെ നാലാം വിളംബരം, ഒമ്പതാം വിളംബരം, 1950-ലെ ഒന്നാം  വിളംബരം എന്നിവയനുസരിച്ച് ഈ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് നിയമസാധുതയും നല്കി. തുടർന്ന് 1950-ലെ ഹിന്ദുമതസ്ഥാപന നിയമം (Hindu Religious Institution Act XV of 1950) നിയമസഭ പാസ്സാക്കിക്കൊണ്ട് തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി ദേവസ്വം ബോർഡുകൾക്ക് ബാധകമാക്കി ഉത്തരവു പുറപ്പെടുവിക്കുകയുമുണ്ടായി. ഇങ്ങനെ രൂപവത്കൃതമായ ബോർഡിന്റെ ആദ്യ അധ്യക്ഷൻ [[പി.ജി.എൻ. ഉണ്ണിത്താൻ]] ആയിരുന്നു.

ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഭാരതീയ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടന 1956-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടുകൂടി ദേവസ്വം ബോർഡുകളുടെ ഭരണാധികാരങ്ങൾക്കും ചില വ്യതിയാനങ്ങൾ ഉണ്ടായി. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വത്തിലുൾപ്പെട്ട ചില പ്രദേശങ്ങൾ (450-ഓളം ക്ഷേത്രങ്ങൾ) തമിഴ്നാടിന്റെ ഭാഗമായി മാറുകയും ഇവ മദ്രാസിലെ 'ഹിന്ദു റിലീജിയസ് ആൻഡ് ചാരിറ്റബിൾ എൻഡോവ്മെന്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്' കമ്മിഷണറുടെ അധികാരപരിധിയിലാവുകയും ചെയ്തു.

==ബോർഡിന്റെ ഘടന==
ബോർഡിലെ ഒരംഗത്തിന്റെ കാലാവധി രണ്ടു വർഷമായി വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ബോർഡ് മെംബർ ആകുന്നതിന് തിരുവിതാംകൂർ പൗരനും ഹിന്ദുമതവിശ്വാസിയും അനുദ്യോഗസ്ഥനും ആയിരിക്കണം. ബോർഡിലെ ഏതൊരു കുത്തക ഏർപ്പാടുകളുമായി സഹകരിക്കുന്നവരും മെംബർ ആകാൻ പാടില്ല എന്ന് വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ബോർഡ് മെംബർമാരെ കൂടാതെ ദേവസ്വം ബോർഡ് പ്രസിഡന്റ്, സെക്രട്ടറി, ദേവസ്വം കമ്മിഷണർ തുടങ്ങിയ ഭരണാധികാരികളും ഉണ്ട്. ബോർഡ് തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്തുക, ബോർഡ് മീറ്റിങ്ങിന്റെ അജൻഡ തയ്യാറാക്കുക, ബോർഡ് ഓഫീസിലെ ജീവനക്കാരുടെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക മുതലായവയാണ് സെക്രട്ടറിയുടെ ഭരണച്ചുമതല. ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിലെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടിവ് ഓഫീസറാണ് ദേവസ്വം കമ്മിഷണർ.

ഭരണസൗകര്യം പ്രമാണിച്ച് ദേവസ്വം ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് 4 ദേവസ്വം ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളായും ശബരിമല ഗ്രൂപ്പ് ഒഴികെ 20 ഗ്രൂപ്പുകളായും തരംതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം, അമ്പലപ്പുഴ  (ഹെഡ്ക്വാർ ട്ടേഴ്സ്-ഹരിപ്പാട്), പത്തനംതിട്ട ,വൈക്കം എന്നിവയാണ് 4 ദേവസ്വം ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകൾ. 20 ഗ്രൂപ്പുകൾ  നെയ്യാറ്റിൻകര, തിരുവനന്തപുരം, ഉള്ളൂർ, വർക്കല, കൊല്ലം, കൊട്ടാരക്കര, പുനലൂർ, അമ്പലപ്പുഴ, മാവേലിക്കര, ഹരിപ്പാട്,കരുനാഗപ്പള്ളി, ആറന്മുള, തിരുവല്ല,മുണ്ടക്കയം, ചങ്ങനാശ്ശേരി, തൃക്കാരിയൂർ, പറവൂർ, വൈക്കം, കോട്ടയം, ഏറ്റുമാനൂർ എന്നിവയാണ്.

ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് 'ശബരിമല ഗ്രൂപ്പ്' എന്ന പ്രത്യേക ഗ്രൂപ്പ് രൂപവത്കൃതമായി. ശബരിമല ദേവസ്വത്തിന്റെ ഭരണം എക്സിക്യൂട്ടിവ് ഓഫീസറാണ് നടത്തുന്നത്. ശബരിമല ദേവസ്വം ഗ്രൂപ്പിന്റെ ആസ്ഥാനം ഇപ്പോൾ  പത്തനംതിട്ടയിലാണ് . ഈ ഓഫീസ് മാസപൂജക്കാലത്തും മണ്ഡല, മകരവിളക്കുസമയങ്ങളിലും ശബരമലയിൽ താത്കാലികമായി പ്രവർത്തിക്കാറുണ്ട്. ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളുടെ ഭരണാധികാരി ഡെപ്യൂട്ടി ദേവസ്വം കമ്മിഷണർമാരും  ഗ്രൂപ്പ് ഭരണാധികാരികൾ ഗ്രൂപ്പ് അസിസ്റ്റന്റ് കമ്മിഷണർമാരുമാണ്. ഇവരുടെ കീഴിൽ സബ് ഗ്രൂപ്പ് ഓഫീസർമാരും , അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റിവ് ഓഫീസർ, മിനിസ്റ്റീരിയൽ വിഭാഗം എന്നിവരും ഭരണകാര്യത്തിൽ സഹായികളായി ഉണ്ട്.

===നിലവിലുള്ള ബോർഡ്===
;&lt;u&gt;പ്രസിഡൻറ്&lt;/u&gt;: '''കെ. ജയകുമാർ I AS'''
;'''&lt;u&gt;അംഗങ്ങൾ&lt;/u&gt;''':'''അഡ്വ.P രാജു'''
:'''അഡ്വ. പി ഡി സന്തോഷ്‌ കുമാർ'''
:
:'''&lt;u&gt;ബോർഡ്സെക്രട്ടറി&lt;/u&gt;'''
:'''ബിന്ദു സന്തോഷ്''' 
:
;'''&lt;u&gt;കമ്മീഷണർ&lt;/u&gt;'''
;        '''&lt;sub&gt;&lt;big&gt;സി.വി പ്രകാശ്&lt;/big&gt;&lt;/sub&gt;''' 
;
;&lt;u&gt;തിരുവാഭരണം കമ്മീഷണർ&lt;/u&gt;  
;സി. സുനില

==ബോർഡും സ്ഥാപനങ്ങളും==
തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായി ഭരണം നടത്തിവന്നിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ് അതിന്റെ കീഴിലുള്ള 1248 ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനു പുറമേ വിദ്യാഭ്യാസ-സാംസ്കാരിക മണ്ഡലങ്ങളിലും വിപുലമായ തോതിൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിവരുന്നു. ശ്രീചിത്രാ ഹിന്ദുമത ഗ്രന്ഥശാല; ശാസ്താംകോട്ട, തലയോലപ്പറമ്പ്, പരുമല എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതമായ ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളജുകൾ; ഒട്ടേറെ ഹൈസ്കൂളുകൾ; ഹരിജനക്ഷേമോദ്ധാരണത്തിനായുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ; ദേവസ്വം ഹിന്ദു ഹോസ്റ്റൽ; കുടിൽവ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ സംരംഭങ്ങൾ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രകലകളുടെ സംരക്ഷണവും വികസനവും ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളും ബോർഡ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. .

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}}

[[വർഗ്ഗം:തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]</text>
      <sha1>iuojowk8n2n9xptf60h8ghjy3vmdbig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ടോണി ചമ്മിണി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>250919</id>
    <revision>
      <id>4634306</id>
      <parentid>4631404</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4075" sha1="n58m75uxp5rwsq82d6b34aad02w2oga" xml:space="preserve">{{PU|Tony Chammini}}
[[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
കേരളത്തിലെ ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകനാണ് '''ടോണി ചമ്മിണി'''. 


&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>n58m75uxp5rwsq82d6b34aad02w2oga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634308</id>
      <parentid>4634306</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4393" sha1="9hsnbsjnbq179yryo2yku0yv61og28o" xml:space="preserve">{{infobox officeholder 
| name = ടോണി ചമ്മിണി
| image = [[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
| birth_date =
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = വൈപ്പിൻ
| office2 = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയർ
| term2 = 2010 - 2015
| predecessor2 =
| successor2 =
| spouse =
| children =
| date =
| year =
| source =
}}


&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>9hsnbsjnbq179yryo2yku0yv61og28o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634309</id>
      <parentid>4634308</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4498" sha1="2kyzu12gsyt6jccfzlgoqdry78r9vt3" xml:space="preserve">{{infobox officeholder 
| name = ടോണി ചമ്മിണി
| image = [[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
| birth_date = {{birth date and age|1969|01|01|df=yes}}
| birth_place = വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = വൈപ്പിൻ
| office2 = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയർ
| term2 = 2010 - 2015
| predecessor2 =
| successor2 =
| spouse =
| children =
| date =
| year =
| source =
}}


&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>2kyzu12gsyt6jccfzlgoqdry78r9vt3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634310</id>
      <parentid>4634309</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4580" sha1="qsfvdmfhpaumpm6dd0rxrt5zoyg7pcv" xml:space="preserve">{{infobox officeholder 
| name = ടോണി ചമ്മിണി
| image = [[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
| birth_date = {{birth date and age|1969|01|01|df=yes}}
| birth_place = വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = വൈപ്പിൻ
| office2 = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയർ
| term2 = 2010 - 2015
| predecessor2 = മേഴ്‌സി വില്യംസ്
| successor2 = സൗമിനി ജെയിൻ
| spouse =
| children =
| date =
| year =
| source =
}}


&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qsfvdmfhpaumpm6dd0rxrt5zoyg7pcv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634312</id>
      <parentid>4634310</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:37:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <origin>4634312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4550" sha1="nvsrrwb5qfyatnaic7bijsbr4z5pgwy" xml:space="preserve">{{infobox officeholder 
| name = ടോണി ചമ്മിണി
| image = [[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
| birth_date = {{birth date and age|1969|01|01|df=yes}}
| birth_place = വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = വൈപ്പിൻ
| office2 = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയർ
| term2 = 2010 - 2015
| predecessor2 = മേഴ്‌സി വില്യംസ്
| successor2 = സൗമിനി ജെയിൻ
| spouse =
| children =
| date =
| year =
| source =
}}


&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>nvsrrwb5qfyatnaic7bijsbr4z5pgwy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634314</id>
      <parentid>4634312</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5098" sha1="0o3x98fjatrds0i7agn1hv7hcd31072" xml:space="preserve">{{infobox officeholder 
| name = ടോണി ചമ്മിണി
| image = [[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
| birth_date = {{birth date and age|1969|01|01|df=yes}}
| birth_place = വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = വൈപ്പിൻ
| office2 = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയർ
| term2 = 2010 - 2015
| predecessor2 = മേഴ്‌സി വില്യംസ്
| successor2 = സൗമിനി ജെയിൻ
| spouse =
| children =
| date =
| year =
| source =
}}
2026 മെയ് നാലു മുതൽ വൈപ്പിൻ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്ന എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് 
'''ടോണി ചമ്മിണി''' 2010 മുതൽ 2015 വരെ കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയറായും 
പ്രവർത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>0o3x98fjatrds0i7agn1hv7hcd31072</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634315</id>
      <parentid>4634314</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5122" sha1="psqoqt8h12ulz4nykbqit6oypvw8x6l" xml:space="preserve">{{infobox officeholder 
| name = ടോണി ചമ്മിണി
| image = [[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
| birth_date = {{birth date and age|1969|01|01|df=yes}}
| birth_place = വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = വൈപ്പിൻ
| office2 = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയർ
| term2 = 2010 - 2015
| predecessor2 = മേഴ്‌സി വില്യംസ്
| successor2 = സൗമിനി ജെയിൻ
| spouse =
| children =
| date = 30 ജൂൺ
| year = 2026
| source =
}}
2026 മെയ് നാലു മുതൽ വൈപ്പിൻ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്ന എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് 
'''ടോണി ചമ്മിണി''' 2010 മുതൽ 2015 വരെ കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയറായും 
പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>psqoqt8h12ulz4nykbqit6oypvw8x6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634316</id>
      <parentid>4634315</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5227" sha1="ijwq19z5cxsfgix4uq49u8fsquu0nnq" xml:space="preserve">{{infobox officeholder 
| name = ടോണി ചമ്മിണി
| image = [[File:Tony Chammini.JPG|thumb|ടോണി ചമ്മിണി]]
| birth_date = {{birth date and age|1969|01|01|df=yes}}
| birth_place = വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = വൈപ്പിൻ
| office2 = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയർ
| term2 = 2010 - 2015
| predecessor2 = മേഴ്‌സി വില്യംസ്
| successor2 = സൗമിനി ജെയിൻ
| spouse =
| children =
| date = 30 ജൂൺ
| year = 2026
| source =
}}
2026 മെയ് നാലു മുതൽ വൈപ്പിൻ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്ന എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ്&lt;ref&gt;https://timesofindia.indiatimes.com/india/vypen-election-result-2026/articleshow/130717915.cms&lt;/ref&gt; 
'''ടോണി ചമ്മിണി''' 2010 മുതൽ 2015 വരെ കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ മേയറായും 
പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=mathrubhumi&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാവും  കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവെക്കുമെന്ന് എൻ. വേണുഗോപാൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=മാതൃഭൂമി|archiveurl=https://archive.today/20130612094145/http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=138309|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =thejas&gt;{{cite news|title=കൊച്ചിയുടെ മേയറായി ടോണി ചമ്മിണി സ്ഥാനമേറ്റു|url=http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=തേജസ് ന്യൂസ്|date=2010 നവംബർ 9|archiveurl=https://archive.today/20130612145234/http://www.thejasnews.com/index.jsp?tp=det&amp;det=yes&amp;news_id=20101109082950202|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=oneindia&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി കൊച്ചി മേയറാകും|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ, മലയാളം|date=2010 നവംബർ 7|archiveurl=https://archive.today/20130612144906/http://malayalam.oneindia.in/news/2010/11/07/kerala-kochi-mayor-to-be-tony-chammini.html|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
[[കെ.എസ്.യു.]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, [[സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് കോളേജ്|സെൻറ് ആൽബർട്‌സ് കോളേജ്]] യൂണിയൻജനറൽ സെക്രട്ടറി, മഹാത്മാഗാന്ധി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ, [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം എന്നീ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായിരുന്നു. 2000-ൽ കതൃക്കടവ് നിന്ന് കൗൺസിലറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=mathrubhumi/&gt;

2010-ൽ കതൃക്കടവിൽ നിന്ന് 1745 വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.&lt;ref name =thejas/&gt; കൗണിസിലിൽ ആകെയുള്ള 74 സീറ്റിൽ 56 സീറ്റുകളും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനാണ് ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|title=ടോണി ചമ്മിണി മേയറാകും; ഭദ്ര സതീഷ് ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ|url=http://veekshanam.com/content/view/7255/|accessdate=2013 ജൂൺ 12|newspaper=വീക്ഷണം|archiveurl=https://archive.today/20130612145630/http://veekshanam.com/content/view/7255/|archivedate=2013 ജൂൺ 12}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{kerala-politician-stub}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ijwq19z5cxsfgix4uq49u8fsquu0nnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുരഭി ലക്ഷ്മി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289970</id>
    <revision>
      <id>4634285</id>
      <parentid>4440843</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13538" sha1="9qzuj930dvyufww9vwwmu6rbk3vs51w" xml:space="preserve">{{PU|Surabhi Lakshmi}}{{Infobox person
| name               = സുരഭി ലക്ഷ്മി
| image              = Surabhi_Lakkshmi.jpg
| image_size         = 
| caption            = 
| birth_name         = സുരഭി സി.എം.
| birth_date         = {{Birth date and age |df=yes|1986|11|16}}
| birth_place        = [[നരിക്കുനി]], [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| education          = [[നാടക കലകളിൽ]] മാസ്റ്റർ ബിരുദം
| alma_mater         = [[Mahatma Gandhi University, Kerala|എം.ജി. യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] &lt;br /&gt;[[ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല]]
| occupation         = നടി
| years_active       = 2005–തുടരുന്നു
| awards             = [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] (2016)
| website            = {{URL|www.surabhilakkshmi.com}}
}}
മലയാളത്തിലെ ഒരു ചലച്ചിത്ര/ടെലിവിഷൻ/നാടക അഭിനേത്രിയാണു '''സുരഭി ലക്ഷ്മി'''. [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ|മികച്ച നടി]]ക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2016|2016]]-ലെ [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]  സുരഭിക്ക് ലഭിച്ചു. ഇരുപതിലേറെ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷമിട്ടിട്ടുണ്ട്. ''കഥയിലെ രാജകുമാരി'' എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലും ഏതാനും പരസ്യചിത്രങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇവർ [[മീഡിയവൺ ടിവി|മീഡിയാ വൺ]] ചാനലിൽ പ്രക്ഷേപണം പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത് [[എം80 മൂസ]] എന്ന ഹാസ്യപരമ്പരയിലെ ഒരു മുഖ്യകഥാപാത്രമായ പാത്തുമ്മ എന്ന വേഷത്തിലൂടെയുമാണ് ജനപ്രീതിയാർജിക്കുന്നത്. എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ്ബിൽ വാർത്താസമ്മേളനത്തിന് ബുള്ളറ്റ് മോട്ടോർസൈക്കിൾ ഓടിച്ച്  കോഴിക്കോട്ടുനിന്നും വന്ന സുരഭിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ മാധ്യമങ്ങളിൽ വാർത്തയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://graffitimagazine.in/2017/04/12/surabhi-in-meet-the-press-kochi/|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2017-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413031930/http://graffitimagazine.in/2017/04/12/surabhi-in-meet-the-press-kochi/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://english.mathrubhumi.com/gallery/women/surabhi-1.1863357|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2017-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170911095848/http://english.mathrubhumi.com/gallery/women/surabhi-1.1863357|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

സുവർണ തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''യക്ഷിക്കഥകളും നാട്ടുവർത്തമാനങ്ങളും'' എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിനു 2010 ലും കെ. വിനോദ്കുമാർ വളാഞ്ചേരി സംവിധാനം ചെയ്ത ''ബോംബെ ടെയ്‌ലേഴ്‌സ്'' എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിനു 2016&amp;nbsp; ലും&amp;nbsp; സുരഭിക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള  [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു . അബുദാബി തിയേറ്റർ ഫെസ്റ്റിലും മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;yentha.com&quot;&gt;http://www.yentha.com/news/view/4/the-scent-of-acting{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://archives.deccanchronicle.com/130812/entertainment-mollywood/article/surabhi-taking-big-leap{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;2016ൽ മിന്നാമിനുങ്ങ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനു [[മികച്ച_നടിക്കുള്ള_ദേശീയ_പുരസ്കാര_ജേതാക്കൾ|മികച്ച നടിക്കുള്ള  ദേശീയ അവാർഡ്]] ലഭിച്ചു.

== വ്യക്തിജീവിതം ==
1986 നവംബർ 16 ന് കെ.പി. ആണ്ടിയുടെയും രാധയുടെയും മകളായി സുരഭി ജനിച്ചു. കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ നരിക്കുനി സ്വദേശിനിയാണ് അവർ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.yentha.com/news/view/4/the-scent-of-acting|title=The Scent Of Acting - Trivandrum News - Yentha.com|access-date=17 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20180627144314/http://www.yentha.com/news/view/4/the-scent-of-acting|archive-date=27 June 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.surabhilakshmi.com/about/|title=About Surabhi Lakshmi, Indian National Award winner for best actress 2016|access-date=2019-09-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.deccanchronicle.com/130812/entertainment-mollywood/article/surabhi-taking-big-leap|title=Surabhi is taking a big leap|access-date=17 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903054134/http://archives.deccanchronicle.com/130812/entertainment-mollywood/article/surabhi-taking-big-leap|archive-date=3 September 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  വടകര വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ നിന്നാണു സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. കാലടിയിലെ ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്‌കൃത സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഒന്നാം റാങ്കോടെ ഭരതനാട്യത്തിൽ ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്‌സ് (ബിഎ) ബിരുദം നേടി.&lt;ref name=&quot;newindianexpress.com&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2017/apr/07/six-things-you-did-not-know-about-national-award-winning-surabhi-lakshmi-1591070.html|title=Six things you did not know about national award winning Surabhi Lakshmi|access-date=2019-09-03|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822064948/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2017/apr/07/six-things-you-did-not-know-about-national-award-winning-surabhi-lakshmi-1591070.html|archive-date=22 August 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് അതേ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് തിയേറ്റർ ആർട്സിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ   ബിരുദാനന്തരബിരുദവും നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;yentha.com&quot; /&gt;.&lt;ref&gt;{{cite web|title=മ്മള് ഓട്ടോല് പറക്കണ നടിയാണേ....|url=http://www.manoramaonline.com/women/work-and-life/surabhi-lakshmi-life.html|website=മനോരമ|accessdate=15 ജൂൺ 2016|archiveurl=https://archive.today/20160615100023/http://www.manoramaonline.com/women/work-and-life/surabhi-lakshmi-life.html|archivedate=2016-06-15|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് പെർഫോമിംഗ് ആർട്‌സിൽ മാസ്റ്റർ ഓഫ് ഫിലോസഫിയും സുരഭി പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/i-dont-want-to-be-a-star-i-want-to-be-a-good-artist-says-surabhi-who-won-the-nat/298739|title=I Don't Want To Be A Star, I Want To Be A Good Artist, Says Surabhi Who Won The National Award For Best Actress|access-date=2019-09-03|date=27 January 2018|website=Outlook (India)}}&lt;/ref&gt;

== മലയാള സിനിമകൾ ==
{{Incomplete list|date=September 2024}}
* [[ഇരുവഴി തിരിയുന്നിടം]] - 2015
* മിന്നാമിനുങ്ങ് - 2016
* തിരക്കഥ
* ഗുൽമോഹർ
* കുമാരി -2022
* [[എ.ആർ.എം|അജയൻ്റെ രണ്ടാം മോഷണം]] -2024
*

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* കെ. വിനോദ്കുമാർ വളാഞ്ചേരി സംവിധാനം ചെയ്ത 'ബോംബെ ടെയ്‌ലേഴ്‌സ് എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് കേരളാ സംഗീത നാടക അക്കാദമി സംഘടിപ്പിച്ച സംസ്‌ഥാന അമച്വർ നാടക മത്സരത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള പുരസ്കാരം - 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=അമച്വർ നാടക അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=http://www.mangalam.com/news/detail/75233-keralam.html|website=മാതൃഭൂമി|accessdate=7 ഏപ്രിൽ 2017|archiveurl=https://archive.today/20170407114508/http://www.mangalam.com/news/detail/75233-keralam.html|archivedate=2017-04-07|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* മിന്നാമിനുങ്ങ് എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം - 2016&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dff.nic.in/writereaddata/Tender%20EMA%2064TH%20NFA.pdf|format=PDF|title=Notice for inviting tender for Hiring of Event Management Agency for 64th National Film Awards Ceremony 2016|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=7 March 2017}}&lt;/ref&gt;
*മിന്നാമിനുങ്ങ് എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരത്തിൽ പ്രത്യേക ജൂറി പരാമർശം - 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=മികച്ച നടൻ വിനായകൻ, നടി രജീഷ വിജയൻ, ചിത്രം മാൻഹോൾ; വിധു വിൻസെന്റ് സംവിധായിക|url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/kerala-state-film-awards-2016.html|website=മനോരമ|accessdate=7 മാർച്ച് 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170307205550/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/kerala-state-film-awards-2016.html|archivedate=2017-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*  യക്ഷിക്കഥകളും നാട്ടുവർത്തമാനങ്ങളും എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നാടകനടിക്കുളള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ സംസ്ഥാന അവാർ‍ഡ് - 2010&lt;ref&gt;{{cite web|title=ഇതാണ് ആ നടി ; സിനിമയെയും ജീവിതത്തെയും കുറിച്ച് സുരഭിലക്ഷ്മി|url=http://www.manoramaonline.com/women/interviews/2017/04/07/interview-with-surabhi-lakshmi.html|website=മനോരമ|accessdate=7 ഏപ്രിൽ 2017|archiveurl=https://archive.today/20170407111548/http://www.manoramaonline.com/women/interviews/2017/04/07/interview-with-surabhi-lakshmi.html|archivedate=2017-04-07|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=|title=|access-date=|last=|first=|date=news|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;==
{{reflist}}

{{National Film Award for Best Actress}}

[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>9qzuj930dvyufww9vwwmu6rbk3vs51w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>നമ്പീശൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>343124</id>
    <revision>
      <id>4634317</id>
      <parentid>4136453</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37591-28</username>
        <id>219810</id>
      </contributor>
      <comment>കേരളത്തിലെ അമ്പലവാസി സമുദായത്തിൽ ഏക ബ്രാഹ്മണൻ ആണ് നമ്പീശൻ . ബ്രാഹ്മണപാരമ്പര്യം. ഷോഡശസംസ്കാരങ്ങളും വേദാവകാശവും ഉണ്ട്‌. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ കഴകപ്രവൃത്തിയാണ് ജോലി. പൂജാപുഷ്പങ്ങൾ ഒരുക്കുക, മാലകെട്ടുക, നിവേദ്യവസ്തുക്കൾ തയ്യാറാക്കുക, പ്രസാദവിതരണം,  എന്നിവയൊക്കെയാണ് കുലത്തൊഴിൽ.   പെരുവനം ഗ്രാമത്തിലെ നമ്പൂതിരിക്ക് ഋതു മതിയാവാത്ത നമ്പുതിരി സ്ത്രീയെ വേളി കഴിച്ചു കൊടുത്തതിൽ ബ്രിഷ്ട് ആയ കുടുംബം സ്വയം താഴുകയും നമ്പിശൻ എന്ന സ്ഥാന പേര് സ്വികരിക്കുകയും ചെയ്തു അവിടെ ആണ് നമ്പിശൻന്റെ ഉത്ഭവം.  പൂണൂൽ ധരിക്കുന്നവരും ഗായത്</comment>
      <origin>4634317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="230" sha1="t0lan5l50lbdkujic1gap254z676d7z" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}
  [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളി ബ്രാഹ്മണർ]]
[[വർഗ്ഗം:സമുദായങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>t0lan5l50lbdkujic1gap254z676d7z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634319</id>
      <parentid>4634317</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:18:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-37591-28|~2026-37591-28]] ([[User talk:~2026-37591-28|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:Padmanabhanunnips|Padmanabhanunnips]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ്</comment>
      <origin>4136453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4188" sha1="oqblagpc7et61gvytlprb3djfaerz5d" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}
കേരളത്തിലെ [[അമ്പലവാസി|അമ്പലവാസി സമുദായത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണജാതിയാണ് '''നമ്പീശൻ''' .  ബ്രാഹ്മണപാരമ്പര്യം.  ഷോഡശസംസ്കാരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും വേദാവകാശമില്ല.  ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ കഴകപ്രവൃത്തിയാണ് ജോലി.  പൂജാപുഷ്പങ്ങൾ ഒരുക്കുക, മാലകെട്ടുക, നിവേദ്യവസ്തുക്കൾ തയ്യാറാക്കുക, പ്രസാദവിതരണം, ശംഖുവിളി എന്നിവയൊക്കെയാണ് കുലത്തൊഴിൽ. പൂണൂൽ ധരിക്കുന്നവരും ഗായത്രീമന്ത്രോപാസനയുള്ളവരുമാണ്. ഷോഡശസംക്സാരം പാലിക്കുന്നു. നമ്പീശസ്ത്രീകൾ ബ്രാഹ്മണി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.  പുരുഷന്മാർ പേരിനൊപ്പം നമ്പീശൻ എന്നു ചേർക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ പേരിനൊപ്പം ബ്രാഹ്മണിയമ്മ എന്ന് ചേർത്തിരുന്നെങ്കിലും, ഇക്കാലത്ത് സ്ത്രീകളും നമ്പീശൻ എന്ന നാമം തന്നെ കുലനാമമായി ചേർക്കുന്നു.  പുഷ്പകം എന്നാണ് നമ്പീശഗൃഹങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ ആചാരക്രമങ്ങളിലും അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലും കൊച്ചിയിലുമുള്ള [[പുഷ്പകഉണ്ണി|പുഷ്പകഉണ്ണികളോട്]] സമാനരാണ്; പേരിൽ ഭേദമുണ്ടെങ്കിലും.  

[[നമ്പ്യാർ]] എന്ന് കുലനാമം സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള ചില നമ്പീശകുടുംബങ്ങളും മധ്യകേരളത്തിലുണ്ട്. ഇവരെ പുഷ്പകൻ നമ്പ്യാർ എന്നും പറയുന്നു. 

മരുമക്കത്തായക്കാരായിരുന്നു നമ്പീശന്മാരിൽ അധികവും.  [[ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കൾ|ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളുടെ]] നിർദേശമനുസരിച്ച് മിക്കവാറും എല്ലാ നമ്പീശകുടുംബങ്ങളും ഇപ്പോൾ മക്കത്തായക്രമത്തിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്.  മക്കത്തായക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്കു സ്വജാതിയിലുള്ള ഭർത്താവു മരിച്ചാൽ, രണ്ടാം വിവാഹത്തിലേർപ്പെടാം. പക്ഷേ, ബ്രാഹ്മണരെ മാത്രമേ വിവാഹം ചെയ്യാൻ പാടുള്ളു.  

നമ്പീശസ്ത്രീകൾക്ക് പാട്ടുപാടി ദേവനെ സേവിക്കുക എന്നൊരു വിശേഷപ്രവൃത്തി കൂടിയുണ്ട്. ഇവർ പാടുന്ന പാട്ടുകളാണ് '[[ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ടുകൾ]]'.{{തെളിവ്}} 

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളി ബ്രാഹ്മണർ]]
[[വർഗ്ഗം:സമുദായങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>oqblagpc7et61gvytlprb3djfaerz5d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634320</id>
      <parentid>4634319</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4634320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5354" sha1="ng7iwpc8m2sycghgk1e3n33xn6tg126" xml:space="preserve">{{ആധികാരികത}}
കേരളത്തിലെ [[അമ്പലവാസി|അമ്പലവാസി സമുദായത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണജാതിയാണ് '''നമ്പീശൻ''' .  ബ്രാഹ്മണപാരമ്പര്യം.  ഷോഡശസംസ്കാരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും വേദാവകാശമില്ല.  ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ കഴകപ്രവൃത്തിയാണ് ജോലി.  പൂജാപുഷ്പങ്ങൾ ഒരുക്കുക, മാലകെട്ടുക, നിവേദ്യവസ്തുക്കൾ തയ്യാറാക്കുക, പ്രസാദവിതരണം, ശംഖുവിളി എന്നിവയൊക്കെയാണ് കുലത്തൊഴിൽ. പൂണൂൽ ധരിക്കുന്നവരും ഗായത്രീമന്ത്രോപാസനയുള്ളവരുമാണ്. ഷോഡശസംക്സാരം പാലിക്കുന്നു. നമ്പീശസ്ത്രീകൾ ബ്രാഹ്മണി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.  പുരുഷന്മാർ പേരിനൊപ്പം നമ്പീശൻ എന്നു ചേർക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ പേരിനൊപ്പം ബ്രാഹ്മണിയമ്മ എന്ന് ചേർത്തിരുന്നെങ്കിലും, ഇക്കാലത്ത് സ്ത്രീകളും നമ്പീശൻ എന്ന നാമം തന്നെ കുലനാമമായി ചേർക്കുന്നു.  പുഷ്പകം എന്നാണ് നമ്പീശഗൃഹങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ ആചാരക്രമങ്ങളിലും അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലും കൊച്ചിയിലുമുള്ള [[പുഷ്പകഉണ്ണി|പുഷ്പകഉണ്ണികളോട്]] സമാനരാണ്; പേരിൽ ഭേദമുണ്ടെങ്കിലും.  

[[നമ്പ്യാർ]] എന്ന് കുലനാമം സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള ചില നമ്പീശകുടുംബങ്ങളും മധ്യകേരളത്തിലുണ്ട്. ഇവരെ പുഷ്പകൻ നമ്പ്യാർ എന്നും പറയുന്നു. 

മരുമക്കത്തായക്കാരായിരുന്നു നമ്പീശന്മാരിൽ അധികവും.  [[ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കൾ|ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളുടെ]] നിർദേശമനുസരിച്ച് മിക്കവാറും എല്ലാ നമ്പീശകുടുംബങ്ങളും ഇപ്പോൾ മക്കത്തായക്രമത്തിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്.  മക്കത്തായക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്കു സ്വജാതിയിലുള്ള ഭർത്താവു മരിച്ചാൽ, രണ്ടാം വിവാഹത്തിലേർപ്പെടാം. പക്ഷേ, ബ്രാഹ്മണരെ മാത്രമേ വിവാഹം ചെയ്യാൻ പാടുള്ളു.  

നമ്പീശസ്ത്രീകൾക്ക് പാട്ടുപാടി ദേവനെ സേവിക്കുക എന്നൊരു വിശേഷപ്രവൃത്തി കൂടിയുണ്ട്. ഇവർ പാടുന്ന പാട്ടുകളാണ് '[[ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ടുകൾ]]'.{{തെളിവ്}} 
== ബ്രഹ്മണിപ്പാട്ട് ==
ബ്രാഹ്മണി അമ്മമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നമ്പീശൻ ജാതിയിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് വിവാഹങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സാധാരണയായി ഗൃഹത്തിൽ നടത്തുന്ന ഭക്തിപരമായ വഴിപാടായ ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട് നടത്താൻ അവകാശമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Folklore: The Identity of Culture |first=M.V. Vishnu |last=Nampoothiri |publisher=Department of Information &amp; Public Relations, Government of Kerala |year=2012 |page=73 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Secret Chamber: A Historical, Anthropological &amp; Philosophical Study of the Kodungallur Temple|first=V.T. |last=Induchudan |publisher=Cochin Devaswom Board|year=1969 |page=260 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Ramacharitam and the Study of Early Malayalam|first=K.M. |last=George |publisher=National Book Stall|year=1956 |page=13 }}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളി ബ്രാഹ്മണർ]]
[[വർഗ്ഗം:സമുദായങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ng7iwpc8m2sycghgk1e3n33xn6tg126</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634321</id>
      <parentid>4634320</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <origin>4634321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5769" sha1="112qyx7ltqsix4b5ulb2wid5lbf5o2k" xml:space="preserve">
കേരളത്തിലെ [[അമ്പലവാസി|അമ്പലവാസി സമുദായത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണജാതിയാണ് '''നമ്പീശൻ''' . &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sree Pushpaka Brahmana Seva Sangam|url=http://spssworld.com/about.aspx?pagetype=history|access-date=2020-08-08|website=spssworld.com|archive-date=28 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028140833/http://spssworld.com/about.aspx?pagetype=history|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60726/7/07_chapter%203.pdf|title=Caste System in Kerala}}&lt;/ref&gt; ബ്രാഹ്മണപാരമ്പര്യം.  ഷോഡശസംസ്കാരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും വേദാവകാശമില്ല.  ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ കഴകപ്രവൃത്തിയാണ് ജോലി.  പൂജാപുഷ്പങ്ങൾ ഒരുക്കുക, മാലകെട്ടുക, നിവേദ്യവസ്തുക്കൾ തയ്യാറാക്കുക, പ്രസാദവിതരണം, ശംഖുവിളി എന്നിവയൊക്കെയാണ് കുലത്തൊഴിൽ. പൂണൂൽ ധരിക്കുന്നവരും ഗായത്രീമന്ത്രോപാസനയുള്ളവരുമാണ്. ഷോഡശസംക്സാരം പാലിക്കുന്നു. നമ്പീശസ്ത്രീകൾ ബ്രാഹ്മണി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.  പുരുഷന്മാർ പേരിനൊപ്പം നമ്പീശൻ എന്നു ചേർക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ പേരിനൊപ്പം ബ്രാഹ്മണിയമ്മ എന്ന് ചേർത്തിരുന്നെങ്കിലും, ഇക്കാലത്ത് സ്ത്രീകളും നമ്പീശൻ എന്ന നാമം തന്നെ കുലനാമമായി ചേർക്കുന്നു.  പുഷ്പകം എന്നാണ് നമ്പീശഗൃഹങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ ആചാരക്രമങ്ങളിലും അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലും കൊച്ചിയിലുമുള്ള [[പുഷ്പകഉണ്ണി|പുഷ്പകഉണ്ണികളോട്]] സമാനരാണ്; പേരിൽ ഭേദമുണ്ടെങ്കിലും.  

[[നമ്പ്യാർ]] എന്ന് കുലനാമം സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള ചില നമ്പീശകുടുംബങ്ങളും മധ്യകേരളത്തിലുണ്ട്. ഇവരെ പുഷ്പകൻ നമ്പ്യാർ എന്നും പറയുന്നു. 

മരുമക്കത്തായക്കാരായിരുന്നു നമ്പീശന്മാരിൽ അധികവും.  [[ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കൾ|ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളുടെ]] നിർദേശമനുസരിച്ച് മിക്കവാറും എല്ലാ നമ്പീശകുടുംബങ്ങളും ഇപ്പോൾ മക്കത്തായക്രമത്തിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്.  മക്കത്തായക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്കു സ്വജാതിയിലുള്ള ഭർത്താവു മരിച്ചാൽ, രണ്ടാം വിവാഹത്തിലേർപ്പെടാം. പക്ഷേ, ബ്രാഹ്മണരെ മാത്രമേ വിവാഹം ചെയ്യാൻ പാടുള്ളു.  

നമ്പീശസ്ത്രീകൾക്ക് പാട്ടുപാടി ദേവനെ സേവിക്കുക എന്നൊരു വിശേഷപ്രവൃത്തി കൂടിയുണ്ട്. ഇവർ പാടുന്ന പാട്ടുകളാണ് '[[ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ടുകൾ]]'.{{തെളിവ്}} 
== ബ്രഹ്മണിപ്പാട്ട് ==
ബ്രാഹ്മണി അമ്മമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നമ്പീശൻ ജാതിയിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് വിവാഹങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സാധാരണയായി ഗൃഹത്തിൽ നടത്തുന്ന ഭക്തിപരമായ വഴിപാടായ ബ്രാഹ്മണിപ്പാട്ട് നടത്താൻ അവകാശമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Folklore: The Identity of Culture |first=M.V. Vishnu |last=Nampoothiri |publisher=Department of Information &amp; Public Relations, Government of Kerala |year=2012 |page=73 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Secret Chamber: A Historical, Anthropological &amp; Philosophical Study of the Kodungallur Temple|first=V.T. |last=Induchudan |publisher=Cochin Devaswom Board|year=1969 |page=260 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=Ramacharitam and the Study of Early Malayalam|first=K.M. |last=George |publisher=National Book Stall|year=1956 |page=13 }}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളി ബ്രാഹ്മണർ]]
[[വർഗ്ഗം:സമുദായങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>112qyx7ltqsix4b5ulb2wid5lbf5o2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മുഹമ്മദ് ഖാദിരി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>344757</id>
    <revision>
      <id>4634216</id>
      <parentid>2491204</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2201" sha1="h2ubda1ewk44btj7792khzeo315c5sx" xml:space="preserve">[[Image:Shrine Naushah Pak.jpg|thumb|The shrine of Sayyid Naushah Ganj Bakhsh at Ranmal Sharif,Tehsil Phalia (old district Gujrat) new district Mandi Bahauddin, Pakistan]]
പാകിസ്താനിലെ പഞ്ചാബിൽ ജീവിച്ച പ്രമുഖനായ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] പണ്ഡിതനായിരുന്നു '''മുഹമ്മദ് ഖാദിരി''' മുഴുവൻ പേര് : സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് നൗഷാഹ് ഗൻജ് ബഖ്ഷ് ഖാദിരി. ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ മികച്ച പണ്ഡിതനും ഇസ്ലാമിക പ്രഭാഷകനുമായ ഇദ്ദേഹം ഹിജ്‌റ 959റമദാൻ ഒന്നിന് (21 ആഗസ്‌റ്റ് 1552)[[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിലെ]] ഗോഗ്ഗൻവാലി എന്ന പ്രദേശത്താണ് ജനിച്ചത്. [[ഖാദിരി സൂഫി ഫോറം|ഖാദിരി സൂഫി]] ഫോറത്തിന്റെ പോഷക ഘടകമായ നൗഷഹിയ്യയുടെ സ്ഥാപക നേതാവാണ് മുഹമ്മദ് ഖാദിരി. പതിനാറാം  നൂറ്റാണ്ടിലെയും പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെയും ഇസ്ലാമിക പ്രബോധന പവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. നൗഷാഹി, നൗഷാഹി ഖദ്രി എന്നിങ്ങനെയാണ് അവർ അറിയപ്പെട്ടത്. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.qadri-naushahi.com/Resource/Nausha_Peer_RA.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-07-31 |archive-date=2022-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110144016/http://www.qadri-naushahi.com/Resource/Nausha_Peer_RA.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബ്, പാകിസ്താൻ]]
[[വർഗ്ഗം:സൂഫികൾ]]</text>
      <sha1>h2ubda1ewk44btj7792khzeo315c5sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റൊട്ടൊറുവ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>354918</id>
    <revision>
      <id>4634268</id>
      <parentid>4097663</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T22:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4376" sha1="tjib0llxdf6xcrudej4828kpxvw5lhg" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = റൊട്ടൊറുവ
|native_name = Te Rotorua-nui-a-Kahumatamomoe ([[Māori language|Māori]])&lt;/small&gt;
|nickname = സൾഫർ നഗരം, റൊട്ടൊ വെഗാസ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=169066|title=Rumblings in geyserland|last=Corbett|first=Jan|date=20 January 2001|publisher=New Zealand Herald|accessdate=7 June 2009|archive-date=2019-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191130184110/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=169066|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|settlement_type = [[Urban areas of New Zealand|Main urban area]]
|total_type = Territorial
|image_skyline = Rotorua from gondola.jpg
|pushpin_map = New Zealand
|pushpin_label_position = bottom
|latd = 38
|latm = 08
|lats = 16
|latNS = S
|longd = 176
|longm = 15
|longs = 05
|longEW = E
|coordinates_display = y
|coordinates_region = NZ
|subdivision_type = Country
|subdivision_name = {{flag|ന്യൂസിലൻഡ്}}
|subdivision_type1 = [[Regions of New Zealand|Region]]
|subdivision_name1 = [[Bay of Plenty Region|Bay of Plenty]]
|subdivision_type2 = [[Territorial authority]]
|subdivision_name2 = Rotorua District
|established_title = Settled
|established_date = pre-European
|established_title1 = Founded
|established_date1 = 1883
|established_title2 = Borough status
|established_date2 = 1922
|established_title3 = City status
|established_date3 = 1962
|established_title4 = City status revoked
|established_date4 = 1989
|seat_type = Electorate
|seat = Rotorua
|leader_title = [[Mayor of Rotorua|Mayor]]
|leader_name = [[Steve Chadwick]]
|leader_title1 = Deputy Mayor
|leader_name1 = Dave Donaldson
|population_as_of =  
|population_footnotes =&lt;ref name=&quot;NZ_population_data&quot;/&gt;
|population_density_urban_km2 = auto
|population_urban = {{NZ population data||y}}
|population_density_km2 = auto
|population_total =  
|area_total_km2 = 2614.9
|area_urban_km2 = 89.28
|elevation_m = 280
|timezone = [[Time in New Zealand|NZST]]
|utc_offset = +12
|timezone_DST = NZDT
|utc_offset_DST = +13
|postal_code_type = Postcode(s)
|postal_code = 3010, 3015
|area_code = 07
|blank_name = Local [[iwi]]
|blank_info = [[Ngāti Whakaue]], [[Ngāti Ranginui]]
}}
[[ന്യൂസിലൻഡ്|ന്യൂസിലന്റിലെ]] ഉത്തരദ്വീപിലുള്ള ഒരു നഗരമാണ് '''റൊട്ടൊറുവ'''. ഉത്തരദ്വീപിലെ ബേ ഓഫ് പ്ലെന്റി പ്രദേശത്താണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ന്യൂസിലന്റിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ റൊട്ടൊറുവ ഭൂമിക്കടിയിലെ [[ഗന്ധകം|സൾഫർ]] ഉറവകളാൽ പ്രശസ്തമാണ്. നഗരത്തിന്റെ അതിരിലായി ഇതേപേരിൽ ഒരു തടാകവുമുണ്ട്. [[ഹാമിൽടൺ]], [[ഓക്‌ലൻഡ്]] നഗരങ്ങളുമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന റൊട്ടൊറുവയിൽ ഒരു പ്രാദേശിക വിമാനത്താവളവുമുണ്ട്. 2013ലെ ന്യൂസിലൻഡ് സെൻസസ് പ്രകാരം റോട്ടൊറുവയിലെ ജനസംഖ്യ 65,280 ആണ്.
== അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Rotorua}}

* {{Cite EB1911|wstitle=Rotorua}}
* [http://www.info-rotorua.com/ Info-Rotorua | Visitor Information TV &amp; website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100726202424/http://www.info-rotorua.com/ |date=2010-07-26 }}
* [http://nz.youtube.com/user/DestinationRotorua Official Rotorua YouTube channel]
* [http://www.rdc.govt.nz/ Rotorua District Council official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308014056/http://www.rdc.govt.nz/ |date=2012-03-08 }}
* [http://rotoruaNZ.com/ Rotorua Tourism official website]
* {{Wikivoyage-inline}}

[[വർഗ്ഗം:ന്യൂസീലൻഡിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>tjib0llxdf6xcrudej4828kpxvw5lhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പരശുവയ്ക്കൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>358665</id>
    <revision>
      <id>4634242</id>
      <parentid>4574888</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11037" sha1="h9o34yge8p129gxeeotsrb639n0uwn6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = പരശുവയ്ക്കൽ
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = Location in Kerala, India
| coordinates                     = {{coord|8.3648|N|77.1375|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = രാജ്യം
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| subdivision_type1               = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1               = [[കേരളം]]
| subdivision_type2               = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| subdivision_name2               = [[Thiruvananthapuram]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = [[Gram panchayat]]
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 17092
| population_as_of                = 2001
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1            = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1             = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1                       = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 695 508
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = +91 471 22
| registration_plate              = [[List of RTO districts in India#KL.E2.80.94Kerala|KL]]-19
| blank1_name_sec1                = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank1_info_sec1                = [[Thiruvananthapuram]]
| blank2_name_sec1                = [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1                = [[Thiruvananthapuram]]
| blank3_name_sec1                = [[Vidhan Sabha]] constituency
| blank3_info_sec1                = [[Parassala]]
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}
[[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പരശുവയ്ക്കൽ'''. [[പാറശ്ശാല ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറശ്ശാല ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] ഒരു വാർഡ് (അഞ്ചാം വാർഡ്) ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/parassalapanchayat/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-12-17 |archive-date=2016-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527005644/http://lsgkerala.in/parassalapanchayat/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[പാറശ്ശാല|നെയ്യാറ്റിൻകര താലൂക്കിൽ]] പരശുവയ്ക്കൽ വില്ലേജിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തമിഴ്നാട്-കേരളം അതിർത്തിയിലാണിത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&lt;ref name=&quot;onefivenine.com&quot;&gt;http://www.onefivenine.com/india/villages/Thiruvananthapuram/Parassala/Parassala#&lt;/ref&gt; നിരവധി കുളങ്ങളും ചിറയും കൊണ്ട് സമ്പന്നമാണീ ഗ്രാമം. രാമായണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സീതയെയും ഹനുമാനെയും ബന്ധപ്പെടുത്തിയുള്ളതാണ് ഇവിടത്തെ ചിറ. പാറശ്ശാല ഭാഗത്തെ മൊത്തം ജലശ്രോതസ്സാണ് ഈ ചിറ. ഇവിടത്തെ അർദ്ധനാരീശ്വരക്ഷേത്രവും അപൂർവ്വക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണെന്നു കരുതുന്നു. [[പാറശ്ശാല ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം|പാറശ്ശാല മഹാദേവക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഇവിടത്തെ പരശുവയ്ക്കൽ ശ്രീ ഭഗവതിക്ഷേത്രം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് ഭഗവതിയ്ക്ക് ചാർത്താനുള്ള ആഭരണങ്ങൾ പാറശ്ശാല മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ആഭരണം കൊണ്ടുവരുന്നതും ഉത്സവശേഷം മടക്കികൊണ്ടുപോകുന്നതും ഒരു ഉത്സവമായി ഘോഷയാത്രയോടെ ആഘോഷിക്കുന്നു.

കേരളത്തിലെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളുമായി റോഡു വഴിയും റെയിൽവേ വഴിയും പരശുവയ്ക്കലിനെ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. [[വേലുത്തമ്പി മെമ്മോറിയൽ നായർ സർവീസ് സൊസൈറ്റി കോളേജ്|ധനുവച്ചപുരം കോളേജിലേയ്ക്ക്]] പരശുവയ്ക്കലിൽ നിന്ന് 2 കി.മീ.ദൂരമുണ്ട്. ധനുവച്ചപുരം ഗവൺമെന്റ് ഐ.ടി.ഐ.,. ശിവജി ഐ.ടി.ഐ.കോളേജ് എന്നീ വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളും ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വി. ബോസ് സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഐസക് ന്യൂട്ടൺ സൺ ഓഫ് ഫിലിപ്പോസ്|ഐസക് ന്യൂട്ടൺ]] എന്ന മലയാള സിനിമയുടെ ഷൂട്ടിംഗ് പരശുവയ്ക്കൽ സി.എസ്.ഐ. ദേവാലയത്തിലും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലും വച്ചാണ് നടന്നത്. ദേവാലയത്തിന്റെ കീഴിൽ ഒരു വിദ്യാലയവും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

==ഗതാഗതം==
സേലം - [[കന്യാകുമാരി]] ദേശീയപാതയായ, ദേശീയപാത-47 ഇതുവഴി കടന്നുപോകുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നും കെ. എസ്. ആർ. ടി. സി ബസ്സുകളും പ്രൈവറ്റ് ബസ്സുകളും ഇതുവഴി സർവ്വീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. [[പാറശ്ശാല]], [[നെയ്യാറ്റിൻകര]], [[ബാലരാമപുരം]], [[കൊല്ലം]] [[കന്യാകുമാരി]] എന്നീ പട്ടണങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് അനേകം ബസ്സുകൾ ഇതുവഴിയുണ്ട്. [[ധനുവച്ചപുരം]] എന്ന ഒരു  റയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഇവിടെയുണ്ട്. മിക്കവാറും എല്ലാ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്തുന്നുണ്ട്.

[[തിരുവനന്തപുരം]] വിമാനത്താവളം, [[തൂത്തുക്കുടി]] വിമാനത്താവളം, [[മധുരൈ]] വിമാനത്താവളം എന്നിവയാണ് അടുത്ത വിമാനത്താവളങ്ങൾ. 
==ജനസംഖ്യ==
2001ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, 17092 ജനങ്ങൾ ഉണ്ട്. അതിൽ 8477 പുരുഷന്മാരും 8615 സ്ത്രീകളുമാണ്.
==മതസ്ഥാപനങ്ങൾ==
*പരശുവയ്ക്കൽ സിഎസ്ഐ ചർച്ച്
*പരശുവയ്ക്കൽ മേജർ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
*[[പൊന്നംകുളം]] ദേവീക്ഷേത്രം
*കോട്ടയ്ക്കകം ശ്രീമഹാദേവക്ഷേത്രം
*അർദ്ധനാരീശ്വരക്ഷേത്രം
*തെക്കുംകര ശ്രീ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം

==അടുത്ത പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ, ദൂരം==
*തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നും 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് പരശുവയ്ക്കൽ ഗ്രാമം. 
*[[പാറശ്ശാല]] 3 കി. മീ.
*[[അമരവിള]]
*[[വെള്ളറട]]
*[[കാരക്കോണം]]
*[[ധനുവച്ചപുരം]]
*[[കൊറ്റാമം]]
*[[ഉദയൻകുളങ്ങര]]
*[[വട്ടവിള]]
*[[ചെങ്കൽ]]
*[[വ്ലാത്തൻകര]]
*[[നെയ്യാറ്റിൻകര]]
*[[അയിര]]
*[[കുളപ്പുറം]]
*[[നെടുവാൻവിള]] 3 കി. മീ.
*[[ചെറുവാരക്കോണം]] 1 കി. മീ.
*ഇടിച്ചക്കപ്ലാമൂട് 3 കി. മീ.
*ആറയൂർ 1 കി. മീ.
*പൊറ്റയിൽക്കട 2 കി. മീ.
*കൊല്ലയിൽ 2 കി. മീ.
&lt;ref name=&quot;onefivenine.com&quot;/&gt;&lt;ref&gt;https://www.google.com/maps/place/Parasuvaikkal,+Kerala,+India/@8.3529156,77.1144828,13z/data=!4m5!3m4!1s0x3b05ac87d133ac8f:0x3fce7ecc98d43315!8m2!3d8.3767207!4d77.1542684?hl=en-US&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

{{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}}
[[Category:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>h9o34yge8p129gxeeotsrb639n0uwn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി.ജി. തമ്പി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369243</id>
    <revision>
      <id>4634324</id>
      <parentid>4632451</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T06:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3173" sha1="a2a67f7mnddwnm47pw3j4v7hwee6mfh" xml:space="preserve">{{prettyurl|V.G. Thampy}}
{{Infobox person
| name          = വി.ജി. തമ്പി 
| image         = 
| alt           = 
| caption       = വി.ജി. തമ്പി 
| birth_name    = 
| birth_date    =   {{Birth date|1955|08|12}}
| birth_place   = 
| death_date    = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place   = 
| nationality   = ഇന്ത്യൻ
| other_names   = 
| occupation    = അദ്ധ്യാപകൻ,കവി
| years_active  = 
| known_for     = കവിത
| notable_works = യൂറോപ്പ് ആത്മചിഹ്നങ്ങൾ
}}
മലയാള സാഹിത്യകാരനാണ് വി.ജി. തമ്പി. കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ യാത്രാ വിവരണത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
==ജീവിതരേഖ==
വി.പി. ജോർജിന്റെയും കെ.പി. മേരിയുടെയും മകനാണ്. എം.എ, എംഫിൽ ബിരുദങ്ങൾ നേടി. തൃശൂർ കേരളവർമ്മ കോളേജിൽ മലയാളം അദ്ധ്യാപകനായി 33 വർഷം പ്രവർത്തിച്ചു. ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ ഓൺലൈൻ മാസിക എഡിറ്റു ചെയ്യുന്നു. ആദ്യ കാവ്യസമാഹാരം തച്ചനറിയാത്ത മരം. പത്തോളം ഹ്രസ്വ ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു. എഴുത്തുകാരി [[റോസി തമ്പി]] ജീവിത പങ്കാളിയാണ്.
==കൃതികൾ==
* [[തച്ചനറിയാത്ത മരം]]
* യൂറോപ്പ് ആത്മചിഹ്നങ്ങൾ
* നഗ്നൻ

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ യാത്രാ വിവരണത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം (2015)
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

* [https://web.archive.org/web/20170329020622/http://janayugomonline.com/%e0%b4%b8%e0%b4%be%e0%b4%b1%e0%b4%be-%e0%b4%9c%e0%b5%8b%e0%b4%b8%e0%b4%ab%e0%b4%bf%e0%b4%a8%e0%b5%81%e0%b4%82-%e0%b4%af%e0%b5%81-%e0%b4%8e-%e0%b4%96%e0%b4%be%e0%b4%a6%e0%b4%b1%e0%b4%bf%e0%b4%a8/ &quot;സാറാ ജോസഫിനും യു എ ഖാദറിനും സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം&quot;. ജനയുഗം. യഥാർത്ഥ സൈറ്റിൽ നിന്ന് 03 ഏപ്രിൽ 2017-നു ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 03 ഏപ്രിൽ 2017-.]*

[[വർഗ്ഗം:കവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രം ആവശ്യമുള്ള വ്യക്തികളുടെ താളുകൾ]]</text>
      <sha1>a2a67f7mnddwnm47pw3j4v7hwee6mfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മെറിഡിയൻ (നോവൽ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369838</id>
    <revision>
      <id>4634233</id>
      <parentid>3439387</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2905" sha1="jplmoswjpj2x4ev3a1vso2tmss8e8co" xml:space="preserve">{{prettyurl|Meridian (novel)}}
{{Infobox book|name=Meridian|title_orig=|translator=|image=File:Meridian (Alice Walker novel - front cover).jpg|caption=First edition|author=[[Alice Walker]]|illustrator=|cover_artist=|country=[[United States]]|language=[[English language|English]]|series=|subject=|genre=|publisher=[[Harcourt Brace Jovanovich]]|pub_date=May 1976|english_pub_date=|media_type=|pages=228|isbn=0-15-159265-9|oclc=|preceded_by=|followed_by=}}
അമേരിക്കൻ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും കവയിത്രിയുമായ [[ആലിസ് വോക്കർ]] എഴുതിയ ഒരു നോവലാണ് '''മെറിഡിയൻ''' (Meridian). [[1976]]&lt;nowiki/&gt;ലാണ് നോവൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. ഇത് വാക്കർ ന്റെ &quot;ആധുനിക സിവിൽ റൈറ്റ്സ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ധ്യാനം&quot; എന്ന് ഈ നോവൽ  വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.emory.edu/alicewalker/sub-about.htm|title=Alice Walker Literary Society|access-date=2015-05-08|website=www.emory.edu|archive-date=2015-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150625040640/http://www.emory.edu/alicewalker/sub-about.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== കഥ ==
[[1960]], [[1970]] കാലഘട്ടമാണ് നോവലിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. സിവിൽ റൈറ്റ്സ് സമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്ന ഒരു വിദ്യാർത്ഥിനിയാണ് നോവലിലെ പ്രധാനകഥാപാത്രം. ഇവൾ സാങ്കല്പികമായി കലാലയമായ സാക്സൺ എന്ന കോളേജിലാണ് പഠിക്കുന്നത്.  

== വിമർശനം ==
വാക്കർ [[Womanist|വിമനിസ്റ്റ്]] നിലപാട് പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനായി തന്റെ മെറിഡിയൻ  എന്ന നോവൽ ഉപയോഗിച്ചതായി തോന്നി എന്ന് പല നിരൂപകരും അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Coming to Voice in Alice Walker's Meridian: Speaking Out for the Revolution|last=Pifer|first=Lynn|date=1992-04-01|journal=African American Review|issue=1|doi=10.2307/3042078|volume=26|pages=77–88|jstor=3042078}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നോവലുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലിസ് വാക്കറുടെ നോവലുകൾ]]</text>
      <sha1>jplmoswjpj2x4ev3a1vso2tmss8e8co</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഈശാനമംഗലം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>383046</id>
    <revision>
      <id>4634296</id>
      <parentid>4634060</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajendranmangalasseryellom</username>
        <id>94547</id>
      </contributor>
      <comment>വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് വിപുലീകരിച്ചു.</comment>
      <origin>4634296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23222" sha1="7fl8j04x9s1km36jflikob7e2e6fwbn" xml:space="preserve">[[അറുപത്തിനാല് ഗ്രാമങ്ങൾ|കേരളത്തിലെ അറുപത്തിനാലു നമ്പൂതിരി]] ഗ്രാമങ്ങളിൽ [[യജുർ‌വേദം|യജുർവേദ]] പ്രധാനമായ ഗ്രാമമാണ് '''[[ഈശാനമംഗലം]]'''&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Keralolpaththi|last=Kottarathil|first=Shankunni}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://books.sayahna.org/ml/pdf/keralolpathi.pdf|title=}}&lt;/ref&gt;'''.''' [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലയിൽ [[തളിപ്പറമ്പ്]] താലൂക്കിൽ [[ചേലേരി]] വില്ലേജിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വില്ലേജുകളുടെ പുനഃസംഘടനയ്ക്കു മുമ്പ് ചേലേരി വില്ലേജ് എന്ന് പറയുന്നത് കണ്ണാടിപ്പറമ്പ്, നാറാത്ത്, കമ്പിൽ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളും കൂടി ചേർന്നതാണ്. എൈതീഹ്യമനുസരിച്ച് &quot;ചെല്ലൂർ&quot; എന്ന പേരു ലോപിച്ചുണ്ടായതാണ് &quot;[[ചേലേരി]]&quot; എന്ന പേര്. അവിടത്തെ വടക്ക്-കിഴക്കു പ്രദേശം [ഈശാനകോണിലുള്ള സ്ഥലം] ആകുന്നു ഈശാനമംഗലം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഗ്രാമം. &quot;ഈശാനൻ&quot; എന്നത് ശിവൻറെ  ഒരു അവതാരത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 

[[കേരളോല്പത്തി]] പ്രകാരമുള്ള ഐതിഹ്യമാലയിൽ [[പരശുരാമൻ]] മഴുവെറിഞ്ഞാണ് കേരളം രൂപീകരിച്ചതെന്നും [[ഗോകർണ്ണം|ഗോകർണം]] മുതൽ [[കന്യാകുമാരി]] വരെയുള്ള ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനമായി നൽകിയെന്നും തുടർന്ന് [[അറുപത്തിനാല് ഗ്രാമങ്ങൾ|64 ബ്രാഹ്മണ ഗ്രാമങ്ങളാക്കി]] തിരിച്ചുവെന്നുമാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഇതിൽ 32 തുളു ഗ്രാമങ്ങളും 32 മലയാള ഗ്രാമങ്ങളുമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈശാനമംഗലം 32 മലയാള ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.  

മദ്രാസ്സ് ഹിന്ദു മത ധർമ്മാർത്ഥ ദാനസ്വത്തുനിയമം പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ് ഇതിനു കീഴിലുള്ള എൻഡോവ്മെന്റുകൾ.   

==[[ഇല്ലം|ഇല്ലങ്ങൾ]]==

==== [[യജുർ‌വേദം|യെജുർവേദികൾ]] ====
# [[എടച്ചിലാട്ട് മംഗലശ്ശേരി ഇല്ലം]]
#കീഴ്പാട്ട് അണിമംഗലം ഇല്ലം 
# [[ഓലാത്ത് പന്നിയോട്ട് ഇല്ലം]]
#കുറുങ്ങാട്ട് ചെപ്പന്നൂർ ഇല്ലം 
#പടിഞ്ഞിറ്റാട്ട് ചെപ്പന്നൂർ ഇല്ലം 
# എടയത്ത് ചെപ്പന്നൂർ ഇല്ലം 
#മുല്ലമംഗലം ഇല്ലം 
#കരുമാരത്ത് ഇല്ലം
#മണിയങ്ങാട് ഇല്ലം
#എഗ്ഡാ നീലമന ഇല്ലം 
യെജുർവേദികൾ എല്ലാം തൈത്തിരീയ ശാഖക്കാരാണ്. ബൗധായനസൂത്രം പിന്തുടർന്നുവരുന്നു.

==== ശ്രീ ഈശാനമംഗലം സഭായോഗം ====
ബ്രാഹ്മണർക്ക് പരശുരാമദത്തമായ കേരളത്തിൽ ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളെ കേന്ദ്രമാക്കി ഗ്രാമസഭായോഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.  സമുദായകാര്യങ്ങളിലും ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങളിലും  തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊണ്ടിരുന്നത് സഭായോഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു. അവരിൽ AD 793ൽ കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ചേലേരി ഗ്രാമത്തിൽ ശ്രീ ഈശാനമംഗലം ആസ്ഥാനമായി സ്ഥാപിതമായ ഒരു പാരമ്പര്യ ധർമ്മ സംഘമാണ് ശ്രീ ഈശാനമംഗലം സഭായോഗം.

==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
===ശ്രീ ഈശാനമംഗലം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം===
[[പ്രമാണം:Sreekovil of Eeshanamangalam Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|Eeshanamangalam Temple]]
ത്രേതായുഗത്തിൽ ശ്രീ [[പരശുരാമൻ|പരശുരാമനാൽ]] പ്രതിഷ്ഠിതമെന്നു ഐതീഹ്യമുള്ള ഒരു പുരാതനക്ഷേത്രമാണ് [[ഈശാനമംഗലം ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം|ശ്രീ ഈശാനമംഗലം മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]]. ഈ [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രം]] ഈശാനമംഗലം സഭായോഗ ക്ഷേത്രമാണ്.  മേൽ ക്ഷേത്ര ദേവസ്വം മംഗലശ്ശേരി ഇല്ലം, [[ഓലാത്ത് പന്നിയോട്ട് ഇല്ലം|ഓലാത്ത്]] പന്നിയോട്ട് ഇല്ലം എന്നീ നമ്പൂതിരി കുടുംബങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യ ഉടമ [[ഊരായ്‌മ ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങൾ|ഊരായ്‌മ]] അവകാശത്തിലുള്ളതാണ്. പ്രഗത്ഭ ദേവജ്ഞൻ ബ്രഹ്മശ്രീ മംഗലശ്ശേരി ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി ഉപാസിച്ച ഭഗവൽ സ്വരൂപമാണ് ഇവിടെ കുടികൊള്ളുന്നത്.   

കിഴക്കു ദർശ്ശനമുള്ള ക്ഷേത്രമാണ്. ദേവാലയ വാസ്‌തു അനുസരിച്ച് പടിഞ്ഞാറ് അഭിമുഖമായിട്ടുള്ള &quot;ധ്വജയോനി&quot; കണക്കിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.    

==== [[മുറജപം]] ====
മേൽക്ഷേത്രത്തിൽ, വേദോപാസനയുടെ ഭാഗമായി പല ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നും എത്തിച്ചേരുന്ന ഏറെ ബ്രാഹ്മണർ പങ്കെടുക്കുന്ന [[മുറജപം]] നടത്തിവന്നിരുന്നു.  56 ദിവസം നീളുന്ന ഈ യജ്ഞത്തെ 7 ആയി ഭാഗിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിൽ ഒന്നാണ് ഒരു മുറ.   

ഐതീഹ്യ പ്രകാരം, [[കാർത്തവീര്യാർജ്ജുനൻ]] എന്ന ചക്രവർത്തി നടത്തിയ പ്രായശ്ചിത്തവിധി അനുസരിച്ച് വേണം മുറജപം നടത്തുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Temples in Kannoor|first=N.Sreenivasan|publisher=Survey Authority of India}}&lt;/ref&gt; 

ദക്ഷിണായനത്തിലെ കർക്കിടകം 1 മുതലും ഉത്തരായനം തുടങ്ങുന്ന മകരം 1 മുതലും 7 ദിവസം മൂന്നു വേദങ്ങൾ ജപിക്കുന്നു. അതു കഴിയുമ്പോൾ ഭദ്രദീപം നടത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ തുടർച്ചയായി 5 വർഷം ജപം ചെയ്ത ശേഷം ആറാമത്തെ വർഷം 6 ആഴ്ച നീളുന്ന മുറജപം നടത്തുന്നു. 

56ാം ദിവസത്തിൽ മകര സംക്രമദിനത്തിൽ ലക്ഷം ദീപങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;തിരുവനന്തപുരം ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്നുവരുന്ന മുറജപം, ഐതീഹ്യം.&lt;/ref&gt; 

=== ശ്രീ തേത്തോത്ത് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം ===
പുരാതന ക്ഷേത്രമായ [[ശ്രീ തേത്തോത്ത് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം]] നവീകരണത്തിൻറെ പാതയിലാണ്. ഈ ക്ഷേത്രം തേത്തോത്ത് ദേവസ്വം ക്ഷേത്രമാണ്. മേൽ ദേവസ്വം മംഗലശ്ശേരി ഇല്ലം എന്ന നമ്പൂതിരി കുടുംബത്തിൻറെ പാരമ്പര്യ [[ഊരായ്‌മ ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങൾ|ഊരായ്‌മ]] അവകാശത്തിലുള്ളതാണ്.  [[വേദം|വേദജ്ഞർ]] പങ്കെടുക്കുന്ന ഓത്തൂട്ടിനു പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ് ഈ ക്ഷേത്രം, എങ്കിലും ഏറെ കാലമായി മുടങ്ങിക്കിടക്കുകയാണ്. പ്രഗത്ഭ ദേവജ്ഞൻ ബ്രഹ്മശ്രീ മംഗലശ്ശേരി ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി ഉപാസിച്ച ഭഗവൽ സ്വരൂപമാണ് ഇവിടെ കുടികൊള്ളുന്നത്. 

ക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്കു ദർശനം ആകുന്നു. ഏകയോനി അഥവാ വൃഷഭയോനി കണക്കിലുള്ളതാണ്.  

ക്ഷേത്രക്കുളം, ആൽത്തറ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നാശോന്മുഖമായ നിലയിലാണ്.  

=== മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങൾ: ===

# [[മണിയറമ്പൻകാവ്]]
# [[കൊറ്റാളിക്കാവ്]]
# [[ഓലാത്ത് പന്ന്യോട്ടില്ലം സോമേശ്വരി ക്ഷേത്രം]]
# [[എടച്ചിലാട്ട് ശ്രീ മഹാലക്ഷ്‌മി ക്ഷേത്രം]]

== ഐതിഹ്യം / ചരിത്രം ==

=== ഋഷിമാർ / മുനിമാർ ===

==== പന്നിയോട്ട് സ്വാമികൾ ====
പന്നിയോട്ട് സ്വാമികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നെന്നു കരുതപ്പെടുന്ന ആശ്രമം കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് തെരുവിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [ആനന്ദാലയം].

=== ഗുഹകൾ ===
വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് [[ഋഷി|ഋഷിമാർ]] തപസ്സു ചെയ്യുവാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നെന്നു പറയുന്ന പാതാളപ്രദേശങ്ങൾ ഇവിടെ ഈശാനമംഗലം ദേവസ്വം ഭൂമിയിൽ  ഇന്നും കാണാൻ കഴിയും.  ഈ പ്രദേശം &quot;ഋഷി പാതാളപ്പറമ്പ്&quot; എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. 

=== എഴുത്തുപള്ളി ===
പഴയകാല [[വിദ്യാലയം|വിദ്യാലയമായ]] '''എഴുത്തുപള്ളി''' ഈശാനമംഗലത്ത് മംഗലശ്ശേരി ഇല്ലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഉപനയനം മുതൽ സമവർത്തനം വരെ സംസ്‌കൃതപഠനം, വേദപഠനം, മറ്റു അനുബന്ധ വിഷയങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നമ്പൂതിരിമാർ ജ്ഞാനസമ്പാദനം നടത്തിയിരുന്നത് ഇവിടം കേന്ദ്രമാക്കിയാണ്.  

ഭാരതത്തിലാകെ അറിയപ്പെടുന്ന ദേവജ്ഞൻ ബ്രഹ്മശ്രീ മംഗലശ്ശേരി ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൈദീകപരമ്പര ജ്ഞാനസമ്പാദനം നടത്തിയിരുന്നത് ഇവിടെതന്നെയാണ്. 

ഭാഷയുടെ അടിത്തറയും അക്ഷരജ്ഞാനവും ആവശ്യമായ അറിവുകളും കുട്ടികൾക്ക് പകർന്നു നൽകുന്നതിന് മുൻകാലങ്ങളിൽ കേരളത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന പാഠശാലയായിരുന്നു [[കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം|എഴുത്തുപള്ളി]][[ആശാൻ പള്ളിക്കൂടം|.  ആശാൻ പള്ളിക്കൂടം]], '''കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം''' എന്നീ പേരുകളിലും ഇവ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. [[നിലത്തെഴുത്ത് ആശാൻ|നിലത്തെഴുത്ത് ആശാന്മാരാണ്]] കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം നടത്തിയിരുന്നത്. [[അക്ഷരമാല|അക്ഷരമാലകളും]] പ്രാഥമിക [[ഗണിതം|ഗണിതവും]] അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം അനുസരണശീലവും ഗുരുത്വവും ശുചിത്വവും സാമാന്യവിജ്ഞാനവും കുടിപ്പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ വഴി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക്‌ പകർന്നു നൽകിയിരുന്നു. 

തുടക്കത്തിൽ [[മണൽ|മണലിലെഴുതിയാണ്]] കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് [[താളിയോല|എഴുത്തോലയും]] [[എഴുത്താണി|എഴുത്താണിയും]] ഉപയോഗിച്ചും എഴുതുന്നു.

=== ഓത്തൂട്ടുവാരം ===
തേത്തോത്ത് ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്  [[ഓത്തൂട്ടുവാരം]] നടത്തിവന്നിരുന്നതായി പുരാരേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.  [[വേദം|വേദജ്ഞന്മാരെ]] ഇതിനായി സ്വീകരിച്ച് ആനയിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന കവാടത്തെ ഓത്തുക്കണ്ടി എന്നു പറയുന്നു. ഇന്നും അവിടം അതേ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. 

യജൂർവേദികൾ കൂട്ടംചേർന്ന്‌ [[വേദം]] ആവർത്തിച്ചുചൊല്ലുന്ന ഏർപ്പാടാണ്‌ ഓത്തൂട്ട്‌. വേദാധ്യായനാനന്തരം ഓത്തന്മാർക്ക്‌ ഊട്ട്‌ (സദ്യ) നല്‌കുന്നതുകൊണ്ടാവണം ഓത്തൂട്ട്‌ എന്ന്‌ ഈ ചടങ്ങിന്‌ പേര്‌ വന്നത്‌. ഒന്നരമാസത്തോളം നീണ്ടുനില്‌ക്കുന്ന ഒന്നാണ്‌ ഓത്തൂട്ട്‌. ഉപാസനാരൂപത്തിലുള്ള വേദാധ്യയനത്തിന്‌ &quot;കൊട്ട്‌' എന്നും, പ്രയോഗഭേദമനുസരിച്ച്‌ വലിയകൊട്ട്‌ എന്നും ചെറിയകൊട്ട്‌ എന്നും വ്യവഹാരങ്ങളുള്ളതുകൊണ്ട്‌ &quot;ഓത്തുകൊട്ട്‌' എന്ന പദമാണ്‌ ഓത്തൂട്ടായിത്തീർന്നത്‌ എന്നും പക്ഷാന്തരമുണ്ട്‌. മൂന്നുകൊല്ലത്തിലൊരിക്കലേ ഓത്തൂട്ടു പതിവുള്ളൂ. 64 കൊല്ലത്തിലൊരിക്കൽ യജൂർവേദംകൊണ്ടു ചെയ്യുന്ന ഈശ്വരോപാസനയാണ്‌ പഞ്ചസന്ധ. ഋഗ്വേദികളുടെ ഓത്തൂട്ടിന്‌ ത്രിസന്ധ എന്നും പറയാറുണ്ട്‌. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽവച്ച്‌ പ്രഗല്‌ഭരായ ഓത്തന്മാർ ഒത്തുകൂടി അവരവർക്കു നറുക്കെടുത്തുകിട്ടിയ വേദഭാഗങ്ങൾ ചൊല്ലുന്ന രീതിക്കാണ്‌ വാരം എന്നുപറയുന്നത്‌. 

=== കളരി ===
[[കളരിപയറ്റ്]] നടത്താറുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ കളരി എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക സ്ഥലം നിലനിന്നിരുന്നതായി കേട്ടുകേൾവിയുണ്ട്.

=== മംഗലശ്ശേരി [[ജ്യോതിഷം|ജ്യോതിഷാചാര്യർ]] [AD 1575-1675] ===
ജ്യോതിഷരംഗത്ത് പരമഗുരുസ്ഥാനീയനായിട്ടുള്ള  ബ്രഹ്മശ്രീ മംഗലശ്ശേരി ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി,  ഏറെ വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് [AD 1575-1675] ഈശാനമംഗലം ഗ്രാമത്തിലെ മംഗലശ്ശേരി ഇല്ലത്ത് ജീവിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം രചിച്ച സുപ്രധാന ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ് &quot;പ്രശ്‌നരീതി&quot;, &quot;ലീലാവതിവാക്യ&quot; എന്നിവ.

ജ്യോതിഷികളുടെ  ഗുരുവന്ദന ശ്ലോകങ്ങളിൽ ഇതിനെ കുറിക്കുന്ന ഭാഗം താഴെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു:  &lt;blockquote&gt;  &quot;നമഃ  ശ്രീ മംഗലശ്രേണീനിവാസായ മഹാത്മനേ 

  സർവം ജാനന്തി ദൈവജ്‌നോ യദ്ദത്തശ്രുതി ചക്ഷുഷഃ&quot;          ([[പ്രശ്‌നമാർഗ്ഗം]] പേജ് 2)&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Prashnamargam|first=Prof. NE Muthuswami|publisher=ST Reddiar &amp; Sons, Ernakulam}}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;ഇദ്ദേഹത്തിൻറെ പ്രധാന ശിഷ്യന്മാർ:

# പനക്കാട്ടു നമ്പൂതിരി 
# ഇടക്ക്രമഞ്ചേരി നമ്പൂതിരി 

== എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി ==
'''വായുമാർഗം:''' കണ്ണൂർ വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും മട്ടന്നൂർ - കണ്ണൂർ റോഡിൽ കുടുക്കിമൊട്ട വഴി 19 കിലോമീറ്റർ, 50 മിനിറ്റ്.   

'''തീവണ്ടിമാർഗ്ഗം:'''  *കണ്ണൂരിൽനിന്ന് 14 കിലോമീറ്റർ. അര മണിക്കൂർ യാത്ര. ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും റെയിൽ മാർഗ്ഗം എത്തിച്ചേരുന്നവർക്ക്   കണ്ണൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ എത്തുകയും തൊട്ടടുത്തുള്ള ബസ്റ്റോപ്പിൽനിന്ന് ഈശാനമംഗലത്തേക്കുള്ള കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് - ചേലേരി ബസ് സർവീസുകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാം. 

അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: കണ്ണൂർ

'''റോഡുമാർഗം:''' *കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും 2 കിലോമീറ്റർ യാത്ര.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;പറശ്ശിനിക്കടവ് ശ്രീ മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്ന് പാലം കടന്ന്, കൊളച്ചേരിമുക്ക്വഴി 6 കിലോമീറ്റർ, 20 മിനിറ്റ്.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;തളിപ്പറമ്പ് ശ്രീ രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്ന് ഹൈവെയിലെ ധർമ്മശാല വഴി  - 15 കിലോമീറ്റർ, 30 മിനിറ്റ്.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;എടക്കാട് ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വാരം കടവ് പാലം വഴി - 22 കിലോമീറ്റർ, 40 മിനിറ്റ് യാത്ര.

'''ജലമാർഗം:'''അഴീക്കൽ ബോട്ട്ജെട്ടി വഴി, 16 കിലോ മീറ്റർ, 40 മിനിറ്റ്.

[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>7fl8j04x9s1km36jflikob7e2e6fwbn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>410979</id>
    <revision>
      <id>4634271</id>
      <parentid>4545172</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T22:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishkailas</username>
        <id>214655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ ക്രമപ്പെടുത്തി</comment>
      <origin>4634271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7421" sha1="0indzrlyqnwpqldcvi0jalp5830q65f" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox organization
|name = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്  
|image = 
|image_border =
|size = 
|caption = 
|map =
|msize =
|mcaption =
|abbreviation = CDB
|motto = 
|formation = 1949 ജൂലൈ 1
|extinction =
|type = മതപരമായ സ്ഥാപനം 
|status = പ്രവർത്തനം തുടരുന്നു
|purpose = മതം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനം
|headquarters =  [[തൃശ്ശൂർ]], [[കേരളം]]
|membership = 
|leader_title = പ്രസിഡന്റ്
|leader_name = എം.കെ. സുദർശൻ
|main_organ = [[കേരള സർക്കാർ]]
|affiliations = 
|num_staff =
|num_volunteers =
|budget = 
|website = http://www.cochindevaswomboard.org/ 
|remarks =
}}

മധ്യകേരളത്തിൽ [[എറണാകുളം]], [[പാലക്കാട്]], [[തൃശ്ശൂർ]] എന്നീ ജില്ലകളിലെ [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ഹൈന്ദവക്ഷേത്രങ്ങളുടെ]] മേൽനോട്ടത്തിനായി [[കേരള സർക്കാർ]] രൂപീകരിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ട്രസ്റ്റാണ് '''കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്'''.&lt;ref&gt;{{cite web 
|url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/new-panel-for-devaswom-board/article4622508.ece|title = New panel for Devaswom Board|publisher = The Hindu|accessdate = 2013-05-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.hindu.com/2010/07/16/stories/2010071660100300.htm
|title=New Cochin Devaswom chief
|publisher=The Hindu
|accessdate=2013-05-31
|archive-date=2010-07-20
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100720201532/http://www.hindu.com/2010/07/16/stories/2010071660100300.htm
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.hindu.com/2007/09/19/stories/2007091952020300.htm
|title=Cochin Devaswom Board plans temple development
|publisher=The Hindu
|accessdate=2013-05-31
|archive-date=2008-01-18
|archive-url=https://web.archive.org/web/20080118110146/http://www.hindu.com/2007/09/19/stories/2007091952020300.htm
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; [[തിരു-കൊച്ചി]] ഹിന്ദുമത സ്ഥാപന നിയമം (ആക്ട് XV 1950) അനുസരിച്ച് രൂപീകരിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണിത്.  പഴയ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി നാട്ടുരാജ്യത്തിൽ]] ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന 405 ഹൈന്ദവക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഭരണസംബന്ധമായ മേൽനോട്ടമാണ് ഇത് നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിലാണ് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം. [[തൃശ്ശൂർ വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രം]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം,]] [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം]], [[തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം]], [[തിരുവില്വാമല ശ്രീവില്വാദ്രിനാഥക്ഷേത്രം]] തുടങ്ങി നിരവധി പ്രസിദ്ധ മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലുണ്ട്.

== ചരിത്രം ==
1949 ജൂലൈ 1-ന് [[തൃശ്ശൂർ]] നഗരത്തിലാണ് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് രൂപീകൃതമായത്. 1950-ലെ ട്രാവൻകൂർ - കൊച്ചി റിലീജ്യസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ആക്ട് അനുസരിച്ചാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം. [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതത്തിൽ]] നിന്നുള്ള മൂന്നുപേർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു മാനേജിംഗ് കമ്മിറ്റിയാണ് ഇതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. സ്ത്രീകൾ ഉൾപ്പെടെ 35 വയസ് പൂർത്തിയായ [[കേരളം|കേരളീയരായ]] ഏതൊരു [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതവിശ്വാസിയ്ക്കും]]  ബോർഡിൽ അംഗമാകുന്നതിന് നിയമം അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web 
|url=http://niyamasabha.org/bills/13kla/published/207-pub-eng.pdf
|title=Thirteenth Kerala Legislative Assembly
|publisher=Kerala Legislative Assembly
|accessdate=2013-05-31}}&lt;/ref&gt;

== ഘടന ==
[[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിലേതുപോലെ]] ഒരു പ്രസിഡന്റും രണ്ട് അംഗങ്ങളുമടങ്ങുന്നതാണ് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെയും ഘടന. പ്രസിഡന്റിനെയും അംഗങ്ങളെയും തിരഞ്ഞെടുക്കുയന്നത് [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] ഹൈന്ദവ അംഗങ്ങൾ ചേർന്നാണ്. ഇതുകൂടാതെ ദേവസ്വം സെക്രട്ടറി, സ്പെഷ്യൽ കമ്മീഷണർ, ബോർഡ് സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികളുമുണ്ട്. ഇവർ സർക്കാർ പ്രതിനിധികളാണ്. ഡോ. എം.കെ. സുദർശനാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രസിഡന്റ്.  

== ബോർഡും സ്ഥാപനങ്ങളും ==
കൊച്ചി ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ അധികാരപരിധിക്കുള്ളിൽ 406 ക്ഷേത്രങ്ങളും തൃശ്ശൂർ [[നടുവിൽ മഠം]], [[കേരളവർമ്മ കോളജ്]], [[വിവേകാനന്ദ കോളേജ്]] തുടങ്ങിയ മറ്റു ചില വിദ്യാഭ്യാസ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവയുടെ മേൽനോട്ടവും ബോർഡാണ് നടത്തുന്നത്.

== ഇതും കാണുക ==
* [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിലെ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ]]</text>
      <sha1>0indzrlyqnwpqldcvi0jalp5830q65f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലോഹിതപ്പൂ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>411578</id>
    <revision>
      <id>4634236</id>
      <parentid>4565706</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3171" sha1="ipkd9rqjkpo5d9vlkvgvo5ms77ldddt" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Neanotis subtilis}}
{{Taxobox
| name = ''ലോഹിതപ്പൂ''
| image = Neanotis foetida (9525717607).jpg
| image_caption = Neanotis foetida
| regnum = Plantae
| divisio = Tracheophyta
| classis = Magnoliopsida
| ordo = Gentianales
| familia = Rubiaceae
| genus = [[Neanotis]]
| species = '''Neanotis subtilis'''
| range_map_caption = Utbredningsområde
| synonyms = ''Neanotis hohenackeri'' &lt;small&gt;[[Pitchai Daniel|P.Daniel]] &amp; [[E. Vajravelu|Vajr.]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Neanotis foetida'' &lt;small&gt;([[Nicol Alexander Dalzell|Dalzell]]) [[Walter Hepworth Lewis|W.H.Lewis]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Hedyotis tenuiflora'' &lt;small&gt;[[Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal|Schltdl.]] ex [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Hedyotis tenella'' &lt;small&gt;[[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|Miq.]] ex [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Hedyotis subtilis'' &lt;small&gt;[[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|Miq.]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Hedyotis foetida'' &lt;small&gt;[[Nicol Alexander Dalzell|Dalzell]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Anotis foetida'' &lt;small&gt;[[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]&lt;/small&gt;
}}
[[റുബിയേസീ]] സസ്യകുടുംബത്തിലെ ഒരു ഓഷധിയാണ് '''ലോഹിതപ്പൂ''' {{ശാനാ|Neanotis subtilis}}. മലബാറിലെ ഇടനാടൻ ചെങ്കൽക്കുന്നുകളിലാണ് ഇത് വളരുന്നത്. 15 സെമീ വരെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഈ ചെടിയുടെ തണ്ടുകൾ നേരിയതും കോണുകളുള്ളവയുമാണ്. തണ്ടില്ലാത്ത ഇലകൾ സമ്മുഖമായി വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നു. നാലിതളുകളുള്ള ചെറിയപൂവുകൾ നീലയോ വെളുപ്പോ നിറമുള്ളവയാണ്.&lt;ref&gt;https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Foetid%20Starviolet.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://indiabiodiversity.org/species/show/265245&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Neanotis_hohenackeri |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-02-15 |archive-date=2019-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323142312/http://keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Neanotis_hohenackeri |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Neanotis foetida (9528506368).jpg|പൂവ്
പ്രമാണം:Neanotis foetida (9528511878).jpg
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == 
* {{Commons-inline|Neanotis subtilis|''Neanotis subtilis''}}
* {{Wikispecies-inline|Neanotis subtilis|''Neanotis subtilis''}}

[[വർഗ്ഗം:ഓഷധികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:റുബിയേസീ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നീലിയാർകോട്ടത്തെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]</text>
      <sha1>ipkd9rqjkpo5d9vlkvgvo5ms77ldddt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Viswaprabha/Test13</title>
    <ns>2</ns>
    <id>417489</id>
    <revision>
      <id>4634341</id>
      <parentid>4633817</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T10:30:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>105900</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>4634341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9311" sha1="n61u7a9wblqmno8xl99rxr8gkh3j86z" xml:space="preserve">{{Wikidata list |sparql=SELECT ?item  WHERE {  ?item wdt:P31 wd:Q6256.  }  |columns=label:Article }}
{| class='wikitable sortable'
! Article
|-
| [[ബൊളീവിയ]]
|-
| [[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ]]
|-
| [[സെന്റ് വിൻസന്റ് ആൻഡ് ഗ്രനഡീൻസ്|സെയ്ന്റ് വിൻസന്റ് ഗ്രനഡീൻസ്]]
|-
| [[സെയ്ന്റ് ലൂസിയ]]
|-
| [[സെന്റ് കിറ്റ്‌സ് ആൻഡ് നെവിസ്|സെയ്ന്റ് കിറ്റ്സ് നീവസ്]]
|-
| [[ജമൈക്ക]]
|-
| [[ഗ്രനേഡ]]
|-
| [[ഗ്വാട്ടിമാല]]
|-
| [[ബഹാമാസ്]]
|-
| [[ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയും|ആന്റിഗ്വ ബർബുഡ]]
|-
| [[ഹോണ്ടുറാസ്]]
|-
| [[ഡൊമനിക്ക]]
|-
| [[ഡൊമനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]]
|-
| [[ഹെയ്റ്റി]]
|-
| [[എൽ സാൽവദോർ]]
|-
| [[ഇറാൻ]]
|-
| [[ഇറാഖ്‌]]
|-
| [[കോസ്റ്റ റീക്ക]]
|-
| [[ഇസ്രയേൽ]]
|-
| [[പാനമ|പനാമ]]
|-
| [[യെമൻ]]
|-
| [[ജോർദാൻ]]
|-
| [[നിക്കരാഗ്വ]]
|-
| [[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ]]
|-
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]]
|-
| [[ലാവോസ്]]
|-
| [[ലെബനാൻ]]
|-
| [[മാലിദ്വീപ്]]
|-
| [[മലേഷ്യ]]
|-
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
|-
| [[നേപ്പാൾ]]
|-
| [[ഒമാൻ]]
|-
| [[പാകിസ്താൻ]]
|-
| [[ഖത്തർ]]
|-
| [[സൗദി അറേബ്യ]]
|-
| [[ശ്രീലങ്ക]]
|-
| [[സിറിയ]]
|-
| [[താജിക്കിസ്ഥാൻ]]
|-
| [[തായ്‌വാൻ]]
|-
| [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ് ലാന്റ്]]
|-
| [[തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ]]
|-
| [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ]]
|-
| [[വിയറ്റ്നാം]]
|-
| [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]]
|-
| [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ]]
|-
| [[ബംഗ്ലാദേശ്]]
|-
| [[മാലി]]
|-
| [[അംഗോള]]
|-
| [[ഭൂട്ടാൻ]]
|-
| [[ബ്രൂണൈ]]
|-
| [[ടാൻസാനിയ]]
|-
| [[ഫിലിപ്പീൻസ്]]
|-
| [[മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്]]
|-
| [[ടോഗോ]]
|-
| [[ടുണീഷ്യ]]
|-
| [[സാംബിയ]]
|-
| [[സിംബാബ്‌വെ]]
|-
| [[ദക്ഷിണ സുഡാൻ]]
|-
| [[ബെനിൻ]]
|-
| [[ബോട്സ്വാന]]
|-
| [[ബർക്കിനാ ഫാസോ]]
|-
| [[ബറുണ്ടി]]
|-
| [[കൊമോറസ്]]
|-
| [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]]
|-
| [[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]]
|-
| [[ജിബൂട്ടി]]
|-
| [[ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]]
|-
| [[എരിട്രിയ]]
|-
| [[ഗാബോൺ]]
|-
| [[ഗാംബിയ]]
|-
| [[ഗിനി]]
|-
| [[ഗിനി-ബിസൗ]]
|-
| [[ഐവറി കോസ്റ്റ്]]
|-
| [[കാമറൂൺ]]
|-
| [[കേപ്പ് വേർഡ്]]
|-
| [[ലെസോത്തോ]]
|-
| [[ലൈബീരിയ]]
|-
| [[ലിബിയ]]
|-
| [[മഡഗാസ്കർ]]
|-
| [[മലാവി]]
|-
| [[മൗറിത്താനിയ]]
|-
| [[മൗറീഷ്യസ്]]
|-
| [[മൊറോക്കൊ]]
|-
| [[മൊസാംബിക്ക്]]
|-
| [[നമീബിയ]]
|-
| [[നൈജർ]]
|-
| [[നൈജീരിയ]]
|-
| [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]]
|-
| [[റുവാണ്ട]]
|-
| [[സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപ്പെ]]
|-
| [[സെനെഗൽ]]
|-
| [[സെയ്‌ഷെൽസ്|സെയ് ഷെൽസ്]]
|-
| [[സീറാ ലിയോൺ]]
|-
| [[സൊമാലിയ]]
|-
| [[സുഡാൻ]]
|-
| [[ഇസ്വാറ്റിനി]]
|-
| [[കൊസോവോ|കൊസോവ്]]
|-
| [[അരൂബ]]
|-
| [[നോർതേൺ സൈപ്രസ്]]
|-
| [[ക്യുറസാവോ|കുറകാവോ]]
|-
| [[സിന്റ് മാർട്ടൻ]]
|-
| [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]]
|-
| [[കിങ്ഡം ഓഫ് നെതർലാന്റ്സ്]]
|-
| [[നിയുവെ]]
|-
| [[സോമാലിലാന്റ്]]
|-
| ''[[:d:Q157734|Muscat and Oman]]''
|-
| ''[[:d:Q165763|Principality of Waldeck]]''
|-
| [[ബോസ്നിയ (പ്രദേശം)]]
|-
| [[പലസ്തീൻ (രാജ്യം)|പലസ്തീൻ രാജ്യം]]
|-
| ''[[:d:Q756617|ഡെന്മാർക്ക്]]''
|-
| ''[[:d:Q12191529|Emirate of Lengeh]]''
|-
| ''[[:d:Q16881283|Sultanate of Muscat]]''
|-
| ''[[:d:Q107258515|Pahlavi Iran]]''
|-
| ''[[:d:Q123027565|Kashmir Sultanate]]''
|-
| ''[[:d:Q131588685|അൽ ഖവാസിം എമിറേറ്റ്]]''
|-
| ''[[:d:Q140030295|Maragheh Khanate]]''
|-
| [[കാനഡ]]
|-
| [[ജപ്പാൻ]]
|-
| [[നോർവെ]]
|-
| [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]]
|-
| [[ഹംഗറി]]
|-
| [[സ്പെയിൻ]]
|-
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
|-
| [[ബെൽജിയം]]
|-
| [[ലക്സംബർഗ്]]
|-
| [[ഫിൻലാന്റ്]]
|-
| [[സ്വീഡൻ]]
|-
| [[ഡെന്മാർക്ക്]]
|-
| [[പോളണ്ട്]]
|-
| [[ലിത്വാനിയ]]
|-
| [[ഇറ്റലി]]
|-
| [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]
|-
| [[ഓസ്ട്രിയ]]
|-
| [[ഗ്രീസ്]]
|-
| [[തുർക്കി]]
|-
| [[പോർച്ചുഗൽ]]
|-
| [[നെതർലന്റ്സ്]]
|-
| [[ഉറുഗ്വേ]]
|-
| [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റ്‌]]
|-
| [[മെക്സിക്കോ]]
|-
| [[കെനിയ]]
|-
| [[എത്യോപ്യ]]
|-
| [[ഘാന]]
|-
| [[ഫ്രാൻസ്]]
|-
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
|-
| [[ചൈന]]
|-
| [[ബ്രസീൽ]]
|-
| [[റഷ്യ]]
|-
| [[ജർമ്മനി]]
|-
| [[ബെലാറുസ്]]
|-
| [[ഐസ്‌ലാന്റ്]]
|-
| [[എസ്റ്റോണിയ]]
|-
| [[ലാത്വിയ|ലാത്‌വിയ]]
|-
| [[ഉക്രൈൻ]]
|-
| [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]
|-
| [[സ്ലോവാക്യ]]
|-
| [[സ്ലൊവീന്യ]]
|-
| [[മൊൾഡോവ]]
|-
| [[റൊമാനിയ]]
|-
| [[ബൾഗേറിയ]]
|-
| [[വടക്ക് മാസിഡോണിയ|നോർത്ത് മാസിഡോണിയ]]
|-
| [[അൽബേനിയ]]
|-
| [[ഗ്രീൻലാൻഡ്]]
|-
| [[ക്രൊയേഷ്യ]]
|-
| [[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]]
|-
| [[അസർബെയ്ജാൻ]]
|-
| [[അൻഡോറ]]
|-
| [[സൈപ്രസ്]]
|-
| [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയ]]
|-
| [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|ഖസാഖ്‌സ്ഥാൻ]]
|-
| [[മാൾട്ട]]
|-
| [[മൊണാക്കോ]]
|-
| [[മൊണ്ടിനെഗ്രോ|മോണ്ടെനെഗ്രൊ]]
|-
| [[വത്തിക്കാൻ നഗരം]]
|-
| [[സാൻ മരീനോ]]
|-
| [[ക്യൂബ]]
|-
| [[ബെലീസ്]]
|-
| [[ബാർബേഡോസ്|ബർബാഡോസ്]]
|-
| [[ഇന്തോനേഷ്യ]]
|-
| [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
|-
| [[അൾജീറിയ]]
|-
| [[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]]
|-
| [[ചിലി]]
|-
| [[സിംഗപ്പൂർ]]
|-
| [[ലിക്റ്റൻ‌സ്റ്റൈൻ]]
|-
| [[ബഹ്റൈൻ]]
|-
| [[അർമേനിയ]]
|-
| [[സെർബിയ]]
|-
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]
|-
| [[അർജന്റീന]]
|-
| [[പെറു]]
|-
| [[ഉത്തര കൊറിയ]]
|-
| [[കംബോഡിയ]]
|-
| [[കിഴക്കൻ ടിമോർ]]
|-
| [[ഛാഡ്]]
|-
| [[ന്യൂസീലൻഡ്]]
|-
| [[ഇന്ത്യ]]
|-
| [[തുവാലു]]
|-
| [[ടോങ്ക]]
|-
| [[സമോവ]]
|-
| [[സോളമൻ ദ്വീപുകൾ]]
|-
| [[വാനുവാടു]]
|-
| [[പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ]]
|-
| [[പലാവു]]
|-
| [[നൗറു]]
|-
| [[ഫെഡറേറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് മൈക്രോനേഷ്യ|മൈക്രോനേഷ്യ]]
|-
| [[മാർഷൽ ദ്വീപുകൾ]]
|-
| [[കിരീബാസ്]]
|-
| [[മംഗോളിയ]]
|-
| [[ഫിജി]]
|-
| [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേല]]
|-
| [[സുരിനാം]]
|-
| [[പരഗ്വെ]]
|-
| [[ഗയാന]]
|-
| [[ഇക്വഡോർ]]
|-
| [[കൊളംബിയ]]
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>n61u7a9wblqmno8xl99rxr8gkh3j86z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>425613</id>
    <revision>
      <id>4634266</id>
      <parentid>4613447</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T21:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30723" sha1="e1z99al1039zhwv5wiaub1p9902uoqj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Rainbow trout}}
{{Taxobox
| name = ''Oncorhynchus mykiss''
| status = 
| image = Trout.jpg
| image_caption = 
| domain = 
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Salmoniformes]]
| familia = [[Salmonidae]]
| genus = [[Oncorhynchus]]
| species = '''O mykiss'''
| binomial = Oncorhynchus mykiss
| binomial_authority = ([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)
| range_map = 
| range_map_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| subphylum = [[Vertebrata]]
| superclassis = [[Osteichthyes]]
| synonyms = ''Salmo kamloops'' &lt;small&gt;Dymond, 1931&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo irideus'' &lt;small&gt;Bajkov, 1927&lt;/small&gt;''Salmo nelsoni'' &lt;small&gt;[[Barton Warren Evermann|Evermann]], 1908&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Oncorhynchus mykiss'' &lt;small&gt;[[Barton Warren Evermann|Evermann]], 1908&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo gilberti'' &lt;small&gt;[[Jordan (awtor)|Jordan]], 1894&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo gairdneri'' &lt;small&gt;[[Jordan (awtor)|Jordan]], 1894&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo rivularis'' &lt;small&gt;([[Jordan (awtor)|Jordan]], 1892)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo kamloops'' &lt;small&gt;([[Jordan (awtor)|Jordan]], 1892)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Oncorhynchus kamloops'' &lt;small&gt;[[Jordan (awtor)|Jordan]], 1892&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo masoni'' &lt;small&gt;[[George Suckley|Suckley]], 1860&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo truncatus'' &lt;small&gt;[[George Suckley|Suckley]], 1859&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo rivularis'' &lt;small&gt;[[Ayres (awtor)|Ayres]], 1855&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo gairdneri'' &lt;small&gt;[[Gibbons (awtor)|Gibbons]], 1855&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo gairdnerii'' &lt;small&gt;[[Gibbons (awtor)|Gibbons]], 1855&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo iridea'' &lt;small&gt;[[Gibbons (awtor)|Gibbons]], 1855&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Trutta iridea'' &lt;small&gt;([[Gibbons (awtor)|Gibbons]], 1855)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo irideus'' &lt;small&gt;[[Gibbons (awtor)|Gibbons]], 1855&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo gairdneri'' &lt;small&gt;[[Richardson (awtor)|Richardson]], 1836&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo gairdnerii'' &lt;small&gt;[[Richardson (awtor)|Richardson]], 1836&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Fario gairdneri'' &lt;small&gt;([[Richardson (awtor)|Richardson]], 1836)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Oncorhynchus gairdnerii'' &lt;small&gt;([[Richardson (awtor)|Richardson]], 1836)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo gairdnerii'' &lt;small&gt;[[Richardson (awtor)|Richardson]], 1836&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo penshinensis'' &lt;small&gt;[[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1814&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Parasalmo penshinensis'' &lt;small&gt;([[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1814)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo purpuratus'' &lt;small&gt;[[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1814&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Onchorynchus mykiss'' &lt;small&gt;([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Parasalmo mykiss'' &lt;small&gt;([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Oncorhynchus myskis'' &lt;small&gt;([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Onchorrhychus mykiss'' &lt;small&gt;([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;''Salmo mykiss'' &lt;small&gt;[[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792&lt;/small&gt;
}}
[[Salmonidae|സൾമോനിഡേ]] സ്പീഷീസിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[ഏഷ്യ]]യിലെയും [[വടക്കേ അമേരിക്ക]]യിലെയും [[പസഫിക് സമുദ്രം|പസഫിക് മഹാസമുദ്രത്തിലെ]] തണുത്ത ജലമുള്ള പോഷകനദികളിലെ തദ്ദേശവാസിയായ ഒരു [[ട്രൗട്ട്]] ആണ് '''റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്''' (''Oncorhynchus mykiss''). സ്റ്റീൽഹെഡ് (ചിലപ്പോൾ &quot;സ്റ്റീൽഹെഡ് ട്രൗട്ട്&quot; എന്നുവിളിക്കുന്നു.) കോസ്റ്റൽ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട് (O. m. irideus) അല്ലെങ്കിൽ [[Columbia River redband trout|കൊളംബിയ റിവർ റെഡ് ബാൻഡ് ട്രൗട്ടിൻറെ]] (O. m. gairdneri), ഒരു അനഡ്രോമസ് ടൈപ് (sea-run) ആയ ഈ മത്സ്യം സാധാരണയായി രണ്ടു മുതൽ മൂന്നു വർഷം വരെ സമുദ്രത്തിൽ ജീവിച്ചതിന് ശേഷം ശുദ്ധജലത്തിലേക്ക് തിരിച്ച് പോകുന്നു. [[മഹാതടാകങ്ങൾ|മഹാ തടാകങ്ങളിൽ]] പ്രവേശിപ്പിച്ച ശുദ്ധജല ഇനങ്ങൾ പോഷകനദികളിലേയ്ക്ക് കുടിയേറുകയും ചെയ്തവയെ ''സ്റ്റീൽഹെഡ് ട്രൗട്ട്'' എന്നു വിളിക്കുന്നു.

മുതിർന്ന ശുദ്ധജല റെയിൻബോ ട്രൗട്ട് 1 മുതൽ 5 പൌണ്ട് (0.5, 2.3 കി.ഗ്രാം) വരെ തൂക്കം കണ്ടുവരുന്നു. അതേസമയം, തടാകവാസികൾക്കും അനട്രോമസ് ഫോമുകൾക്കും 20 കിലോഗ്രാം (9 കിലോ) ഭാരം കാണപ്പെടുന്നു. വാസസ്ഥലത്തിനനുസൃതമായി ഉപവർഗ്ഗങ്ങളുടെ നിറവും വ്യത്യസ്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വീതിയുള്ള ചുവന്നവരകൾകൊണ്ട് മുതിർന്നമത്സ്യത്തെ വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുന്നു.

നിർദ്ദിഷ്ട ഉപജാതികളുടെ ചില പ്രാദേശിക വിഭാഗങ്ങളായ സ്റ്റീൽഹൈഡുകളുടെ കാര്യത്തിൽ, വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികളുടെ വിഭാഗത്തിലോ വംശനാശഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന വിഭാഗത്തിലോ ഉൾപ്പെടുന്നു. ''സ്റ്റീൽഹെഡ് ട്രൗട്ട്'' [[വാഷിംഗ്ടൺ| വാഷിംഗ്ടണിലെ]] ഔദ്യോഗിക സംസ്ഥാന മത്സ്യമാണ്.&lt;ref&gt; &quot;Symbols of Washington State&quot;. Washington State Legislature. Retrieved 2013-11-29.&lt;/ref&gt;

== ടാക്സോണമി ==
റെയിൻബോ ട്രൌട്ടിന്റെ ശാസ്ത്രീയ നാമം ഓങ്കോർഹിൻചസ് മൈക്കിസ് ആണ്.&lt;ref&gt; Behnke, Robert J. (2002). &quot;Rainbow and Redband Trout&quot;. Trout and Salmon of North America. Tomelleri, Joseph R. (illustrator). New York: The Free Press. p. 67. ISBN 0-7432-2220-2.&lt;/ref&gt;ജർമ്മൻ പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ടാക്സോണമിസ്റ്റായ [[Johann Julius Walbaum|ജോഹാൻ ജൂലിയസ് വാൾബവും]] 1792-ൽ സൈബീരിയയിലെ കാംചത്ക ഉപദ്വീപിലെ ടൈപ്പ് സ്പീഷീസിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ സ്പീഷീസിന് ആദ്യം പേരു നല്കിയത്. കാംചത്കാനിലെ പ്രാദേശിക മത്സ്യമായ മൈകിഷ എന്ന മത്സ്യത്തിന്നുപയോഗിച്ചിരുന്ന നാമത്തിൽനിന്നാണ് വാൾബം മൈക്കിസ് എന്ന യഥാർത്ഥ സ്പീഷിസ് നാമം നല്കിയത്. ഗ്രീക്ക് ഓസ്കോസ് (&quot;ഹുക്ക്&quot;), റിൻകോസ് (&quot;മൂക്ക്&quot;) എന്നിവയിൽ നിന്നുമാണ് ജീനസ് പേർ വന്നത്. ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ ആൺമീനുകളുടെ ഹൂക്കിംഗ് താടിയെ ഇത് പരാമർശിക്കുന്നു.&lt;ref&gt; Behnke, Robert J. (2002). &quot;Genus Oncorhynchus&quot;. Trout and Salmon of North America. Tomelleri, Joseph R. (illustrator). New York: The Free Press. pp. 10–21. ISBN 0-7432-2220-2.&lt;/ref&gt;[[Fort Vancouver|ഫോർട്ട് വാൻകൗവറിലെ]] കൊളംബിയ നദിയിൽനിന്ന് റിച്ചാർട്സൺ നൽകിയ സ്പെസിമെന് മേരിഡിത്ത് ഗായദ്നർ എന്ന ഹഡ്സൺസ് ബേ കമ്പനി സർജനെ ബഹുമാനിക്കാൻ 1836 -ൽ സ്കോട്ട്ലർ പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[John Richardson (naturalist)|സർ ജോൺ റിച്ചാർഡ്സൺ]], ഈ സ്പീഷീസിന്റെ പേര് സാൾമോ ഗായെഡ്നറി എന്നു നല്കി. &lt;ref&gt; Richardson, John; Swainson, William; Kirby, William (1836). &quot;Fauna Boreali-Americana, or, The Zoology of the Northern Parts of British America: Containing Descriptions of the Objects of Natural History Collected on the Late Northern Land Expeditions, Under Command of Captain Sir John Franklin, R.N. (1829) Part Third: The Fish&quot;. London: Richard Bentley. p. 221. OCLC 257860151.&lt;/ref&gt;

1855- ൽ, കാലിഫോർണിയ അക്കാഡമി ഓഫ് സയൻസസിലെ ജിയോളജി ആൻഡ് മിനറോളജി ക്യൂറേറ്റർ &lt;ref&gt; &quot;Invertebrate Zoology and Geology&quot;. California Academy of Sciences. Archived from the original on 2013-12-12. Retrieved 2013-12-16.&lt;/ref&gt;വില്യം പി. ഗിബ്ബൻസ്&lt;ref&gt; &quot;Invertebrate Zoology and Geology&quot;. California Academy of Sciences. Archived from the original on 2013-12-12. Retrieved 2013-12-16.&lt;/ref&gt;സാൽമോ ഇറിഡിയ (ലത്തീൻ: റെയിൻബോ ), പിന്നീട് സാൽമോ ഇറിഡിയസ് എന്ന് ശരിപ്പെടുത്തി. ടൈപ്പ് സ്പീഷീസായ ഇതിനെ വാൽബം ന്റെ വിവരണം അനുസരിക്കാതെ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടതോടെ ഈ പേരുകൾ തെറ്റായി വരുന്നു.&lt;ref&gt; Behnke, Robert J. (1966). &quot;Relationships of the Far Eastern Trout, Salmo mykiss Walbaum&quot;. Copeia. 1966 (2): 346–348. doi:10.2307/1441145. JSTOR 1441145.&lt;/ref&gt; പസഫിക് തടത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ട്രൗട്ടുകൾ പസഫിക് സാൽമനുകളും അറ്റ്ലാന്റിക് നദീതടത്തുള്ള സാൽമോ - ബ്രൌൺ ട്രൌട്ട് (സാൽമ ട്രുത്തറ്റ) അല്ലെങ്കിൽ അറ്റ്ലാന്റിക് സാൽമൺ (സാൽമോ സാൽവർ) എന്നിവയുമായി ജനറ്റിക്കലായി വളരെ സാമ്യം 1989-ലെ മോർഫോളജിക്കൽ ആന്റ് ജനിറ്റിക് സ്റ്റഡീസ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt; Smith, Gerald R.; Stearley, Ralph F. (1989). &quot;The Classification and Scientific Names of Rainbow and Cutthroat Trouts&quot;. Fisheries. 14 (1): 4–10. doi:10.1577/1548-8446(1989)014&lt;0004:TCASNO&gt;2.0.CO;2.&lt;/ref&gt;1989-ൽ ടാക്സോണമിക് അധികാരികൾ റെയിൻബോ ട്രൗട്ടും [[Cutthroat trout|കട്ട്ത്രൗട്ട് ട്രൗട്ടും]]   മറ്റ് പസഫിക് ബേസിൻ ട്രൗട്ടും  ഓങ്കർഹിഞ്ചസ് ജീനസിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. വാൽബോമിന്റെ പേരിനായിരുന്നു മുൻഗണന. അതിനാൽ ഓങ്കർഹിഞ്ചസ് മൈക്കിസ് എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമം റെയിൻബോ ട്രൗട്ടിന്റെ ശാസ്ത്രീയനാമമായി മാറി.
===ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ===
ഫിഷറീസ് ജൈവശാസ്ത്രജ്ഞൻ റോബർട്ട് ജെ. ബെൻകെ (2002) വിവരിച്ച ഓങ്കോർഹിൻചസ് മൈക്കിസിന്റെ ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=Behnke2002&gt;{{cite book |last=Behnke |first=Robert J. |others=Tomelleri, Joseph R. (illustrator) |title=Trout and Salmon of North America |url=https://archive.org/details/troutsalmonofnor0000behn |publisher=The Free Press|location=New York |isbn=0-7432-2220-2 |year=2002 |pages=[https://archive.org/details/troutsalmonofnor0000behn/page/n76 65]–122 |chapter=Rainbow and Redband Trout }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;10%&quot;| ഭൂമിശാസ്ത്രഗ്രൂപ്പ്
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;20%&quot;| പൊതുവായ പേര്
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;20%&quot;|ശാസ്ത്ര നാമം
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;35%&quot;|Range
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;15%&quot;| Image
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Type (biology)|ടൈപ്പ് ഉപവർഗ്ഗം]] || [[കംചത്കൻ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്']] || {{nowrap|''O. m. mykiss''}} &lt;small&gt;(Walbaum, 1792)&lt;/small&gt; || പടിഞ്ഞാറൻ ശാന്തസമുദ്രം: കാംചത്ക ഉപദ്വീപ്, കംചത്കയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്തെ കമാൻഡർ ദ്വീപുകളിൽ നിന്നും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒകോത്സ്ക് കടലിലും അമർ നദിയിലും ഇതിനെക്കാണപ്പെടുന്നു.
|-
| align=&quot;center&quot; rowspan=&quot;2&quot;| തീരദേശ ഇനം || തീരദേശ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട് || {{nowrap|''O. m. irideus''}} &lt;small&gt;(Gibbons, 1855)&lt;/small&gt; || തെക്കൻ കാലിഫോർണിയയിലെ തെക്ക് അലാസ്കയിലേയ്ക്ക് അലൂഷ്യൻ ദ്വീപുകളിൽ നിന്ന് പസഫിക്ക് സമുദ്രത്തിലേയ്ക്കുള്ള പോഷകനദികളിൽ കാണുന്ന അനഡ്രോമസ് ഇനങ്ങളെ സ്റ്റീൽഹെഡ് എന്നും ശുദ്ധജല ഇനത്തെ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ||rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| [[File:Lake Washington Ship Canal Fish Ladder pamphlet - ocean phase Steelhead.jpg|100px]]&lt;br /&gt;[[File:Lake Washington Ship Canal Fish Ladder pamphlet - male freshwater phase Steelhead.jpg|100px]]&lt;br&gt;Ocean and fresh water forms of coastal rainbow trout; a.k.a. &quot;steelhead&quot;&lt;br /&gt;''O. m. irideus''
|-
| [[ബീയേർഡ്സ്ലീ ട്രൗട്ട്  ]]|| {{nowrap|''O. m. irideus'' var. ''beardsleei''}} &lt;small&gt;(not a true subspecies, but a genetically unique lake-dwelling variety of coastal rainbow trout) &lt;small&gt;(Jordan, 1896)&lt;/small&gt;  || , [[വാഷിംഗ്ടൺ| വാഷിംഗ്ടണിലെ]][[ലേക് ക്രസന്റ് |ലേക് ക്രസന്റിൽ]] ഒറ്റപ്പെട്ടുകാണുന്നു.
|-
|rowspan=&quot;7&quot;  align=&quot;center&quot;| [[Redband trout|റെഡ്ബാൻഡ് ഫോമുകൾ]] ||[[കൊളംബിയ റിവർ റെഡ്ബാൻഡ് ട്രൗട്ട്]] ||{{nowrap|''O. m. gairdneri''}} &lt;small&gt;(Richardson, 1836)&lt;/small&gt; || മൊണ്ടാന, വാഷിംഗ്ടൺ, ഇഡാഹോ എന്നിവിടങ്ങളിലെ കൊളംബിയ നദിയുടെ പോഷകനദികളിലും കാണപ്പെടുന്നു. അനഡ്രോമസ് ഇനങ്ങളെ റെഡ്ബാൻഡ് സ്റ്റീൽഹെഡ് എന്നു പറയുന്നു. || rowspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;br&gt;Columbia River redband trout &lt;br&gt;''O. m. gairdneri''
|-
| [[അതബാസ്ക റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്]]||{{nowrap|''O. m.'' spp.}}, &lt;small&gt;  ഒന്റാറിയോ മന്ത്രാലയത്തിലെ അക്വാട്ടിക് ഇക്കോസിസ്റ്റംസ് റിസർച്ച് സെക്ഷനിൽ നിന്നും 1994- ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സൃഷ്ടികളിൽ ജൈവശാസ്ത്രജ്ഞൻ എൽ. എം. കാൾ ഈ ഉപജാതികളെ വേർതിരിച്ചതിൽ ബെഹ്ൻകെയെ ഒരു പ്രത്യേകസ്പീഷീസായി പരിഗണിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Rasmussen|first=Joseph B.|author2=Taylor, Eric B.|url=http://esrd.alberta.ca/fish-wildlife/species-at-risk/species-at-risk-publications-web-resources/fish/documents/SAR-StatusAthabascaRainbowTroutAlberta-Jun2009.pdf|title=Status of the Athabasca Rainbow Trout ''Oncorhynchus mykiss'' in Alberta|format=PDF|publisher=Government of Alberta-Fish and Wildlife Division|year=2009|accessdate=2013-11-29|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140221203000/http://esrd.alberta.ca/fish-wildlife/species-at-risk/species-at-risk-publications-web-resources/fish/documents/SAR-StatusAthabascaRainbowTroutAlberta-Jun2009.pdf|archivedate=2014-02-21|df=}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt; || [[ആൽബർട്ട]]യിലെ [[ആറ്റബാസ്ക നദിയുടെ]] ജലസ്രോതസ്സിൽ വിതരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
|-
| [[മക്ലൌഡ് റിവർ റെഡ്ബാൻഡ് ട്രൗട്ട്]]||{{nowrap|''O. m. stonei''}} &lt;small&gt;(Jordan, 1894)&lt;/small&gt;||,  വടക്കൻ കാലിഫോർണിയയിലെ തെക്ക് മൗണ്ട്ശാസ്തയിലെ മക്ലോഡ് നദിയിലേക്കുള്ള മിഡിൽ ഫാൾസിന്റെ അപ്സ്ട്രീം സ്വദേശവാസിയാണ്
|-
| [[ഷീപ്ഹെവൻക്രീക്ക് റെഡ്ബാൻഡ് ട്രൗട്ട്]]||{{nowrap|''O. m.'' spp.}}||  കാലിഫോർണിയയിലെ സിസ്കിയോ കൗണ്ടിയിലെ ഷീപ്ഹെവൻക്രീക്കിലെ സ്വദേശവാസിയാണ്. 1972 -ൽ  സ്വാംപ് ക്രീക്കിലും 1974 ലും, 1977 ൽ ട്രൗട്ട് ക്രീക്കിലേയ്ക്കും ഇതിനെ മാറ്റിപാർപ്പിച്ചു. 
|-
| [[ഗ്രേറ്റ് ബേസിൻ റെഡ്ബാൻഡ് ട്രൗട്ട്]]|| {{nowrap|''O. m. newberrii''}} &lt;small&gt;([[Charles Frédéric Girard|Girard]], 1859)&lt;/small&gt; ||തെക്ക് കിഴക്ക് ഓറിഗോയിൽ നിന്നും ഗ്രേറ്റ് പീസിയുടെ പരിധിയിലുള്ള കാലിഫോർണിയ, നെവാഡയുടെ ഭാഗങ്ങളും സ്വദേശമാണ്.
|-
| [[ഈഗിൾ ലേക്ക് ട്രൗട്ട്]]|| {{nowrap|''O. m. aquilarum''}} &lt;small&gt;([[John Otterbein Snyder|Snyder]], 1917)&lt;/small&gt; || [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ ലസ്സൻ കൗണ്ടിയിൽ ഈഗിൾ ലേകിലെ തദ്ദേശവാസിയാണ്.
|-
| [[കംലൂപ്സ് റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്]]||{{nowrap|''O. m. kamloops'' strain}} &lt;small&gt;(Jordan, 1892)&lt;/small&gt; || [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളുംബിയ]] തടാകങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ചും [[കംലോപ്സ് തടാകം]], [[കൂട്നേ തടാകം]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശവാസിയാണ്.ഇത് വളരെവലിപ്പമുള്ളതായി അറിയപ്പെടുന്നു.
|-
| rowspan=&quot;3&quot;  align=&quot;center&quot;| [[കേൺ റിവർ ഗോൾഡൻ ട്രൗട്ട് || [[ഗോൾഡൻ ട്രൗട്ട്]]|| {{nowrap|''O. m. aguabonita''}} &lt;small&gt;(Jordan, 1892)&lt;/small&gt; || ഗോൾഡൻ ട്രൗട്ട്  ക്രീക്ക്  (കേൺ നദിയുടെ പോഷകനദികൾ), വോൾകാനോ ക്രീക്ക്  [[സൗത്ത് ഫോർക്ക് കേൺ റിവർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശവാസിയാണ്. ||rowspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot;| [[File:Goldentroutwiki.jpg|100px]]&lt;br&gt;Kern River golden trout&lt;br&gt;''O. m. aguabonita''
|-
| [[കേൺ റിവർ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്]]||{{nowrap|''O. m. gilberti''}} &lt;small&gt;(Jordan, 1894)&lt;/small&gt; ||  [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ ടുലേർകൗണ്ടിയിൽ കേൺ നദിയുടെ പോഷകനദികളിലെ തദ്ദേശവാസിയാണ്. അതിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ശ്രേണി അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ ശ്രേണിയിൽ നിന്നും കുത്തനെ കുറഞ്ഞു. അവശേഷിക്കുന്ന ഇനങ്ങൾ ഡർവുഡ് ക്രീക്കിന് മുകളിലുള്ള കെർ നദിയിൽ, അപ്പർ നിനെമൈൽ, ററ്റിലസ്നക്ക്, ഒസ ക്രീക്ക് എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
|-
| [[ലിറ്റിൽ കേൺ ഗോൾഡൻ ട്രൗട്ട്]]||{{nowrap|''O. m. whitei''}} &lt;small&gt;(Evermann, 1906)&lt;/small&gt; || ലിറ്റിൽ കേൺ നദിയുടെ പോഷകനദികളിലെ തദ്ദേശവാസിയാണ്. {{convert|100|mi|km}}   കെർന നദീതടത്തിലെ അഞ്ച് ഹെഡ് വാട്ടർ സ്ട്രീമുകളിൽ മാത്രമായി നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുന്നു. (വെറ്റ് മെഡോസ്, ഡഡ്മാൻ, സോഡ സ്പ്രിംഗ്, വില്ലൊ, ഷീപ്പ്, ഫിഷ് ക്രീക്സ്)  &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://caltrout.org/pdf/Little%20Kern%20Golden%20Trout.pdf |title=Little Kern Golden Trout |work=SOS: California's Native Fish Crisis |page=74 |publisher=California Trout |format=PDF |accessdate=2014-01-02 |archive-date=2014-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104034330/http://caltrout.org/pdf/Little%20Kern%20Golden%20Trout.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot;|മെക്സികോ ഫോംസ് ||[[Mexican native trout|മെക്സിക്കൻ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;Rio Yaqui, Rio Mayo and Guzman trout&lt;br&gt;Rio San Lorenzo and Arroyo la Sidra trout&lt;br&gt;Rio del Presidio trout&lt;/small&gt;||{{nowrap|''O. m. nelsoni''}} &lt;small&gt;(Evermann, 1908)&lt;/small&gt;||ചിലപ്പോൾ നെൽസന്റെ ട്രൗട്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് മൂന്നു വ്യത്യസ്ത ഭൂമിശാസ്ത്ര ഗ്രൂപ്പുകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഗവേഷണത്തിന് വേണ്ടി ടാക്സോണമിക്കൽ  തരംതിരിക്കൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ഈ ഗ്രൂപ്പിൽ പല തരത്തിലുള്ള ഫോമുകളും ഉണ്ടാവാം.&lt;ref name=MexicanNativeTrout&gt;{{cite journal |title=Mexican native trouts: A Review of Their History and Current Systematic and Conservation Status |authors=Hendrickson, Dean A.; Perez, Hector Espinosa; Findley, Lloyd T.; Forbes, William; Tomelleri, Joseph R.; Mayden, Richard L.; Nielsen, Jennifer L.; Jensen, Buddy; Campos, Gorgonio Ruiz; Romero, Alejandro Varela; van der Heiden, Albert; Camarena, Faustino; Gracia de Leon, Francisco J. |journal=Reviews in Fish Biology and Fisheries |volume=12 |pages= 273–316 |year=2002 |publisher=Kluwer Academic Publishers |url=https://webspace.utexas.edu/deanhend/www/pdfs/Hendrickson_2003_Mexican_trout.pdf |format=PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140303170013/https://webspace.utexas.edu/deanhend/www/pdfs/Hendrickson_2003_Mexican_trout.pdf |archivedate=2014-03-03}}&lt;/ref&gt; ||
|-
|align=&quot;center&quot;|മ്യൂട്ടറ്റഡ് ഫോംസ് ||ഗോൾഡൻ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട്&lt;br&gt;പലോമിനോ ട്രൗട്ട്||colspan=&quot;2&quot;|പലോമിനോ ട്രൗട്ട് എന്നുംവിളിക്കുന്ന ഗോൾഡൻ റെയിൻബോ ട്രൗട്ട് സിംഗിൾ മ്യൂട്ടേറ്റെഡ് കളർ വേരിയന്റ് ആണ്.  {{nowrap|''O. mykiss''}}  1955- ൽ ഒരു [[വെസ്റ്റ് വെർജീനിയ]]യിൽ ഫിഷ് ഹാറ്റ്ചറി ആരംഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.wvgazettemail.com/outdoors/years-later-golden-rainbows-still-a-treat-for-mountain-state/article_124f8d33-319f-58ce-9ed5-c2d827c63cea.html |title=50 Years Later, Golden Rainbows Still 'a Treat' for Mountain State Fishermen |work=Saturday Gazette-Mail |location=Charleston, West Virginia |author=McCoy, John |date=2013-05-11 |accessdate=2013-12-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;golden&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.fish.state.pa.us/images/pages/qa/fish/trout_golden.htm |title=Golden Rainbow Trout |publisher=Pennsylvania Fish and Boat Commission FAQ |accessdate=2013-11-28 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131127122359/http://www.fish.state.pa.us/images/pages/qa/fish/trout_golden.htm |archivedate=2013-11-27 |df= }}&lt;/ref&gt; Golden rainbow trout are predominantly yellowish, lacking the typical green field and black spots but retaining the diffuse red stripe.&lt;ref name=&quot;golden&quot; /&gt; പലോമിനോ ട്രൌട്ട് ഗോൾഡൻ ട്രൗട്ടിന്റെയും റെയിൻബോ ട്രൗട്ടിന്റെയും സങ്കരയിനമാണ്. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഒരു ഇന്റർമീഡിയറ്റ് കളർ ലഭിക്കുന്നു. ഗോൾഡൻ ട്രൗട്ട് പ്രകൃതിദത്തമായി ലഭിക്കുന്ന ഇനമല്ല.{{nowrap|''O. m. aguabonita''}}, &lt;ref name=golden/&gt; ||align=&quot;center&quot;|[[File:Golden Rainbow Trout Cropped.jpg|100px]]&lt;br&gt;Golden rainbow trout&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thejump.net/id/golden-rainbow-trout.htm |title=Golden Rainbow Trout |accessdate=2013-11-28 |archive-date=2022-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122170012/https://www.thejump.net/id/golden-rainbow-trout.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
{{refbegin|35em}}
* {{cite book |last=Combs |first=Trey  |title=Steelhead Fly Fishing and Flies |url=https://archive.org/details/steelheadflyfish0000trey |year=1976 |publisher=Frank Amato |location=Portland, Oregon |isbn=0-936608-03-X }}
* {{cite book |last=Combs |first=Trey  |title=Steelhead Fly Fishing |url=https://archive.org/details/steelheadflyfish0000comb_l7p0 |year=1991 |publisher=Lyons and Burford Publishers |location=New York |isbn= 1-55821-119-5 }}
* {{cite book |last=Gerlach |first=Rex |title=Fly Fishing for Rainbows-Strategies and tactics for North America's Favorite Trout |url=https://archive.org/details/flyfishingforrai0000gerl |publisher=Stackpole Books |location=Mechanicsburg, Pennsylvania |year=1988 |isbn=0-8117-0624-9}}
* {{cite book |last=Halverson |first=Anders |year=2010 |title=An Entirely Synthetic Fish: How Rainbow Trout Beguiled America and Overran the World |url=https://archive.org/details/entirelysyntheti0000halv_n9a9 |publisher=Yale University Press |location=New Haven, Connecticut |isbn=978-0-300-14088-0 |oclc=440281085}} [http://yalepress.yale.edu/book.asp?isbn=9780300140873 Review], [http://www.andershalverson.com/talks Interviews] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140819163237/http://andershalverson.com/talks |date=2014-08-19 }}
* {{cite book |last=Marshall |first=Mel |title=Steelhead |url=https://archive.org/details/steelhead00mars |publisher=Winchester Press |location=New York |year=1973 |isbn=0-87691-093-2}}
* {{cite book |last=McClane |first=A. J. |author2=Gardner, Keith  |title=McClane's Game Fish of North America |url=https://archive.org/details/mcclanesgamefish0000mccl |chapter=Rainbow Trout and Steelhead |pages=54–93 |publisher=Times Books |location=New York |year=1984 |isbn=0-8129-1134-2}}
* {{cite book |last=McDermand |first=Charles |title=Waters of the Golden Trout Country |publisher=G.P. Putnam's Sons |location=New York |year=1946}}
* {{cite book |last=Montaigne |first=Fen |title=Reeling in Russia |url=https://archive.org/details/reelinginrussiaa0000mont |chapter=Kamchatka |pages=[https://archive.org/details/reelinginrussiaa0000mont/page/250 251]–270 |publisher=St. Martins Press |location=New York |year=1998 |isbn=0-312-18595-2}}
* Scott and Crossman (1985) ''Freshwater Fishes of Canada''. Bulletin 184. Fisheries Research Board of Canada. Page 189. {{ISBN|0-660-10239-0}}
* {{cite book |last=Walden |first= Howard T. 2nd |title=Familiar Freshwater Fishes of America |url=https://archive.org/details/familiarfreshwat0000wald_j4z0 |publisher=Harper &amp; Row, Publishers |location=New York |year=1964 |chapter=Rainbow, Cutthroat, and Golden Trout |pages=[https://archive.org/details/familiarfreshwat0000wald_j4z0/page/14 14]–33}}
{{refend}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{cookbook|Trout}}
*{{Commons category-inline|Oncorhynchus mykiss}}
*{{Wikispecies-inline|Oncorhynchus mykiss}}
* {{FishBase species | genus = Oncorhynchus | species = mykiss | month = February | year = 2006}}
* {{ITIS |id=161989 |taxon=Oncorhynchus mykiss |accessdate=2006-01-30}}

{{commercial fish topics}}

{{Taxonbar|from=Q187986}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:വാണിജ്യമത്സ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>e1z99al1039zhwv5wiaub1p9902uoqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അടിമലതുറ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>452427</id>
    <revision>
      <id>4634249</id>
      <parentid>4590932</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T15:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9037" sha1="1diyikak025udccqzv7zr4h8v0x0oz4" xml:space="preserve">{{prettyurl|Adimalathura}}
{{Infobox settlement
| name                            = അടിമലതുറ
| native_name                     = 
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = Adimalathura Trivandrum.jpg
| image_alt                       = 
| image_caption                   = Adimalathura beach
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = Location in Kerala, India
| coordinates                     = {{coord|8.360975|N|77.017568|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = രാജ്യം
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| subdivision_type1               = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1               = [[കേരളം]]
| subdivision_type2               = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| subdivision_name2               = [[Thiruvananthapuram district|തിരുവനന്തപുരം]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = [[Gram panchayat]]
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 2
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = &lt;!-- 2000 families --&gt;
| population_as_of                = 
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1            = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1             = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1                       = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 695501
| area_code_type                  = Telephone code
| area_code                       = 0471
| registration_plate              = KL-20:
| blank1_name_sec1                = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank1_info_sec1                = [[Thiruvananthapuram]]
| blank2_name_sec1                = Literacy
| blank2_info_sec1                = Malayalam 100%
| blank3_name_sec1                = [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭാ]] മണ്ഡലം
| blank3_info_sec1                = [[Kovalam]]
| blank1_name_sec2                = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2                = [[Climatic regions of India|Tropical monsoon]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| blank2_name_sec2                = Avg. summer temperature
| blank2_info_sec2                = {{convert|35|°C|°F}}
| blank3_name_sec2                = Avg. winter temperature
| blank3_info_sec2                = {{convert|20|°C|°F}}
| website                         = {{URL|adimalathura.com}}
| footnotes                       = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിൽ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''അടിമലതുറ'''. &lt;ref&gt;{{cite news|last=V. M.|first=Aswin|title=Thiruvananthapuram's villages by the sea|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/travel/take-a-scenic-drive-through-coastal-thiruvananthapuram/article24632294.ece|accessdate=21 September 2018|work=[[The Hindu]]|date=8 August 2018}}&lt;/ref&gt;

== പദോൽപത്തി == 
''കുന്നടിവാരത്തെ ഒരു തീരം'' (കടൽത്തീരം) എന്ന അർത്ഥത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മലയാളം വാക്കിൽ നിന്നും ആദിമലതുറ എന്ന പേര് ലഭിച്ചിരിക്കാം. അടി എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം &quot;താഴെ&quot;, മല &quot;കുന്ന്&quot;, അവസാന അക്ഷരം തുറ എന്നാൽ &quot;തീരം (കടൽ)&quot; എന്നാണ്. അടിമലതുറയിലെ പ്രാദേശിക ഭാഷ തമിഴ്, മലയാളം ഭാഷകളുടെ ഒരു മിശ്രിതമാണ്. പഴയ തലമുറയിൽ വ്യാപകമായി ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==
അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ  പേര് 'തീരദേശ ഗ്രാമം' എന്നാണ്. പുല്ലുവിള എന്ന അയൽ സ്ഥലത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. അടിമലതുറ 1 കി.മീ നീളവും അര കിലോ വീതിയുമാണ്. ഇതിൻറെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് കാരിച്ചാൽ തടാകവും, വടക്ക് ചോവര കുന്നുകളും, തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലുകളുടെ]] കാഴ്ച പാറകൾ മറയ്ക്കുന്നു. എവിടെ നിന്നു നോക്കിയാലും ഒരു അത്ഭുത കാഴ്ചയാണ് ഇവിടെ കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. 

പാരമ്പര്യമായി ഇത് ഒരു ലത്തീൻ കത്തോലിക്ക ഗ്രാമമാണ്. ഒരുപക്ഷേ 100% ക്രിസ്ത്യാനികളുള്ള ഒരേയൊരു ഗ്രാമം. ഈ ഗ്രാമത്തിന് രണ്ട് പള്ളികളും രണ്ട് സ്കൂളുകളുമുണ്ട്. ഇടവക ദേവാലയത്തിന്റെ പേര് ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമയുടെയും ഗ്രാമത്തിൻറെ അറ്റത്ത് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തെ പള്ളി ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഇമ്മാക്കുലേറ്റിൻറെയും സ്മരണാർത്ഥമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ആളുകൾ വളരെ ഈശ്വരവിശ്വാസം കൂടിയവരാണ്. ഔവർ ലേഡിയുടെ മക്കൾ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നതിൽ അഭിമാനം കൊള്ളുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി ഈ ഗ്രാമത്തിലെ ജനങ്ങൾ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 99% ക്രൈസ്തവ സഭയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
അറബിക്കടലിലെ സമുദ്രതീരത്തെ ഒരു വലിയ കടൽത്തീര മലനിരകളിലാണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അടിമലതുറ ഭാഗത്ത് ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്റർ ചുറ്റളവിൽ ഈ പ്രദേശം കാണപ്പെടുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് അഭയാർത്ഥികളും പതിനായിരത്തോളം ജനങ്ങളും ഇവിടെ വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശം ഭരിച്ചിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു അത്.

== കാലാവസ്ഥ ==
ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ താപനില 24 ° C (75.2 ° F) ഉം 36 ° C (96.8 ° F) ഉം ആണ്. ഈർപ്പം താരതമ്യേന കൂടിയതാണെങ്കിലും, തണുത്ത കടൽ ചൂട് കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 
==അവലംബം==
{{reflist}}

{{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}}
[[Category:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>1diyikak025udccqzv7zr4h8v0x0oz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അകത്തുമുറി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>452432</id>
    <revision>
      <id>4634250</id>
      <parentid>4590933</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T15:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4523" sha1="d1ah7bib2sxkxcfepvp5gxy9ctkvui4" xml:space="preserve">{{prettyurl|Akathumuri}}
{{Infobox settlement
| name                            = അകത്തുമുറി
| other_name                      = 
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ഗ്രാമം
| image_skyline                   = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| pushpin_map                     = India Kerala#India
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = Location in Kerala, India
| coordinates                     = {{coord|8|41|44|N|76|45|27|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = രാജ്യം
| subdivision_name                = {{flag|India}}
| subdivision_type1               = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1               = [[കേരളം]]
| subdivision_type2               = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| subdivision_name2               = [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_total                = 
| population_as_of                = 
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1            = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1             = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1                       = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code                     = 
| registration_plate              = KL-16
| blank1_name_sec1                = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank1_info_sec1                = [[വർക്കല]]
| website                         = 
| footnotes                       = 
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ഒരു മനോഹരമായ തടാക ഗ്രാമമാണ് '''അകത്തുമുറി'''.&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/lake-placid/article2256339.ece&lt;/ref&gt; 

അകത്തുമുറി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് റോഡ്, റെയിൽ മാർഗ്ഗം ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരം - [[കൊല്ലം]] റൂട്ടിൽ ഇതൊരു പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ അല്ല. പാസഞ്ചർ ട്രെയിനുകൾ മാത്രമേ ഇവിടെ നിർത്തുകയുള്ളൂ. [[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം.&lt;ref&gt;https://indiarailinfo.com/arrivals/akathumuri-amy/3525&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [http://www.india9.com/i9show/Akathumuri-Railway-Station-69037.htm About Akathumuri]
* [http://www.hindu.com/mp/2007/01/27/stories/2007012700920200.htm Tourism in Akathumuri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091106122415/http://www.hindu.com/mp/2007/01/27/stories/2007012700920200.htm |date=2009-11-06 }}

{{Thiruvananthapuram district}}

[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>d1ah7bib2sxkxcfepvp5gxy9ctkvui4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലി ഗോതാമി ഗോവിന്ദ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>470395</id>
    <revision>
      <id>4634273</id>
      <parentid>3343595</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T00:37:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6248" sha1="6su3m4zz2flnss0pa5l3l8yuu4rn7t2" xml:space="preserve">{{prettyurl|Li Gotami Govinda}}
{{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = ലി ഗോതാമി ഗോവിന്ദ
| honorific_suffix   = 
| image              = Li Gotami Govinda.jpg
| image_upright      = 
| image_size         = &lt;!-- DISCOURAGED per WP:IMGSIZE. Use image_upright. --&gt;
| alt                = 
| caption            = 
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| pronunciation      = 
| birth_name         = Ratti Petit
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1906|04|22}}
| birth_place        = [[Bombay]], [[Bombay Presidency]], [[British India]]
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1988|08|18|1906|04|22}}
| death_place        = [[Pune]], [[Maharashtra]], India
| death_cause        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --&gt;
| monuments          = 
| residence          = 
| nationality        = Indian
| other_names        = 
| education          = 
| alma_mater         = 
| occupation         = 
| years_active       = 
| era                = 
| organization       = 
| known_for          = 
| notable_works      = &lt;!-- produces label &quot;Notable work&quot;; may be overridden by |credits=, which produces label &quot;Notable credit(s)&quot;; or by |works=, which produces label &quot;Works&quot; --&gt;
| style              = 
| home_town          = 
| movement           = 
| denomination       = &lt;!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| spouse             = {{marriage |[[Anagarika Govinda]]&lt;br /&gt;|1947|1985|end=died}}
| children           = 
| parents            = &lt;!-- overrides mother and father parameters --&gt;
| mother             = &lt;!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays &quot;Parent(s)&quot; as label) --&gt;
| father             = &lt;!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays &quot;Parent(s)&quot; as label) --&gt;
| relatives          = 
| family             = 
| awards             = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| signature          = 
| signature_size     = 
| signature_alt      = 
| footnotes          = 
}}
'''ലി ഗോതാമി ഗോവിന്ദ''' (ജനനം റാറ്റി പെറ്റിറ്റ്, 22 ഏപ്രിൽ 1906 - ഓഗസ്റ്റ് 1988)ഒരു [[ഇന്ത്യ]]ൻ ചിത്രകാരി, [[ഛായാഗ്രാഹകൻ|ഫോട്ടോഗ്രാഫർ]], എഴുത്തുകാരി, സംഗീത സംവിധായിക എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ബാലെ]] സ്റ്റേജുകളിലും അഭിനയവൈദഗ്‌ദ്ധ്യം കാഴ്ചവെച്ചിരുന്ന ഗോതാമി  [[മഹായാനം|മഹായാന]] ബുദ്ധമതത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തിലൂടെ [[തിബെത്ത്|ടിബറ്റിൽ]] സഞ്ചരിച്ച് പ്രശസ്തി നേടിയിരുന്നു.
== ജീവചരിത്രം == 
റാറ്റി പെറ്റിറ്റ് 1906 ഏപ്രിൽ 22 ന് [[മുംബൈ]]യിലെ ഒരു സമ്പന്ന [[പാഴ്‌സി|പാഴ്സി]] കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. [[ബോംബെ]]യിലെ കുംബാല ഹില്ലിൽ ബോമജൻ ദിൻഷാ പെട്ടിറ്റ് പാഴ്സി ജനറൽ ആശുപത്രി അവരുടെ കുടുംബ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതായിരുന്നു. കൂമി വഖാരിയ ഗോതാമിയുടെ ഒരു സഹോദരിയും, മാനേക്ക്ജി പെറ്റിറ്റ് ഒരു സഹോദരനും ആയിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഹാരോ ഹില്ലിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്കൂളിലും 1924-ൽ സ്ളേഡ് സ്കൂൾ ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ടിലും സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. 1930-കളിൽ [[ഇന്ത്യ]]യിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് ഗോതാമി യൂറോപ്പിൽ വ്യാപകമായി സഞ്ചരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Mumbai Mirror1&quot;&gt;{{cite web|last1=Gehi|first1=Reema|title=Painting a portrait|url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/Painting-a-portrait/articleshow/52058627.cms|website=Mumbai Mirror|accessdate=18 December 2016}}&lt;/ref&gt;1930 കളിൽ ആർട്ട് കളക്ടറും, വിമർശകനും ആയ [[Karl Jamshed Khandalavala|കാൾ ജംഷെഡ് ഖണ്ഡലവാലയെ]] പെറ്റിറ്റ് വിവാഹം കഴിച്ചു. 1930 കളിൽ [[ബോംബെ]]യിലെ ക്യാമറ പിക്റ്റോറിയലിസ്റ്റ്സിൻറെ സഹസ്ഥാപകയും ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Harris|first1=Clare|title=Photography and Tibet|date=15 November 2016|publisher=Reaktion Books|isbn=9781780236995|url=https://books.google.co.in/books?id=buOcDQAAQBAJ&amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=18 December 2016|language=en}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* {{DNB-Portal|123662885}}
* [http://www.lama-govinda.de Lama und Li Gotami Govinda Stiftung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190419083436/http://www.lama-govinda.de/ |date=2019-04-19 }}

[[വർഗ്ഗം:1906-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1988-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ചിത്രകാരികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഛായാഗ്രാഹകർ]]</text>
      <sha1>6su3m4zz2flnss0pa5l3l8yuu4rn7t2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യിത്സാക് റാബിൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>474328</id>
    <revision>
      <id>4634251</id>
      <parentid>4629691</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T16:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11179" sha1="enwo61blsnb35pi8lf1lq49zdgoppoo" xml:space="preserve">{{prettyurl|Yitzhak Rabin}}
{{Infobox Prime Minister
|name           = Yitzhak Rabin
|image          = Flickr - Israel Defense Forces - Life of Lt. Gen. Yitzhak Rabin, 7th IDF Chief of Staff in photos (11).jpg
|order          = 5th
|office         = Prime Minister of Israel
|term_start1    = 13 July 1992
|term_end1      = 4 November 1995
|president1     = {{Unbulleted list|[[Chaim Herzog]]|[[Ezer Weizman]]}}
|predecessor1   = [[Yitzhak Shamir]]
|successor1     = [[Shimon Peres]]
|term_start2    = 3 June 1974
|term_end2      = 22 April 1977
|president2     = [[Ephraim Katzir]]
|predecessor2   = [[Golda Meir]]
|successor2     = [[Shimon Peres]] (acting)
|office3        = 10th [[Ministry of Defense (Israel)|Minister of Defense]]
|term_start3    = 13 July 1992
|term_end3      = 4 November 1995
|primeminister3 = ''Himself''
|predecessor3   = [[Moshe Arens]]
|successor3     = [[Shimon Peres]]
|term_start4    = 13 September 1984
|term_end4      = 15 March 1990
|primeminister4 = {{Unbulleted list|[[Shimon Peres]]|[[Yitzhak Shamir]]}}
|predecessor4   = [[Moshe Arens]]
|successor4     = [[Moshe Arens]]
|birth_date     = {{birth date|1922|03|01|df=y}}
|birth_place    = [[Jerusalem]], [[Mandatory Palestine]]
|death_date     = {{death date and age|1995|11|04|1922|03|01|df=y}}
|death_place    = [[Tel Aviv]], [[Israel]]
|death_cause    = [[Assassination]]
|party          = [[Alignment (political party)|Alignment]], [[Labor Party (Israel)|Labor Party]]
|spouse         = {{Marriage|[[Leah Rabin]]|1948}}
|children       = {{Unbulleted list|[[Dalia Rabin-Pelossof]]|Yuval Rabin}}
|nationality    = Israeli
|profession     = [[Officer (armed forces)|Military officer]]
|signature      = Yitzhak Rabin Signature.svg
|allegiance     = {{flag|Israel|name=Israel}}
|branch         = [[Haganah]] &lt;br&gt; [[Israeli Defense Forces]]
|rank           = [[File:IDF Ranks Ra'al.svg|20px]] [[Rav Aluf]]
|serviceyears   = 1941–1967
|unit           =
|battles        = [[Syria–Lebanon Campaign]] &lt;br&gt;[[1948 Arab–Israeli War]] &lt;br&gt;[[1967 Arab–Israeli War|Six-Day War]]
}}
ഒരു [[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലി]] രാഷ്ട്രീയക്കാരനും, ജനപ്രതിനിധിയും ജനറലും ആയിരുന്നു '''യിത്സാക് റാബിൻ''' ({{IPAc-en|r|ə|ˈ|b|iː|n}};&lt;ref&gt;[https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/rabin &quot;Rabin&quot;]. ''[[Collins English Dictionary]]''.&lt;/ref&gt; {{lang-he-n|יִצְחָק רַבִּין}}, {{IPA-he|jitsˈχak ʁaˈbin|IPA|He-Yitzhak_Rabin.ogg}};1 [[മാർച്ച്]] 1922 - 4 [[നവംബർ]] 1995) ഇസ്രയേലിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം, 1995-ൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നതുവരെ 1974-77, 1992 എന്നീ വർഷങ്ങളിലെ ഓഫീസുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഒരു സിയോണിസ്റ്റ് നേതാവായ യിത്സാക് റാബിൻറെ പേരിൽ വർഷംതോറും [[Cheshvan|ചെഷ്വാൻ]] എന്ന പന്ത്രണ്ടാമത്തെ [[ഹീബ്രു]] മാസത്തിൽ ഒരു ഇസ്രയേൽ ദേശീയ അവധിയായി [[Rabin Day|റാബിൻ ദിനം]] ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rabincenter.org.il/Web/En/Conferencesandevents/YitzhakRabinMemorialDayEvents/Default.aspx|title=שגיאה מערכת|website=www.rabincenter.org.il|language=he|access-date=2017-12-28|archive-date=2015-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150822104438/http://www.rabincenter.org.il/Web/En/Conferencesandevents/YitzhakRabinMemorialDayEvents/Default.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ഇതും കാണുക==
{{Portal|Israel|Biography}}
*[[List of Israeli Nobel laureates]]
*[[List of Jewish Nobel laureates]]
*[[Kempler video]], assassination of Yitzhak Rabin video
*[[Shir LaShalom]], the &quot;Peace Song&quot; sung by Rabin at the peace rally short before his assassination

== ബിബ്ലിയോഗ്രാഫി==
* {{cite book|last1=Avner|first1=Yehuda|authorlink1=Yehuda Avner|title=[[The Prime Ministers|The Prime Ministers: An Intimate Narrative of Israeli Leadership]]|date=2010|publisher=[[Toby Press]]|isbn=978-1-59264-278-6|oclc=758724969}}
* {{cite book|first=Noa |last= Ben Artzi-Pelossof|title=In the Name of Sorrow and Hope|url=https://archive.org/details/innameofsorrowan00bena |date=1997|isbn=978-0-517-17963-5}}
* {{cite book|first=Linda|last=Benedikt|title=Yitzhak Rabin: The Battle for Peace|year=2005|url=https://archive.org/details/yitzhakrabinbatt0000bene|isbn=1-904950-06-X}}
* {{cite book|first=William I.|last=Cleveland|title=A History of the Modern Middle East|publisher=Westview Press|date=1994}}
* {{cite book|first=Dan|last=Ephron|title=Killing a King: The Assassination of Yitzhak Rabin and the Remaking of Israel|url=https://archive.org/details/killingkingassas0000ephr_j3k5|publisher=[[W. W. Norton &amp; Company]]|date=2015|isbn=978-0393242096}}
* {{cite book|first=Alain|last=Gresh|first2=Dominique|last2=Vidal|title=The New A to Z of the Middle East|publisher= I B Tauris|date=2004}}
* {{cite book|first=David|last=Horowitz (ed.)|title=Yitzhak Rabin - Soldier of Peace|publisher=Peter Halban|date=1996}}
* {{cite book|first=David|last=Horowitz (ed.)|title=Shalom, Friend: the Life and Legacy of Yitzhak Rabin|year=1996|url=https://archive.org/details/shalomfriendlife00horo|isbn=1-55704-287-X}}
* {{cite book|first=Efraim|last=Inbar|title=Rabin and Israel National Security|publisher=Woodrow Wilson Press|date=1999}}
* {{cite book|first=Dan|last=Kurzman|title=Soldier of Peace: The Life of Yitzhak Rabin 1922-1995|url=https://archive.org/details/soldierofpeaceli00kurz|publisher=Harper Collins|date=1998|isbn=0-06-018684-4}}
* {{cite book|first=Uri|last=Milstein|author-link=Uri Milstein|publisher=Gefen|date=1999|title=The Rabin File|url=https://archive.org/details/rabinfileunautho0000mils|isbn=965-229-196-X}}
* {{cite book|first=Ilan|last=Pappe|title=A History of Modern Palestine|publisher= Cambridge University Press|date=2004}}
* {{cite book|first=John|last=Quigley|title=The Case for Palestine: The International Law Perspective|url=https://archive.org/details/caseforpalestine0000quig|publisher=Duke University Press|date=2004}}
* {{cite book|author=[[Leah Rabin|Rabin, Leah]]|title=Rabin: Our Life, His Legacy|isbn=0-399-14217-7}}
* {{cite book|first=Yitzhak|last=Rabin|title=The Rabin Memoirs|isbn=0-520-20766-1}}
* {{cite book|first=Avi|last=Shlaim|title=The Iron Wall: Israel and the Arab World|url=https://archive.org/details/ironwallisraelar0000shla_p1n8|publisher=Penguin Books|date=2000}}
* {{cite book|first=Robert|last=Slater|title=Rabin: 20 Years After|url=https://archive.org/details/rabin20yearsafte0000slat|date=2015|publisher=[[Kotarim International Publishing]]|isbn=978-9-657-58913-7}}
* {{cite book|first=Robert|last=Slater|title=Rabin of Israel|publisher=Robson Books|date=1993}}
* {{cite book|first=Charles D.|last=Smith|title=Palestine and the Arab-Israeli Conflict|url=https://archive.org/details/palestinearabisr0000smit_y2e3|edition=5th|publisher=Macmillan Press|date=2004}}
* {{cite book
 |last         = Sorek
 |first        = Tamir
 |title        = Palestinian Commemoration in Israel: Calendars, Monuments, and Martyrs
 |location     = Stanford, CA
 |publisher    = Stanford University Press
 |year         = 2015
 |isbn         = 9780804795180
 |pp           = 217–232
 |url          = http://www.sup.org/books/title/?id=23855
 |archive-date = 2020-11-28
 |access-date  = 2019-05-31
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20201128060537/https://www.sup.org/books/title/?id=23855
 |url-status   = dead
}}
* {{citation|first=Ehud|last=Sprinzak|title=Israeli Radical Right|editor=Yoram Peri|journal=The Association of Yitzhak Rabin|publisher=Stanford University Press|date=2000}}
* {{cite book|first=Mark|last=Tessler|title=A History of the Israeli-Palestinian Conflict|publisher=Indiana University Press|date=1974}}

==അവലംബം==
{{reflist|33em}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* {{cite book |last=Rabinovich |first=Itamar |title=Yitzhak Rabin: Soldier, Leader, Statesman |url=https://archive.org/details/yitzhakrabinsold0000rabi |date=2017 |publisher=Yale University Press |location=New Haven, Conn. |isbn=978-0-30-021229-7}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Commons|Yitzhak Rabin}}
{{Wikiquote}}
&lt;!-- please do not add links to blogs --&gt;
*[http://www.isracast.com/transcripts/021105a_trans.htm One of the last recorded interviews with Yitzhak Rabin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060316021814/http://www.isracast.com/transcripts/021105a_trans.htm |date=2006-03-16 }}&amp;nbsp;– a six-minute interview with David Esing, recorded one month before his assassination.
*[https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/eulogy.html Eulogies at the Funeral of Prime Minister Rabin] Jewish Virtual Library
*[http://www.yitzchakrabin.com/ Yitzhak Rabin Information Page]
*Dromi, Uri (5 November 2005). &quot;Still craving peace 10 years after Rabin&quot;. ''[[New Straits Times]]'', p.&amp;nbsp;20.
*[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4405778.stm &quot;Israel marks Rabin assassination&quot;]. (5 November 2005). ''[[BBC]]''.
*{{C-SPAN|Yitzhak Rabin}}
*{{YouTube|7YA5OyrKGSI|Segment Interview}} by [[Leon Charney]] on The Leon Charney Report
*{{YouTube|v0W5S_fclKQ|Full Interview}} by [[Leon Charney]] on The Leon Charney Report
{{S-start}}
{{s-ppo}}
{{s-bef|before = [[Golda Meir]]}} 
{{s-ttl|title = [[Alignment (political party)|Leader of the Alignment]]|years=1973–1977}} 
{{s-aft|after = [[Shimon Peres]]}}
{{s-bef|before = [[Shimon Peres]]}} 
{{s-ttl|title = [[Labor Party (Israel)|Leader of the Labor Party]]|years=1992–1995}} 
{{s-aft|after = [[Shimon Peres]]}}
{{s-ach|aw}}
{{s-bef|before = [[Colin Powell]]}} 
{{s-ttl|title = [[Ronald Reagan Freedom Award|The Ronald Reagan Freedom Award]]|years=1994}} 
{{s-aft|after = [[Hussein of Jordan|King Hussein I]]}}
{{S-end}}

{{Israeli Nobel laureates}}
{{Nobel Peace Prize Laureates 1976-2000}}
{{1994 Nobel Prize winners}}
{{Time Persons of the Year 1976-2000}}
{{Navboxes
|title=Political and military posts held by Yitzhak Rabin
|list1=
{{IsraelSouthernCommandChiefs}}
{{IsraelNorthernCommandChiefs}}
{{Deputy Chiefs of Staff of the Israel Defense Forces}}
{{Chiefs of Staff of the Israel Defense Forces}}
{{IsraelPMS}}
{{Israeli Communications Ministers}}
{{IsraelDefenseMin}}
{{IsraelEduMin}}
{{Israeli Health Ministers}}
{{Israeli Ministers of Interior}}
{{Israeli Labour Ministers}}
{{Israeli Religious Services Ministers}}
{{Israeli Welfare and Social Services Ministers}}
{{Israeli ambassadors to the United States}}
}}

[[വർഗ്ഗം:1922-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1995-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]]</text>
      <sha1>enwo61blsnb35pi8lf1lq49zdgoppoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എൻ.എസ്. പണ്ടാല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>484217</id>
    <revision>
      <id>4634329</id>
      <parentid>4119162</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:10:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37500-67</username>
        <id>219812</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2940" sha1="6o0zsexemj8t6hi8qlca8wggzaz5i61" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:N.S.Pandala.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്]] (ഷോർട്ട് ഹാന്റ്) ആവിഷ്കരിച്ച വ്യക്തിയാണ് '''എൻ.എസ്. പണ്ടാല'''. ഇത് പണ്ടാല സിസ്റ്റം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 1926 ൽ [[മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്‌ (ഗ്രന്ഥം)|മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്‌]] എന്ന ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://grandham.in/language/ml/books/45a40f4c1b97afa3 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-08 |archive-date=2020-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805191625/https://grandham.in/language/ml/books/45a40f4c1b97afa3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

തിരുവനന്തപുരം സ്വദേശിയാണ്. ഇദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ച മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്  സമ്പ്രദായം അക്കാലത്ത് കേരള നിയമ സഭയിലും തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയിലും റിപ്പോർട്ടിംഗിനു ഉപയേഗപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.കര്യവട്ടം ക്യാംപസിലെ അസിസ്റ്റന്റ്കെ പ്രൊഫസർ ആയിരുന്നു .ജി.ടി.ഇ പരീക്ഷക്ക് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത് സമ്പ്രദായങ്ങളിലൊന്നാണിത്. അമേരിക്കയിലെ റോയൽ ടൈപ്പ് റൈറ്റിംഗ് കമ്പനിയുടെ&lt;ref&gt;https://thesouthfirst.com/kerala/how-a-clickety-clack-revolution-and-libraries-close-to-schools-helped-the-malayalam-language-evolve/&lt;/ref&gt; സഹായത്തോടെ മലയാളം ടൈപ്പ്റൈറ്ററുകൾ സർക്കാരിന് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കുന്നതിനും അദ്ദേഹം മുൻകൈയെടുത്തു. &lt;ref&gt;https://www-nairs-in.translate.goog/bio_p.htm?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=ml&amp;_x_tr_hl=ml&amp;_x_tr_pto=tc&lt;/ref&gt;

==കൃതികൾ==
* മലയാള ലിപി പരിഷ്‌കാരം
* 'ജ്യോതിഷ പദങ്ങൾ'
* 'മനശാസ്ത്രം ആധുനിക വീക്ഷണത്തിൽ' 
* 'ബാലയശ്രീരാമൻ' 
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;


[[വർഗ്ഗം:മലയാളം]]
[[വർഗ്ഗം:സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ചരിത്രം]]</text>
      <sha1>6o0zsexemj8t6hi8qlca8wggzaz5i61</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634330</id>
      <parentid>4634329</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:14:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37500-67</username>
        <id>219812</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4634330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2687" sha1="iim642v088csrtwt92k3njex83qm7ax" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:N.S.Pandala.jpg|ലഘുചിത്രം]]
[[മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്]] (ഷോർട്ട് ഹാന്റ്) ആവിഷ്കരിച്ച വ്യക്തിയാണ് '''എൻ.എസ്. പണ്ടാല'''. ഇത് പണ്ടാല സിസ്റ്റം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 1926 ൽ [[മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്‌ (ഗ്രന്ഥം)|മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്‌]] എന്ന ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://grandham.in/language/ml/books/45a40f4c1b97afa3 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-08 |archive-date=2020-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805191625/https://grandham.in/language/ml/books/45a40f4c1b97afa3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

തിരുവനന്തപുരം സ്വദേശിയാണ്. ഇദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ച മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത്  സമ്പ്രദായം അക്കാലത്ത് കേരള നിയമ സഭയിലും തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയിലും റിപ്പോർട്ടിം പരീക്ഷക്ക് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട മലയാളം ചുരുക്കെഴുത്ത് സമ്പ്രദായങ്ങളിലൊന്നാണിത്. അമേരിക്കയിലെ റോയൽ ടൈപ്പ് റൈറ്റിംഗ് കമ്പനിയുടെ&lt;ref&gt;https://thesouthfirst.com/kerala/how-a-clickety-clack-revolution-and-libraries-close-to-schools-helped-the-malayalam-language-evolve/&lt;/ref&gt; സഹായത്തോടെ മലയാളം ടൈപ്പ്റൈറ്ററുകൾ സർക്കാരിന് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കുന്നതിനും അദ്ദേഹം മുൻകൈയെടുത്തു. &lt;ref&gt;https://www-nairs-in.translate.goog/bio_p.htm?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=ml&amp;_x_tr_hl=ml&amp;_x_tr_pto=tc&lt;/ref&gt;

==കൃതികൾ==
* മലയാള ലിപി പരിഷ്‌കാരം
* 'ജ്യോതിഷ പദങ്ങൾ'
* 'മനശാസ്ത്രം ആധുനിക വീക്ഷണത്തിൽ' 
* 'ബാലയശ്രീരാമൻ' 
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;


[[വർഗ്ഗം:മലയാളം]]
[[വർഗ്ഗം:സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ചരിത്രം]]</text>
      <sha1>iim642v088csrtwt92k3njex83qm7ax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റോസാലിയ (ഉത്സവം)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>485824</id>
    <revision>
      <id>4634207</id>
      <parentid>4634186</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളിലെ സസ്യങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4634207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224442" sha1="24yuz5192tnuh1txynrw64uqf9k9guq" xml:space="preserve">{{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 മേയ്}}
{{prettyurl|Rosalia (festival)}}
{{Infobox holiday
|holiday_name  = റോസാലിയ
|type          = [[Roman festival]]
|longtype      = [[religious pluralism|pluralistic]] within the context of [[Religion in ancient Rome|Classical Roman religion]] and [[Imperial cult (ancient Rome)|Imperial cult]]
|image         = Morgantina39.jpg
|image_size    = 250px
|caption       = [[Roman mosaic|Mosaic]] depicting the weaving of rose wreaths&lt;br&gt;&lt;small&gt;''([[Villa Romana del Casale|Villa del Casale]], 4th century)''&lt;/small&gt;
|observedby    = [[Roman Empire]]
|date          = varying dates mainly in May and June
|celebrations  = 
|observances   = 
|relatedto     = [[Roman funerals and burial|Roman ancestor cult]],&lt;br&gt;[[Dionysia]], [[Adonia]],&lt;br&gt;[[religion in the Roman military]],&lt;br&gt;[[cult of saints|cult of the saints]]
}}
[[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] റോസാപ്പൂക്കൾ‌ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഒരു ഉത്സവമായിരുന്നു '''റോസാലിയ''' അഥവാ '''റോസാറിയ'''. ഈ ഉത്സവത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത ദിവസമല്ല ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. പ്രധാനമായി മെയ് മാസത്തിലായിരുന്നു ഈ ഉത്സവമെങ്കിലും ജൂലൈ മാസം പകുതിവരെ ഏതു ദിവസം വേണമെങ്കിലും ഇത് ആഘോഷിക്കുമായിരുന്നു. ഈ ഉത്സവത്തെ '''റോസാറ്റിയോ''' (&quot;റോസാപ്പൂ അലങ്കാരങ്ങൾ&quot;) അല്ലെങ്കിൽ &quot;റോസാപ്പൂഅലങ്കാര ദിവസം&quot; എന്നും  വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. റോസാപ്പൂകളെ കൂടാതെ മറ്റിനം [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]]  പൂക്കളുപയോഗിച്ചും ഈ ഉത്സവം (വയലറ്റിയോ, വയലറ്റലങ്കാരം, വയലറ്റു ദിനം, &quot; വയലറ്റ് അലങ്കാരദിനം എന്നിങ്ങനെ പലപേരുകളിൽ) ആഘോഷിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;C.R. Phillips, ''The Oxford Classical Dictionary,'' edited by Simon Hornblower and Anthony Spawforth (Oxford University Press, 1996, 3rd edition), p. 1335; ''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 6.10264, 10239, 10248 and others. Other names include ''dies rosalis,'' ''dies rosae'' and ''dies rosaliorum'': ''CIL'' 3.7576, 6.10234, 6.10239, 6. 10248.&lt;/ref&gt; മരണമടഞ്ഞവരുടെ സ്മരണക്കായി, അവരുടെ കുഴിമാടങ്ങളിൽ  പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങായാണ്  ഈ ഉത്സം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മതപരവും വ്യക്തിപരവുമായി പരേതാത്മാക്കൾക്കായി നടത്തുന്ന അസംഖ്യം ശ്രദ്ധാഞ്ജലികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഈ പുഷ്പാർപണം. പരമ്പരാഗത ചടങ്ങുകൾക്ക് (മോസ് മയോറം) റോമൻ ജനത എത്രമാത്രം വില കല്പിച്ചിരുന്നു എന്നതിനെയും ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. റോമൻ കലണ്ടറിൽ പരേതരുടെ ബഹുമാനാർഥം നിരവധി  പൊതു അവധിദിനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്മാരക ദിനങ്ങൾ നീക്കിവെക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;Peter Toohey, &quot;Death and Burial in the Ancient World,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), pp. 366–367.&lt;/ref&gt;

മതപരമായ ഒരു ആവിഷ്‌കാരമെന്ന നിലയിൽ, ഒരു ദേവന്റെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്‌ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് വസ്തുക്കൾക്കോ ഒരു റോസാറ്റിയോ നൽകുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ റോമൻ സൈന്യം റോസ് ഉത്സവമായ റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. അതിൽ അവർ സൈനികരുടെ ആദർശങ്ങൾ മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. സ്വകാര്യ അസോസിയേഷനുകളുടെയും ക്ലബ്ബുകളുടെയും റോസ് ഫെസ്റ്റിവലുകൾ ലാറ്റിനിൽ കുറഞ്ഞത് നാൽപത്തിയൊന്ന് ലിഖിതങ്ങളിലും ഗ്രീക്കിൽ പതിനാറ് ലിഖിതങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ ഈ ആചരണത്തെ റോഡിസ്മോസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Christina Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten im griechischen Raum und eine neue Rodismos Bithynien,&quot; ''Museum Helveticum'' 56 (1999), pp. 209–210, noting that ''rhodismos'' is attested in [[glosses]] as equivalent to ''rosalia''.&lt;/ref&gt;

പൂക്കൾ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെയും പുനർജന്മത്തിന്റെയും ഓർമ്മയുടെയും പരമ്പരാഗത പ്രതീകങ്ങളായിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും ചുവപ്പും പർപ്പിളും രക്തത്തിന്റെ നിറം ഉണർത്തുന്നതായി തോന്നി. അത് ഒരുതരം പാപമോചനമായി കണക്കാക്കി.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, ''The Corporeal Imagination: Signifying the Holy in Late Ancient Christianity'' (University of Pennsylvania Press, 2009), p. 74.&lt;/ref&gt; വസന്തകാലമായിരുന്നു അവയുടെ പൂവിടൽ കാലഘട്ടം, പൂക്കളിൽ അവസാനം വിരിയുന്നത് റോസാപ്പൂക്കളും ആദ്യം വിരിയുന്നത് വയലറ്റ്പ്പൂക്കളുമാണ്. &lt;ref&gt;Christer Henriksén, ''A Commentary on Martial, ''Epigrams'' Book 9'' (Oxford University Press, 2012), p. 59, citing [[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 21.64–65 and [[Martial]], ''Epigram'' 9.11.1.&lt;/ref&gt;ഉത്സവവിരുന്നുകളുടെയും ശവസംസ്ക്കാര വിരുന്നുകളുടെയും ഭാഗമായി, റോസാപ്പൂക്കൾ &quot;&quot;ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ഒരു വിചിത്രമായ വിരുന്ന്... അനന്തവും അജ്ഞാതവുമായ ഒരേ പ്രക്രിയയുടെ രണ്ട് വശങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;[[:ro:Marcu Beza|Marcu Beza]], ''Paganism in Romanian Folklore'' (J.M. Dent, 1928), p. 43.&lt;/ref&gt; സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചില മേഖലകളിൽ, റോസാലിയ [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസ്]], [[അഡൊണിസ്|അഡോണിസ്]], എന്നീ ദേവന്മാരെ കൂടാതെ മറ്റുദേവന്മാരുടെയും വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായി ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ റോസ് അലങ്കാരം ഒരു രീതിയെന്ന നിലയിൽ പ്രത്യേക ദേവതകളുടെ കാർഷികോത്സവമായും പൂർണ്ണമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതിനാൽ യഹൂദ-ക്രിസ്ത്യൻ നോമ്പുകാല അനുസ്മരണത്തിന്റെ സ്‌മാരകോത്സവം ആയി ഇത് മാറി. &lt;ref&gt;A.S. Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; ''Harvard Theological Review'' 30.1 (1937), p. 30; Kathleen E. Corley, ''Marantha: Women's Funerary Rituals and Christian Origins'' (Fortress Press, 2010), p. 19; Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 208; on Jewish commemoration, Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), pp. 78–81.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും കിരീടങ്ങളും മാലകളും വിശുദ്ധരുടെ ആരാധനാലയത്തിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ റോസാലിയ മാറി.

== സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ പശ്ചാത്തലം ==
[[File:The Roses of Heliogabalus.jpg|thumb|upright=1.3|''[[Lawrence Alma-Tadema|ലോറൻസ് അൽമ-ടഡെമ]] ചിത്രീകരിച്ച [[The Roses of Heliogabalus|ദി റോസെസ് ഓഫ് ഹെലിയോഗബാലസ്]] (1888):19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് കാരണമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള വീർപ്പുമുട്ടൽ &quot; &lt;ref&gt;Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 142.&lt;/ref&gt;]]
[[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലും]] [[റോം|റോമിലും]] പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും ഉത്സവവേളകളിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ധരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Mireille M. Lee, &quot;Clothing,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 231.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും മാലകൾ സംയോജിപ്പിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ പ്യത്യേകമായോ, ആർക്കൈക് കാലഘട്ടത്തിൽ ഗ്രീക്ക് ഗാനരചനയിൽ ലൈംഗിക രംഗങ്ങൾ, വധുവിന്റെ ഘോഷയാത്രകൾ, മദ്യപാന പാർട്ടികൾ എന്നിവ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[C. M. Bowra]], ''Greek Lyric Poetry: From Alcman to Simonides'' pp. 108, 191, 264; Patricia A. Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation: Anacreon and the Anacreontic Tradition'' (Cambridge University Press, 1992), ''[https://books.google.com/books?id=rIqsUZyYMQAC&amp;q=roses#v=snippet&amp;q=roses&amp;f=false passim.]''&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ സാഹിത്യത്തിൽ, &quot;റോസാപ്പൂക്കളിലും വയലറ്റുപ്പൂക്കളിലും&quot; ആയിരിക്കുക എന്നതിനർത്ഥം അതിയായ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുക എന്നതാണ്. &lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 59, citing [[Cicero]], ''Tusculan Disputations'' 5.73.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും &quot;ധരിക്കുന്നവരെ ആഘോഷകരായും മാത്രമല്ല ജീവിതത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും സംക്ഷിപ്തതയുടെയും മുഖഭാവമായും കാണുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;Karen K. Hersch, ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'' (Cambridge University Press, 2010), p. 91.&lt;/ref&gt;  റോസുകളും വയലറ്റുകളും റീത്തുകളിലും ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള പുഷ്പങ്ങളായിരുന്നു. മാത്രമല്ല ചിലപ്പോൾ സമ്മാനമായും നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 256, citing [[Martial]] 9.60; [[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' 21.14; [[Ovid]], ''[[Metamorphoses]]'' 12.410; [[Statius]], ''Silvae'' 1.2.22. [[Ludwig Friedländer]], ''Roman Life and Manners under the Early Empire'', translated by A.B. Gough (Routledge,1913), vol. 4, pp. 144–145, notes that Roman ''violae'' may at times refer to the [[Erysimum|wallflower]] or [[Matthiola|stock]] as well as violets.&lt;/ref&gt;

ചില ദേവതകളുമായി പൂക്കൾ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അഫ്രോഡൈറ്റ് (റോമൻ [[വീനസ്|വീനസ്]]), [[പെർസഫനി|പെർസെഫോൺ]]&lt;ref&gt;Monica S. Cyrino, ''Aphrodite'' (Routledge, 2010), p. 36; ''Corinth. The Sanctuary of Demeter and Kore: Terracotta Figurines of the Classical, Hellenistic, and Roman Periods'' (ASCSA, 2000), vol. 18, pt. 4, pp. 124–125.&lt;/ref&gt; ([[Proserpina|പ്രോസെർപീന]]), [[Chloris|ക്ലോറിസ്]] &lt;ref&gt;Ada Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'' (Cambridge University Press, 2007), p. 316.&lt;/ref&gt; ([[Flora (mythology)|ഫ്ലോറ]]) തുടങ്ങി ചില ദേവന്മാർക്ക് പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളും സുഗന്ധങ്ങളും [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും]] &lt;ref&gt;Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 35–39; Ian Du Quesnay, &quot;Three Problems in Poem 66,&quot; in ''Catullus: Poems, Books, Reader'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 165–166.&lt;/ref&gt; [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസിന്റെയും]] പ്രത്യേക സവിശേഷതയായായി കരുതിയിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ കവിതകളിൽ മദ്യപാനികൾക്കോ [[Eros|ഇറോസിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിനോ ഉള്ള വൈൻ ദേവൻ (&quot;സ്നേഹം, ആഗ്രഹം&quot;) ആയും കണ്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[M.L. West]], &quot;The ''Anacreontea'',&quot; in ''Hellenica: Selected Papers on Greek Literature and Thought. Volume II: Lyric and Drama'' (Oxford University Press, 2013), vol. 2, pp. 388–389; Laura Miguélez-Cavero, ''Poems in Context: Greek Poetry in the Egyptian Thebaid 200-600 AD'' (Walter de Gruyter, 2008), pp. 130–134 (on the wine of Dionysus as having a potent fragrance that competes with that of flowers such as roses); Xavier Riu, ''Dionysism and Comedy'' (Rowman &amp; Littlefield, 1999), p. 108; Edoarda Barra-Salzédo, ''En soufflant la grâce: Âmes, souffles et humeurs en Grèce ancienne'' (Jérôme Villon, 2007),  p. 178.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് റൊമാൻസ് നോവൽ [[Daphnis and Chloe|ഡാഫ്‌നിസ് ആൻഡ് ക്ലോയി]] (എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിനുള്ള ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ധാരാളം സസ്യജാലങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉള്ള ഒരു [[Pleasure garden|ആനന്ദ ഉദ്യാനത്തെ]] കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;A.R. Littlewood, &quot;Ancient Literary Evidence for the Pleasure Gardens of Roman Country Villas,&quot; in ''Ancient Roman villa Gardens,'' Dumbarton Oaks Colloquium on the History of Landscape Architecture 10 (Dumbarton Oaks, 1987), p. 28.&lt;/ref&gt; റോമിൽ വീനസ് പൂന്തോട്ടങ്ങളുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 42.&lt;/ref&gt; [[Veneralia|ഏപ്രിൽ ഒന്നിന്]] വീനസിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണത്തിലും (ലാവറ്റിയോ) ഏപ്രിൽ 23 ന് അവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ആഘോഷിച്ച വൈൻ ഫെസ്റ്റിവലിലും ([[Vinalia|വിനാലിയ]]) വീനസിന് റോസാപ്പൂവ് നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 4.138 and 869f.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പങ്ങളുടെ ആഡംബര പ്രദർശനം സൗഹൃദത്തിന്റെയും വിശാലമനസ്കതയുടെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. [[പാപ്പിറസ്|പാപ്പൈറസിൽ]] അവശേഷിക്കുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ [[Business letter|വാണിജ്യപരമായ കത്തിൽ]], കല്യാണത്തിന് ആവശ്യമുള്ള പൂക്കളിന് റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമാണെന്ന് കാണിച്ചുകൊണ്ട് വിഷമിക്കുന്ന ഒരു മണവാളന്റെ അമ്മയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വിവാഹത്തിന് ആവശ്യമുള്ള റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമായതിനാൽ അവർ അഭ്യർത്ഥിച്ച 2,000 ന് പകരം 4,000 [[നാർസിസസ് (സസ്യം)|നാർസിസസ്]] പൂക്കൾ അയച്ചുകൊണ്ട് വിതരണക്കാർ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;''[[Oxyrhynchus Papyri]]'' 331.1–21; ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 30.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങൾ റോമൻ വിവാഹങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോൾ, മണവാളൻ മണവാട്ടിയെക്കാൾ പുഷ്പകിരീടം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലായിരുന്നു. [[Statius|സ്റ്റാറ്റിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) വരനെ [[റോസ റൂബിജിനോസ|റോസാപ്പൂവ്]], [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]], [[ലില്ലി]] എന്നിവയുടെ റീത്ത് ധരിപ്പിച്ചിരുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Statius, ''Silvae'' 1.20; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 90.&lt;/ref&gt; ചക്രവർത്തി ഔദ്യോഗികമായി ഒരു നഗരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, സ്വാഗതസംഘത്തിൽ നിന്നുള്ള അഭിവാദ്യത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളിലും പുഷ്പമാലകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;&quot;Triumph,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 123.&lt;/ref&gt; [[Augustan History|ഹിസ്റ്റോറിയ അഗസ്റ്റയിലെ]] (&quot;മിക്കവാറും സാങ്കൽപ്പികം&quot;), ഒരു വിവരമനുസരിച്ച്, അത്യന്തം സുഖലോലുപനായ ചക്രവർത്തിയായ [[Elagabalus|ഹെലിയോഗബാലസ്]] അതിഥികളെ തന്റെ ഔദ്യോഗികവിരുന്നുകളിലൊന്നിൽ റോസ് ദളങ്ങളുടെ ഹിമപാതം കൊണ്ട് മൂടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''The Classical Tradition'', edited by Anthony Grafton, Glenn W. Most, Salvatore Settis (Harvard University Press, 2010), p. 524.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരത്തിൽ, വിജയകരമായ ഒരു കായികതാരത്തിന്റെയോ വധുവിന്റെ ദമ്പതികളുടെയോ മുകളിലൂടെ ഇലകളോ പുഷ്പ ദളങ്ങളോ ചൊരിയുന്നതാണ് ഫൈലോബോളിയ.&lt;ref&gt;Stephen G. Miller, ''The Berkeley Plato'' (University of California Press, 2009), p. 43; Bruno Currie, ''Pindar and the Cult of Heroes'' (Oxford University Press, 2005),  p. 141; John H. Oakley and Rebecca H. Sinos, ''The Wedding in Ancient Athens'' (University of Wisconsin Press, 1993), p. 27.&lt;/ref&gt;

[[File:José de Ribera 064.jpg|thumb|left|upright=1.2|[[José de Ribera|ഹോസെ ഡി റിബെര]]യുടെ വീനസും അഡോണിസും (1637) അഡോണിസിന്റെ ശരീരത്തിന് മുകളിൽ റോസ് കിരീടം ധരിച്ച വീനസ്]]
പ്രാചീനമായ പൗരാണികശാസ്‌ത്രത്തിൽ രക്തവും പുഷ്പങ്ങളും ദൈവിക രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി കഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അഡോണിസ് ഒരു വേട്ടയ്ക്കിടെ ഒരു പന്നിയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പുഷ്പം ഉണ്ടായി. [[Cybele|സൈബലിലെ]] റോമൻ ആചാരങ്ങളുടെ കേന്ദ്രകഥയിൽ സൈബലിന്റെ ഭർത്താവായ [[Attis|ആറ്റിസിന്റെ]] സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ വൃഷണച്ഛേദത്തിലെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് നിറമുള്ള പുഷ്പം മുളച്ചു. [[On the Origin of the World|ഓൺ ദി ഒറിജിൻ ഓഫ് ദി വേൾഡ്]] എന്ന ഗ്നോസ്റ്റിക് പാഠത്തിൽ, ഒരുപക്ഷേ നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ &lt;ref&gt;Hans-Gebhard Bethge, Bentley Layton, Societas Coptica Hierosolymitana, &quot;''On the Origin of the World'' (II,5 and XIII,2),&quot; in ''The Nag Hammadi Library in English: The Definitive New Translation of the Gnostic Scriptures Complete in One Volume'' (Brill, 1977, rev. ed. 1996), p. 170.&lt;/ref&gt; ഈറോസുമായി ലൈംഗികമായി ഒന്നിച്ചതിനുശേഷം [[Cupid and Psyche|സൈക്കിന്റെ]] കന്യാരക്തത്തിൽ നിന്ന് (&quot;ആത്മാവ്&quot;) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ പുഷ്പമാണ് റോസ്. &lt;ref&gt;The examples of Attis, Adonis, ''On the Origin of the World'' from Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Gallo-Roman culture|ഗാലോ-റോമൻ]] കവി [[Ausonius|ഔസോണിയസ്]] ''കുപിഡ് ക്രൂസിഫൈഡ്'' എന്ന കവിതയിൽ, കുപിഡ് (റോമിനു തുല്യമായ ഇറോസ്) പ്രണയത്തിൽ നിരാശരായ ദേവതകളാൽ അധോലോകത്തിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ മുറിവുകളിൽ നിന്നുള്ള രക്തം റോസാപ്പൂവ് വളരാൻ കാരണമാകുന്നതായി പറയുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Egyptian religion|ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിൽ]], ലോറൽ, [[Palm branch|ഈന്തപ്പനയുടെ കൊമ്പ്]], തൂവലുകൾ, [[പാപ്പിറസ്]] അല്ലെങ്കിൽ വിലയേറിയ ലോഹങ്ങളുടെ ശവസംസ്ക്കാര റീത്തുകൾ എന്നിവ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിന്റെ [[Ancient Egyptian afterlife beliefs|വേയിംഗ് ഓഫ് ഹാർട്ട്]] ചടങ്ങിൽ എത്തപ്പെടുമ്പോൾ മരണപ്പെട്ടയാൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട &quot;[[Crown of justification|ന്യായീകരണത്തിന്റെ കിരീടത്തെ]]&quot; ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ, [[Romanization (cultural)|റോമൻ സംസ്ക്കാരത്തിൽ]] [[ഐസിസ്|ഐസിസ്]] ആരാധനയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ റീത്ത് റോസാപ്പൂക്കളായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Lorelei H. Corcoran and Marie Svoboda, ''Herakleides: A Portrait Mummy from Roman Egypt'' (Getty Publications, 2010), p. 32.&lt;/ref&gt;  മാർച്ച് 5 ന് സാമ്രാജ്യത്വ അവധിക്കാലമായ [[Navigium Isidis|നവിജിയം ഐസിഡിസിനെ]] തുടർന്ന് ഐസിസിന്റെ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ഐസിസിന്റെ ജലയാത്രയെ ഒരു ആചാരപരമായ ഘോഷയാത്രയുടെ ഭാഗമായി പ്രതിനിധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;Apuleius, ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' 11.6.1; Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt; [[അപൂലിയസ്|അപുലിയസിന്റെ]] രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ,, നായകനായ ലൂസിയസ് ഒരു കഴുതയായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ വീണ്ടെടുപ്പിന്റെ ഒരു യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം റോസാപ്പൂവ് കഴിക്കുകയും ഐസിസിന്റെ നിഗൂഢതകളിലേക്ക് ഒരു തുടക്കമാകുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യരൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot; /&gt; റോഡോഫോറിയ എന്ന ഉത്സവം മൂന്ന് ഗ്രീക്ക് പപ്പൈറിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ഐസിസിനുവേണ്ടി &quot;റോസ്-ചുമക്കുന്ന&quot;തായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ റോസാലിയയുടെ ഗ്രീക്ക് നാമമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;[[J. Gwyn Griffiths]], ''Apuleius of Madaurus: The Isis-Book: (Metamorphoses, Book XI)'' (Brill, 1975), pp 160–161.&lt;/ref&gt;

== ശവസംസ്കാര പുഷ്പങ്ങളായി റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ==
[[File:Fresco Fragment with Four Cupids Hanging Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|The making of rose garlands by multiple [[Cupid and Psyche|Cupids and Psyches]], in a wall painting from [[Pompeii]]: the Psyche on the right holds a [[patera|libation bowl]], a symbol of religious piety often depicted as a [[Rosette (design)|rosette]]&lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് ഗ്രീസിൽ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകളിൽ വളരെ പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ പ്രത്യേകിച്ചും ഇത് റോമാക്കാർക്കിടയിൽ മരണവും ശവസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt; ഗ്രീസിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ ശവസംസ്കാരങ്ങളിലും [[ശിലാഫലകം|ശിലാഫലകങ്ങളിലും]] മിക്കപ്പോഴും പെൺകുട്ടികളുടെ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകഫലകങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Frederick E. Brenk, ''Clothed in Purple Light: Studies in Vergil and in Latin Literature'' (Franz Steiner, 1999), pp. 87, 102.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകങ്ങളെ, അവിവാഹിതയായ പെൺകുട്ടിയുടെ മരണത്തെ വസന്തകാലത്ത് വെട്ടിമാറ്റുന്ന ഒരു വിടർന്നുവരുന്ന റോസാപ്പൂവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു യുവതി തന്റെ വിവാഹ വസ്ത്രത്തിൽ അടക്കംചെയ്താൽ അത് &quot;ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിലെ റോസ് പോലെയാണ്&quot;; എട്ട് വയസുള്ള ഒരു ആൺകുട്ടി റോസാപ്പൂവ് പോലെയും അത് &quot;[[Erotes|ഈറോട്ടിന്റെ]] മനോഹരമായ പുഷ്പം&quot; (&quot;ലവ്സ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ കുപിഡ്സ്) പോലെയും ആണ്. &lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87, note 2.&lt;/ref&gt;  പുഷ്പിക്കുന്നത് യുവത്വത്തിന്റെയും ദുഃഖാചരണത്തിന്റെയും പ്രതീകമെന്ന നിലയിൽ, റോസ് പലപ്പോഴും അകാലത്തിൽ പൊലിഞ്ഞുപോയ മരണത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot;&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[ഇലിയഡ്|ഇലിയഡിൽ]], മരണത്തിൽ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ ശരീരത്തിന്റെ സമഗ്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റ്]] [[Hector|ഹെക്ടറുടെ]] മൃതദേഹം &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ എണ്ണയും&quot;&lt;ref&gt;As translated by [[Robert Fagles]].&lt;/ref&gt; [[അംബ്രോസിയ]]യും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;''Iliad'' 23.185–187; Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 63, 94. Wooden cult statues might be anointed periodically with rose oil as a preservative, according to [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (9.41.7): Barbara Breitenberger, ''Aphrodite and Eros: The Development of Greek Erotic Mythology'' (Routledge, 2007), p. 60.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക്, ലാറ്റിൻ കവിതകളിൽ, [[Elysium|എലിസിയൻ വയലുകളിൽ]] അനുഗൃഹീതമായ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് വളരുന്നു.&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 102–104, 113, citing [[Pindar]], frg. 129 (edition of Snell); [[Propertius]] 4.7.59–62.&lt;/ref&gt;

മരിച്ചവർക്കുള്ള രക്തരഹിത ബലിയിൽ റോസ് മാലകളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും വൈൻ [[Libation|ലിബേഷൻ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91, citing Ovid.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പർപ്യൂറിയസ് ചുവപ്പ് മുതൽ പർപ്പിൾ വരെ നിറങ്ങളിലുള്ള റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും മരണത്തിന്റെ പുഷ്പങ്ങളായി മാറി.&lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; പുരാതന പദോൽപ്പത്തിയിൽ, പർപ്യൂറിയസ് ഗ്രീക്ക് പോർഫിറിയോസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ചർമ്മത്തിൽ ചതവിലോ മുറിവിലോ കൂടി പർപ്പിൾ രക്തം നനയുന്നതായി ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; [[Augustan literature (ancient Rome)|അഗസ്റ്റൻ]] ഇതിഹാസകവി [[വിർജിൽ|വെർജിൽ]] ഒരു പർപ്പിൾ പുഷ്പത്തിന്റെ രൂപകം യുദ്ധത്തിൽ ചെറുപ്പക്കാരുടെ അകാലവും രക്തരൂക്ഷിതവുമായ മരണത്തെ വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''[[Aeneid]]'' 6.884 and 9.434–437; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 89–90, 112–113.&lt;/ref&gt; [[Pallas (son of Evander)|പല്ലാസിന്റെ]] മരണം ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റിനെയും [[അപ്പോളോ]]യുടെ പ്രിയപ്പെട്ട [[ഹയാസിന്തസ്|ഹയാസിന്തസിന്റെ]] മരണപ്പെടുന്ന രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന [[ഹയാസിന്ത് (സസ്യം)|ഹയാസിന്തിനെയും]] ഉളവാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;J.D. Reed, ''Virgil's Gaze: Nation and Poetry in the Aeneid'' (Princeton University Press, 2007), p. 22.&lt;/ref&gt; പുൽമേടിലെ റോസാപ്പൂവിന്റെ &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ഗാംഭീര്യത്തെക്കുറിച്ച്&quot; [[Claudian|ക്ലോഡിയൻ]] എഴുതുന്നു. ഇതിൽ പ്രോസെർപീനയെ അധോലോകത്തിലേക്ക് ഹയാസിന്തുകൾ വയലറ്റുകൾ എന്നിവയോടൊപ്പം തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നതിലൂടെ സമൃദ്ധമായ സസ്യജാലങ്ങൾ സംഭാവനയായി നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Claudian, ''De rapto Proserpina'' 2.92–93: ''sanguineo splendore rosas.''&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂവും മുള്ളുകളുടെ സ്ഥിരമായ സാന്നിധ്യവും പ്രണയത്തിന്റെ സംവാദത്തിൽ പോലും ആപത്തു സൂചിപ്പിക്കുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെയും മരണത്തെയും കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation,'' pp. 211–212.&lt;/ref&gt;

[[File:Maenad and Cupid MAN Napoli Inv110591.jpg|thumb|പോംപൈയിലെ [[Lucius Caecilius Iucundus|ലൂസിയസ് സിസിലിയസ് യൂക്കുണ്ടസിന്റെ]] ഭവനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചുമർചിത്രത്തിൽ, ഒരു പുഷ്പചക്രം അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന [[maenad|മെനഡ്]] (ഡയോനിഷ്യസിന്റെ പരിചാരകൻ) കൈയിൽ ഒരു റോസാപ്പൂ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കുപിഡിനെ എടുത്തുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു.]]
നേരെമറിച്ച്, ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സന്ദർഭത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് ഉത്സവ വിരുന്നിനെ സൂചിപ്പിക്കാം, കാരണം റോമൻ കുടുംബങ്ങൾ വർഷത്തിലുടനീളം നിരവധി തവണ ശ്മശാന സ്ഥലങ്ങളിൽ ലിബേഷനായി കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുകയും അവർ  ഒന്നിച്ച് ഭക്ഷണവും പങ്കിട്ട് മരിച്ച പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വിലപ്പെട്ട ഓർമ്മകളും കുടുംബത്തിലൂടെ ജീവിതത്തിന്റെ തുടർച്ചയും ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;J.M.C. Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'' (Johns Hopkins University Press, 1971, 1996), pp. 62–63; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs'', Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), pp. 59–68.&lt;/ref&gt; റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രങ്ങളിൽ, ചുവന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ പലപ്പോഴും നിലത്ത് എത്തുന്നവിധത്തിൽ സമൃദ്ധമായി വിതറിയിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; ഈ ഇളം പുഷ്പങ്ങൾ ഒരു ശാശ്വത മായറോസാലിയ സൃഷ്ടിക്കുകയും റോമൻ വിശ്വാസങ്ങളുടെ ആത്മാവിന്റെ തുടർച്ചയായ അസ്തിത്വത്തിലേയ്ക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 63.&lt;/ref&gt;.

ഒരു ലാറ്റിൻ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകലേഖനത്തിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു: മരണപ്പെട്ടയാളുടെ അസ്ഥികളോ ചാരമോ പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കാം&lt;blockquote&gt;''ഭക്തിയാൽ സമ്പന്നനായ ഒപ്‌റ്റാറ്റസ് എന്ന കുട്ടി ഇവിടെയുണ്ട്: അവന്റെ ചിതാഭസ്മം വയലറ്റുപ്പൂക്കളും റോസാപ്പൂക്കളും ആയിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ അവന്റെ [[Terra (mythology)|അമ്മയായ ഭൂമി]] അവന്റെ മേൽ പ്രകാശമായിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. കാരണം ആൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം ആർക്കും ഒരു ഭാരമായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 37.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ചില ശവകുടീരങ്ങളിലും [[Mausoleum|സ്മാരകമണ്ഡപങ്ങളിലും]] റോസാപ്പൂവ് നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു. അലങ്കാരത്തിനായി റോസാപ്പൂവ് നട്ടുവളർത്തുന്നതിനോ സെമിത്തേരി പരിപാലനത്തിനോ ഭരണപരമായ ചെലവുകൾക്കോ വിൽക്കാൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി തൊട്ടടുത്തുള്ള മൈതാനങ്ങൾ പൂന്തോട്ടങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', pp. 97–98; Claire Holleran, ''Shopping in Ancient Rome: The Retail Trade in the Late Republic and the Principate'' (Oxford University Press, 2012), p. 119; John S. Kloppenborg and Richard S. Ascough, ''Greco-Roman Associations: Texts, Translations, and Commentary. I: Attica, Central Greece, Macedonia, Thrace'' (Walter de Gruyter, 2011), vol. 1, p. 327 (in regard to bequests made to associations, who might use surplus profit to benefit the membership).&lt;/ref&gt; 19 മുതൽ 21 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, മുറിച്ചതും നട്ടുവളർത്തുന്നതുമായ പുഷ്പങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇറ്റാലിയൻ ശ്മശാനങ്ങളുടെ ഒരു സവിശേഷതയായിരുന്നു. അത് ആംഗ്ലോ-അമേരിക്കൻ സമ്പ്രദായത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. &lt;ref&gt;Jack Goody and Cesare Poppi, &quot;Flowers and Bones: Approaches to the Dead in Anglo-American and Italian Cemeteries,&quot; in ''Modes of Comparison: Theory and Practice'' (University of Michigan Press, 2006), pp. 420–456; the epitaph of Optatus provides an [[Epigraph (literature)|epigraph]] for the article. See p. 451, note 60, on the possible connection of the Rosalia to the [[Romania|Romanian]] festival of [[Rusalii]] at [[Whitsuntide]], with a citation of Gail Kligman, ''Căluş: Symbolic Transformation in Romanian Ritual'' (University of Chicago Press, 1981), and see also Beza, ''Paganism in Romanian Folklore,'' pp. 42–43.&lt;/ref&gt; ഈ വ്യത്യാസം റോമൻ കത്തോലിക്കാ സമ്പ്രദായങ്ങളിലൊന്നായി വിമർശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ചില പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ &quot;പുറംജാതി&quot; പോലുള്ളവയും ഉത്ഭവിക്കാൻ കാരണമായി.&lt;ref&gt;Goody and Poppi, &quot;Flowers and Bones,&quot; p. 442.&lt;/ref&gt;

== റോസ്, വയലറ്റ് ഉത്സവങ്ങൾ ==
[[File:Statua di silvano forse da italia, II-III sec 01.JPG|thumb|upright=.5|മാതളനാരങ്ങ, മുന്തിരി, മറ്റ് ഉൽ‌പന്നങ്ങൾ എന്നിവ കൈവശമുള്ള സിൽ‌വാനസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ (രണ്ടാം-മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
ശവസംസ്കാര കലയിൽ റോസാപ്പൂവിന് ഒരു നീണ്ട പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, &lt;ref&gt;Carole E. Newlands, ''Statius. Silvae Book II'' (Cambridge University Press, 2011), p. 94.&lt;/ref&gt; റോമൻ റോസ് ഉത്സവത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയ റെക്കോർഡ് ജൂൺ 20-ന് ആഘോഷം നടത്തിയിരുന്ന&lt;ref&gt;[[Robert E.A. Palmer]], &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; ''Proceedings of the American Philosophical Society'' 122.4 (1978), p. 226.&lt;/ref&gt;ഡൊമിഷ്യൻ (എ.ഡി. 81-96), ഭരണകാലത്ത് ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 10.444.&lt;/ref&gt; വനപ്രദേശ ദേവനായ [[Silvanus (mythology)|സിൽവാനസിനായി]] സമർപ്പിച്ച [[Lucania|ലൂക്കാനിയയിലെ]] ഒരു പുരോഹിത സംഘടനയാണ് ([[Collegium (ancient Rome)|കൊളീജിയം]]) ഈ ലിഖിതം നിർമ്മിച്ചത്. ഇത് ചക്രവർത്തിയുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള നേർച്ചകൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും വർഷത്തിൽ അഞ്ച് തവണ സിൽവാനസിന് ഒരു യാഗം നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവയിൽ റോസാലിയയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. സിൽ‌വാനസിനെ കാടിന്റെ ദേവതയായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, [[പെരുംജീരകം|ഫെന്നെൽ]] പൂച്ചെടികളെയും ലില്ലിപ്പൂക്കളെയും വഹിക്കുന്നതായി വെർജിൽ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Vergil, ''Eclogue'' 10.25.&lt;/ref&gt;  മറ്റ് ലിഖിതങ്ങളിലെ, മൂന്ന് ദാതാക്കൾ സിൽ‌വാനസിന് ആന്തസ് (ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ്, &quot;ഫ്ലവർ&quot;) എന്ന സംസ്കാരനാമം സംഭാവനയായി നൽകി. കുറച്ച് വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ, നാലാമത്തേ ദാതാവ്, സിൽ‌വാനസ് [[Flora (mythology)|ഫ്ലോറയുടെ]] പുല്ലിംഗമായ ഫ്ലോറസ് എന്ന ലാറ്റിൻ നാമത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതായിരിക്കാമെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Palmer, &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; p. 226.&lt;/ref&gt; മരങ്ങൾ സസ്യജീവിതത്തിന്റെ രൂപമായതിനാൽ സിൽ‌വാനസിന്റെ പ്രതീകമാണ്. പുഷ്പങ്ങളുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം അവ്യക്തമാണ്. പ്രധാനമായും [[Danubian provinces|ഡാനൂബിയൻ പ്രവിശ്യകളിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന [[Silvanae|സിൽവാനെയുടെ]] സ്ത്രീ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ പൂച്ചട്ടികളോ റീത്തുകളോ ചുമക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Peter F. Dorcey, ''The Cult of Silvanus: A Study in Roman Folk Religion'' (Brill, 1992), p. 44.&lt;/ref&gt; &quot;ട്രീ-ബെയറർ&quot; എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഡെൻഡ്രോഫോറസ് എന്ന വിശേഷണത്തിലൂടെ, റോമൈസ്ഡ് ആറ്റിസ്, സൈബലെ എന്നിവരുടെ ആരാധനയുമായി അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ചു. അതിൽ ഡെൻഡ്രോഫോറി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Dorcey, ''The Cult of Silvanus,'' pp. 17, 19, 31, 82.&lt;/ref&gt;

നല്ലത് ചെയ്യാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ആളുകൾ ഒരു വിൽപ്പത്രം എഴുതി ജീവിതാവസാനത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ, മരണാനന്തരം അവരുടെ സ്‌മരണയും പരിചരണവും (ക്യൂറ) പരിപാലിക്കുന്നതിനായി റോസ് അലങ്കാരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഫണ്ട് നീക്കിവയ്ക്കുന്നു. ആ മനുഷ്യന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാല് വാർഷിക ആചരണങ്ങളിൽ ഫെബ്രുവരി 13 ന് മരിച്ചവരെ ബഹുമാനിക്കുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക ഉത്സവമായ [[Parentalia|പാരന്റാലിയ]]യിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ (ഡൈസ് നടാലിസ്) റൊസാരിയയും വയലേറിയയും ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു സ്‌മരണക്കുറിപ്പ്‌ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. &lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Latinae Selectae|ILS]]'' 8366; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs,'' Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), p. 64.&lt;/ref&gt;  ഗിൽ‌ഡുകളും അസോസിയേഷനുകളും (കോൾ‌ജിയ) പലപ്പോഴും അംഗങ്ങൾക്ക് ശവസംസ്കാര ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. ചിലത് പ്രത്യേകമായി ഈ ആവശ്യത്തിനായി രൂപീകരിച്ചവയുമാണ്. കോളേജ് അംഗങ്ങൾ മരിച്ചവരെ ആദരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കായി സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും റോസ് ദിനങ്ങൾക്കും ഗുണഭോക്താക്കൾ ധനസഹായം നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref&gt;John F. Donahue, ''The Roman Community at Table During the Principate'' (University of Michigan Press, 2004), p. 132.&lt;/ref&gt; റോമിലെ [[College of Aesculapius and Hygia|കോളേജ് ഓഫ് എസ്കുലാപിയസ് ആൻഡ് ഹൈജിയ]] മാർച്ച് 22 ന് വയലറ്റ് ദിനവും മെയ് 11 ന് റോസ് ദിനവും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ഡൈനിംഗ് ക്ലബ്ബുകളും ശ്മശാന സമൂഹങ്ങളും ഈ പുഷ്പമേളകൾ പതിവായി നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;Donahue, ''The Roman Community at Table,'' pp. 129–133.&lt;/ref&gt;

റോസാലിയയ്ക്കുള്ള കൂടുതൽ തെളിവുകൾ [[Cisalpine Gaul|സിസാൽപൈൻ ഗൗളിൽ]] (വടക്കൻ ഇറ്റലി) നിന്നുള്ളതാണ്. അവിടെ നിന്നും റോസാലിയയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്ന ഇരുപത്തിനാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[Roman Italy|ഇറ്റാലിയൻ ഉപദ്വീപിൽ]] നിന്ന് പത്ത് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ, മാസിഡോണിയയിൽ നിന്നും മൂന്ന് [[Thracia|ത്രേസ്]], [[Illyria|ഇല്ലിറിയ]], [[Pannonia|പന്നോണിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും നാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആറ് ഗ്രീക്ക് ലിഖിതങ്ങൾ [[Bithynia|ബിഥിനിയയിൽ]] നിന്നും മൂന്ന് [[Macedonia (Roman province)|മാസിഡോണിയയിൽ]] നിന്നും [[ബൾഗേറിയ]], [[Scythia|സിത്തിയ]], [[Mysia|മൈസിയ]], [[Phrygia|ഫ്രിഗിയ]], [[ലിഡിയ|ലിഡിയ]], [[ഏഷ്യ]], [[Arcadia|അർക്കാഡിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഓരോന്നും കണ്ടെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 209.&lt;/ref&gt;
[[File:Abraham Brueghel (attr) Blumengabe an Venus.jpg|thumb|left|upright=1.3|''ഫ്ലോറൽ ട്രിബ്യൂട്ട് ഫോർ വീനസ്'' (1690 അല്ലെങ്കിൽ അതിനുമുമ്പുള്ളത്), [[Abraham Brueghel|അബ്രഹാം ബ്രൂഗെലിന്റേതാണെന്ന്]] ആരോപിക്കപ്പെട്ട ചിത്രം]]
[[Pergamon|പെർഗമോണിൽ]], റോസാലിയ ഒരു &quot;അഗസ്റ്റൻ ദിനം&quot; (ഡൈസ് അഗസ്റ്റി, ചക്രവർത്തിയുടെയോ കുടുംബത്തിന്റെയോ ജന്മദിനം, വിവാഹം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന [[Imperial cult of ancient Rome|പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുടെ]] ദിവസം) മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവമാണെന്ന് കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Steven J. Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John: Reading Revelation in the Ruins'' (Oxford University Press, 2001), p. 129.&lt;/ref&gt; രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ബലിപീഠത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധന ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു പുരുഷ ഗായകസംഘം ആയ ഒരു കൂട്ടം ഹിംനോഡുകൾ കാണപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിലൊന്നാണ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ റോസാലിയ. ഒരു വർഷക്കാലം ഗ്രൂപ്പിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്ന &quot;നല്ല നടത്തിപ്പ്&quot; ഉദ്യോഗസ്ഥനായ യൂക്കോസ്മോസ്, അഗസ്റ്റൻ ദിനത്തിൽ റോസാലിയ ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ഒരു [[Mina (unit)|മിന]] (ഒരു പണ യൂണിറ്റ്) അപ്പം നൽകിയിരുന്നു. പ്രാദേശിക കലണ്ടറിലെ പനെമോസ് എന്ന മാസത്തിലെ ആദ്യ ദിവസമായിരുന്നു അത്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 108. The identification of Panemos with a modern month name varies throughout the ancient calendars on which it appears; see Alan E. Samuel, ''Greek and Roman Chronology: Calendars and Years in Classical Antiquity'' (C.H. Beck, 1972).&lt;/ref&gt; പനെമോസിന്റെ രണ്ടാമത്തേതിൽ, ഗ്രൂപ്പിലെ പുരോഹിതൻ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു മേശ ക്രമീകരണവും ഒരു മിന വീഞ്ഞും മൂന്ന് അപ്പവും നൽകിയിരുന്നു. ഒരു [[Denarius|ഡെനാരിയസ്]] വിലമതിക്കുന്ന ഒരു മേശ ക്രമീകരണം, റോസാലിയയുടെ മൂന്നാം ദിവസത്തിൽ ഒരു അപ്പം എന്നിവയുടെ ചുമതലയുള്ള ഒരു സെക്രട്ടറി അല്ലെങ്കിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായിരുന്നു ഗ്രാമ്മിയസ്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 112.&lt;/ref&gt; ഈ സംഘം റോമിലെ ഒരു കൊളീജിയം പോലെയും അംഗങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു ശ്മശാന സമൂഹമായും പ്രവർത്തിച്ചതായി കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 111.&lt;/ref&gt;

റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ [[Religious pluralism|വിവിധ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ [[Phrygia|ഫ്രിഗിയയിലെ]] [[Acmonia|അക്മോണിയ]]യിൽ നിന്നുള്ള ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ കാണിക്കുന്നു. എ.ഡി 95-ൽ, ടൈറ്റസ് പ്രാക്സിയാസ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ വാർഷിക അനുസ്മരണം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി ഒരു ശ്മശാന സമൂഹത്തിന് ഒരു വിൽപ്പത്രം നൽകി. ശവകുടീരം സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും അംഗങ്ങൾക്ക് ധനസഹായത്തിനും പുറമേ, ശവകുടീരത്തെ റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കാൻ 12 ദീനാരികളും അനുവദിച്ചിരുന്നു. അംഗത്വത്തിന്റെ ബാദ്ധ്യതകൾ നിയമപരമായും മതപരമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മരണപ്പെട്ടയാളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനും സമൂഹത്തിന് അതിന്റേതായ ഒരു [[Tutelary deity|രക്ഷാധികാരമുള്ള ദേവത]]കളുണ്ടായിരുന്നു. ദേവതകൾ തിയോസ് സെബാസ്റ്റോസ് (= ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ ഡിവസ് അഗസ്റ്റസ്), പ്രാദേശികവും അതുല്യവുമായ വിശേഷണമായ സ്റ്റോഡ്മെനോസിന് കീഴിലുള്ള [[സ്യൂസ്|സ്യൂസ്]], [[Soter| സംരക്ഷകൻ]] ആയ [[അസ്‌ക്‌ളിപ്പിയസ്|അസ്ക്ലേപിയസ്]], (റോമൻ എസ്കുലാപിയസ്, മുകളിലുള്ള കൊളീജിയത്തിലെന്നപോലെ), [[ആർട്ടെമിസ്സ് ക്ഷേത്രം|ആർഫെമിസ് ഓഫ് എഫെസസ്]] എന്നിവയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), p. 81; Barbara Levick, ''The Government of the Roman Empire: A Sourcebook'' (Routledge, 2000, 2nd ed.), pp. 209–210 (with a date of 85, presumably a typographical error since the date is noted as the eleventh consulship of [[Domitian]]). On ''Stodmenos'', see ''Barrington Atlas of the Greek and Roman World,'' edited by  Richard J. A Talbert (Princeton University Press, 2000), p. 971.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന ഒരു യഹൂദ സമൂഹവും അക്മോണിയയിലുണ്ടായിരുന്നു. 215–295 കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ ഒരു യഹൂദ സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവ് നൽകിയ സമാനമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. നിയമപരമായി രൂപീകരിച്ച അയൽ‌പ്രദേശമോ കമ്മ്യൂണിറ്റി അസോസിയേഷനോ ശവകുടീരത്തിന്റെ വാർ‌ഷിക റോസ് അലങ്കാരത്തിന് ഇത് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഔപചാരികമായ ഉത്തരവിൽ “അവർ‌ ഓരോ വർഷവും റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചില്ലെങ്കിൽ‌, അവർ‌ ദൈവത്തിന്റെ നീതിയെ വിലമതിക്കേണ്ടതുണ്ട്.” &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 78–81.&lt;/ref&gt; &quot;അദ്ദേഹത്തിന് ദൈവത്തിനുമുന്നിൽ കണക്കുബോധിപ്പിക്കേണ്ടിവരും&quot; എന്ന പ്രമാണസൂത്രം ഫ്രിഗിയയിലെ ജൂതന്മാർക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കുമിടയിൽ മാത്രമേ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ലിഖിതം ക്രിസ്ത്യാനികളുടേതാകാനുള്ള സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', p. 79. The inscription deals with legal titles to property, and unlike Christians at this time, Jews held full rights as Roman citizens to own property.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യത്വ ലോകത്തിലെ പൊതു മത പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് യഹൂദമതം ഒറ്റപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവുകളിലൊന്നാണ് ഈ ലിഖിതം, കാരണം ശവകുടീരത്തിൽ ബലിയർപ്പിക്കാതെ ഒരു റൊസാറ്റിയോ നടത്താം. ഒന്നിലധികം ദേവതകൾക്കുപകരം, യഹൂദ ഭർത്താവ് ഭാര്യയെ ബഹുമാനിക്കുന്നത് സ്വന്തം ദൈവത്തിന്റെ ദിവ്യനീതിയിൽ മാർഗ്ഗദർശനം സ്വീകരിക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുകയും &quot;യഹൂദ വിശ്വാസത്തിന് സ്വീകാര്യമായ&quot; രീതിയിൽ അവ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 80–81. Some Jewish wedding practices, including the wearing of rose crowns by the bridegroom or bride, were also compatible with or assimilated from Imperial society in general; Michael L. Satlow, &quot;Slipping toward Sacrament: Jews, Christians, and Marriage,&quot; in ''Jewish Culture and Society under the Christian Roman Empire'' (Peeters, 2002), p. 74.&lt;/ref&gt;

[[File:A Bacchanal (Sebastiano Ricci).jpg|thumb|[[Sebastiano Ricci|സെബാസ്റ്റ്യാനോ റിച്ചി]]  (1659–1734) ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Bacchanalia|ബച്ചനാലിയയിൽ]] ഒരു ആരാധനാ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളുടെ പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു]]
സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ മാസിഡോണിയയിൽ, നിരവധി ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ ഒരു വിസിയനസ്, ഒരു ഗ്രാമം അല്ലെങ്കിൽ അയൽ‌രാജ്യ അസോസിയേഷൻ ([[Vicus|വികസിൽ]] നിന്ന്) പോലുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ‌ക്ക് സ്വമേധയാ ധനസഹായം നൽകുന്ന ഒരു അനുസ്മരണ ഉത്സവമായി പരാമർശിക്കുന്നു. [[Thiasus|തിയാസോസ്]], നിയമപരമായി രൂപവത്കരിച്ച ഒരു അസോസിയേഷൻ, പലപ്പോഴും മദ്യപാനത്തിനായി ഒരു സാമൂഹിക ക്ലബ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മതപരമായ രീതിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ [[Symposium|സിമ്പോസിയം]] കാണപ്പെടുന്നു. [[തെസ്സലോനികി|തെസ്സലോനിക്കയിൽ]], ഒരു തിയാസോസിന്റെ പുരോഹിതൻ റോസ് പുഷ്പചക്രങ്ങൾക്ക് പണം നൽകാനായി മുന്തിരിവള്ളിയുടെ ഒരു പ്രദേശം നൽകി.&lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Graecae]]'' X/2 260; Richard S. Ascough, &quot;Paul's 'Apocolypticism' and the Jesus Associations at Thessalonica and Corinth,&quot; in ''Redescribing Paul and the Corinthians'' (Society of Biblical Literature, 2011), p. 164.&lt;/ref&gt; ഡയോണിഷ്യൻ തിയാസോസ് പിരിച്ചുവിടുകയോ അതിന്റെ ചുമതലകളിൽ പരാജയപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ, സ്വത്ത് ഡ്രയോഫൊറോയിയുടെ (&quot;ഓക്ക്-ബിയേഴ്സ്&quot;) ഒരു സമൂഹത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒടുവിൽ സംസ്ഥാനത്തിലേക്കോ കൈമാറണം എന്നു വ്യവസ്ഥയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot;&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 373.&lt;/ref&gt; [[Dionysian Mysteries|ഡയോനിഷ്യസിന്റെ രഹസ്യമായ]] സംഘടനകൾക്ക് പുറമേ, മാസിഡോണിയയിലെയും ത്രേസിലെയും ലിഖിതങ്ങളിൽ തിയാസോയിലെ [[ഡയാന|ഡയാന]] ([[ആർട്ടിമിസ്|ആർട്ടെമിസ്]]), ത്രേസിയൻ ദേവൻ അല്ലെങ്കിൽ [[Greek hero cult|യവന നായകൻ]] സൗരോഗെത്സ്, ഒരു [[Gravedigger|ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കളുടെ]] സംഘടിതസംഘം എന്നിവരെയും റോസ് അലങ്കരിക്കാനുള്ള രേഖകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 325.&lt;/ref&gt; ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കൾ റോസാലിയയ്‌ക്കായി ഓരോ വർഷവും ശവക്കല്ലറകൾ കത്തിക്കുമായിരുന്നു. മറ്റ് പശ്ചാത്തലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, പുഷ്പചക്രങ്ങൾ തന്നെ വഴിപാടായി കത്തിച്ചിരിക്കാം എന്നാണ്. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 372–374.&lt;/ref&gt; വളരെക്കുറച്ചു തവണ സംഭവിക്കുന്ന മാസിഡോണിയൻ അനുസ്മരണത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ലിഖിതങ്ങളിൽ റിലീഫ് ശൈലിയിൽ ചിത്രീകരിച്ച [[Thracian horseman|ത്രേസിയൻ കുതിരപ്പടയാളി]]യോടൊപ്പം റോസാലിയയെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 327–329.&lt;/ref&gt;

ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നത് റോസാലിയയുടെ ആചാരങ്ങൾ റോമൻ സൈന്യത്തിലെ മരിച്ചവരുടെ ബാക്ച്ചിക് ഉത്സവങ്ങളുമായി പ്രത്യേകിച്ച് മാസിഡോണിയയിലും ത്രേസിലെയും ഉത്സവവുമായി ഒത്തുചേർന്നിരുന്നുവെന്നാണ്. &lt;ref&gt;[[Hendrik Wagenvoort]], &quot;The Journey of the Souls of the Dead to the Isles of the Blessed,&quot; ''Mnemosyne'' 24.2 (1971), p. 124; [[Martin P. Nilsson]], &quot;The Bacchic Mysteries of the Roman Age,&quot; ''Harvard Theological Review'' 46.4 (1953), p. 187.&lt;/ref&gt; എ.ഡി. 138-ലെ ഒരു ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ആധുനിക [[ഡോബ്രൂജ|ഡോബ്രുജയിൽ]], ത്രേസിയൻ [[Bessi|ബെസ്സി]] ഗോത്രക്കാർ താമസമാക്കിയ പ്രദേശമായ [[Histria (ancient city)|ഹിസ്റ്റ്രിയയിലെ]] ഉപദേശകസമിതി  ഡയോനിഷ്യസിന് റോസ്-അലങ്കാരത്തിനുള്ള (റോഡിസ്മോസ്) സംഭാവന നൽകിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Beza, ''Paganism in Romanian Folklore'', p. 43.&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് മാസിഡോണിയ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോസാലിയയുടെ എല്ലാ തെളിവുകളും റോമൻ കാലഘട്ടത്തിലേതാണ്.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,''  pp. 327–329.&lt;/ref&gt;
===ബാക്ച്ചിക് ആചാരങ്ങൾ===
{{More|Anthesteria}}
[[ഐവി|ഐവിയും]] [[മുന്തിരിങ്ങ|മുന്തിരിപ്പഴവും]] ഡയോനിഷ്യസിന്റെ സസ്യങ്ങളാണെങ്കിലും, [[ഏതൻസ്‌|ഏഥൻസിലെ]] റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും [[Dionysia|ഡയോനിഷ്യൻ വിരുന്നുകൾ]]ക്ക് അലങ്കാരങ്ങളായിരുന്നു. ഡയോനിഷ്യസിനെ പ്രശംസിക്കുന്ന ഒരു [[Dithyramb|ദിത്തിറാമ്പിൽ]] നിന്നുള്ള മുഴുവനാക്കാത്ത ഒരു ഭാഗത്തിൽ, [[പിണ്ടർ|പിൻഡാർ]] (ബിസി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിന്റെ മൃത്യുവസ്ഥയിലുള്ള അമ്മ [[Semele|സെമെലിനെ]] ബഹുമാനിക്കേണ്ട ഒരു കാലം ആയ സീസണുകൾ (ഹോറേ) ആരംഭിക്കുന്നതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഒരു പുഷ്പ രംഗം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
[[File:John William Waterhouse Ariadne.jpg|thumb|upright=1.4|''അരിയാഡ്‌നെ'' (1898) പ്രീ-റാഫെലൈറ്റ് ജോൺ വില്യം വാട്ടർഹൗസ്: ഉറങ്ങുന്ന ചുവന്ന നിറമുള്ള മേലാട ധരിച്ചിരിക്കുന്ന അരിയാഡ്‌നെക്കു ചുറ്റും റോസാപ്പൂക്കൾ കാണാം. പശ്ചാത്തലത്തിൽ കപ്പൽ യാത്രയിലൂടെ തിസസിന്റെ പുറപ്പെടലും ഡയോനിഷ്യസിന്റെ വരവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭാവി സംഭവസൂചനയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുള്ളിപ്പുലികളെയും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Karl Kilinski II, ''Greek Myth and Western Art: The Presence of the Past'' (Cambridge University Press, 2013), p. 106.&lt;/ref&gt;]]
&lt;blockquote&gt;''... as the chamber of the purple-robed Horai is opened,&lt;br&gt;the nectar-bearing flowers bring in the sweet-smelling spring.&lt;br&gt;Then, then, upon the immortal earth are cast&lt;br&gt;the lovely tresses of violets, and roses fitted to hair&lt;br&gt;and voices of songs echo to the accompaniment of pipes&lt;br&gt;and choruses come to Semele of the circling headband.''&lt;ref&gt;Pindar, frg. 75 SnM, as translated for the [[Loeb Classical Library]] (1997) by William H. Race and cited in this context by Riu, ''Dionysism and Comedy'', p. 108, note 58, and [[Walter Friedrich Otto]], ''Dionysus: Myth and Cult'', translated by Robert B. Palmer (Indiana University Press, 1965, originally published 1960 in German), p. 159.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
ഡെമോക്രാറ്റിക് [[Polis|പോളിസിന്റെ]] തുല്യശക്തിയുള്ള മാതൃകയായിരുന്നു ഡയോനിസസ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ  സംഘടന (തിയാസോസ്) നാഗരിക സംഘടനകൾക്ക് ഒരു മാതൃകയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Richard Seaford, ''Cosmology and the Polis: The Social Construction of Space and Time in the Tragedies of Aeschylus'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 101–102.&lt;/ref&gt; ജനാധിപത്യത്തിനു മുമ്പുള്ള ഏഥൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡയോനിഷ്യയുടെ ഒരു രൂപമായിരുന്നു ആന്തീസ്റ്റീരിയ. ഈ ഉത്സവനാമം ചില പണ്ഡിതന്മാർ  ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ് &quot;പുഷ്പം, പൂക്കുക&quot; എന്നതിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതായി പറയുന്നു.  
&lt;ref&gt;D. Felton, &quot;The Dead,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' (Blackwell, 2010), p. 89; Jennifer Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece: Images of Childhood from the Classical Past'' (Yale University Press, 2003), p. 145; [[Carl Kerenyi]], ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'' (Princeton University Press, 1976), p. 300.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്കുകാർ അതിനെ പൂക്കുന്ന മുന്തിരവള്ളിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Walter Burkert]], ''Homo Necans'' p. 214.&lt;/ref&gt; എ.ഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, [[Byzantine Empire||ബൈസന്റൈൻ]] പുരാതനവസ്‌തു സമ്പാദകൻ   
[[Joannes Lydus|ജോവാൻസ് ലിഡസ്]] ഉത്സവത്തിന്റെ പേര് ആന്തൂസയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, ലാറ്റിൻ സസ്യജാലങ്ങൾ ഗ്രീക്ക് സസ്യജാലങ്ങൾക്ക് തുല്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;Lydus, ''De mensibus'' 4.73; [[Clifford Ando]], &quot;The Palladium and the Pentateuch: Towards a Sacred Topography of the Later Roman Empire,&quot; ''Phoenix'' 55 (2001), p. 400.&lt;/ref&gt;ശൈത്യകാലത്തിനും വസന്തത്തിനുമിടയിലുള്ള പ്രാരംഭത്തിൽ നടന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവത്തിൽ [[Liminality|ലിമിനാലിറ്റിയും]] &quot;ആരംഭവും&quot; എന്ന വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ആദ്യകാല ഏഥൻസിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പല വശങ്ങളും സ്പഷ്ടമല്ലാത്തതാണ്. ഉത്പത്തിപുസ്തകത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുള്ള ആദിമനുഷ്യൻറെ പതനത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ വീഞ്ഞ് തുറക്കുന്നതിന്റെ ആഘോഷമായിരുന്നു ഇത്. &lt;ref&gt;Noel Robertson, &quot;Athens' Festival of the New Wine,&quot; ''Harvard Studies in Classical Philology'' 95 (1993), p. 197ff. Robertson argues that the Anthesteria was not a festival of the dead, and believes those elements have been attributed to it erroneously.&lt;/ref&gt; ആദ്യ ദിവസം, &quot;ഡയോനിഷ്യസ്&quot; ഒരു പൊതു ഘോഷയാത്രയിൽ ചക്രമുള്ള &quot;കപ്പൽ&quot; വഹിച്ച് രാജാവിന്റെ ഭാര്യയുടെ സ്വകാര്യ അറയിലേക്ക് അവളുമായി ഒരു ആചാരപരമായ ഐക്യത്തിനായി കൊണ്ടുപോയി.&lt;ref&gt; ''[[basileus]]'', an indication that the ceremony evokes a time before Athens was a democracy; Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 87–88.&lt;/ref&gt; കൃത്യമായ ചടങ്ങുകൾ അജ്ഞാതമാണ്. പക്ഷേ ഏഥൻസിലെ സംസ്കാര നായകനായ [[Theseus|തീസസ്]] ഉപേക്ഷിച്ചശേഷം ഡയോനിഷ്യസിന്റെ ഭാര്യയായ [[Ariadne|അരിയാഡ്‌നെയുടെ]] കെട്ടുകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാകാം. &lt;ref&gt;Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 85–87, 101, 133, citing Apollodorus, ''Against Nature'' 73; Burkert, ''Greek Religion'' pp. 109, 164, 239.&lt;/ref&gt;
[[File:Greek - Red-Figure Chous with Eros - Walters 48206.jpg|thumb|ആന്തീസ്റ്റീരിയയ്‌ക്കായുള്ള കുട്ടികളുടെ ആചാരപരമായ വൈൻ പാത്രം (ചൗസ്), ഒരു വണ്ടി വലിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം പുഷ്പചക്രവുംകൊണ്ട് ചൗസിലേക്ക് കൈ നീട്ടുന്ന മാംസപുഷ്‌ടിയുള്ള ബാലനായി ഈറോസിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. (ഏകദേശം 410 BC) ]]
പുതിയ വളർച്ചയുടെയും പരിവർത്തനത്തിൻറെയും പ്രമേയത്തിന് അനുസൃതമായി, &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece,'' p. 145.&lt;/ref&gt; പുരാതന ലോകത്ത് ഉയർന്ന ശിശുമരണ നിരക്ക് കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ശൈശവത്തിൽ നിന്ന് ബാല്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ആഘോഷവേള കൂടിയായിരുന്നു ആന്തെസ്റ്റീരിയ..മൂന്ന് മുതൽ നാല് വയസ്സ് വരെ പ്രായമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് മുതിർന്നവരുടെ വിനോദ പരിപാടികളിൽ കളിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു ചെറിയ ജഗ്ഗ് (ചൗസ്) ലഭിച്ചു. ചൗസ് ചിലപ്പോൾ പാത്രത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ച് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. അടുത്ത വർഷം, കുട്ടിക്ക് തന്റെ ചൗസിൽ നിന്നുള്ള വീഞ്ഞിന്റെ  ആചാരപരമായ രുചി നൽകി. &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; p. 145; John H. Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177; Lesley A. Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; and H.A. Shapiro, &quot;Fathers and Sons, Men and Boys,&quot; pp. 89, 103, all in ''Coming of Age in Ancient Greece''. See also Burkert, ''Greek Religion'', pp. 237–238.&lt;/ref&gt; ഈ പാത്രങ്ങൾ പലപ്പോഴും കുട്ടികളുടെ ശവക്കുഴികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അവ അകാലമരണത്തിനുശേഷം അധോലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177.&lt;/ref&gt;

ആന്തീസ്റ്റീരിയയെ റോമൻ [[Lemuria (festival)|ലെമുറിയയുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Burkert, ''Homo Necans'', p. 226.&lt;/ref&gt;ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും ലോകത്തിനു ഇടയിലുള്ള തടസ്സം കടന്നുപോകാവുന്നതും മരിച്ചവരുടെ നിഴലുകൾ ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നതുമായ ഒരു ദുർബലമായ സമയമായിരുന്നു രണ്ടാം ദിവസം.. മൂന്നാം ദിവസം, പ്രേതങ്ങളെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ആട്ടിയോടിച്ചു ഹെർമിസ് ചാത്തോണിയോസ് (&quot;അധോലോക ഹെർമിസ്&quot;) ധാന്യങ്ങളുടെയും വിത്തുകളുടെയും കലങ്ങൾ യാഗങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Burkert, ''Greek Religion'', pp. 218, 222.&lt;/ref&gt; നിഴലുകളുടെ ഐഡന്റിറ്റി വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, സാധാരണഗതിയിൽ അസ്വസ്ഥരായ പ്രേതങ്ങൾ അകാലത്തിൽ മരിച്ചവരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;Kerenyi, ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'', p. 364.&lt;/ref&gt;

തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതപത്നിമാർ അവരുടെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി മുന്തിരിത്തോട്ടം ഇഷ്‌ടദാനം ചെയ്യുകയും ഓരോ ഡയോനിഷ്യനും പുഷ്പചക്രം അണിയിക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt;  ഒരു ഡയോനിഷ്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂവ്, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒപ്പം രസകരമായ കാര്യങ്ങൾ, ഉല്ലാസം എന്നിവയും ആണ്. ഡയോനിഷ്യസ് അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ റോസാപ്പൂവിന്റെ പുഷ്പചക്രത്തിൽ ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾവസ്ത്രവും ധരിച്ചുകൊണ്ട് മരണംപോലുള്ള ഉറക്കത്തിൽനിന്ന് &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt;ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നതായി [[Philostratus|ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ്]] (എ.ഡി. 250) വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[File:Mosaïque - Buste de Dionysos - Palazzo Massimo.JPG|thumb|left|3-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Roman mosaic|മൊസൈക്കിൽ]] പുള്ളിപ്പുലിതൊലി ധരിച്ച് പുഷ്പചക്രം ധരിച്ച ഡയോനിഷ്യസിന്റെ അർദ്ദകായപ്രതിമ]]

== വീഞ്ഞും റോസാപ്പൂവും ==
തന്റെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഒരു മുന്തിരിത്തോട്ടം വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്ത തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതൻ, അവിടെ എത്തിയ ഓരോ ഡയോണിഷ്യൻ ദീക്ഷകനും ഒരു റോസ് റീത്ത് ധരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt; ഡയോണീഷൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂക്കൾ, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രണയാതുരമായ അന്വേഷണങ്ങളുടെയും ഉല്ലാസത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളാണ്. അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ ഡയോനിസസ് ഒരു റോസാപ്പൂവിന്റെ റീത്തും ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ മേലങ്കിയും ധരിച്ചതായി ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് (മരണം ഏകദേശം 250 എ.ഡി.) വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt; അവളുടെ ഉറക്കം ഒരുതരം മരണമാണ്, അതിൽ നിന്ന് അവൾ ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

ഡയോനിസസുമായുള്ള അരിയാഡ്‌നെയുടെ അനശ്വരമായ ഐക്യത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന കിരീടം കൊറോണ ബോറാലിസ് ([[കിരീടമണ്ഡലം]]) എന്ന ഒരു നക്ഷത്രരാശിയുടെ രൂപാന്തരീകരണത്തിന് വിധേയമായി. ചില സ്രോതസ്സുകളിൽ, കൊറോണ ഒരു വജ്രകിരീടമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോമൻ നാടകകൃത്ത് [[സെനക്ക|സെനേക്ക]]യ്ക്കും &lt;ref&gt;[[Seneca the Younger|Seneca]], ''Phaedra'' 769, as noted by Michael Coffey and Roland Mayer, ''Seneca: Phaedra'' (Cambridge University Press, 1990), pp. 159–160; and ''Hercules Furens'' 18, as noted by John G. Fitch, ''Seneca's ''Hercules Furens'': A Critical Text with Introduction and Commentary'' (Cornell University Press, 1987), pp. 125–126.&lt;/ref&gt;  മറ്റുള്ളവർക്കും ഇത് റോസാപ്പൂക്കളുടെ മാലയായിരുന്നു. അസ്ട്രോണിമികയുടെ രചയിതാവായ [[Marcus Manilius|മനിലിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്), അരിയാഡ്‌നെയുടെ കിരീടം പർപ്പിൾ, ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ - വയലറ്റുകൾ, ഹയാസിന്ത്സ്, പോപ്പിസ്, &quot;രക്തത്തിന്റെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള വിരിഞ്ഞ റോസാ പുഷ്പം&quot; എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. ഒപ്പം പൂന്തോട്ടങ്ങൾ നട്ടുവളർത്തുന്നതിലും പൂമാലകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിലും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ വാറ്റിയെടുക്കുന്നതിലും ജ്യോതിഷപരമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതായും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Roman sarcophagi|റോമൻ സാർകോഫാഗിയിൽ]] ഡയോണിഷ്യൻ രംഗങ്ങൾ സാധാരണമായിരുന്നു. കുപ്പിഡ്സ് അല്ലെങ്കിൽ ഈറോട്ട്സ് എന്നിവർ സ്നേഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനുവേണ്ടി മരണത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Janet Huskinson, ''Roman Children's Sarcophagi: Their Decoration and Its Social Significance'' (Oxford University Press, 1996), p. 30; [[Paul Zanker]] and Björn C. Ewald, ''Living with Myths: The Imagery of Roman Sarcophagi'' (Oxford University Press, 2012), p. 102 ''et passim''; Newby, &quot;In the Guise of Gods and Heroes,&quot; pp. 201–205.&lt;/ref&gt; ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിൽ ബാക്ച്ചിക് ലിബേഷനുകൾ പകർന്നുകൊണ്ട് വെർജിലിന്റെ [[ഈനിഡ്|ഐനെയിഡിൽ]] പർപ്പിൾ പുഷ്പങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''Aeneid'' 5.77–81; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[Nonnus|നോനസിന്റെ]] [[Dionysiaca|ഡയോനിസിയാക്കയിൽ]] (എ.ഡി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ 5-ആം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) സുന്ദരനായ യുവാവായ [[Ampelos|ആമ്പലോസിന്റെ]] മരണത്തിൽ ഡയോനിഷ്യസ് അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും ശരീരത്തെ റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, [[അനിമൺ|അനെമോൺസ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് മൂടുകയും [[അംബ്രോസിയ|അംബ്രോസിയ]] തളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മരിച്ചുപോയ ആൺകുട്ടിയുടെ രൂപാന്തരീകരണമായി ആദ്യത്തെ മുന്തിരി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതിൽനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ ഉപയോഗത്തിനായി വീഞ്ഞ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[[Nonnus]], ''Dionysiaca'' 11.241–243; Miguélez-Cavero, ''Poems in Context,'' p. 132.&lt;/ref&gt;

== അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങൾ ==
[[File:Hendrik Goltzius - Stervende Adonis.jpg|thumb|''The blood of the dead Adonis turns into an anemone (Ovid, Met. X 735)'' (1609), by [[Hendrick Goltzius]]]]
അഡോണിസിന്റെ ([[Adonia|അഡോണിയ]]) ആചാരങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു റോസാലിയയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Dominic Perring, &quot;'Gnosticism' in Fourth-Century Britain: The Frampton Mosaics Reconsidered,&quot; ''Britannia'' 34 (2003), p. 108.&lt;/ref&gt; പുരാണത്തിന്റെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മുള്ളുകൊണ്ട് കുത്തി അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കാലിൽ നിന്നുള്ള രക്തവും അഡോണിസിനെ [[പന്നി]] കൊന്നപ്പോൾ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന രക്തവും പൂക്കൾക്ക് നിറം നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Rina Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius of Gaza: The Depiction of Mythological Themes in Palestine and Arabia during the Fifth and Sixth Centuries,&quot; in ''Christian Gaza in Late Antiquity'' (Brill, 2004), pp. 223–224.&lt;/ref&gt; [[Bion of Smyrna|ബയോൺ]] (ബിസി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) രചിച്ചത് എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന അഡോണിസിന്റെ വിലാപത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കണ്ണുനീർ അഡോണിസിന്റെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;blockquote&gt;''and the blood and tears become flowers upon the ground. Of the blood comes the rose, and of the tears the [[Anemone nemorosa|windflower]].''&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87; translation by J.M. Edmonds at [http://www.theoi.com/Text/Bion.html theoi.com.] [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (6.24.7) also connects roses to the story of Aphrodite and Adonis; Cyprino, ''Aphrodite,'' p. 96.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, [[Myrrha|മിറയുടെയും]] അവളുടെ പിതാവിന്റെയും അവിഹിത ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് അഡോണിസ് ജനിച്ചത്. വഞ്ചനാപരമായ സംഗമം മിറ അവഗണിച്ചതിനുള്ള അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ ഒരു ശിക്ഷയായിരുന്നു മിഥ്യാധാരണാപരമായ കാമം. കപടവേഷവും ഇരുട്ടും പെൺകുട്ടി അബന്ധത്തിലകപ്പെടാൻ കാരണമായി. എന്നാൽ അവൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, പിതാവിന്റെ ദേഷ്യം അവളുടെ മനുഷ്യ സ്വത്വത്തെ മാറ്റിമറിക്കുകയും അവൾ സുഗന്ധം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന [[Commiphora|മിറ ]] വൃക്ഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു. അഡോണിസിന്റെ സസ്യപ്രകൃതം മരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച സമയത്താണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ഒരു പാരമ്പര്യത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റ് ശിശുവിനെ എടുത്ത് ഒരു പെട്ടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു (ലാർനാക്സ്, ചാരത്തെയോ മറ്റ് മനുഷ്യാവശിഷ്ടങ്ങളെയോ ​​പെട്ടിക്കകത്താക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വാക്ക്), അവനെ വളർത്താൻ അധോലോക ദേവതയായ പെർസെഫോണിന് നൽകി. അവൻ സുന്ദരനായ ഒരു യുവാവായി വളർന്നപ്പോൾ, സ്നേഹത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും മേഖലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അഫ്രോഡൈറ്റും പെർസെഫോണും അവകാശവാദമുന്നയിച്ചു. അഡോണിസ് വർഷത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് സ്വർഗ്ഗീയ അഫ്രോഡൈറ്റിനൊപ്പം, ഒന്ന് [[Chthonic|ചാത്തോണിക്]] പെർസെഫോണിനൊപ്പം, മറ്റൊന്ന് നക്ഷത്രലോകത്തും ചെലവഴിക്കണമെന്ന് സ്യൂസ് വിധിച്ചു. പെർസെഫോണിന്റെ കാലവും സ്വന്തം അധോലോക ഭർത്താവും മുകളിലുള്ള ലോകവും തമ്മിൽ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന കാലത്തിനും സമാനമാണ് ഈ ദൃഷ്ടാന്തം.&lt;ref&gt;Gina Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις: An Exceptional Pair of Terra-cotta Arulae from South Italy,&quot; in ''Studia Varia from the J. Paul Getty Museum'' (Getty Publications, 2001), vol. 2, p. 34; J.P. Massaut, &quot;Mystique rhénane et humanisme chrétien d'Eckhart à Érasme. Continuité, convergence ou rupture?&quot; in ''The Late Middle Ages and the Dawn of Humanism Outside Italy'' (Leuven University Press, 1972), p. 128, citing as an example Ausonius, ''Epistolarum liber'' 4.49.&lt;/ref&gt;

ഒരു സ്കോട്ടിഷ് സാമൂഹിക നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനും നാടോടി ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ [[James George Frazer|ജെ.ജി. ഫ്രേസർ]], അഡോണിസ് പുരാതന കാർഷികദേവനായി  ഗണിക്കപ്പെടുന്നതായി കാണിക്കുന്നു. [[H. J. Rose|എച്ച്ജെ റോസ്]] അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ &quot;മഹതിയായ അമ്മയുടെയും സസ്യജാലങ്ങൾ മരിക്കുമ്പോൾ മരിക്കുന്ന അവളുടെ കാമുകനും വീണ്ടും ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വരുന്ന കാൽപനികകഥ പൗരസ്‌ത്യദേശത്തുള്ള രൂപരേഖകളിൽ കണ്ടെത്തി.&quot; &lt;ref&gt;[[H.J. Rose]], ''A Handbook to Greek Mythology'' (Routledge, 1928, 6th ed. 1958, 1964 paperback edition), p. 101.&lt;/ref&gt; റോബർട്ട് എ. സെഗൽ അഡോണിസിന്റെ മരണത്തെ &quot;&quot;അനശ്വരമായ ശിശുവിന്റെ&quot; (പ്യൂർ) പരാജയമാണെന്ന് വിശകലനം ചെയ്തു. നഗര-സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുതിർന്നവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലുന്ന ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതാണെന്നും അതിനാൽ വ്യഭിചാരം, കൊലപാതകം, തോന്ന്യാസം, കൈവശപ്പെടുത്തുക, അവിവാഹിതാവസ്ഥ, സന്താനഹീനമായ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക ലംഘനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ജാഗ്രതാ കഥയെന്നും &quot;വിശകലനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Robert A. Segal, &quot;Adonis: A Greek Eternal Child,&quot; in ''Myth and the Polis'' (Cornell University Press, 1991), pp. 64–85.&lt;/ref&gt;

[[File:0 Monument funéraire - Adonis mourant - Museu Gregoriano Etrusco.JPG|thumb|left|മരിക്കുന്ന അഡോണിസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ. ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സ്മാരകത്തിന്റെ മൂലയുടെ പാദങ്ങളിൽ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ (ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ) ]]
ആചാരപരമായ [[lamentation|ശോകഗീതത്തോടും]] [[dirge|ശ്‌മശാനഗീതത്തോടും]] സ്ത്രീകൾ അഡോണിയ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചിലപ്പോൾ കട്ടിലിൽ മരിച്ച യുവാക്കളുടെ ഒരു പ്രതിമ വയ്ക്കുകയും അതിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സുഗന്ധം പരത്തുകയും പച്ചപ്പ് കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot;&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 35.&lt;/ref&gt; ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി, അവർ &quot;[[gardens of Adonis|അഡോണിസിന്റെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ]]&quot; നട്ടു. &quot;ആഴമില്ലാത്ത മണ്ണിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച വിത്തുകളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ സസ്യങ്ങളും പാത്രങ്ങളിൽ വളർത്തുന്ന വാർഷികസസ്യങ്ങൾ, അത് വേഗത്തിൽ വളർന്നു വേഗത്തിൽ ഉണങ്ങിപ്പോയി&quot;&lt;ref&gt;Rose, ''A Handbook to Greek Mythology'', p. 101.&lt;/ref&gt; ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ചക്രം ചുരുക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot; /&gt; ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച, രാത്രിയാത്ര, പലപ്പോഴും അവധിദിനങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക കലണ്ടറിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല, കൂടാതെ ഒരു സ്വകാര്യ ആചാരമെന്ന നിലയിൽ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു നിശ്ചിത തീയതി ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 34.&lt;/ref&gt; ആഘോഷം ഓരോ സ്ഥലത്തും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇതിന് സാധാരണയായി രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ വിവാഹ വിരുന്നു പോലുള്ള സന്തോഷകരമായ ആനന്ദം, അഡോണിസിന്റെ മരണത്തിൽ അനുഷ്ഠാനപരമായ വിലാപം. വിരുന്നിനുള്ള അലങ്കാരങ്ങളും ആചാരപരമായ വേഷഭുഷണങ്ങൾ, തളികയിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ, ശവസംസ്കാരത്തിനായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു അല്ലെങ്കിൽ വഴിപാടുകളായി കരുതി നശിപ്പിച്ചു. മാല ചാർത്തിയ കട്ടിൽ ശവമഞ്ചമായി മാറി. ([[Ancient Greek funeral and burial practices|പ്രോതെസിസ്]]) '.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 35–36.&lt;/ref&gt;

ദമ്പതികളെന്ന നിലയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും പ്രതിരൂപം ഗ്രീക്ക് കലയിൽ ഡയോനിഷ്യസ്, അരിയാഡ്നെ എന്നിവരിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 36.&lt;/ref&gt; പ്രണയത്തിന്റെ ആഡംബരവും ആനന്ദവും ആസ്വദിക്കുന്ന ദമ്പതികളുടെ ഗ്രീക്ക് ചിത്രീകരണത്തിന് വിപരീതമായി, റോമൻ ചിത്രങ്ങളും സാർക്കോഫാഗിയും നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിമിഷത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും അവരുടെ പ്രണയത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കൈകളിലെ അഡോണിസിന്റെ മരണം [[Resurrection|പുനരുത്ഥാനത്തെ]] ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 38 and 48 (note 138).&lt;/ref&gt; ഇന്നത്തെ [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിലെ]] [[Arabia Petraea|അറേബ്യ പ്രവിശ്യ]]യിലെ ഒരു സാമ്രാജ്യ നഗരമായ [[Madaba|മഡബയിൽ]], പൗരാണികസങ്കൽപ്പമുളള മൊസൈക്കുകളുടെ ഒരു പരമ്പരയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും സിംഹാസനാരോഹണമുണ്ട്. അതിൽ ആറ് ഈറോട്ടുകളും മൂന്ന് [[Charites|ചാരിറ്റികളും]] (&quot;ഗ്രേസെസ്&quot;) പങ്കെടുക്കുന്നു. അവയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു കൊട്ടയിൽ മറിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ റോസാലിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി കാണാം.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

പുരാതന കാലഘട്ടത്തിൽ, ഒരു റൊസാലിയയെക്കുറിച്ച് സജ്ജമാക്കിയ സാഹിത്യകൃതികൾ യഥാർത്ഥ സന്ദർഭത്തിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിൽ ഈ സന്ദർഭത്തെ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക ക്രമീകരണമായി മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാലും &quot;&quot; അഡോണിസിനുവേണ്ടിയുള്ള വിലാപം &quot;ഒരു പ്രമേയമായി എടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223; David Westberg, &quot;The Rite of Spring: Erotic Celebration in the ''Dialexis'' and ''Ethiopoiiai'' of Procopius of Gaza,&quot; in ''Plotting With Eros: Essays on the Poetics of Love and the Erotics of Reading'' (Museum Tusculanum Press, 2009), p. 189.&lt;/ref&gt; റോമൻ ഉത്സവത്തിനായുള്ള റോസാലിയയുടെ പങ്കിട്ട ഭാഷയും അഡോണിയയിലെ പുഷ്‌പത്തിന്റെ നിരീക്ഷണവും സമാനമോ താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതോ ആയ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാം, മാത്രമല്ല നേരിട്ടുള്ള ഏകീകരണവും ഇതിന് ആവശ്യമില്ല.&lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189.&lt;/ref&gt;

== ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റുകൾ ==
[[File:Statue of a reclining Attis at the Shrine of Attis 1.jpg|thumb|upright=1.3| ചാരിയിരിക്കുന്ന [[radiate crown|റേഡിയേറ്റ് കിരീട]]ത്തോടുകൂടിയ ആറ്റിസിന്റെ ഇടത് കൈയിൽ [[shepherd's crook|ഇടയന്റെ വക്രത്തെയും]] (കേടായ) വലതു കൈയിൽ മാതളനാരങ്ങയും പൈൻ കോണുകളും ഗോതമ്പും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗിക നഗ്നത കാണിക്കുന്നത് അയാൾ പൂർണ്ണമായ വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് വിധേയനായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചാരിയിരിക്കുന്ന താടിയുള്ള തല മിക്കവാറും  സാംഗാരിയസ് നദി ദേവനാണ് &lt;ref&gt;Maria Grazia Lancellotti, ''Attis, Between Myth and History: King, Priest, and God'' (Brill, 2002), p.116.&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ ഗാലസ്&lt;ref&gt;Jaime Alvar, ''Romanising Oriental Gods: Myth, Salvation and Ethics in the Cults of Cybele, Isis and Mithras,'' translated by Richard Gordon (Brill, 2008), p. 38.&lt;/ref&gt;([[Ostia Antica|ഓസ്റ്റിയയിൽ]] നിന്ന്, എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
[[Claudius|ക്ലോഡിയസിന്റെ]] ഭരണം മുതൽ [[Antoninus Pius|അന്റോണിനസ് പയസിന്റെ ]] ഭരണകാലം വരെ മാർച്ചിലെ ഒരു &quot;വിശുദ്ധ വാരം&quot; മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെയും ആറ്റിസിന്റെയും ചടങ്ങുകൾക്കായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു (&quot;മഹാമാതാവ്&quot;, &quot;ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ [[Cybele|സൈബലെ]]) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). &quot;&lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis'', p. 81; [[Bertrand Lançon]], ''Rome in Late Antiquity'' (Routledge, 2001), p. 91; Philippe Borgeaud, ''Mother of the Gods: From Cybele to the Virgin Mary'', translated by Lysa Hochroth (Johns Hopkins University Press, 2004), pp. 51, 90, 123, 164. Scholars are divided as to whether the full program of observances was put in place under Claudius, or gradually expanded until the time of Antoninus Pius: Gary Forsythe, ''Time in Roman Religion: One Thousand Years of Religious History'' (Routledge, 2012), p. 88; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 286.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 15 ന് നടന്ന ഒരു പ്രാഥമിക ഉത്സവത്തിൽ, ഫ്രിജിയൻ നദിയുടെ ഞാങ്ങണകൾക്കിടയിൽ ആറ്റിസിന്റെ ശിശുക്കളെ ഇടയന്മാരോ സൈബേലോ കണ്ടെത്തിയതായി അടയാളപ്പെടുത്തി. തുടർച്ചയായ ചടങ്ങുകൾ മാർച്ച് 22 ന് ആർബർ ഇൻട്രാട്ട് (&quot;ദി ട്രീ എൻട്രസ്&quot;) ഉപയോഗിച്ച് പുനരാരംഭിക്കുകയും മാർച്ച് 27 അല്ലെങ്കിൽ 28 വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസത്തിൽ, കോളേജ് ഓഫ് ഡെൻഡ്രോഫോറസ് (&quot;ട്രീ-ചുമക്കുന്നവർ&quot;) ഒരു പൈൻ മരം കൊണ്ടുപോയി ആറ്റിസിന്റെ ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി &quot;ദൈവത്തെപ്പോലെ കമ്പിളി തലപ്പാവു കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ് വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[Francisco Rodríguez Adrados|Francisco R. Adrados]], ''Festival, Comedy and Tragedy: The Greek Origins of Theatre,'' translated by Christopher Holme (Brill, 1975, originally published 1972 in Spanish), p. 395.&lt;/ref&gt; [[Lucretius|ലുക്രേഷ്യസ്]] (ബിസി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) ഏപ്രിലിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന [[Megalensia|മെഗാലെൻസിയയിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ഉല്ലാസയാത്രയിൽ റോസാപ്പൂക്കളെയും പേരിടാത്ത മറ്റ് പുഷ്പങ്ങളെയും കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 2.627–628.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

ആറ്റിസ് പുരാണത്തിലെ അക്രമത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തവും സങ്കീർണ്ണവുമായ വിവരണം&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65; Gasparao, ''Soteriology,'' p. 41.&lt;/ref&gt; നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[Christian apologist|ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റ്]] [[Arnobius|അർനോബിയസ്]] (മരണം: 330),ആണ്. &lt;ref&gt;Arnobius of Sicca, ''Adversus Nationes'' 6–7, drawing on sources he identifies as &quot;Timotheus, a man not disreputable in matters of theology,&quot; and &quot;Valerius the [[College of Pontiffs|pontifex]]&quot;, possibly [[Marcus Valerius Messalla Rufus|Marcus Valerius Messala]], the consul of 53 BC and author of a treatise identifying [[Aion (deity)|Aion]] with [[Janus]] on the etymological basis of ''Ia'', the name &quot;Violet&quot; in the story of Attis. Summary based on that of Lancelotti, ''Attis'', pp. 3–5; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 65–67; and Giulia Sfameni Gasparro (combining the versions of Arnobius and Pausanias), ''Soteriology and Mystic Aspects in the Cult of Cybele and Attis'' (Brill, 1985), pp. 38–41.&lt;/ref&gt; റോമൻ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലെ ആരാധനാ സമ്പ്രദായത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതിപ്പ് മികച്ച രീതിയിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 64.&lt;/ref&gt; ഫ്രിഗിയയിലെ അഗ്ഡസ് എന്ന പാറയിൽ നിന്നാണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. അതിൽ നിന്ന് പ്രളയത്തിനുശേഷം ലോകത്തെ വീണ്ടും ജനകീയമാക്കുന്നതിനായി [[Pyrrha|പിർഹയും]]  [[Deucalion|ഡീകാലിയനും]] ചേർന്ന് കല്ലുകൾ മനുഷ്യരായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി. ദേവന്മാരുടെ മഹതിയായ അമ്മ അവിടെ പതിവായി വിശ്രമിച്ചു. അവിടെ അവളെ കാമഭ്രാന്തനായ [[Jupiter (mythology)|ജൂപ്പിറ്റർ]] ആക്രമിച്ചു. തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ കഴിയാതെ, ദേവന്മാരുടെ രാജാവ് പാറയിൽ സ്വയംഭോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട് സ്വയം ഒഴിവായി.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65.&lt;/ref&gt;അതിൽ നിന്ന് അക്രമാസക്തനും അതിശക്തനുമായ [[Sex-androgyny in mythology|ഹെർമാഫ്രോഡിറ്റിക് ദേവത]]യായ അക്ഡെസ്റ്റിസ് അല്ലെങ്കിൽ [[Agdistis|അഗ്ഡിസ്റ്റിസ്]] ജനിച്ചു. ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം, ഡയോനിഷ്യസുമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ ദേവന്മാർ ഈ അതിശക്തനായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ പരിചരണത്തിനായി (ക്യൂറ) റോമൻ ദേവനായ [[Liber|ലിബറിന്]] നൽകുന്നു. ക്യൂറ എന്നാൽ &quot;പരിചരണം, ഉത്കണ്ഠ, ചികിത്സ, മേൽനോട്ടം&quot; എന്നാണ്.

വീഞ്ഞിന്റെ ദേവനായ ലിബർ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട നീരുറവയുടെ ([[Fontus|ഫോണ്ടസ്]]) ജലത്തെ ശുദ്ധമായ വീഞ്ഞ് ആക്കി മാറ്റുന്നു. നിവൃത്തിയില്ലായ്‌മയാൽ ദാഹിക്കുന്ന അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ വീഞ്ഞ് കുടിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സിരകൾ വീഞ്ഞ് വലിച്ചെടുക്കുന്നതിലൂടെ മയങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു.  മുടിയിൽ നിന്ന് നെയ്ത ഒരു കുടുക്കിലകപ്പെട്ട അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ താൽക്കാലികമായി സ്വതന്ത്രമാക്കാനുള്ള സ്വയം നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിൽ ജനനേന്ദ്രിയളെ മുറിച്ച് സ്വയം വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ മെഡിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ രചനകളിലെ ഒരു യൂഫെമിസം അനുസരിച്ച് രക്തനീരുറവയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഒരു മാതളനാരകമരം, അതിന്റെ ഫലം വളരെ ആകർഷകമാണ്. നദിദേവനായ [[Sangarius (mythology)|സംഗാരിയസിന്റെ]] മകളായ [[Nana (Greek mythology)|നാന]], സിനു റിപോണിറ്റിൽ, ഈ ഫലം &quot;യോനിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;J.N. Adams, entry on ''sinus (muliebris)'', ''The Latin Sexual Vocabulary'' (Johns Hopkins University Press, 1982), pp. 90–91. In Pausanias, the impregnating edible is an almond, with the almond tree playing a role later in the version of Arnobius; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 38.&lt;/ref&gt; പിതാവിനെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് നാന ഗർഭിണിയാകുന്നു. പിതാവ് അവളെ കേടായ സാധനങ്ങളുടെയിടയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് പട്ടിണിക്കിടുന്നു. ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് നൽകുന്ന പഴങ്ങളും മറ്റ് സസ്യാഹാരങ്ങളും അവളെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നു. ശിശു ജനിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സംഗാരിയസ് ഉത്തരവിടുന്നു. പക്ഷേ ഒരു ആട്ടിടയൻ കുട്ടിയെ കണ്ടെത്തി വളർത്തുന്നു. ഈ കുട്ടി ആണ് ആറ്റിസ്.

[[File:Godward Ionian Dancing Girl 1902.jpg|thumb|upright|left|[[John William Godward|ജോൺ വില്യം ഗോഡ്‌വാർഡ്]] ചിത്രീകരിച്ച [[Ionians|അയോണിയൻ]] ഡാൻസിംഗ് ഗേൾ. വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രവും കുങ്കുമപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള വസ്ത്രവും ധരിച്ച മറ്റൊരു ചിത്രത്തിന്റെ ('[[:Commons:File:With Violets Wreathed 1902.jpg|With Violets Wreathed and Robe of Saffron Hue]]) രൂപസാദൃശ്യമുള്ള [[Victorian painting|വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ]] പൗരാണിക സാഹിത്യചിത്രം''' &lt;ref&gt;Vern G. Swanson, ''John William Godward: The Eclipse of Classicism'' (Antique Collectors Club Limited, 1997), p. 65; Rosemary J. Barrow, ''The Use of Classical Art and Literature by Victorian Painters, 1860-1912: Creating Continuity With the Traditions of High Art'' (Mellen Research University Press, 2007), p. 39.&lt;/ref&gt;]]
അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യമുള്ള ആറ്റിസ് ദൈവങ്ങളുടെ അമ്മയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരന്തരമായ കൂട്ടാളിയായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസും ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. വീഞ്ഞിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, ആറ്റിസ് ഒരു വേട്ടക്കാരനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ നേട്ടങ്ങൾ ദൈവിക പ്രീതി മൂലമാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സങ്കേതത്തിൽ വീഞ്ഞ് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ (നെഫാസ്) കാരണം വിശദീകരിക്കുന്നു. വീഞ്ഞുമായി പ്രവേശിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു മലിനീകരണമായി കണക്കാക്കുന്നു. അപലപനീയവും സാമൂഹികമായി പാർശ്വവൽക്കരിക്കുന്നതിന്റെയും ഭാഗമായി ആഗ്ഡിസ്റ്റിസുമായുള്ള ആറ്റിസിന്റെ ബന്ധത്തെ ഇൻഫാമിസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. കുട്ടിയെ (പ്യൂവർ) വീണ്ടെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫ്രിജിയൻ രാജാവായ [[Midas|മിഡാസ്]], മകളുമായി ഒരു വിവാഹം സംഘടിപ്പിക്കുകയും നഗരം പൂട്ടിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മേറ്റർ ഡ്യൂമിന് ആറ്റിസിന്റെ വിധി (ഫാറ്റം) അറിയാം. വിവാഹബന്ധം ഒഴിവാക്കിയാൽ മാത്രമേ അയാളെ ദ്രോഹത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയുള്ളൂ. ദേവന്മാരുടെ അമ്മയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസും വിവാഹചടങ്ങിനെ തകർക്കുന്നു. ഒപ്പം അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അതിഥികൾക്കിടയിൽ പരിഭ്രമവും ഭ്രാന്തും പരത്തുന്നു. ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സിലെ വിഷമകരമായ ഒരു ഭാഗത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വിശദാംശങ്ങളിൽ&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 39–40, characterizing the detail as &quot;a [[Christian polemic|polemical]] emphasis&quot;.&lt;/ref&gt; [[Galli|ഗാലസ്]] എന്ന പുരോഹിതന്റെ വെപ്പാട്ടിയുടെ മകളുടെ മുലകൾ മുറിച്ചുമാറ്റി ഒരു കുടിയനെപ്പോലെ ആക്രോശിച്ച ആറ്റിസ് സ്വയം ഒരു പൈൻ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ എത്തുകയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന് ഒരു വഴിപാടായി ജനനേന്ദ്രിയം മുറിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ രക്തം വാർന്നു ആറ്റിസ് മരിക്കുകയും രക്തപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് പുഷ്പം ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് ജനനേന്ദ്രിയങ്ങളെ &quot;മരിച്ചവരുടെ വസ്ത്രത്തിൽ&quot; പൊതിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ മൂടുകയും ജന്തുക്കളുടെ [[വൃഷണസഞ്ചി|വൃഷണസഞ്ചിയുടെ]] യാഗോചിതമായ ചികിത്സയെക്കുറിച്ചുള്ള അനുഷ്ഠാനത്തിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പുരാണത്തിന്റെ ഒരുഭാഗം ലിഖിതങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 275.&lt;/ref&gt;വയലറ്റ് (ഗ്രീക്ക്  ഇയ) എന്ന് പേരുള്ള വധു ആറ്റിസിന്റെ നെഞ്ചിനെ കമ്പിളി കെട്ടുകളാൽ മൂടുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനുവേണ്ടി വിലപിച്ച ശേഷം അവൾ ആത്മഹത്യചെയ്യുന്നു. മരിക്കുമ്പോഴുള്ള അവളുടെ രക്തം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളായി മാറുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ അമ്മയുടെ കണ്ണുനീർ ഒരു ബദാം മരമായി മാറുന്നു. ഇത് മരണത്തിന്റെ കയ്പ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവൾ പൈൻ മരത്തെ തന്റെ പവിത്രമായ ഗുഹയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അവളുമായി വിലാപത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നു. ആറ്റിസിനെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെകൊണ്ടുവരാൻ ജുപ്പിറ്റർ ദേവനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് അനുവദിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. എന്നാൽ വിധി ശരീരം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാതിരിക്കാനും, മുടി വളരാൻ തുടരാനും, [[ചെറിയ വിരൽ|ചെറുവിരലിനു]] ജീവിക്കാനും നിരന്തരമായ ചലനങ്ങളിൽ തരംഗമാകാനും അനുവദിക്കുന്നു.

ആറ്റിസിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നടത്തിയ ആചാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് മിഥ്യയുടെ വശങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ചും ഡയോനിഷ്യൻ ആരാധനയുമായുള്ള പോരാട്ടവും വിഭജനവും പുനർനിർമ്മിക്കുന്നുവെന്ന് അർനോബിയസ് വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും വികസിച്ചത് സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ മാത്രമാണ്. &lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis,'' pp. 89–90, 138ff. ''et passim''; Jan N. Bremmer, ''Greek Religion and Culture, the Bible, and the Near East'' (Brill, 2008), pp. 294–296, 298.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 22-ന് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിനായി, ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റ് പുഷ്പചക്ര മരത്തെ മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. മരിക്കുന്ന വയലയെന്ന നിലയിൽ, പാരന്റാലിയയ്‌ക്കായി ശവക്കുഴികളിലേക്ക് വയലറ്റുകൾ വിതറിയത് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 2.537–540; Lancellotti, ''Attis,'' pp. 90–91; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 42. Lancellotti emphasizes the non-cyclical permanence of Attis's death (p. 138) marked by rituals that recall funeral cult.&lt;/ref&gt; അടുത്ത ദിവസം ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ [[Korybantes|കോറിബാന്റുകളെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗൗരവമേറിയ സംഗീതവും, സായുധ നൃത്തങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച യുവാക്കളും പുരാണങ്ങളിലെ ശിശുദേവന്മാരുടെ സംരക്ഷകരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Michele Renee Salzman, ''On Roman Time: The Codex Calendar of 354 and the Rhythms of Urban Life in Late Antiquity'' (University of California Press, 1990), pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 24 ന് നടന്ന ഡൈസ് സാങ്കുനിസിനായി (&quot;രക്ത ദിനം&quot;), ഭക്തർ വിലാപത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിൽ മുഴുകി, മരിച്ചവരുടെ &quot;പോഷണം&quot; എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് പ്രതിമയിൽ രക്തം വിതറി. ഗല്ലി സൈബലിന്റെ ഷണ്ഡനായ പുരോഹിതനാകുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമികമെന്ന നിലയിൽ ചില അനുയായികൾ ഈ ദിവസം സ്വയം ഷണ്‌ഡനായതായിരിക്കാം. തുടർന്നുള്ള വിശുദ്ധരാത്രിയ്ക്കായി ആറ്റിസിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ &quot;ശവകുടീരത്തിൽ&quot; സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 167; Lancellotti, ''Attis'', pp. 82 and 90.&lt;/ref&gt;

[[Sallustius|സല്ലുസ്റ്റിയസിന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, മരം മുറിക്കുന്നത് ഉപവാസത്തോടൊപ്പമായിരുന്നു. മരം വെട്ടിയതിനുശേഷം &quot;തലമുറയുടെ കൂടുതൽ പുരോഗതിക്കുവേണ്ടി പുനർജന്മത്തിനായി പാൽ കുടിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം പുതിയ ഉയർച്ചയ്ക്കുവേണ്ടി ദേവന്മാർക്ക് സന്തോഷത്തോടുകൂടി മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Sallustius, ''Peri Theōn'' 4.10, as cited by Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 277.&lt;/ref&gt;[[Julian calendar|ജൂലിയൻ കലണ്ടറിലെ]] [[മഹാവിഷുവം]] മാർച്ച് 25 ന് ആറ്റിസിന്റെ ഏതെങ്കിലും അർത്ഥത്തിൽ&quot; പുനർജന്മം &quot;അല്ലെങ്കിൽ നവീകരണവുമായി സന്തോഷത്തോടുകൂടി ([[Hilaria|ഹിലാരിയ]]) മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.21.10; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ചില ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സുകൾ ഈ ദിവസത്തെ [[യേശുവിന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ്|യേശുവിന്റെ പുനരുത്ഥാനവുമായി]] ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;[[Tertullian]], ''Adversus Iudaeos'' 8; [[Lactantius]], ''De Mortibus Persecutorum'' 2.1; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; [[ഡമാസിയൂസ്|ഡമാസ്കിയസ്]] അതിനെ &quot;[[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിൽ]] നിന്നുള്ള വിമോചനമായി&quot; കണ്ടു.&lt;ref&gt;Damascius, ''Vita Isidori excerpta a Photio Bibl. (Cod. 242),'' edition of R. Henry (Paris, 1971), p. 131; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; ഒരു ദിവസത്തെ വിശ്രമത്തിനുശേഷം (റിക്വീഷ്യോ), മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണം (ലാവറ്റിയോ) മാർച്ച് 27 ന് നടത്തി. &lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 277, 286–287. The ''Lavatio'' is mentioned by Ovid in the Augustan period, and other literary references indicate it was &quot;well established&quot; by the [[Flavian dynasty|Flavian period]]; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 89.&lt;/ref&gt;മാർച്ച് 28 [[Vatican Hill|വത്തിക്കാനത്തിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റേയും ആറ്റിസിന്റേയും [[Greco-Roman mysteries|രഹസ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക്]] മതപ്രവേശം ചെയ്യുന്ന ഒരു ദിനമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;Specifically at the [[Gaianum]], near the Phrygianum sanctuary associated with Cybele; Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 165, 167. Lawrence Richardson, ''A New Topographical Dictionary of Ancient Rome'' (Johns Hopkins University Press, 1992), p. 180, suggests that ''Initium Caiani'' might instead refer to the &quot;entry of Gaius&quot; ([[Caligula]]) into Rome on March 28, 37 AD, when he was acclaimed as ''[[princeps]]''. The Gaianum was a track used by Caligula for chariot exercises. Salzman (p. 169) sees the Gaianum as a site alternative to the Phrygianum, access to which would have been obstructed in the 4th century by the construction of [[Old St. Peter's Basilica|St. Peter's]].&lt;/ref&gt;

&quot;മരിക്കുകയും പുനർജീവിക്കുന്നതുമായ സസ്യദേവൻ&quot; എന്ന കർക്കശമായ രൂപരേഖയിൽ ആറ്റിസിനെ കാണാൻ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളുടെ ശവസംസ്കാര സ്വഭാവത്തിന് സസ്യചക്രം അവിഭാജ്യമാണ്. &lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 44–45; H.S. Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion: Transition and Reversal in Myth and Ritual'' (Brill, 1993, 1994), vol. 2, p. 154.&lt;/ref&gt; റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ പൈൻ ട്രീ, പൈൻ കോണുകൾ അവയുടെ ആരാധന പ്രാധാന്യത്തിനായി ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' pp. 279 and 288, suggesting also that the tree of the Romans was not entirely an innovation, but a survival or translation of the decorated tree, perhaps an almond, that was part of the [[Hittite religion|Hittite]] new year festival in the spring.&lt;/ref&gt; ഒന്നോ രണ്ടോ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഏഥൻസിൽ നിന്നുള്ള ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിമയിൽ [[മാതളനാരങ്ങ]], പൈൻ കോണുകൾ, വയലറ്റുകളുടെ ഒരു പൂച്ചെണ്ട്‌ എന്നിവ അടങ്ങിയ ഒരു കൊട്ടയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' p. 48.&lt;/ref&gt;

== വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളിലെ സസ്യങ്ങൾ ==
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെട്ട പഴയ വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം റോസാലിയയെ പ്രചരിപ്പിക്കാനും ജനപ്രിയമാക്കാനും സഹായിച്ചു. കൂടാതെ റോമാക്കാരുടെ സ്വകാര്യ ഡൈസ് വയലേ അല്ലെങ്കിൽ വയലാരിസ് അർബർ ഇൻട്രാറ്റ് ചടങ്ങുകളുടെ പൊതു പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;  ആറ്റിസും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള ആശയപരമായ ബന്ധം പ്രധാനമായും പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലാണ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 270, emphasizing the disparities between the early cult of Attis and developments in [[Late Antiquity]] (p. 268).&lt;/ref&gt; [[നവപ്ലേറ്റോണിസം|നവപ്ലേറ്റോണിസത്തിലെ]] തത്ത്വചിന്തകനായ [[പോർഫിറി|പോർഫിറി]] (എ.ഡി. 305 എ.ഡി) അഡോണിസിനെയും ആറ്റിസിനെയും &quot;ഭൂമിയുടെ ഫലങ്ങളായി&quot; കണ്ടു.
[[File:The Awakening of Adonis - John William Waterhouse (1899).jpg|thumb|''[[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച അവേയർനെസ് ഓഫ് അഡോണിസ് (1900) ]]
&lt;blockquote&gt;''Attis is the symbol of the blossoms which appear early in the spring, and fall off before the complete fertilization; whence they further attributed castration to him, from the fruits not having attained to seminal perfection: but Adonis was the symbol of the cutting of the perfect fruits.''&lt;ref&gt;As recorded by the Christian apologist [[Eusebius]], ''[[Praeparatio evangelica]]'' 3.11.12 and 15, and 3.13.14, translated by E.H. Gifford (1903), as cited by Gasparro, ''Soteriology,'' p. 46. In a commentary on Ovid, and citing Porphyry and Eusebius, the 15th-century [[Italian humanist]] [[Paolo Marsi|Paulus Marsus]] noted that &quot;Atys castrated means nothing other than the flower that falls before the fruit&quot;; Rebecca Zorach, ''Blood, Milk, Ink, Gold: Abundance and Excess in the French Renaissance'' (University of Chicago Press, 2005), p. 72.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

പോർഫിറി, ആറ്റിസ്, അഡോണിസ്, കോറെ (പെർസെഫോൺ &quot;ആദ്യത്തെ&quot;, &quot;ഉണങ്ങിയ&quot; അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യവിളകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു), ഡയോനിസസ് (മൃദുവായതും [[അണ്ടി (ഫലം)|പുറംതോടിന്റെ പഴങ്ങളും]] സ്വാധീനിക്കുന്നവർ) എന്നിവരെ &quot;സെമിനൽ നിയമത്തിന്റെ&quot; ദേവതകളായി  പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു:&lt;blockquote&gt;കോറെയ്ക്ക് വേണ്ടി പ്ലൂട്ടോയെ കൊണ്ടുപോയി. അതായത്, വിതയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് സൂര്യൻ ഭൂമിക്കടിയിൽ അസ്തമിക്കുന്നു; സഖ്യകക്ഷികളായി ആറ്റിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് പുഷ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശേഷിയും അഡോണിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് വിളഞ്ഞ ധാന്യം കൊയ്യുന്നതിനെയും ആണ്.''&lt;/blockquote&gt;

[[Pluto (mythology)|പ്ലൂട്ടോയുടെ]] മണവാട്ടിയായി പെർസെഫോൺ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ പുൽമേടിൽ നിറഞ്ഞ പുഷ്പ ഇനങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'', p. 316, citing the ''[[Homeric Hymn to Demeter]],'' one of the earliest treatments of the myth. Ovid places Proserpina among violets and lilies at ''[[Metamorphoses]]'' 5.332, and dwells on the abundance and variety of flowers—with the rose the favored choice of the attendant [[Nymph|nymphs]]—in his treatment of the same myth for the month of April at ''Fasti'' 4.429–442. Claudian, ''De raptu Proserpina'' 2.92–93, lists roses, hyacinths and violets.&lt;/ref&gt; താരതമ്യ പുരാണശാസ്ത്രജ്ഞനായ മിർസിയ എലിയേഡ്, സസ്യജാലങ്ങൾക്കും മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിനുമിടയിലുള്ള ഒരു &quot;ജീവിത പ്രവാഹമായി&quot; ദിവ്യ രൂപാന്തരീകരണത്തെ കണ്ടു. അക്രമാസക്തമായ മരണം ജീവിതത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അത് മറ്റേതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ സസ്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പുഷ്പം&quot; എന്നിവയിൽ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ആറ്റീസിന്റെ വയലറ്റുപ്പൂക്കളും അഡോണിസിന്റെ റോസാപ്പൂക്കളും അനെമോണുകളും വീരന്മാരുടെ മരണശേഷം യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പുഷ്പങ്ങളുടെ ഇതിഹാസങ്ങളുമായി എലിയേഡ് ബന്ധപ്പെടുത്തി. &lt;ref&gt;[[Mircea Eliade]], ''Patterns in Comparative Religion,'' translated by Rosemary Sheed (University of Nebraska Press, 1996, translation originally published in 1958), p. 302.&lt;/ref&gt;

== മിലിട്ടറി റോസാലിയ ==
[[File:5966 - Brescia - S. Giulia - Cippo per soldato (sec. I I) - Foto Giovanni Dall'Orto, 25 Giu 2011.jpg|thumb|upright|ഒരു റോമൻ പട്ടാളക്കാരന്റെ ശവസംസ്കാര സ്മാരകത്തിലെ സൈനിക നിലവാരത്തിലുള്ള ഈഗിൾ (എ.ഡി 1 മുതൽ 2 വരെ നൂറ്റാണ്ട്)]]
മെയ് മാസത്തിൽ രണ്ട് തീയതികളിൽ സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ (സിഗ്ന) റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട് റോമൻ സൈന്യം റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചു. എ.എച്ച്. ഹൂയി മിലിട്ടറി റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിനെ കാർഷിക ദേവതകളുടെ പരമ്പരാഗത വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളായാണ് കാണുന്നത്. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 27–28.&lt;/ref&gt; [[Severus Alexander|സെവേറസ് അലക്സാണ്ടറുടെ]] (എ.ഡി. 224–235) ഭരണകാലത്ത് [[ഡുറാ യുറോപ്പോസ്|ഡ്യൂറ-യൂറോപോസിൽ]] നിലയുറപ്പിച്ച ഒരു കൂട്ടായ്‌മയുടെ പാപ്പിറസ് കലണ്ടറായ [[Feriale Duranum|ഫെരിയേൽ ഡുറാനത്തിൽ]] ഈ ഉത്സവം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സൈന്യം നൽകിയ ഒരു സാധാരണ മത കലണ്ടറിനെ ഈ കലണ്ടർ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Lucinda Dirven, ''The Palmyrenes of Dura-Europos: A Study of Religious Interaction in Roman Syria'' (Brill, 1999), pp. 184–185; Nigel Pollard, ''Soldiers, Cities, and Civilians in Roman Syria'' (University of Michigan Press, 2000), pp. 143 (especially note 126), 146.&lt;/ref&gt; അപൂർണ്ണമായ മൂലഗ്രന്ഥം കാരണം രണ്ട് റോസാലിയയുടെ മുമ്പത്തെ ദിവസം തീർച്ചയില്ലാത്തതാണെങ്കിലും, [[Lemuria (festival)|ലെമുറിയയുടെ]] കാലഘട്ടവുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു. മെയ് 9, 11, 13 തീയതികളിലെ പുരാതന ഉത്സവ ദിവസങ്ങളിലെ &lt;ref&gt;Duncan Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; in ''Syria'' 65 (1988), p. 356; Douglas W. Geyer, ''Fear, Anomaly, and Uncertainty in the Gospel of Mark'' (Scarecrow Press, 2002), p. 138, citing [[Robert O. Fink|R.O. Fink]], A.S. Hooey, and W.S. Snyder, &quot;The ''Feriale Duranum'',&quot; ''Yale Classical Studies'' 7 (1940), p. 115. [[Stefan Weinstock]], &quot;A New Greek Calendar and Festivals of the Sun,&quot; ''Journal of Roman Studies'' 38 (1948), p. 38, gives the date as May 10. Steven K. Drummond and Lynn H. Nelson, ''The Western Frontiers of the Imperial Rome'' (M.E. Sharpe, 1994), p. 203, place it on May 9.&lt;/ref&gt; സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന നിറഭേദങ്ങൾ ([[Lemures|ലെമറുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ ലാർവകൾ) അകാലമരണം അവരെ അധോലോകത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിനുപകരം ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുനടക്കുന്നു. ലെവിറിയയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ, ഓവിഡിന്റെ വ്യക്തമായ വിവരണത്തിൽ, കറുത്ത ചെറിയ നാണയങ്ങളുടെ തിട്ടകൾ പ്രത്യേകിച്ചും ശക്തമായ [[Apotropaic magic|അപ്പോട്രോപൈക് ആംഗ്യമായി]] അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 43.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തേത് ജൂൺ 31 ന് കലണ്ടറുകളുടെ തലേദിവസം മെയ് 31 നാണ് സംഭവിച്ചത്. &lt;ref&gt;Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' quotes the calendar as ''pridie kal. Iunias ob rosalias signorum supplicatio''; that is, as occurring on the day before the [[Kalends]] of June.&lt;/ref&gt;  ജൂൺ ഒന്നിന് പെരുന്നാൾ ദിനം, [[Cardea|ഡിയ കാർന]] (&quot;മാംസദേവത&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;ഭക്ഷ്യദേവത&quot;), &quot;ബീൻ കലണ്ടെൻസ് &quot; (കലണ്ടെ ഫബാരിയേ) എന്ന് പൊതുവായി വിളിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;  മരിച്ചവരുടെ ആചാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാകാം. &lt;ref&gt;In the conjecture of [[Georg Wissowa|Wissowa]]; [[William Warde Fowler]], ''The Roman Festivals of the Period of the Republic'' (London, 1908), p 131. Fowler is cautious about over-interpreting the evidence to characterize all these occasions as &quot;rites of the dead&quot;.&lt;/ref&gt;കൂടാതെ ലെമൂറിയയുടെ ദിവസങ്ങൾ കലണ്ടറിൽ നെഫസ്റ്റസ് എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് സാധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലം ആയിരുന്നു. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസാലിയ സിഗ്നോറം മെയ് 29 മുതൽ ജൂൺ 1 വരെ നടന്ന &quot;ബീൻ ഗെയിംസ്&quot; ([[Ludi|ലുഡി]] ഫാബറീസി) യുടെ മൂന്നാം ദിവസവുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു. ഇത് കാർണയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 92, 122, 127; Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;ഒരു സിവിലിയൻ ലിഖിതത്തിൽ &quot;കാർനാരിയയിൽ&quot; റോസ് അലങ്കരിക്കാനുള്ള ഒരു വാക്യം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിനെ [[തിയോഡോർ മോംസെൻ]] വ്യാഖ്യാനിച്ചത് കാർണയുടെ കലെണ്ടുകളായാണ്.&lt;ref&gt;''CIL'' 3.3893; Fowler, ''Roman Festivals'', p. 131.&lt;/ref&gt;

റോമൻ ബ്രിട്ടനിലെ ([[Corbridge|കോർബ്രിഡ്ജ്]], [[Northumberland|നോർത്തംബർലാൻഡ്]]) [[Coria (Corbridge)|കൊറിയ]]യിലെ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സൈനിക ആസ്ഥാനത്തു നിന്നുള്ള ശില്പം റോസാലിയയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; pp. 351–352.&lt;/ref&gt; ജർമ്മനി സുപ്പീരിയർ പ്രവിശ്യയിലെ മൊഗൊണ്ടിയാക്കം (ഇന്നത്തെ മെയിൻസ്) നിന്നുള്ള മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ലിഖിതം മെയ് 10 ന് സൈനിക യൂണിറ്റിന്റെ (ഒരു സെഞ്ചൂറിയ) [[Genius (mythology)|ജീനിയസിന്]] ഒരു ബലിപീഠത്തിന്റെ സമർപ്പണം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ലിഖിതത്തിൽ റോസാലിയയുടെ പേര് നൽകിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സമർപ്പിച്ച തീയതി, അതിനോട് യോജിക്കുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കാം.&lt;ref&gt;''CIL'' 13.6681; Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; p. 356.&lt;/ref&gt;

[[File:010 Conrad Cichorius, Die Reliefs der Traianssäule, Tafel X.jpg|thumb|left|upright=1.8|സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഒരു റിലീഫ് പാനലിൽ, [[Trajan's Column|ട്രാജന്റെ നിരയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു [[Suovetaurilia|ലസ്ട്രൽ ത്യാഗത്തിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിൽ (മുകളിൽ മധ്യഭാഗത്ത്) നിരത്തിയിരിക്കുന്നു. മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ സൈനിക കാഹളക്കാർ [[Roman tuba|ട്യൂബയും]] [[Cornu (horn)|കോർണുവയും]] കളിക്കുന്നു.]]
സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള സൈന്യത്തിന്റെ സവിശേഷതകളായ ഭക്തിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു റോസാലിയ സിഗ്നോറം. സൈന്യം ദൈവങ്ങളെപ്പോലെയാണ് മാനദണ്ഡങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതെന്നും, ലിഖിതങ്ങൾ അവരുടെ സമർപ്പണങ്ങൾ ([[Votum|വോട്ട]]) രേഖപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും [[Roman historiography|സാമ്രാജ്യത്വ ചരിത്രകാരനായ]] [[ടാസിറ്റസ്|ടാസിറ്റസ്]] പറയുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 7.1030 is an example of such a dedication from [[Roman Britain]]: Drummond and Nelson, ''The Western Frontiers of Imperial Rome'', p. 214; G.R. Watson, ''The Roman Soldier'' (Cornell University Press, 1969, 1985), p. 130.&lt;/ref&gt;ഒരു [[Roman legion|ലെജിയൻ]] അതിന്റെ രൂപവത്കരണത്തിന്റെ വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തിയ ദിവസം റോമൻ ഈഗിൾസ് എന്നു പരാമർശിക്കുന്ന &quot;ഈഗിളിന്റെ ജന്മദിനം,&quot; എന്ന [[Aquila (Roman)|നതാലിസ് അക്വില]]യായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 19; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 161; Brian Campbell, ''The Roman Army, 31 BC–AD 337: A Sourcebook'' (Routledge, 1994), [https://books.google.com/books?id=RUN-TGktYLYC&amp;pg=PT136&amp;dq=%22rosaliae+signorum%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=1cx1UaWYMKnM2AWys4DABA&amp;ved=0CC8Q6AEwADgK n.p.]&lt;/ref&gt;[[Castra|മാർച്ചിംഗ്]] ക്യാമ്പുകൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പുകളും ഒരു കേന്ദ്ര ബലിപീഠത്തിന് ചുറ്റും പ്രതിദിന ബലി അർപ്പിച്ചു. അവിടെ ചുറ്റും നിലത്തു ക്രമീകരിച്ചിരുന്ന ചക്രവർത്തിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ചിത്രങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ദിവസേന യാഗങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 17; Graham Webster, ''The Roman Imperial Army: Of the First and Second Centuries A.D.'' (University of Oklahoma Press, 1979, 3rd ed. 1998), p. 133.&lt;/ref&gt;അവരവരുടെ നിലവാരത്തിൽ സ്വർണ്ണം, വെള്ളി എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പുഷ്പചക്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. അവ സജീവമായ പുഷ്പചക്രങ്ങളുടെ മികച്ച സമ്മാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. മോഹങ്ങൾ, പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുള്ള ചടങ്ങുകൾ, വിജയങ്ങൾ, പ്രതിസന്ധി അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, ഇംപീരിയൽ അവധിദിനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി കഴുകന്മാരെയും മറ്റ് സിഗ്നകളെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;[[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 13.3.23; Suetonius, ''Claudius'' 13; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 17–19; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' pp. 106 (note 16) and 133.&lt;/ref&gt;ഈ അവസരങ്ങളിൽ എ.ഡി 398-ൽ ഹൊനോറിയസ് ചക്രവർത്തിയുടെ കല്യാണം ക്ലോഡിയൻ ഒരു എപ്പിത്തലാമിയത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. സൈനിക ആദർശങ്ങളെ ചുവപ്പ് പൂക്കളായി വളരുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ആദർശവാഹകരും പട്ടാളക്കാരും ആചാരപരമായി സാമ്രാജ്യപരമായ മണവാളനെ ഒരു പർപ്പിൾ ഹാലോ ആയ നിംബോ പൂക്കൾ കൊണ്ട് മൂടുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 18 and 32, citing [[Claudian]] 10.187–188 and 295–297.&lt;/ref&gt; എ.ഡി 42-ൽ ക്ലോഡിയസിനെതിരായ കലാപത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോൾ, ശപഥം ലംഘിച്ച സൈനികരുടെ ക്യാമ്പ് തകർക്കാൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഈഗിൾസിനെ അലങ്കരിക്കാനോ പാളയം തകർക്കാൻ വലിച്ചിടാനോ ദിവ്യ ഏജൻസി തടഞ്ഞുവെന്ന് സ്യൂട്ടോണിയസ് പറയുകയുണ്ടായി. അവരുടെ മതപരമായ ബാദ്ധ്യതയെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മപ്പെടുത്തിയതിനാൽ അവർ മാനസാന്തരത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു (പെനിറ്റെൻഷ്യം മത സംഭാഷണത്തിൽ).&lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 106, citing Suetonius, ''Claudius'' 13.&lt;/ref&gt;റോമൻ മിലിട്ടറിയുടെ മതജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റുകൾ മിനുസിയസ് ഫെലിക്സ് [[Cruciform|ക്രൂശിന്റെ]] ആകൃതി കാരണം സൈനികർ [[Christian cross|ക്രിസ്ത്യൻ കുരിശിനെ]] അറിയാതെ ആരാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 16, especially note 3, citing [[Tertullian]] ''[[Apologeticum]]'' 16 and ''Ad nationes'' 1.12, and [[Minucius Felix]] 29.6–7; p. 206&lt;/ref&gt;

1 മുതൽ 3 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള റോസാലിയയുടെ മിക്ക തെളിവുകളും മരിച്ചവരുടെ ഉത്സവങ്ങളിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. വീണുപോയ സഖാക്കളെ സൈനികർ അനുസ്മരിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–25.&lt;/ref&gt; മരിച്ച സഹോദരങ്ങളുടെ മനസ്സിന് (സത്യവാങ്മൂലം) ശപഥം ചെയ്യാം. &lt;ref&gt;[[Silius Italicus]], ''Punica'' 6.113–116; Charles W. King, &quot;The Roman ''Manes'': The Dead as Gods,&quot; in ''Rethinking Ghosts in World Religions'' (Brill, 2009), p. 112.&lt;/ref&gt;  എന്നിരുന്നാലും, റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തെ ഒരു തരം &quot;[[Remembrance Day|പോപ്പി ഡേ]]&quot; ആയി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനെതിരെ ഹൂയി വാദിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ റോമൻ റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ വ്യത്യസ്തവും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ രണ്ട് തരങ്ങളായിരുന്നു. വസന്തത്തിന്റെ ആഘോഷവും ലൈസൻസിയുമുള്ള ഉത്സവങ്ങൾ, മരിച്ചവരുടെ ആചാരപരമായ ആരാധന. സിവിലിയൻ മേഖലയിൽ നിന്ന് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട, പഴയ കാർഷികദേവതകളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ കിഴക്കൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ആഡംബരപൂർവ്വം ആഘോഷിച്ചു. ഫെറിയേൽ ദുരാനത്തിലെ മറ്റ് അവധി ദിവസങ്ങളിലെ പൊതു, സാമ്രാജ്യത്വ സ്വഭാവത്തിന് അനുസൃതമായി ഇത് സവിശേഷമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–26, 32–35. Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 150, accepts Hooey's &quot;carnival&quot; interpretation.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ ഈ &quot;കാർണിവൽ&quot; കാഴ്ചപ്പാട് വില്യം സെസ്റ്റൺ നിരസിച്ചു. സൈനിക ഉത്സവ സീസണിലെ ആദ്യ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് ശേഷം മെയ് ഉത്സവങ്ങളെ ആഘോഷവേളകളായി കണ്ട [[William Seston|വില്യം സെസ്റ്റൺ]], മെയ് 23 ന് രണ്ട് റോസ് അലങ്കാരങ്ങൾക്കിടയിൽ വീണ [[Tubilustrium|ട്യൂബിലസ്ട്രിയവുമായി]] ഏകോപിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;[[William Seston]], &quot;Feldzeichen,&quot; in ''Scripta Varia. Mélanges d'histoire romaine, de droit, d'épigraphie et d'histoire du christianisme'' (Publications de l'École française de Rome, 1980), p. 273.&lt;/ref&gt;

[[File:9595 - Milano - Museo archeologico - Patera di Parabiago - Foto Giovanni Dall'Orto 13 Mar 2012.jpg|thumb|upright=1.3|സൈബലിനോടും ആറ്റിസിനോടും ഒപ്പം കോറിബാന്റസ് ([[Parabiago plate|പാരബിയാഗോ പ്ലേറ്റിൽ]] നിന്നുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ; എംബോസ്ഡ് സിൽവർ, എ.ഡി. 200–400, [[Mediolanum|മിലാന്]] സമീപമുള്ള ഒരു ശവകുടീരത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി, ഇപ്പോൾ [[Archaeological Museum of Milan|മിലാനിലെ ആർക്കിയോളജിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിൽ]] സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു)]]
ട്യൂബിലസ്ട്രിയം തന്നെ ഒരു ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങായിരുന്നു. മാർച്ച് 23 നും മെയ് 23 നും ഇടയിൽ കലണ്ടറുകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതിമാസമായിരിക്കാം. സാക്രൽ ഗെയിമുകൾ, ചടങ്ങുകൾ, ശവസംസ്കാരങ്ങൾ, &lt;ref&gt;[[Jörg Rüpke]], ''The Roman Calendar from Numa to Constantine: Time, History, and the Fasti,'' translated by David M.B. Richardson (Wiley-Blackwell, 2011, originally published in German 1995), pp. 28–29; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 159.&lt;/ref&gt; എന്നിവയ്‌ക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും സമയപരിപാലനത്തിനും വിരാമമിടാൻ ആൻ‌സിയേറ്ററി കാഹളങ്ങൾ (ട്യൂബി അല്ലെങ്കിൽ ട്യൂബ, നീളമുള്ള നേരായ കാഹളം, ശരീരത്തിന് ചുറ്റും വളഞ്ഞ കോർ‌നുവ) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; [[Yann Le Bohec]], ''The Imperial Roman Army'' (Routledge, 2001, originally published 1989 in French), p. 50; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 140.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 23 ട്യൂബിലസ്ട്രിയം റോം നഗരത്തിൽ ചൊവ്വയുടെ സായുധ പുരോഹിതന്മാരായ [[Salii|സാലിയുടെ]] ഘോഷയാത്രയുമായി ചേർന്നു. അവർ അവരുടെ പവിത്രമായ കവചങ്ങൾ കെട്ടി. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, ആറ്റിസിന്റെ &quot;പുണ്യവാരം&quot; എന്നതിലേക്ക് ഇത് ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു. മഗ്ന മാതാവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ മരത്തിനരികിൽ വിശ്രമിച്ച ദിവസത്തിലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്. മരണ / അരാജകത്വത്തിന്റെയും (വീണ്ടും) ജനന / ക്രമത്തിന്റെയും ചക്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന പോയിന്റായി, വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റിന്റെയും താളവാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദ ആചാരങ്ങൾ, സൈബലിലും ആറ്റിസിലും പങ്കെടുത്ത റോമൻ ചടങ്ങുകൾ അപ്പോട്രോപൈക്ക് കാഹളം സ്ഫോടനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സാലിയൻ പുരോഹിതന്മാർ പരിചകളെ അടിക്കുന്നത്&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'', pp. 166–167. Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 73, cites [[Julian (emperor)|Julian]], ''Oratio'' 5.169c, on the sounding of trumpets after the castration of Attis.&lt;/ref&gt; ക്രി.മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ കൊറേറ്റുകളുമായി ദൈവശാസ്ത്രപരമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.&lt;ref&gt;The Salii identified with the ''Kouretes'' by [[Dionysius of Halicarnassus]] 2.70–71 (see also [[Catullus]] 63, who attributes the ''tripudium'' dance of the Salii to the ecstatic followers of Cybele and Attis); Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 296.&lt;/ref&gt;

ഒരു [[ചന്ദ്രഗ്രഹണം|ചന്ദ്രഗ്രഹണവുമായി]] ചേർന്ന് സൈന്യം കാഹളങ്ങളിൽ ശബ്ദ ആചാരങ്ങളുടെ പ്രകടനം ടാസിറ്റസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Tacitus, ''Annales'' 1.28; Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, especially note 44.&lt;/ref&gt; ഈ രീതി മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ ഒരു സിവിലിയൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, citing [[Juvenal]] 6.442–443 and [[Livy]] 26.5.9.&lt;/ref&gt; റോമൻ കലണ്ടർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചാന്ദ്രമായതിനാൽ ഐഡീസിന്റെ പൗർണ്ണമിക്ക് ശേഷമുള്ള ഒരു ന്യൂഡൈനൽ ചക്രം &quot;ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെ (ലൂണ)&quot; ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ട്യൂബയെ പ്രതിമാസം കളിക്കാറുണ്ടെന്ന് [[Jörg Rüpke|ജോഗ് റോപ്കെ]] അനുമാനിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28. Rüpke argues that the Tubilustrium continued to be monthly, with the likely exception of [[Februarius|February]]—a month already largely consumed with the care of the dead—but in other months its spot on calendars was overwritten by festivals that doubled up on the date.&lt;/ref&gt; ചിഹ്നങ്ങളും കാഹളങ്ങളും റോമൻ സൈനിക സംസ്കാരത്തിൽ ആചാരപരമായും പ്രവർത്തനപരമായും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. [[ട്രാജൻ സ്തൂപം|ട്രാജന്റെ സ്തൂപത്തിൽ]] കാഹളങ്ങൾ മോഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉള്ള നിലവാരത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. &lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 134.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പദം ലസ്റ്റ്രേഷ്യോ സാധാരണയായി &quot;ശുദ്ധീകരണം&quot; എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മോഹപരമായ ചടങ്ങുകൾ ഒരുപക്ഷേ നല്ല ക്രമത്തിന്റെ പുനഃക്രമീകരണവും പുനഃസ്ഥാപനവുമാണെന്ന് കണക്കാക്കണം. &quot;കേന്ദ്രീകൃത ക്രമത്തിനും എക്സ്-സെൻട്രിക് ഡിസോർഡറിനുമിടയിൽ അതിർത്തി രേഖകൾ പരിപാലിക്കുന്നതിനും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമുള്ള മറ്റൊരു പദമാണ് ലസ്റ്റ്രേഷ്യൻ&quot;. &lt;ref&gt;Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion,'' pp. 311–312, 321; Jörg Rüpke, ''Domi Militiae: Die Religiöse Konstruktion des Krieges in Rom'' (Franz Steiner, 1990), pp. 144–146.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസത്തിലെ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ റോസാലിയ, സമൂഹത്തെ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്ന വിശാലമായ അനുഷ്ഠാന ആചാരത്തിന്റെ  സൈന്യം, പാക്സ് ഡിയോറം, &quot;ഉടമ്പടി&quot; അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരുടെ സമാധാനം, തുടങ്ങിയ ഘോഷയാത്രയിലൂടെ, പൊതു പ്രാർത്ഥനകളുടെയും വഴിപാടുകളുടെയും അപേക്ഷകളായിരുന്നു. മരിയേവയുടെയും ചൊവ്വയുടെയും പുരാതന ഉത്സവമായ [[Quinquatria|ക്വിൻക്വാട്രിയയിൽ]] ആരംഭിച്ച് ട്യൂബിലസ്ട്രിയത്തിൽ സമാപിച്ച കാലഘട്ടത്തിൽ ഫെരിയേൽ ഡുറാനം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സൈനിക കലണ്ടർ മാർച്ച് 19–23 വരെ അപേക്ഷകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു. [[Crisis of the Third Century|മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിസന്ധി]] സൈനിക, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അപേക്ഷയുടെ പുരാതന സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിനും വിപുലീകരണത്തിനും ഇത് പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Brent, ''Cyprian and Roman Carthage,'' pp. 144, 149, 172–174, 182–183, 188, 191–197, 218–219, 227, 244, 248 (describing the principles of imperial ''supplicationes'' in regard to the universal ''supplicatio'' of [[Decius]] and the ''pax deorum'').&lt;/ref&gt;
== കലണ്ടറിൽ ==
[[File:Chronography of 354 Mensis Maius.png|thumb|മെയ് 23 ന് റോസാലിയ നടത്തുന്ന [[Calendar of Filocalus|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടറിനെ]] (എ.ഡി 354) അടിസ്ഥാനമാക്കി മെയ് മാസത്തെ ചിത്രീകരണം&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 112.&lt;/ref&gt;]]
പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ പൂവിടുന്ന സമയത്തിന് അനുസൃതമായി തീയതി പ്രാദേശികമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നെങ്കിലും മെയ് മാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി. &lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt; മൊസൈക്കുകളിലെ ദൃഷ്‌ടാന്തകഥകൾക്കായി, മെയ് പലപ്പോഴും പുഷ്പമാലകൾ, ത്യാഗത്തിനായി ധരിക്കുന്ന [[Fillet (clothing)|ഫില്ലറ്റുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ റിബൺ, വൈൻ [[Amphora|ആംഫോറ]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Salzman-p97&quot;&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 97.&lt;/ref&gt; മെയ് (ലാറ്റിൻ [[Maius|മയൂസ്]]) ജൂഡി കലണ്ടറിൽ ഏപ്രിൽ 28 ന് ആരംഭിച്ച് മെയ് 3 ന് സമാപിച്ച ഫ്ലോറ ദേവിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി ലുഡി ഫ്ലോറയുടെ മധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. ഫ്ലോറ പൂക്കളുടെയും പൂവിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. അവളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു. എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് റോസ് മാലകളെ ഫ്ലോറയുടെ ഉത്സവവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, citing Philostratus, ''Epigram'' 55.&lt;/ref&gt; [[Palatine Anthology|പാലറ്റൈൻ ആന്തോളജിയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഗ്രീക്ക് എപ്പിഗ്രാം മെയ് വ്യക്തിപരമായി &quot;ഞാൻ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാതാവ്&quot; എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;''Anthologia Palatina'' 9.580.4, as cited by Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27: εἰμὶ ῥόδων γενέτης ''(eimi rhodōn genetēs)''.&lt;/ref&gt;

മാസത്തിന്റെ പേരിനുള്ള വിശദീകരണങ്ങളിൽ, ഇത് വളർച്ചയുടെ അല്ലെങ്കിൽ വർദ്ധനവിന്റെ ദേവതയായ മായയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്. ഈ പേര് ചിലപ്പോൾ &quot;വലുത്&quot; എന്ന നാമവിശേഷണത്തിൽ നിന്ന് വന്നതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ മിയയെ മകൻ [[Mercury (mythology)|മെർക്കുറി]] (ഗ്രീക്ക് ഹെർമിസ്), അതിർത്തികളുടെയും വാണിജ്യത്തിന്റെയും ദേവതയും മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലേക്ക് ആത്മാക്കളുടെ കാര്യനിർവ്വകയുമായി ബഹുമാനിച്ചു. മായയുടെ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ ഐഡന്റിറ്റി പദവിയുള്ളതായിരുന്നു. [[Terra (mythology)|ടെറ മേറ്റർ]] (&quot;മദർ എർത്ത്&quot;), നല്ല ദേവത ([[Bona Dea|ബോണ ഡിയ]]), ഗ്രേറ്റ് മദർ ദേവത (മാഗ്ന മേറ്റർ, സൈബലിനും ഒരു ശീർഷകം), [[Ops|ഓപ്‌സ്]] (&quot;സമൃദ്ധി, വിഭവങ്ങൾ&quot;), ജൂൺ 1 ന് ബീൻ കലണ്ടുകളുടെ ദേവതയായ കാർണ. &lt;ref&gt;H.H.J. Brouwer, ''Bona Dea: The Sources and a Description of the Cult'' (Brill, 1989), pp. 232, 354; [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.12.16–33. These identifications probably reflect the influence of Varro, who tended to see a great number of goddesses as ultimately representing Terra.&lt;/ref&gt; [[ഡിയഡിയ|ഡിയ ദിയ]]യുടെ മെയ് ഉത്സവത്തിനായുള്ള വിരുന്നുകൾക്ക് ശേഷം റോമിലെ ഒരു പൗരോഹിത്യമായ [[Arval Brethren|അർവൽ ബ്രദറേൻ]] റോസാപ്പൂക്കൾ വിതരണം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, note 57, citing the ''Acta Fratrum Arvalium''.&lt;/ref&gt;

[[File:The Soul of the Rose - Waterhouse.jpg|thumb|upright=.5|ദി സോൾ ഓഫ് ദി റോസ് (1908), [[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച കുപിഡിന്റെ ഗാർഡനിൽ സൈക്ക്]]
ഫ്ലോറയുടെ ഉല്ലാസത്തോടെ ഈ മാസം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, മെയ് പകുതിയോടെ റോമാക്കാർ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന മരിച്ചവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് ദിവസത്തെ ലെമുറിയ നിരീക്ഷിച്ചു. &lt;ref&gt;[[H.H. Scullard]], ''Festivals and Ceremonies of the Roman Republic'' (Cornell University Press, 1981), pp. 110–111, 115–116.&lt;/ref&gt;  റോസാപ്പൂവിന്റെ കാലം പൂക്കുന്നതും മരിക്കുന്നതുമായ പരമ്പരാഗത റോമൻ ഉത്സവങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു. ഉത്സവ, ശവസംസ്കാര ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പൂക്കളുടെയും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെയും ആവശ്യം പ്രത്യേകിച്ച് റോമൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സമ്പന്ന എസ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് പുഷ്പകൃഷിയെ ഒരു പ്രധാന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനമാക്കി മാറ്റി.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99; Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' pp. 58, 119, 208–210.&lt;/ref&gt; ഒരു റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രത്തിൽ വിൽപ്പനക്കാർ പുഷ്പമാലകൾ വിൽപ്പനയ്ക്ക് വച്ചിരിക്കുന്നത് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' p. 210.&lt;/ref&gt; ലെമുറിയയെ തുടർന്ന്, മെയ് മാസത്തിൽ (the 15th) നടന്ന വ്യാപാരികളുടെ ഉത്സവ വേളയിൽ മെർക്കുറിയും മായയും സംയുക്ത യാഗം സ്വീകരിച്ചു. മെയ് 23 ന് റോസാപ്പൂക്കൾ വിപണിയിലെത്തുമ്പോൾ ([[Macella|മാസെല്ലസ്]]) ഒരു പുഷ്പമേളയെക്കുറിച്ച് [[Chronograph of 354|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടർ]] (എ.ഡി 354) ഈ മാസം ഈ കലണ്ടറിനായി റോസാപ്പൂവിന്റെ രാജാവിനൊപ്പം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതായി പറയുന്നു.  [[Dalmaticഡാൽമാറ്റിക്ക്]] എന്ന നീളമുള്ള സ്ലീവ് അങ്കി ധരിച്ച ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ, ഇടതുകൈയിൽ ഒരു കൊട്ട റോസാപ്പൂവ് ചുമന്ന് വലതു കൈയിൽ ഒരു പുഷ്പം പിടിച്ച് മണക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Macellus rosas sumat'': Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' p. 1335.&lt;/ref&gt; മറ്റ് ചിത്ര കലണ്ടറുകളിൽ, റോസ് കിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ അനുബന്ധ പ്രതിരൂപങ്ങൾ പലപ്പോഴും മെർക്കുറിയുടെ പരമ്പരാഗത ചിഹ്നത്തിനും മെയ് മാസത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനും പകരം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99.&lt;/ref&gt;

റോമൻ കലണ്ടറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓവിഡിന്റെ ഫാസ്റ്റി എന്ന കവിതയിൽ, മെയ് മാസത്തിന്റെ ദിവ്യ പ്രതിനിധിയായി ഫ്ലോറ മരിച്ചവരുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ അവളുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. &quot;എന്നിലൂടെ അവരുടെ മുറിവിൽ നിന്ന് &quot;മഹത്ത്വ ഉറവുകൾ&quot;. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 5.228 ''(de quorum per me volnere surgit honor)''&lt;!--sic--&gt;; Carole E. Newlands, ''Playing with Time: Ovid and the Fasti'' (Cornell University Press, 1995), p. 110; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91.&lt;/ref&gt; &quot;അക്രമം, ലൈംഗികത, ആനന്ദം, വിവാഹം, കൃഷി&quot; എന്നീ വിഷയങ്ങൾ അവളുടെ പുരാണങ്ങൾ എങ്ങനെ നെയ്യുന്നുവെന്ന് ഓവിഡ് കാണിക്കുന്നു. മെയ് മാസത്തെ വിവാഹങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത മാസമായി റോമാക്കാർ കണക്കാക്കി. ജൂൺ മാസത്തെ ഒരു വധുവിന്റെ മാസമായി ജനപ്രീതി നേടാൻ ഇത് കാരണമായി. മെയ് പകുതിയോടെ ലെമുറിയയിലെ ഓരോ ദിവസവും മരിക്കുന്ന മതവിശ്വാസമായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും &quot;കുട്ടികളെ ജനിപ്പിക്കുന്നതിനായി&quot; വിവാഹം ഉൾപ്പെടെ ഏതെങ്കിലും പുതിയ സംരംഭം ആരംഭിക്കുന്നത് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' pp. 46–47 and 90, citing [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.16.18, noting that the Lemuria and the procession of the [[Argei]], which even the Romans themselves regarded as obscure and dauntingly archaic, endowed the entire month with an uneasy feeling.&lt;/ref&gt;

നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കളികളും ([[Ludi|ലുഡി]]) നാടകവേദികളുമുള്ള [[Roman Empire|ആംഫി തിയേറ്ററിലെ]] പൊതു അവധി ദിനമായി റോസാലിയ ഔദ്യോഗിക കലണ്ടറിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി. [[Capua|കപുവ]] മുതൽ എ ഡി 387 വരെയുള്ള ഒരു കലണ്ടർ മെയ് 13 ന് ആംഫിതിയേറ്ററിൽ ഒരു റൊസാരിയയെ കുറിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Feriale Capuanum]]'' (387 AD): ''III id. mai(as) Rosaria Amphitheatri''; Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt;
== ക്രിസ്തീയവൽക്കരണം ==
[[File:Sassoferrato Our Lady in a garland of roses.jpg|thumb|ഔവർ ലേഡി ഇൻ എ ഗാർലൻഡ് ഓഫ് റോസസ് (പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ) ജിയോവന്നി ബാറ്റിസ്റ്റ സാൽവി ഡ സാസോഫെറാറ്റോ, [[Madonna (art)|മഡോണയെ]] [[crown of stars|നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കിരീടവും]] റോസ് റീത്തും ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രീകരിക്കുന്നു.]]
ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഗാസയിൽ ഒരു &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിനം&quot; വസന്തകാല ഉത്സവമായി നടന്നു. ഇത് റോസാലിയയുടെ ക്രൈസ്തവവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട തുടർച്ചയായിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Nicole Belayche, &quot;Pagan Festivals in Fourth-Century Gaza,&quot; p. 17, citing [[Choricius of Gaza|Chorichius]], and Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; pp. 223–224, both in ''Christian Gaza in Late Antiquity''.&lt;/ref&gt; ഗാസയിലെ ജോൺ രണ്ട് അനക്രിയോണിക് കവിതകൾ എഴുതി, &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിവസത്തിൽ&quot; താൻ പരസ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചതായി പറയുന്നു. ക്രിസ്ത്യൻ വാചാടോപകാരിയായ പ്രോകോപ്പിയസിന്റെ പ്രഖ്യാപനങ്ങളും &lt;ref&gt;Not the historian.&lt;/ref&gt;  ഗാസയിലെ ചോറീഷ്യസിന്റെ കവിതകളും റോസ് ദിനങ്ങളിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189: ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν ῥόδων; Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

ആദ്യകാല [[Early Christian art and architecture|ക്രിസ്ത്യൻ ശവസംസ്കാര കലയുടെ]] പ്രതിരൂപങ്ങൾ, &lt;ref&gt;Robin M. Jensen, &quot;Christian Art,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), p. 93.&lt;/ref&gt;. രക്തസാക്ഷികളെ പലപ്പോഴും ചിത്രീകരിക്കുകയോ പുഷ്പ പ്രതിരൂപങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരെ പുഷ്പങ്ങളാൽ [[ഐവി|ഐവി]] പോലെ &lt;ref&gt;Gillian MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel: The Case of San Vittore in Ciel d'Oro, Milan,&quot; ''Gesta'' 34.2 (1995), pp. 93–94.&lt;/ref&gt; തിരിച്ചറിയുകയോ ചെയ്തു. [[Paulinus of Nola|നോലയിലെ പൗളിനസ്]] (മരണം 431) റോസാലിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരമ്പര്യങ്ങളെ ക്രിസ്ത്യൻ പദങ്ങളിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot; /&gt; ജനുവരി 14-ന് നോളയിലെ വിശുദ്ധ [[ഫെലിക്സ്|ഫെലിക്സിനെ]]ക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാറ്റൽ കവിത (നതാലിസിയം) അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, &quot;'The Little Blue Flower Is Red': Relics and the Poeticizing of the Body,&quot; ''Journal of Early Christian Studies'' 8.2 (2000), p. 228.&lt;/ref&gt;
&lt;blockquote&gt;
''Sprinkle the ground with flowers, adorn the doorways with garlands. Let winter breathe forth the purple beauty ''(purpureum)'' of spring; let the year be in flower before its time, and let nature submit to the holy day. For you also, earth, owe wreaths to the martyr’s tomb. But the holy glory of the doorway to the heavens encircles him, flowering with the twin wreaths of war and peace.''&lt;ref&gt;[[Paulinus of Nola]], ''Carmen'' 14.110–116 = ''[[Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum|CSEL]]'' 30:50, as cited by Miller.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;
ഇപ്പോൾ മിലാനിലെ [[Basilica of Sant'Ambrogio|ബാസിലിക്ക ഓഫ് സാന്റ് ആംബ്രോഗിയോയുടെ]] ഭാഗമായ ആദ്യകാല രക്തസാക്ഷി ആരാധനാലയങ്ങളിൽ, 397–402 കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു മൊസൈക്ക് ഛായാചിത്രം, [[Victor Maurus|വിശുദ്ധ വിക്ടറിനെ]] ശ്രേഷ്ഠമായി പ്രചോദിപ്പിച്ച റോസിന്റെയും ലില്ലിയുടെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ, ഗോതമ്പ് തണ്ടുകൾ, മുന്തിരിവള്ളിയിലെ മുന്തിരിപ്പഴം, ഒലിവുശാഖകൾ എന്നിവയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. വൃത്താകൃതി നിത്യതയെയും സസ്യങ്ങളെ നാല് കാലങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel,&quot; pp. 93–95.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ ഭാവനയിൽ, ക്ലാസിക്കൽ മിത്തിലെ ചെറുപ്പക്കാരിൽ നിന്ന് രക്ത-മരണ-പുഷ്പ പാറ്റേൺ പലപ്പോഴും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രാഥമികമായി അഡോണിസും ആറ്റിസും തുടർന്ന് സ്ത്രീ കന്യക രക്തസാക്ഷികളിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 205.&lt;/ref&gt; മെറിഡയിലെ [[Eulalia of Mérida|യൂലാലിയയെ]] [[Prudentius|പ്രുഡെൻഷ്യസ്]] (മരണം: 413) ഒരു &quot;ഇളം പുഷ്പം&quot; എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മരണം അവളെ &quot;സഭയുടെ രക്തസാക്ഷികളുടെ മാലയിലെ ഒരു പുഷ്പമായി&quot; മാറ്റുന്നു. അവളുടെ പർപ്പിൾ രക്തപ്രവാഹം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളും ചുവന്നരക്തം ക്രോക്കസുകളും ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നു ( purpureas violas sangugeosque crocos), ഇത് അവളുടെ തിരുശേഷിപ്പിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' pp. 75–76, quoting Jill Ross.&lt;/ref&gt; വിവാഹ കർമ്മത്തിൽ കന്യകാത്വം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെ പ്രതീകപ്പെടുത്താനും റോസാപ്പൂവിന് കഴിയുന്നു.&lt;ref&gt;John D. Miller, ''Beads and Prayers: The Rosary in History and Devotion'' (Burns &amp; Oats, 2002), pp. 166–167.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പകിരീടങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നത് ക്ലാസിക്കൽ ലോകത്തിലെ പുരസ്കാരങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. സൽപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവർക്ക് ലില്ലിയും, രക്തസാക്ഷികൾക്ക് റോസാപ്പൂക്കളുടെ അധിക കിരീടം തുടങ്ങി മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലെ വിശ്വസ്തർക്കായി [[സിപ്രിയൻ|സിപ്രിയൻ]] (മരണം 258) സ്വർഗീയ പുഷ്പകിരീടങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Ronald Lightbown, ''Carlo Crivelli'' (Yale University Press, 2004), p. 268.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല അഭിനിവേശ വിവരണത്തിൽ, ഒരു രക്തസാക്ഷി സ്വർഗീയ വിരുന്നിൽ റോസ് കിരീടം (കൊറോണ റോസിയ) ധരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75, citing the ''Passio Mariani et Iacobi.''&lt;/ref&gt; ആംബ്രോസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം (മരണം 397), ലില്ലി കന്യകമാർക്കും, വിശ്വാസത്തിന്റെ കുമ്പസാരക്കാർക്കുള്ള വയലറ്റുകൾക്കും, രക്തസാക്ഷികൾക്കുള്ള റോസാപ്പൂക്കൾക്കും &lt;ref&gt;Ambrose, ''Expositio in Lucam'' 7.128 (=''PL'' 15, col. 1821), as noted by Clare Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; in ''Ireland in Early Mediaeval Europe. Studies in memory of Kathleen Hughes'' (Cambridge University Press, 1982), p. 32; Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 268.&lt;/ref&gt; ഇവയിൽ, വയലറ്റിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങൾക്ക് വേദപുസ്തക മാതൃകയില്ല. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 269.&lt;/ref&gt; വെർജിലിയൻ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഒരു ഭാഗത്തിൽ, കന്യകകളായ യുവതികളോട് [[അംബ്രോസ്|ആംബ്രോസ്]] &quot;നിങ്ങളുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ എളിമയുടെ റോസും ആത്മാവിന്റെ ലില്ലിയും തഴച്ചുവളരട്ടെ. വിശുദ്ധ രക്തത്താൽ നനയ്ക്കപ്പെടുന്ന വസന്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് തടങ്ങൾ കുടിക്കട്ടെ&quot; എന്ന് കൽപ്പിക്കുന്നു. &quot;&lt;ref&gt;Ambrose, ''On Virgins'' 4.17; Boniface Ramsey, ''Ambrose'' (Routledge, 1997), pp. 110 and 223, note 40.&lt;/ref&gt; [[ജെറോം|ജെറോമിന്റെ]] വിവരണത്തിൽ (മരണം 420) വിശുദ്ധ പൗളയുടെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന്&quot; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുകളുടെയും ഒരു കിരീടം &quot;നെയ്തിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Epistle to [[Eustochium]]'' 108.31 = ''[[CSEL]]'' 55, p. 349, as cited by Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; pp. 30–31.&lt;/ref&gt; പിന്നീട് [[ഡാന്റെ അലിഘിയേരി|ഡാന്റെ]] തന്റെ [[Paradiso (Dante)|പാരഡിസോയിൽ]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്ലാസിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ ഇമേജറികളെ വിശുദ്ധരുടെ മാല അരിയാഡ്നെയുടെ റോസ് കൊറോണയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അത് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്തതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. &lt;ref&gt;Dante, ''Paradiso'' 13.13–15, as noted by Robert Hollander and Jean Hollander, ''Dante: Paradiso'' (Anchor Books, 2007), p. 353.&lt;/ref&gt; മരിയൻ പ്രാർത്ഥനാ മുത്തുകൾക്കായി &quot;ജപമാല&quot; (ലാറ്റിൻ ജപമാല, കിരീടം അല്ലെങ്കിൽ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാല) ഉപയോഗിക്കുന്നത് [[Alanus de Rupe|അലാനസ് ഡി റുപ്പ്]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില ക്രിസ്ത്യാനികൾ എതിർത്തു. കാരണം ഈ റോസ് പുഷ്പചക്രം റോമാക്കാരുടെ &quot;അധാർമ്മികമായ&quot; ആഭിചാരകർമ്മം കൊണ്ടു വരുത്തുന്നതായി ആവിഷ്കരിച്ചു. &lt;ref&gt;Anne Winston-Allen, ''Stories of the Rose: The Making of the Rosary in the Middle Ages'' (Pennsylvania State University Press, 1997), pp. 81–82. Alanus, who played a key role in the [[History of the rosary|development of the rosary]], preferred the term &quot;[[psalter]]&quot;.&lt;/ref&gt;

[[File:Theresienschräin.jpg|thumb|left|Memorial to [[Thérèse of Lisieux]], inscribed with her motto &quot;After my death, I will let fall a shower of roses&quot;; she wears a floral wreath&lt;ref&gt;John J. Delaney, ''Dictionary of Saints'' (Random House, 2005), p. 656.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെടുന്ന അത്ഭുതങ്ങൾ ചില വിശുദ്ധസ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. റോമിലെ [[Saint Cecilia|സിസിലിയ]] (എ.ഡി. 230) മുതൽ [[കൊച്ചുത്രേസ്യ|തോറസ് ഓഫ് ലിസിയക്സ്]] (മരണം 1897) വരെയുള്ളവരുടെ പ്രത്യേകതയാണ് റോസാപ്പൂക്കൾ. &lt;ref&gt;Stephen Wilson, &quot;Cults of Saints in the Churches of Central Paris,&quot; in ''Saints and Their Cults: Studies in Religious Sociology, Folklore, and History'' (Cambridge University Press, 1983), p. 242.&lt;/ref&gt;സെന്റ് സിസിലിയയുടെ പുഷ്പപ്രതിമയിൽ ഒരു റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്പമാല, ഒരു ഈന്തപ്പന ശാഖ, &quot;ബദാം ഇലകളുടെയും അവളുടെ കയ്യിലെ പൂക്കളുടെയും ഉയരമുള്ള വള്ളി&quot; എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''A Glossary of Ecclesiastical Terms,'' edited by Orby Shipley (London, Oxford and Cambridge, 1872), pp. 99–100.&lt;/ref&gt; യേശുവിന്റെ അമ്മയായ [[മറിയം|മറിയയുടെ]] ഏറ്റവും നല്ല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് റോസാപ്പൂവെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Richard Griffiths, ''Pen and the Cross: Catholicism and English Literature 1850–2000'' (Continuum, 2010), p. 39.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, &lt;ref&gt;Charlene Spretnak, ''Missing Mary: The Queen of Heaven and Her Re-emergence in the Modern Church'' (Palgrave Macmillan, 2004), pp. 222–223; Lorraine Kochanske Stock, &quot;Lords of the Wildwood: The Wild Man, the Green Man, and Robin Hood,&quot; in ''Robin Hood in Popular Culture: Violence, transgression, and justice'' (D.S. Brewer, 2000), pp. 242, 245–247; J. Miller, ''Beads and Prayers'', pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മായ, ഫ്ലോറ തുടങ്ങിയ ദേവതകളെ ജനപ്രിയ ഭാവനയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Ambrose, ''De virginibus'' 3, noted by  Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിൽ മറിയയെ റോസ പുഡോറിസ്, &quot;എളിമയുടെ റോസ്&quot;, &lt;ref&gt;[[Coelius Sedulius|Sedulius]], ''Paschale carmen'', as cited by Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; മുള്ളുകൾക്കിടയിൽ ഒരു റോസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 268.&lt;/ref&gt; മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ് എന്നിവ മേരിയുടെ പ്രത്യേക പുഷ്പങ്ങളായി മാറുന്നു. &lt;ref&gt;Timothy Matovina, ''Latino Catholicism: Transformation in America's Largest Church'' (Princeton University Press, 2012), p. 175.&lt;/ref&gt; ചില കത്തോലിക്കാ സംസ്കാരങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഗ്വാദലൂപേ മാതാവ്|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഗ്വാഡലൂപ്പിനായുള്ള]] മെക്സിക്കൻ ഭക്തി സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ മേരിക്ക് പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Juliana Flinn, ''Mary, the Devil, and Taro: Catholicism and Women's Work in a Micronesian Society'' (University of Hawaii Press, 2010), pp. 147–148, 151.&lt;/ref&gt; [[മൈക്രോനേഷ്യ]]യിലെ [[Pulap|പുലാപ്പ് ദ്വീപിൽ]], മേരിയുടെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്ക്ക് മുമ്പായി പൂക്കൾ ജപമാലയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും മെയ് മാസത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു. ജപമാലയെ &quot;റോസാപ്പൂക്കളുടെ കിരീടം&quot; എന്ന ആശയം തലയിൽ പുഷ്പമാല ധരിക്കാനുള്ള പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യങ്ങളെ പൂർത്തീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' pp. 88–89 ''et passim;'' J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ കാലഘട്ടത്തിലെ ലാറ്റിൻ സ്തുതിഗീതങ്ങളും ലിറ്റാനികളും മേരിയെ &quot;മിസ്റ്റിക്കൽ റോസ്&quot; എന്നും റോസ് എപ്പിത്തീറ്റുകളുടെ ഒരു കൂട്ടം അല്ലെങ്കിൽ റോസയുടെ പ്രതിച്ഛായയിൽ ക്രിസ്തുവിനെ പ്രസവിച്ച പൂന്തോട്ടം എന്നും വിളിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt; വീഞ്ഞിൽ നിന്ന് രൂപാന്തരപ്പെട്ട [[Eucharist|യൂക്കറിസ്റ്റിലെ]] ക്രിസ്തുവിന്റെ രക്തം ഒരു റോസാപ്പൂവായി കാണണമെന്ന് ആംബ്രോസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt;  അഞ്ച് ദളങ്ങളുള്ള റോസ് ക്രിസ്തുവിന്റെ [[പഞ്ചക്ഷതങ്ങൾ|അഞ്ച് മുറിവുകളുടെ]] പ്രതീകവും അതിനാൽ പുനരുത്ഥാനവും ആയി തീർന്നു. &lt;ref&gt;J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt;

വിശുദ്ധരുടെ ജീവനുള്ള ശരീരവും മൃതശരീരവും അവരുടെ വിശുദ്ധിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അടയാളങ്ങളിലൊന്നായി പുഷ്പങ്ങളുടെ &quot;പരിശുദ്ധ വാസന&quot;യെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Constance Classen, ''The Color of Angels: Cosmology, Gender and the Aesthetic Imagination'' (Routledge, 1998), pp. 36–37.&lt;/ref&gt; [[Pope Gregory I]] described the fragrance and luminosity of the rose as issuing from the blood of martyrs.&lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 269.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധവും തിളക്കവും രക്തസാക്ഷികളുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതായി ഗ്രിഗറി ഒന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ വിശേഷിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels,'' p. 37.&lt;/ref&gt;  സ്റ്റെയിൻഫെൽഡിലെ ഹെർമൻ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ &quot;റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ്, പോപ്പി, എല്ലാത്തരം സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾ&quot; നിറഞ്ഞ ഒരു പൂന്തോട്ടം പോലെ ഒരു സുഗന്ധം പുറന്തള്ളുന്നു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt;കിടപ്പിലായ കന്യകയായ ഷീദാമിലെ ലിഡ്‌വിൻ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വീഞ്ഞല്ലാതെ മറ്റൊന്നും കഴിക്കുന്നില്ലെന്നും &quot;സുഗന്ധമുള്ള രക്തത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ&quot; കരഞ്ഞെന്നും അതിനെ അവൾ റോസാപ്പൂക്കൾ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് അവ അവളുടെ കവിളുകളിൽ ഉണങ്ങിയപ്പോൾ അവയെ ശേഖരിച്ച് ഒരു പെട്ടിയിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ഒരു റോസ്ച്ചെടിയിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞതാണ് അവളുടെ മരണത്തിന്റെ അടയാളം, അവളെ അടക്കം ചെയ്തപ്പോൾ രക്ത-കണ്ണീരിൽ നിന്നുണ്ടായ റോസ് നിറഞ്ഞ ബാഗ് അവളുടെ തലയിണയായി ഉപയോഗിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ആദ്യകാലം മുതൽ പൂക്കളും രക്തവും ശവങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 73.&lt;/ref&gt;

===റോസ് ഞായറാഴ്ചകൾ===
[[File:Albrecht Dürer - Feast of Rose Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.3|ജപമാലയുടെ ഒരു [[altarpiece|ബലിപീഠമായ]] [[Dürer|ഡ്യൂറർ]] എഴുതിയ [[Feast of the Rosary|ജപമാലയുടെ ഉത്സവം]] (1506): വെള്ള, ചുവപ്പ് റോസ് കിരീടങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ ഒരു സമൂഹം മുഴുവനും ഒത്തുചേരുന്നു.&lt;ref&gt;Nathan Mitchell, ''The Mystery of the Rosary: Marian Devotion and the Reinvention of Catholicism'' (New York University Press, 2009), pp. 25–27.&lt;/ref&gt;]]
[[ആരാധനക്രമ വർഷം|ആരാധനാ ക്രമ വർഷ കലണ്ടറിന്റെ]] രണ്ട് ദിവസത്തെ &quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നോമ്പിന്റെ നാലാമത്തെ ഞായറാഴ്ചയെ ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസ (&quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot;) എന്നും വിളിക്കുന്നു. സീസണിൽ പർപ്പിൾ അല്ലെങ്കിൽ വയലറ്റ് [[Penance|പെനിറ്റൻഷ്യൽ]] വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റി റോസ് നിറമുള്ള പുരോഹിതവസ്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ [[Golden Rose|ഗോൾഡൻ റോസ്]] എന്ന അനുഗ്രഹത്തെ കൊടുക്കുന്നു. &lt;ref&gt;P.M.J. Rock, &quot;Golden Rose,&quot; in ''The Catholic Encyclopedia'' (1909), vol. 6, p. 629; Matthew Bunson, ''Our Sunday Visitor's Encyclopedia of Catholic History'' (Our Sunday Visitor, 1995, 2004), p. 403.&lt;/ref&gt; പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസലിക്ക|സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിലെ]] കാനോൻ ബെനഡിക്റ്റ് ഈ ദിവസം ഒരു ചടങ്ങ് രേഖപ്പെടുത്തി. യേശു ക്രിസ്തുവിന്റെ പീഡാനുഭവത്തെയും കുരിശുമരണത്തെയും അനുസ്മരിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയായ [[കുരിശിന്റെ വഴി]]യിൽ മാർപ്പാപ്പ മോസ് പൊതിഞ്ഞ റോസ് പിടിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;The station on this fourth Sunday of Lent was at S. Croce in Ierusalemme, and the route took the Pope back to the [[Lateran Palace]], where he presented the rose to the city prefect; [[H. E. J. Cowdrey]], ''Pope Gregory VII, 1073–1085'' (Oxford University Press, 1998), p. 14, citing Benedict, cap. 36, p. 150.&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഭാ നിഘണ്ടു വിദഗ്ദ്ധൻ ഗോൾഡൻ റോസിനെ [[The Golden Bough (mythology)|ഗോൾഡൻ ബഫിനോട്]] സാമ്യമുള്ളതായി കാണുന്നു. മേരിയെ ഇതിൽ ഫലഭൂയിഷ്ടതയുടെ ദേവതയായിരുന്ന [[പെർസഫനി]]യായി കാണുന്നു.&lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. 342–343.&lt;/ref&gt;

മധ്യകാല ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ [[പെന്തിക്കൊസ്തി|പെന്തെക്കൊസ്ത്]] ചിലപ്പോൾ റോസാലിയ അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റ പാസാ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' p. 341.&lt;/ref&gt; റോസാലിയയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന റുസാലി എന്നാണ് പെന്തെക്കൊസ്തിന്റെ പരമ്പരാഗത റൊമാനിയൻ നാമം. &lt;ref&gt;Theodore A. Koehler,&quot;The Christian Symbolism of the Rose&quot;, ''Roses and the Arts: A Cultural and Horticultural Engagement'', Central State University, Wilberforce, Ohio, May 8, 1986.[http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221411/http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html|date=2016-03-03}}&lt;/ref&gt;മധ്യകാല റോമിൽ, പെന്തെക്കൊസ്തിന് മുമ്പുള്ള ഞായറാഴ്ച, അസൻഷൻ പെരുന്നാളിന്റെ [[Octave (liturgy)|ഒക്റ്റേവിനായി]] ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസിസ് (റോസാപ്പൂവിന്റെ ഞായറാഴ്ച) അല്ലെങ്കിൽ പാസാ റോസറം അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റം ആഘോഷിച്ചു. പുരാതന പന്തീയോനിൽ നിന്ന് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ബസിലിക്ക [[Pantheon, Rome|സാന്താ മരിയ റോട്ടുണ്ടയിൽ]] ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ പരിശുദ്ധാത്മാവിനെക്കുറിച്ച് ഒരു പ്രസംഗം നടത്തി. അഗ്നിജ്വാലകളുടെ നാവുകൾ ഇറങ്ങുന്നതിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി താഴികക്കുടത്തിലെ [[Oculus|ഒക്കുലസ്]] വഴി റോസ് ദളങ്ങൾ വർഷിച്ചു. &lt;ref&gt;Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 61, p. 157; Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 144; F.G. Holweck, entry on &quot;Paschal Tide,&quot; ''The Catholic Encyclopedia'' (New York, 1911), vol. 11, p. 517; Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. v and 86–87, also citing the ''Liber Pollicitus'' (n. 59, also found as ''Liber Politicus'') of Benedict. See also Johann Herolt, ''Sermo'' xxvi, ''Sermones Discipuli in Quadragesima'' (Venice, 1599), p. 84; Francesco Antonio Zaccaria, ''Onomasticum Rituale selectum'' (1787), p. 122; ''Sanctissimi domini nostri Benedicti Papae XIV Bullarium'' (1827), vol. 12, p. 133; Adriano Cappelli, ''Cronologia, cronografia e calendario perpetuo'' (Hoepli, 1998), p. 142.&lt;/ref&gt; അത്താഴത്തിനുശേഷം, ഒരു [[Carnival|ലുഡസ് കാർനെലെവാരിസ്]] നൈറ്റ്സും പട്ടാളക്കാരും മദ്യപാനത്തോടെ ആഘോഷിച്ചു. തുടർന്ന് വിവിധ പാപങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നതും കഥാചിത്രത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;This included &quot;the killing of a bear to symbolize the devil who tempted the flesh, of bullocks to symbolize their pride, and of a cockerel to symbolize their lusts; thus, they might live chastely and soberly, and keep a good [[Easter]]&quot;: Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 7(5), p. 172.&lt;/ref&gt; പെന്തെക്കൊസ്ത് റോസാപ്പൂക്കൾ വിതറുന്ന പതിവ് പാസ്ക്വാ ഡി റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പെക്വസ് റോസീസ് പോലുള്ള പെരുന്നാളുകളിൽ പ്രതിഫലിച്ചതുപോലെ ആധുനിക യുഗത്തിലും തുടർന്നു. &lt;ref&gt;Mazzoni, ''Saint Hysteria,'' p. 144.&lt;/ref&gt; റോസ് ദളങ്ങളോ വെളുത്ത പ്രാവുകളോ പുറത്തുവിടുന്നതിനായി സീലിംഗിൽ &quot;ഹോളി ഗോസ്റ്റ് ഹോൾ&quot; പള്ളികൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Gertrud Muller Nelson, ''To Dance With God: Family Ritual and Community Celebration'' (Paulist Press, 1986), p. 27; Diana L. Eck, ''Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras'' (Beacon Press, 1993, 2003), p. 130; Christopher Hill, ''Holidays and Holy Nights: Celebrating Twelve Seasonal Festivals of the Christian Year'' (Theosophical Publishing House, 2003), pp. 151–152.&lt;!--I'm wary of these, which sound a bit like folk aetiology--&gt;&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുമുള്ള ചില സ്രോതസ്സുകൾ റോസ് ഞായറാഴ്ചകളെ റോസാലിയയുടെ ക്രിസ്ത്യൻവത്കൃത രൂപമായി കണ്ടു.&lt;ref&gt;John G.R. Forlong, ''Encyclopedia of Religions'' (1906, reprint 2008), vol. 3, p. 205; C.A. White, &quot;The Pope's Golden Rose,&quot; ''Notes and Queries'' 3 (1893), p. 343.&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|3}}

{{Roman religion (festival)}}

[[വർഗ്ഗം:പുരാതന റോമൻ ആഘോഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പോത്സവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇറ്റലിയിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]</text>
      <sha1>24yuz5192tnuh1txynrw64uqf9k9guq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634231</id>
      <parentid>4634207</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* മിലിട്ടറി റോസാലിയ */</comment>
      <origin>4634231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224657" sha1="p6pcwi5sgkkdegcdkoled1r83wh93k3" xml:space="preserve">{{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 മേയ്}}
{{prettyurl|Rosalia (festival)}}
{{Infobox holiday
|holiday_name  = റോസാലിയ
|type          = [[Roman festival]]
|longtype      = [[religious pluralism|pluralistic]] within the context of [[Religion in ancient Rome|Classical Roman religion]] and [[Imperial cult (ancient Rome)|Imperial cult]]
|image         = Morgantina39.jpg
|image_size    = 250px
|caption       = [[Roman mosaic|Mosaic]] depicting the weaving of rose wreaths&lt;br&gt;&lt;small&gt;''([[Villa Romana del Casale|Villa del Casale]], 4th century)''&lt;/small&gt;
|observedby    = [[Roman Empire]]
|date          = varying dates mainly in May and June
|celebrations  = 
|observances   = 
|relatedto     = [[Roman funerals and burial|Roman ancestor cult]],&lt;br&gt;[[Dionysia]], [[Adonia]],&lt;br&gt;[[religion in the Roman military]],&lt;br&gt;[[cult of saints|cult of the saints]]
}}
[[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] റോസാപ്പൂക്കൾ‌ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഒരു ഉത്സവമായിരുന്നു '''റോസാലിയ''' അഥവാ '''റോസാറിയ'''. ഈ ഉത്സവത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത ദിവസമല്ല ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. പ്രധാനമായി മെയ് മാസത്തിലായിരുന്നു ഈ ഉത്സവമെങ്കിലും ജൂലൈ മാസം പകുതിവരെ ഏതു ദിവസം വേണമെങ്കിലും ഇത് ആഘോഷിക്കുമായിരുന്നു. ഈ ഉത്സവത്തെ '''റോസാറ്റിയോ''' (&quot;റോസാപ്പൂ അലങ്കാരങ്ങൾ&quot;) അല്ലെങ്കിൽ &quot;റോസാപ്പൂഅലങ്കാര ദിവസം&quot; എന്നും  വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. റോസാപ്പൂകളെ കൂടാതെ മറ്റിനം [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]]  പൂക്കളുപയോഗിച്ചും ഈ ഉത്സവം (വയലറ്റിയോ, വയലറ്റലങ്കാരം, വയലറ്റു ദിനം, &quot; വയലറ്റ് അലങ്കാരദിനം എന്നിങ്ങനെ പലപേരുകളിൽ) ആഘോഷിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;C.R. Phillips, ''The Oxford Classical Dictionary,'' edited by Simon Hornblower and Anthony Spawforth (Oxford University Press, 1996, 3rd edition), p. 1335; ''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 6.10264, 10239, 10248 and others. Other names include ''dies rosalis,'' ''dies rosae'' and ''dies rosaliorum'': ''CIL'' 3.7576, 6.10234, 6.10239, 6. 10248.&lt;/ref&gt; മരണമടഞ്ഞവരുടെ സ്മരണക്കായി, അവരുടെ കുഴിമാടങ്ങളിൽ  പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങായാണ്  ഈ ഉത്സം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മതപരവും വ്യക്തിപരവുമായി പരേതാത്മാക്കൾക്കായി നടത്തുന്ന അസംഖ്യം ശ്രദ്ധാഞ്ജലികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഈ പുഷ്പാർപണം. പരമ്പരാഗത ചടങ്ങുകൾക്ക് (മോസ് മയോറം) റോമൻ ജനത എത്രമാത്രം വില കല്പിച്ചിരുന്നു എന്നതിനെയും ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. റോമൻ കലണ്ടറിൽ പരേതരുടെ ബഹുമാനാർഥം നിരവധി  പൊതു അവധിദിനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്മാരക ദിനങ്ങൾ നീക്കിവെക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;Peter Toohey, &quot;Death and Burial in the Ancient World,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), pp. 366–367.&lt;/ref&gt;

മതപരമായ ഒരു ആവിഷ്‌കാരമെന്ന നിലയിൽ, ഒരു ദേവന്റെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്‌ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് വസ്തുക്കൾക്കോ ഒരു റോസാറ്റിയോ നൽകുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ റോമൻ സൈന്യം റോസ് ഉത്സവമായ റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. അതിൽ അവർ സൈനികരുടെ ആദർശങ്ങൾ മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. സ്വകാര്യ അസോസിയേഷനുകളുടെയും ക്ലബ്ബുകളുടെയും റോസ് ഫെസ്റ്റിവലുകൾ ലാറ്റിനിൽ കുറഞ്ഞത് നാൽപത്തിയൊന്ന് ലിഖിതങ്ങളിലും ഗ്രീക്കിൽ പതിനാറ് ലിഖിതങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ ഈ ആചരണത്തെ റോഡിസ്മോസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Christina Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten im griechischen Raum und eine neue Rodismos Bithynien,&quot; ''Museum Helveticum'' 56 (1999), pp. 209–210, noting that ''rhodismos'' is attested in [[glosses]] as equivalent to ''rosalia''.&lt;/ref&gt;

പൂക്കൾ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെയും പുനർജന്മത്തിന്റെയും ഓർമ്മയുടെയും പരമ്പരാഗത പ്രതീകങ്ങളായിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും ചുവപ്പും പർപ്പിളും രക്തത്തിന്റെ നിറം ഉണർത്തുന്നതായി തോന്നി. അത് ഒരുതരം പാപമോചനമായി കണക്കാക്കി.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, ''The Corporeal Imagination: Signifying the Holy in Late Ancient Christianity'' (University of Pennsylvania Press, 2009), p. 74.&lt;/ref&gt; വസന്തകാലമായിരുന്നു അവയുടെ പൂവിടൽ കാലഘട്ടം, പൂക്കളിൽ അവസാനം വിരിയുന്നത് റോസാപ്പൂക്കളും ആദ്യം വിരിയുന്നത് വയലറ്റ്പ്പൂക്കളുമാണ്. &lt;ref&gt;Christer Henriksén, ''A Commentary on Martial, ''Epigrams'' Book 9'' (Oxford University Press, 2012), p. 59, citing [[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 21.64–65 and [[Martial]], ''Epigram'' 9.11.1.&lt;/ref&gt;ഉത്സവവിരുന്നുകളുടെയും ശവസംസ്ക്കാര വിരുന്നുകളുടെയും ഭാഗമായി, റോസാപ്പൂക്കൾ &quot;&quot;ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ഒരു വിചിത്രമായ വിരുന്ന്... അനന്തവും അജ്ഞാതവുമായ ഒരേ പ്രക്രിയയുടെ രണ്ട് വശങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;[[:ro:Marcu Beza|Marcu Beza]], ''Paganism in Romanian Folklore'' (J.M. Dent, 1928), p. 43.&lt;/ref&gt; സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചില മേഖലകളിൽ, റോസാലിയ [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസ്]], [[അഡൊണിസ്|അഡോണിസ്]], എന്നീ ദേവന്മാരെ കൂടാതെ മറ്റുദേവന്മാരുടെയും വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായി ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ റോസ് അലങ്കാരം ഒരു രീതിയെന്ന നിലയിൽ പ്രത്യേക ദേവതകളുടെ കാർഷികോത്സവമായും പൂർണ്ണമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതിനാൽ യഹൂദ-ക്രിസ്ത്യൻ നോമ്പുകാല അനുസ്മരണത്തിന്റെ സ്‌മാരകോത്സവം ആയി ഇത് മാറി. &lt;ref&gt;A.S. Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; ''Harvard Theological Review'' 30.1 (1937), p. 30; Kathleen E. Corley, ''Marantha: Women's Funerary Rituals and Christian Origins'' (Fortress Press, 2010), p. 19; Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 208; on Jewish commemoration, Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), pp. 78–81.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും കിരീടങ്ങളും മാലകളും വിശുദ്ധരുടെ ആരാധനാലയത്തിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ റോസാലിയ മാറി.

== സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ പശ്ചാത്തലം ==
[[File:The Roses of Heliogabalus.jpg|thumb|upright=1.3|''[[Lawrence Alma-Tadema|ലോറൻസ് അൽമ-ടഡെമ]] ചിത്രീകരിച്ച [[The Roses of Heliogabalus|ദി റോസെസ് ഓഫ് ഹെലിയോഗബാലസ്]] (1888):19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് കാരണമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള വീർപ്പുമുട്ടൽ &quot; &lt;ref&gt;Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 142.&lt;/ref&gt;]]
[[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലും]] [[റോം|റോമിലും]] പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും ഉത്സവവേളകളിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ധരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Mireille M. Lee, &quot;Clothing,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 231.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും മാലകൾ സംയോജിപ്പിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ പ്യത്യേകമായോ, ആർക്കൈക് കാലഘട്ടത്തിൽ ഗ്രീക്ക് ഗാനരചനയിൽ ലൈംഗിക രംഗങ്ങൾ, വധുവിന്റെ ഘോഷയാത്രകൾ, മദ്യപാന പാർട്ടികൾ എന്നിവ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[C. M. Bowra]], ''Greek Lyric Poetry: From Alcman to Simonides'' pp. 108, 191, 264; Patricia A. Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation: Anacreon and the Anacreontic Tradition'' (Cambridge University Press, 1992), ''[https://books.google.com/books?id=rIqsUZyYMQAC&amp;q=roses#v=snippet&amp;q=roses&amp;f=false passim.]''&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ സാഹിത്യത്തിൽ, &quot;റോസാപ്പൂക്കളിലും വയലറ്റുപ്പൂക്കളിലും&quot; ആയിരിക്കുക എന്നതിനർത്ഥം അതിയായ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുക എന്നതാണ്. &lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 59, citing [[Cicero]], ''Tusculan Disputations'' 5.73.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും &quot;ധരിക്കുന്നവരെ ആഘോഷകരായും മാത്രമല്ല ജീവിതത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും സംക്ഷിപ്തതയുടെയും മുഖഭാവമായും കാണുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;Karen K. Hersch, ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'' (Cambridge University Press, 2010), p. 91.&lt;/ref&gt;  റോസുകളും വയലറ്റുകളും റീത്തുകളിലും ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള പുഷ്പങ്ങളായിരുന്നു. മാത്രമല്ല ചിലപ്പോൾ സമ്മാനമായും നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 256, citing [[Martial]] 9.60; [[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' 21.14; [[Ovid]], ''[[Metamorphoses]]'' 12.410; [[Statius]], ''Silvae'' 1.2.22. [[Ludwig Friedländer]], ''Roman Life and Manners under the Early Empire'', translated by A.B. Gough (Routledge,1913), vol. 4, pp. 144–145, notes that Roman ''violae'' may at times refer to the [[Erysimum|wallflower]] or [[Matthiola|stock]] as well as violets.&lt;/ref&gt;

ചില ദേവതകളുമായി പൂക്കൾ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അഫ്രോഡൈറ്റ് (റോമൻ [[വീനസ്|വീനസ്]]), [[പെർസഫനി|പെർസെഫോൺ]]&lt;ref&gt;Monica S. Cyrino, ''Aphrodite'' (Routledge, 2010), p. 36; ''Corinth. The Sanctuary of Demeter and Kore: Terracotta Figurines of the Classical, Hellenistic, and Roman Periods'' (ASCSA, 2000), vol. 18, pt. 4, pp. 124–125.&lt;/ref&gt; ([[Proserpina|പ്രോസെർപീന]]), [[Chloris|ക്ലോറിസ്]] &lt;ref&gt;Ada Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'' (Cambridge University Press, 2007), p. 316.&lt;/ref&gt; ([[Flora (mythology)|ഫ്ലോറ]]) തുടങ്ങി ചില ദേവന്മാർക്ക് പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളും സുഗന്ധങ്ങളും [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും]] &lt;ref&gt;Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 35–39; Ian Du Quesnay, &quot;Three Problems in Poem 66,&quot; in ''Catullus: Poems, Books, Reader'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 165–166.&lt;/ref&gt; [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസിന്റെയും]] പ്രത്യേക സവിശേഷതയായായി കരുതിയിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ കവിതകളിൽ മദ്യപാനികൾക്കോ [[Eros|ഇറോസിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിനോ ഉള്ള വൈൻ ദേവൻ (&quot;സ്നേഹം, ആഗ്രഹം&quot;) ആയും കണ്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[M.L. West]], &quot;The ''Anacreontea'',&quot; in ''Hellenica: Selected Papers on Greek Literature and Thought. Volume II: Lyric and Drama'' (Oxford University Press, 2013), vol. 2, pp. 388–389; Laura Miguélez-Cavero, ''Poems in Context: Greek Poetry in the Egyptian Thebaid 200-600 AD'' (Walter de Gruyter, 2008), pp. 130–134 (on the wine of Dionysus as having a potent fragrance that competes with that of flowers such as roses); Xavier Riu, ''Dionysism and Comedy'' (Rowman &amp; Littlefield, 1999), p. 108; Edoarda Barra-Salzédo, ''En soufflant la grâce: Âmes, souffles et humeurs en Grèce ancienne'' (Jérôme Villon, 2007),  p. 178.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് റൊമാൻസ് നോവൽ [[Daphnis and Chloe|ഡാഫ്‌നിസ് ആൻഡ് ക്ലോയി]] (എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിനുള്ള ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ധാരാളം സസ്യജാലങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉള്ള ഒരു [[Pleasure garden|ആനന്ദ ഉദ്യാനത്തെ]] കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;A.R. Littlewood, &quot;Ancient Literary Evidence for the Pleasure Gardens of Roman Country Villas,&quot; in ''Ancient Roman villa Gardens,'' Dumbarton Oaks Colloquium on the History of Landscape Architecture 10 (Dumbarton Oaks, 1987), p. 28.&lt;/ref&gt; റോമിൽ വീനസ് പൂന്തോട്ടങ്ങളുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 42.&lt;/ref&gt; [[Veneralia|ഏപ്രിൽ ഒന്നിന്]] വീനസിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണത്തിലും (ലാവറ്റിയോ) ഏപ്രിൽ 23 ന് അവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ആഘോഷിച്ച വൈൻ ഫെസ്റ്റിവലിലും ([[Vinalia|വിനാലിയ]]) വീനസിന് റോസാപ്പൂവ് നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 4.138 and 869f.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പങ്ങളുടെ ആഡംബര പ്രദർശനം സൗഹൃദത്തിന്റെയും വിശാലമനസ്കതയുടെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. [[പാപ്പിറസ്|പാപ്പൈറസിൽ]] അവശേഷിക്കുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ [[Business letter|വാണിജ്യപരമായ കത്തിൽ]], കല്യാണത്തിന് ആവശ്യമുള്ള പൂക്കളിന് റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമാണെന്ന് കാണിച്ചുകൊണ്ട് വിഷമിക്കുന്ന ഒരു മണവാളന്റെ അമ്മയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വിവാഹത്തിന് ആവശ്യമുള്ള റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമായതിനാൽ അവർ അഭ്യർത്ഥിച്ച 2,000 ന് പകരം 4,000 [[നാർസിസസ് (സസ്യം)|നാർസിസസ്]] പൂക്കൾ അയച്ചുകൊണ്ട് വിതരണക്കാർ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;''[[Oxyrhynchus Papyri]]'' 331.1–21; ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 30.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങൾ റോമൻ വിവാഹങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോൾ, മണവാളൻ മണവാട്ടിയെക്കാൾ പുഷ്പകിരീടം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലായിരുന്നു. [[Statius|സ്റ്റാറ്റിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) വരനെ [[റോസ റൂബിജിനോസ|റോസാപ്പൂവ്]], [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]], [[ലില്ലി]] എന്നിവയുടെ റീത്ത് ധരിപ്പിച്ചിരുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Statius, ''Silvae'' 1.20; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 90.&lt;/ref&gt; ചക്രവർത്തി ഔദ്യോഗികമായി ഒരു നഗരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, സ്വാഗതസംഘത്തിൽ നിന്നുള്ള അഭിവാദ്യത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളിലും പുഷ്പമാലകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;&quot;Triumph,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 123.&lt;/ref&gt; [[Augustan History|ഹിസ്റ്റോറിയ അഗസ്റ്റയിലെ]] (&quot;മിക്കവാറും സാങ്കൽപ്പികം&quot;), ഒരു വിവരമനുസരിച്ച്, അത്യന്തം സുഖലോലുപനായ ചക്രവർത്തിയായ [[Elagabalus|ഹെലിയോഗബാലസ്]] അതിഥികളെ തന്റെ ഔദ്യോഗികവിരുന്നുകളിലൊന്നിൽ റോസ് ദളങ്ങളുടെ ഹിമപാതം കൊണ്ട് മൂടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''The Classical Tradition'', edited by Anthony Grafton, Glenn W. Most, Salvatore Settis (Harvard University Press, 2010), p. 524.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരത്തിൽ, വിജയകരമായ ഒരു കായികതാരത്തിന്റെയോ വധുവിന്റെ ദമ്പതികളുടെയോ മുകളിലൂടെ ഇലകളോ പുഷ്പ ദളങ്ങളോ ചൊരിയുന്നതാണ് ഫൈലോബോളിയ.&lt;ref&gt;Stephen G. Miller, ''The Berkeley Plato'' (University of California Press, 2009), p. 43; Bruno Currie, ''Pindar and the Cult of Heroes'' (Oxford University Press, 2005),  p. 141; John H. Oakley and Rebecca H. Sinos, ''The Wedding in Ancient Athens'' (University of Wisconsin Press, 1993), p. 27.&lt;/ref&gt;

[[File:José de Ribera 064.jpg|thumb|left|upright=1.2|[[José de Ribera|ഹോസെ ഡി റിബെര]]യുടെ വീനസും അഡോണിസും (1637) അഡോണിസിന്റെ ശരീരത്തിന് മുകളിൽ റോസ് കിരീടം ധരിച്ച വീനസ്]]
പ്രാചീനമായ പൗരാണികശാസ്‌ത്രത്തിൽ രക്തവും പുഷ്പങ്ങളും ദൈവിക രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി കഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അഡോണിസ് ഒരു വേട്ടയ്ക്കിടെ ഒരു പന്നിയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പുഷ്പം ഉണ്ടായി. [[Cybele|സൈബലിലെ]] റോമൻ ആചാരങ്ങളുടെ കേന്ദ്രകഥയിൽ സൈബലിന്റെ ഭർത്താവായ [[Attis|ആറ്റിസിന്റെ]] സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ വൃഷണച്ഛേദത്തിലെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് നിറമുള്ള പുഷ്പം മുളച്ചു. [[On the Origin of the World|ഓൺ ദി ഒറിജിൻ ഓഫ് ദി വേൾഡ്]] എന്ന ഗ്നോസ്റ്റിക് പാഠത്തിൽ, ഒരുപക്ഷേ നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ &lt;ref&gt;Hans-Gebhard Bethge, Bentley Layton, Societas Coptica Hierosolymitana, &quot;''On the Origin of the World'' (II,5 and XIII,2),&quot; in ''The Nag Hammadi Library in English: The Definitive New Translation of the Gnostic Scriptures Complete in One Volume'' (Brill, 1977, rev. ed. 1996), p. 170.&lt;/ref&gt; ഈറോസുമായി ലൈംഗികമായി ഒന്നിച്ചതിനുശേഷം [[Cupid and Psyche|സൈക്കിന്റെ]] കന്യാരക്തത്തിൽ നിന്ന് (&quot;ആത്മാവ്&quot;) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ പുഷ്പമാണ് റോസ്. &lt;ref&gt;The examples of Attis, Adonis, ''On the Origin of the World'' from Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Gallo-Roman culture|ഗാലോ-റോമൻ]] കവി [[Ausonius|ഔസോണിയസ്]] ''കുപിഡ് ക്രൂസിഫൈഡ്'' എന്ന കവിതയിൽ, കുപിഡ് (റോമിനു തുല്യമായ ഇറോസ്) പ്രണയത്തിൽ നിരാശരായ ദേവതകളാൽ അധോലോകത്തിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ മുറിവുകളിൽ നിന്നുള്ള രക്തം റോസാപ്പൂവ് വളരാൻ കാരണമാകുന്നതായി പറയുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Egyptian religion|ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിൽ]], ലോറൽ, [[Palm branch|ഈന്തപ്പനയുടെ കൊമ്പ്]], തൂവലുകൾ, [[പാപ്പിറസ്]] അല്ലെങ്കിൽ വിലയേറിയ ലോഹങ്ങളുടെ ശവസംസ്ക്കാര റീത്തുകൾ എന്നിവ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിന്റെ [[Ancient Egyptian afterlife beliefs|വേയിംഗ് ഓഫ് ഹാർട്ട്]] ചടങ്ങിൽ എത്തപ്പെടുമ്പോൾ മരണപ്പെട്ടയാൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട &quot;[[Crown of justification|ന്യായീകരണത്തിന്റെ കിരീടത്തെ]]&quot; ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ, [[Romanization (cultural)|റോമൻ സംസ്ക്കാരത്തിൽ]] [[ഐസിസ്|ഐസിസ്]] ആരാധനയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ റീത്ത് റോസാപ്പൂക്കളായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Lorelei H. Corcoran and Marie Svoboda, ''Herakleides: A Portrait Mummy from Roman Egypt'' (Getty Publications, 2010), p. 32.&lt;/ref&gt;  മാർച്ച് 5 ന് സാമ്രാജ്യത്വ അവധിക്കാലമായ [[Navigium Isidis|നവിജിയം ഐസിഡിസിനെ]] തുടർന്ന് ഐസിസിന്റെ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ഐസിസിന്റെ ജലയാത്രയെ ഒരു ആചാരപരമായ ഘോഷയാത്രയുടെ ഭാഗമായി പ്രതിനിധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;Apuleius, ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' 11.6.1; Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt; [[അപൂലിയസ്|അപുലിയസിന്റെ]] രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ,, നായകനായ ലൂസിയസ് ഒരു കഴുതയായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ വീണ്ടെടുപ്പിന്റെ ഒരു യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം റോസാപ്പൂവ് കഴിക്കുകയും ഐസിസിന്റെ നിഗൂഢതകളിലേക്ക് ഒരു തുടക്കമാകുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യരൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot; /&gt; റോഡോഫോറിയ എന്ന ഉത്സവം മൂന്ന് ഗ്രീക്ക് പപ്പൈറിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ഐസിസിനുവേണ്ടി &quot;റോസ്-ചുമക്കുന്ന&quot;തായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ റോസാലിയയുടെ ഗ്രീക്ക് നാമമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;[[J. Gwyn Griffiths]], ''Apuleius of Madaurus: The Isis-Book: (Metamorphoses, Book XI)'' (Brill, 1975), pp 160–161.&lt;/ref&gt;

== ശവസംസ്കാര പുഷ്പങ്ങളായി റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ==
[[File:Fresco Fragment with Four Cupids Hanging Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|The making of rose garlands by multiple [[Cupid and Psyche|Cupids and Psyches]], in a wall painting from [[Pompeii]]: the Psyche on the right holds a [[patera|libation bowl]], a symbol of religious piety often depicted as a [[Rosette (design)|rosette]]&lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് ഗ്രീസിൽ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകളിൽ വളരെ പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ പ്രത്യേകിച്ചും ഇത് റോമാക്കാർക്കിടയിൽ മരണവും ശവസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt; ഗ്രീസിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ ശവസംസ്കാരങ്ങളിലും [[ശിലാഫലകം|ശിലാഫലകങ്ങളിലും]] മിക്കപ്പോഴും പെൺകുട്ടികളുടെ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകഫലകങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Frederick E. Brenk, ''Clothed in Purple Light: Studies in Vergil and in Latin Literature'' (Franz Steiner, 1999), pp. 87, 102.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകങ്ങളെ, അവിവാഹിതയായ പെൺകുട്ടിയുടെ മരണത്തെ വസന്തകാലത്ത് വെട്ടിമാറ്റുന്ന ഒരു വിടർന്നുവരുന്ന റോസാപ്പൂവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു യുവതി തന്റെ വിവാഹ വസ്ത്രത്തിൽ അടക്കംചെയ്താൽ അത് &quot;ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിലെ റോസ് പോലെയാണ്&quot;; എട്ട് വയസുള്ള ഒരു ആൺകുട്ടി റോസാപ്പൂവ് പോലെയും അത് &quot;[[Erotes|ഈറോട്ടിന്റെ]] മനോഹരമായ പുഷ്പം&quot; (&quot;ലവ്സ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ കുപിഡ്സ്) പോലെയും ആണ്. &lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87, note 2.&lt;/ref&gt;  പുഷ്പിക്കുന്നത് യുവത്വത്തിന്റെയും ദുഃഖാചരണത്തിന്റെയും പ്രതീകമെന്ന നിലയിൽ, റോസ് പലപ്പോഴും അകാലത്തിൽ പൊലിഞ്ഞുപോയ മരണത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot;&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[ഇലിയഡ്|ഇലിയഡിൽ]], മരണത്തിൽ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ ശരീരത്തിന്റെ സമഗ്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റ്]] [[Hector|ഹെക്ടറുടെ]] മൃതദേഹം &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ എണ്ണയും&quot;&lt;ref&gt;As translated by [[Robert Fagles]].&lt;/ref&gt; [[അംബ്രോസിയ]]യും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;''Iliad'' 23.185–187; Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 63, 94. Wooden cult statues might be anointed periodically with rose oil as a preservative, according to [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (9.41.7): Barbara Breitenberger, ''Aphrodite and Eros: The Development of Greek Erotic Mythology'' (Routledge, 2007), p. 60.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക്, ലാറ്റിൻ കവിതകളിൽ, [[Elysium|എലിസിയൻ വയലുകളിൽ]] അനുഗൃഹീതമായ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് വളരുന്നു.&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 102–104, 113, citing [[Pindar]], frg. 129 (edition of Snell); [[Propertius]] 4.7.59–62.&lt;/ref&gt;

മരിച്ചവർക്കുള്ള രക്തരഹിത ബലിയിൽ റോസ് മാലകളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും വൈൻ [[Libation|ലിബേഷൻ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91, citing Ovid.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പർപ്യൂറിയസ് ചുവപ്പ് മുതൽ പർപ്പിൾ വരെ നിറങ്ങളിലുള്ള റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും മരണത്തിന്റെ പുഷ്പങ്ങളായി മാറി.&lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; പുരാതന പദോൽപ്പത്തിയിൽ, പർപ്യൂറിയസ് ഗ്രീക്ക് പോർഫിറിയോസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ചർമ്മത്തിൽ ചതവിലോ മുറിവിലോ കൂടി പർപ്പിൾ രക്തം നനയുന്നതായി ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; [[Augustan literature (ancient Rome)|അഗസ്റ്റൻ]] ഇതിഹാസകവി [[വിർജിൽ|വെർജിൽ]] ഒരു പർപ്പിൾ പുഷ്പത്തിന്റെ രൂപകം യുദ്ധത്തിൽ ചെറുപ്പക്കാരുടെ അകാലവും രക്തരൂക്ഷിതവുമായ മരണത്തെ വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''[[Aeneid]]'' 6.884 and 9.434–437; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 89–90, 112–113.&lt;/ref&gt; [[Pallas (son of Evander)|പല്ലാസിന്റെ]] മരണം ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റിനെയും [[അപ്പോളോ]]യുടെ പ്രിയപ്പെട്ട [[ഹയാസിന്തസ്|ഹയാസിന്തസിന്റെ]] മരണപ്പെടുന്ന രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന [[ഹയാസിന്ത് (സസ്യം)|ഹയാസിന്തിനെയും]] ഉളവാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;J.D. Reed, ''Virgil's Gaze: Nation and Poetry in the Aeneid'' (Princeton University Press, 2007), p. 22.&lt;/ref&gt; പുൽമേടിലെ റോസാപ്പൂവിന്റെ &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ഗാംഭീര്യത്തെക്കുറിച്ച്&quot; [[Claudian|ക്ലോഡിയൻ]] എഴുതുന്നു. ഇതിൽ പ്രോസെർപീനയെ അധോലോകത്തിലേക്ക് ഹയാസിന്തുകൾ വയലറ്റുകൾ എന്നിവയോടൊപ്പം തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നതിലൂടെ സമൃദ്ധമായ സസ്യജാലങ്ങൾ സംഭാവനയായി നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Claudian, ''De rapto Proserpina'' 2.92–93: ''sanguineo splendore rosas.''&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂവും മുള്ളുകളുടെ സ്ഥിരമായ സാന്നിധ്യവും പ്രണയത്തിന്റെ സംവാദത്തിൽ പോലും ആപത്തു സൂചിപ്പിക്കുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെയും മരണത്തെയും കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation,'' pp. 211–212.&lt;/ref&gt;

[[File:Maenad and Cupid MAN Napoli Inv110591.jpg|thumb|പോംപൈയിലെ [[Lucius Caecilius Iucundus|ലൂസിയസ് സിസിലിയസ് യൂക്കുണ്ടസിന്റെ]] ഭവനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചുമർചിത്രത്തിൽ, ഒരു പുഷ്പചക്രം അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന [[maenad|മെനഡ്]] (ഡയോനിഷ്യസിന്റെ പരിചാരകൻ) കൈയിൽ ഒരു റോസാപ്പൂ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കുപിഡിനെ എടുത്തുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു.]]
നേരെമറിച്ച്, ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സന്ദർഭത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് ഉത്സവ വിരുന്നിനെ സൂചിപ്പിക്കാം, കാരണം റോമൻ കുടുംബങ്ങൾ വർഷത്തിലുടനീളം നിരവധി തവണ ശ്മശാന സ്ഥലങ്ങളിൽ ലിബേഷനായി കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുകയും അവർ  ഒന്നിച്ച് ഭക്ഷണവും പങ്കിട്ട് മരിച്ച പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വിലപ്പെട്ട ഓർമ്മകളും കുടുംബത്തിലൂടെ ജീവിതത്തിന്റെ തുടർച്ചയും ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;J.M.C. Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'' (Johns Hopkins University Press, 1971, 1996), pp. 62–63; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs'', Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), pp. 59–68.&lt;/ref&gt; റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രങ്ങളിൽ, ചുവന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ പലപ്പോഴും നിലത്ത് എത്തുന്നവിധത്തിൽ സമൃദ്ധമായി വിതറിയിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; ഈ ഇളം പുഷ്പങ്ങൾ ഒരു ശാശ്വത മായറോസാലിയ സൃഷ്ടിക്കുകയും റോമൻ വിശ്വാസങ്ങളുടെ ആത്മാവിന്റെ തുടർച്ചയായ അസ്തിത്വത്തിലേയ്ക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 63.&lt;/ref&gt;.

ഒരു ലാറ്റിൻ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകലേഖനത്തിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു: മരണപ്പെട്ടയാളുടെ അസ്ഥികളോ ചാരമോ പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കാം&lt;blockquote&gt;''ഭക്തിയാൽ സമ്പന്നനായ ഒപ്‌റ്റാറ്റസ് എന്ന കുട്ടി ഇവിടെയുണ്ട്: അവന്റെ ചിതാഭസ്മം വയലറ്റുപ്പൂക്കളും റോസാപ്പൂക്കളും ആയിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ അവന്റെ [[Terra (mythology)|അമ്മയായ ഭൂമി]] അവന്റെ മേൽ പ്രകാശമായിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. കാരണം ആൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം ആർക്കും ഒരു ഭാരമായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 37.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ചില ശവകുടീരങ്ങളിലും [[Mausoleum|സ്മാരകമണ്ഡപങ്ങളിലും]] റോസാപ്പൂവ് നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു. അലങ്കാരത്തിനായി റോസാപ്പൂവ് നട്ടുവളർത്തുന്നതിനോ സെമിത്തേരി പരിപാലനത്തിനോ ഭരണപരമായ ചെലവുകൾക്കോ വിൽക്കാൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി തൊട്ടടുത്തുള്ള മൈതാനങ്ങൾ പൂന്തോട്ടങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', pp. 97–98; Claire Holleran, ''Shopping in Ancient Rome: The Retail Trade in the Late Republic and the Principate'' (Oxford University Press, 2012), p. 119; John S. Kloppenborg and Richard S. Ascough, ''Greco-Roman Associations: Texts, Translations, and Commentary. I: Attica, Central Greece, Macedonia, Thrace'' (Walter de Gruyter, 2011), vol. 1, p. 327 (in regard to bequests made to associations, who might use surplus profit to benefit the membership).&lt;/ref&gt; 19 മുതൽ 21 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, മുറിച്ചതും നട്ടുവളർത്തുന്നതുമായ പുഷ്പങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇറ്റാലിയൻ ശ്മശാനങ്ങളുടെ ഒരു സവിശേഷതയായിരുന്നു. അത് ആംഗ്ലോ-അമേരിക്കൻ സമ്പ്രദായത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. &lt;ref&gt;Jack Goody and Cesare Poppi, &quot;Flowers and Bones: Approaches to the Dead in Anglo-American and Italian Cemeteries,&quot; in ''Modes of Comparison: Theory and Practice'' (University of Michigan Press, 2006), pp. 420–456; the epitaph of Optatus provides an [[Epigraph (literature)|epigraph]] for the article. See p. 451, note 60, on the possible connection of the Rosalia to the [[Romania|Romanian]] festival of [[Rusalii]] at [[Whitsuntide]], with a citation of Gail Kligman, ''Căluş: Symbolic Transformation in Romanian Ritual'' (University of Chicago Press, 1981), and see also Beza, ''Paganism in Romanian Folklore,'' pp. 42–43.&lt;/ref&gt; ഈ വ്യത്യാസം റോമൻ കത്തോലിക്കാ സമ്പ്രദായങ്ങളിലൊന്നായി വിമർശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ചില പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ &quot;പുറംജാതി&quot; പോലുള്ളവയും ഉത്ഭവിക്കാൻ കാരണമായി.&lt;ref&gt;Goody and Poppi, &quot;Flowers and Bones,&quot; p. 442.&lt;/ref&gt;

== റോസ്, വയലറ്റ് ഉത്സവങ്ങൾ ==
[[File:Statua di silvano forse da italia, II-III sec 01.JPG|thumb|upright=.5|മാതളനാരങ്ങ, മുന്തിരി, മറ്റ് ഉൽ‌പന്നങ്ങൾ എന്നിവ കൈവശമുള്ള സിൽ‌വാനസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ (രണ്ടാം-മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
ശവസംസ്കാര കലയിൽ റോസാപ്പൂവിന് ഒരു നീണ്ട പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, &lt;ref&gt;Carole E. Newlands, ''Statius. Silvae Book II'' (Cambridge University Press, 2011), p. 94.&lt;/ref&gt; റോമൻ റോസ് ഉത്സവത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയ റെക്കോർഡ് ജൂൺ 20-ന് ആഘോഷം നടത്തിയിരുന്ന&lt;ref&gt;[[Robert E.A. Palmer]], &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; ''Proceedings of the American Philosophical Society'' 122.4 (1978), p. 226.&lt;/ref&gt;ഡൊമിഷ്യൻ (എ.ഡി. 81-96), ഭരണകാലത്ത് ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 10.444.&lt;/ref&gt; വനപ്രദേശ ദേവനായ [[Silvanus (mythology)|സിൽവാനസിനായി]] സമർപ്പിച്ച [[Lucania|ലൂക്കാനിയയിലെ]] ഒരു പുരോഹിത സംഘടനയാണ് ([[Collegium (ancient Rome)|കൊളീജിയം]]) ഈ ലിഖിതം നിർമ്മിച്ചത്. ഇത് ചക്രവർത്തിയുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള നേർച്ചകൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും വർഷത്തിൽ അഞ്ച് തവണ സിൽവാനസിന് ഒരു യാഗം നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവയിൽ റോസാലിയയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. സിൽ‌വാനസിനെ കാടിന്റെ ദേവതയായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, [[പെരുംജീരകം|ഫെന്നെൽ]] പൂച്ചെടികളെയും ലില്ലിപ്പൂക്കളെയും വഹിക്കുന്നതായി വെർജിൽ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Vergil, ''Eclogue'' 10.25.&lt;/ref&gt;  മറ്റ് ലിഖിതങ്ങളിലെ, മൂന്ന് ദാതാക്കൾ സിൽ‌വാനസിന് ആന്തസ് (ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ്, &quot;ഫ്ലവർ&quot;) എന്ന സംസ്കാരനാമം സംഭാവനയായി നൽകി. കുറച്ച് വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ, നാലാമത്തേ ദാതാവ്, സിൽ‌വാനസ് [[Flora (mythology)|ഫ്ലോറയുടെ]] പുല്ലിംഗമായ ഫ്ലോറസ് എന്ന ലാറ്റിൻ നാമത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതായിരിക്കാമെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Palmer, &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; p. 226.&lt;/ref&gt; മരങ്ങൾ സസ്യജീവിതത്തിന്റെ രൂപമായതിനാൽ സിൽ‌വാനസിന്റെ പ്രതീകമാണ്. പുഷ്പങ്ങളുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം അവ്യക്തമാണ്. പ്രധാനമായും [[Danubian provinces|ഡാനൂബിയൻ പ്രവിശ്യകളിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന [[Silvanae|സിൽവാനെയുടെ]] സ്ത്രീ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ പൂച്ചട്ടികളോ റീത്തുകളോ ചുമക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Peter F. Dorcey, ''The Cult of Silvanus: A Study in Roman Folk Religion'' (Brill, 1992), p. 44.&lt;/ref&gt; &quot;ട്രീ-ബെയറർ&quot; എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഡെൻഡ്രോഫോറസ് എന്ന വിശേഷണത്തിലൂടെ, റോമൈസ്ഡ് ആറ്റിസ്, സൈബലെ എന്നിവരുടെ ആരാധനയുമായി അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ചു. അതിൽ ഡെൻഡ്രോഫോറി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Dorcey, ''The Cult of Silvanus,'' pp. 17, 19, 31, 82.&lt;/ref&gt;

നല്ലത് ചെയ്യാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ആളുകൾ ഒരു വിൽപ്പത്രം എഴുതി ജീവിതാവസാനത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ, മരണാനന്തരം അവരുടെ സ്‌മരണയും പരിചരണവും (ക്യൂറ) പരിപാലിക്കുന്നതിനായി റോസ് അലങ്കാരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഫണ്ട് നീക്കിവയ്ക്കുന്നു. ആ മനുഷ്യന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാല് വാർഷിക ആചരണങ്ങളിൽ ഫെബ്രുവരി 13 ന് മരിച്ചവരെ ബഹുമാനിക്കുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക ഉത്സവമായ [[Parentalia|പാരന്റാലിയ]]യിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ (ഡൈസ് നടാലിസ്) റൊസാരിയയും വയലേറിയയും ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു സ്‌മരണക്കുറിപ്പ്‌ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. &lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Latinae Selectae|ILS]]'' 8366; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs,'' Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), p. 64.&lt;/ref&gt;  ഗിൽ‌ഡുകളും അസോസിയേഷനുകളും (കോൾ‌ജിയ) പലപ്പോഴും അംഗങ്ങൾക്ക് ശവസംസ്കാര ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. ചിലത് പ്രത്യേകമായി ഈ ആവശ്യത്തിനായി രൂപീകരിച്ചവയുമാണ്. കോളേജ് അംഗങ്ങൾ മരിച്ചവരെ ആദരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കായി സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും റോസ് ദിനങ്ങൾക്കും ഗുണഭോക്താക്കൾ ധനസഹായം നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref&gt;John F. Donahue, ''The Roman Community at Table During the Principate'' (University of Michigan Press, 2004), p. 132.&lt;/ref&gt; റോമിലെ [[College of Aesculapius and Hygia|കോളേജ് ഓഫ് എസ്കുലാപിയസ് ആൻഡ് ഹൈജിയ]] മാർച്ച് 22 ന് വയലറ്റ് ദിനവും മെയ് 11 ന് റോസ് ദിനവും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ഡൈനിംഗ് ക്ലബ്ബുകളും ശ്മശാന സമൂഹങ്ങളും ഈ പുഷ്പമേളകൾ പതിവായി നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;Donahue, ''The Roman Community at Table,'' pp. 129–133.&lt;/ref&gt;

റോസാലിയയ്ക്കുള്ള കൂടുതൽ തെളിവുകൾ [[Cisalpine Gaul|സിസാൽപൈൻ ഗൗളിൽ]] (വടക്കൻ ഇറ്റലി) നിന്നുള്ളതാണ്. അവിടെ നിന്നും റോസാലിയയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്ന ഇരുപത്തിനാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[Roman Italy|ഇറ്റാലിയൻ ഉപദ്വീപിൽ]] നിന്ന് പത്ത് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ, മാസിഡോണിയയിൽ നിന്നും മൂന്ന് [[Thracia|ത്രേസ്]], [[Illyria|ഇല്ലിറിയ]], [[Pannonia|പന്നോണിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും നാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആറ് ഗ്രീക്ക് ലിഖിതങ്ങൾ [[Bithynia|ബിഥിനിയയിൽ]] നിന്നും മൂന്ന് [[Macedonia (Roman province)|മാസിഡോണിയയിൽ]] നിന്നും [[ബൾഗേറിയ]], [[Scythia|സിത്തിയ]], [[Mysia|മൈസിയ]], [[Phrygia|ഫ്രിഗിയ]], [[ലിഡിയ|ലിഡിയ]], [[ഏഷ്യ]], [[Arcadia|അർക്കാഡിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഓരോന്നും കണ്ടെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 209.&lt;/ref&gt;
[[File:Abraham Brueghel (attr) Blumengabe an Venus.jpg|thumb|left|upright=1.3|''ഫ്ലോറൽ ട്രിബ്യൂട്ട് ഫോർ വീനസ്'' (1690 അല്ലെങ്കിൽ അതിനുമുമ്പുള്ളത്), [[Abraham Brueghel|അബ്രഹാം ബ്രൂഗെലിന്റേതാണെന്ന്]] ആരോപിക്കപ്പെട്ട ചിത്രം]]
[[Pergamon|പെർഗമോണിൽ]], റോസാലിയ ഒരു &quot;അഗസ്റ്റൻ ദിനം&quot; (ഡൈസ് അഗസ്റ്റി, ചക്രവർത്തിയുടെയോ കുടുംബത്തിന്റെയോ ജന്മദിനം, വിവാഹം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന [[Imperial cult of ancient Rome|പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുടെ]] ദിവസം) മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവമാണെന്ന് കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Steven J. Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John: Reading Revelation in the Ruins'' (Oxford University Press, 2001), p. 129.&lt;/ref&gt; രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ബലിപീഠത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധന ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു പുരുഷ ഗായകസംഘം ആയ ഒരു കൂട്ടം ഹിംനോഡുകൾ കാണപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിലൊന്നാണ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ റോസാലിയ. ഒരു വർഷക്കാലം ഗ്രൂപ്പിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്ന &quot;നല്ല നടത്തിപ്പ്&quot; ഉദ്യോഗസ്ഥനായ യൂക്കോസ്മോസ്, അഗസ്റ്റൻ ദിനത്തിൽ റോസാലിയ ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ഒരു [[Mina (unit)|മിന]] (ഒരു പണ യൂണിറ്റ്) അപ്പം നൽകിയിരുന്നു. പ്രാദേശിക കലണ്ടറിലെ പനെമോസ് എന്ന മാസത്തിലെ ആദ്യ ദിവസമായിരുന്നു അത്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 108. The identification of Panemos with a modern month name varies throughout the ancient calendars on which it appears; see Alan E. Samuel, ''Greek and Roman Chronology: Calendars and Years in Classical Antiquity'' (C.H. Beck, 1972).&lt;/ref&gt; പനെമോസിന്റെ രണ്ടാമത്തേതിൽ, ഗ്രൂപ്പിലെ പുരോഹിതൻ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു മേശ ക്രമീകരണവും ഒരു മിന വീഞ്ഞും മൂന്ന് അപ്പവും നൽകിയിരുന്നു. ഒരു [[Denarius|ഡെനാരിയസ്]] വിലമതിക്കുന്ന ഒരു മേശ ക്രമീകരണം, റോസാലിയയുടെ മൂന്നാം ദിവസത്തിൽ ഒരു അപ്പം എന്നിവയുടെ ചുമതലയുള്ള ഒരു സെക്രട്ടറി അല്ലെങ്കിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായിരുന്നു ഗ്രാമ്മിയസ്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 112.&lt;/ref&gt; ഈ സംഘം റോമിലെ ഒരു കൊളീജിയം പോലെയും അംഗങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു ശ്മശാന സമൂഹമായും പ്രവർത്തിച്ചതായി കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 111.&lt;/ref&gt;

റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ [[Religious pluralism|വിവിധ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ [[Phrygia|ഫ്രിഗിയയിലെ]] [[Acmonia|അക്മോണിയ]]യിൽ നിന്നുള്ള ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ കാണിക്കുന്നു. എ.ഡി 95-ൽ, ടൈറ്റസ് പ്രാക്സിയാസ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ വാർഷിക അനുസ്മരണം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി ഒരു ശ്മശാന സമൂഹത്തിന് ഒരു വിൽപ്പത്രം നൽകി. ശവകുടീരം സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും അംഗങ്ങൾക്ക് ധനസഹായത്തിനും പുറമേ, ശവകുടീരത്തെ റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കാൻ 12 ദീനാരികളും അനുവദിച്ചിരുന്നു. അംഗത്വത്തിന്റെ ബാദ്ധ്യതകൾ നിയമപരമായും മതപരമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മരണപ്പെട്ടയാളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനും സമൂഹത്തിന് അതിന്റേതായ ഒരു [[Tutelary deity|രക്ഷാധികാരമുള്ള ദേവത]]കളുണ്ടായിരുന്നു. ദേവതകൾ തിയോസ് സെബാസ്റ്റോസ് (= ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ ഡിവസ് അഗസ്റ്റസ്), പ്രാദേശികവും അതുല്യവുമായ വിശേഷണമായ സ്റ്റോഡ്മെനോസിന് കീഴിലുള്ള [[സ്യൂസ്|സ്യൂസ്]], [[Soter| സംരക്ഷകൻ]] ആയ [[അസ്‌ക്‌ളിപ്പിയസ്|അസ്ക്ലേപിയസ്]], (റോമൻ എസ്കുലാപിയസ്, മുകളിലുള്ള കൊളീജിയത്തിലെന്നപോലെ), [[ആർട്ടെമിസ്സ് ക്ഷേത്രം|ആർഫെമിസ് ഓഫ് എഫെസസ്]] എന്നിവയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), p. 81; Barbara Levick, ''The Government of the Roman Empire: A Sourcebook'' (Routledge, 2000, 2nd ed.), pp. 209–210 (with a date of 85, presumably a typographical error since the date is noted as the eleventh consulship of [[Domitian]]). On ''Stodmenos'', see ''Barrington Atlas of the Greek and Roman World,'' edited by  Richard J. A Talbert (Princeton University Press, 2000), p. 971.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന ഒരു യഹൂദ സമൂഹവും അക്മോണിയയിലുണ്ടായിരുന്നു. 215–295 കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ ഒരു യഹൂദ സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവ് നൽകിയ സമാനമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. നിയമപരമായി രൂപീകരിച്ച അയൽ‌പ്രദേശമോ കമ്മ്യൂണിറ്റി അസോസിയേഷനോ ശവകുടീരത്തിന്റെ വാർ‌ഷിക റോസ് അലങ്കാരത്തിന് ഇത് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഔപചാരികമായ ഉത്തരവിൽ “അവർ‌ ഓരോ വർഷവും റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചില്ലെങ്കിൽ‌, അവർ‌ ദൈവത്തിന്റെ നീതിയെ വിലമതിക്കേണ്ടതുണ്ട്.” &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 78–81.&lt;/ref&gt; &quot;അദ്ദേഹത്തിന് ദൈവത്തിനുമുന്നിൽ കണക്കുബോധിപ്പിക്കേണ്ടിവരും&quot; എന്ന പ്രമാണസൂത്രം ഫ്രിഗിയയിലെ ജൂതന്മാർക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കുമിടയിൽ മാത്രമേ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ലിഖിതം ക്രിസ്ത്യാനികളുടേതാകാനുള്ള സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', p. 79. The inscription deals with legal titles to property, and unlike Christians at this time, Jews held full rights as Roman citizens to own property.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യത്വ ലോകത്തിലെ പൊതു മത പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് യഹൂദമതം ഒറ്റപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവുകളിലൊന്നാണ് ഈ ലിഖിതം, കാരണം ശവകുടീരത്തിൽ ബലിയർപ്പിക്കാതെ ഒരു റൊസാറ്റിയോ നടത്താം. ഒന്നിലധികം ദേവതകൾക്കുപകരം, യഹൂദ ഭർത്താവ് ഭാര്യയെ ബഹുമാനിക്കുന്നത് സ്വന്തം ദൈവത്തിന്റെ ദിവ്യനീതിയിൽ മാർഗ്ഗദർശനം സ്വീകരിക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുകയും &quot;യഹൂദ വിശ്വാസത്തിന് സ്വീകാര്യമായ&quot; രീതിയിൽ അവ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 80–81. Some Jewish wedding practices, including the wearing of rose crowns by the bridegroom or bride, were also compatible with or assimilated from Imperial society in general; Michael L. Satlow, &quot;Slipping toward Sacrament: Jews, Christians, and Marriage,&quot; in ''Jewish Culture and Society under the Christian Roman Empire'' (Peeters, 2002), p. 74.&lt;/ref&gt;

[[File:A Bacchanal (Sebastiano Ricci).jpg|thumb|[[Sebastiano Ricci|സെബാസ്റ്റ്യാനോ റിച്ചി]]  (1659–1734) ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Bacchanalia|ബച്ചനാലിയയിൽ]] ഒരു ആരാധനാ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളുടെ പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു]]
സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ മാസിഡോണിയയിൽ, നിരവധി ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ ഒരു വിസിയനസ്, ഒരു ഗ്രാമം അല്ലെങ്കിൽ അയൽ‌രാജ്യ അസോസിയേഷൻ ([[Vicus|വികസിൽ]] നിന്ന്) പോലുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ‌ക്ക് സ്വമേധയാ ധനസഹായം നൽകുന്ന ഒരു അനുസ്മരണ ഉത്സവമായി പരാമർശിക്കുന്നു. [[Thiasus|തിയാസോസ്]], നിയമപരമായി രൂപവത്കരിച്ച ഒരു അസോസിയേഷൻ, പലപ്പോഴും മദ്യപാനത്തിനായി ഒരു സാമൂഹിക ക്ലബ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മതപരമായ രീതിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ [[Symposium|സിമ്പോസിയം]] കാണപ്പെടുന്നു. [[തെസ്സലോനികി|തെസ്സലോനിക്കയിൽ]], ഒരു തിയാസോസിന്റെ പുരോഹിതൻ റോസ് പുഷ്പചക്രങ്ങൾക്ക് പണം നൽകാനായി മുന്തിരിവള്ളിയുടെ ഒരു പ്രദേശം നൽകി.&lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Graecae]]'' X/2 260; Richard S. Ascough, &quot;Paul's 'Apocolypticism' and the Jesus Associations at Thessalonica and Corinth,&quot; in ''Redescribing Paul and the Corinthians'' (Society of Biblical Literature, 2011), p. 164.&lt;/ref&gt; ഡയോണിഷ്യൻ തിയാസോസ് പിരിച്ചുവിടുകയോ അതിന്റെ ചുമതലകളിൽ പരാജയപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ, സ്വത്ത് ഡ്രയോഫൊറോയിയുടെ (&quot;ഓക്ക്-ബിയേഴ്സ്&quot;) ഒരു സമൂഹത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒടുവിൽ സംസ്ഥാനത്തിലേക്കോ കൈമാറണം എന്നു വ്യവസ്ഥയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot;&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 373.&lt;/ref&gt; [[Dionysian Mysteries|ഡയോനിഷ്യസിന്റെ രഹസ്യമായ]] സംഘടനകൾക്ക് പുറമേ, മാസിഡോണിയയിലെയും ത്രേസിലെയും ലിഖിതങ്ങളിൽ തിയാസോയിലെ [[ഡയാന|ഡയാന]] ([[ആർട്ടിമിസ്|ആർട്ടെമിസ്]]), ത്രേസിയൻ ദേവൻ അല്ലെങ്കിൽ [[Greek hero cult|യവന നായകൻ]] സൗരോഗെത്സ്, ഒരു [[Gravedigger|ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കളുടെ]] സംഘടിതസംഘം എന്നിവരെയും റോസ് അലങ്കരിക്കാനുള്ള രേഖകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 325.&lt;/ref&gt; ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കൾ റോസാലിയയ്‌ക്കായി ഓരോ വർഷവും ശവക്കല്ലറകൾ കത്തിക്കുമായിരുന്നു. മറ്റ് പശ്ചാത്തലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, പുഷ്പചക്രങ്ങൾ തന്നെ വഴിപാടായി കത്തിച്ചിരിക്കാം എന്നാണ്. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 372–374.&lt;/ref&gt; വളരെക്കുറച്ചു തവണ സംഭവിക്കുന്ന മാസിഡോണിയൻ അനുസ്മരണത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ലിഖിതങ്ങളിൽ റിലീഫ് ശൈലിയിൽ ചിത്രീകരിച്ച [[Thracian horseman|ത്രേസിയൻ കുതിരപ്പടയാളി]]യോടൊപ്പം റോസാലിയയെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 327–329.&lt;/ref&gt;

ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നത് റോസാലിയയുടെ ആചാരങ്ങൾ റോമൻ സൈന്യത്തിലെ മരിച്ചവരുടെ ബാക്ച്ചിക് ഉത്സവങ്ങളുമായി പ്രത്യേകിച്ച് മാസിഡോണിയയിലും ത്രേസിലെയും ഉത്സവവുമായി ഒത്തുചേർന്നിരുന്നുവെന്നാണ്. &lt;ref&gt;[[Hendrik Wagenvoort]], &quot;The Journey of the Souls of the Dead to the Isles of the Blessed,&quot; ''Mnemosyne'' 24.2 (1971), p. 124; [[Martin P. Nilsson]], &quot;The Bacchic Mysteries of the Roman Age,&quot; ''Harvard Theological Review'' 46.4 (1953), p. 187.&lt;/ref&gt; എ.ഡി. 138-ലെ ഒരു ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ആധുനിക [[ഡോബ്രൂജ|ഡോബ്രുജയിൽ]], ത്രേസിയൻ [[Bessi|ബെസ്സി]] ഗോത്രക്കാർ താമസമാക്കിയ പ്രദേശമായ [[Histria (ancient city)|ഹിസ്റ്റ്രിയയിലെ]] ഉപദേശകസമിതി  ഡയോനിഷ്യസിന് റോസ്-അലങ്കാരത്തിനുള്ള (റോഡിസ്മോസ്) സംഭാവന നൽകിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Beza, ''Paganism in Romanian Folklore'', p. 43.&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് മാസിഡോണിയ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോസാലിയയുടെ എല്ലാ തെളിവുകളും റോമൻ കാലഘട്ടത്തിലേതാണ്.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,''  pp. 327–329.&lt;/ref&gt;
===ബാക്ച്ചിക് ആചാരങ്ങൾ===
{{More|Anthesteria}}
[[ഐവി|ഐവിയും]] [[മുന്തിരിങ്ങ|മുന്തിരിപ്പഴവും]] ഡയോനിഷ്യസിന്റെ സസ്യങ്ങളാണെങ്കിലും, [[ഏതൻസ്‌|ഏഥൻസിലെ]] റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും [[Dionysia|ഡയോനിഷ്യൻ വിരുന്നുകൾ]]ക്ക് അലങ്കാരങ്ങളായിരുന്നു. ഡയോനിഷ്യസിനെ പ്രശംസിക്കുന്ന ഒരു [[Dithyramb|ദിത്തിറാമ്പിൽ]] നിന്നുള്ള മുഴുവനാക്കാത്ത ഒരു ഭാഗത്തിൽ, [[പിണ്ടർ|പിൻഡാർ]] (ബിസി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിന്റെ മൃത്യുവസ്ഥയിലുള്ള അമ്മ [[Semele|സെമെലിനെ]] ബഹുമാനിക്കേണ്ട ഒരു കാലം ആയ സീസണുകൾ (ഹോറേ) ആരംഭിക്കുന്നതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഒരു പുഷ്പ രംഗം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
[[File:John William Waterhouse Ariadne.jpg|thumb|upright=1.4|''അരിയാഡ്‌നെ'' (1898) പ്രീ-റാഫെലൈറ്റ് ജോൺ വില്യം വാട്ടർഹൗസ്: ഉറങ്ങുന്ന ചുവന്ന നിറമുള്ള മേലാട ധരിച്ചിരിക്കുന്ന അരിയാഡ്‌നെക്കു ചുറ്റും റോസാപ്പൂക്കൾ കാണാം. പശ്ചാത്തലത്തിൽ കപ്പൽ യാത്രയിലൂടെ തിസസിന്റെ പുറപ്പെടലും ഡയോനിഷ്യസിന്റെ വരവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭാവി സംഭവസൂചനയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുള്ളിപ്പുലികളെയും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Karl Kilinski II, ''Greek Myth and Western Art: The Presence of the Past'' (Cambridge University Press, 2013), p. 106.&lt;/ref&gt;]]
&lt;blockquote&gt;''... as the chamber of the purple-robed Horai is opened,&lt;br&gt;the nectar-bearing flowers bring in the sweet-smelling spring.&lt;br&gt;Then, then, upon the immortal earth are cast&lt;br&gt;the lovely tresses of violets, and roses fitted to hair&lt;br&gt;and voices of songs echo to the accompaniment of pipes&lt;br&gt;and choruses come to Semele of the circling headband.''&lt;ref&gt;Pindar, frg. 75 SnM, as translated for the [[Loeb Classical Library]] (1997) by William H. Race and cited in this context by Riu, ''Dionysism and Comedy'', p. 108, note 58, and [[Walter Friedrich Otto]], ''Dionysus: Myth and Cult'', translated by Robert B. Palmer (Indiana University Press, 1965, originally published 1960 in German), p. 159.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
ഡെമോക്രാറ്റിക് [[Polis|പോളിസിന്റെ]] തുല്യശക്തിയുള്ള മാതൃകയായിരുന്നു ഡയോനിസസ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ  സംഘടന (തിയാസോസ്) നാഗരിക സംഘടനകൾക്ക് ഒരു മാതൃകയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Richard Seaford, ''Cosmology and the Polis: The Social Construction of Space and Time in the Tragedies of Aeschylus'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 101–102.&lt;/ref&gt; ജനാധിപത്യത്തിനു മുമ്പുള്ള ഏഥൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡയോനിഷ്യയുടെ ഒരു രൂപമായിരുന്നു ആന്തീസ്റ്റീരിയ. ഈ ഉത്സവനാമം ചില പണ്ഡിതന്മാർ  ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ് &quot;പുഷ്പം, പൂക്കുക&quot; എന്നതിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതായി പറയുന്നു.  
&lt;ref&gt;D. Felton, &quot;The Dead,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' (Blackwell, 2010), p. 89; Jennifer Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece: Images of Childhood from the Classical Past'' (Yale University Press, 2003), p. 145; [[Carl Kerenyi]], ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'' (Princeton University Press, 1976), p. 300.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്കുകാർ അതിനെ പൂക്കുന്ന മുന്തിരവള്ളിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Walter Burkert]], ''Homo Necans'' p. 214.&lt;/ref&gt; എ.ഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, [[Byzantine Empire||ബൈസന്റൈൻ]] പുരാതനവസ്‌തു സമ്പാദകൻ   
[[Joannes Lydus|ജോവാൻസ് ലിഡസ്]] ഉത്സവത്തിന്റെ പേര് ആന്തൂസയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, ലാറ്റിൻ സസ്യജാലങ്ങൾ ഗ്രീക്ക് സസ്യജാലങ്ങൾക്ക് തുല്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;Lydus, ''De mensibus'' 4.73; [[Clifford Ando]], &quot;The Palladium and the Pentateuch: Towards a Sacred Topography of the Later Roman Empire,&quot; ''Phoenix'' 55 (2001), p. 400.&lt;/ref&gt;ശൈത്യകാലത്തിനും വസന്തത്തിനുമിടയിലുള്ള പ്രാരംഭത്തിൽ നടന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവത്തിൽ [[Liminality|ലിമിനാലിറ്റിയും]] &quot;ആരംഭവും&quot; എന്ന വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ആദ്യകാല ഏഥൻസിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പല വശങ്ങളും സ്പഷ്ടമല്ലാത്തതാണ്. ഉത്പത്തിപുസ്തകത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുള്ള ആദിമനുഷ്യൻറെ പതനത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ വീഞ്ഞ് തുറക്കുന്നതിന്റെ ആഘോഷമായിരുന്നു ഇത്. &lt;ref&gt;Noel Robertson, &quot;Athens' Festival of the New Wine,&quot; ''Harvard Studies in Classical Philology'' 95 (1993), p. 197ff. Robertson argues that the Anthesteria was not a festival of the dead, and believes those elements have been attributed to it erroneously.&lt;/ref&gt; ആദ്യ ദിവസം, &quot;ഡയോനിഷ്യസ്&quot; ഒരു പൊതു ഘോഷയാത്രയിൽ ചക്രമുള്ള &quot;കപ്പൽ&quot; വഹിച്ച് രാജാവിന്റെ ഭാര്യയുടെ സ്വകാര്യ അറയിലേക്ക് അവളുമായി ഒരു ആചാരപരമായ ഐക്യത്തിനായി കൊണ്ടുപോയി.&lt;ref&gt; ''[[basileus]]'', an indication that the ceremony evokes a time before Athens was a democracy; Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 87–88.&lt;/ref&gt; കൃത്യമായ ചടങ്ങുകൾ അജ്ഞാതമാണ്. പക്ഷേ ഏഥൻസിലെ സംസ്കാര നായകനായ [[Theseus|തീസസ്]] ഉപേക്ഷിച്ചശേഷം ഡയോനിഷ്യസിന്റെ ഭാര്യയായ [[Ariadne|അരിയാഡ്‌നെയുടെ]] കെട്ടുകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാകാം. &lt;ref&gt;Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 85–87, 101, 133, citing Apollodorus, ''Against Nature'' 73; Burkert, ''Greek Religion'' pp. 109, 164, 239.&lt;/ref&gt;
[[File:Greek - Red-Figure Chous with Eros - Walters 48206.jpg|thumb|ആന്തീസ്റ്റീരിയയ്‌ക്കായുള്ള കുട്ടികളുടെ ആചാരപരമായ വൈൻ പാത്രം (ചൗസ്), ഒരു വണ്ടി വലിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം പുഷ്പചക്രവുംകൊണ്ട് ചൗസിലേക്ക് കൈ നീട്ടുന്ന മാംസപുഷ്‌ടിയുള്ള ബാലനായി ഈറോസിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. (ഏകദേശം 410 BC) ]]
പുതിയ വളർച്ചയുടെയും പരിവർത്തനത്തിൻറെയും പ്രമേയത്തിന് അനുസൃതമായി, &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece,'' p. 145.&lt;/ref&gt; പുരാതന ലോകത്ത് ഉയർന്ന ശിശുമരണ നിരക്ക് കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ശൈശവത്തിൽ നിന്ന് ബാല്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ആഘോഷവേള കൂടിയായിരുന്നു ആന്തെസ്റ്റീരിയ..മൂന്ന് മുതൽ നാല് വയസ്സ് വരെ പ്രായമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് മുതിർന്നവരുടെ വിനോദ പരിപാടികളിൽ കളിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു ചെറിയ ജഗ്ഗ് (ചൗസ്) ലഭിച്ചു. ചൗസ് ചിലപ്പോൾ പാത്രത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ച് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. അടുത്ത വർഷം, കുട്ടിക്ക് തന്റെ ചൗസിൽ നിന്നുള്ള വീഞ്ഞിന്റെ  ആചാരപരമായ രുചി നൽകി. &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; p. 145; John H. Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177; Lesley A. Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; and H.A. Shapiro, &quot;Fathers and Sons, Men and Boys,&quot; pp. 89, 103, all in ''Coming of Age in Ancient Greece''. See also Burkert, ''Greek Religion'', pp. 237–238.&lt;/ref&gt; ഈ പാത്രങ്ങൾ പലപ്പോഴും കുട്ടികളുടെ ശവക്കുഴികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അവ അകാലമരണത്തിനുശേഷം അധോലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177.&lt;/ref&gt;

ആന്തീസ്റ്റീരിയയെ റോമൻ [[Lemuria (festival)|ലെമുറിയയുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Burkert, ''Homo Necans'', p. 226.&lt;/ref&gt;ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും ലോകത്തിനു ഇടയിലുള്ള തടസ്സം കടന്നുപോകാവുന്നതും മരിച്ചവരുടെ നിഴലുകൾ ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നതുമായ ഒരു ദുർബലമായ സമയമായിരുന്നു രണ്ടാം ദിവസം.. മൂന്നാം ദിവസം, പ്രേതങ്ങളെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ആട്ടിയോടിച്ചു ഹെർമിസ് ചാത്തോണിയോസ് (&quot;അധോലോക ഹെർമിസ്&quot;) ധാന്യങ്ങളുടെയും വിത്തുകളുടെയും കലങ്ങൾ യാഗങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Burkert, ''Greek Religion'', pp. 218, 222.&lt;/ref&gt; നിഴലുകളുടെ ഐഡന്റിറ്റി വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, സാധാരണഗതിയിൽ അസ്വസ്ഥരായ പ്രേതങ്ങൾ അകാലത്തിൽ മരിച്ചവരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;Kerenyi, ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'', p. 364.&lt;/ref&gt;

തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതപത്നിമാർ അവരുടെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി മുന്തിരിത്തോട്ടം ഇഷ്‌ടദാനം ചെയ്യുകയും ഓരോ ഡയോനിഷ്യനും പുഷ്പചക്രം അണിയിക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt;  ഒരു ഡയോനിഷ്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂവ്, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒപ്പം രസകരമായ കാര്യങ്ങൾ, ഉല്ലാസം എന്നിവയും ആണ്. ഡയോനിഷ്യസ് അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ റോസാപ്പൂവിന്റെ പുഷ്പചക്രത്തിൽ ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾവസ്ത്രവും ധരിച്ചുകൊണ്ട് മരണംപോലുള്ള ഉറക്കത്തിൽനിന്ന് &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt;ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നതായി [[Philostratus|ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ്]] (എ.ഡി. 250) വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[File:Mosaïque - Buste de Dionysos - Palazzo Massimo.JPG|thumb|left|3-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Roman mosaic|മൊസൈക്കിൽ]] പുള്ളിപ്പുലിതൊലി ധരിച്ച് പുഷ്പചക്രം ധരിച്ച ഡയോനിഷ്യസിന്റെ അർദ്ദകായപ്രതിമ]]

== വീഞ്ഞും റോസാപ്പൂവും ==
തന്റെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഒരു മുന്തിരിത്തോട്ടം വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്ത തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതൻ, അവിടെ എത്തിയ ഓരോ ഡയോണിഷ്യൻ ദീക്ഷകനും ഒരു റോസ് റീത്ത് ധരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt; ഡയോണീഷൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂക്കൾ, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രണയാതുരമായ അന്വേഷണങ്ങളുടെയും ഉല്ലാസത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളാണ്. അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ ഡയോനിസസ് ഒരു റോസാപ്പൂവിന്റെ റീത്തും ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ മേലങ്കിയും ധരിച്ചതായി ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് (മരണം ഏകദേശം 250 എ.ഡി.) വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt; അവളുടെ ഉറക്കം ഒരുതരം മരണമാണ്, അതിൽ നിന്ന് അവൾ ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

ഡയോനിസസുമായുള്ള അരിയാഡ്‌നെയുടെ അനശ്വരമായ ഐക്യത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന കിരീടം കൊറോണ ബോറാലിസ് ([[കിരീടമണ്ഡലം]]) എന്ന ഒരു നക്ഷത്രരാശിയുടെ രൂപാന്തരീകരണത്തിന് വിധേയമായി. ചില സ്രോതസ്സുകളിൽ, കൊറോണ ഒരു വജ്രകിരീടമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോമൻ നാടകകൃത്ത് [[സെനക്ക|സെനേക്ക]]യ്ക്കും &lt;ref&gt;[[Seneca the Younger|Seneca]], ''Phaedra'' 769, as noted by Michael Coffey and Roland Mayer, ''Seneca: Phaedra'' (Cambridge University Press, 1990), pp. 159–160; and ''Hercules Furens'' 18, as noted by John G. Fitch, ''Seneca's ''Hercules Furens'': A Critical Text with Introduction and Commentary'' (Cornell University Press, 1987), pp. 125–126.&lt;/ref&gt;  മറ്റുള്ളവർക്കും ഇത് റോസാപ്പൂക്കളുടെ മാലയായിരുന്നു. അസ്ട്രോണിമികയുടെ രചയിതാവായ [[Marcus Manilius|മനിലിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്), അരിയാഡ്‌നെയുടെ കിരീടം പർപ്പിൾ, ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ - വയലറ്റുകൾ, ഹയാസിന്ത്സ്, പോപ്പിസ്, &quot;രക്തത്തിന്റെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള വിരിഞ്ഞ റോസാ പുഷ്പം&quot; എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. ഒപ്പം പൂന്തോട്ടങ്ങൾ നട്ടുവളർത്തുന്നതിലും പൂമാലകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിലും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ വാറ്റിയെടുക്കുന്നതിലും ജ്യോതിഷപരമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതായും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Roman sarcophagi|റോമൻ സാർകോഫാഗിയിൽ]] ഡയോണിഷ്യൻ രംഗങ്ങൾ സാധാരണമായിരുന്നു. കുപ്പിഡ്സ് അല്ലെങ്കിൽ ഈറോട്ട്സ് എന്നിവർ സ്നേഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനുവേണ്ടി മരണത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Janet Huskinson, ''Roman Children's Sarcophagi: Their Decoration and Its Social Significance'' (Oxford University Press, 1996), p. 30; [[Paul Zanker]] and Björn C. Ewald, ''Living with Myths: The Imagery of Roman Sarcophagi'' (Oxford University Press, 2012), p. 102 ''et passim''; Newby, &quot;In the Guise of Gods and Heroes,&quot; pp. 201–205.&lt;/ref&gt; ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിൽ ബാക്ച്ചിക് ലിബേഷനുകൾ പകർന്നുകൊണ്ട് വെർജിലിന്റെ [[ഈനിഡ്|ഐനെയിഡിൽ]] പർപ്പിൾ പുഷ്പങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''Aeneid'' 5.77–81; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[Nonnus|നോനസിന്റെ]] [[Dionysiaca|ഡയോനിസിയാക്കയിൽ]] (എ.ഡി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ 5-ആം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) സുന്ദരനായ യുവാവായ [[Ampelos|ആമ്പലോസിന്റെ]] മരണത്തിൽ ഡയോനിഷ്യസ് അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും ശരീരത്തെ റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, [[അനിമൺ|അനെമോൺസ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് മൂടുകയും [[അംബ്രോസിയ|അംബ്രോസിയ]] തളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മരിച്ചുപോയ ആൺകുട്ടിയുടെ രൂപാന്തരീകരണമായി ആദ്യത്തെ മുന്തിരി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതിൽനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ ഉപയോഗത്തിനായി വീഞ്ഞ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[[Nonnus]], ''Dionysiaca'' 11.241–243; Miguélez-Cavero, ''Poems in Context,'' p. 132.&lt;/ref&gt;

== അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങൾ ==
[[File:Hendrik Goltzius - Stervende Adonis.jpg|thumb|''The blood of the dead Adonis turns into an anemone (Ovid, Met. X 735)'' (1609), by [[Hendrick Goltzius]]]]
അഡോണിസിന്റെ ([[Adonia|അഡോണിയ]]) ആചാരങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു റോസാലിയയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Dominic Perring, &quot;'Gnosticism' in Fourth-Century Britain: The Frampton Mosaics Reconsidered,&quot; ''Britannia'' 34 (2003), p. 108.&lt;/ref&gt; പുരാണത്തിന്റെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മുള്ളുകൊണ്ട് കുത്തി അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കാലിൽ നിന്നുള്ള രക്തവും അഡോണിസിനെ [[പന്നി]] കൊന്നപ്പോൾ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന രക്തവും പൂക്കൾക്ക് നിറം നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Rina Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius of Gaza: The Depiction of Mythological Themes in Palestine and Arabia during the Fifth and Sixth Centuries,&quot; in ''Christian Gaza in Late Antiquity'' (Brill, 2004), pp. 223–224.&lt;/ref&gt; [[Bion of Smyrna|ബയോൺ]] (ബിസി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) രചിച്ചത് എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന അഡോണിസിന്റെ വിലാപത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കണ്ണുനീർ അഡോണിസിന്റെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;blockquote&gt;''and the blood and tears become flowers upon the ground. Of the blood comes the rose, and of the tears the [[Anemone nemorosa|windflower]].''&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87; translation by J.M. Edmonds at [http://www.theoi.com/Text/Bion.html theoi.com.] [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (6.24.7) also connects roses to the story of Aphrodite and Adonis; Cyprino, ''Aphrodite,'' p. 96.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, [[Myrrha|മിറയുടെയും]] അവളുടെ പിതാവിന്റെയും അവിഹിത ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് അഡോണിസ് ജനിച്ചത്. വഞ്ചനാപരമായ സംഗമം മിറ അവഗണിച്ചതിനുള്ള അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ ഒരു ശിക്ഷയായിരുന്നു മിഥ്യാധാരണാപരമായ കാമം. കപടവേഷവും ഇരുട്ടും പെൺകുട്ടി അബന്ധത്തിലകപ്പെടാൻ കാരണമായി. എന്നാൽ അവൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, പിതാവിന്റെ ദേഷ്യം അവളുടെ മനുഷ്യ സ്വത്വത്തെ മാറ്റിമറിക്കുകയും അവൾ സുഗന്ധം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന [[Commiphora|മിറ ]] വൃക്ഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു. അഡോണിസിന്റെ സസ്യപ്രകൃതം മരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച സമയത്താണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ഒരു പാരമ്പര്യത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റ് ശിശുവിനെ എടുത്ത് ഒരു പെട്ടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു (ലാർനാക്സ്, ചാരത്തെയോ മറ്റ് മനുഷ്യാവശിഷ്ടങ്ങളെയോ ​​പെട്ടിക്കകത്താക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വാക്ക്), അവനെ വളർത്താൻ അധോലോക ദേവതയായ പെർസെഫോണിന് നൽകി. അവൻ സുന്ദരനായ ഒരു യുവാവായി വളർന്നപ്പോൾ, സ്നേഹത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും മേഖലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അഫ്രോഡൈറ്റും പെർസെഫോണും അവകാശവാദമുന്നയിച്ചു. അഡോണിസ് വർഷത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് സ്വർഗ്ഗീയ അഫ്രോഡൈറ്റിനൊപ്പം, ഒന്ന് [[Chthonic|ചാത്തോണിക്]] പെർസെഫോണിനൊപ്പം, മറ്റൊന്ന് നക്ഷത്രലോകത്തും ചെലവഴിക്കണമെന്ന് സ്യൂസ് വിധിച്ചു. പെർസെഫോണിന്റെ കാലവും സ്വന്തം അധോലോക ഭർത്താവും മുകളിലുള്ള ലോകവും തമ്മിൽ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന കാലത്തിനും സമാനമാണ് ഈ ദൃഷ്ടാന്തം.&lt;ref&gt;Gina Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις: An Exceptional Pair of Terra-cotta Arulae from South Italy,&quot; in ''Studia Varia from the J. Paul Getty Museum'' (Getty Publications, 2001), vol. 2, p. 34; J.P. Massaut, &quot;Mystique rhénane et humanisme chrétien d'Eckhart à Érasme. Continuité, convergence ou rupture?&quot; in ''The Late Middle Ages and the Dawn of Humanism Outside Italy'' (Leuven University Press, 1972), p. 128, citing as an example Ausonius, ''Epistolarum liber'' 4.49.&lt;/ref&gt;

ഒരു സ്കോട്ടിഷ് സാമൂഹിക നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനും നാടോടി ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ [[James George Frazer|ജെ.ജി. ഫ്രേസർ]], അഡോണിസ് പുരാതന കാർഷികദേവനായി  ഗണിക്കപ്പെടുന്നതായി കാണിക്കുന്നു. [[H. J. Rose|എച്ച്ജെ റോസ്]] അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ &quot;മഹതിയായ അമ്മയുടെയും സസ്യജാലങ്ങൾ മരിക്കുമ്പോൾ മരിക്കുന്ന അവളുടെ കാമുകനും വീണ്ടും ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വരുന്ന കാൽപനികകഥ പൗരസ്‌ത്യദേശത്തുള്ള രൂപരേഖകളിൽ കണ്ടെത്തി.&quot; &lt;ref&gt;[[H.J. Rose]], ''A Handbook to Greek Mythology'' (Routledge, 1928, 6th ed. 1958, 1964 paperback edition), p. 101.&lt;/ref&gt; റോബർട്ട് എ. സെഗൽ അഡോണിസിന്റെ മരണത്തെ &quot;&quot;അനശ്വരമായ ശിശുവിന്റെ&quot; (പ്യൂർ) പരാജയമാണെന്ന് വിശകലനം ചെയ്തു. നഗര-സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുതിർന്നവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലുന്ന ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതാണെന്നും അതിനാൽ വ്യഭിചാരം, കൊലപാതകം, തോന്ന്യാസം, കൈവശപ്പെടുത്തുക, അവിവാഹിതാവസ്ഥ, സന്താനഹീനമായ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക ലംഘനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ജാഗ്രതാ കഥയെന്നും &quot;വിശകലനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Robert A. Segal, &quot;Adonis: A Greek Eternal Child,&quot; in ''Myth and the Polis'' (Cornell University Press, 1991), pp. 64–85.&lt;/ref&gt;

[[File:0 Monument funéraire - Adonis mourant - Museu Gregoriano Etrusco.JPG|thumb|left|മരിക്കുന്ന അഡോണിസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ. ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സ്മാരകത്തിന്റെ മൂലയുടെ പാദങ്ങളിൽ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ (ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ) ]]
ആചാരപരമായ [[lamentation|ശോകഗീതത്തോടും]] [[dirge|ശ്‌മശാനഗീതത്തോടും]] സ്ത്രീകൾ അഡോണിയ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചിലപ്പോൾ കട്ടിലിൽ മരിച്ച യുവാക്കളുടെ ഒരു പ്രതിമ വയ്ക്കുകയും അതിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സുഗന്ധം പരത്തുകയും പച്ചപ്പ് കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot;&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 35.&lt;/ref&gt; ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി, അവർ &quot;[[gardens of Adonis|അഡോണിസിന്റെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ]]&quot; നട്ടു. &quot;ആഴമില്ലാത്ത മണ്ണിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച വിത്തുകളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ സസ്യങ്ങളും പാത്രങ്ങളിൽ വളർത്തുന്ന വാർഷികസസ്യങ്ങൾ, അത് വേഗത്തിൽ വളർന്നു വേഗത്തിൽ ഉണങ്ങിപ്പോയി&quot;&lt;ref&gt;Rose, ''A Handbook to Greek Mythology'', p. 101.&lt;/ref&gt; ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ചക്രം ചുരുക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot; /&gt; ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച, രാത്രിയാത്ര, പലപ്പോഴും അവധിദിനങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക കലണ്ടറിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല, കൂടാതെ ഒരു സ്വകാര്യ ആചാരമെന്ന നിലയിൽ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു നിശ്ചിത തീയതി ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 34.&lt;/ref&gt; ആഘോഷം ഓരോ സ്ഥലത്തും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇതിന് സാധാരണയായി രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ വിവാഹ വിരുന്നു പോലുള്ള സന്തോഷകരമായ ആനന്ദം, അഡോണിസിന്റെ മരണത്തിൽ അനുഷ്ഠാനപരമായ വിലാപം. വിരുന്നിനുള്ള അലങ്കാരങ്ങളും ആചാരപരമായ വേഷഭുഷണങ്ങൾ, തളികയിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ, ശവസംസ്കാരത്തിനായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു അല്ലെങ്കിൽ വഴിപാടുകളായി കരുതി നശിപ്പിച്ചു. മാല ചാർത്തിയ കട്ടിൽ ശവമഞ്ചമായി മാറി. ([[Ancient Greek funeral and burial practices|പ്രോതെസിസ്]]) '.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 35–36.&lt;/ref&gt;

ദമ്പതികളെന്ന നിലയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും പ്രതിരൂപം ഗ്രീക്ക് കലയിൽ ഡയോനിഷ്യസ്, അരിയാഡ്നെ എന്നിവരിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 36.&lt;/ref&gt; പ്രണയത്തിന്റെ ആഡംബരവും ആനന്ദവും ആസ്വദിക്കുന്ന ദമ്പതികളുടെ ഗ്രീക്ക് ചിത്രീകരണത്തിന് വിപരീതമായി, റോമൻ ചിത്രങ്ങളും സാർക്കോഫാഗിയും നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിമിഷത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും അവരുടെ പ്രണയത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കൈകളിലെ അഡോണിസിന്റെ മരണം [[Resurrection|പുനരുത്ഥാനത്തെ]] ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 38 and 48 (note 138).&lt;/ref&gt; ഇന്നത്തെ [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിലെ]] [[Arabia Petraea|അറേബ്യ പ്രവിശ്യ]]യിലെ ഒരു സാമ്രാജ്യ നഗരമായ [[Madaba|മഡബയിൽ]], പൗരാണികസങ്കൽപ്പമുളള മൊസൈക്കുകളുടെ ഒരു പരമ്പരയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും സിംഹാസനാരോഹണമുണ്ട്. അതിൽ ആറ് ഈറോട്ടുകളും മൂന്ന് [[Charites|ചാരിറ്റികളും]] (&quot;ഗ്രേസെസ്&quot;) പങ്കെടുക്കുന്നു. അവയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു കൊട്ടയിൽ മറിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ റോസാലിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി കാണാം.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

പുരാതന കാലഘട്ടത്തിൽ, ഒരു റൊസാലിയയെക്കുറിച്ച് സജ്ജമാക്കിയ സാഹിത്യകൃതികൾ യഥാർത്ഥ സന്ദർഭത്തിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിൽ ഈ സന്ദർഭത്തെ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക ക്രമീകരണമായി മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാലും &quot;&quot; അഡോണിസിനുവേണ്ടിയുള്ള വിലാപം &quot;ഒരു പ്രമേയമായി എടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223; David Westberg, &quot;The Rite of Spring: Erotic Celebration in the ''Dialexis'' and ''Ethiopoiiai'' of Procopius of Gaza,&quot; in ''Plotting With Eros: Essays on the Poetics of Love and the Erotics of Reading'' (Museum Tusculanum Press, 2009), p. 189.&lt;/ref&gt; റോമൻ ഉത്സവത്തിനായുള്ള റോസാലിയയുടെ പങ്കിട്ട ഭാഷയും അഡോണിയയിലെ പുഷ്‌പത്തിന്റെ നിരീക്ഷണവും സമാനമോ താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതോ ആയ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാം, മാത്രമല്ല നേരിട്ടുള്ള ഏകീകരണവും ഇതിന് ആവശ്യമില്ല.&lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189.&lt;/ref&gt;

== ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റുകൾ ==
[[File:Statue of a reclining Attis at the Shrine of Attis 1.jpg|thumb|upright=1.3| ചാരിയിരിക്കുന്ന [[radiate crown|റേഡിയേറ്റ് കിരീട]]ത്തോടുകൂടിയ ആറ്റിസിന്റെ ഇടത് കൈയിൽ [[shepherd's crook|ഇടയന്റെ വക്രത്തെയും]] (കേടായ) വലതു കൈയിൽ മാതളനാരങ്ങയും പൈൻ കോണുകളും ഗോതമ്പും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗിക നഗ്നത കാണിക്കുന്നത് അയാൾ പൂർണ്ണമായ വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് വിധേയനായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചാരിയിരിക്കുന്ന താടിയുള്ള തല മിക്കവാറും  സാംഗാരിയസ് നദി ദേവനാണ് &lt;ref&gt;Maria Grazia Lancellotti, ''Attis, Between Myth and History: King, Priest, and God'' (Brill, 2002), p.116.&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ ഗാലസ്&lt;ref&gt;Jaime Alvar, ''Romanising Oriental Gods: Myth, Salvation and Ethics in the Cults of Cybele, Isis and Mithras,'' translated by Richard Gordon (Brill, 2008), p. 38.&lt;/ref&gt;([[Ostia Antica|ഓസ്റ്റിയയിൽ]] നിന്ന്, എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
[[Claudius|ക്ലോഡിയസിന്റെ]] ഭരണം മുതൽ [[Antoninus Pius|അന്റോണിനസ് പയസിന്റെ ]] ഭരണകാലം വരെ മാർച്ചിലെ ഒരു &quot;വിശുദ്ധ വാരം&quot; മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെയും ആറ്റിസിന്റെയും ചടങ്ങുകൾക്കായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു (&quot;മഹാമാതാവ്&quot;, &quot;ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ [[Cybele|സൈബലെ]]) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). &quot;&lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis'', p. 81; [[Bertrand Lançon]], ''Rome in Late Antiquity'' (Routledge, 2001), p. 91; Philippe Borgeaud, ''Mother of the Gods: From Cybele to the Virgin Mary'', translated by Lysa Hochroth (Johns Hopkins University Press, 2004), pp. 51, 90, 123, 164. Scholars are divided as to whether the full program of observances was put in place under Claudius, or gradually expanded until the time of Antoninus Pius: Gary Forsythe, ''Time in Roman Religion: One Thousand Years of Religious History'' (Routledge, 2012), p. 88; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 286.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 15 ന് നടന്ന ഒരു പ്രാഥമിക ഉത്സവത്തിൽ, ഫ്രിജിയൻ നദിയുടെ ഞാങ്ങണകൾക്കിടയിൽ ആറ്റിസിന്റെ ശിശുക്കളെ ഇടയന്മാരോ സൈബേലോ കണ്ടെത്തിയതായി അടയാളപ്പെടുത്തി. തുടർച്ചയായ ചടങ്ങുകൾ മാർച്ച് 22 ന് ആർബർ ഇൻട്രാട്ട് (&quot;ദി ട്രീ എൻട്രസ്&quot;) ഉപയോഗിച്ച് പുനരാരംഭിക്കുകയും മാർച്ച് 27 അല്ലെങ്കിൽ 28 വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസത്തിൽ, കോളേജ് ഓഫ് ഡെൻഡ്രോഫോറസ് (&quot;ട്രീ-ചുമക്കുന്നവർ&quot;) ഒരു പൈൻ മരം കൊണ്ടുപോയി ആറ്റിസിന്റെ ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി &quot;ദൈവത്തെപ്പോലെ കമ്പിളി തലപ്പാവു കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ് വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[Francisco Rodríguez Adrados|Francisco R. Adrados]], ''Festival, Comedy and Tragedy: The Greek Origins of Theatre,'' translated by Christopher Holme (Brill, 1975, originally published 1972 in Spanish), p. 395.&lt;/ref&gt; [[Lucretius|ലുക്രേഷ്യസ്]] (ബിസി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) ഏപ്രിലിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന [[Megalensia|മെഗാലെൻസിയയിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ഉല്ലാസയാത്രയിൽ റോസാപ്പൂക്കളെയും പേരിടാത്ത മറ്റ് പുഷ്പങ്ങളെയും കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 2.627–628.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

ആറ്റിസ് പുരാണത്തിലെ അക്രമത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തവും സങ്കീർണ്ണവുമായ വിവരണം&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65; Gasparao, ''Soteriology,'' p. 41.&lt;/ref&gt; നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[Christian apologist|ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റ്]] [[Arnobius|അർനോബിയസ്]] (മരണം: 330),ആണ്. &lt;ref&gt;Arnobius of Sicca, ''Adversus Nationes'' 6–7, drawing on sources he identifies as &quot;Timotheus, a man not disreputable in matters of theology,&quot; and &quot;Valerius the [[College of Pontiffs|pontifex]]&quot;, possibly [[Marcus Valerius Messalla Rufus|Marcus Valerius Messala]], the consul of 53 BC and author of a treatise identifying [[Aion (deity)|Aion]] with [[Janus]] on the etymological basis of ''Ia'', the name &quot;Violet&quot; in the story of Attis. Summary based on that of Lancelotti, ''Attis'', pp. 3–5; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 65–67; and Giulia Sfameni Gasparro (combining the versions of Arnobius and Pausanias), ''Soteriology and Mystic Aspects in the Cult of Cybele and Attis'' (Brill, 1985), pp. 38–41.&lt;/ref&gt; റോമൻ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലെ ആരാധനാ സമ്പ്രദായത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതിപ്പ് മികച്ച രീതിയിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 64.&lt;/ref&gt; ഫ്രിഗിയയിലെ അഗ്ഡസ് എന്ന പാറയിൽ നിന്നാണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. അതിൽ നിന്ന് പ്രളയത്തിനുശേഷം ലോകത്തെ വീണ്ടും ജനകീയമാക്കുന്നതിനായി [[Pyrrha|പിർഹയും]]  [[Deucalion|ഡീകാലിയനും]] ചേർന്ന് കല്ലുകൾ മനുഷ്യരായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി. ദേവന്മാരുടെ മഹതിയായ അമ്മ അവിടെ പതിവായി വിശ്രമിച്ചു. അവിടെ അവളെ കാമഭ്രാന്തനായ [[Jupiter (mythology)|ജൂപ്പിറ്റർ]] ആക്രമിച്ചു. തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ കഴിയാതെ, ദേവന്മാരുടെ രാജാവ് പാറയിൽ സ്വയംഭോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട് സ്വയം ഒഴിവായി.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65.&lt;/ref&gt;അതിൽ നിന്ന് അക്രമാസക്തനും അതിശക്തനുമായ [[Sex-androgyny in mythology|ഹെർമാഫ്രോഡിറ്റിക് ദേവത]]യായ അക്ഡെസ്റ്റിസ് അല്ലെങ്കിൽ [[Agdistis|അഗ്ഡിസ്റ്റിസ്]] ജനിച്ചു. ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം, ഡയോനിഷ്യസുമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ ദേവന്മാർ ഈ അതിശക്തനായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ പരിചരണത്തിനായി (ക്യൂറ) റോമൻ ദേവനായ [[Liber|ലിബറിന്]] നൽകുന്നു. ക്യൂറ എന്നാൽ &quot;പരിചരണം, ഉത്കണ്ഠ, ചികിത്സ, മേൽനോട്ടം&quot; എന്നാണ്.

വീഞ്ഞിന്റെ ദേവനായ ലിബർ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട നീരുറവയുടെ ([[Fontus|ഫോണ്ടസ്]]) ജലത്തെ ശുദ്ധമായ വീഞ്ഞ് ആക്കി മാറ്റുന്നു. നിവൃത്തിയില്ലായ്‌മയാൽ ദാഹിക്കുന്ന അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ വീഞ്ഞ് കുടിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സിരകൾ വീഞ്ഞ് വലിച്ചെടുക്കുന്നതിലൂടെ മയങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു.  മുടിയിൽ നിന്ന് നെയ്ത ഒരു കുടുക്കിലകപ്പെട്ട അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ താൽക്കാലികമായി സ്വതന്ത്രമാക്കാനുള്ള സ്വയം നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിൽ ജനനേന്ദ്രിയളെ മുറിച്ച് സ്വയം വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ മെഡിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ രചനകളിലെ ഒരു യൂഫെമിസം അനുസരിച്ച് രക്തനീരുറവയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഒരു മാതളനാരകമരം, അതിന്റെ ഫലം വളരെ ആകർഷകമാണ്. നദിദേവനായ [[Sangarius (mythology)|സംഗാരിയസിന്റെ]] മകളായ [[Nana (Greek mythology)|നാന]], സിനു റിപോണിറ്റിൽ, ഈ ഫലം &quot;യോനിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;J.N. Adams, entry on ''sinus (muliebris)'', ''The Latin Sexual Vocabulary'' (Johns Hopkins University Press, 1982), pp. 90–91. In Pausanias, the impregnating edible is an almond, with the almond tree playing a role later in the version of Arnobius; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 38.&lt;/ref&gt; പിതാവിനെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് നാന ഗർഭിണിയാകുന്നു. പിതാവ് അവളെ കേടായ സാധനങ്ങളുടെയിടയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് പട്ടിണിക്കിടുന്നു. ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് നൽകുന്ന പഴങ്ങളും മറ്റ് സസ്യാഹാരങ്ങളും അവളെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നു. ശിശു ജനിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സംഗാരിയസ് ഉത്തരവിടുന്നു. പക്ഷേ ഒരു ആട്ടിടയൻ കുട്ടിയെ കണ്ടെത്തി വളർത്തുന്നു. ഈ കുട്ടി ആണ് ആറ്റിസ്.

[[File:Godward Ionian Dancing Girl 1902.jpg|thumb|upright|left|[[John William Godward|ജോൺ വില്യം ഗോഡ്‌വാർഡ്]] ചിത്രീകരിച്ച [[Ionians|അയോണിയൻ]] ഡാൻസിംഗ് ഗേൾ. വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രവും കുങ്കുമപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള വസ്ത്രവും ധരിച്ച മറ്റൊരു ചിത്രത്തിന്റെ ('[[:Commons:File:With Violets Wreathed 1902.jpg|With Violets Wreathed and Robe of Saffron Hue]]) രൂപസാദൃശ്യമുള്ള [[Victorian painting|വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ]] പൗരാണിക സാഹിത്യചിത്രം''' &lt;ref&gt;Vern G. Swanson, ''John William Godward: The Eclipse of Classicism'' (Antique Collectors Club Limited, 1997), p. 65; Rosemary J. Barrow, ''The Use of Classical Art and Literature by Victorian Painters, 1860-1912: Creating Continuity With the Traditions of High Art'' (Mellen Research University Press, 2007), p. 39.&lt;/ref&gt;]]
അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യമുള്ള ആറ്റിസ് ദൈവങ്ങളുടെ അമ്മയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരന്തരമായ കൂട്ടാളിയായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസും ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. വീഞ്ഞിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, ആറ്റിസ് ഒരു വേട്ടക്കാരനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ നേട്ടങ്ങൾ ദൈവിക പ്രീതി മൂലമാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സങ്കേതത്തിൽ വീഞ്ഞ് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ (നെഫാസ്) കാരണം വിശദീകരിക്കുന്നു. വീഞ്ഞുമായി പ്രവേശിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു മലിനീകരണമായി കണക്കാക്കുന്നു. അപലപനീയവും സാമൂഹികമായി പാർശ്വവൽക്കരിക്കുന്നതിന്റെയും ഭാഗമായി ആഗ്ഡിസ്റ്റിസുമായുള്ള ആറ്റിസിന്റെ ബന്ധത്തെ ഇൻഫാമിസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. കുട്ടിയെ (പ്യൂവർ) വീണ്ടെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫ്രിജിയൻ രാജാവായ [[Midas|മിഡാസ്]], മകളുമായി ഒരു വിവാഹം സംഘടിപ്പിക്കുകയും നഗരം പൂട്ടിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മേറ്റർ ഡ്യൂമിന് ആറ്റിസിന്റെ വിധി (ഫാറ്റം) അറിയാം. വിവാഹബന്ധം ഒഴിവാക്കിയാൽ മാത്രമേ അയാളെ ദ്രോഹത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയുള്ളൂ. ദേവന്മാരുടെ അമ്മയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസും വിവാഹചടങ്ങിനെ തകർക്കുന്നു. ഒപ്പം അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അതിഥികൾക്കിടയിൽ പരിഭ്രമവും ഭ്രാന്തും പരത്തുന്നു. ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സിലെ വിഷമകരമായ ഒരു ഭാഗത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വിശദാംശങ്ങളിൽ&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 39–40, characterizing the detail as &quot;a [[Christian polemic|polemical]] emphasis&quot;.&lt;/ref&gt; [[Galli|ഗാലസ്]] എന്ന പുരോഹിതന്റെ വെപ്പാട്ടിയുടെ മകളുടെ മുലകൾ മുറിച്ചുമാറ്റി ഒരു കുടിയനെപ്പോലെ ആക്രോശിച്ച ആറ്റിസ് സ്വയം ഒരു പൈൻ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ എത്തുകയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന് ഒരു വഴിപാടായി ജനനേന്ദ്രിയം മുറിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ രക്തം വാർന്നു ആറ്റിസ് മരിക്കുകയും രക്തപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് പുഷ്പം ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് ജനനേന്ദ്രിയങ്ങളെ &quot;മരിച്ചവരുടെ വസ്ത്രത്തിൽ&quot; പൊതിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ മൂടുകയും ജന്തുക്കളുടെ [[വൃഷണസഞ്ചി|വൃഷണസഞ്ചിയുടെ]] യാഗോചിതമായ ചികിത്സയെക്കുറിച്ചുള്ള അനുഷ്ഠാനത്തിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പുരാണത്തിന്റെ ഒരുഭാഗം ലിഖിതങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 275.&lt;/ref&gt;വയലറ്റ് (ഗ്രീക്ക്  ഇയ) എന്ന് പേരുള്ള വധു ആറ്റിസിന്റെ നെഞ്ചിനെ കമ്പിളി കെട്ടുകളാൽ മൂടുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനുവേണ്ടി വിലപിച്ച ശേഷം അവൾ ആത്മഹത്യചെയ്യുന്നു. മരിക്കുമ്പോഴുള്ള അവളുടെ രക്തം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളായി മാറുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ അമ്മയുടെ കണ്ണുനീർ ഒരു ബദാം മരമായി മാറുന്നു. ഇത് മരണത്തിന്റെ കയ്പ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവൾ പൈൻ മരത്തെ തന്റെ പവിത്രമായ ഗുഹയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അവളുമായി വിലാപത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നു. ആറ്റിസിനെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെകൊണ്ടുവരാൻ ജുപ്പിറ്റർ ദേവനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് അനുവദിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. എന്നാൽ വിധി ശരീരം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാതിരിക്കാനും, മുടി വളരാൻ തുടരാനും, [[ചെറിയ വിരൽ|ചെറുവിരലിനു]] ജീവിക്കാനും നിരന്തരമായ ചലനങ്ങളിൽ തരംഗമാകാനും അനുവദിക്കുന്നു.

ആറ്റിസിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നടത്തിയ ആചാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് മിഥ്യയുടെ വശങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ചും ഡയോനിഷ്യൻ ആരാധനയുമായുള്ള പോരാട്ടവും വിഭജനവും പുനർനിർമ്മിക്കുന്നുവെന്ന് അർനോബിയസ് വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും വികസിച്ചത് സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ മാത്രമാണ്. &lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis,'' pp. 89–90, 138ff. ''et passim''; Jan N. Bremmer, ''Greek Religion and Culture, the Bible, and the Near East'' (Brill, 2008), pp. 294–296, 298.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 22-ന് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിനായി, ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റ് പുഷ്പചക്ര മരത്തെ മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. മരിക്കുന്ന വയലയെന്ന നിലയിൽ, പാരന്റാലിയയ്‌ക്കായി ശവക്കുഴികളിലേക്ക് വയലറ്റുകൾ വിതറിയത് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 2.537–540; Lancellotti, ''Attis,'' pp. 90–91; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 42. Lancellotti emphasizes the non-cyclical permanence of Attis's death (p. 138) marked by rituals that recall funeral cult.&lt;/ref&gt; അടുത്ത ദിവസം ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ [[Korybantes|കോറിബാന്റുകളെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗൗരവമേറിയ സംഗീതവും, സായുധ നൃത്തങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച യുവാക്കളും പുരാണങ്ങളിലെ ശിശുദേവന്മാരുടെ സംരക്ഷകരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Michele Renee Salzman, ''On Roman Time: The Codex Calendar of 354 and the Rhythms of Urban Life in Late Antiquity'' (University of California Press, 1990), pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 24 ന് നടന്ന ഡൈസ് സാങ്കുനിസിനായി (&quot;രക്ത ദിനം&quot;), ഭക്തർ വിലാപത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിൽ മുഴുകി, മരിച്ചവരുടെ &quot;പോഷണം&quot; എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് പ്രതിമയിൽ രക്തം വിതറി. ഗല്ലി സൈബലിന്റെ ഷണ്ഡനായ പുരോഹിതനാകുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമികമെന്ന നിലയിൽ ചില അനുയായികൾ ഈ ദിവസം സ്വയം ഷണ്‌ഡനായതായിരിക്കാം. തുടർന്നുള്ള വിശുദ്ധരാത്രിയ്ക്കായി ആറ്റിസിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ &quot;ശവകുടീരത്തിൽ&quot; സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 167; Lancellotti, ''Attis'', pp. 82 and 90.&lt;/ref&gt;

[[Sallustius|സല്ലുസ്റ്റിയസിന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, മരം മുറിക്കുന്നത് ഉപവാസത്തോടൊപ്പമായിരുന്നു. മരം വെട്ടിയതിനുശേഷം &quot;തലമുറയുടെ കൂടുതൽ പുരോഗതിക്കുവേണ്ടി പുനർജന്മത്തിനായി പാൽ കുടിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം പുതിയ ഉയർച്ചയ്ക്കുവേണ്ടി ദേവന്മാർക്ക് സന്തോഷത്തോടുകൂടി മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Sallustius, ''Peri Theōn'' 4.10, as cited by Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 277.&lt;/ref&gt;[[Julian calendar|ജൂലിയൻ കലണ്ടറിലെ]] [[മഹാവിഷുവം]] മാർച്ച് 25 ന് ആറ്റിസിന്റെ ഏതെങ്കിലും അർത്ഥത്തിൽ&quot; പുനർജന്മം &quot;അല്ലെങ്കിൽ നവീകരണവുമായി സന്തോഷത്തോടുകൂടി ([[Hilaria|ഹിലാരിയ]]) മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.21.10; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ചില ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സുകൾ ഈ ദിവസത്തെ [[യേശുവിന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ്|യേശുവിന്റെ പുനരുത്ഥാനവുമായി]] ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;[[Tertullian]], ''Adversus Iudaeos'' 8; [[Lactantius]], ''De Mortibus Persecutorum'' 2.1; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; [[ഡമാസിയൂസ്|ഡമാസ്കിയസ്]] അതിനെ &quot;[[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിൽ]] നിന്നുള്ള വിമോചനമായി&quot; കണ്ടു.&lt;ref&gt;Damascius, ''Vita Isidori excerpta a Photio Bibl. (Cod. 242),'' edition of R. Henry (Paris, 1971), p. 131; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; ഒരു ദിവസത്തെ വിശ്രമത്തിനുശേഷം (റിക്വീഷ്യോ), മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണം (ലാവറ്റിയോ) മാർച്ച് 27 ന് നടത്തി. &lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 277, 286–287. The ''Lavatio'' is mentioned by Ovid in the Augustan period, and other literary references indicate it was &quot;well established&quot; by the [[Flavian dynasty|Flavian period]]; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 89.&lt;/ref&gt;മാർച്ച് 28 [[Vatican Hill|വത്തിക്കാനത്തിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റേയും ആറ്റിസിന്റേയും [[Greco-Roman mysteries|രഹസ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക്]] മതപ്രവേശം ചെയ്യുന്ന ഒരു ദിനമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;Specifically at the [[Gaianum]], near the Phrygianum sanctuary associated with Cybele; Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 165, 167. Lawrence Richardson, ''A New Topographical Dictionary of Ancient Rome'' (Johns Hopkins University Press, 1992), p. 180, suggests that ''Initium Caiani'' might instead refer to the &quot;entry of Gaius&quot; ([[Caligula]]) into Rome on March 28, 37 AD, when he was acclaimed as ''[[princeps]]''. The Gaianum was a track used by Caligula for chariot exercises. Salzman (p. 169) sees the Gaianum as a site alternative to the Phrygianum, access to which would have been obstructed in the 4th century by the construction of [[Old St. Peter's Basilica|St. Peter's]].&lt;/ref&gt;

&quot;മരിക്കുകയും പുനർജീവിക്കുന്നതുമായ സസ്യദേവൻ&quot; എന്ന കർക്കശമായ രൂപരേഖയിൽ ആറ്റിസിനെ കാണാൻ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളുടെ ശവസംസ്കാര സ്വഭാവത്തിന് സസ്യചക്രം അവിഭാജ്യമാണ്. &lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 44–45; H.S. Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion: Transition and Reversal in Myth and Ritual'' (Brill, 1993, 1994), vol. 2, p. 154.&lt;/ref&gt; റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ പൈൻ ട്രീ, പൈൻ കോണുകൾ അവയുടെ ആരാധന പ്രാധാന്യത്തിനായി ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' pp. 279 and 288, suggesting also that the tree of the Romans was not entirely an innovation, but a survival or translation of the decorated tree, perhaps an almond, that was part of the [[Hittite religion|Hittite]] new year festival in the spring.&lt;/ref&gt; ഒന്നോ രണ്ടോ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഏഥൻസിൽ നിന്നുള്ള ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിമയിൽ [[മാതളനാരങ്ങ]], പൈൻ കോണുകൾ, വയലറ്റുകളുടെ ഒരു പൂച്ചെണ്ട്‌ എന്നിവ അടങ്ങിയ ഒരു കൊട്ടയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' p. 48.&lt;/ref&gt;

== വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളിലെ സസ്യങ്ങൾ ==
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെട്ട പഴയ വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം റോസാലിയയെ പ്രചരിപ്പിക്കാനും ജനപ്രിയമാക്കാനും സഹായിച്ചു. കൂടാതെ റോമാക്കാരുടെ സ്വകാര്യ ഡൈസ് വയലേ അല്ലെങ്കിൽ വയലാരിസ് അർബർ ഇൻട്രാറ്റ് ചടങ്ങുകളുടെ പൊതു പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;  ആറ്റിസും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള ആശയപരമായ ബന്ധം പ്രധാനമായും പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലാണ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 270, emphasizing the disparities between the early cult of Attis and developments in [[Late Antiquity]] (p. 268).&lt;/ref&gt; [[നവപ്ലേറ്റോണിസം|നവപ്ലേറ്റോണിസത്തിലെ]] തത്ത്വചിന്തകനായ [[പോർഫിറി|പോർഫിറി]] (എ.ഡി. 305 എ.ഡി) അഡോണിസിനെയും ആറ്റിസിനെയും &quot;ഭൂമിയുടെ ഫലങ്ങളായി&quot; കണ്ടു.
[[File:The Awakening of Adonis - John William Waterhouse (1899).jpg|thumb|''[[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച അവേയർനെസ് ഓഫ് അഡോണിസ് (1900) ]]
&lt;blockquote&gt;''Attis is the symbol of the blossoms which appear early in the spring, and fall off before the complete fertilization; whence they further attributed castration to him, from the fruits not having attained to seminal perfection: but Adonis was the symbol of the cutting of the perfect fruits.''&lt;ref&gt;As recorded by the Christian apologist [[Eusebius]], ''[[Praeparatio evangelica]]'' 3.11.12 and 15, and 3.13.14, translated by E.H. Gifford (1903), as cited by Gasparro, ''Soteriology,'' p. 46. In a commentary on Ovid, and citing Porphyry and Eusebius, the 15th-century [[Italian humanist]] [[Paolo Marsi|Paulus Marsus]] noted that &quot;Atys castrated means nothing other than the flower that falls before the fruit&quot;; Rebecca Zorach, ''Blood, Milk, Ink, Gold: Abundance and Excess in the French Renaissance'' (University of Chicago Press, 2005), p. 72.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

പോർഫിറി, ആറ്റിസ്, അഡോണിസ്, കോറെ (പെർസെഫോൺ &quot;ആദ്യത്തെ&quot;, &quot;ഉണങ്ങിയ&quot; അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യവിളകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു), ഡയോനിസസ് (മൃദുവായതും [[അണ്ടി (ഫലം)|പുറംതോടിന്റെ പഴങ്ങളും]] സ്വാധീനിക്കുന്നവർ) എന്നിവരെ &quot;സെമിനൽ നിയമത്തിന്റെ&quot; ദേവതകളായി  പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു:&lt;blockquote&gt;കോറെയ്ക്ക് വേണ്ടി പ്ലൂട്ടോയെ കൊണ്ടുപോയി. അതായത്, വിതയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് സൂര്യൻ ഭൂമിക്കടിയിൽ അസ്തമിക്കുന്നു; സഖ്യകക്ഷികളായി ആറ്റിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് പുഷ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശേഷിയും അഡോണിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് വിളഞ്ഞ ധാന്യം കൊയ്യുന്നതിനെയും ആണ്.''&lt;/blockquote&gt;

[[Pluto (mythology)|പ്ലൂട്ടോയുടെ]] മണവാട്ടിയായി പെർസെഫോൺ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ പുൽമേടിൽ നിറഞ്ഞ പുഷ്പ ഇനങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'', p. 316, citing the ''[[Homeric Hymn to Demeter]],'' one of the earliest treatments of the myth. Ovid places Proserpina among violets and lilies at ''[[Metamorphoses]]'' 5.332, and dwells on the abundance and variety of flowers—with the rose the favored choice of the attendant [[Nymph|nymphs]]—in his treatment of the same myth for the month of April at ''Fasti'' 4.429–442. Claudian, ''De raptu Proserpina'' 2.92–93, lists roses, hyacinths and violets.&lt;/ref&gt; താരതമ്യ പുരാണശാസ്ത്രജ്ഞനായ മിർസിയ എലിയേഡ്, സസ്യജാലങ്ങൾക്കും മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിനുമിടയിലുള്ള ഒരു &quot;ജീവിത പ്രവാഹമായി&quot; ദിവ്യ രൂപാന്തരീകരണത്തെ കണ്ടു. അക്രമാസക്തമായ മരണം ജീവിതത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അത് മറ്റേതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ സസ്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പുഷ്പം&quot; എന്നിവയിൽ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ആറ്റീസിന്റെ വയലറ്റുപ്പൂക്കളും അഡോണിസിന്റെ റോസാപ്പൂക്കളും അനെമോണുകളും വീരന്മാരുടെ മരണശേഷം യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പുഷ്പങ്ങളുടെ ഇതിഹാസങ്ങളുമായി എലിയേഡ് ബന്ധപ്പെടുത്തി. &lt;ref&gt;[[Mircea Eliade]], ''Patterns in Comparative Religion,'' translated by Rosemary Sheed (University of Nebraska Press, 1996, translation originally published in 1958), p. 302.&lt;/ref&gt;

== മിലിട്ടറി റോസാലിയ ==
[[File:5966 - Brescia - S. Giulia - Cippo per soldato (sec. I I) - Foto Giovanni Dall'Orto, 25 Giu 2011.jpg|thumb|upright|ഒരു റോമൻ പട്ടാളക്കാരന്റെ ശവസംസ്കാര സ്മാരകത്തിലെ സൈനിക നിലവാരത്തിലുള്ള ഈഗിൾ (എ.ഡി 1 മുതൽ 2 വരെ നൂറ്റാണ്ട്)]]
മെയ് മാസത്തിൽ രണ്ട് തീയതികളിൽ സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ (സിഗ്ന) റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട് റോമൻ സൈന്യം റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചു. എ.എച്ച്. ഹൂയി മിലിട്ടറി റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിനെ കാർഷിക ദേവതകളുടെ പരമ്പരാഗത വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളായാണ് കാണുന്നത്. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 27–28.&lt;/ref&gt; [[Severus Alexander|സെവേറസ് അലക്സാണ്ടറുടെ]] (എ.ഡി. 224–235) ഭരണകാലത്ത് [[ഡുറാ യുറോപ്പോസ്|ഡ്യൂറ-യൂറോപോസിൽ]] നിലയുറപ്പിച്ച ഒരു കൂട്ടായ്‌മയുടെ പാപ്പിറസ് കലണ്ടറായ [[Feriale Duranum|ഫെരിയേൽ ഡുറാനത്തിൽ]] ഈ ഉത്സവം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സൈന്യത്തിന് നൽകുന്ന ഒരു സാധാരണ മത കലണ്ടറിനെയാണ് ഈ കലണ്ടർ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Lucinda Dirven, ''The Palmyrenes of Dura-Europos: A Study of Religious Interaction in Roman Syria'' (Brill, 1999), pp. 184–185; Nigel Pollard, ''Soldiers, Cities, and Civilians in Roman Syria'' (University of Michigan Press, 2000), pp. 143 (especially note 126), 146.&lt;/ref&gt; അപൂർണ്ണമായ മൂലഗ്രന്ഥം കാരണം രണ്ട് റോസാലിയയുടെ ആദ്യദിനം. തീർച്ചയില്ലാത്തതാണെങ്കിലും, അത് ലെമൂറിയ കാലഘട്ടവുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. മെയ് 9, 11, 13 തീയതികളിലെ പുരാതന ഉത്സവ ദിവസങ്ങളിൽ &lt;ref&gt;Duncan Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; in ''Syria'' 65 (1988), p. 356; Douglas W. Geyer, ''Fear, Anomaly, and Uncertainty in the Gospel of Mark'' (Scarecrow Press, 2002), p. 138, citing [[Robert O. Fink|R.O. Fink]], A.S. Hooey, and W.S. Snyder, &quot;The ''Feriale Duranum'',&quot; ''Yale Classical Studies'' 7 (1940), p. 115. [[Stefan Weinstock]], &quot;A New Greek Calendar and Festivals of the Sun,&quot; ''Journal of Roman Studies'' 38 (1948), p. 38, gives the date as May 10. Steven K. Drummond and Lynn H. Nelson, ''The Western Frontiers of the Imperial Rome'' (M.E. Sharpe, 1994), p. 203, place it on May 9.&lt;/ref&gt; അകാല മരണം മൂലം പാതാളത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിനുപകരം ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുനടന്നവരുടെ. നിഴലുകളെ ([[Lemures|ലെമറുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ ലാർവകൾ) അനുസ്മരിച്ചു. ഓവിഡിന്റെ വ്യക്തമായ വിവരണത്തിൽ, കലെമൂറിയയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ശക്തമായ ഒരു  [[Apotropaic magic|അപ്പോട്രോപൈക് ആംഗ്യമായി]] കറുത്ത പയർ തുപ്പുന്നത് അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 43.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ആഘോഷം മെയ് 31 ന്  ജൂൺ കലണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പുള്ള ദിവസമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' quotes the calendar as ''pridie kal. Iunias ob rosalias signorum supplicatio''; that is, as occurring on the day before the [[Kalends]] of June.&lt;/ref&gt;  ജൂൺ ഒന്നിന് പെരുന്നാൾ ദിനം, [[Cardea|ഡിയ കാർന]] (&quot;മാംസദേവത&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;ഭക്ഷ്യദേവത&quot;),യ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും സാധാരണയായി  &quot;ബീൻ കലണ്ടെൻസ് &quot; (കലണ്ടെ ഫബാരിയേ) എന്ന് പൊതുവായി വിളിക്കപ്പെടുന്നതും &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;  മരിച്ചവരുടെ ആചാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരിക്കാം . &lt;ref&gt;In the conjecture of [[Georg Wissowa|Wissowa]]; [[William Warde Fowler]], ''The Roman Festivals of the Period of the Republic'' (London, 1908), p 131. Fowler is cautious about over-interpreting the evidence to characterize all these occasions as &quot;rites of the dead&quot;.&lt;/ref&gt;കൂടാതെ ലെമൂറിയയുടെ ദിവസങ്ങൾ കലണ്ടറിൽ നെഫസ്റ്റസ് എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് സാധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലം ആയിരുന്നു അത്. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസാലിയ സിഗ്നോറം മെയ് 29 മുതൽ ജൂൺ 1 വരെ നടന്ന &quot;ബീൻ ഗെയിംസ്&quot; ([[Ludi|ലുഡി]] ഫാബറീസി) യുടെ മൂന്നാം ദിവസവുമായി  ഒത്തുവന്നു. ഒരുപക്ഷേ ഇത് കാർണയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 92, 122, 127; Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;&quot;കാർണേറിയയിൽ&quot; റോസാപ്പൂ അലങ്കാരത്തിനുള്ള ഒരു വസ്വിയ്യത്ത് ഒരു സിവിലിയൻ ലിഖിതം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു, ഇതിനെ [[തിയോഡോർ മോംസെൻ]] വ്യാഖ്യാനിച്ചത് കാർണയുടെ കലെണ്ടുകളായാണ്.&lt;ref&gt;''CIL'' 3.3893; Fowler, ''Roman Festivals'', p. 131.&lt;/ref&gt;

റോമൻ ബ്രിട്ടനിലെ ([[Corbridge|കോർബ്രിഡ്ജ്]], [[Northumberland|നോർത്തംബർലാൻഡ്]]) [[Coria (Corbridge)|കൊറിയ]]യിലെ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സൈനിക ആസ്ഥാനത്തു നിന്നുള്ള ശില്പം റോസാലിയയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; pp. 351–352.&lt;/ref&gt; ജർമ്മനി സുപ്പീരിയർ പ്രവിശ്യയിലെ മൊഗൊണ്ടിയാക്കം (ഇന്നത്തെ മെയിൻസ്) നിന്നുള്ള മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ലിഖിതം മെയ് 10 ന് സൈനിക യൂണിറ്റിന്റെ (ഒരു സെഞ്ചൂറിയ) [[Genius (mythology)|ജീനിയസിന്]] ഒരു ബലിപീഠത്തിന്റെ സമർപ്പണം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ലിഖിതത്തിൽ റോസാലിയയുടെ പേര് നൽകിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സമർപ്പിച്ച തീയതി, അതിനോട് യോജിക്കുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കാം.&lt;ref&gt;''CIL'' 13.6681; Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; p. 356.&lt;/ref&gt;

[[File:010 Conrad Cichorius, Die Reliefs der Traianssäule, Tafel X.jpg|thumb|left|upright=1.8|സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഒരു റിലീഫ് പാനലിൽ, [[Trajan's Column|ട്രാജന്റെ നിരയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു [[Suovetaurilia|ലസ്ട്രൽ ത്യാഗത്തിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിൽ (മുകളിൽ മധ്യഭാഗത്ത്) നിരത്തിയിരിക്കുന്നു. മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ സൈനിക കാഹളക്കാർ [[Roman tuba|ട്യൂബയും]] [[Cornu (horn)|കോർണുവയും]] കളിക്കുന്നു.]]
സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള സൈന്യത്തിന്റെ സവിശേഷതകളായ ഭക്തിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു റോസാലിയ സിഗ്നോറം. സൈന്യം ദൈവങ്ങളെപ്പോലെയാണ് മാനദണ്ഡങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതെന്നും, ലിഖിതങ്ങൾ അവരുടെ സമർപ്പണങ്ങൾ ([[Votum|വോട്ട]]) രേഖപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും [[Roman historiography|സാമ്രാജ്യത്വ ചരിത്രകാരനായ]] [[ടാസിറ്റസ്|ടാസിറ്റസ്]] പറയുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 7.1030 is an example of such a dedication from [[Roman Britain]]: Drummond and Nelson, ''The Western Frontiers of Imperial Rome'', p. 214; G.R. Watson, ''The Roman Soldier'' (Cornell University Press, 1969, 1985), p. 130.&lt;/ref&gt;ഒരു [[Roman legion|ലെജിയൻ]] അതിന്റെ രൂപവത്കരണത്തിന്റെ വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തിയ ദിവസം റോമൻ ഈഗിൾസ് എന്നു പരാമർശിക്കുന്ന &quot;ഈഗിളിന്റെ ജന്മദിനം,&quot; എന്ന [[Aquila (Roman)|നതാലിസ് അക്വില]]യായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 19; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 161; Brian Campbell, ''The Roman Army, 31 BC–AD 337: A Sourcebook'' (Routledge, 1994), [https://books.google.com/books?id=RUN-TGktYLYC&amp;pg=PT136&amp;dq=%22rosaliae+signorum%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=1cx1UaWYMKnM2AWys4DABA&amp;ved=0CC8Q6AEwADgK n.p.]&lt;/ref&gt;[[Castra|മാർച്ചിംഗ്]] ക്യാമ്പുകൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പുകളും ഒരു കേന്ദ്ര ബലിപീഠത്തിന് ചുറ്റും പ്രതിദിന ബലി അർപ്പിച്ചു. അവിടെ ചുറ്റും നിലത്തു ക്രമീകരിച്ചിരുന്ന ചക്രവർത്തിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ചിത്രങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ദിവസേന യാഗങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 17; Graham Webster, ''The Roman Imperial Army: Of the First and Second Centuries A.D.'' (University of Oklahoma Press, 1979, 3rd ed. 1998), p. 133.&lt;/ref&gt;അവരവരുടെ നിലവാരത്തിൽ സ്വർണ്ണം, വെള്ളി എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പുഷ്പചക്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. അവ സജീവമായ പുഷ്പചക്രങ്ങളുടെ മികച്ച സമ്മാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. മോഹങ്ങൾ, പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുള്ള ചടങ്ങുകൾ, വിജയങ്ങൾ, പ്രതിസന്ധി അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, ഇംപീരിയൽ അവധിദിനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി കഴുകന്മാരെയും മറ്റ് സിഗ്നകളെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;[[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 13.3.23; Suetonius, ''Claudius'' 13; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 17–19; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' pp. 106 (note 16) and 133.&lt;/ref&gt;ഈ അവസരങ്ങളിൽ എ.ഡി 398-ൽ ഹൊനോറിയസ് ചക്രവർത്തിയുടെ കല്യാണം ക്ലോഡിയൻ ഒരു എപ്പിത്തലാമിയത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. സൈനിക ആദർശങ്ങളെ ചുവപ്പ് പൂക്കളായി വളരുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ആദർശവാഹകരും പട്ടാളക്കാരും ആചാരപരമായി സാമ്രാജ്യപരമായ മണവാളനെ ഒരു പർപ്പിൾ ഹാലോ ആയ നിംബോ പൂക്കൾ കൊണ്ട് മൂടുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 18 and 32, citing [[Claudian]] 10.187–188 and 295–297.&lt;/ref&gt; എ.ഡി 42-ൽ ക്ലോഡിയസിനെതിരായ കലാപത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോൾ, ശപഥം ലംഘിച്ച സൈനികരുടെ ക്യാമ്പ് തകർക്കാൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഈഗിൾസിനെ അലങ്കരിക്കാനോ പാളയം തകർക്കാൻ വലിച്ചിടാനോ ദിവ്യ ഏജൻസി തടഞ്ഞുവെന്ന് സ്യൂട്ടോണിയസ് പറയുകയുണ്ടായി. അവരുടെ മതപരമായ ബാദ്ധ്യതയെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മപ്പെടുത്തിയതിനാൽ അവർ മാനസാന്തരത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു (പെനിറ്റെൻഷ്യം മത സംഭാഷണത്തിൽ).&lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 106, citing Suetonius, ''Claudius'' 13.&lt;/ref&gt;റോമൻ മിലിട്ടറിയുടെ മതജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റുകൾ മിനുസിയസ് ഫെലിക്സ് [[Cruciform|ക്രൂശിന്റെ]] ആകൃതി കാരണം സൈനികർ [[Christian cross|ക്രിസ്ത്യൻ കുരിശിനെ]] അറിയാതെ ആരാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 16, especially note 3, citing [[Tertullian]] ''[[Apologeticum]]'' 16 and ''Ad nationes'' 1.12, and [[Minucius Felix]] 29.6–7; p. 206&lt;/ref&gt;

1 മുതൽ 3 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള റോസാലിയയുടെ മിക്ക തെളിവുകളും മരിച്ചവരുടെ ഉത്സവങ്ങളിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. വീണുപോയ സഖാക്കളെ സൈനികർ അനുസ്മരിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–25.&lt;/ref&gt; മരിച്ച സഹോദരങ്ങളുടെ മനസ്സിന് (സത്യവാങ്മൂലം) ശപഥം ചെയ്യാം. &lt;ref&gt;[[Silius Italicus]], ''Punica'' 6.113–116; Charles W. King, &quot;The Roman ''Manes'': The Dead as Gods,&quot; in ''Rethinking Ghosts in World Religions'' (Brill, 2009), p. 112.&lt;/ref&gt;  എന്നിരുന്നാലും, റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തെ ഒരു തരം &quot;[[Remembrance Day|പോപ്പി ഡേ]]&quot; ആയി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനെതിരെ ഹൂയി വാദിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ റോമൻ റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ വ്യത്യസ്തവും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ രണ്ട് തരങ്ങളായിരുന്നു. വസന്തത്തിന്റെ ആഘോഷവും ലൈസൻസിയുമുള്ള ഉത്സവങ്ങൾ, മരിച്ചവരുടെ ആചാരപരമായ ആരാധന. സിവിലിയൻ മേഖലയിൽ നിന്ന് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട, പഴയ കാർഷികദേവതകളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ കിഴക്കൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ആഡംബരപൂർവ്വം ആഘോഷിച്ചു. ഫെറിയേൽ ദുരാനത്തിലെ മറ്റ് അവധി ദിവസങ്ങളിലെ പൊതു, സാമ്രാജ്യത്വ സ്വഭാവത്തിന് അനുസൃതമായി ഇത് സവിശേഷമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–26, 32–35. Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 150, accepts Hooey's &quot;carnival&quot; interpretation.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ ഈ &quot;കാർണിവൽ&quot; കാഴ്ചപ്പാട് വില്യം സെസ്റ്റൺ നിരസിച്ചു. സൈനിക ഉത്സവ സീസണിലെ ആദ്യ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് ശേഷം മെയ് ഉത്സവങ്ങളെ ആഘോഷവേളകളായി കണ്ട [[William Seston|വില്യം സെസ്റ്റൺ]], മെയ് 23 ന് രണ്ട് റോസ് അലങ്കാരങ്ങൾക്കിടയിൽ വീണ [[Tubilustrium|ട്യൂബിലസ്ട്രിയവുമായി]] ഏകോപിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;[[William Seston]], &quot;Feldzeichen,&quot; in ''Scripta Varia. Mélanges d'histoire romaine, de droit, d'épigraphie et d'histoire du christianisme'' (Publications de l'École française de Rome, 1980), p. 273.&lt;/ref&gt;

[[File:9595 - Milano - Museo archeologico - Patera di Parabiago - Foto Giovanni Dall'Orto 13 Mar 2012.jpg|thumb|upright=1.3|സൈബലിനോടും ആറ്റിസിനോടും ഒപ്പം കോറിബാന്റസ് ([[Parabiago plate|പാരബിയാഗോ പ്ലേറ്റിൽ]] നിന്നുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ; എംബോസ്ഡ് സിൽവർ, എ.ഡി. 200–400, [[Mediolanum|മിലാന്]] സമീപമുള്ള ഒരു ശവകുടീരത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി, ഇപ്പോൾ [[Archaeological Museum of Milan|മിലാനിലെ ആർക്കിയോളജിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിൽ]] സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു)]]
ട്യൂബിലസ്ട്രിയം തന്നെ ഒരു ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങായിരുന്നു. മാർച്ച് 23 നും മെയ് 23 നും ഇടയിൽ കലണ്ടറുകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതിമാസമായിരിക്കാം. സാക്രൽ ഗെയിമുകൾ, ചടങ്ങുകൾ, ശവസംസ്കാരങ്ങൾ, &lt;ref&gt;[[Jörg Rüpke]], ''The Roman Calendar from Numa to Constantine: Time, History, and the Fasti,'' translated by David M.B. Richardson (Wiley-Blackwell, 2011, originally published in German 1995), pp. 28–29; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 159.&lt;/ref&gt; എന്നിവയ്‌ക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും സമയപരിപാലനത്തിനും വിരാമമിടാൻ ആൻ‌സിയേറ്ററി കാഹളങ്ങൾ (ട്യൂബി അല്ലെങ്കിൽ ട്യൂബ, നീളമുള്ള നേരായ കാഹളം, ശരീരത്തിന് ചുറ്റും വളഞ്ഞ കോർ‌നുവ) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; [[Yann Le Bohec]], ''The Imperial Roman Army'' (Routledge, 2001, originally published 1989 in French), p. 50; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 140.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 23 ട്യൂബിലസ്ട്രിയം റോം നഗരത്തിൽ ചൊവ്വയുടെ സായുധ പുരോഹിതന്മാരായ [[Salii|സാലിയുടെ]] ഘോഷയാത്രയുമായി ചേർന്നു. അവർ അവരുടെ പവിത്രമായ കവചങ്ങൾ കെട്ടി. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, ആറ്റിസിന്റെ &quot;പുണ്യവാരം&quot; എന്നതിലേക്ക് ഇത് ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു. മഗ്ന മാതാവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ മരത്തിനരികിൽ വിശ്രമിച്ച ദിവസത്തിലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്. മരണ / അരാജകത്വത്തിന്റെയും (വീണ്ടും) ജനന / ക്രമത്തിന്റെയും ചക്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന പോയിന്റായി, വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റിന്റെയും താളവാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദ ആചാരങ്ങൾ, സൈബലിലും ആറ്റിസിലും പങ്കെടുത്ത റോമൻ ചടങ്ങുകൾ അപ്പോട്രോപൈക്ക് കാഹളം സ്ഫോടനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സാലിയൻ പുരോഹിതന്മാർ പരിചകളെ അടിക്കുന്നത്&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'', pp. 166–167. Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 73, cites [[Julian (emperor)|Julian]], ''Oratio'' 5.169c, on the sounding of trumpets after the castration of Attis.&lt;/ref&gt; ക്രി.മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ കൊറേറ്റുകളുമായി ദൈവശാസ്ത്രപരമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.&lt;ref&gt;The Salii identified with the ''Kouretes'' by [[Dionysius of Halicarnassus]] 2.70–71 (see also [[Catullus]] 63, who attributes the ''tripudium'' dance of the Salii to the ecstatic followers of Cybele and Attis); Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 296.&lt;/ref&gt;

ഒരു [[ചന്ദ്രഗ്രഹണം|ചന്ദ്രഗ്രഹണവുമായി]] ചേർന്ന് സൈന്യം കാഹളങ്ങളിൽ ശബ്ദ ആചാരങ്ങളുടെ പ്രകടനം ടാസിറ്റസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Tacitus, ''Annales'' 1.28; Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, especially note 44.&lt;/ref&gt; ഈ രീതി മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ ഒരു സിവിലിയൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, citing [[Juvenal]] 6.442–443 and [[Livy]] 26.5.9.&lt;/ref&gt; റോമൻ കലണ്ടർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചാന്ദ്രമായതിനാൽ ഐഡീസിന്റെ പൗർണ്ണമിക്ക് ശേഷമുള്ള ഒരു ന്യൂഡൈനൽ ചക്രം &quot;ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെ (ലൂണ)&quot; ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ട്യൂബയെ പ്രതിമാസം കളിക്കാറുണ്ടെന്ന് [[Jörg Rüpke|ജോഗ് റോപ്കെ]] അനുമാനിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28. Rüpke argues that the Tubilustrium continued to be monthly, with the likely exception of [[Februarius|February]]—a month already largely consumed with the care of the dead—but in other months its spot on calendars was overwritten by festivals that doubled up on the date.&lt;/ref&gt; ചിഹ്നങ്ങളും കാഹളങ്ങളും റോമൻ സൈനിക സംസ്കാരത്തിൽ ആചാരപരമായും പ്രവർത്തനപരമായും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. [[ട്രാജൻ സ്തൂപം|ട്രാജന്റെ സ്തൂപത്തിൽ]] കാഹളങ്ങൾ മോഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉള്ള നിലവാരത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. &lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 134.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പദം ലസ്റ്റ്രേഷ്യോ സാധാരണയായി &quot;ശുദ്ധീകരണം&quot; എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മോഹപരമായ ചടങ്ങുകൾ ഒരുപക്ഷേ നല്ല ക്രമത്തിന്റെ പുനഃക്രമീകരണവും പുനഃസ്ഥാപനവുമാണെന്ന് കണക്കാക്കണം. &quot;കേന്ദ്രീകൃത ക്രമത്തിനും എക്സ്-സെൻട്രിക് ഡിസോർഡറിനുമിടയിൽ അതിർത്തി രേഖകൾ പരിപാലിക്കുന്നതിനും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമുള്ള മറ്റൊരു പദമാണ് ലസ്റ്റ്രേഷ്യൻ&quot;. &lt;ref&gt;Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion,'' pp. 311–312, 321; Jörg Rüpke, ''Domi Militiae: Die Religiöse Konstruktion des Krieges in Rom'' (Franz Steiner, 1990), pp. 144–146.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസത്തിലെ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ റോസാലിയ, സമൂഹത്തെ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്ന വിശാലമായ അനുഷ്ഠാന ആചാരത്തിന്റെ  സൈന്യം, പാക്സ് ഡിയോറം, &quot;ഉടമ്പടി&quot; അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരുടെ സമാധാനം, തുടങ്ങിയ ഘോഷയാത്രയിലൂടെ, പൊതു പ്രാർത്ഥനകളുടെയും വഴിപാടുകളുടെയും അപേക്ഷകളായിരുന്നു. മരിയേവയുടെയും ചൊവ്വയുടെയും പുരാതന ഉത്സവമായ [[Quinquatria|ക്വിൻക്വാട്രിയയിൽ]] ആരംഭിച്ച് ട്യൂബിലസ്ട്രിയത്തിൽ സമാപിച്ച കാലഘട്ടത്തിൽ ഫെരിയേൽ ഡുറാനം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സൈനിക കലണ്ടർ മാർച്ച് 19–23 വരെ അപേക്ഷകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു. [[Crisis of the Third Century|മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിസന്ധി]] സൈനിക, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അപേക്ഷയുടെ പുരാതന സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിനും വിപുലീകരണത്തിനും ഇത് പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Brent, ''Cyprian and Roman Carthage,'' pp. 144, 149, 172–174, 182–183, 188, 191–197, 218–219, 227, 244, 248 (describing the principles of imperial ''supplicationes'' in regard to the universal ''supplicatio'' of [[Decius]] and the ''pax deorum'').&lt;/ref&gt;

== കലണ്ടറിൽ ==
[[File:Chronography of 354 Mensis Maius.png|thumb|മെയ് 23 ന് റോസാലിയ നടത്തുന്ന [[Calendar of Filocalus|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടറിനെ]] (എ.ഡി 354) അടിസ്ഥാനമാക്കി മെയ് മാസത്തെ ചിത്രീകരണം&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 112.&lt;/ref&gt;]]
പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ പൂവിടുന്ന സമയത്തിന് അനുസൃതമായി തീയതി പ്രാദേശികമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നെങ്കിലും മെയ് മാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി. &lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt; മൊസൈക്കുകളിലെ ദൃഷ്‌ടാന്തകഥകൾക്കായി, മെയ് പലപ്പോഴും പുഷ്പമാലകൾ, ത്യാഗത്തിനായി ധരിക്കുന്ന [[Fillet (clothing)|ഫില്ലറ്റുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ റിബൺ, വൈൻ [[Amphora|ആംഫോറ]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Salzman-p97&quot;&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 97.&lt;/ref&gt; മെയ് (ലാറ്റിൻ [[Maius|മയൂസ്]]) ജൂഡി കലണ്ടറിൽ ഏപ്രിൽ 28 ന് ആരംഭിച്ച് മെയ് 3 ന് സമാപിച്ച ഫ്ലോറ ദേവിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി ലുഡി ഫ്ലോറയുടെ മധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. ഫ്ലോറ പൂക്കളുടെയും പൂവിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. അവളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു. എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് റോസ് മാലകളെ ഫ്ലോറയുടെ ഉത്സവവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, citing Philostratus, ''Epigram'' 55.&lt;/ref&gt; [[Palatine Anthology|പാലറ്റൈൻ ആന്തോളജിയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഗ്രീക്ക് എപ്പിഗ്രാം മെയ് വ്യക്തിപരമായി &quot;ഞാൻ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാതാവ്&quot; എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;''Anthologia Palatina'' 9.580.4, as cited by Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27: εἰμὶ ῥόδων γενέτης ''(eimi rhodōn genetēs)''.&lt;/ref&gt;

മാസത്തിന്റെ പേരിനുള്ള വിശദീകരണങ്ങളിൽ, ഇത് വളർച്ചയുടെ അല്ലെങ്കിൽ വർദ്ധനവിന്റെ ദേവതയായ മായയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്. ഈ പേര് ചിലപ്പോൾ &quot;വലുത്&quot; എന്ന നാമവിശേഷണത്തിൽ നിന്ന് വന്നതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ മിയയെ മകൻ [[Mercury (mythology)|മെർക്കുറി]] (ഗ്രീക്ക് ഹെർമിസ്), അതിർത്തികളുടെയും വാണിജ്യത്തിന്റെയും ദേവതയും മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലേക്ക് ആത്മാക്കളുടെ കാര്യനിർവ്വകയുമായി ബഹുമാനിച്ചു. മായയുടെ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ ഐഡന്റിറ്റി പദവിയുള്ളതായിരുന്നു. [[Terra (mythology)|ടെറ മേറ്റർ]] (&quot;മദർ എർത്ത്&quot;), നല്ല ദേവത ([[Bona Dea|ബോണ ഡിയ]]), ഗ്രേറ്റ് മദർ ദേവത (മാഗ്ന മേറ്റർ, സൈബലിനും ഒരു ശീർഷകം), [[Ops|ഓപ്‌സ്]] (&quot;സമൃദ്ധി, വിഭവങ്ങൾ&quot;), ജൂൺ 1 ന് ബീൻ കലണ്ടുകളുടെ ദേവതയായ കാർണ. &lt;ref&gt;H.H.J. Brouwer, ''Bona Dea: The Sources and a Description of the Cult'' (Brill, 1989), pp. 232, 354; [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.12.16–33. These identifications probably reflect the influence of Varro, who tended to see a great number of goddesses as ultimately representing Terra.&lt;/ref&gt; [[ഡിയഡിയ|ഡിയ ദിയ]]യുടെ മെയ് ഉത്സവത്തിനായുള്ള വിരുന്നുകൾക്ക് ശേഷം റോമിലെ ഒരു പൗരോഹിത്യമായ [[Arval Brethren|അർവൽ ബ്രദറേൻ]] റോസാപ്പൂക്കൾ വിതരണം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, note 57, citing the ''Acta Fratrum Arvalium''.&lt;/ref&gt;

[[File:The Soul of the Rose - Waterhouse.jpg|thumb|upright=.5|ദി സോൾ ഓഫ് ദി റോസ് (1908), [[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച കുപിഡിന്റെ ഗാർഡനിൽ സൈക്ക്]]
ഫ്ലോറയുടെ ഉല്ലാസത്തോടെ ഈ മാസം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, മെയ് പകുതിയോടെ റോമാക്കാർ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന മരിച്ചവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് ദിവസത്തെ ലെമുറിയ നിരീക്ഷിച്ചു. &lt;ref&gt;[[H.H. Scullard]], ''Festivals and Ceremonies of the Roman Republic'' (Cornell University Press, 1981), pp. 110–111, 115–116.&lt;/ref&gt;  റോസാപ്പൂവിന്റെ കാലം പൂക്കുന്നതും മരിക്കുന്നതുമായ പരമ്പരാഗത റോമൻ ഉത്സവങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു. ഉത്സവ, ശവസംസ്കാര ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പൂക്കളുടെയും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെയും ആവശ്യം പ്രത്യേകിച്ച് റോമൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സമ്പന്ന എസ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് പുഷ്പകൃഷിയെ ഒരു പ്രധാന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനമാക്കി മാറ്റി.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99; Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' pp. 58, 119, 208–210.&lt;/ref&gt; ഒരു റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രത്തിൽ വിൽപ്പനക്കാർ പുഷ്പമാലകൾ വിൽപ്പനയ്ക്ക് വച്ചിരിക്കുന്നത് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' p. 210.&lt;/ref&gt; ലെമുറിയയെ തുടർന്ന്, മെയ് മാസത്തിൽ (the 15th) നടന്ന വ്യാപാരികളുടെ ഉത്സവ വേളയിൽ മെർക്കുറിയും മായയും സംയുക്ത യാഗം സ്വീകരിച്ചു. മെയ് 23 ന് റോസാപ്പൂക്കൾ വിപണിയിലെത്തുമ്പോൾ ([[Macella|മാസെല്ലസ്]]) ഒരു പുഷ്പമേളയെക്കുറിച്ച് [[Chronograph of 354|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടർ]] (എ.ഡി 354) ഈ മാസം ഈ കലണ്ടറിനായി റോസാപ്പൂവിന്റെ രാജാവിനൊപ്പം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതായി പറയുന്നു.  [[Dalmaticഡാൽമാറ്റിക്ക്]] എന്ന നീളമുള്ള സ്ലീവ് അങ്കി ധരിച്ച ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ, ഇടതുകൈയിൽ ഒരു കൊട്ട റോസാപ്പൂവ് ചുമന്ന് വലതു കൈയിൽ ഒരു പുഷ്പം പിടിച്ച് മണക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Macellus rosas sumat'': Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' p. 1335.&lt;/ref&gt; മറ്റ് ചിത്ര കലണ്ടറുകളിൽ, റോസ് കിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ അനുബന്ധ പ്രതിരൂപങ്ങൾ പലപ്പോഴും മെർക്കുറിയുടെ പരമ്പരാഗത ചിഹ്നത്തിനും മെയ് മാസത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനും പകരം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99.&lt;/ref&gt;

റോമൻ കലണ്ടറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓവിഡിന്റെ ഫാസ്റ്റി എന്ന കവിതയിൽ, മെയ് മാസത്തിന്റെ ദിവ്യ പ്രതിനിധിയായി ഫ്ലോറ മരിച്ചവരുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ അവളുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. &quot;എന്നിലൂടെ അവരുടെ മുറിവിൽ നിന്ന് &quot;മഹത്ത്വ ഉറവുകൾ&quot;. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 5.228 ''(de quorum per me volnere surgit honor)''&lt;!--sic--&gt;; Carole E. Newlands, ''Playing with Time: Ovid and the Fasti'' (Cornell University Press, 1995), p. 110; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91.&lt;/ref&gt; &quot;അക്രമം, ലൈംഗികത, ആനന്ദം, വിവാഹം, കൃഷി&quot; എന്നീ വിഷയങ്ങൾ അവളുടെ പുരാണങ്ങൾ എങ്ങനെ നെയ്യുന്നുവെന്ന് ഓവിഡ് കാണിക്കുന്നു. മെയ് മാസത്തെ വിവാഹങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത മാസമായി റോമാക്കാർ കണക്കാക്കി. ജൂൺ മാസത്തെ ഒരു വധുവിന്റെ മാസമായി ജനപ്രീതി നേടാൻ ഇത് കാരണമായി. മെയ് പകുതിയോടെ ലെമുറിയയിലെ ഓരോ ദിവസവും മരിക്കുന്ന മതവിശ്വാസമായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും &quot;കുട്ടികളെ ജനിപ്പിക്കുന്നതിനായി&quot; വിവാഹം ഉൾപ്പെടെ ഏതെങ്കിലും പുതിയ സംരംഭം ആരംഭിക്കുന്നത് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' pp. 46–47 and 90, citing [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.16.18, noting that the Lemuria and the procession of the [[Argei]], which even the Romans themselves regarded as obscure and dauntingly archaic, endowed the entire month with an uneasy feeling.&lt;/ref&gt;

നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കളികളും ([[Ludi|ലുഡി]]) നാടകവേദികളുമുള്ള [[Roman Empire|ആംഫി തിയേറ്ററിലെ]] പൊതു അവധി ദിനമായി റോസാലിയ ഔദ്യോഗിക കലണ്ടറിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി. [[Capua|കപുവ]] മുതൽ എ ഡി 387 വരെയുള്ള ഒരു കലണ്ടർ മെയ് 13 ന് ആംഫിതിയേറ്ററിൽ ഒരു റൊസാരിയയെ കുറിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Feriale Capuanum]]'' (387 AD): ''III id. mai(as) Rosaria Amphitheatri''; Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt;
== ക്രിസ്തീയവൽക്കരണം ==
[[File:Sassoferrato Our Lady in a garland of roses.jpg|thumb|ഔവർ ലേഡി ഇൻ എ ഗാർലൻഡ് ഓഫ് റോസസ് (പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ) ജിയോവന്നി ബാറ്റിസ്റ്റ സാൽവി ഡ സാസോഫെറാറ്റോ, [[Madonna (art)|മഡോണയെ]] [[crown of stars|നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കിരീടവും]] റോസ് റീത്തും ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രീകരിക്കുന്നു.]]
ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഗാസയിൽ ഒരു &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിനം&quot; വസന്തകാല ഉത്സവമായി നടന്നു. ഇത് റോസാലിയയുടെ ക്രൈസ്തവവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട തുടർച്ചയായിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Nicole Belayche, &quot;Pagan Festivals in Fourth-Century Gaza,&quot; p. 17, citing [[Choricius of Gaza|Chorichius]], and Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; pp. 223–224, both in ''Christian Gaza in Late Antiquity''.&lt;/ref&gt; ഗാസയിലെ ജോൺ രണ്ട് അനക്രിയോണിക് കവിതകൾ എഴുതി, &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിവസത്തിൽ&quot; താൻ പരസ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചതായി പറയുന്നു. ക്രിസ്ത്യൻ വാചാടോപകാരിയായ പ്രോകോപ്പിയസിന്റെ പ്രഖ്യാപനങ്ങളും &lt;ref&gt;Not the historian.&lt;/ref&gt;  ഗാസയിലെ ചോറീഷ്യസിന്റെ കവിതകളും റോസ് ദിനങ്ങളിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189: ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν ῥόδων; Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

ആദ്യകാല [[Early Christian art and architecture|ക്രിസ്ത്യൻ ശവസംസ്കാര കലയുടെ]] പ്രതിരൂപങ്ങൾ, &lt;ref&gt;Robin M. Jensen, &quot;Christian Art,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), p. 93.&lt;/ref&gt;. രക്തസാക്ഷികളെ പലപ്പോഴും ചിത്രീകരിക്കുകയോ പുഷ്പ പ്രതിരൂപങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരെ പുഷ്പങ്ങളാൽ [[ഐവി|ഐവി]] പോലെ &lt;ref&gt;Gillian MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel: The Case of San Vittore in Ciel d'Oro, Milan,&quot; ''Gesta'' 34.2 (1995), pp. 93–94.&lt;/ref&gt; തിരിച്ചറിയുകയോ ചെയ്തു. [[Paulinus of Nola|നോലയിലെ പൗളിനസ്]] (മരണം 431) റോസാലിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരമ്പര്യങ്ങളെ ക്രിസ്ത്യൻ പദങ്ങളിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot; /&gt; ജനുവരി 14-ന് നോളയിലെ വിശുദ്ധ [[ഫെലിക്സ്|ഫെലിക്സിനെ]]ക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാറ്റൽ കവിത (നതാലിസിയം) അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, &quot;'The Little Blue Flower Is Red': Relics and the Poeticizing of the Body,&quot; ''Journal of Early Christian Studies'' 8.2 (2000), p. 228.&lt;/ref&gt;
&lt;blockquote&gt;
''Sprinkle the ground with flowers, adorn the doorways with garlands. Let winter breathe forth the purple beauty ''(purpureum)'' of spring; let the year be in flower before its time, and let nature submit to the holy day. For you also, earth, owe wreaths to the martyr’s tomb. But the holy glory of the doorway to the heavens encircles him, flowering with the twin wreaths of war and peace.''&lt;ref&gt;[[Paulinus of Nola]], ''Carmen'' 14.110–116 = ''[[Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum|CSEL]]'' 30:50, as cited by Miller.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;
ഇപ്പോൾ മിലാനിലെ [[Basilica of Sant'Ambrogio|ബാസിലിക്ക ഓഫ് സാന്റ് ആംബ്രോഗിയോയുടെ]] ഭാഗമായ ആദ്യകാല രക്തസാക്ഷി ആരാധനാലയങ്ങളിൽ, 397–402 കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു മൊസൈക്ക് ഛായാചിത്രം, [[Victor Maurus|വിശുദ്ധ വിക്ടറിനെ]] ശ്രേഷ്ഠമായി പ്രചോദിപ്പിച്ച റോസിന്റെയും ലില്ലിയുടെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ, ഗോതമ്പ് തണ്ടുകൾ, മുന്തിരിവള്ളിയിലെ മുന്തിരിപ്പഴം, ഒലിവുശാഖകൾ എന്നിവയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. വൃത്താകൃതി നിത്യതയെയും സസ്യങ്ങളെ നാല് കാലങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel,&quot; pp. 93–95.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ ഭാവനയിൽ, ക്ലാസിക്കൽ മിത്തിലെ ചെറുപ്പക്കാരിൽ നിന്ന് രക്ത-മരണ-പുഷ്പ പാറ്റേൺ പലപ്പോഴും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രാഥമികമായി അഡോണിസും ആറ്റിസും തുടർന്ന് സ്ത്രീ കന്യക രക്തസാക്ഷികളിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 205.&lt;/ref&gt; മെറിഡയിലെ [[Eulalia of Mérida|യൂലാലിയയെ]] [[Prudentius|പ്രുഡെൻഷ്യസ്]] (മരണം: 413) ഒരു &quot;ഇളം പുഷ്പം&quot; എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മരണം അവളെ &quot;സഭയുടെ രക്തസാക്ഷികളുടെ മാലയിലെ ഒരു പുഷ്പമായി&quot; മാറ്റുന്നു. അവളുടെ പർപ്പിൾ രക്തപ്രവാഹം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളും ചുവന്നരക്തം ക്രോക്കസുകളും ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നു ( purpureas violas sangugeosque crocos), ഇത് അവളുടെ തിരുശേഷിപ്പിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' pp. 75–76, quoting Jill Ross.&lt;/ref&gt; വിവാഹ കർമ്മത്തിൽ കന്യകാത്വം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെ പ്രതീകപ്പെടുത്താനും റോസാപ്പൂവിന് കഴിയുന്നു.&lt;ref&gt;John D. Miller, ''Beads and Prayers: The Rosary in History and Devotion'' (Burns &amp; Oats, 2002), pp. 166–167.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പകിരീടങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നത് ക്ലാസിക്കൽ ലോകത്തിലെ പുരസ്കാരങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. സൽപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവർക്ക് ലില്ലിയും, രക്തസാക്ഷികൾക്ക് റോസാപ്പൂക്കളുടെ അധിക കിരീടം തുടങ്ങി മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലെ വിശ്വസ്തർക്കായി [[സിപ്രിയൻ|സിപ്രിയൻ]] (മരണം 258) സ്വർഗീയ പുഷ്പകിരീടങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Ronald Lightbown, ''Carlo Crivelli'' (Yale University Press, 2004), p. 268.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല അഭിനിവേശ വിവരണത്തിൽ, ഒരു രക്തസാക്ഷി സ്വർഗീയ വിരുന്നിൽ റോസ് കിരീടം (കൊറോണ റോസിയ) ധരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75, citing the ''Passio Mariani et Iacobi.''&lt;/ref&gt; ആംബ്രോസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം (മരണം 397), ലില്ലി കന്യകമാർക്കും, വിശ്വാസത്തിന്റെ കുമ്പസാരക്കാർക്കുള്ള വയലറ്റുകൾക്കും, രക്തസാക്ഷികൾക്കുള്ള റോസാപ്പൂക്കൾക്കും &lt;ref&gt;Ambrose, ''Expositio in Lucam'' 7.128 (=''PL'' 15, col. 1821), as noted by Clare Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; in ''Ireland in Early Mediaeval Europe. Studies in memory of Kathleen Hughes'' (Cambridge University Press, 1982), p. 32; Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 268.&lt;/ref&gt; ഇവയിൽ, വയലറ്റിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങൾക്ക് വേദപുസ്തക മാതൃകയില്ല. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 269.&lt;/ref&gt; വെർജിലിയൻ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഒരു ഭാഗത്തിൽ, കന്യകകളായ യുവതികളോട് [[അംബ്രോസ്|ആംബ്രോസ്]] &quot;നിങ്ങളുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ എളിമയുടെ റോസും ആത്മാവിന്റെ ലില്ലിയും തഴച്ചുവളരട്ടെ. വിശുദ്ധ രക്തത്താൽ നനയ്ക്കപ്പെടുന്ന വസന്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് തടങ്ങൾ കുടിക്കട്ടെ&quot; എന്ന് കൽപ്പിക്കുന്നു. &quot;&lt;ref&gt;Ambrose, ''On Virgins'' 4.17; Boniface Ramsey, ''Ambrose'' (Routledge, 1997), pp. 110 and 223, note 40.&lt;/ref&gt; [[ജെറോം|ജെറോമിന്റെ]] വിവരണത്തിൽ (മരണം 420) വിശുദ്ധ പൗളയുടെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന്&quot; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുകളുടെയും ഒരു കിരീടം &quot;നെയ്തിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Epistle to [[Eustochium]]'' 108.31 = ''[[CSEL]]'' 55, p. 349, as cited by Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; pp. 30–31.&lt;/ref&gt; പിന്നീട് [[ഡാന്റെ അലിഘിയേരി|ഡാന്റെ]] തന്റെ [[Paradiso (Dante)|പാരഡിസോയിൽ]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്ലാസിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ ഇമേജറികളെ വിശുദ്ധരുടെ മാല അരിയാഡ്നെയുടെ റോസ് കൊറോണയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അത് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്തതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. &lt;ref&gt;Dante, ''Paradiso'' 13.13–15, as noted by Robert Hollander and Jean Hollander, ''Dante: Paradiso'' (Anchor Books, 2007), p. 353.&lt;/ref&gt; മരിയൻ പ്രാർത്ഥനാ മുത്തുകൾക്കായി &quot;ജപമാല&quot; (ലാറ്റിൻ ജപമാല, കിരീടം അല്ലെങ്കിൽ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാല) ഉപയോഗിക്കുന്നത് [[Alanus de Rupe|അലാനസ് ഡി റുപ്പ്]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില ക്രിസ്ത്യാനികൾ എതിർത്തു. കാരണം ഈ റോസ് പുഷ്പചക്രം റോമാക്കാരുടെ &quot;അധാർമ്മികമായ&quot; ആഭിചാരകർമ്മം കൊണ്ടു വരുത്തുന്നതായി ആവിഷ്കരിച്ചു. &lt;ref&gt;Anne Winston-Allen, ''Stories of the Rose: The Making of the Rosary in the Middle Ages'' (Pennsylvania State University Press, 1997), pp. 81–82. Alanus, who played a key role in the [[History of the rosary|development of the rosary]], preferred the term &quot;[[psalter]]&quot;.&lt;/ref&gt;

[[File:Theresienschräin.jpg|thumb|left|Memorial to [[Thérèse of Lisieux]], inscribed with her motto &quot;After my death, I will let fall a shower of roses&quot;; she wears a floral wreath&lt;ref&gt;John J. Delaney, ''Dictionary of Saints'' (Random House, 2005), p. 656.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെടുന്ന അത്ഭുതങ്ങൾ ചില വിശുദ്ധസ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. റോമിലെ [[Saint Cecilia|സിസിലിയ]] (എ.ഡി. 230) മുതൽ [[കൊച്ചുത്രേസ്യ|തോറസ് ഓഫ് ലിസിയക്സ്]] (മരണം 1897) വരെയുള്ളവരുടെ പ്രത്യേകതയാണ് റോസാപ്പൂക്കൾ. &lt;ref&gt;Stephen Wilson, &quot;Cults of Saints in the Churches of Central Paris,&quot; in ''Saints and Their Cults: Studies in Religious Sociology, Folklore, and History'' (Cambridge University Press, 1983), p. 242.&lt;/ref&gt;സെന്റ് സിസിലിയയുടെ പുഷ്പപ്രതിമയിൽ ഒരു റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്പമാല, ഒരു ഈന്തപ്പന ശാഖ, &quot;ബദാം ഇലകളുടെയും അവളുടെ കയ്യിലെ പൂക്കളുടെയും ഉയരമുള്ള വള്ളി&quot; എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''A Glossary of Ecclesiastical Terms,'' edited by Orby Shipley (London, Oxford and Cambridge, 1872), pp. 99–100.&lt;/ref&gt; യേശുവിന്റെ അമ്മയായ [[മറിയം|മറിയയുടെ]] ഏറ്റവും നല്ല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് റോസാപ്പൂവെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Richard Griffiths, ''Pen and the Cross: Catholicism and English Literature 1850–2000'' (Continuum, 2010), p. 39.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, &lt;ref&gt;Charlene Spretnak, ''Missing Mary: The Queen of Heaven and Her Re-emergence in the Modern Church'' (Palgrave Macmillan, 2004), pp. 222–223; Lorraine Kochanske Stock, &quot;Lords of the Wildwood: The Wild Man, the Green Man, and Robin Hood,&quot; in ''Robin Hood in Popular Culture: Violence, transgression, and justice'' (D.S. Brewer, 2000), pp. 242, 245–247; J. Miller, ''Beads and Prayers'', pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മായ, ഫ്ലോറ തുടങ്ങിയ ദേവതകളെ ജനപ്രിയ ഭാവനയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Ambrose, ''De virginibus'' 3, noted by  Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിൽ മറിയയെ റോസ പുഡോറിസ്, &quot;എളിമയുടെ റോസ്&quot;, &lt;ref&gt;[[Coelius Sedulius|Sedulius]], ''Paschale carmen'', as cited by Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; മുള്ളുകൾക്കിടയിൽ ഒരു റോസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 268.&lt;/ref&gt; മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ് എന്നിവ മേരിയുടെ പ്രത്യേക പുഷ്പങ്ങളായി മാറുന്നു. &lt;ref&gt;Timothy Matovina, ''Latino Catholicism: Transformation in America's Largest Church'' (Princeton University Press, 2012), p. 175.&lt;/ref&gt; ചില കത്തോലിക്കാ സംസ്കാരങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഗ്വാദലൂപേ മാതാവ്|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഗ്വാഡലൂപ്പിനായുള്ള]] മെക്സിക്കൻ ഭക്തി സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ മേരിക്ക് പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Juliana Flinn, ''Mary, the Devil, and Taro: Catholicism and Women's Work in a Micronesian Society'' (University of Hawaii Press, 2010), pp. 147–148, 151.&lt;/ref&gt; [[മൈക്രോനേഷ്യ]]യിലെ [[Pulap|പുലാപ്പ് ദ്വീപിൽ]], മേരിയുടെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്ക്ക് മുമ്പായി പൂക്കൾ ജപമാലയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും മെയ് മാസത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു. ജപമാലയെ &quot;റോസാപ്പൂക്കളുടെ കിരീടം&quot; എന്ന ആശയം തലയിൽ പുഷ്പമാല ധരിക്കാനുള്ള പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യങ്ങളെ പൂർത്തീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' pp. 88–89 ''et passim;'' J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ കാലഘട്ടത്തിലെ ലാറ്റിൻ സ്തുതിഗീതങ്ങളും ലിറ്റാനികളും മേരിയെ &quot;മിസ്റ്റിക്കൽ റോസ്&quot; എന്നും റോസ് എപ്പിത്തീറ്റുകളുടെ ഒരു കൂട്ടം അല്ലെങ്കിൽ റോസയുടെ പ്രതിച്ഛായയിൽ ക്രിസ്തുവിനെ പ്രസവിച്ച പൂന്തോട്ടം എന്നും വിളിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt; വീഞ്ഞിൽ നിന്ന് രൂപാന്തരപ്പെട്ട [[Eucharist|യൂക്കറിസ്റ്റിലെ]] ക്രിസ്തുവിന്റെ രക്തം ഒരു റോസാപ്പൂവായി കാണണമെന്ന് ആംബ്രോസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt;  അഞ്ച് ദളങ്ങളുള്ള റോസ് ക്രിസ്തുവിന്റെ [[പഞ്ചക്ഷതങ്ങൾ|അഞ്ച് മുറിവുകളുടെ]] പ്രതീകവും അതിനാൽ പുനരുത്ഥാനവും ആയി തീർന്നു. &lt;ref&gt;J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt;

വിശുദ്ധരുടെ ജീവനുള്ള ശരീരവും മൃതശരീരവും അവരുടെ വിശുദ്ധിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അടയാളങ്ങളിലൊന്നായി പുഷ്പങ്ങളുടെ &quot;പരിശുദ്ധ വാസന&quot;യെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Constance Classen, ''The Color of Angels: Cosmology, Gender and the Aesthetic Imagination'' (Routledge, 1998), pp. 36–37.&lt;/ref&gt; [[Pope Gregory I]] described the fragrance and luminosity of the rose as issuing from the blood of martyrs.&lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 269.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധവും തിളക്കവും രക്തസാക്ഷികളുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതായി ഗ്രിഗറി ഒന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ വിശേഷിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels,'' p. 37.&lt;/ref&gt;  സ്റ്റെയിൻഫെൽഡിലെ ഹെർമൻ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ &quot;റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ്, പോപ്പി, എല്ലാത്തരം സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾ&quot; നിറഞ്ഞ ഒരു പൂന്തോട്ടം പോലെ ഒരു സുഗന്ധം പുറന്തള്ളുന്നു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt;കിടപ്പിലായ കന്യകയായ ഷീദാമിലെ ലിഡ്‌വിൻ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വീഞ്ഞല്ലാതെ മറ്റൊന്നും കഴിക്കുന്നില്ലെന്നും &quot;സുഗന്ധമുള്ള രക്തത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ&quot; കരഞ്ഞെന്നും അതിനെ അവൾ റോസാപ്പൂക്കൾ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് അവ അവളുടെ കവിളുകളിൽ ഉണങ്ങിയപ്പോൾ അവയെ ശേഖരിച്ച് ഒരു പെട്ടിയിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ഒരു റോസ്ച്ചെടിയിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞതാണ് അവളുടെ മരണത്തിന്റെ അടയാളം, അവളെ അടക്കം ചെയ്തപ്പോൾ രക്ത-കണ്ണീരിൽ നിന്നുണ്ടായ റോസ് നിറഞ്ഞ ബാഗ് അവളുടെ തലയിണയായി ഉപയോഗിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ആദ്യകാലം മുതൽ പൂക്കളും രക്തവും ശവങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 73.&lt;/ref&gt;

===റോസ് ഞായറാഴ്ചകൾ===
[[File:Albrecht Dürer - Feast of Rose Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.3|ജപമാലയുടെ ഒരു [[altarpiece|ബലിപീഠമായ]] [[Dürer|ഡ്യൂറർ]] എഴുതിയ [[Feast of the Rosary|ജപമാലയുടെ ഉത്സവം]] (1506): വെള്ള, ചുവപ്പ് റോസ് കിരീടങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ ഒരു സമൂഹം മുഴുവനും ഒത്തുചേരുന്നു.&lt;ref&gt;Nathan Mitchell, ''The Mystery of the Rosary: Marian Devotion and the Reinvention of Catholicism'' (New York University Press, 2009), pp. 25–27.&lt;/ref&gt;]]
[[ആരാധനക്രമ വർഷം|ആരാധനാ ക്രമ വർഷ കലണ്ടറിന്റെ]] രണ്ട് ദിവസത്തെ &quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നോമ്പിന്റെ നാലാമത്തെ ഞായറാഴ്ചയെ ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസ (&quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot;) എന്നും വിളിക്കുന്നു. സീസണിൽ പർപ്പിൾ അല്ലെങ്കിൽ വയലറ്റ് [[Penance|പെനിറ്റൻഷ്യൽ]] വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റി റോസ് നിറമുള്ള പുരോഹിതവസ്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ [[Golden Rose|ഗോൾഡൻ റോസ്]] എന്ന അനുഗ്രഹത്തെ കൊടുക്കുന്നു. &lt;ref&gt;P.M.J. Rock, &quot;Golden Rose,&quot; in ''The Catholic Encyclopedia'' (1909), vol. 6, p. 629; Matthew Bunson, ''Our Sunday Visitor's Encyclopedia of Catholic History'' (Our Sunday Visitor, 1995, 2004), p. 403.&lt;/ref&gt; പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസലിക്ക|സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിലെ]] കാനോൻ ബെനഡിക്റ്റ് ഈ ദിവസം ഒരു ചടങ്ങ് രേഖപ്പെടുത്തി. യേശു ക്രിസ്തുവിന്റെ പീഡാനുഭവത്തെയും കുരിശുമരണത്തെയും അനുസ്മരിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയായ [[കുരിശിന്റെ വഴി]]യിൽ മാർപ്പാപ്പ മോസ് പൊതിഞ്ഞ റോസ് പിടിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;The station on this fourth Sunday of Lent was at S. Croce in Ierusalemme, and the route took the Pope back to the [[Lateran Palace]], where he presented the rose to the city prefect; [[H. E. J. Cowdrey]], ''Pope Gregory VII, 1073–1085'' (Oxford University Press, 1998), p. 14, citing Benedict, cap. 36, p. 150.&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഭാ നിഘണ്ടു വിദഗ്ദ്ധൻ ഗോൾഡൻ റോസിനെ [[The Golden Bough (mythology)|ഗോൾഡൻ ബഫിനോട്]] സാമ്യമുള്ളതായി കാണുന്നു. മേരിയെ ഇതിൽ ഫലഭൂയിഷ്ടതയുടെ ദേവതയായിരുന്ന [[പെർസഫനി]]യായി കാണുന്നു.&lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. 342–343.&lt;/ref&gt;

മധ്യകാല ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ [[പെന്തിക്കൊസ്തി|പെന്തെക്കൊസ്ത്]] ചിലപ്പോൾ റോസാലിയ അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റ പാസാ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' p. 341.&lt;/ref&gt; റോസാലിയയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന റുസാലി എന്നാണ് പെന്തെക്കൊസ്തിന്റെ പരമ്പരാഗത റൊമാനിയൻ നാമം. &lt;ref&gt;Theodore A. Koehler,&quot;The Christian Symbolism of the Rose&quot;, ''Roses and the Arts: A Cultural and Horticultural Engagement'', Central State University, Wilberforce, Ohio, May 8, 1986.[http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221411/http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html|date=2016-03-03}}&lt;/ref&gt;മധ്യകാല റോമിൽ, പെന്തെക്കൊസ്തിന് മുമ്പുള്ള ഞായറാഴ്ച, അസൻഷൻ പെരുന്നാളിന്റെ [[Octave (liturgy)|ഒക്റ്റേവിനായി]] ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസിസ് (റോസാപ്പൂവിന്റെ ഞായറാഴ്ച) അല്ലെങ്കിൽ പാസാ റോസറം അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റം ആഘോഷിച്ചു. പുരാതന പന്തീയോനിൽ നിന്ന് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ബസിലിക്ക [[Pantheon, Rome|സാന്താ മരിയ റോട്ടുണ്ടയിൽ]] ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ പരിശുദ്ധാത്മാവിനെക്കുറിച്ച് ഒരു പ്രസംഗം നടത്തി. അഗ്നിജ്വാലകളുടെ നാവുകൾ ഇറങ്ങുന്നതിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി താഴികക്കുടത്തിലെ [[Oculus|ഒക്കുലസ്]] വഴി റോസ് ദളങ്ങൾ വർഷിച്ചു. &lt;ref&gt;Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 61, p. 157; Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 144; F.G. Holweck, entry on &quot;Paschal Tide,&quot; ''The Catholic Encyclopedia'' (New York, 1911), vol. 11, p. 517; Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. v and 86–87, also citing the ''Liber Pollicitus'' (n. 59, also found as ''Liber Politicus'') of Benedict. See also Johann Herolt, ''Sermo'' xxvi, ''Sermones Discipuli in Quadragesima'' (Venice, 1599), p. 84; Francesco Antonio Zaccaria, ''Onomasticum Rituale selectum'' (1787), p. 122; ''Sanctissimi domini nostri Benedicti Papae XIV Bullarium'' (1827), vol. 12, p. 133; Adriano Cappelli, ''Cronologia, cronografia e calendario perpetuo'' (Hoepli, 1998), p. 142.&lt;/ref&gt; അത്താഴത്തിനുശേഷം, ഒരു [[Carnival|ലുഡസ് കാർനെലെവാരിസ്]] നൈറ്റ്സും പട്ടാളക്കാരും മദ്യപാനത്തോടെ ആഘോഷിച്ചു. തുടർന്ന് വിവിധ പാപങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നതും കഥാചിത്രത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;This included &quot;the killing of a bear to symbolize the devil who tempted the flesh, of bullocks to symbolize their pride, and of a cockerel to symbolize their lusts; thus, they might live chastely and soberly, and keep a good [[Easter]]&quot;: Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 7(5), p. 172.&lt;/ref&gt; പെന്തെക്കൊസ്ത് റോസാപ്പൂക്കൾ വിതറുന്ന പതിവ് പാസ്ക്വാ ഡി റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പെക്വസ് റോസീസ് പോലുള്ള പെരുന്നാളുകളിൽ പ്രതിഫലിച്ചതുപോലെ ആധുനിക യുഗത്തിലും തുടർന്നു. &lt;ref&gt;Mazzoni, ''Saint Hysteria,'' p. 144.&lt;/ref&gt; റോസ് ദളങ്ങളോ വെളുത്ത പ്രാവുകളോ പുറത്തുവിടുന്നതിനായി സീലിംഗിൽ &quot;ഹോളി ഗോസ്റ്റ് ഹോൾ&quot; പള്ളികൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Gertrud Muller Nelson, ''To Dance With God: Family Ritual and Community Celebration'' (Paulist Press, 1986), p. 27; Diana L. Eck, ''Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras'' (Beacon Press, 1993, 2003), p. 130; Christopher Hill, ''Holidays and Holy Nights: Celebrating Twelve Seasonal Festivals of the Christian Year'' (Theosophical Publishing House, 2003), pp. 151–152.&lt;!--I'm wary of these, which sound a bit like folk aetiology--&gt;&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുമുള്ള ചില സ്രോതസ്സുകൾ റോസ് ഞായറാഴ്ചകളെ റോസാലിയയുടെ ക്രിസ്ത്യൻവത്കൃത രൂപമായി കണ്ടു.&lt;ref&gt;John G.R. Forlong, ''Encyclopedia of Religions'' (1906, reprint 2008), vol. 3, p. 205; C.A. White, &quot;The Pope's Golden Rose,&quot; ''Notes and Queries'' 3 (1893), p. 343.&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|3}}

{{Roman religion (festival)}}

[[വർഗ്ഗം:പുരാതന റോമൻ ആഘോഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പോത്സവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇറ്റലിയിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]</text>
      <sha1>p6pcwi5sgkkdegcdkoled1r83wh93k3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634232</id>
      <parentid>4634231</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* മിലിട്ടറി റോസാലിയ */</comment>
      <origin>4634232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224672" sha1="sl2h52qdp6kkzu54rg9t96b686ycotm" xml:space="preserve">{{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 മേയ്}}
{{prettyurl|Rosalia (festival)}}
{{Infobox holiday
|holiday_name  = റോസാലിയ
|type          = [[Roman festival]]
|longtype      = [[religious pluralism|pluralistic]] within the context of [[Religion in ancient Rome|Classical Roman religion]] and [[Imperial cult (ancient Rome)|Imperial cult]]
|image         = Morgantina39.jpg
|image_size    = 250px
|caption       = [[Roman mosaic|Mosaic]] depicting the weaving of rose wreaths&lt;br&gt;&lt;small&gt;''([[Villa Romana del Casale|Villa del Casale]], 4th century)''&lt;/small&gt;
|observedby    = [[Roman Empire]]
|date          = varying dates mainly in May and June
|celebrations  = 
|observances   = 
|relatedto     = [[Roman funerals and burial|Roman ancestor cult]],&lt;br&gt;[[Dionysia]], [[Adonia]],&lt;br&gt;[[religion in the Roman military]],&lt;br&gt;[[cult of saints|cult of the saints]]
}}
[[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] റോസാപ്പൂക്കൾ‌ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഒരു ഉത്സവമായിരുന്നു '''റോസാലിയ''' അഥവാ '''റോസാറിയ'''. ഈ ഉത്സവത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത ദിവസമല്ല ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. പ്രധാനമായി മെയ് മാസത്തിലായിരുന്നു ഈ ഉത്സവമെങ്കിലും ജൂലൈ മാസം പകുതിവരെ ഏതു ദിവസം വേണമെങ്കിലും ഇത് ആഘോഷിക്കുമായിരുന്നു. ഈ ഉത്സവത്തെ '''റോസാറ്റിയോ''' (&quot;റോസാപ്പൂ അലങ്കാരങ്ങൾ&quot;) അല്ലെങ്കിൽ &quot;റോസാപ്പൂഅലങ്കാര ദിവസം&quot; എന്നും  വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. റോസാപ്പൂകളെ കൂടാതെ മറ്റിനം [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]]  പൂക്കളുപയോഗിച്ചും ഈ ഉത്സവം (വയലറ്റിയോ, വയലറ്റലങ്കാരം, വയലറ്റു ദിനം, &quot; വയലറ്റ് അലങ്കാരദിനം എന്നിങ്ങനെ പലപേരുകളിൽ) ആഘോഷിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;C.R. Phillips, ''The Oxford Classical Dictionary,'' edited by Simon Hornblower and Anthony Spawforth (Oxford University Press, 1996, 3rd edition), p. 1335; ''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 6.10264, 10239, 10248 and others. Other names include ''dies rosalis,'' ''dies rosae'' and ''dies rosaliorum'': ''CIL'' 3.7576, 6.10234, 6.10239, 6. 10248.&lt;/ref&gt; മരണമടഞ്ഞവരുടെ സ്മരണക്കായി, അവരുടെ കുഴിമാടങ്ങളിൽ  പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങായാണ്  ഈ ഉത്സം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മതപരവും വ്യക്തിപരവുമായി പരേതാത്മാക്കൾക്കായി നടത്തുന്ന അസംഖ്യം ശ്രദ്ധാഞ്ജലികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഈ പുഷ്പാർപണം. പരമ്പരാഗത ചടങ്ങുകൾക്ക് (മോസ് മയോറം) റോമൻ ജനത എത്രമാത്രം വില കല്പിച്ചിരുന്നു എന്നതിനെയും ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. റോമൻ കലണ്ടറിൽ പരേതരുടെ ബഹുമാനാർഥം നിരവധി  പൊതു അവധിദിനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്മാരക ദിനങ്ങൾ നീക്കിവെക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;Peter Toohey, &quot;Death and Burial in the Ancient World,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), pp. 366–367.&lt;/ref&gt;

മതപരമായ ഒരു ആവിഷ്‌കാരമെന്ന നിലയിൽ, ഒരു ദേവന്റെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്‌ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് വസ്തുക്കൾക്കോ ഒരു റോസാറ്റിയോ നൽകുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ റോമൻ സൈന്യം റോസ് ഉത്സവമായ റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. അതിൽ അവർ സൈനികരുടെ ആദർശങ്ങൾ മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. സ്വകാര്യ അസോസിയേഷനുകളുടെയും ക്ലബ്ബുകളുടെയും റോസ് ഫെസ്റ്റിവലുകൾ ലാറ്റിനിൽ കുറഞ്ഞത് നാൽപത്തിയൊന്ന് ലിഖിതങ്ങളിലും ഗ്രീക്കിൽ പതിനാറ് ലിഖിതങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ ഈ ആചരണത്തെ റോഡിസ്മോസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Christina Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten im griechischen Raum und eine neue Rodismos Bithynien,&quot; ''Museum Helveticum'' 56 (1999), pp. 209–210, noting that ''rhodismos'' is attested in [[glosses]] as equivalent to ''rosalia''.&lt;/ref&gt;

പൂക്കൾ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെയും പുനർജന്മത്തിന്റെയും ഓർമ്മയുടെയും പരമ്പരാഗത പ്രതീകങ്ങളായിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും ചുവപ്പും പർപ്പിളും രക്തത്തിന്റെ നിറം ഉണർത്തുന്നതായി തോന്നി. അത് ഒരുതരം പാപമോചനമായി കണക്കാക്കി.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, ''The Corporeal Imagination: Signifying the Holy in Late Ancient Christianity'' (University of Pennsylvania Press, 2009), p. 74.&lt;/ref&gt; വസന്തകാലമായിരുന്നു അവയുടെ പൂവിടൽ കാലഘട്ടം, പൂക്കളിൽ അവസാനം വിരിയുന്നത് റോസാപ്പൂക്കളും ആദ്യം വിരിയുന്നത് വയലറ്റ്പ്പൂക്കളുമാണ്. &lt;ref&gt;Christer Henriksén, ''A Commentary on Martial, ''Epigrams'' Book 9'' (Oxford University Press, 2012), p. 59, citing [[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 21.64–65 and [[Martial]], ''Epigram'' 9.11.1.&lt;/ref&gt;ഉത്സവവിരുന്നുകളുടെയും ശവസംസ്ക്കാര വിരുന്നുകളുടെയും ഭാഗമായി, റോസാപ്പൂക്കൾ &quot;&quot;ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ഒരു വിചിത്രമായ വിരുന്ന്... അനന്തവും അജ്ഞാതവുമായ ഒരേ പ്രക്രിയയുടെ രണ്ട് വശങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;[[:ro:Marcu Beza|Marcu Beza]], ''Paganism in Romanian Folklore'' (J.M. Dent, 1928), p. 43.&lt;/ref&gt; സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചില മേഖലകളിൽ, റോസാലിയ [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസ്]], [[അഡൊണിസ്|അഡോണിസ്]], എന്നീ ദേവന്മാരെ കൂടാതെ മറ്റുദേവന്മാരുടെയും വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായി ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ റോസ് അലങ്കാരം ഒരു രീതിയെന്ന നിലയിൽ പ്രത്യേക ദേവതകളുടെ കാർഷികോത്സവമായും പൂർണ്ണമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതിനാൽ യഹൂദ-ക്രിസ്ത്യൻ നോമ്പുകാല അനുസ്മരണത്തിന്റെ സ്‌മാരകോത്സവം ആയി ഇത് മാറി. &lt;ref&gt;A.S. Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; ''Harvard Theological Review'' 30.1 (1937), p. 30; Kathleen E. Corley, ''Marantha: Women's Funerary Rituals and Christian Origins'' (Fortress Press, 2010), p. 19; Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 208; on Jewish commemoration, Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), pp. 78–81.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും കിരീടങ്ങളും മാലകളും വിശുദ്ധരുടെ ആരാധനാലയത്തിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ റോസാലിയ മാറി.

== സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ പശ്ചാത്തലം ==
[[File:The Roses of Heliogabalus.jpg|thumb|upright=1.3|''[[Lawrence Alma-Tadema|ലോറൻസ് അൽമ-ടഡെമ]] ചിത്രീകരിച്ച [[The Roses of Heliogabalus|ദി റോസെസ് ഓഫ് ഹെലിയോഗബാലസ്]] (1888):19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് കാരണമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള വീർപ്പുമുട്ടൽ &quot; &lt;ref&gt;Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 142.&lt;/ref&gt;]]
[[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലും]] [[റോം|റോമിലും]] പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും ഉത്സവവേളകളിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ധരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Mireille M. Lee, &quot;Clothing,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 231.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും മാലകൾ സംയോജിപ്പിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ പ്യത്യേകമായോ, ആർക്കൈക് കാലഘട്ടത്തിൽ ഗ്രീക്ക് ഗാനരചനയിൽ ലൈംഗിക രംഗങ്ങൾ, വധുവിന്റെ ഘോഷയാത്രകൾ, മദ്യപാന പാർട്ടികൾ എന്നിവ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[C. M. Bowra]], ''Greek Lyric Poetry: From Alcman to Simonides'' pp. 108, 191, 264; Patricia A. Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation: Anacreon and the Anacreontic Tradition'' (Cambridge University Press, 1992), ''[https://books.google.com/books?id=rIqsUZyYMQAC&amp;q=roses#v=snippet&amp;q=roses&amp;f=false passim.]''&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ സാഹിത്യത്തിൽ, &quot;റോസാപ്പൂക്കളിലും വയലറ്റുപ്പൂക്കളിലും&quot; ആയിരിക്കുക എന്നതിനർത്ഥം അതിയായ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുക എന്നതാണ്. &lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 59, citing [[Cicero]], ''Tusculan Disputations'' 5.73.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും &quot;ധരിക്കുന്നവരെ ആഘോഷകരായും മാത്രമല്ല ജീവിതത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും സംക്ഷിപ്തതയുടെയും മുഖഭാവമായും കാണുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;Karen K. Hersch, ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'' (Cambridge University Press, 2010), p. 91.&lt;/ref&gt;  റോസുകളും വയലറ്റുകളും റീത്തുകളിലും ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള പുഷ്പങ്ങളായിരുന്നു. മാത്രമല്ല ചിലപ്പോൾ സമ്മാനമായും നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 256, citing [[Martial]] 9.60; [[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' 21.14; [[Ovid]], ''[[Metamorphoses]]'' 12.410; [[Statius]], ''Silvae'' 1.2.22. [[Ludwig Friedländer]], ''Roman Life and Manners under the Early Empire'', translated by A.B. Gough (Routledge,1913), vol. 4, pp. 144–145, notes that Roman ''violae'' may at times refer to the [[Erysimum|wallflower]] or [[Matthiola|stock]] as well as violets.&lt;/ref&gt;

ചില ദേവതകളുമായി പൂക്കൾ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അഫ്രോഡൈറ്റ് (റോമൻ [[വീനസ്|വീനസ്]]), [[പെർസഫനി|പെർസെഫോൺ]]&lt;ref&gt;Monica S. Cyrino, ''Aphrodite'' (Routledge, 2010), p. 36; ''Corinth. The Sanctuary of Demeter and Kore: Terracotta Figurines of the Classical, Hellenistic, and Roman Periods'' (ASCSA, 2000), vol. 18, pt. 4, pp. 124–125.&lt;/ref&gt; ([[Proserpina|പ്രോസെർപീന]]), [[Chloris|ക്ലോറിസ്]] &lt;ref&gt;Ada Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'' (Cambridge University Press, 2007), p. 316.&lt;/ref&gt; ([[Flora (mythology)|ഫ്ലോറ]]) തുടങ്ങി ചില ദേവന്മാർക്ക് പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളും സുഗന്ധങ്ങളും [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും]] &lt;ref&gt;Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 35–39; Ian Du Quesnay, &quot;Three Problems in Poem 66,&quot; in ''Catullus: Poems, Books, Reader'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 165–166.&lt;/ref&gt; [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസിന്റെയും]] പ്രത്യേക സവിശേഷതയായായി കരുതിയിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ കവിതകളിൽ മദ്യപാനികൾക്കോ [[Eros|ഇറോസിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിനോ ഉള്ള വൈൻ ദേവൻ (&quot;സ്നേഹം, ആഗ്രഹം&quot;) ആയും കണ്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[M.L. West]], &quot;The ''Anacreontea'',&quot; in ''Hellenica: Selected Papers on Greek Literature and Thought. Volume II: Lyric and Drama'' (Oxford University Press, 2013), vol. 2, pp. 388–389; Laura Miguélez-Cavero, ''Poems in Context: Greek Poetry in the Egyptian Thebaid 200-600 AD'' (Walter de Gruyter, 2008), pp. 130–134 (on the wine of Dionysus as having a potent fragrance that competes with that of flowers such as roses); Xavier Riu, ''Dionysism and Comedy'' (Rowman &amp; Littlefield, 1999), p. 108; Edoarda Barra-Salzédo, ''En soufflant la grâce: Âmes, souffles et humeurs en Grèce ancienne'' (Jérôme Villon, 2007),  p. 178.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് റൊമാൻസ് നോവൽ [[Daphnis and Chloe|ഡാഫ്‌നിസ് ആൻഡ് ക്ലോയി]] (എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിനുള്ള ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ധാരാളം സസ്യജാലങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉള്ള ഒരു [[Pleasure garden|ആനന്ദ ഉദ്യാനത്തെ]] കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;A.R. Littlewood, &quot;Ancient Literary Evidence for the Pleasure Gardens of Roman Country Villas,&quot; in ''Ancient Roman villa Gardens,'' Dumbarton Oaks Colloquium on the History of Landscape Architecture 10 (Dumbarton Oaks, 1987), p. 28.&lt;/ref&gt; റോമിൽ വീനസ് പൂന്തോട്ടങ്ങളുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 42.&lt;/ref&gt; [[Veneralia|ഏപ്രിൽ ഒന്നിന്]] വീനസിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണത്തിലും (ലാവറ്റിയോ) ഏപ്രിൽ 23 ന് അവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ആഘോഷിച്ച വൈൻ ഫെസ്റ്റിവലിലും ([[Vinalia|വിനാലിയ]]) വീനസിന് റോസാപ്പൂവ് നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 4.138 and 869f.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പങ്ങളുടെ ആഡംബര പ്രദർശനം സൗഹൃദത്തിന്റെയും വിശാലമനസ്കതയുടെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. [[പാപ്പിറസ്|പാപ്പൈറസിൽ]] അവശേഷിക്കുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ [[Business letter|വാണിജ്യപരമായ കത്തിൽ]], കല്യാണത്തിന് ആവശ്യമുള്ള പൂക്കളിന് റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമാണെന്ന് കാണിച്ചുകൊണ്ട് വിഷമിക്കുന്ന ഒരു മണവാളന്റെ അമ്മയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വിവാഹത്തിന് ആവശ്യമുള്ള റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമായതിനാൽ അവർ അഭ്യർത്ഥിച്ച 2,000 ന് പകരം 4,000 [[നാർസിസസ് (സസ്യം)|നാർസിസസ്]] പൂക്കൾ അയച്ചുകൊണ്ട് വിതരണക്കാർ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;''[[Oxyrhynchus Papyri]]'' 331.1–21; ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 30.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങൾ റോമൻ വിവാഹങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോൾ, മണവാളൻ മണവാട്ടിയെക്കാൾ പുഷ്പകിരീടം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലായിരുന്നു. [[Statius|സ്റ്റാറ്റിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) വരനെ [[റോസ റൂബിജിനോസ|റോസാപ്പൂവ്]], [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]], [[ലില്ലി]] എന്നിവയുടെ റീത്ത് ധരിപ്പിച്ചിരുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Statius, ''Silvae'' 1.20; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 90.&lt;/ref&gt; ചക്രവർത്തി ഔദ്യോഗികമായി ഒരു നഗരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, സ്വാഗതസംഘത്തിൽ നിന്നുള്ള അഭിവാദ്യത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളിലും പുഷ്പമാലകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;&quot;Triumph,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 123.&lt;/ref&gt; [[Augustan History|ഹിസ്റ്റോറിയ അഗസ്റ്റയിലെ]] (&quot;മിക്കവാറും സാങ്കൽപ്പികം&quot;), ഒരു വിവരമനുസരിച്ച്, അത്യന്തം സുഖലോലുപനായ ചക്രവർത്തിയായ [[Elagabalus|ഹെലിയോഗബാലസ്]] അതിഥികളെ തന്റെ ഔദ്യോഗികവിരുന്നുകളിലൊന്നിൽ റോസ് ദളങ്ങളുടെ ഹിമപാതം കൊണ്ട് മൂടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''The Classical Tradition'', edited by Anthony Grafton, Glenn W. Most, Salvatore Settis (Harvard University Press, 2010), p. 524.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരത്തിൽ, വിജയകരമായ ഒരു കായികതാരത്തിന്റെയോ വധുവിന്റെ ദമ്പതികളുടെയോ മുകളിലൂടെ ഇലകളോ പുഷ്പ ദളങ്ങളോ ചൊരിയുന്നതാണ് ഫൈലോബോളിയ.&lt;ref&gt;Stephen G. Miller, ''The Berkeley Plato'' (University of California Press, 2009), p. 43; Bruno Currie, ''Pindar and the Cult of Heroes'' (Oxford University Press, 2005),  p. 141; John H. Oakley and Rebecca H. Sinos, ''The Wedding in Ancient Athens'' (University of Wisconsin Press, 1993), p. 27.&lt;/ref&gt;

[[File:José de Ribera 064.jpg|thumb|left|upright=1.2|[[José de Ribera|ഹോസെ ഡി റിബെര]]യുടെ വീനസും അഡോണിസും (1637) അഡോണിസിന്റെ ശരീരത്തിന് മുകളിൽ റോസ് കിരീടം ധരിച്ച വീനസ്]]
പ്രാചീനമായ പൗരാണികശാസ്‌ത്രത്തിൽ രക്തവും പുഷ്പങ്ങളും ദൈവിക രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി കഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അഡോണിസ് ഒരു വേട്ടയ്ക്കിടെ ഒരു പന്നിയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പുഷ്പം ഉണ്ടായി. [[Cybele|സൈബലിലെ]] റോമൻ ആചാരങ്ങളുടെ കേന്ദ്രകഥയിൽ സൈബലിന്റെ ഭർത്താവായ [[Attis|ആറ്റിസിന്റെ]] സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ വൃഷണച്ഛേദത്തിലെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് നിറമുള്ള പുഷ്പം മുളച്ചു. [[On the Origin of the World|ഓൺ ദി ഒറിജിൻ ഓഫ് ദി വേൾഡ്]] എന്ന ഗ്നോസ്റ്റിക് പാഠത്തിൽ, ഒരുപക്ഷേ നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ &lt;ref&gt;Hans-Gebhard Bethge, Bentley Layton, Societas Coptica Hierosolymitana, &quot;''On the Origin of the World'' (II,5 and XIII,2),&quot; in ''The Nag Hammadi Library in English: The Definitive New Translation of the Gnostic Scriptures Complete in One Volume'' (Brill, 1977, rev. ed. 1996), p. 170.&lt;/ref&gt; ഈറോസുമായി ലൈംഗികമായി ഒന്നിച്ചതിനുശേഷം [[Cupid and Psyche|സൈക്കിന്റെ]] കന്യാരക്തത്തിൽ നിന്ന് (&quot;ആത്മാവ്&quot;) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ പുഷ്പമാണ് റോസ്. &lt;ref&gt;The examples of Attis, Adonis, ''On the Origin of the World'' from Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Gallo-Roman culture|ഗാലോ-റോമൻ]] കവി [[Ausonius|ഔസോണിയസ്]] ''കുപിഡ് ക്രൂസിഫൈഡ്'' എന്ന കവിതയിൽ, കുപിഡ് (റോമിനു തുല്യമായ ഇറോസ്) പ്രണയത്തിൽ നിരാശരായ ദേവതകളാൽ അധോലോകത്തിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ മുറിവുകളിൽ നിന്നുള്ള രക്തം റോസാപ്പൂവ് വളരാൻ കാരണമാകുന്നതായി പറയുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Egyptian religion|ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിൽ]], ലോറൽ, [[Palm branch|ഈന്തപ്പനയുടെ കൊമ്പ്]], തൂവലുകൾ, [[പാപ്പിറസ്]] അല്ലെങ്കിൽ വിലയേറിയ ലോഹങ്ങളുടെ ശവസംസ്ക്കാര റീത്തുകൾ എന്നിവ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിന്റെ [[Ancient Egyptian afterlife beliefs|വേയിംഗ് ഓഫ് ഹാർട്ട്]] ചടങ്ങിൽ എത്തപ്പെടുമ്പോൾ മരണപ്പെട്ടയാൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട &quot;[[Crown of justification|ന്യായീകരണത്തിന്റെ കിരീടത്തെ]]&quot; ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ, [[Romanization (cultural)|റോമൻ സംസ്ക്കാരത്തിൽ]] [[ഐസിസ്|ഐസിസ്]] ആരാധനയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ റീത്ത് റോസാപ്പൂക്കളായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Lorelei H. Corcoran and Marie Svoboda, ''Herakleides: A Portrait Mummy from Roman Egypt'' (Getty Publications, 2010), p. 32.&lt;/ref&gt;  മാർച്ച് 5 ന് സാമ്രാജ്യത്വ അവധിക്കാലമായ [[Navigium Isidis|നവിജിയം ഐസിഡിസിനെ]] തുടർന്ന് ഐസിസിന്റെ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ഐസിസിന്റെ ജലയാത്രയെ ഒരു ആചാരപരമായ ഘോഷയാത്രയുടെ ഭാഗമായി പ്രതിനിധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;Apuleius, ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' 11.6.1; Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt; [[അപൂലിയസ്|അപുലിയസിന്റെ]] രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ,, നായകനായ ലൂസിയസ് ഒരു കഴുതയായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ വീണ്ടെടുപ്പിന്റെ ഒരു യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം റോസാപ്പൂവ് കഴിക്കുകയും ഐസിസിന്റെ നിഗൂഢതകളിലേക്ക് ഒരു തുടക്കമാകുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യരൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot; /&gt; റോഡോഫോറിയ എന്ന ഉത്സവം മൂന്ന് ഗ്രീക്ക് പപ്പൈറിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ഐസിസിനുവേണ്ടി &quot;റോസ്-ചുമക്കുന്ന&quot;തായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ റോസാലിയയുടെ ഗ്രീക്ക് നാമമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;[[J. Gwyn Griffiths]], ''Apuleius of Madaurus: The Isis-Book: (Metamorphoses, Book XI)'' (Brill, 1975), pp 160–161.&lt;/ref&gt;

== ശവസംസ്കാര പുഷ്പങ്ങളായി റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ==
[[File:Fresco Fragment with Four Cupids Hanging Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|The making of rose garlands by multiple [[Cupid and Psyche|Cupids and Psyches]], in a wall painting from [[Pompeii]]: the Psyche on the right holds a [[patera|libation bowl]], a symbol of religious piety often depicted as a [[Rosette (design)|rosette]]&lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് ഗ്രീസിൽ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകളിൽ വളരെ പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ പ്രത്യേകിച്ചും ഇത് റോമാക്കാർക്കിടയിൽ മരണവും ശവസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt; ഗ്രീസിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ ശവസംസ്കാരങ്ങളിലും [[ശിലാഫലകം|ശിലാഫലകങ്ങളിലും]] മിക്കപ്പോഴും പെൺകുട്ടികളുടെ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകഫലകങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Frederick E. Brenk, ''Clothed in Purple Light: Studies in Vergil and in Latin Literature'' (Franz Steiner, 1999), pp. 87, 102.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകങ്ങളെ, അവിവാഹിതയായ പെൺകുട്ടിയുടെ മരണത്തെ വസന്തകാലത്ത് വെട്ടിമാറ്റുന്ന ഒരു വിടർന്നുവരുന്ന റോസാപ്പൂവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു യുവതി തന്റെ വിവാഹ വസ്ത്രത്തിൽ അടക്കംചെയ്താൽ അത് &quot;ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിലെ റോസ് പോലെയാണ്&quot;; എട്ട് വയസുള്ള ഒരു ആൺകുട്ടി റോസാപ്പൂവ് പോലെയും അത് &quot;[[Erotes|ഈറോട്ടിന്റെ]] മനോഹരമായ പുഷ്പം&quot; (&quot;ലവ്സ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ കുപിഡ്സ്) പോലെയും ആണ്. &lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87, note 2.&lt;/ref&gt;  പുഷ്പിക്കുന്നത് യുവത്വത്തിന്റെയും ദുഃഖാചരണത്തിന്റെയും പ്രതീകമെന്ന നിലയിൽ, റോസ് പലപ്പോഴും അകാലത്തിൽ പൊലിഞ്ഞുപോയ മരണത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot;&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[ഇലിയഡ്|ഇലിയഡിൽ]], മരണത്തിൽ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ ശരീരത്തിന്റെ സമഗ്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റ്]] [[Hector|ഹെക്ടറുടെ]] മൃതദേഹം &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ എണ്ണയും&quot;&lt;ref&gt;As translated by [[Robert Fagles]].&lt;/ref&gt; [[അംബ്രോസിയ]]യും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;''Iliad'' 23.185–187; Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 63, 94. Wooden cult statues might be anointed periodically with rose oil as a preservative, according to [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (9.41.7): Barbara Breitenberger, ''Aphrodite and Eros: The Development of Greek Erotic Mythology'' (Routledge, 2007), p. 60.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക്, ലാറ്റിൻ കവിതകളിൽ, [[Elysium|എലിസിയൻ വയലുകളിൽ]] അനുഗൃഹീതമായ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് വളരുന്നു.&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 102–104, 113, citing [[Pindar]], frg. 129 (edition of Snell); [[Propertius]] 4.7.59–62.&lt;/ref&gt;

മരിച്ചവർക്കുള്ള രക്തരഹിത ബലിയിൽ റോസ് മാലകളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും വൈൻ [[Libation|ലിബേഷൻ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91, citing Ovid.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പർപ്യൂറിയസ് ചുവപ്പ് മുതൽ പർപ്പിൾ വരെ നിറങ്ങളിലുള്ള റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും മരണത്തിന്റെ പുഷ്പങ്ങളായി മാറി.&lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; പുരാതന പദോൽപ്പത്തിയിൽ, പർപ്യൂറിയസ് ഗ്രീക്ക് പോർഫിറിയോസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ചർമ്മത്തിൽ ചതവിലോ മുറിവിലോ കൂടി പർപ്പിൾ രക്തം നനയുന്നതായി ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; [[Augustan literature (ancient Rome)|അഗസ്റ്റൻ]] ഇതിഹാസകവി [[വിർജിൽ|വെർജിൽ]] ഒരു പർപ്പിൾ പുഷ്പത്തിന്റെ രൂപകം യുദ്ധത്തിൽ ചെറുപ്പക്കാരുടെ അകാലവും രക്തരൂക്ഷിതവുമായ മരണത്തെ വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''[[Aeneid]]'' 6.884 and 9.434–437; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 89–90, 112–113.&lt;/ref&gt; [[Pallas (son of Evander)|പല്ലാസിന്റെ]] മരണം ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റിനെയും [[അപ്പോളോ]]യുടെ പ്രിയപ്പെട്ട [[ഹയാസിന്തസ്|ഹയാസിന്തസിന്റെ]] മരണപ്പെടുന്ന രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന [[ഹയാസിന്ത് (സസ്യം)|ഹയാസിന്തിനെയും]] ഉളവാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;J.D. Reed, ''Virgil's Gaze: Nation and Poetry in the Aeneid'' (Princeton University Press, 2007), p. 22.&lt;/ref&gt; പുൽമേടിലെ റോസാപ്പൂവിന്റെ &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ഗാംഭീര്യത്തെക്കുറിച്ച്&quot; [[Claudian|ക്ലോഡിയൻ]] എഴുതുന്നു. ഇതിൽ പ്രോസെർപീനയെ അധോലോകത്തിലേക്ക് ഹയാസിന്തുകൾ വയലറ്റുകൾ എന്നിവയോടൊപ്പം തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നതിലൂടെ സമൃദ്ധമായ സസ്യജാലങ്ങൾ സംഭാവനയായി നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Claudian, ''De rapto Proserpina'' 2.92–93: ''sanguineo splendore rosas.''&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂവും മുള്ളുകളുടെ സ്ഥിരമായ സാന്നിധ്യവും പ്രണയത്തിന്റെ സംവാദത്തിൽ പോലും ആപത്തു സൂചിപ്പിക്കുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെയും മരണത്തെയും കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation,'' pp. 211–212.&lt;/ref&gt;

[[File:Maenad and Cupid MAN Napoli Inv110591.jpg|thumb|പോംപൈയിലെ [[Lucius Caecilius Iucundus|ലൂസിയസ് സിസിലിയസ് യൂക്കുണ്ടസിന്റെ]] ഭവനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചുമർചിത്രത്തിൽ, ഒരു പുഷ്പചക്രം അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന [[maenad|മെനഡ്]] (ഡയോനിഷ്യസിന്റെ പരിചാരകൻ) കൈയിൽ ഒരു റോസാപ്പൂ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കുപിഡിനെ എടുത്തുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു.]]
നേരെമറിച്ച്, ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സന്ദർഭത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് ഉത്സവ വിരുന്നിനെ സൂചിപ്പിക്കാം, കാരണം റോമൻ കുടുംബങ്ങൾ വർഷത്തിലുടനീളം നിരവധി തവണ ശ്മശാന സ്ഥലങ്ങളിൽ ലിബേഷനായി കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുകയും അവർ  ഒന്നിച്ച് ഭക്ഷണവും പങ്കിട്ട് മരിച്ച പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വിലപ്പെട്ട ഓർമ്മകളും കുടുംബത്തിലൂടെ ജീവിതത്തിന്റെ തുടർച്ചയും ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;J.M.C. Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'' (Johns Hopkins University Press, 1971, 1996), pp. 62–63; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs'', Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), pp. 59–68.&lt;/ref&gt; റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രങ്ങളിൽ, ചുവന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ പലപ്പോഴും നിലത്ത് എത്തുന്നവിധത്തിൽ സമൃദ്ധമായി വിതറിയിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; ഈ ഇളം പുഷ്പങ്ങൾ ഒരു ശാശ്വത മായറോസാലിയ സൃഷ്ടിക്കുകയും റോമൻ വിശ്വാസങ്ങളുടെ ആത്മാവിന്റെ തുടർച്ചയായ അസ്തിത്വത്തിലേയ്ക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 63.&lt;/ref&gt;.

ഒരു ലാറ്റിൻ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകലേഖനത്തിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു: മരണപ്പെട്ടയാളുടെ അസ്ഥികളോ ചാരമോ പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കാം&lt;blockquote&gt;''ഭക്തിയാൽ സമ്പന്നനായ ഒപ്‌റ്റാറ്റസ് എന്ന കുട്ടി ഇവിടെയുണ്ട്: അവന്റെ ചിതാഭസ്മം വയലറ്റുപ്പൂക്കളും റോസാപ്പൂക്കളും ആയിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ അവന്റെ [[Terra (mythology)|അമ്മയായ ഭൂമി]] അവന്റെ മേൽ പ്രകാശമായിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. കാരണം ആൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം ആർക്കും ഒരു ഭാരമായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 37.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ചില ശവകുടീരങ്ങളിലും [[Mausoleum|സ്മാരകമണ്ഡപങ്ങളിലും]] റോസാപ്പൂവ് നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു. അലങ്കാരത്തിനായി റോസാപ്പൂവ് നട്ടുവളർത്തുന്നതിനോ സെമിത്തേരി പരിപാലനത്തിനോ ഭരണപരമായ ചെലവുകൾക്കോ വിൽക്കാൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി തൊട്ടടുത്തുള്ള മൈതാനങ്ങൾ പൂന്തോട്ടങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', pp. 97–98; Claire Holleran, ''Shopping in Ancient Rome: The Retail Trade in the Late Republic and the Principate'' (Oxford University Press, 2012), p. 119; John S. Kloppenborg and Richard S. Ascough, ''Greco-Roman Associations: Texts, Translations, and Commentary. I: Attica, Central Greece, Macedonia, Thrace'' (Walter de Gruyter, 2011), vol. 1, p. 327 (in regard to bequests made to associations, who might use surplus profit to benefit the membership).&lt;/ref&gt; 19 മുതൽ 21 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, മുറിച്ചതും നട്ടുവളർത്തുന്നതുമായ പുഷ്പങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇറ്റാലിയൻ ശ്മശാനങ്ങളുടെ ഒരു സവിശേഷതയായിരുന്നു. അത് ആംഗ്ലോ-അമേരിക്കൻ സമ്പ്രദായത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. &lt;ref&gt;Jack Goody and Cesare Poppi, &quot;Flowers and Bones: Approaches to the Dead in Anglo-American and Italian Cemeteries,&quot; in ''Modes of Comparison: Theory and Practice'' (University of Michigan Press, 2006), pp. 420–456; the epitaph of Optatus provides an [[Epigraph (literature)|epigraph]] for the article. See p. 451, note 60, on the possible connection of the Rosalia to the [[Romania|Romanian]] festival of [[Rusalii]] at [[Whitsuntide]], with a citation of Gail Kligman, ''Căluş: Symbolic Transformation in Romanian Ritual'' (University of Chicago Press, 1981), and see also Beza, ''Paganism in Romanian Folklore,'' pp. 42–43.&lt;/ref&gt; ഈ വ്യത്യാസം റോമൻ കത്തോലിക്കാ സമ്പ്രദായങ്ങളിലൊന്നായി വിമർശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ചില പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ &quot;പുറംജാതി&quot; പോലുള്ളവയും ഉത്ഭവിക്കാൻ കാരണമായി.&lt;ref&gt;Goody and Poppi, &quot;Flowers and Bones,&quot; p. 442.&lt;/ref&gt;

== റോസ്, വയലറ്റ് ഉത്സവങ്ങൾ ==
[[File:Statua di silvano forse da italia, II-III sec 01.JPG|thumb|upright=.5|മാതളനാരങ്ങ, മുന്തിരി, മറ്റ് ഉൽ‌പന്നങ്ങൾ എന്നിവ കൈവശമുള്ള സിൽ‌വാനസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ (രണ്ടാം-മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
ശവസംസ്കാര കലയിൽ റോസാപ്പൂവിന് ഒരു നീണ്ട പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, &lt;ref&gt;Carole E. Newlands, ''Statius. Silvae Book II'' (Cambridge University Press, 2011), p. 94.&lt;/ref&gt; റോമൻ റോസ് ഉത്സവത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയ റെക്കോർഡ് ജൂൺ 20-ന് ആഘോഷം നടത്തിയിരുന്ന&lt;ref&gt;[[Robert E.A. Palmer]], &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; ''Proceedings of the American Philosophical Society'' 122.4 (1978), p. 226.&lt;/ref&gt;ഡൊമിഷ്യൻ (എ.ഡി. 81-96), ഭരണകാലത്ത് ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 10.444.&lt;/ref&gt; വനപ്രദേശ ദേവനായ [[Silvanus (mythology)|സിൽവാനസിനായി]] സമർപ്പിച്ച [[Lucania|ലൂക്കാനിയയിലെ]] ഒരു പുരോഹിത സംഘടനയാണ് ([[Collegium (ancient Rome)|കൊളീജിയം]]) ഈ ലിഖിതം നിർമ്മിച്ചത്. ഇത് ചക്രവർത്തിയുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള നേർച്ചകൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും വർഷത്തിൽ അഞ്ച് തവണ സിൽവാനസിന് ഒരു യാഗം നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവയിൽ റോസാലിയയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. സിൽ‌വാനസിനെ കാടിന്റെ ദേവതയായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, [[പെരുംജീരകം|ഫെന്നെൽ]] പൂച്ചെടികളെയും ലില്ലിപ്പൂക്കളെയും വഹിക്കുന്നതായി വെർജിൽ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Vergil, ''Eclogue'' 10.25.&lt;/ref&gt;  മറ്റ് ലിഖിതങ്ങളിലെ, മൂന്ന് ദാതാക്കൾ സിൽ‌വാനസിന് ആന്തസ് (ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ്, &quot;ഫ്ലവർ&quot;) എന്ന സംസ്കാരനാമം സംഭാവനയായി നൽകി. കുറച്ച് വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ, നാലാമത്തേ ദാതാവ്, സിൽ‌വാനസ് [[Flora (mythology)|ഫ്ലോറയുടെ]] പുല്ലിംഗമായ ഫ്ലോറസ് എന്ന ലാറ്റിൻ നാമത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതായിരിക്കാമെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Palmer, &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; p. 226.&lt;/ref&gt; മരങ്ങൾ സസ്യജീവിതത്തിന്റെ രൂപമായതിനാൽ സിൽ‌വാനസിന്റെ പ്രതീകമാണ്. പുഷ്പങ്ങളുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം അവ്യക്തമാണ്. പ്രധാനമായും [[Danubian provinces|ഡാനൂബിയൻ പ്രവിശ്യകളിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന [[Silvanae|സിൽവാനെയുടെ]] സ്ത്രീ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ പൂച്ചട്ടികളോ റീത്തുകളോ ചുമക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Peter F. Dorcey, ''The Cult of Silvanus: A Study in Roman Folk Religion'' (Brill, 1992), p. 44.&lt;/ref&gt; &quot;ട്രീ-ബെയറർ&quot; എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഡെൻഡ്രോഫോറസ് എന്ന വിശേഷണത്തിലൂടെ, റോമൈസ്ഡ് ആറ്റിസ്, സൈബലെ എന്നിവരുടെ ആരാധനയുമായി അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ചു. അതിൽ ഡെൻഡ്രോഫോറി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Dorcey, ''The Cult of Silvanus,'' pp. 17, 19, 31, 82.&lt;/ref&gt;

നല്ലത് ചെയ്യാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ആളുകൾ ഒരു വിൽപ്പത്രം എഴുതി ജീവിതാവസാനത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ, മരണാനന്തരം അവരുടെ സ്‌മരണയും പരിചരണവും (ക്യൂറ) പരിപാലിക്കുന്നതിനായി റോസ് അലങ്കാരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഫണ്ട് നീക്കിവയ്ക്കുന്നു. ആ മനുഷ്യന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാല് വാർഷിക ആചരണങ്ങളിൽ ഫെബ്രുവരി 13 ന് മരിച്ചവരെ ബഹുമാനിക്കുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക ഉത്സവമായ [[Parentalia|പാരന്റാലിയ]]യിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ (ഡൈസ് നടാലിസ്) റൊസാരിയയും വയലേറിയയും ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു സ്‌മരണക്കുറിപ്പ്‌ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. &lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Latinae Selectae|ILS]]'' 8366; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs,'' Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), p. 64.&lt;/ref&gt;  ഗിൽ‌ഡുകളും അസോസിയേഷനുകളും (കോൾ‌ജിയ) പലപ്പോഴും അംഗങ്ങൾക്ക് ശവസംസ്കാര ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. ചിലത് പ്രത്യേകമായി ഈ ആവശ്യത്തിനായി രൂപീകരിച്ചവയുമാണ്. കോളേജ് അംഗങ്ങൾ മരിച്ചവരെ ആദരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കായി സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും റോസ് ദിനങ്ങൾക്കും ഗുണഭോക്താക്കൾ ധനസഹായം നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref&gt;John F. Donahue, ''The Roman Community at Table During the Principate'' (University of Michigan Press, 2004), p. 132.&lt;/ref&gt; റോമിലെ [[College of Aesculapius and Hygia|കോളേജ് ഓഫ് എസ്കുലാപിയസ് ആൻഡ് ഹൈജിയ]] മാർച്ച് 22 ന് വയലറ്റ് ദിനവും മെയ് 11 ന് റോസ് ദിനവും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ഡൈനിംഗ് ക്ലബ്ബുകളും ശ്മശാന സമൂഹങ്ങളും ഈ പുഷ്പമേളകൾ പതിവായി നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;Donahue, ''The Roman Community at Table,'' pp. 129–133.&lt;/ref&gt;

റോസാലിയയ്ക്കുള്ള കൂടുതൽ തെളിവുകൾ [[Cisalpine Gaul|സിസാൽപൈൻ ഗൗളിൽ]] (വടക്കൻ ഇറ്റലി) നിന്നുള്ളതാണ്. അവിടെ നിന്നും റോസാലിയയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്ന ഇരുപത്തിനാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[Roman Italy|ഇറ്റാലിയൻ ഉപദ്വീപിൽ]] നിന്ന് പത്ത് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ, മാസിഡോണിയയിൽ നിന്നും മൂന്ന് [[Thracia|ത്രേസ്]], [[Illyria|ഇല്ലിറിയ]], [[Pannonia|പന്നോണിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും നാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആറ് ഗ്രീക്ക് ലിഖിതങ്ങൾ [[Bithynia|ബിഥിനിയയിൽ]] നിന്നും മൂന്ന് [[Macedonia (Roman province)|മാസിഡോണിയയിൽ]] നിന്നും [[ബൾഗേറിയ]], [[Scythia|സിത്തിയ]], [[Mysia|മൈസിയ]], [[Phrygia|ഫ്രിഗിയ]], [[ലിഡിയ|ലിഡിയ]], [[ഏഷ്യ]], [[Arcadia|അർക്കാഡിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഓരോന്നും കണ്ടെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 209.&lt;/ref&gt;
[[File:Abraham Brueghel (attr) Blumengabe an Venus.jpg|thumb|left|upright=1.3|''ഫ്ലോറൽ ട്രിബ്യൂട്ട് ഫോർ വീനസ്'' (1690 അല്ലെങ്കിൽ അതിനുമുമ്പുള്ളത്), [[Abraham Brueghel|അബ്രഹാം ബ്രൂഗെലിന്റേതാണെന്ന്]] ആരോപിക്കപ്പെട്ട ചിത്രം]]
[[Pergamon|പെർഗമോണിൽ]], റോസാലിയ ഒരു &quot;അഗസ്റ്റൻ ദിനം&quot; (ഡൈസ് അഗസ്റ്റി, ചക്രവർത്തിയുടെയോ കുടുംബത്തിന്റെയോ ജന്മദിനം, വിവാഹം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന [[Imperial cult of ancient Rome|പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുടെ]] ദിവസം) മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവമാണെന്ന് കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Steven J. Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John: Reading Revelation in the Ruins'' (Oxford University Press, 2001), p. 129.&lt;/ref&gt; രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ബലിപീഠത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധന ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു പുരുഷ ഗായകസംഘം ആയ ഒരു കൂട്ടം ഹിംനോഡുകൾ കാണപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിലൊന്നാണ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ റോസാലിയ. ഒരു വർഷക്കാലം ഗ്രൂപ്പിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്ന &quot;നല്ല നടത്തിപ്പ്&quot; ഉദ്യോഗസ്ഥനായ യൂക്കോസ്മോസ്, അഗസ്റ്റൻ ദിനത്തിൽ റോസാലിയ ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ഒരു [[Mina (unit)|മിന]] (ഒരു പണ യൂണിറ്റ്) അപ്പം നൽകിയിരുന്നു. പ്രാദേശിക കലണ്ടറിലെ പനെമോസ് എന്ന മാസത്തിലെ ആദ്യ ദിവസമായിരുന്നു അത്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 108. The identification of Panemos with a modern month name varies throughout the ancient calendars on which it appears; see Alan E. Samuel, ''Greek and Roman Chronology: Calendars and Years in Classical Antiquity'' (C.H. Beck, 1972).&lt;/ref&gt; പനെമോസിന്റെ രണ്ടാമത്തേതിൽ, ഗ്രൂപ്പിലെ പുരോഹിതൻ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു മേശ ക്രമീകരണവും ഒരു മിന വീഞ്ഞും മൂന്ന് അപ്പവും നൽകിയിരുന്നു. ഒരു [[Denarius|ഡെനാരിയസ്]] വിലമതിക്കുന്ന ഒരു മേശ ക്രമീകരണം, റോസാലിയയുടെ മൂന്നാം ദിവസത്തിൽ ഒരു അപ്പം എന്നിവയുടെ ചുമതലയുള്ള ഒരു സെക്രട്ടറി അല്ലെങ്കിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായിരുന്നു ഗ്രാമ്മിയസ്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 112.&lt;/ref&gt; ഈ സംഘം റോമിലെ ഒരു കൊളീജിയം പോലെയും അംഗങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു ശ്മശാന സമൂഹമായും പ്രവർത്തിച്ചതായി കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 111.&lt;/ref&gt;

റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ [[Religious pluralism|വിവിധ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ [[Phrygia|ഫ്രിഗിയയിലെ]] [[Acmonia|അക്മോണിയ]]യിൽ നിന്നുള്ള ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ കാണിക്കുന്നു. എ.ഡി 95-ൽ, ടൈറ്റസ് പ്രാക്സിയാസ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ വാർഷിക അനുസ്മരണം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി ഒരു ശ്മശാന സമൂഹത്തിന് ഒരു വിൽപ്പത്രം നൽകി. ശവകുടീരം സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും അംഗങ്ങൾക്ക് ധനസഹായത്തിനും പുറമേ, ശവകുടീരത്തെ റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കാൻ 12 ദീനാരികളും അനുവദിച്ചിരുന്നു. അംഗത്വത്തിന്റെ ബാദ്ധ്യതകൾ നിയമപരമായും മതപരമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മരണപ്പെട്ടയാളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനും സമൂഹത്തിന് അതിന്റേതായ ഒരു [[Tutelary deity|രക്ഷാധികാരമുള്ള ദേവത]]കളുണ്ടായിരുന്നു. ദേവതകൾ തിയോസ് സെബാസ്റ്റോസ് (= ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ ഡിവസ് അഗസ്റ്റസ്), പ്രാദേശികവും അതുല്യവുമായ വിശേഷണമായ സ്റ്റോഡ്മെനോസിന് കീഴിലുള്ള [[സ്യൂസ്|സ്യൂസ്]], [[Soter| സംരക്ഷകൻ]] ആയ [[അസ്‌ക്‌ളിപ്പിയസ്|അസ്ക്ലേപിയസ്]], (റോമൻ എസ്കുലാപിയസ്, മുകളിലുള്ള കൊളീജിയത്തിലെന്നപോലെ), [[ആർട്ടെമിസ്സ് ക്ഷേത്രം|ആർഫെമിസ് ഓഫ് എഫെസസ്]] എന്നിവയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), p. 81; Barbara Levick, ''The Government of the Roman Empire: A Sourcebook'' (Routledge, 2000, 2nd ed.), pp. 209–210 (with a date of 85, presumably a typographical error since the date is noted as the eleventh consulship of [[Domitian]]). On ''Stodmenos'', see ''Barrington Atlas of the Greek and Roman World,'' edited by  Richard J. A Talbert (Princeton University Press, 2000), p. 971.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന ഒരു യഹൂദ സമൂഹവും അക്മോണിയയിലുണ്ടായിരുന്നു. 215–295 കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ ഒരു യഹൂദ സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവ് നൽകിയ സമാനമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. നിയമപരമായി രൂപീകരിച്ച അയൽ‌പ്രദേശമോ കമ്മ്യൂണിറ്റി അസോസിയേഷനോ ശവകുടീരത്തിന്റെ വാർ‌ഷിക റോസ് അലങ്കാരത്തിന് ഇത് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഔപചാരികമായ ഉത്തരവിൽ “അവർ‌ ഓരോ വർഷവും റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചില്ലെങ്കിൽ‌, അവർ‌ ദൈവത്തിന്റെ നീതിയെ വിലമതിക്കേണ്ടതുണ്ട്.” &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 78–81.&lt;/ref&gt; &quot;അദ്ദേഹത്തിന് ദൈവത്തിനുമുന്നിൽ കണക്കുബോധിപ്പിക്കേണ്ടിവരും&quot; എന്ന പ്രമാണസൂത്രം ഫ്രിഗിയയിലെ ജൂതന്മാർക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കുമിടയിൽ മാത്രമേ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ലിഖിതം ക്രിസ്ത്യാനികളുടേതാകാനുള്ള സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', p. 79. The inscription deals with legal titles to property, and unlike Christians at this time, Jews held full rights as Roman citizens to own property.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യത്വ ലോകത്തിലെ പൊതു മത പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് യഹൂദമതം ഒറ്റപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവുകളിലൊന്നാണ് ഈ ലിഖിതം, കാരണം ശവകുടീരത്തിൽ ബലിയർപ്പിക്കാതെ ഒരു റൊസാറ്റിയോ നടത്താം. ഒന്നിലധികം ദേവതകൾക്കുപകരം, യഹൂദ ഭർത്താവ് ഭാര്യയെ ബഹുമാനിക്കുന്നത് സ്വന്തം ദൈവത്തിന്റെ ദിവ്യനീതിയിൽ മാർഗ്ഗദർശനം സ്വീകരിക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുകയും &quot;യഹൂദ വിശ്വാസത്തിന് സ്വീകാര്യമായ&quot; രീതിയിൽ അവ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 80–81. Some Jewish wedding practices, including the wearing of rose crowns by the bridegroom or bride, were also compatible with or assimilated from Imperial society in general; Michael L. Satlow, &quot;Slipping toward Sacrament: Jews, Christians, and Marriage,&quot; in ''Jewish Culture and Society under the Christian Roman Empire'' (Peeters, 2002), p. 74.&lt;/ref&gt;

[[File:A Bacchanal (Sebastiano Ricci).jpg|thumb|[[Sebastiano Ricci|സെബാസ്റ്റ്യാനോ റിച്ചി]]  (1659–1734) ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Bacchanalia|ബച്ചനാലിയയിൽ]] ഒരു ആരാധനാ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളുടെ പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു]]
സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ മാസിഡോണിയയിൽ, നിരവധി ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ ഒരു വിസിയനസ്, ഒരു ഗ്രാമം അല്ലെങ്കിൽ അയൽ‌രാജ്യ അസോസിയേഷൻ ([[Vicus|വികസിൽ]] നിന്ന്) പോലുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ‌ക്ക് സ്വമേധയാ ധനസഹായം നൽകുന്ന ഒരു അനുസ്മരണ ഉത്സവമായി പരാമർശിക്കുന്നു. [[Thiasus|തിയാസോസ്]], നിയമപരമായി രൂപവത്കരിച്ച ഒരു അസോസിയേഷൻ, പലപ്പോഴും മദ്യപാനത്തിനായി ഒരു സാമൂഹിക ക്ലബ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മതപരമായ രീതിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ [[Symposium|സിമ്പോസിയം]] കാണപ്പെടുന്നു. [[തെസ്സലോനികി|തെസ്സലോനിക്കയിൽ]], ഒരു തിയാസോസിന്റെ പുരോഹിതൻ റോസ് പുഷ്പചക്രങ്ങൾക്ക് പണം നൽകാനായി മുന്തിരിവള്ളിയുടെ ഒരു പ്രദേശം നൽകി.&lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Graecae]]'' X/2 260; Richard S. Ascough, &quot;Paul's 'Apocolypticism' and the Jesus Associations at Thessalonica and Corinth,&quot; in ''Redescribing Paul and the Corinthians'' (Society of Biblical Literature, 2011), p. 164.&lt;/ref&gt; ഡയോണിഷ്യൻ തിയാസോസ് പിരിച്ചുവിടുകയോ അതിന്റെ ചുമതലകളിൽ പരാജയപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ, സ്വത്ത് ഡ്രയോഫൊറോയിയുടെ (&quot;ഓക്ക്-ബിയേഴ്സ്&quot;) ഒരു സമൂഹത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒടുവിൽ സംസ്ഥാനത്തിലേക്കോ കൈമാറണം എന്നു വ്യവസ്ഥയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot;&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 373.&lt;/ref&gt; [[Dionysian Mysteries|ഡയോനിഷ്യസിന്റെ രഹസ്യമായ]] സംഘടനകൾക്ക് പുറമേ, മാസിഡോണിയയിലെയും ത്രേസിലെയും ലിഖിതങ്ങളിൽ തിയാസോയിലെ [[ഡയാന|ഡയാന]] ([[ആർട്ടിമിസ്|ആർട്ടെമിസ്]]), ത്രേസിയൻ ദേവൻ അല്ലെങ്കിൽ [[Greek hero cult|യവന നായകൻ]] സൗരോഗെത്സ്, ഒരു [[Gravedigger|ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കളുടെ]] സംഘടിതസംഘം എന്നിവരെയും റോസ് അലങ്കരിക്കാനുള്ള രേഖകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 325.&lt;/ref&gt; ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കൾ റോസാലിയയ്‌ക്കായി ഓരോ വർഷവും ശവക്കല്ലറകൾ കത്തിക്കുമായിരുന്നു. മറ്റ് പശ്ചാത്തലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, പുഷ്പചക്രങ്ങൾ തന്നെ വഴിപാടായി കത്തിച്ചിരിക്കാം എന്നാണ്. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 372–374.&lt;/ref&gt; വളരെക്കുറച്ചു തവണ സംഭവിക്കുന്ന മാസിഡോണിയൻ അനുസ്മരണത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ലിഖിതങ്ങളിൽ റിലീഫ് ശൈലിയിൽ ചിത്രീകരിച്ച [[Thracian horseman|ത്രേസിയൻ കുതിരപ്പടയാളി]]യോടൊപ്പം റോസാലിയയെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 327–329.&lt;/ref&gt;

ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നത് റോസാലിയയുടെ ആചാരങ്ങൾ റോമൻ സൈന്യത്തിലെ മരിച്ചവരുടെ ബാക്ച്ചിക് ഉത്സവങ്ങളുമായി പ്രത്യേകിച്ച് മാസിഡോണിയയിലും ത്രേസിലെയും ഉത്സവവുമായി ഒത്തുചേർന്നിരുന്നുവെന്നാണ്. &lt;ref&gt;[[Hendrik Wagenvoort]], &quot;The Journey of the Souls of the Dead to the Isles of the Blessed,&quot; ''Mnemosyne'' 24.2 (1971), p. 124; [[Martin P. Nilsson]], &quot;The Bacchic Mysteries of the Roman Age,&quot; ''Harvard Theological Review'' 46.4 (1953), p. 187.&lt;/ref&gt; എ.ഡി. 138-ലെ ഒരു ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ആധുനിക [[ഡോബ്രൂജ|ഡോബ്രുജയിൽ]], ത്രേസിയൻ [[Bessi|ബെസ്സി]] ഗോത്രക്കാർ താമസമാക്കിയ പ്രദേശമായ [[Histria (ancient city)|ഹിസ്റ്റ്രിയയിലെ]] ഉപദേശകസമിതി  ഡയോനിഷ്യസിന് റോസ്-അലങ്കാരത്തിനുള്ള (റോഡിസ്മോസ്) സംഭാവന നൽകിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Beza, ''Paganism in Romanian Folklore'', p. 43.&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് മാസിഡോണിയ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോസാലിയയുടെ എല്ലാ തെളിവുകളും റോമൻ കാലഘട്ടത്തിലേതാണ്.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,''  pp. 327–329.&lt;/ref&gt;
===ബാക്ച്ചിക് ആചാരങ്ങൾ===
{{More|Anthesteria}}
[[ഐവി|ഐവിയും]] [[മുന്തിരിങ്ങ|മുന്തിരിപ്പഴവും]] ഡയോനിഷ്യസിന്റെ സസ്യങ്ങളാണെങ്കിലും, [[ഏതൻസ്‌|ഏഥൻസിലെ]] റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും [[Dionysia|ഡയോനിഷ്യൻ വിരുന്നുകൾ]]ക്ക് അലങ്കാരങ്ങളായിരുന്നു. ഡയോനിഷ്യസിനെ പ്രശംസിക്കുന്ന ഒരു [[Dithyramb|ദിത്തിറാമ്പിൽ]] നിന്നുള്ള മുഴുവനാക്കാത്ത ഒരു ഭാഗത്തിൽ, [[പിണ്ടർ|പിൻഡാർ]] (ബിസി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിന്റെ മൃത്യുവസ്ഥയിലുള്ള അമ്മ [[Semele|സെമെലിനെ]] ബഹുമാനിക്കേണ്ട ഒരു കാലം ആയ സീസണുകൾ (ഹോറേ) ആരംഭിക്കുന്നതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഒരു പുഷ്പ രംഗം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
[[File:John William Waterhouse Ariadne.jpg|thumb|upright=1.4|''അരിയാഡ്‌നെ'' (1898) പ്രീ-റാഫെലൈറ്റ് ജോൺ വില്യം വാട്ടർഹൗസ്: ഉറങ്ങുന്ന ചുവന്ന നിറമുള്ള മേലാട ധരിച്ചിരിക്കുന്ന അരിയാഡ്‌നെക്കു ചുറ്റും റോസാപ്പൂക്കൾ കാണാം. പശ്ചാത്തലത്തിൽ കപ്പൽ യാത്രയിലൂടെ തിസസിന്റെ പുറപ്പെടലും ഡയോനിഷ്യസിന്റെ വരവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭാവി സംഭവസൂചനയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുള്ളിപ്പുലികളെയും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Karl Kilinski II, ''Greek Myth and Western Art: The Presence of the Past'' (Cambridge University Press, 2013), p. 106.&lt;/ref&gt;]]
&lt;blockquote&gt;''... as the chamber of the purple-robed Horai is opened,&lt;br&gt;the nectar-bearing flowers bring in the sweet-smelling spring.&lt;br&gt;Then, then, upon the immortal earth are cast&lt;br&gt;the lovely tresses of violets, and roses fitted to hair&lt;br&gt;and voices of songs echo to the accompaniment of pipes&lt;br&gt;and choruses come to Semele of the circling headband.''&lt;ref&gt;Pindar, frg. 75 SnM, as translated for the [[Loeb Classical Library]] (1997) by William H. Race and cited in this context by Riu, ''Dionysism and Comedy'', p. 108, note 58, and [[Walter Friedrich Otto]], ''Dionysus: Myth and Cult'', translated by Robert B. Palmer (Indiana University Press, 1965, originally published 1960 in German), p. 159.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
ഡെമോക്രാറ്റിക് [[Polis|പോളിസിന്റെ]] തുല്യശക്തിയുള്ള മാതൃകയായിരുന്നു ഡയോനിസസ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ  സംഘടന (തിയാസോസ്) നാഗരിക സംഘടനകൾക്ക് ഒരു മാതൃകയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Richard Seaford, ''Cosmology and the Polis: The Social Construction of Space and Time in the Tragedies of Aeschylus'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 101–102.&lt;/ref&gt; ജനാധിപത്യത്തിനു മുമ്പുള്ള ഏഥൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡയോനിഷ്യയുടെ ഒരു രൂപമായിരുന്നു ആന്തീസ്റ്റീരിയ. ഈ ഉത്സവനാമം ചില പണ്ഡിതന്മാർ  ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ് &quot;പുഷ്പം, പൂക്കുക&quot; എന്നതിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതായി പറയുന്നു.  
&lt;ref&gt;D. Felton, &quot;The Dead,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' (Blackwell, 2010), p. 89; Jennifer Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece: Images of Childhood from the Classical Past'' (Yale University Press, 2003), p. 145; [[Carl Kerenyi]], ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'' (Princeton University Press, 1976), p. 300.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്കുകാർ അതിനെ പൂക്കുന്ന മുന്തിരവള്ളിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Walter Burkert]], ''Homo Necans'' p. 214.&lt;/ref&gt; എ.ഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, [[Byzantine Empire||ബൈസന്റൈൻ]] പുരാതനവസ്‌തു സമ്പാദകൻ   
[[Joannes Lydus|ജോവാൻസ് ലിഡസ്]] ഉത്സവത്തിന്റെ പേര് ആന്തൂസയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, ലാറ്റിൻ സസ്യജാലങ്ങൾ ഗ്രീക്ക് സസ്യജാലങ്ങൾക്ക് തുല്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;Lydus, ''De mensibus'' 4.73; [[Clifford Ando]], &quot;The Palladium and the Pentateuch: Towards a Sacred Topography of the Later Roman Empire,&quot; ''Phoenix'' 55 (2001), p. 400.&lt;/ref&gt;ശൈത്യകാലത്തിനും വസന്തത്തിനുമിടയിലുള്ള പ്രാരംഭത്തിൽ നടന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവത്തിൽ [[Liminality|ലിമിനാലിറ്റിയും]] &quot;ആരംഭവും&quot; എന്ന വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ആദ്യകാല ഏഥൻസിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പല വശങ്ങളും സ്പഷ്ടമല്ലാത്തതാണ്. ഉത്പത്തിപുസ്തകത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുള്ള ആദിമനുഷ്യൻറെ പതനത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ വീഞ്ഞ് തുറക്കുന്നതിന്റെ ആഘോഷമായിരുന്നു ഇത്. &lt;ref&gt;Noel Robertson, &quot;Athens' Festival of the New Wine,&quot; ''Harvard Studies in Classical Philology'' 95 (1993), p. 197ff. Robertson argues that the Anthesteria was not a festival of the dead, and believes those elements have been attributed to it erroneously.&lt;/ref&gt; ആദ്യ ദിവസം, &quot;ഡയോനിഷ്യസ്&quot; ഒരു പൊതു ഘോഷയാത്രയിൽ ചക്രമുള്ള &quot;കപ്പൽ&quot; വഹിച്ച് രാജാവിന്റെ ഭാര്യയുടെ സ്വകാര്യ അറയിലേക്ക് അവളുമായി ഒരു ആചാരപരമായ ഐക്യത്തിനായി കൊണ്ടുപോയി.&lt;ref&gt; ''[[basileus]]'', an indication that the ceremony evokes a time before Athens was a democracy; Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 87–88.&lt;/ref&gt; കൃത്യമായ ചടങ്ങുകൾ അജ്ഞാതമാണ്. പക്ഷേ ഏഥൻസിലെ സംസ്കാര നായകനായ [[Theseus|തീസസ്]] ഉപേക്ഷിച്ചശേഷം ഡയോനിഷ്യസിന്റെ ഭാര്യയായ [[Ariadne|അരിയാഡ്‌നെയുടെ]] കെട്ടുകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാകാം. &lt;ref&gt;Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 85–87, 101, 133, citing Apollodorus, ''Against Nature'' 73; Burkert, ''Greek Religion'' pp. 109, 164, 239.&lt;/ref&gt;
[[File:Greek - Red-Figure Chous with Eros - Walters 48206.jpg|thumb|ആന്തീസ്റ്റീരിയയ്‌ക്കായുള്ള കുട്ടികളുടെ ആചാരപരമായ വൈൻ പാത്രം (ചൗസ്), ഒരു വണ്ടി വലിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം പുഷ്പചക്രവുംകൊണ്ട് ചൗസിലേക്ക് കൈ നീട്ടുന്ന മാംസപുഷ്‌ടിയുള്ള ബാലനായി ഈറോസിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. (ഏകദേശം 410 BC) ]]
പുതിയ വളർച്ചയുടെയും പരിവർത്തനത്തിൻറെയും പ്രമേയത്തിന് അനുസൃതമായി, &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece,'' p. 145.&lt;/ref&gt; പുരാതന ലോകത്ത് ഉയർന്ന ശിശുമരണ നിരക്ക് കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ശൈശവത്തിൽ നിന്ന് ബാല്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ആഘോഷവേള കൂടിയായിരുന്നു ആന്തെസ്റ്റീരിയ..മൂന്ന് മുതൽ നാല് വയസ്സ് വരെ പ്രായമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് മുതിർന്നവരുടെ വിനോദ പരിപാടികളിൽ കളിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു ചെറിയ ജഗ്ഗ് (ചൗസ്) ലഭിച്ചു. ചൗസ് ചിലപ്പോൾ പാത്രത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ച് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. അടുത്ത വർഷം, കുട്ടിക്ക് തന്റെ ചൗസിൽ നിന്നുള്ള വീഞ്ഞിന്റെ  ആചാരപരമായ രുചി നൽകി. &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; p. 145; John H. Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177; Lesley A. Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; and H.A. Shapiro, &quot;Fathers and Sons, Men and Boys,&quot; pp. 89, 103, all in ''Coming of Age in Ancient Greece''. See also Burkert, ''Greek Religion'', pp. 237–238.&lt;/ref&gt; ഈ പാത്രങ്ങൾ പലപ്പോഴും കുട്ടികളുടെ ശവക്കുഴികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അവ അകാലമരണത്തിനുശേഷം അധോലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177.&lt;/ref&gt;

ആന്തീസ്റ്റീരിയയെ റോമൻ [[Lemuria (festival)|ലെമുറിയയുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Burkert, ''Homo Necans'', p. 226.&lt;/ref&gt;ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും ലോകത്തിനു ഇടയിലുള്ള തടസ്സം കടന്നുപോകാവുന്നതും മരിച്ചവരുടെ നിഴലുകൾ ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നതുമായ ഒരു ദുർബലമായ സമയമായിരുന്നു രണ്ടാം ദിവസം.. മൂന്നാം ദിവസം, പ്രേതങ്ങളെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ആട്ടിയോടിച്ചു ഹെർമിസ് ചാത്തോണിയോസ് (&quot;അധോലോക ഹെർമിസ്&quot;) ധാന്യങ്ങളുടെയും വിത്തുകളുടെയും കലങ്ങൾ യാഗങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Burkert, ''Greek Religion'', pp. 218, 222.&lt;/ref&gt; നിഴലുകളുടെ ഐഡന്റിറ്റി വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, സാധാരണഗതിയിൽ അസ്വസ്ഥരായ പ്രേതങ്ങൾ അകാലത്തിൽ മരിച്ചവരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;Kerenyi, ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'', p. 364.&lt;/ref&gt;

തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതപത്നിമാർ അവരുടെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി മുന്തിരിത്തോട്ടം ഇഷ്‌ടദാനം ചെയ്യുകയും ഓരോ ഡയോനിഷ്യനും പുഷ്പചക്രം അണിയിക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt;  ഒരു ഡയോനിഷ്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂവ്, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒപ്പം രസകരമായ കാര്യങ്ങൾ, ഉല്ലാസം എന്നിവയും ആണ്. ഡയോനിഷ്യസ് അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ റോസാപ്പൂവിന്റെ പുഷ്പചക്രത്തിൽ ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾവസ്ത്രവും ധരിച്ചുകൊണ്ട് മരണംപോലുള്ള ഉറക്കത്തിൽനിന്ന് &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt;ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നതായി [[Philostratus|ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ്]] (എ.ഡി. 250) വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[File:Mosaïque - Buste de Dionysos - Palazzo Massimo.JPG|thumb|left|3-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Roman mosaic|മൊസൈക്കിൽ]] പുള്ളിപ്പുലിതൊലി ധരിച്ച് പുഷ്പചക്രം ധരിച്ച ഡയോനിഷ്യസിന്റെ അർദ്ദകായപ്രതിമ]]

== വീഞ്ഞും റോസാപ്പൂവും ==
തന്റെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഒരു മുന്തിരിത്തോട്ടം വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്ത തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതൻ, അവിടെ എത്തിയ ഓരോ ഡയോണിഷ്യൻ ദീക്ഷകനും ഒരു റോസ് റീത്ത് ധരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt; ഡയോണീഷൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂക്കൾ, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രണയാതുരമായ അന്വേഷണങ്ങളുടെയും ഉല്ലാസത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളാണ്. അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ ഡയോനിസസ് ഒരു റോസാപ്പൂവിന്റെ റീത്തും ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ മേലങ്കിയും ധരിച്ചതായി ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് (മരണം ഏകദേശം 250 എ.ഡി.) വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt; അവളുടെ ഉറക്കം ഒരുതരം മരണമാണ്, അതിൽ നിന്ന് അവൾ ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

ഡയോനിസസുമായുള്ള അരിയാഡ്‌നെയുടെ അനശ്വരമായ ഐക്യത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന കിരീടം കൊറോണ ബോറാലിസ് ([[കിരീടമണ്ഡലം]]) എന്ന ഒരു നക്ഷത്രരാശിയുടെ രൂപാന്തരീകരണത്തിന് വിധേയമായി. ചില സ്രോതസ്സുകളിൽ, കൊറോണ ഒരു വജ്രകിരീടമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോമൻ നാടകകൃത്ത് [[സെനക്ക|സെനേക്ക]]യ്ക്കും &lt;ref&gt;[[Seneca the Younger|Seneca]], ''Phaedra'' 769, as noted by Michael Coffey and Roland Mayer, ''Seneca: Phaedra'' (Cambridge University Press, 1990), pp. 159–160; and ''Hercules Furens'' 18, as noted by John G. Fitch, ''Seneca's ''Hercules Furens'': A Critical Text with Introduction and Commentary'' (Cornell University Press, 1987), pp. 125–126.&lt;/ref&gt;  മറ്റുള്ളവർക്കും ഇത് റോസാപ്പൂക്കളുടെ മാലയായിരുന്നു. അസ്ട്രോണിമികയുടെ രചയിതാവായ [[Marcus Manilius|മനിലിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്), അരിയാഡ്‌നെയുടെ കിരീടം പർപ്പിൾ, ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ - വയലറ്റുകൾ, ഹയാസിന്ത്സ്, പോപ്പിസ്, &quot;രക്തത്തിന്റെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള വിരിഞ്ഞ റോസാ പുഷ്പം&quot; എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. ഒപ്പം പൂന്തോട്ടങ്ങൾ നട്ടുവളർത്തുന്നതിലും പൂമാലകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിലും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ വാറ്റിയെടുക്കുന്നതിലും ജ്യോതിഷപരമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതായും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Roman sarcophagi|റോമൻ സാർകോഫാഗിയിൽ]] ഡയോണിഷ്യൻ രംഗങ്ങൾ സാധാരണമായിരുന്നു. കുപ്പിഡ്സ് അല്ലെങ്കിൽ ഈറോട്ട്സ് എന്നിവർ സ്നേഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനുവേണ്ടി മരണത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Janet Huskinson, ''Roman Children's Sarcophagi: Their Decoration and Its Social Significance'' (Oxford University Press, 1996), p. 30; [[Paul Zanker]] and Björn C. Ewald, ''Living with Myths: The Imagery of Roman Sarcophagi'' (Oxford University Press, 2012), p. 102 ''et passim''; Newby, &quot;In the Guise of Gods and Heroes,&quot; pp. 201–205.&lt;/ref&gt; ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിൽ ബാക്ച്ചിക് ലിബേഷനുകൾ പകർന്നുകൊണ്ട് വെർജിലിന്റെ [[ഈനിഡ്|ഐനെയിഡിൽ]] പർപ്പിൾ പുഷ്പങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''Aeneid'' 5.77–81; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[Nonnus|നോനസിന്റെ]] [[Dionysiaca|ഡയോനിസിയാക്കയിൽ]] (എ.ഡി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ 5-ആം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) സുന്ദരനായ യുവാവായ [[Ampelos|ആമ്പലോസിന്റെ]] മരണത്തിൽ ഡയോനിഷ്യസ് അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും ശരീരത്തെ റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, [[അനിമൺ|അനെമോൺസ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് മൂടുകയും [[അംബ്രോസിയ|അംബ്രോസിയ]] തളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മരിച്ചുപോയ ആൺകുട്ടിയുടെ രൂപാന്തരീകരണമായി ആദ്യത്തെ മുന്തിരി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതിൽനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ ഉപയോഗത്തിനായി വീഞ്ഞ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[[Nonnus]], ''Dionysiaca'' 11.241–243; Miguélez-Cavero, ''Poems in Context,'' p. 132.&lt;/ref&gt;

== അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങൾ ==
[[File:Hendrik Goltzius - Stervende Adonis.jpg|thumb|''The blood of the dead Adonis turns into an anemone (Ovid, Met. X 735)'' (1609), by [[Hendrick Goltzius]]]]
അഡോണിസിന്റെ ([[Adonia|അഡോണിയ]]) ആചാരങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു റോസാലിയയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Dominic Perring, &quot;'Gnosticism' in Fourth-Century Britain: The Frampton Mosaics Reconsidered,&quot; ''Britannia'' 34 (2003), p. 108.&lt;/ref&gt; പുരാണത്തിന്റെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മുള്ളുകൊണ്ട് കുത്തി അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കാലിൽ നിന്നുള്ള രക്തവും അഡോണിസിനെ [[പന്നി]] കൊന്നപ്പോൾ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന രക്തവും പൂക്കൾക്ക് നിറം നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Rina Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius of Gaza: The Depiction of Mythological Themes in Palestine and Arabia during the Fifth and Sixth Centuries,&quot; in ''Christian Gaza in Late Antiquity'' (Brill, 2004), pp. 223–224.&lt;/ref&gt; [[Bion of Smyrna|ബയോൺ]] (ബിസി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) രചിച്ചത് എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന അഡോണിസിന്റെ വിലാപത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കണ്ണുനീർ അഡോണിസിന്റെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;blockquote&gt;''and the blood and tears become flowers upon the ground. Of the blood comes the rose, and of the tears the [[Anemone nemorosa|windflower]].''&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87; translation by J.M. Edmonds at [http://www.theoi.com/Text/Bion.html theoi.com.] [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (6.24.7) also connects roses to the story of Aphrodite and Adonis; Cyprino, ''Aphrodite,'' p. 96.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, [[Myrrha|മിറയുടെയും]] അവളുടെ പിതാവിന്റെയും അവിഹിത ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് അഡോണിസ് ജനിച്ചത്. വഞ്ചനാപരമായ സംഗമം മിറ അവഗണിച്ചതിനുള്ള അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ ഒരു ശിക്ഷയായിരുന്നു മിഥ്യാധാരണാപരമായ കാമം. കപടവേഷവും ഇരുട്ടും പെൺകുട്ടി അബന്ധത്തിലകപ്പെടാൻ കാരണമായി. എന്നാൽ അവൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, പിതാവിന്റെ ദേഷ്യം അവളുടെ മനുഷ്യ സ്വത്വത്തെ മാറ്റിമറിക്കുകയും അവൾ സുഗന്ധം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന [[Commiphora|മിറ ]] വൃക്ഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു. അഡോണിസിന്റെ സസ്യപ്രകൃതം മരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച സമയത്താണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ഒരു പാരമ്പര്യത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റ് ശിശുവിനെ എടുത്ത് ഒരു പെട്ടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു (ലാർനാക്സ്, ചാരത്തെയോ മറ്റ് മനുഷ്യാവശിഷ്ടങ്ങളെയോ ​​പെട്ടിക്കകത്താക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വാക്ക്), അവനെ വളർത്താൻ അധോലോക ദേവതയായ പെർസെഫോണിന് നൽകി. അവൻ സുന്ദരനായ ഒരു യുവാവായി വളർന്നപ്പോൾ, സ്നേഹത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും മേഖലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അഫ്രോഡൈറ്റും പെർസെഫോണും അവകാശവാദമുന്നയിച്ചു. അഡോണിസ് വർഷത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് സ്വർഗ്ഗീയ അഫ്രോഡൈറ്റിനൊപ്പം, ഒന്ന് [[Chthonic|ചാത്തോണിക്]] പെർസെഫോണിനൊപ്പം, മറ്റൊന്ന് നക്ഷത്രലോകത്തും ചെലവഴിക്കണമെന്ന് സ്യൂസ് വിധിച്ചു. പെർസെഫോണിന്റെ കാലവും സ്വന്തം അധോലോക ഭർത്താവും മുകളിലുള്ള ലോകവും തമ്മിൽ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന കാലത്തിനും സമാനമാണ് ഈ ദൃഷ്ടാന്തം.&lt;ref&gt;Gina Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις: An Exceptional Pair of Terra-cotta Arulae from South Italy,&quot; in ''Studia Varia from the J. Paul Getty Museum'' (Getty Publications, 2001), vol. 2, p. 34; J.P. Massaut, &quot;Mystique rhénane et humanisme chrétien d'Eckhart à Érasme. Continuité, convergence ou rupture?&quot; in ''The Late Middle Ages and the Dawn of Humanism Outside Italy'' (Leuven University Press, 1972), p. 128, citing as an example Ausonius, ''Epistolarum liber'' 4.49.&lt;/ref&gt;

ഒരു സ്കോട്ടിഷ് സാമൂഹിക നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനും നാടോടി ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ [[James George Frazer|ജെ.ജി. ഫ്രേസർ]], അഡോണിസ് പുരാതന കാർഷികദേവനായി  ഗണിക്കപ്പെടുന്നതായി കാണിക്കുന്നു. [[H. J. Rose|എച്ച്ജെ റോസ്]] അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ &quot;മഹതിയായ അമ്മയുടെയും സസ്യജാലങ്ങൾ മരിക്കുമ്പോൾ മരിക്കുന്ന അവളുടെ കാമുകനും വീണ്ടും ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വരുന്ന കാൽപനികകഥ പൗരസ്‌ത്യദേശത്തുള്ള രൂപരേഖകളിൽ കണ്ടെത്തി.&quot; &lt;ref&gt;[[H.J. Rose]], ''A Handbook to Greek Mythology'' (Routledge, 1928, 6th ed. 1958, 1964 paperback edition), p. 101.&lt;/ref&gt; റോബർട്ട് എ. സെഗൽ അഡോണിസിന്റെ മരണത്തെ &quot;&quot;അനശ്വരമായ ശിശുവിന്റെ&quot; (പ്യൂർ) പരാജയമാണെന്ന് വിശകലനം ചെയ്തു. നഗര-സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുതിർന്നവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലുന്ന ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതാണെന്നും അതിനാൽ വ്യഭിചാരം, കൊലപാതകം, തോന്ന്യാസം, കൈവശപ്പെടുത്തുക, അവിവാഹിതാവസ്ഥ, സന്താനഹീനമായ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക ലംഘനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ജാഗ്രതാ കഥയെന്നും &quot;വിശകലനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Robert A. Segal, &quot;Adonis: A Greek Eternal Child,&quot; in ''Myth and the Polis'' (Cornell University Press, 1991), pp. 64–85.&lt;/ref&gt;

[[File:0 Monument funéraire - Adonis mourant - Museu Gregoriano Etrusco.JPG|thumb|left|മരിക്കുന്ന അഡോണിസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ. ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സ്മാരകത്തിന്റെ മൂലയുടെ പാദങ്ങളിൽ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ (ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ) ]]
ആചാരപരമായ [[lamentation|ശോകഗീതത്തോടും]] [[dirge|ശ്‌മശാനഗീതത്തോടും]] സ്ത്രീകൾ അഡോണിയ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചിലപ്പോൾ കട്ടിലിൽ മരിച്ച യുവാക്കളുടെ ഒരു പ്രതിമ വയ്ക്കുകയും അതിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സുഗന്ധം പരത്തുകയും പച്ചപ്പ് കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot;&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 35.&lt;/ref&gt; ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി, അവർ &quot;[[gardens of Adonis|അഡോണിസിന്റെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ]]&quot; നട്ടു. &quot;ആഴമില്ലാത്ത മണ്ണിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച വിത്തുകളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ സസ്യങ്ങളും പാത്രങ്ങളിൽ വളർത്തുന്ന വാർഷികസസ്യങ്ങൾ, അത് വേഗത്തിൽ വളർന്നു വേഗത്തിൽ ഉണങ്ങിപ്പോയി&quot;&lt;ref&gt;Rose, ''A Handbook to Greek Mythology'', p. 101.&lt;/ref&gt; ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ചക്രം ചുരുക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot; /&gt; ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച, രാത്രിയാത്ര, പലപ്പോഴും അവധിദിനങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക കലണ്ടറിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല, കൂടാതെ ഒരു സ്വകാര്യ ആചാരമെന്ന നിലയിൽ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു നിശ്ചിത തീയതി ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 34.&lt;/ref&gt; ആഘോഷം ഓരോ സ്ഥലത്തും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇതിന് സാധാരണയായി രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ വിവാഹ വിരുന്നു പോലുള്ള സന്തോഷകരമായ ആനന്ദം, അഡോണിസിന്റെ മരണത്തിൽ അനുഷ്ഠാനപരമായ വിലാപം. വിരുന്നിനുള്ള അലങ്കാരങ്ങളും ആചാരപരമായ വേഷഭുഷണങ്ങൾ, തളികയിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ, ശവസംസ്കാരത്തിനായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു അല്ലെങ്കിൽ വഴിപാടുകളായി കരുതി നശിപ്പിച്ചു. മാല ചാർത്തിയ കട്ടിൽ ശവമഞ്ചമായി മാറി. ([[Ancient Greek funeral and burial practices|പ്രോതെസിസ്]]) '.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 35–36.&lt;/ref&gt;

ദമ്പതികളെന്ന നിലയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും പ്രതിരൂപം ഗ്രീക്ക് കലയിൽ ഡയോനിഷ്യസ്, അരിയാഡ്നെ എന്നിവരിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 36.&lt;/ref&gt; പ്രണയത്തിന്റെ ആഡംബരവും ആനന്ദവും ആസ്വദിക്കുന്ന ദമ്പതികളുടെ ഗ്രീക്ക് ചിത്രീകരണത്തിന് വിപരീതമായി, റോമൻ ചിത്രങ്ങളും സാർക്കോഫാഗിയും നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിമിഷത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും അവരുടെ പ്രണയത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കൈകളിലെ അഡോണിസിന്റെ മരണം [[Resurrection|പുനരുത്ഥാനത്തെ]] ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 38 and 48 (note 138).&lt;/ref&gt; ഇന്നത്തെ [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിലെ]] [[Arabia Petraea|അറേബ്യ പ്രവിശ്യ]]യിലെ ഒരു സാമ്രാജ്യ നഗരമായ [[Madaba|മഡബയിൽ]], പൗരാണികസങ്കൽപ്പമുളള മൊസൈക്കുകളുടെ ഒരു പരമ്പരയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും സിംഹാസനാരോഹണമുണ്ട്. അതിൽ ആറ് ഈറോട്ടുകളും മൂന്ന് [[Charites|ചാരിറ്റികളും]] (&quot;ഗ്രേസെസ്&quot;) പങ്കെടുക്കുന്നു. അവയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു കൊട്ടയിൽ മറിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ റോസാലിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി കാണാം.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

പുരാതന കാലഘട്ടത്തിൽ, ഒരു റൊസാലിയയെക്കുറിച്ച് സജ്ജമാക്കിയ സാഹിത്യകൃതികൾ യഥാർത്ഥ സന്ദർഭത്തിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിൽ ഈ സന്ദർഭത്തെ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക ക്രമീകരണമായി മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാലും &quot;&quot; അഡോണിസിനുവേണ്ടിയുള്ള വിലാപം &quot;ഒരു പ്രമേയമായി എടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223; David Westberg, &quot;The Rite of Spring: Erotic Celebration in the ''Dialexis'' and ''Ethiopoiiai'' of Procopius of Gaza,&quot; in ''Plotting With Eros: Essays on the Poetics of Love and the Erotics of Reading'' (Museum Tusculanum Press, 2009), p. 189.&lt;/ref&gt; റോമൻ ഉത്സവത്തിനായുള്ള റോസാലിയയുടെ പങ്കിട്ട ഭാഷയും അഡോണിയയിലെ പുഷ്‌പത്തിന്റെ നിരീക്ഷണവും സമാനമോ താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതോ ആയ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാം, മാത്രമല്ല നേരിട്ടുള്ള ഏകീകരണവും ഇതിന് ആവശ്യമില്ല.&lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189.&lt;/ref&gt;

== ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റുകൾ ==
[[File:Statue of a reclining Attis at the Shrine of Attis 1.jpg|thumb|upright=1.3| ചാരിയിരിക്കുന്ന [[radiate crown|റേഡിയേറ്റ് കിരീട]]ത്തോടുകൂടിയ ആറ്റിസിന്റെ ഇടത് കൈയിൽ [[shepherd's crook|ഇടയന്റെ വക്രത്തെയും]] (കേടായ) വലതു കൈയിൽ മാതളനാരങ്ങയും പൈൻ കോണുകളും ഗോതമ്പും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗിക നഗ്നത കാണിക്കുന്നത് അയാൾ പൂർണ്ണമായ വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് വിധേയനായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചാരിയിരിക്കുന്ന താടിയുള്ള തല മിക്കവാറും  സാംഗാരിയസ് നദി ദേവനാണ് &lt;ref&gt;Maria Grazia Lancellotti, ''Attis, Between Myth and History: King, Priest, and God'' (Brill, 2002), p.116.&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ ഗാലസ്&lt;ref&gt;Jaime Alvar, ''Romanising Oriental Gods: Myth, Salvation and Ethics in the Cults of Cybele, Isis and Mithras,'' translated by Richard Gordon (Brill, 2008), p. 38.&lt;/ref&gt;([[Ostia Antica|ഓസ്റ്റിയയിൽ]] നിന്ന്, എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
[[Claudius|ക്ലോഡിയസിന്റെ]] ഭരണം മുതൽ [[Antoninus Pius|അന്റോണിനസ് പയസിന്റെ ]] ഭരണകാലം വരെ മാർച്ചിലെ ഒരു &quot;വിശുദ്ധ വാരം&quot; മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെയും ആറ്റിസിന്റെയും ചടങ്ങുകൾക്കായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു (&quot;മഹാമാതാവ്&quot;, &quot;ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ [[Cybele|സൈബലെ]]) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). &quot;&lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis'', p. 81; [[Bertrand Lançon]], ''Rome in Late Antiquity'' (Routledge, 2001), p. 91; Philippe Borgeaud, ''Mother of the Gods: From Cybele to the Virgin Mary'', translated by Lysa Hochroth (Johns Hopkins University Press, 2004), pp. 51, 90, 123, 164. Scholars are divided as to whether the full program of observances was put in place under Claudius, or gradually expanded until the time of Antoninus Pius: Gary Forsythe, ''Time in Roman Religion: One Thousand Years of Religious History'' (Routledge, 2012), p. 88; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 286.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 15 ന് നടന്ന ഒരു പ്രാഥമിക ഉത്സവത്തിൽ, ഫ്രിജിയൻ നദിയുടെ ഞാങ്ങണകൾക്കിടയിൽ ആറ്റിസിന്റെ ശിശുക്കളെ ഇടയന്മാരോ സൈബേലോ കണ്ടെത്തിയതായി അടയാളപ്പെടുത്തി. തുടർച്ചയായ ചടങ്ങുകൾ മാർച്ച് 22 ന് ആർബർ ഇൻട്രാട്ട് (&quot;ദി ട്രീ എൻട്രസ്&quot;) ഉപയോഗിച്ച് പുനരാരംഭിക്കുകയും മാർച്ച് 27 അല്ലെങ്കിൽ 28 വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസത്തിൽ, കോളേജ് ഓഫ് ഡെൻഡ്രോഫോറസ് (&quot;ട്രീ-ചുമക്കുന്നവർ&quot;) ഒരു പൈൻ മരം കൊണ്ടുപോയി ആറ്റിസിന്റെ ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി &quot;ദൈവത്തെപ്പോലെ കമ്പിളി തലപ്പാവു കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ് വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[Francisco Rodríguez Adrados|Francisco R. Adrados]], ''Festival, Comedy and Tragedy: The Greek Origins of Theatre,'' translated by Christopher Holme (Brill, 1975, originally published 1972 in Spanish), p. 395.&lt;/ref&gt; [[Lucretius|ലുക്രേഷ്യസ്]] (ബിസി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) ഏപ്രിലിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന [[Megalensia|മെഗാലെൻസിയയിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ഉല്ലാസയാത്രയിൽ റോസാപ്പൂക്കളെയും പേരിടാത്ത മറ്റ് പുഷ്പങ്ങളെയും കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 2.627–628.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

ആറ്റിസ് പുരാണത്തിലെ അക്രമത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തവും സങ്കീർണ്ണവുമായ വിവരണം&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65; Gasparao, ''Soteriology,'' p. 41.&lt;/ref&gt; നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[Christian apologist|ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റ്]] [[Arnobius|അർനോബിയസ്]] (മരണം: 330),ആണ്. &lt;ref&gt;Arnobius of Sicca, ''Adversus Nationes'' 6–7, drawing on sources he identifies as &quot;Timotheus, a man not disreputable in matters of theology,&quot; and &quot;Valerius the [[College of Pontiffs|pontifex]]&quot;, possibly [[Marcus Valerius Messalla Rufus|Marcus Valerius Messala]], the consul of 53 BC and author of a treatise identifying [[Aion (deity)|Aion]] with [[Janus]] on the etymological basis of ''Ia'', the name &quot;Violet&quot; in the story of Attis. Summary based on that of Lancelotti, ''Attis'', pp. 3–5; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 65–67; and Giulia Sfameni Gasparro (combining the versions of Arnobius and Pausanias), ''Soteriology and Mystic Aspects in the Cult of Cybele and Attis'' (Brill, 1985), pp. 38–41.&lt;/ref&gt; റോമൻ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലെ ആരാധനാ സമ്പ്രദായത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതിപ്പ് മികച്ച രീതിയിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 64.&lt;/ref&gt; ഫ്രിഗിയയിലെ അഗ്ഡസ് എന്ന പാറയിൽ നിന്നാണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. അതിൽ നിന്ന് പ്രളയത്തിനുശേഷം ലോകത്തെ വീണ്ടും ജനകീയമാക്കുന്നതിനായി [[Pyrrha|പിർഹയും]]  [[Deucalion|ഡീകാലിയനും]] ചേർന്ന് കല്ലുകൾ മനുഷ്യരായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി. ദേവന്മാരുടെ മഹതിയായ അമ്മ അവിടെ പതിവായി വിശ്രമിച്ചു. അവിടെ അവളെ കാമഭ്രാന്തനായ [[Jupiter (mythology)|ജൂപ്പിറ്റർ]] ആക്രമിച്ചു. തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ കഴിയാതെ, ദേവന്മാരുടെ രാജാവ് പാറയിൽ സ്വയംഭോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട് സ്വയം ഒഴിവായി.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65.&lt;/ref&gt;അതിൽ നിന്ന് അക്രമാസക്തനും അതിശക്തനുമായ [[Sex-androgyny in mythology|ഹെർമാഫ്രോഡിറ്റിക് ദേവത]]യായ അക്ഡെസ്റ്റിസ് അല്ലെങ്കിൽ [[Agdistis|അഗ്ഡിസ്റ്റിസ്]] ജനിച്ചു. ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം, ഡയോനിഷ്യസുമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ ദേവന്മാർ ഈ അതിശക്തനായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ പരിചരണത്തിനായി (ക്യൂറ) റോമൻ ദേവനായ [[Liber|ലിബറിന്]] നൽകുന്നു. ക്യൂറ എന്നാൽ &quot;പരിചരണം, ഉത്കണ്ഠ, ചികിത്സ, മേൽനോട്ടം&quot; എന്നാണ്.

വീഞ്ഞിന്റെ ദേവനായ ലിബർ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട നീരുറവയുടെ ([[Fontus|ഫോണ്ടസ്]]) ജലത്തെ ശുദ്ധമായ വീഞ്ഞ് ആക്കി മാറ്റുന്നു. നിവൃത്തിയില്ലായ്‌മയാൽ ദാഹിക്കുന്ന അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ വീഞ്ഞ് കുടിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സിരകൾ വീഞ്ഞ് വലിച്ചെടുക്കുന്നതിലൂടെ മയങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു.  മുടിയിൽ നിന്ന് നെയ്ത ഒരു കുടുക്കിലകപ്പെട്ട അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ താൽക്കാലികമായി സ്വതന്ത്രമാക്കാനുള്ള സ്വയം നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിൽ ജനനേന്ദ്രിയളെ മുറിച്ച് സ്വയം വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ മെഡിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ രചനകളിലെ ഒരു യൂഫെമിസം അനുസരിച്ച് രക്തനീരുറവയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഒരു മാതളനാരകമരം, അതിന്റെ ഫലം വളരെ ആകർഷകമാണ്. നദിദേവനായ [[Sangarius (mythology)|സംഗാരിയസിന്റെ]] മകളായ [[Nana (Greek mythology)|നാന]], സിനു റിപോണിറ്റിൽ, ഈ ഫലം &quot;യോനിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;J.N. Adams, entry on ''sinus (muliebris)'', ''The Latin Sexual Vocabulary'' (Johns Hopkins University Press, 1982), pp. 90–91. In Pausanias, the impregnating edible is an almond, with the almond tree playing a role later in the version of Arnobius; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 38.&lt;/ref&gt; പിതാവിനെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് നാന ഗർഭിണിയാകുന്നു. പിതാവ് അവളെ കേടായ സാധനങ്ങളുടെയിടയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് പട്ടിണിക്കിടുന്നു. ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് നൽകുന്ന പഴങ്ങളും മറ്റ് സസ്യാഹാരങ്ങളും അവളെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നു. ശിശു ജനിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സംഗാരിയസ് ഉത്തരവിടുന്നു. പക്ഷേ ഒരു ആട്ടിടയൻ കുട്ടിയെ കണ്ടെത്തി വളർത്തുന്നു. ഈ കുട്ടി ആണ് ആറ്റിസ്.

[[File:Godward Ionian Dancing Girl 1902.jpg|thumb|upright|left|[[John William Godward|ജോൺ വില്യം ഗോഡ്‌വാർഡ്]] ചിത്രീകരിച്ച [[Ionians|അയോണിയൻ]] ഡാൻസിംഗ് ഗേൾ. വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രവും കുങ്കുമപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള വസ്ത്രവും ധരിച്ച മറ്റൊരു ചിത്രത്തിന്റെ ('[[:Commons:File:With Violets Wreathed 1902.jpg|With Violets Wreathed and Robe of Saffron Hue]]) രൂപസാദൃശ്യമുള്ള [[Victorian painting|വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ]] പൗരാണിക സാഹിത്യചിത്രം''' &lt;ref&gt;Vern G. Swanson, ''John William Godward: The Eclipse of Classicism'' (Antique Collectors Club Limited, 1997), p. 65; Rosemary J. Barrow, ''The Use of Classical Art and Literature by Victorian Painters, 1860-1912: Creating Continuity With the Traditions of High Art'' (Mellen Research University Press, 2007), p. 39.&lt;/ref&gt;]]
അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യമുള്ള ആറ്റിസ് ദൈവങ്ങളുടെ അമ്മയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരന്തരമായ കൂട്ടാളിയായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസും ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. വീഞ്ഞിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, ആറ്റിസ് ഒരു വേട്ടക്കാരനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ നേട്ടങ്ങൾ ദൈവിക പ്രീതി മൂലമാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സങ്കേതത്തിൽ വീഞ്ഞ് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ (നെഫാസ്) കാരണം വിശദീകരിക്കുന്നു. വീഞ്ഞുമായി പ്രവേശിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു മലിനീകരണമായി കണക്കാക്കുന്നു. അപലപനീയവും സാമൂഹികമായി പാർശ്വവൽക്കരിക്കുന്നതിന്റെയും ഭാഗമായി ആഗ്ഡിസ്റ്റിസുമായുള്ള ആറ്റിസിന്റെ ബന്ധത്തെ ഇൻഫാമിസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. കുട്ടിയെ (പ്യൂവർ) വീണ്ടെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫ്രിജിയൻ രാജാവായ [[Midas|മിഡാസ്]], മകളുമായി ഒരു വിവാഹം സംഘടിപ്പിക്കുകയും നഗരം പൂട്ടിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മേറ്റർ ഡ്യൂമിന് ആറ്റിസിന്റെ വിധി (ഫാറ്റം) അറിയാം. വിവാഹബന്ധം ഒഴിവാക്കിയാൽ മാത്രമേ അയാളെ ദ്രോഹത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയുള്ളൂ. ദേവന്മാരുടെ അമ്മയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസും വിവാഹചടങ്ങിനെ തകർക്കുന്നു. ഒപ്പം അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അതിഥികൾക്കിടയിൽ പരിഭ്രമവും ഭ്രാന്തും പരത്തുന്നു. ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സിലെ വിഷമകരമായ ഒരു ഭാഗത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വിശദാംശങ്ങളിൽ&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 39–40, characterizing the detail as &quot;a [[Christian polemic|polemical]] emphasis&quot;.&lt;/ref&gt; [[Galli|ഗാലസ്]] എന്ന പുരോഹിതന്റെ വെപ്പാട്ടിയുടെ മകളുടെ മുലകൾ മുറിച്ചുമാറ്റി ഒരു കുടിയനെപ്പോലെ ആക്രോശിച്ച ആറ്റിസ് സ്വയം ഒരു പൈൻ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ എത്തുകയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന് ഒരു വഴിപാടായി ജനനേന്ദ്രിയം മുറിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ രക്തം വാർന്നു ആറ്റിസ് മരിക്കുകയും രക്തപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് പുഷ്പം ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് ജനനേന്ദ്രിയങ്ങളെ &quot;മരിച്ചവരുടെ വസ്ത്രത്തിൽ&quot; പൊതിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ മൂടുകയും ജന്തുക്കളുടെ [[വൃഷണസഞ്ചി|വൃഷണസഞ്ചിയുടെ]] യാഗോചിതമായ ചികിത്സയെക്കുറിച്ചുള്ള അനുഷ്ഠാനത്തിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പുരാണത്തിന്റെ ഒരുഭാഗം ലിഖിതങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 275.&lt;/ref&gt;വയലറ്റ് (ഗ്രീക്ക്  ഇയ) എന്ന് പേരുള്ള വധു ആറ്റിസിന്റെ നെഞ്ചിനെ കമ്പിളി കെട്ടുകളാൽ മൂടുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനുവേണ്ടി വിലപിച്ച ശേഷം അവൾ ആത്മഹത്യചെയ്യുന്നു. മരിക്കുമ്പോഴുള്ള അവളുടെ രക്തം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളായി മാറുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ അമ്മയുടെ കണ്ണുനീർ ഒരു ബദാം മരമായി മാറുന്നു. ഇത് മരണത്തിന്റെ കയ്പ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവൾ പൈൻ മരത്തെ തന്റെ പവിത്രമായ ഗുഹയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അവളുമായി വിലാപത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നു. ആറ്റിസിനെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെകൊണ്ടുവരാൻ ജുപ്പിറ്റർ ദേവനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് അനുവദിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. എന്നാൽ വിധി ശരീരം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാതിരിക്കാനും, മുടി വളരാൻ തുടരാനും, [[ചെറിയ വിരൽ|ചെറുവിരലിനു]] ജീവിക്കാനും നിരന്തരമായ ചലനങ്ങളിൽ തരംഗമാകാനും അനുവദിക്കുന്നു.

ആറ്റിസിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നടത്തിയ ആചാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് മിഥ്യയുടെ വശങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ചും ഡയോനിഷ്യൻ ആരാധനയുമായുള്ള പോരാട്ടവും വിഭജനവും പുനർനിർമ്മിക്കുന്നുവെന്ന് അർനോബിയസ് വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും വികസിച്ചത് സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ മാത്രമാണ്. &lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis,'' pp. 89–90, 138ff. ''et passim''; Jan N. Bremmer, ''Greek Religion and Culture, the Bible, and the Near East'' (Brill, 2008), pp. 294–296, 298.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 22-ന് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിനായി, ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റ് പുഷ്പചക്ര മരത്തെ മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. മരിക്കുന്ന വയലയെന്ന നിലയിൽ, പാരന്റാലിയയ്‌ക്കായി ശവക്കുഴികളിലേക്ക് വയലറ്റുകൾ വിതറിയത് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 2.537–540; Lancellotti, ''Attis,'' pp. 90–91; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 42. Lancellotti emphasizes the non-cyclical permanence of Attis's death (p. 138) marked by rituals that recall funeral cult.&lt;/ref&gt; അടുത്ത ദിവസം ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ [[Korybantes|കോറിബാന്റുകളെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗൗരവമേറിയ സംഗീതവും, സായുധ നൃത്തങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച യുവാക്കളും പുരാണങ്ങളിലെ ശിശുദേവന്മാരുടെ സംരക്ഷകരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Michele Renee Salzman, ''On Roman Time: The Codex Calendar of 354 and the Rhythms of Urban Life in Late Antiquity'' (University of California Press, 1990), pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 24 ന് നടന്ന ഡൈസ് സാങ്കുനിസിനായി (&quot;രക്ത ദിനം&quot;), ഭക്തർ വിലാപത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിൽ മുഴുകി, മരിച്ചവരുടെ &quot;പോഷണം&quot; എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് പ്രതിമയിൽ രക്തം വിതറി. ഗല്ലി സൈബലിന്റെ ഷണ്ഡനായ പുരോഹിതനാകുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമികമെന്ന നിലയിൽ ചില അനുയായികൾ ഈ ദിവസം സ്വയം ഷണ്‌ഡനായതായിരിക്കാം. തുടർന്നുള്ള വിശുദ്ധരാത്രിയ്ക്കായി ആറ്റിസിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ &quot;ശവകുടീരത്തിൽ&quot; സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 167; Lancellotti, ''Attis'', pp. 82 and 90.&lt;/ref&gt;

[[Sallustius|സല്ലുസ്റ്റിയസിന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, മരം മുറിക്കുന്നത് ഉപവാസത്തോടൊപ്പമായിരുന്നു. മരം വെട്ടിയതിനുശേഷം &quot;തലമുറയുടെ കൂടുതൽ പുരോഗതിക്കുവേണ്ടി പുനർജന്മത്തിനായി പാൽ കുടിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം പുതിയ ഉയർച്ചയ്ക്കുവേണ്ടി ദേവന്മാർക്ക് സന്തോഷത്തോടുകൂടി മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Sallustius, ''Peri Theōn'' 4.10, as cited by Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 277.&lt;/ref&gt;[[Julian calendar|ജൂലിയൻ കലണ്ടറിലെ]] [[മഹാവിഷുവം]] മാർച്ച് 25 ന് ആറ്റിസിന്റെ ഏതെങ്കിലും അർത്ഥത്തിൽ&quot; പുനർജന്മം &quot;അല്ലെങ്കിൽ നവീകരണവുമായി സന്തോഷത്തോടുകൂടി ([[Hilaria|ഹിലാരിയ]]) മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.21.10; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ചില ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സുകൾ ഈ ദിവസത്തെ [[യേശുവിന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ്|യേശുവിന്റെ പുനരുത്ഥാനവുമായി]] ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;[[Tertullian]], ''Adversus Iudaeos'' 8; [[Lactantius]], ''De Mortibus Persecutorum'' 2.1; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; [[ഡമാസിയൂസ്|ഡമാസ്കിയസ്]] അതിനെ &quot;[[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിൽ]] നിന്നുള്ള വിമോചനമായി&quot; കണ്ടു.&lt;ref&gt;Damascius, ''Vita Isidori excerpta a Photio Bibl. (Cod. 242),'' edition of R. Henry (Paris, 1971), p. 131; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; ഒരു ദിവസത്തെ വിശ്രമത്തിനുശേഷം (റിക്വീഷ്യോ), മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണം (ലാവറ്റിയോ) മാർച്ച് 27 ന് നടത്തി. &lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 277, 286–287. The ''Lavatio'' is mentioned by Ovid in the Augustan period, and other literary references indicate it was &quot;well established&quot; by the [[Flavian dynasty|Flavian period]]; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 89.&lt;/ref&gt;മാർച്ച് 28 [[Vatican Hill|വത്തിക്കാനത്തിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റേയും ആറ്റിസിന്റേയും [[Greco-Roman mysteries|രഹസ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക്]] മതപ്രവേശം ചെയ്യുന്ന ഒരു ദിനമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;Specifically at the [[Gaianum]], near the Phrygianum sanctuary associated with Cybele; Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 165, 167. Lawrence Richardson, ''A New Topographical Dictionary of Ancient Rome'' (Johns Hopkins University Press, 1992), p. 180, suggests that ''Initium Caiani'' might instead refer to the &quot;entry of Gaius&quot; ([[Caligula]]) into Rome on March 28, 37 AD, when he was acclaimed as ''[[princeps]]''. The Gaianum was a track used by Caligula for chariot exercises. Salzman (p. 169) sees the Gaianum as a site alternative to the Phrygianum, access to which would have been obstructed in the 4th century by the construction of [[Old St. Peter's Basilica|St. Peter's]].&lt;/ref&gt;

&quot;മരിക്കുകയും പുനർജീവിക്കുന്നതുമായ സസ്യദേവൻ&quot; എന്ന കർക്കശമായ രൂപരേഖയിൽ ആറ്റിസിനെ കാണാൻ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളുടെ ശവസംസ്കാര സ്വഭാവത്തിന് സസ്യചക്രം അവിഭാജ്യമാണ്. &lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 44–45; H.S. Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion: Transition and Reversal in Myth and Ritual'' (Brill, 1993, 1994), vol. 2, p. 154.&lt;/ref&gt; റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ പൈൻ ട്രീ, പൈൻ കോണുകൾ അവയുടെ ആരാധന പ്രാധാന്യത്തിനായി ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' pp. 279 and 288, suggesting also that the tree of the Romans was not entirely an innovation, but a survival or translation of the decorated tree, perhaps an almond, that was part of the [[Hittite religion|Hittite]] new year festival in the spring.&lt;/ref&gt; ഒന്നോ രണ്ടോ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഏഥൻസിൽ നിന്നുള്ള ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിമയിൽ [[മാതളനാരങ്ങ]], പൈൻ കോണുകൾ, വയലറ്റുകളുടെ ഒരു പൂച്ചെണ്ട്‌ എന്നിവ അടങ്ങിയ ഒരു കൊട്ടയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' p. 48.&lt;/ref&gt;

== വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളിലെ സസ്യങ്ങൾ ==
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെട്ട പഴയ വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം റോസാലിയയെ പ്രചരിപ്പിക്കാനും ജനപ്രിയമാക്കാനും സഹായിച്ചു. കൂടാതെ റോമാക്കാരുടെ സ്വകാര്യ ഡൈസ് വയലേ അല്ലെങ്കിൽ വയലാരിസ് അർബർ ഇൻട്രാറ്റ് ചടങ്ങുകളുടെ പൊതു പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;  ആറ്റിസും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള ആശയപരമായ ബന്ധം പ്രധാനമായും പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലാണ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 270, emphasizing the disparities between the early cult of Attis and developments in [[Late Antiquity]] (p. 268).&lt;/ref&gt; [[നവപ്ലേറ്റോണിസം|നവപ്ലേറ്റോണിസത്തിലെ]] തത്ത്വചിന്തകനായ [[പോർഫിറി|പോർഫിറി]] (എ.ഡി. 305 എ.ഡി) അഡോണിസിനെയും ആറ്റിസിനെയും &quot;ഭൂമിയുടെ ഫലങ്ങളായി&quot; കണ്ടു.
[[File:The Awakening of Adonis - John William Waterhouse (1899).jpg|thumb|''[[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച അവേയർനെസ് ഓഫ് അഡോണിസ് (1900) ]]
&lt;blockquote&gt;''Attis is the symbol of the blossoms which appear early in the spring, and fall off before the complete fertilization; whence they further attributed castration to him, from the fruits not having attained to seminal perfection: but Adonis was the symbol of the cutting of the perfect fruits.''&lt;ref&gt;As recorded by the Christian apologist [[Eusebius]], ''[[Praeparatio evangelica]]'' 3.11.12 and 15, and 3.13.14, translated by E.H. Gifford (1903), as cited by Gasparro, ''Soteriology,'' p. 46. In a commentary on Ovid, and citing Porphyry and Eusebius, the 15th-century [[Italian humanist]] [[Paolo Marsi|Paulus Marsus]] noted that &quot;Atys castrated means nothing other than the flower that falls before the fruit&quot;; Rebecca Zorach, ''Blood, Milk, Ink, Gold: Abundance and Excess in the French Renaissance'' (University of Chicago Press, 2005), p. 72.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

പോർഫിറി, ആറ്റിസ്, അഡോണിസ്, കോറെ (പെർസെഫോൺ &quot;ആദ്യത്തെ&quot;, &quot;ഉണങ്ങിയ&quot; അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യവിളകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു), ഡയോനിസസ് (മൃദുവായതും [[അണ്ടി (ഫലം)|പുറംതോടിന്റെ പഴങ്ങളും]] സ്വാധീനിക്കുന്നവർ) എന്നിവരെ &quot;സെമിനൽ നിയമത്തിന്റെ&quot; ദേവതകളായി  പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു:&lt;blockquote&gt;കോറെയ്ക്ക് വേണ്ടി പ്ലൂട്ടോയെ കൊണ്ടുപോയി. അതായത്, വിതയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് സൂര്യൻ ഭൂമിക്കടിയിൽ അസ്തമിക്കുന്നു; സഖ്യകക്ഷികളായി ആറ്റിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് പുഷ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശേഷിയും അഡോണിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് വിളഞ്ഞ ധാന്യം കൊയ്യുന്നതിനെയും ആണ്.''&lt;/blockquote&gt;

[[Pluto (mythology)|പ്ലൂട്ടോയുടെ]] മണവാട്ടിയായി പെർസെഫോൺ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ പുൽമേടിൽ നിറഞ്ഞ പുഷ്പ ഇനങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'', p. 316, citing the ''[[Homeric Hymn to Demeter]],'' one of the earliest treatments of the myth. Ovid places Proserpina among violets and lilies at ''[[Metamorphoses]]'' 5.332, and dwells on the abundance and variety of flowers—with the rose the favored choice of the attendant [[Nymph|nymphs]]—in his treatment of the same myth for the month of April at ''Fasti'' 4.429–442. Claudian, ''De raptu Proserpina'' 2.92–93, lists roses, hyacinths and violets.&lt;/ref&gt; താരതമ്യ പുരാണശാസ്ത്രജ്ഞനായ മിർസിയ എലിയേഡ്, സസ്യജാലങ്ങൾക്കും മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിനുമിടയിലുള്ള ഒരു &quot;ജീവിത പ്രവാഹമായി&quot; ദിവ്യ രൂപാന്തരീകരണത്തെ കണ്ടു. അക്രമാസക്തമായ മരണം ജീവിതത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അത് മറ്റേതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ സസ്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പുഷ്പം&quot; എന്നിവയിൽ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ആറ്റീസിന്റെ വയലറ്റുപ്പൂക്കളും അഡോണിസിന്റെ റോസാപ്പൂക്കളും അനെമോണുകളും വീരന്മാരുടെ മരണശേഷം യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പുഷ്പങ്ങളുടെ ഇതിഹാസങ്ങളുമായി എലിയേഡ് ബന്ധപ്പെടുത്തി. &lt;ref&gt;[[Mircea Eliade]], ''Patterns in Comparative Religion,'' translated by Rosemary Sheed (University of Nebraska Press, 1996, translation originally published in 1958), p. 302.&lt;/ref&gt;

== മിലിട്ടറി റോസാലിയ ==
[[File:5966 - Brescia - S. Giulia - Cippo per soldato (sec. I I) - Foto Giovanni Dall'Orto, 25 Giu 2011.jpg|thumb|upright|ഒരു റോമൻ പട്ടാളക്കാരന്റെ ശവസംസ്കാര സ്മാരകത്തിലെ സൈനിക നിലവാരത്തിലുള്ള ഈഗിൾ (എ.ഡി 1 മുതൽ 2 വരെ നൂറ്റാണ്ട്)]]
മെയ് മാസത്തിൽ രണ്ട് തീയതികളിൽ സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ (സിഗ്ന) റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട് റോമൻ സൈന്യം റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചു. എ.എച്ച്. ഹൂയി മിലിട്ടറി റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിനെ കാർഷിക ദേവതകളുടെ പരമ്പരാഗത വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളായാണ് കാണുന്നത്. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 27–28.&lt;/ref&gt; [[Severus Alexander|സെവേറസ് അലക്സാണ്ടറുടെ]] (എ.ഡി. 224–235) ഭരണകാലത്ത് [[ഡുറാ യുറോപ്പോസ്|ഡ്യൂറ-യൂറോപോസിൽ]] നിലയുറപ്പിച്ച ഒരു കൂട്ടായ്‌മയുടെ പാപ്പിറസ് കലണ്ടറായ [[Feriale Duranum|ഫെരിയേൽ ഡുറാനത്തിൽ]] ഈ ഉത്സവം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സൈന്യത്തിന് നൽകുന്ന ഒരു സാധാരണ മത കലണ്ടറിനെയാണ് ഈ കലണ്ടർ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Lucinda Dirven, ''The Palmyrenes of Dura-Europos: A Study of Religious Interaction in Roman Syria'' (Brill, 1999), pp. 184–185; Nigel Pollard, ''Soldiers, Cities, and Civilians in Roman Syria'' (University of Michigan Press, 2000), pp. 143 (especially note 126), 146.&lt;/ref&gt; അപൂർണ്ണമായ മൂലഗ്രന്ഥം കാരണം രണ്ട് റോസാലിയയുടെ ആദ്യദിനം. തീർച്ചയില്ലാത്തതാണെങ്കിലും, അത് ലെമൂറിയ കാലഘട്ടവുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. മെയ് 9, 11, 13 തീയതികളിലെ പുരാതന ഉത്സവ ദിവസങ്ങളിൽ &lt;ref&gt;Duncan Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; in ''Syria'' 65 (1988), p. 356; Douglas W. Geyer, ''Fear, Anomaly, and Uncertainty in the Gospel of Mark'' (Scarecrow Press, 2002), p. 138, citing [[Robert O. Fink|R.O. Fink]], A.S. Hooey, and W.S. Snyder, &quot;The ''Feriale Duranum'',&quot; ''Yale Classical Studies'' 7 (1940), p. 115. [[Stefan Weinstock]], &quot;A New Greek Calendar and Festivals of the Sun,&quot; ''Journal of Roman Studies'' 38 (1948), p. 38, gives the date as May 10. Steven K. Drummond and Lynn H. Nelson, ''The Western Frontiers of the Imperial Rome'' (M.E. Sharpe, 1994), p. 203, place it on May 9.&lt;/ref&gt; അകാല മരണം മൂലം പാതാളത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിനുപകരം ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുനടന്നവരുടെ. നിഴലുകളെ ([[Lemures|ലെമറുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ ലാർവകൾ) അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ഓവിഡിന്റെ വ്യക്തമായ വിവരണത്തിൽ, ലെമൂറിയയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ശക്തമായ ഒരു  [[Apotropaic magic|അപ്പോട്രോപൈക് ആംഗ്യമായി]] കറുത്ത പയർ തുപ്പുന്നത് അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 43.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ആഘോഷം മെയ് 31 ന്  ജൂൺ കലണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പുള്ള ദിവസമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' quotes the calendar as ''pridie kal. Iunias ob rosalias signorum supplicatio''; that is, as occurring on the day before the [[Kalends]] of June.&lt;/ref&gt;  ജൂൺ ഒന്നിന് പെരുന്നാൾ ദിനം, [[Cardea|ഡിയ കാർന]] (&quot;മാംസദേവത&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;ഭക്ഷ്യദേവത&quot;),യ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും സാധാരണയായി  &quot;ബീൻ കലണ്ടെൻസ് &quot; (കലണ്ടെ ഫബാരിയേ) എന്ന് പൊതുവായി വിളിക്കപ്പെടുന്നതും &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;  മരിച്ചവരുടെ ആചാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരിക്കാം . &lt;ref&gt;In the conjecture of [[Georg Wissowa|Wissowa]]; [[William Warde Fowler]], ''The Roman Festivals of the Period of the Republic'' (London, 1908), p 131. Fowler is cautious about over-interpreting the evidence to characterize all these occasions as &quot;rites of the dead&quot;.&lt;/ref&gt;കൂടാതെ ലെമൂറിയയുടെ ദിവസങ്ങൾ കലണ്ടറിൽ നെഫസ്റ്റസ് എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് സാധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലം ആയിരുന്നു അത്. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസാലിയ സിഗ്നോറം മെയ് 29 മുതൽ ജൂൺ 1 വരെ നടന്ന &quot;ബീൻ ഗെയിംസ്&quot; ([[Ludi|ലുഡി]] ഫാബറീസി) യുടെ മൂന്നാം ദിവസവുമായി  ഒത്തുവന്നു. ഒരുപക്ഷേ ഇത് കാർണയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 92, 122, 127; Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;&quot;കാർണേറിയയിൽ&quot; റോസാപ്പൂ അലങ്കാരത്തിനുള്ള ഒരു വസ്വിയ്യത്ത് ഒരു സിവിലിയൻ ലിഖിതം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു, ഇതിനെ [[തിയോഡോർ മോംസെൻ]] വ്യാഖ്യാനിച്ചത് കാർണയുടെ കലെണ്ടുകളായാണ്.&lt;ref&gt;''CIL'' 3.3893; Fowler, ''Roman Festivals'', p. 131.&lt;/ref&gt;

റോമൻ ബ്രിട്ടനിലെ ([[Corbridge|കോർബ്രിഡ്ജ്]], [[Northumberland|നോർത്തംബർലാൻഡ്]]) [[Coria (Corbridge)|കൊറിയ]]യിലെ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സൈനിക ആസ്ഥാനത്തു നിന്നുള്ള ശില്പം റോസാലിയയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; pp. 351–352.&lt;/ref&gt; ജർമ്മനി സുപ്പീരിയർ പ്രവിശ്യയിലെ മൊഗൊണ്ടിയാക്കം (ഇന്നത്തെ മെയിൻസ്) നിന്നുള്ള മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ലിഖിതം മെയ് 10 ന് സൈനിക യൂണിറ്റിന്റെ (ഒരു സെഞ്ചൂറിയ) [[Genius (mythology)|ജീനിയസിന്]] ഒരു ബലിപീഠത്തിന്റെ സമർപ്പണം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ലിഖിതത്തിൽ റോസാലിയയുടെ പേര് നൽകിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സമർപ്പിച്ച തീയതി, അതിനോട് യോജിക്കുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കാം.&lt;ref&gt;''CIL'' 13.6681; Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; p. 356.&lt;/ref&gt;

[[File:010 Conrad Cichorius, Die Reliefs der Traianssäule, Tafel X.jpg|thumb|left|upright=1.8|സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഒരു റിലീഫ് പാനലിൽ, [[Trajan's Column|ട്രാജന്റെ നിരയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു [[Suovetaurilia|ലസ്ട്രൽ ത്യാഗത്തിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിൽ (മുകളിൽ മധ്യഭാഗത്ത്) നിരത്തിയിരിക്കുന്നു. മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ സൈനിക കാഹളക്കാർ [[Roman tuba|ട്യൂബയും]] [[Cornu (horn)|കോർണുവയും]] കളിക്കുന്നു.]]
സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള സൈന്യത്തിന്റെ സവിശേഷതകളായ ഭക്തിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു റോസാലിയ സിഗ്നോറം. സൈന്യം ദൈവങ്ങളെപ്പോലെയാണ് മാനദണ്ഡങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതെന്നും, ലിഖിതങ്ങൾ അവരുടെ സമർപ്പണങ്ങൾ ([[Votum|വോട്ട]]) രേഖപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും [[Roman historiography|സാമ്രാജ്യത്വ ചരിത്രകാരനായ]] [[ടാസിറ്റസ്|ടാസിറ്റസ്]] പറയുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 7.1030 is an example of such a dedication from [[Roman Britain]]: Drummond and Nelson, ''The Western Frontiers of Imperial Rome'', p. 214; G.R. Watson, ''The Roman Soldier'' (Cornell University Press, 1969, 1985), p. 130.&lt;/ref&gt;ഒരു [[Roman legion|ലെജിയൻ]] അതിന്റെ രൂപവത്കരണത്തിന്റെ വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തിയ ദിവസം റോമൻ ഈഗിൾസ് എന്നു പരാമർശിക്കുന്ന &quot;ഈഗിളിന്റെ ജന്മദിനം,&quot; എന്ന [[Aquila (Roman)|നതാലിസ് അക്വില]]യായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 19; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 161; Brian Campbell, ''The Roman Army, 31 BC–AD 337: A Sourcebook'' (Routledge, 1994), [https://books.google.com/books?id=RUN-TGktYLYC&amp;pg=PT136&amp;dq=%22rosaliae+signorum%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=1cx1UaWYMKnM2AWys4DABA&amp;ved=0CC8Q6AEwADgK n.p.]&lt;/ref&gt;[[Castra|മാർച്ചിംഗ്]] ക്യാമ്പുകൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പുകളും ഒരു കേന്ദ്ര ബലിപീഠത്തിന് ചുറ്റും പ്രതിദിന ബലി അർപ്പിച്ചു. അവിടെ ചുറ്റും നിലത്തു ക്രമീകരിച്ചിരുന്ന ചക്രവർത്തിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ചിത്രങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ദിവസേന യാഗങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 17; Graham Webster, ''The Roman Imperial Army: Of the First and Second Centuries A.D.'' (University of Oklahoma Press, 1979, 3rd ed. 1998), p. 133.&lt;/ref&gt;അവരവരുടെ നിലവാരത്തിൽ സ്വർണ്ണം, വെള്ളി എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പുഷ്പചക്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. അവ സജീവമായ പുഷ്പചക്രങ്ങളുടെ മികച്ച സമ്മാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. മോഹങ്ങൾ, പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുള്ള ചടങ്ങുകൾ, വിജയങ്ങൾ, പ്രതിസന്ധി അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, ഇംപീരിയൽ അവധിദിനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി കഴുകന്മാരെയും മറ്റ് സിഗ്നകളെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;[[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 13.3.23; Suetonius, ''Claudius'' 13; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 17–19; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' pp. 106 (note 16) and 133.&lt;/ref&gt;ഈ അവസരങ്ങളിൽ എ.ഡി 398-ൽ ഹൊനോറിയസ് ചക്രവർത്തിയുടെ കല്യാണം ക്ലോഡിയൻ ഒരു എപ്പിത്തലാമിയത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. സൈനിക ആദർശങ്ങളെ ചുവപ്പ് പൂക്കളായി വളരുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ആദർശവാഹകരും പട്ടാളക്കാരും ആചാരപരമായി സാമ്രാജ്യപരമായ മണവാളനെ ഒരു പർപ്പിൾ ഹാലോ ആയ നിംബോ പൂക്കൾ കൊണ്ട് മൂടുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 18 and 32, citing [[Claudian]] 10.187–188 and 295–297.&lt;/ref&gt; എ.ഡി 42-ൽ ക്ലോഡിയസിനെതിരായ കലാപത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോൾ, ശപഥം ലംഘിച്ച സൈനികരുടെ ക്യാമ്പ് തകർക്കാൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഈഗിൾസിനെ അലങ്കരിക്കാനോ പാളയം തകർക്കാൻ വലിച്ചിടാനോ ദിവ്യ ഏജൻസി തടഞ്ഞുവെന്ന് സ്യൂട്ടോണിയസ് പറയുകയുണ്ടായി. അവരുടെ മതപരമായ ബാദ്ധ്യതയെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മപ്പെടുത്തിയതിനാൽ അവർ മാനസാന്തരത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു (പെനിറ്റെൻഷ്യം മത സംഭാഷണത്തിൽ).&lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 106, citing Suetonius, ''Claudius'' 13.&lt;/ref&gt;റോമൻ മിലിട്ടറിയുടെ മതജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റുകൾ മിനുസിയസ് ഫെലിക്സ് [[Cruciform|ക്രൂശിന്റെ]] ആകൃതി കാരണം സൈനികർ [[Christian cross|ക്രിസ്ത്യൻ കുരിശിനെ]] അറിയാതെ ആരാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 16, especially note 3, citing [[Tertullian]] ''[[Apologeticum]]'' 16 and ''Ad nationes'' 1.12, and [[Minucius Felix]] 29.6–7; p. 206&lt;/ref&gt;

1 മുതൽ 3 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള റോസാലിയയുടെ മിക്ക തെളിവുകളും മരിച്ചവരുടെ ഉത്സവങ്ങളിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. വീണുപോയ സഖാക്കളെ സൈനികർ അനുസ്മരിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–25.&lt;/ref&gt; മരിച്ച സഹോദരങ്ങളുടെ മനസ്സിന് (സത്യവാങ്മൂലം) ശപഥം ചെയ്യാം. &lt;ref&gt;[[Silius Italicus]], ''Punica'' 6.113–116; Charles W. King, &quot;The Roman ''Manes'': The Dead as Gods,&quot; in ''Rethinking Ghosts in World Religions'' (Brill, 2009), p. 112.&lt;/ref&gt;  എന്നിരുന്നാലും, റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തെ ഒരു തരം &quot;[[Remembrance Day|പോപ്പി ഡേ]]&quot; ആയി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനെതിരെ ഹൂയി വാദിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ റോമൻ റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ വ്യത്യസ്തവും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ രണ്ട് തരങ്ങളായിരുന്നു. വസന്തത്തിന്റെ ആഘോഷവും ലൈസൻസിയുമുള്ള ഉത്സവങ്ങൾ, മരിച്ചവരുടെ ആചാരപരമായ ആരാധന. സിവിലിയൻ മേഖലയിൽ നിന്ന് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട, പഴയ കാർഷികദേവതകളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ കിഴക്കൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ആഡംബരപൂർവ്വം ആഘോഷിച്ചു. ഫെറിയേൽ ദുരാനത്തിലെ മറ്റ് അവധി ദിവസങ്ങളിലെ പൊതു, സാമ്രാജ്യത്വ സ്വഭാവത്തിന് അനുസൃതമായി ഇത് സവിശേഷമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–26, 32–35. Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 150, accepts Hooey's &quot;carnival&quot; interpretation.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ ഈ &quot;കാർണിവൽ&quot; കാഴ്ചപ്പാട് വില്യം സെസ്റ്റൺ നിരസിച്ചു. സൈനിക ഉത്സവ സീസണിലെ ആദ്യ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് ശേഷം മെയ് ഉത്സവങ്ങളെ ആഘോഷവേളകളായി കണ്ട [[William Seston|വില്യം സെസ്റ്റൺ]], മെയ് 23 ന് രണ്ട് റോസ് അലങ്കാരങ്ങൾക്കിടയിൽ വീണ [[Tubilustrium|ട്യൂബിലസ്ട്രിയവുമായി]] ഏകോപിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;[[William Seston]], &quot;Feldzeichen,&quot; in ''Scripta Varia. Mélanges d'histoire romaine, de droit, d'épigraphie et d'histoire du christianisme'' (Publications de l'École française de Rome, 1980), p. 273.&lt;/ref&gt;

[[File:9595 - Milano - Museo archeologico - Patera di Parabiago - Foto Giovanni Dall'Orto 13 Mar 2012.jpg|thumb|upright=1.3|സൈബലിനോടും ആറ്റിസിനോടും ഒപ്പം കോറിബാന്റസ് ([[Parabiago plate|പാരബിയാഗോ പ്ലേറ്റിൽ]] നിന്നുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ; എംബോസ്ഡ് സിൽവർ, എ.ഡി. 200–400, [[Mediolanum|മിലാന്]] സമീപമുള്ള ഒരു ശവകുടീരത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി, ഇപ്പോൾ [[Archaeological Museum of Milan|മിലാനിലെ ആർക്കിയോളജിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിൽ]] സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു)]]
ട്യൂബിലസ്ട്രിയം തന്നെ ഒരു ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങായിരുന്നു. മാർച്ച് 23 നും മെയ് 23 നും ഇടയിൽ കലണ്ടറുകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതിമാസമായിരിക്കാം. സാക്രൽ ഗെയിമുകൾ, ചടങ്ങുകൾ, ശവസംസ്കാരങ്ങൾ, &lt;ref&gt;[[Jörg Rüpke]], ''The Roman Calendar from Numa to Constantine: Time, History, and the Fasti,'' translated by David M.B. Richardson (Wiley-Blackwell, 2011, originally published in German 1995), pp. 28–29; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 159.&lt;/ref&gt; എന്നിവയ്‌ക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും സമയപരിപാലനത്തിനും വിരാമമിടാൻ ആൻ‌സിയേറ്ററി കാഹളങ്ങൾ (ട്യൂബി അല്ലെങ്കിൽ ട്യൂബ, നീളമുള്ള നേരായ കാഹളം, ശരീരത്തിന് ചുറ്റും വളഞ്ഞ കോർ‌നുവ) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; [[Yann Le Bohec]], ''The Imperial Roman Army'' (Routledge, 2001, originally published 1989 in French), p. 50; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 140.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 23 ട്യൂബിലസ്ട്രിയം റോം നഗരത്തിൽ ചൊവ്വയുടെ സായുധ പുരോഹിതന്മാരായ [[Salii|സാലിയുടെ]] ഘോഷയാത്രയുമായി ചേർന്നു. അവർ അവരുടെ പവിത്രമായ കവചങ്ങൾ കെട്ടി. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, ആറ്റിസിന്റെ &quot;പുണ്യവാരം&quot; എന്നതിലേക്ക് ഇത് ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു. മഗ്ന മാതാവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ മരത്തിനരികിൽ വിശ്രമിച്ച ദിവസത്തിലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്. മരണ / അരാജകത്വത്തിന്റെയും (വീണ്ടും) ജനന / ക്രമത്തിന്റെയും ചക്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന പോയിന്റായി, വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റിന്റെയും താളവാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദ ആചാരങ്ങൾ, സൈബലിലും ആറ്റിസിലും പങ്കെടുത്ത റോമൻ ചടങ്ങുകൾ അപ്പോട്രോപൈക്ക് കാഹളം സ്ഫോടനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സാലിയൻ പുരോഹിതന്മാർ പരിചകളെ അടിക്കുന്നത്&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'', pp. 166–167. Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 73, cites [[Julian (emperor)|Julian]], ''Oratio'' 5.169c, on the sounding of trumpets after the castration of Attis.&lt;/ref&gt; ക്രി.മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ കൊറേറ്റുകളുമായി ദൈവശാസ്ത്രപരമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.&lt;ref&gt;The Salii identified with the ''Kouretes'' by [[Dionysius of Halicarnassus]] 2.70–71 (see also [[Catullus]] 63, who attributes the ''tripudium'' dance of the Salii to the ecstatic followers of Cybele and Attis); Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 296.&lt;/ref&gt;

ഒരു [[ചന്ദ്രഗ്രഹണം|ചന്ദ്രഗ്രഹണവുമായി]] ചേർന്ന് സൈന്യം കാഹളങ്ങളിൽ ശബ്ദ ആചാരങ്ങളുടെ പ്രകടനം ടാസിറ്റസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Tacitus, ''Annales'' 1.28; Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, especially note 44.&lt;/ref&gt; ഈ രീതി മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ ഒരു സിവിലിയൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, citing [[Juvenal]] 6.442–443 and [[Livy]] 26.5.9.&lt;/ref&gt; റോമൻ കലണ്ടർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചാന്ദ്രമായതിനാൽ ഐഡീസിന്റെ പൗർണ്ണമിക്ക് ശേഷമുള്ള ഒരു ന്യൂഡൈനൽ ചക്രം &quot;ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെ (ലൂണ)&quot; ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ട്യൂബയെ പ്രതിമാസം കളിക്കാറുണ്ടെന്ന് [[Jörg Rüpke|ജോഗ് റോപ്കെ]] അനുമാനിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28. Rüpke argues that the Tubilustrium continued to be monthly, with the likely exception of [[Februarius|February]]—a month already largely consumed with the care of the dead—but in other months its spot on calendars was overwritten by festivals that doubled up on the date.&lt;/ref&gt; ചിഹ്നങ്ങളും കാഹളങ്ങളും റോമൻ സൈനിക സംസ്കാരത്തിൽ ആചാരപരമായും പ്രവർത്തനപരമായും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. [[ട്രാജൻ സ്തൂപം|ട്രാജന്റെ സ്തൂപത്തിൽ]] കാഹളങ്ങൾ മോഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉള്ള നിലവാരത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. &lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 134.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പദം ലസ്റ്റ്രേഷ്യോ സാധാരണയായി &quot;ശുദ്ധീകരണം&quot; എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മോഹപരമായ ചടങ്ങുകൾ ഒരുപക്ഷേ നല്ല ക്രമത്തിന്റെ പുനഃക്രമീകരണവും പുനഃസ്ഥാപനവുമാണെന്ന് കണക്കാക്കണം. &quot;കേന്ദ്രീകൃത ക്രമത്തിനും എക്സ്-സെൻട്രിക് ഡിസോർഡറിനുമിടയിൽ അതിർത്തി രേഖകൾ പരിപാലിക്കുന്നതിനും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമുള്ള മറ്റൊരു പദമാണ് ലസ്റ്റ്രേഷ്യൻ&quot;. &lt;ref&gt;Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion,'' pp. 311–312, 321; Jörg Rüpke, ''Domi Militiae: Die Religiöse Konstruktion des Krieges in Rom'' (Franz Steiner, 1990), pp. 144–146.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസത്തിലെ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ റോസാലിയ, സമൂഹത്തെ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്ന വിശാലമായ അനുഷ്ഠാന ആചാരത്തിന്റെ  സൈന്യം, പാക്സ് ഡിയോറം, &quot;ഉടമ്പടി&quot; അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരുടെ സമാധാനം, തുടങ്ങിയ ഘോഷയാത്രയിലൂടെ, പൊതു പ്രാർത്ഥനകളുടെയും വഴിപാടുകളുടെയും അപേക്ഷകളായിരുന്നു. മരിയേവയുടെയും ചൊവ്വയുടെയും പുരാതന ഉത്സവമായ [[Quinquatria|ക്വിൻക്വാട്രിയയിൽ]] ആരംഭിച്ച് ട്യൂബിലസ്ട്രിയത്തിൽ സമാപിച്ച കാലഘട്ടത്തിൽ ഫെരിയേൽ ഡുറാനം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സൈനിക കലണ്ടർ മാർച്ച് 19–23 വരെ അപേക്ഷകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു. [[Crisis of the Third Century|മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിസന്ധി]] സൈനിക, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അപേക്ഷയുടെ പുരാതന സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിനും വിപുലീകരണത്തിനും ഇത് പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Brent, ''Cyprian and Roman Carthage,'' pp. 144, 149, 172–174, 182–183, 188, 191–197, 218–219, 227, 244, 248 (describing the principles of imperial ''supplicationes'' in regard to the universal ''supplicatio'' of [[Decius]] and the ''pax deorum'').&lt;/ref&gt;

== കലണ്ടറിൽ ==
[[File:Chronography of 354 Mensis Maius.png|thumb|മെയ് 23 ന് റോസാലിയ നടത്തുന്ന [[Calendar of Filocalus|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടറിനെ]] (എ.ഡി 354) അടിസ്ഥാനമാക്കി മെയ് മാസത്തെ ചിത്രീകരണം&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 112.&lt;/ref&gt;]]
പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ പൂവിടുന്ന സമയത്തിന് അനുസൃതമായി തീയതി പ്രാദേശികമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നെങ്കിലും മെയ് മാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി. &lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt; മൊസൈക്കുകളിലെ ദൃഷ്‌ടാന്തകഥകൾക്കായി, മെയ് പലപ്പോഴും പുഷ്പമാലകൾ, ത്യാഗത്തിനായി ധരിക്കുന്ന [[Fillet (clothing)|ഫില്ലറ്റുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ റിബൺ, വൈൻ [[Amphora|ആംഫോറ]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Salzman-p97&quot;&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 97.&lt;/ref&gt; മെയ് (ലാറ്റിൻ [[Maius|മയൂസ്]]) ജൂഡി കലണ്ടറിൽ ഏപ്രിൽ 28 ന് ആരംഭിച്ച് മെയ് 3 ന് സമാപിച്ച ഫ്ലോറ ദേവിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി ലുഡി ഫ്ലോറയുടെ മധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. ഫ്ലോറ പൂക്കളുടെയും പൂവിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. അവളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു. എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് റോസ് മാലകളെ ഫ്ലോറയുടെ ഉത്സവവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, citing Philostratus, ''Epigram'' 55.&lt;/ref&gt; [[Palatine Anthology|പാലറ്റൈൻ ആന്തോളജിയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഗ്രീക്ക് എപ്പിഗ്രാം മെയ് വ്യക്തിപരമായി &quot;ഞാൻ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാതാവ്&quot; എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;''Anthologia Palatina'' 9.580.4, as cited by Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27: εἰμὶ ῥόδων γενέτης ''(eimi rhodōn genetēs)''.&lt;/ref&gt;

മാസത്തിന്റെ പേരിനുള്ള വിശദീകരണങ്ങളിൽ, ഇത് വളർച്ചയുടെ അല്ലെങ്കിൽ വർദ്ധനവിന്റെ ദേവതയായ മായയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്. ഈ പേര് ചിലപ്പോൾ &quot;വലുത്&quot; എന്ന നാമവിശേഷണത്തിൽ നിന്ന് വന്നതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ മിയയെ മകൻ [[Mercury (mythology)|മെർക്കുറി]] (ഗ്രീക്ക് ഹെർമിസ്), അതിർത്തികളുടെയും വാണിജ്യത്തിന്റെയും ദേവതയും മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലേക്ക് ആത്മാക്കളുടെ കാര്യനിർവ്വകയുമായി ബഹുമാനിച്ചു. മായയുടെ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ ഐഡന്റിറ്റി പദവിയുള്ളതായിരുന്നു. [[Terra (mythology)|ടെറ മേറ്റർ]] (&quot;മദർ എർത്ത്&quot;), നല്ല ദേവത ([[Bona Dea|ബോണ ഡിയ]]), ഗ്രേറ്റ് മദർ ദേവത (മാഗ്ന മേറ്റർ, സൈബലിനും ഒരു ശീർഷകം), [[Ops|ഓപ്‌സ്]] (&quot;സമൃദ്ധി, വിഭവങ്ങൾ&quot;), ജൂൺ 1 ന് ബീൻ കലണ്ടുകളുടെ ദേവതയായ കാർണ. &lt;ref&gt;H.H.J. Brouwer, ''Bona Dea: The Sources and a Description of the Cult'' (Brill, 1989), pp. 232, 354; [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.12.16–33. These identifications probably reflect the influence of Varro, who tended to see a great number of goddesses as ultimately representing Terra.&lt;/ref&gt; [[ഡിയഡിയ|ഡിയ ദിയ]]യുടെ മെയ് ഉത്സവത്തിനായുള്ള വിരുന്നുകൾക്ക് ശേഷം റോമിലെ ഒരു പൗരോഹിത്യമായ [[Arval Brethren|അർവൽ ബ്രദറേൻ]] റോസാപ്പൂക്കൾ വിതരണം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, note 57, citing the ''Acta Fratrum Arvalium''.&lt;/ref&gt;

[[File:The Soul of the Rose - Waterhouse.jpg|thumb|upright=.5|ദി സോൾ ഓഫ് ദി റോസ് (1908), [[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച കുപിഡിന്റെ ഗാർഡനിൽ സൈക്ക്]]
ഫ്ലോറയുടെ ഉല്ലാസത്തോടെ ഈ മാസം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, മെയ് പകുതിയോടെ റോമാക്കാർ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന മരിച്ചവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് ദിവസത്തെ ലെമുറിയ നിരീക്ഷിച്ചു. &lt;ref&gt;[[H.H. Scullard]], ''Festivals and Ceremonies of the Roman Republic'' (Cornell University Press, 1981), pp. 110–111, 115–116.&lt;/ref&gt;  റോസാപ്പൂവിന്റെ കാലം പൂക്കുന്നതും മരിക്കുന്നതുമായ പരമ്പരാഗത റോമൻ ഉത്സവങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു. ഉത്സവ, ശവസംസ്കാര ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പൂക്കളുടെയും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെയും ആവശ്യം പ്രത്യേകിച്ച് റോമൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സമ്പന്ന എസ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് പുഷ്പകൃഷിയെ ഒരു പ്രധാന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനമാക്കി മാറ്റി.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99; Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' pp. 58, 119, 208–210.&lt;/ref&gt; ഒരു റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രത്തിൽ വിൽപ്പനക്കാർ പുഷ്പമാലകൾ വിൽപ്പനയ്ക്ക് വച്ചിരിക്കുന്നത് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' p. 210.&lt;/ref&gt; ലെമുറിയയെ തുടർന്ന്, മെയ് മാസത്തിൽ (the 15th) നടന്ന വ്യാപാരികളുടെ ഉത്സവ വേളയിൽ മെർക്കുറിയും മായയും സംയുക്ത യാഗം സ്വീകരിച്ചു. മെയ് 23 ന് റോസാപ്പൂക്കൾ വിപണിയിലെത്തുമ്പോൾ ([[Macella|മാസെല്ലസ്]]) ഒരു പുഷ്പമേളയെക്കുറിച്ച് [[Chronograph of 354|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടർ]] (എ.ഡി 354) ഈ മാസം ഈ കലണ്ടറിനായി റോസാപ്പൂവിന്റെ രാജാവിനൊപ്പം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതായി പറയുന്നു.  [[Dalmaticഡാൽമാറ്റിക്ക്]] എന്ന നീളമുള്ള സ്ലീവ് അങ്കി ധരിച്ച ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ, ഇടതുകൈയിൽ ഒരു കൊട്ട റോസാപ്പൂവ് ചുമന്ന് വലതു കൈയിൽ ഒരു പുഷ്പം പിടിച്ച് മണക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Macellus rosas sumat'': Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' p. 1335.&lt;/ref&gt; മറ്റ് ചിത്ര കലണ്ടറുകളിൽ, റോസ് കിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ അനുബന്ധ പ്രതിരൂപങ്ങൾ പലപ്പോഴും മെർക്കുറിയുടെ പരമ്പരാഗത ചിഹ്നത്തിനും മെയ് മാസത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനും പകരം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99.&lt;/ref&gt;

റോമൻ കലണ്ടറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓവിഡിന്റെ ഫാസ്റ്റി എന്ന കവിതയിൽ, മെയ് മാസത്തിന്റെ ദിവ്യ പ്രതിനിധിയായി ഫ്ലോറ മരിച്ചവരുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ അവളുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. &quot;എന്നിലൂടെ അവരുടെ മുറിവിൽ നിന്ന് &quot;മഹത്ത്വ ഉറവുകൾ&quot;. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 5.228 ''(de quorum per me volnere surgit honor)''&lt;!--sic--&gt;; Carole E. Newlands, ''Playing with Time: Ovid and the Fasti'' (Cornell University Press, 1995), p. 110; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91.&lt;/ref&gt; &quot;അക്രമം, ലൈംഗികത, ആനന്ദം, വിവാഹം, കൃഷി&quot; എന്നീ വിഷയങ്ങൾ അവളുടെ പുരാണങ്ങൾ എങ്ങനെ നെയ്യുന്നുവെന്ന് ഓവിഡ് കാണിക്കുന്നു. മെയ് മാസത്തെ വിവാഹങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത മാസമായി റോമാക്കാർ കണക്കാക്കി. ജൂൺ മാസത്തെ ഒരു വധുവിന്റെ മാസമായി ജനപ്രീതി നേടാൻ ഇത് കാരണമായി. മെയ് പകുതിയോടെ ലെമുറിയയിലെ ഓരോ ദിവസവും മരിക്കുന്ന മതവിശ്വാസമായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും &quot;കുട്ടികളെ ജനിപ്പിക്കുന്നതിനായി&quot; വിവാഹം ഉൾപ്പെടെ ഏതെങ്കിലും പുതിയ സംരംഭം ആരംഭിക്കുന്നത് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' pp. 46–47 and 90, citing [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.16.18, noting that the Lemuria and the procession of the [[Argei]], which even the Romans themselves regarded as obscure and dauntingly archaic, endowed the entire month with an uneasy feeling.&lt;/ref&gt;

നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കളികളും ([[Ludi|ലുഡി]]) നാടകവേദികളുമുള്ള [[Roman Empire|ആംഫി തിയേറ്ററിലെ]] പൊതു അവധി ദിനമായി റോസാലിയ ഔദ്യോഗിക കലണ്ടറിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി. [[Capua|കപുവ]] മുതൽ എ ഡി 387 വരെയുള്ള ഒരു കലണ്ടർ മെയ് 13 ന് ആംഫിതിയേറ്ററിൽ ഒരു റൊസാരിയയെ കുറിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Feriale Capuanum]]'' (387 AD): ''III id. mai(as) Rosaria Amphitheatri''; Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt;
== ക്രിസ്തീയവൽക്കരണം ==
[[File:Sassoferrato Our Lady in a garland of roses.jpg|thumb|ഔവർ ലേഡി ഇൻ എ ഗാർലൻഡ് ഓഫ് റോസസ് (പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ) ജിയോവന്നി ബാറ്റിസ്റ്റ സാൽവി ഡ സാസോഫെറാറ്റോ, [[Madonna (art)|മഡോണയെ]] [[crown of stars|നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കിരീടവും]] റോസ് റീത്തും ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രീകരിക്കുന്നു.]]
ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഗാസയിൽ ഒരു &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിനം&quot; വസന്തകാല ഉത്സവമായി നടന്നു. ഇത് റോസാലിയയുടെ ക്രൈസ്തവവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട തുടർച്ചയായിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Nicole Belayche, &quot;Pagan Festivals in Fourth-Century Gaza,&quot; p. 17, citing [[Choricius of Gaza|Chorichius]], and Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; pp. 223–224, both in ''Christian Gaza in Late Antiquity''.&lt;/ref&gt; ഗാസയിലെ ജോൺ രണ്ട് അനക്രിയോണിക് കവിതകൾ എഴുതി, &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിവസത്തിൽ&quot; താൻ പരസ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചതായി പറയുന്നു. ക്രിസ്ത്യൻ വാചാടോപകാരിയായ പ്രോകോപ്പിയസിന്റെ പ്രഖ്യാപനങ്ങളും &lt;ref&gt;Not the historian.&lt;/ref&gt;  ഗാസയിലെ ചോറീഷ്യസിന്റെ കവിതകളും റോസ് ദിനങ്ങളിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189: ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν ῥόδων; Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

ആദ്യകാല [[Early Christian art and architecture|ക്രിസ്ത്യൻ ശവസംസ്കാര കലയുടെ]] പ്രതിരൂപങ്ങൾ, &lt;ref&gt;Robin M. Jensen, &quot;Christian Art,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), p. 93.&lt;/ref&gt;. രക്തസാക്ഷികളെ പലപ്പോഴും ചിത്രീകരിക്കുകയോ പുഷ്പ പ്രതിരൂപങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരെ പുഷ്പങ്ങളാൽ [[ഐവി|ഐവി]] പോലെ &lt;ref&gt;Gillian MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel: The Case of San Vittore in Ciel d'Oro, Milan,&quot; ''Gesta'' 34.2 (1995), pp. 93–94.&lt;/ref&gt; തിരിച്ചറിയുകയോ ചെയ്തു. [[Paulinus of Nola|നോലയിലെ പൗളിനസ്]] (മരണം 431) റോസാലിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരമ്പര്യങ്ങളെ ക്രിസ്ത്യൻ പദങ്ങളിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot; /&gt; ജനുവരി 14-ന് നോളയിലെ വിശുദ്ധ [[ഫെലിക്സ്|ഫെലിക്സിനെ]]ക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാറ്റൽ കവിത (നതാലിസിയം) അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, &quot;'The Little Blue Flower Is Red': Relics and the Poeticizing of the Body,&quot; ''Journal of Early Christian Studies'' 8.2 (2000), p. 228.&lt;/ref&gt;
&lt;blockquote&gt;
''Sprinkle the ground with flowers, adorn the doorways with garlands. Let winter breathe forth the purple beauty ''(purpureum)'' of spring; let the year be in flower before its time, and let nature submit to the holy day. For you also, earth, owe wreaths to the martyr’s tomb. But the holy glory of the doorway to the heavens encircles him, flowering with the twin wreaths of war and peace.''&lt;ref&gt;[[Paulinus of Nola]], ''Carmen'' 14.110–116 = ''[[Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum|CSEL]]'' 30:50, as cited by Miller.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;
ഇപ്പോൾ മിലാനിലെ [[Basilica of Sant'Ambrogio|ബാസിലിക്ക ഓഫ് സാന്റ് ആംബ്രോഗിയോയുടെ]] ഭാഗമായ ആദ്യകാല രക്തസാക്ഷി ആരാധനാലയങ്ങളിൽ, 397–402 കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു മൊസൈക്ക് ഛായാചിത്രം, [[Victor Maurus|വിശുദ്ധ വിക്ടറിനെ]] ശ്രേഷ്ഠമായി പ്രചോദിപ്പിച്ച റോസിന്റെയും ലില്ലിയുടെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ, ഗോതമ്പ് തണ്ടുകൾ, മുന്തിരിവള്ളിയിലെ മുന്തിരിപ്പഴം, ഒലിവുശാഖകൾ എന്നിവയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. വൃത്താകൃതി നിത്യതയെയും സസ്യങ്ങളെ നാല് കാലങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel,&quot; pp. 93–95.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ ഭാവനയിൽ, ക്ലാസിക്കൽ മിത്തിലെ ചെറുപ്പക്കാരിൽ നിന്ന് രക്ത-മരണ-പുഷ്പ പാറ്റേൺ പലപ്പോഴും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രാഥമികമായി അഡോണിസും ആറ്റിസും തുടർന്ന് സ്ത്രീ കന്യക രക്തസാക്ഷികളിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 205.&lt;/ref&gt; മെറിഡയിലെ [[Eulalia of Mérida|യൂലാലിയയെ]] [[Prudentius|പ്രുഡെൻഷ്യസ്]] (മരണം: 413) ഒരു &quot;ഇളം പുഷ്പം&quot; എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മരണം അവളെ &quot;സഭയുടെ രക്തസാക്ഷികളുടെ മാലയിലെ ഒരു പുഷ്പമായി&quot; മാറ്റുന്നു. അവളുടെ പർപ്പിൾ രക്തപ്രവാഹം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളും ചുവന്നരക്തം ക്രോക്കസുകളും ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നു ( purpureas violas sangugeosque crocos), ഇത് അവളുടെ തിരുശേഷിപ്പിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' pp. 75–76, quoting Jill Ross.&lt;/ref&gt; വിവാഹ കർമ്മത്തിൽ കന്യകാത്വം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെ പ്രതീകപ്പെടുത്താനും റോസാപ്പൂവിന് കഴിയുന്നു.&lt;ref&gt;John D. Miller, ''Beads and Prayers: The Rosary in History and Devotion'' (Burns &amp; Oats, 2002), pp. 166–167.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പകിരീടങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നത് ക്ലാസിക്കൽ ലോകത്തിലെ പുരസ്കാരങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. സൽപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവർക്ക് ലില്ലിയും, രക്തസാക്ഷികൾക്ക് റോസാപ്പൂക്കളുടെ അധിക കിരീടം തുടങ്ങി മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലെ വിശ്വസ്തർക്കായി [[സിപ്രിയൻ|സിപ്രിയൻ]] (മരണം 258) സ്വർഗീയ പുഷ്പകിരീടങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Ronald Lightbown, ''Carlo Crivelli'' (Yale University Press, 2004), p. 268.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല അഭിനിവേശ വിവരണത്തിൽ, ഒരു രക്തസാക്ഷി സ്വർഗീയ വിരുന്നിൽ റോസ് കിരീടം (കൊറോണ റോസിയ) ധരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75, citing the ''Passio Mariani et Iacobi.''&lt;/ref&gt; ആംബ്രോസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം (മരണം 397), ലില്ലി കന്യകമാർക്കും, വിശ്വാസത്തിന്റെ കുമ്പസാരക്കാർക്കുള്ള വയലറ്റുകൾക്കും, രക്തസാക്ഷികൾക്കുള്ള റോസാപ്പൂക്കൾക്കും &lt;ref&gt;Ambrose, ''Expositio in Lucam'' 7.128 (=''PL'' 15, col. 1821), as noted by Clare Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; in ''Ireland in Early Mediaeval Europe. Studies in memory of Kathleen Hughes'' (Cambridge University Press, 1982), p. 32; Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 268.&lt;/ref&gt; ഇവയിൽ, വയലറ്റിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങൾക്ക് വേദപുസ്തക മാതൃകയില്ല. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 269.&lt;/ref&gt; വെർജിലിയൻ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഒരു ഭാഗത്തിൽ, കന്യകകളായ യുവതികളോട് [[അംബ്രോസ്|ആംബ്രോസ്]] &quot;നിങ്ങളുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ എളിമയുടെ റോസും ആത്മാവിന്റെ ലില്ലിയും തഴച്ചുവളരട്ടെ. വിശുദ്ധ രക്തത്താൽ നനയ്ക്കപ്പെടുന്ന വസന്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് തടങ്ങൾ കുടിക്കട്ടെ&quot; എന്ന് കൽപ്പിക്കുന്നു. &quot;&lt;ref&gt;Ambrose, ''On Virgins'' 4.17; Boniface Ramsey, ''Ambrose'' (Routledge, 1997), pp. 110 and 223, note 40.&lt;/ref&gt; [[ജെറോം|ജെറോമിന്റെ]] വിവരണത്തിൽ (മരണം 420) വിശുദ്ധ പൗളയുടെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന്&quot; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുകളുടെയും ഒരു കിരീടം &quot;നെയ്തിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Epistle to [[Eustochium]]'' 108.31 = ''[[CSEL]]'' 55, p. 349, as cited by Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; pp. 30–31.&lt;/ref&gt; പിന്നീട് [[ഡാന്റെ അലിഘിയേരി|ഡാന്റെ]] തന്റെ [[Paradiso (Dante)|പാരഡിസോയിൽ]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്ലാസിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ ഇമേജറികളെ വിശുദ്ധരുടെ മാല അരിയാഡ്നെയുടെ റോസ് കൊറോണയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അത് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്തതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. &lt;ref&gt;Dante, ''Paradiso'' 13.13–15, as noted by Robert Hollander and Jean Hollander, ''Dante: Paradiso'' (Anchor Books, 2007), p. 353.&lt;/ref&gt; മരിയൻ പ്രാർത്ഥനാ മുത്തുകൾക്കായി &quot;ജപമാല&quot; (ലാറ്റിൻ ജപമാല, കിരീടം അല്ലെങ്കിൽ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാല) ഉപയോഗിക്കുന്നത് [[Alanus de Rupe|അലാനസ് ഡി റുപ്പ്]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില ക്രിസ്ത്യാനികൾ എതിർത്തു. കാരണം ഈ റോസ് പുഷ്പചക്രം റോമാക്കാരുടെ &quot;അധാർമ്മികമായ&quot; ആഭിചാരകർമ്മം കൊണ്ടു വരുത്തുന്നതായി ആവിഷ്കരിച്ചു. &lt;ref&gt;Anne Winston-Allen, ''Stories of the Rose: The Making of the Rosary in the Middle Ages'' (Pennsylvania State University Press, 1997), pp. 81–82. Alanus, who played a key role in the [[History of the rosary|development of the rosary]], preferred the term &quot;[[psalter]]&quot;.&lt;/ref&gt;

[[File:Theresienschräin.jpg|thumb|left|Memorial to [[Thérèse of Lisieux]], inscribed with her motto &quot;After my death, I will let fall a shower of roses&quot;; she wears a floral wreath&lt;ref&gt;John J. Delaney, ''Dictionary of Saints'' (Random House, 2005), p. 656.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെടുന്ന അത്ഭുതങ്ങൾ ചില വിശുദ്ധസ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. റോമിലെ [[Saint Cecilia|സിസിലിയ]] (എ.ഡി. 230) മുതൽ [[കൊച്ചുത്രേസ്യ|തോറസ് ഓഫ് ലിസിയക്സ്]] (മരണം 1897) വരെയുള്ളവരുടെ പ്രത്യേകതയാണ് റോസാപ്പൂക്കൾ. &lt;ref&gt;Stephen Wilson, &quot;Cults of Saints in the Churches of Central Paris,&quot; in ''Saints and Their Cults: Studies in Religious Sociology, Folklore, and History'' (Cambridge University Press, 1983), p. 242.&lt;/ref&gt;സെന്റ് സിസിലിയയുടെ പുഷ്പപ്രതിമയിൽ ഒരു റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്പമാല, ഒരു ഈന്തപ്പന ശാഖ, &quot;ബദാം ഇലകളുടെയും അവളുടെ കയ്യിലെ പൂക്കളുടെയും ഉയരമുള്ള വള്ളി&quot; എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''A Glossary of Ecclesiastical Terms,'' edited by Orby Shipley (London, Oxford and Cambridge, 1872), pp. 99–100.&lt;/ref&gt; യേശുവിന്റെ അമ്മയായ [[മറിയം|മറിയയുടെ]] ഏറ്റവും നല്ല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് റോസാപ്പൂവെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Richard Griffiths, ''Pen and the Cross: Catholicism and English Literature 1850–2000'' (Continuum, 2010), p. 39.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, &lt;ref&gt;Charlene Spretnak, ''Missing Mary: The Queen of Heaven and Her Re-emergence in the Modern Church'' (Palgrave Macmillan, 2004), pp. 222–223; Lorraine Kochanske Stock, &quot;Lords of the Wildwood: The Wild Man, the Green Man, and Robin Hood,&quot; in ''Robin Hood in Popular Culture: Violence, transgression, and justice'' (D.S. Brewer, 2000), pp. 242, 245–247; J. Miller, ''Beads and Prayers'', pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മായ, ഫ്ലോറ തുടങ്ങിയ ദേവതകളെ ജനപ്രിയ ഭാവനയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Ambrose, ''De virginibus'' 3, noted by  Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിൽ മറിയയെ റോസ പുഡോറിസ്, &quot;എളിമയുടെ റോസ്&quot;, &lt;ref&gt;[[Coelius Sedulius|Sedulius]], ''Paschale carmen'', as cited by Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; മുള്ളുകൾക്കിടയിൽ ഒരു റോസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 268.&lt;/ref&gt; മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ് എന്നിവ മേരിയുടെ പ്രത്യേക പുഷ്പങ്ങളായി മാറുന്നു. &lt;ref&gt;Timothy Matovina, ''Latino Catholicism: Transformation in America's Largest Church'' (Princeton University Press, 2012), p. 175.&lt;/ref&gt; ചില കത്തോലിക്കാ സംസ്കാരങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഗ്വാദലൂപേ മാതാവ്|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഗ്വാഡലൂപ്പിനായുള്ള]] മെക്സിക്കൻ ഭക്തി സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ മേരിക്ക് പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Juliana Flinn, ''Mary, the Devil, and Taro: Catholicism and Women's Work in a Micronesian Society'' (University of Hawaii Press, 2010), pp. 147–148, 151.&lt;/ref&gt; [[മൈക്രോനേഷ്യ]]യിലെ [[Pulap|പുലാപ്പ് ദ്വീപിൽ]], മേരിയുടെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്ക്ക് മുമ്പായി പൂക്കൾ ജപമാലയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും മെയ് മാസത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു. ജപമാലയെ &quot;റോസാപ്പൂക്കളുടെ കിരീടം&quot; എന്ന ആശയം തലയിൽ പുഷ്പമാല ധരിക്കാനുള്ള പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യങ്ങളെ പൂർത്തീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' pp. 88–89 ''et passim;'' J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ കാലഘട്ടത്തിലെ ലാറ്റിൻ സ്തുതിഗീതങ്ങളും ലിറ്റാനികളും മേരിയെ &quot;മിസ്റ്റിക്കൽ റോസ്&quot; എന്നും റോസ് എപ്പിത്തീറ്റുകളുടെ ഒരു കൂട്ടം അല്ലെങ്കിൽ റോസയുടെ പ്രതിച്ഛായയിൽ ക്രിസ്തുവിനെ പ്രസവിച്ച പൂന്തോട്ടം എന്നും വിളിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt; വീഞ്ഞിൽ നിന്ന് രൂപാന്തരപ്പെട്ട [[Eucharist|യൂക്കറിസ്റ്റിലെ]] ക്രിസ്തുവിന്റെ രക്തം ഒരു റോസാപ്പൂവായി കാണണമെന്ന് ആംബ്രോസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt;  അഞ്ച് ദളങ്ങളുള്ള റോസ് ക്രിസ്തുവിന്റെ [[പഞ്ചക്ഷതങ്ങൾ|അഞ്ച് മുറിവുകളുടെ]] പ്രതീകവും അതിനാൽ പുനരുത്ഥാനവും ആയി തീർന്നു. &lt;ref&gt;J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt;

വിശുദ്ധരുടെ ജീവനുള്ള ശരീരവും മൃതശരീരവും അവരുടെ വിശുദ്ധിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അടയാളങ്ങളിലൊന്നായി പുഷ്പങ്ങളുടെ &quot;പരിശുദ്ധ വാസന&quot;യെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Constance Classen, ''The Color of Angels: Cosmology, Gender and the Aesthetic Imagination'' (Routledge, 1998), pp. 36–37.&lt;/ref&gt; [[Pope Gregory I]] described the fragrance and luminosity of the rose as issuing from the blood of martyrs.&lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 269.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധവും തിളക്കവും രക്തസാക്ഷികളുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതായി ഗ്രിഗറി ഒന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ വിശേഷിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels,'' p. 37.&lt;/ref&gt;  സ്റ്റെയിൻഫെൽഡിലെ ഹെർമൻ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ &quot;റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ്, പോപ്പി, എല്ലാത്തരം സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾ&quot; നിറഞ്ഞ ഒരു പൂന്തോട്ടം പോലെ ഒരു സുഗന്ധം പുറന്തള്ളുന്നു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt;കിടപ്പിലായ കന്യകയായ ഷീദാമിലെ ലിഡ്‌വിൻ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വീഞ്ഞല്ലാതെ മറ്റൊന്നും കഴിക്കുന്നില്ലെന്നും &quot;സുഗന്ധമുള്ള രക്തത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ&quot; കരഞ്ഞെന്നും അതിനെ അവൾ റോസാപ്പൂക്കൾ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് അവ അവളുടെ കവിളുകളിൽ ഉണങ്ങിയപ്പോൾ അവയെ ശേഖരിച്ച് ഒരു പെട്ടിയിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ഒരു റോസ്ച്ചെടിയിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞതാണ് അവളുടെ മരണത്തിന്റെ അടയാളം, അവളെ അടക്കം ചെയ്തപ്പോൾ രക്ത-കണ്ണീരിൽ നിന്നുണ്ടായ റോസ് നിറഞ്ഞ ബാഗ് അവളുടെ തലയിണയായി ഉപയോഗിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ആദ്യകാലം മുതൽ പൂക്കളും രക്തവും ശവങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 73.&lt;/ref&gt;

===റോസ് ഞായറാഴ്ചകൾ===
[[File:Albrecht Dürer - Feast of Rose Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.3|ജപമാലയുടെ ഒരു [[altarpiece|ബലിപീഠമായ]] [[Dürer|ഡ്യൂറർ]] എഴുതിയ [[Feast of the Rosary|ജപമാലയുടെ ഉത്സവം]] (1506): വെള്ള, ചുവപ്പ് റോസ് കിരീടങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ ഒരു സമൂഹം മുഴുവനും ഒത്തുചേരുന്നു.&lt;ref&gt;Nathan Mitchell, ''The Mystery of the Rosary: Marian Devotion and the Reinvention of Catholicism'' (New York University Press, 2009), pp. 25–27.&lt;/ref&gt;]]
[[ആരാധനക്രമ വർഷം|ആരാധനാ ക്രമ വർഷ കലണ്ടറിന്റെ]] രണ്ട് ദിവസത്തെ &quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നോമ്പിന്റെ നാലാമത്തെ ഞായറാഴ്ചയെ ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസ (&quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot;) എന്നും വിളിക്കുന്നു. സീസണിൽ പർപ്പിൾ അല്ലെങ്കിൽ വയലറ്റ് [[Penance|പെനിറ്റൻഷ്യൽ]] വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റി റോസ് നിറമുള്ള പുരോഹിതവസ്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ [[Golden Rose|ഗോൾഡൻ റോസ്]] എന്ന അനുഗ്രഹത്തെ കൊടുക്കുന്നു. &lt;ref&gt;P.M.J. Rock, &quot;Golden Rose,&quot; in ''The Catholic Encyclopedia'' (1909), vol. 6, p. 629; Matthew Bunson, ''Our Sunday Visitor's Encyclopedia of Catholic History'' (Our Sunday Visitor, 1995, 2004), p. 403.&lt;/ref&gt; പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസലിക്ക|സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിലെ]] കാനോൻ ബെനഡിക്റ്റ് ഈ ദിവസം ഒരു ചടങ്ങ് രേഖപ്പെടുത്തി. യേശു ക്രിസ്തുവിന്റെ പീഡാനുഭവത്തെയും കുരിശുമരണത്തെയും അനുസ്മരിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയായ [[കുരിശിന്റെ വഴി]]യിൽ മാർപ്പാപ്പ മോസ് പൊതിഞ്ഞ റോസ് പിടിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;The station on this fourth Sunday of Lent was at S. Croce in Ierusalemme, and the route took the Pope back to the [[Lateran Palace]], where he presented the rose to the city prefect; [[H. E. J. Cowdrey]], ''Pope Gregory VII, 1073–1085'' (Oxford University Press, 1998), p. 14, citing Benedict, cap. 36, p. 150.&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഭാ നിഘണ്ടു വിദഗ്ദ്ധൻ ഗോൾഡൻ റോസിനെ [[The Golden Bough (mythology)|ഗോൾഡൻ ബഫിനോട്]] സാമ്യമുള്ളതായി കാണുന്നു. മേരിയെ ഇതിൽ ഫലഭൂയിഷ്ടതയുടെ ദേവതയായിരുന്ന [[പെർസഫനി]]യായി കാണുന്നു.&lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. 342–343.&lt;/ref&gt;

മധ്യകാല ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ [[പെന്തിക്കൊസ്തി|പെന്തെക്കൊസ്ത്]] ചിലപ്പോൾ റോസാലിയ അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റ പാസാ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' p. 341.&lt;/ref&gt; റോസാലിയയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന റുസാലി എന്നാണ് പെന്തെക്കൊസ്തിന്റെ പരമ്പരാഗത റൊമാനിയൻ നാമം. &lt;ref&gt;Theodore A. Koehler,&quot;The Christian Symbolism of the Rose&quot;, ''Roses and the Arts: A Cultural and Horticultural Engagement'', Central State University, Wilberforce, Ohio, May 8, 1986.[http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221411/http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html|date=2016-03-03}}&lt;/ref&gt;മധ്യകാല റോമിൽ, പെന്തെക്കൊസ്തിന് മുമ്പുള്ള ഞായറാഴ്ച, അസൻഷൻ പെരുന്നാളിന്റെ [[Octave (liturgy)|ഒക്റ്റേവിനായി]] ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസിസ് (റോസാപ്പൂവിന്റെ ഞായറാഴ്ച) അല്ലെങ്കിൽ പാസാ റോസറം അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റം ആഘോഷിച്ചു. പുരാതന പന്തീയോനിൽ നിന്ന് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ബസിലിക്ക [[Pantheon, Rome|സാന്താ മരിയ റോട്ടുണ്ടയിൽ]] ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ പരിശുദ്ധാത്മാവിനെക്കുറിച്ച് ഒരു പ്രസംഗം നടത്തി. അഗ്നിജ്വാലകളുടെ നാവുകൾ ഇറങ്ങുന്നതിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി താഴികക്കുടത്തിലെ [[Oculus|ഒക്കുലസ്]] വഴി റോസ് ദളങ്ങൾ വർഷിച്ചു. &lt;ref&gt;Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 61, p. 157; Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 144; F.G. Holweck, entry on &quot;Paschal Tide,&quot; ''The Catholic Encyclopedia'' (New York, 1911), vol. 11, p. 517; Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. v and 86–87, also citing the ''Liber Pollicitus'' (n. 59, also found as ''Liber Politicus'') of Benedict. See also Johann Herolt, ''Sermo'' xxvi, ''Sermones Discipuli in Quadragesima'' (Venice, 1599), p. 84; Francesco Antonio Zaccaria, ''Onomasticum Rituale selectum'' (1787), p. 122; ''Sanctissimi domini nostri Benedicti Papae XIV Bullarium'' (1827), vol. 12, p. 133; Adriano Cappelli, ''Cronologia, cronografia e calendario perpetuo'' (Hoepli, 1998), p. 142.&lt;/ref&gt; അത്താഴത്തിനുശേഷം, ഒരു [[Carnival|ലുഡസ് കാർനെലെവാരിസ്]] നൈറ്റ്സും പട്ടാളക്കാരും മദ്യപാനത്തോടെ ആഘോഷിച്ചു. തുടർന്ന് വിവിധ പാപങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നതും കഥാചിത്രത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;This included &quot;the killing of a bear to symbolize the devil who tempted the flesh, of bullocks to symbolize their pride, and of a cockerel to symbolize their lusts; thus, they might live chastely and soberly, and keep a good [[Easter]]&quot;: Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 7(5), p. 172.&lt;/ref&gt; പെന്തെക്കൊസ്ത് റോസാപ്പൂക്കൾ വിതറുന്ന പതിവ് പാസ്ക്വാ ഡി റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പെക്വസ് റോസീസ് പോലുള്ള പെരുന്നാളുകളിൽ പ്രതിഫലിച്ചതുപോലെ ആധുനിക യുഗത്തിലും തുടർന്നു. &lt;ref&gt;Mazzoni, ''Saint Hysteria,'' p. 144.&lt;/ref&gt; റോസ് ദളങ്ങളോ വെളുത്ത പ്രാവുകളോ പുറത്തുവിടുന്നതിനായി സീലിംഗിൽ &quot;ഹോളി ഗോസ്റ്റ് ഹോൾ&quot; പള്ളികൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Gertrud Muller Nelson, ''To Dance With God: Family Ritual and Community Celebration'' (Paulist Press, 1986), p. 27; Diana L. Eck, ''Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras'' (Beacon Press, 1993, 2003), p. 130; Christopher Hill, ''Holidays and Holy Nights: Celebrating Twelve Seasonal Festivals of the Christian Year'' (Theosophical Publishing House, 2003), pp. 151–152.&lt;!--I'm wary of these, which sound a bit like folk aetiology--&gt;&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുമുള്ള ചില സ്രോതസ്സുകൾ റോസ് ഞായറാഴ്ചകളെ റോസാലിയയുടെ ക്രിസ്ത്യൻവത്കൃത രൂപമായി കണ്ടു.&lt;ref&gt;John G.R. Forlong, ''Encyclopedia of Religions'' (1906, reprint 2008), vol. 3, p. 205; C.A. White, &quot;The Pope's Golden Rose,&quot; ''Notes and Queries'' 3 (1893), p. 343.&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|3}}

{{Roman religion (festival)}}

[[വർഗ്ഗം:പുരാതന റോമൻ ആഘോഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പോത്സവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇറ്റലിയിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]</text>
      <sha1>sl2h52qdp6kkzu54rg9t96b686ycotm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634323</id>
      <parentid>4634232</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T06:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenakshi nandhini</username>
        <id>99060</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4634323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224791" sha1="8fjsufe09rpi7x2c3rqsuf5y8qs7hgh" xml:space="preserve">{{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 മേയ്}}
{{prettyurl|Rosalia (festival)}}
{{Infobox holiday
|holiday_name  = റോസാലിയ
|type          = [[Roman festival]]
|longtype      = [[religious pluralism|pluralistic]] within the context of [[Religion in ancient Rome|Classical Roman religion]] and [[Imperial cult (ancient Rome)|Imperial cult]]
|image         = Morgantina39.jpg
|image_size    = 250px
|caption       = [[Roman mosaic|Mosaic]] depicting the weaving of rose wreaths&lt;br&gt;&lt;small&gt;''([[Villa Romana del Casale|Villa del Casale]], 4th century)''&lt;/small&gt;
|observedby    = [[Roman Empire]]
|date          = varying dates mainly in May and June
|celebrations  = 
|observances   = 
|relatedto     = [[Roman funerals and burial|Roman ancestor cult]],&lt;br&gt;[[Dionysia]], [[Adonia]],&lt;br&gt;[[religion in the Roman military]],&lt;br&gt;[[cult of saints|cult of the saints]]
}}
[[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] റോസാപ്പൂക്കൾ‌ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഒരു ഉത്സവമായിരുന്നു '''റോസാലിയ''' അഥവാ '''റോസാറിയ'''. ഈ ഉത്സവത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത ദിവസമല്ല ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. പ്രധാനമായി മെയ് മാസത്തിലായിരുന്നു ഈ ഉത്സവമെങ്കിലും ജൂലൈ മാസം പകുതിവരെ ഏതു ദിവസം വേണമെങ്കിലും ഇത് ആഘോഷിക്കുമായിരുന്നു. ഈ ഉത്സവത്തെ '''റോസാറ്റിയോ''' (&quot;റോസാപ്പൂ അലങ്കാരങ്ങൾ&quot;) അല്ലെങ്കിൽ &quot;റോസാപ്പൂഅലങ്കാര ദിവസം&quot; എന്നും  വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. റോസാപ്പൂകളെ കൂടാതെ മറ്റിനം [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]]  പൂക്കളുപയോഗിച്ചും ഈ ഉത്സവം (വയലറ്റിയോ, വയലറ്റലങ്കാരം, വയലറ്റു ദിനം, &quot; വയലറ്റ് അലങ്കാരദിനം എന്നിങ്ങനെ പലപേരുകളിൽ) ആഘോഷിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;C.R. Phillips, ''The Oxford Classical Dictionary,'' edited by Simon Hornblower and Anthony Spawforth (Oxford University Press, 1996, 3rd edition), p. 1335; ''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 6.10264, 10239, 10248 and others. Other names include ''dies rosalis,'' ''dies rosae'' and ''dies rosaliorum'': ''CIL'' 3.7576, 6.10234, 6.10239, 6. 10248.&lt;/ref&gt; മരണമടഞ്ഞവരുടെ സ്മരണക്കായി, അവരുടെ കുഴിമാടങ്ങളിൽ  പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങായാണ്  ഈ ഉത്സം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മതപരവും വ്യക്തിപരവുമായി പരേതാത്മാക്കൾക്കായി നടത്തുന്ന അസംഖ്യം ശ്രദ്ധാഞ്ജലികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഈ പുഷ്പാർപണം. പരമ്പരാഗത ചടങ്ങുകൾക്ക് (മോസ് മയോറം) റോമൻ ജനത എത്രമാത്രം വില കല്പിച്ചിരുന്നു എന്നതിനെയും ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. റോമൻ കലണ്ടറിൽ പരേതരുടെ ബഹുമാനാർഥം നിരവധി  പൊതു അവധിദിനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്മാരക ദിനങ്ങൾ നീക്കിവെക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;Peter Toohey, &quot;Death and Burial in the Ancient World,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), pp. 366–367.&lt;/ref&gt;

മതപരമായ ഒരു ആവിഷ്‌കാരമെന്ന നിലയിൽ, ഒരു ദേവന്റെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്‌ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് വസ്തുക്കൾക്കോ ഒരു റോസാറ്റിയോ നൽകുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ റോമൻ സൈന്യം റോസ് ഉത്സവമായ റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. അതിൽ അവർ സൈനികരുടെ ആദർശങ്ങൾ മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. സ്വകാര്യ അസോസിയേഷനുകളുടെയും ക്ലബ്ബുകളുടെയും റോസ് ഫെസ്റ്റിവലുകൾ ലാറ്റിനിൽ കുറഞ്ഞത് നാൽപത്തിയൊന്ന് ലിഖിതങ്ങളിലും ഗ്രീക്കിൽ പതിനാറ് ലിഖിതങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ ഈ ആചരണത്തെ റോഡിസ്മോസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Christina Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten im griechischen Raum und eine neue Rodismos Bithynien,&quot; ''Museum Helveticum'' 56 (1999), pp. 209–210, noting that ''rhodismos'' is attested in [[glosses]] as equivalent to ''rosalia''.&lt;/ref&gt;

പൂക്കൾ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെയും പുനർജന്മത്തിന്റെയും ഓർമ്മയുടെയും പരമ്പരാഗത പ്രതീകങ്ങളായിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും ചുവപ്പും പർപ്പിളും രക്തത്തിന്റെ നിറം ഉണർത്തുന്നതായി തോന്നി. അത് ഒരുതരം പാപമോചനമായി കണക്കാക്കി.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, ''The Corporeal Imagination: Signifying the Holy in Late Ancient Christianity'' (University of Pennsylvania Press, 2009), p. 74.&lt;/ref&gt; വസന്തകാലമായിരുന്നു അവയുടെ പൂവിടൽ കാലഘട്ടം, പൂക്കളിൽ അവസാനം വിരിയുന്നത് റോസാപ്പൂക്കളും ആദ്യം വിരിയുന്നത് വയലറ്റ്പ്പൂക്കളുമാണ്. &lt;ref&gt;Christer Henriksén, ''A Commentary on Martial, ''Epigrams'' Book 9'' (Oxford University Press, 2012), p. 59, citing [[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 21.64–65 and [[Martial]], ''Epigram'' 9.11.1.&lt;/ref&gt;ഉത്സവവിരുന്നുകളുടെയും ശവസംസ്ക്കാര വിരുന്നുകളുടെയും ഭാഗമായി, റോസാപ്പൂക്കൾ &quot;&quot;ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ഒരു വിചിത്രമായ വിരുന്ന്... അനന്തവും അജ്ഞാതവുമായ ഒരേ പ്രക്രിയയുടെ രണ്ട് വശങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;[[:ro:Marcu Beza|Marcu Beza]], ''Paganism in Romanian Folklore'' (J.M. Dent, 1928), p. 43.&lt;/ref&gt; സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചില മേഖലകളിൽ, റോസാലിയ [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസ്]], [[അഡൊണിസ്|അഡോണിസ്]], എന്നീ ദേവന്മാരെ കൂടാതെ മറ്റുദേവന്മാരുടെയും വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായി ഒത്തുചേർന്നു. എന്നാൽ റോസ് അലങ്കാരം ഒരു രീതിയെന്ന നിലയിൽ പ്രത്യേക ദേവതകളുടെ കാർഷികോത്സവമായും പൂർണ്ണമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതിനാൽ യഹൂദ-ക്രിസ്ത്യൻ നോമ്പുകാല അനുസ്മരണത്തിന്റെ സ്‌മാരകോത്സവം ആയി ഇത് മാറി. &lt;ref&gt;A.S. Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; ''Harvard Theological Review'' 30.1 (1937), p. 30; Kathleen E. Corley, ''Marantha: Women's Funerary Rituals and Christian Origins'' (Fortress Press, 2010), p. 19; Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 208; on Jewish commemoration, Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), pp. 78–81.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും കിരീടങ്ങളും മാലകളും വിശുദ്ധരുടെ ആരാധനാലയത്തിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ റോസാലിയ മാറി.

== സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ പശ്ചാത്തലം ==
[[File:The Roses of Heliogabalus.jpg|thumb|upright=1.3|''[[Lawrence Alma-Tadema|ലോറൻസ് അൽമ-ടഡെമ]] ചിത്രീകരിച്ച [[The Roses of Heliogabalus|ദി റോസെസ് ഓഫ് ഹെലിയോഗബാലസ്]] (1888):19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിന് കാരണമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള വീർപ്പുമുട്ടൽ &quot; &lt;ref&gt;Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 142.&lt;/ref&gt;]]
[[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലും]] [[റോം|റോമിലും]] പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും ഉത്സവവേളകളിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ധരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Mireille M. Lee, &quot;Clothing,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 231.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുപ്പൂക്കളുടെയും മാലകൾ സംയോജിപ്പിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ പ്യത്യേകമായോ, ആർക്കൈക് കാലഘട്ടത്തിൽ ഗ്രീക്ക് ഗാനരചനയിൽ ലൈംഗിക രംഗങ്ങൾ, വധുവിന്റെ ഘോഷയാത്രകൾ, മദ്യപാന പാർട്ടികൾ എന്നിവ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[C. M. Bowra]], ''Greek Lyric Poetry: From Alcman to Simonides'' pp. 108, 191, 264; Patricia A. Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation: Anacreon and the Anacreontic Tradition'' (Cambridge University Press, 1992), ''[https://books.google.com/books?id=rIqsUZyYMQAC&amp;q=roses#v=snippet&amp;q=roses&amp;f=false passim.]''&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ സാഹിത്യത്തിൽ, &quot;റോസാപ്പൂക്കളിലും വയലറ്റുപ്പൂക്കളിലും&quot; ആയിരിക്കുക എന്നതിനർത്ഥം അതിയായ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുക എന്നതാണ്. &lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 59, citing [[Cicero]], ''Tusculan Disputations'' 5.73.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങളും മാലകളും &quot;ധരിക്കുന്നവരെ ആഘോഷകരായും മാത്രമല്ല ജീവിതത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും സംക്ഷിപ്തതയുടെയും മുഖഭാവമായും കാണുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;Karen K. Hersch, ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'' (Cambridge University Press, 2010), p. 91.&lt;/ref&gt;  റോസുകളും വയലറ്റുകളും റീത്തുകളിലും ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള പുഷ്പങ്ങളായിരുന്നു. മാത്രമല്ല ചിലപ്പോൾ സമ്മാനമായും നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Henriksén, ''A Commentary on Martial,'' p. 256, citing [[Martial]] 9.60; [[Pliny the Elder|Pliny]], ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'' 21.14; [[Ovid]], ''[[Metamorphoses]]'' 12.410; [[Statius]], ''Silvae'' 1.2.22. [[Ludwig Friedländer]], ''Roman Life and Manners under the Early Empire'', translated by A.B. Gough (Routledge,1913), vol. 4, pp. 144–145, notes that Roman ''violae'' may at times refer to the [[Erysimum|wallflower]] or [[Matthiola|stock]] as well as violets.&lt;/ref&gt;

ചില ദേവതകളുമായി പൂക്കൾ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അഫ്രോഡൈറ്റ് (റോമൻ [[വീനസ്|വീനസ്]]), [[പെർസഫനി|പെർസെഫോൺ]]&lt;ref&gt;Monica S. Cyrino, ''Aphrodite'' (Routledge, 2010), p. 36; ''Corinth. The Sanctuary of Demeter and Kore: Terracotta Figurines of the Classical, Hellenistic, and Roman Periods'' (ASCSA, 2000), vol. 18, pt. 4, pp. 124–125.&lt;/ref&gt; ([[Proserpina|പ്രോസെർപീന]]), [[Chloris|ക്ലോറിസ്]] &lt;ref&gt;Ada Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'' (Cambridge University Press, 2007), p. 316.&lt;/ref&gt; ([[Flora (mythology)|ഫ്ലോറ]]) തുടങ്ങി ചില ദേവന്മാർക്ക് പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചിരുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളും സുഗന്ധങ്ങളും [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും]] &lt;ref&gt;Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 35–39; Ian Du Quesnay, &quot;Three Problems in Poem 66,&quot; in ''Catullus: Poems, Books, Reader'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 165–166.&lt;/ref&gt; [[ഡൈനീഷ്യസ്|ഡയോനിഷ്യസിന്റെയും]] പ്രത്യേക സവിശേഷതയായായി കരുതിയിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ കവിതകളിൽ മദ്യപാനികൾക്കോ [[Eros|ഇറോസിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിനോ ഉള്ള വൈൻ ദേവൻ (&quot;സ്നേഹം, ആഗ്രഹം&quot;) ആയും കണ്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[M.L. West]], &quot;The ''Anacreontea'',&quot; in ''Hellenica: Selected Papers on Greek Literature and Thought. Volume II: Lyric and Drama'' (Oxford University Press, 2013), vol. 2, pp. 388–389; Laura Miguélez-Cavero, ''Poems in Context: Greek Poetry in the Egyptian Thebaid 200-600 AD'' (Walter de Gruyter, 2008), pp. 130–134 (on the wine of Dionysus as having a potent fragrance that competes with that of flowers such as roses); Xavier Riu, ''Dionysism and Comedy'' (Rowman &amp; Littlefield, 1999), p. 108; Edoarda Barra-Salzédo, ''En soufflant la grâce: Âmes, souffles et humeurs en Grèce ancienne'' (Jérôme Villon, 2007),  p. 178.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് റൊമാൻസ് നോവൽ [[Daphnis and Chloe|ഡാഫ്‌നിസ് ആൻഡ് ക്ലോയി]] (എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിനുള്ള ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ധാരാളം സസ്യജാലങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉള്ള ഒരു [[Pleasure garden|ആനന്ദ ഉദ്യാനത്തെ]] കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;A.R. Littlewood, &quot;Ancient Literary Evidence for the Pleasure Gardens of Roman Country Villas,&quot; in ''Ancient Roman villa Gardens,'' Dumbarton Oaks Colloquium on the History of Landscape Architecture 10 (Dumbarton Oaks, 1987), p. 28.&lt;/ref&gt; റോമിൽ വീനസ് പൂന്തോട്ടങ്ങളുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 42.&lt;/ref&gt; [[Veneralia|ഏപ്രിൽ ഒന്നിന്]] വീനസിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണത്തിലും (ലാവറ്റിയോ) ഏപ്രിൽ 23 ന് അവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ആഘോഷിച്ച വൈൻ ഫെസ്റ്റിവലിലും ([[Vinalia|വിനാലിയ]]) വീനസിന് റോസാപ്പൂവ് നൽകിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 4.138 and 869f.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പങ്ങളുടെ ആഡംബര പ്രദർശനം സൗഹൃദത്തിന്റെയും വിശാലമനസ്കതയുടെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. [[പാപ്പിറസ്|പാപ്പൈറസിൽ]] അവശേഷിക്കുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ [[Business letter|വാണിജ്യപരമായ കത്തിൽ]], കല്യാണത്തിന് ആവശ്യമുള്ള പൂക്കളിന് റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമാണെന്ന് കാണിച്ചുകൊണ്ട് വിഷമിക്കുന്ന ഒരു മണവാളന്റെ അമ്മയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വിവാഹത്തിന് ആവശ്യമുള്ള റോസ് വിളവെടുപ്പ് അപര്യാപ്തമായതിനാൽ അവർ അഭ്യർത്ഥിച്ച 2,000 ന് പകരം 4,000 [[നാർസിസസ് (സസ്യം)|നാർസിസസ്]] പൂക്കൾ അയച്ചുകൊണ്ട് വിതരണക്കാർ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;''[[Oxyrhynchus Papyri]]'' 331.1–21; ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 30.&lt;/ref&gt; പുഷ്പങ്ങൾ റോമൻ വിവാഹങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോൾ, മണവാളൻ മണവാട്ടിയെക്കാൾ പുഷ്പകിരീടം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലായിരുന്നു. [[Statius|സ്റ്റാറ്റിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) വരനെ [[റോസ റൂബിജിനോസ|റോസാപ്പൂവ്]], [[വിയോള (സസ്യം)|വയലറ്റ്]], [[ലില്ലി]] എന്നിവയുടെ റീത്ത് ധരിപ്പിച്ചിരുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Statius, ''Silvae'' 1.20; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 90.&lt;/ref&gt; ചക്രവർത്തി ഔദ്യോഗികമായി ഒരു നഗരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, സ്വാഗതസംഘത്തിൽ നിന്നുള്ള അഭിവാദ്യത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളിലും പുഷ്പമാലകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;&quot;Triumph,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome,'' p. 123.&lt;/ref&gt; [[Augustan History|ഹിസ്റ്റോറിയ അഗസ്റ്റയിലെ]] (&quot;മിക്കവാറും സാങ്കൽപ്പികം&quot;), ഒരു വിവരമനുസരിച്ച്, അത്യന്തം സുഖലോലുപനായ ചക്രവർത്തിയായ [[Elagabalus|ഹെലിയോഗബാലസ്]] അതിഥികളെ തന്റെ ഔദ്യോഗികവിരുന്നുകളിലൊന്നിൽ റോസ് ദളങ്ങളുടെ ഹിമപാതം കൊണ്ട് മൂടിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''The Classical Tradition'', edited by Anthony Grafton, Glenn W. Most, Salvatore Settis (Harvard University Press, 2010), p. 524.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസ്കാരത്തിൽ, വിജയകരമായ ഒരു കായികതാരത്തിന്റെയോ വധുവിന്റെ ദമ്പതികളുടെയോ മുകളിലൂടെ ഇലകളോ പുഷ്പ ദളങ്ങളോ ചൊരിയുന്നതാണ് ഫൈലോബോളിയ.&lt;ref&gt;Stephen G. Miller, ''The Berkeley Plato'' (University of California Press, 2009), p. 43; Bruno Currie, ''Pindar and the Cult of Heroes'' (Oxford University Press, 2005),  p. 141; John H. Oakley and Rebecca H. Sinos, ''The Wedding in Ancient Athens'' (University of Wisconsin Press, 1993), p. 27.&lt;/ref&gt;

[[File:José de Ribera 064.jpg|thumb|left|upright=1.2|[[José de Ribera|ഹോസെ ഡി റിബെര]]യുടെ വീനസും അഡോണിസും (1637) അഡോണിസിന്റെ ശരീരത്തിന് മുകളിൽ റോസ് കിരീടം ധരിച്ച വീനസ്]]
പ്രാചീനമായ പൗരാണികശാസ്‌ത്രത്തിൽ രക്തവും പുഷ്പങ്ങളും ദൈവിക രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി കഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അഡോണിസ് ഒരു വേട്ടയ്ക്കിടെ ഒരു പന്നിയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പുഷ്പം ഉണ്ടായി. [[Cybele|സൈബലിലെ]] റോമൻ ആചാരങ്ങളുടെ കേന്ദ്രകഥയിൽ സൈബലിന്റെ ഭർത്താവായ [[Attis|ആറ്റിസിന്റെ]] സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ വൃഷണച്ഛേദത്തിലെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് നിറമുള്ള പുഷ്പം മുളച്ചു. [[On the Origin of the World|ഓൺ ദി ഒറിജിൻ ഓഫ് ദി വേൾഡ്]] എന്ന ഗ്നോസ്റ്റിക് പാഠത്തിൽ, ഒരുപക്ഷേ നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ &lt;ref&gt;Hans-Gebhard Bethge, Bentley Layton, Societas Coptica Hierosolymitana, &quot;''On the Origin of the World'' (II,5 and XIII,2),&quot; in ''The Nag Hammadi Library in English: The Definitive New Translation of the Gnostic Scriptures Complete in One Volume'' (Brill, 1977, rev. ed. 1996), p. 170.&lt;/ref&gt; ഈറോസുമായി ലൈംഗികമായി ഒന്നിച്ചതിനുശേഷം [[Cupid and Psyche|സൈക്കിന്റെ]] കന്യാരക്തത്തിൽ നിന്ന് (&quot;ആത്മാവ്&quot;) സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ പുഷ്പമാണ് റോസ്. &lt;ref&gt;The examples of Attis, Adonis, ''On the Origin of the World'' from Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt;നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Gallo-Roman culture|ഗാലോ-റോമൻ]] കവി [[Ausonius|ഔസോണിയസ്]] ''കുപിഡ് ക്രൂസിഫൈഡ്'' എന്ന കവിതയിൽ, കുപിഡ് (റോമിനു തുല്യമായ ഇറോസ്) പ്രണയത്തിൽ നിരാശരായ ദേവതകളാൽ അധോലോകത്തിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ മുറിവുകളിൽ നിന്നുള്ള രക്തം റോസാപ്പൂവ് വളരാൻ കാരണമാകുന്നതായി പറയുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot;&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Egyptian religion|ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിൽ]], ലോറൽ, [[Palm branch|ഈന്തപ്പനയുടെ കൊമ്പ്]], തൂവലുകൾ, [[പാപ്പിറസ്]] അല്ലെങ്കിൽ വിലയേറിയ ലോഹങ്ങളുടെ ശവസംസ്ക്കാര റീത്തുകൾ എന്നിവ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിന്റെ [[Ancient Egyptian afterlife beliefs|വേയിംഗ് ഓഫ് ഹാർട്ട്]] ചടങ്ങിൽ എത്തപ്പെടുമ്പോൾ മരണപ്പെട്ടയാൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട &quot;[[Crown of justification|ന്യായീകരണത്തിന്റെ കിരീടത്തെ]]&quot; ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ, [[Romanization (cultural)|റോമൻ സംസ്ക്കാരത്തിൽ]] [[ഐസിസ്|ഐസിസ്]] ആരാധനയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ റീത്ത് റോസാപ്പൂക്കളായിരുന്നിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Lorelei H. Corcoran and Marie Svoboda, ''Herakleides: A Portrait Mummy from Roman Egypt'' (Getty Publications, 2010), p. 32.&lt;/ref&gt;  മാർച്ച് 5 ന് സാമ്രാജ്യത്വ അവധിക്കാലമായ [[Navigium Isidis|നവിജിയം ഐസിഡിസിനെ]] തുടർന്ന് ഐസിസിന്റെ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ഐസിസിന്റെ ജലയാത്രയെ ഒരു ആചാരപരമായ ഘോഷയാത്രയുടെ ഭാഗമായി പ്രതിനിധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;Apuleius, ''[[The Golden Ass|Metamorphoses]]'' 11.6.1; Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 74.&lt;/ref&gt; [[അപൂലിയസ്|അപുലിയസിന്റെ]] രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ,, നായകനായ ലൂസിയസ് ഒരു കഴുതയായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ വീണ്ടെടുപ്പിന്റെ ഒരു യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം റോസാപ്പൂവ് കഴിക്കുകയും ഐസിസിന്റെ നിഗൂഢതകളിലേക്ക് ഒരു തുടക്കമാകുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യരൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref name=&quot;Miller-p74&quot; /&gt; റോഡോഫോറിയ എന്ന ഉത്സവം മൂന്ന് ഗ്രീക്ക് പപ്പൈറിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ഐസിസിനുവേണ്ടി &quot;റോസ്-ചുമക്കുന്ന&quot;തായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ റോസാലിയയുടെ ഗ്രീക്ക് നാമമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;[[J. Gwyn Griffiths]], ''Apuleius of Madaurus: The Isis-Book: (Metamorphoses, Book XI)'' (Brill, 1975), pp 160–161.&lt;/ref&gt;

== ശവസംസ്കാര പുഷ്പങ്ങളായി റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ==
[[File:Fresco Fragment with Four Cupids Hanging Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.4|The making of rose garlands by multiple [[Cupid and Psyche|Cupids and Psyches]], in a wall painting from [[Pompeii]]: the Psyche on the right holds a [[patera|libation bowl]], a symbol of religious piety often depicted as a [[Rosette (design)|rosette]]&lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് ഗ്രീസിൽ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകളിൽ വളരെ പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ പ്രത്യേകിച്ചും ഇത് റോമാക്കാർക്കിടയിൽ മരണവും ശവസംസ്കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rabun Taylor, &quot;Roman Oscilla: An Assessment,&quot; ''RES: Anthropology and Aesthetics'' 48 (2005), p. 92.&lt;/ref&gt; ഗ്രീസിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ ശവസംസ്കാരങ്ങളിലും [[ശിലാഫലകം|ശിലാഫലകങ്ങളിലും]] മിക്കപ്പോഴും പെൺകുട്ടികളുടെ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകഫലകങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Frederick E. Brenk, ''Clothed in Purple Light: Studies in Vergil and in Latin Literature'' (Franz Steiner, 1999), pp. 87, 102.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകങ്ങളെ, അവിവാഹിതയായ പെൺകുട്ടിയുടെ മരണത്തെ വസന്തകാലത്ത് വെട്ടിമാറ്റുന്ന ഒരു വിടർന്നുവരുന്ന റോസാപ്പൂവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു യുവതി തന്റെ വിവാഹ വസ്ത്രത്തിൽ അടക്കംചെയ്താൽ അത് &quot;ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിലെ റോസ് പോലെയാണ്&quot;; എട്ട് വയസുള്ള ഒരു ആൺകുട്ടി റോസാപ്പൂവ് പോലെയും അത് &quot;[[Erotes|ഈറോട്ടിന്റെ]] മനോഹരമായ പുഷ്പം&quot; (&quot;ലവ്സ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ കുപിഡ്സ്) പോലെയും ആണ്. &lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87, note 2.&lt;/ref&gt;  പുഷ്പിക്കുന്നത് യുവത്വത്തിന്റെയും ദുഃഖാചരണത്തിന്റെയും പ്രതീകമെന്ന നിലയിൽ, റോസ് പലപ്പോഴും അകാലത്തിൽ പൊലിഞ്ഞുപോയ മരണത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot;&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[ഇലിയഡ്|ഇലിയഡിൽ]], മരണത്തിൽ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ ശരീരത്തിന്റെ സമഗ്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ [[അഫ്രൊഡൈറ്റി|അഫ്രോഡൈറ്റ്]] [[Hector|ഹെക്ടറുടെ]] മൃതദേഹം &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ എണ്ണയും&quot;&lt;ref&gt;As translated by [[Robert Fagles]].&lt;/ref&gt; [[അംബ്രോസിയ]]യും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;''Iliad'' 23.185–187; Cyrino, ''Aphrodite,'' pp. 63, 94. Wooden cult statues might be anointed periodically with rose oil as a preservative, according to [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (9.41.7): Barbara Breitenberger, ''Aphrodite and Eros: The Development of Greek Erotic Mythology'' (Routledge, 2007), p. 60.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക്, ലാറ്റിൻ കവിതകളിൽ, [[Elysium|എലിസിയൻ വയലുകളിൽ]] അനുഗൃഹീതമായ മരണാനന്തര ജീവിതത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് വളരുന്നു.&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 102–104, 113, citing [[Pindar]], frg. 129 (edition of Snell); [[Propertius]] 4.7.59–62.&lt;/ref&gt;

മരിച്ചവർക്കുള്ള രക്തരഹിത ബലിയിൽ റോസ് മാലകളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും വൈൻ [[Libation|ലിബേഷൻ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91, citing Ovid.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പർപ്യൂറിയസ് ചുവപ്പ് മുതൽ പർപ്പിൾ വരെ നിറങ്ങളിലുള്ള റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും മരണത്തിന്റെ പുഷ്പങ്ങളായി മാറി.&lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; പുരാതന പദോൽപ്പത്തിയിൽ, പർപ്യൂറിയസ് ഗ്രീക്ക് പോർഫിറിയോസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ചർമ്മത്തിൽ ചതവിലോ മുറിവിലോ കൂടി പർപ്പിൾ രക്തം നനയുന്നതായി ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; [[Augustan literature (ancient Rome)|അഗസ്റ്റൻ]] ഇതിഹാസകവി [[വിർജിൽ|വെർജിൽ]] ഒരു പർപ്പിൾ പുഷ്പത്തിന്റെ രൂപകം യുദ്ധത്തിൽ ചെറുപ്പക്കാരുടെ അകാലവും രക്തരൂക്ഷിതവുമായ മരണത്തെ വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''[[Aeneid]]'' 6.884 and 9.434–437; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' pp. 89–90, 112–113.&lt;/ref&gt; [[Pallas (son of Evander)|പല്ലാസിന്റെ]] മരണം ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റിനെയും [[അപ്പോളോ]]യുടെ പ്രിയപ്പെട്ട [[ഹയാസിന്തസ്|ഹയാസിന്തസിന്റെ]] മരണപ്പെടുന്ന രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന [[ഹയാസിന്ത് (സസ്യം)|ഹയാസിന്തിനെയും]] ഉളവാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;J.D. Reed, ''Virgil's Gaze: Nation and Poetry in the Aeneid'' (Princeton University Press, 2007), p. 22.&lt;/ref&gt; പുൽമേടിലെ റോസാപ്പൂവിന്റെ &quot;രക്തരൂക്ഷിതമായ ഗാംഭീര്യത്തെക്കുറിച്ച്&quot; [[Claudian|ക്ലോഡിയൻ]] എഴുതുന്നു. ഇതിൽ പ്രോസെർപീനയെ അധോലോകത്തിലേക്ക് ഹയാസിന്തുകൾ വയലറ്റുകൾ എന്നിവയോടൊപ്പം തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നതിലൂടെ സമൃദ്ധമായ സസ്യജാലങ്ങൾ സംഭാവനയായി നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Claudian, ''De rapto Proserpina'' 2.92–93: ''sanguineo splendore rosas.''&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂവും മുള്ളുകളുടെ സ്ഥിരമായ സാന്നിധ്യവും പ്രണയത്തിന്റെ സംവാദത്തിൽ പോലും ആപത്തു സൂചിപ്പിക്കുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെയും മരണത്തെയും കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Rosenmeyer, ''The Poetics of Imitation,'' pp. 211–212.&lt;/ref&gt;

[[File:Maenad and Cupid MAN Napoli Inv110591.jpg|thumb|പോംപൈയിലെ [[Lucius Caecilius Iucundus|ലൂസിയസ് സിസിലിയസ് യൂക്കുണ്ടസിന്റെ]] ഭവനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചുമർചിത്രത്തിൽ, ഒരു പുഷ്പചക്രം അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന [[maenad|മെനഡ്]] (ഡയോനിഷ്യസിന്റെ പരിചാരകൻ) കൈയിൽ ഒരു റോസാപ്പൂ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കുപിഡിനെ എടുത്തുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു.]]
നേരെമറിച്ച്, ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സന്ദർഭത്തിൽ റോസാപ്പൂവ് ഉത്സവ വിരുന്നിനെ സൂചിപ്പിക്കാം, കാരണം റോമൻ കുടുംബങ്ങൾ വർഷത്തിലുടനീളം നിരവധി തവണ ശ്മശാന സ്ഥലങ്ങളിൽ ലിബേഷനായി കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുകയും അവർ  ഒന്നിച്ച് ഭക്ഷണവും പങ്കിട്ട് മരിച്ച പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വിലപ്പെട്ട ഓർമ്മകളും കുടുംബത്തിലൂടെ ജീവിതത്തിന്റെ തുടർച്ചയും ആഘോഷിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;J.M.C. Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'' (Johns Hopkins University Press, 1971, 1996), pp. 62–63; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs'', Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), pp. 59–68.&lt;/ref&gt; റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രങ്ങളിൽ, ചുവന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ പലപ്പോഴും നിലത്ത് എത്തുന്നവിധത്തിൽ സമൃദ്ധമായി വിതറിയിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Brenk-p88&quot; /&gt; ഈ ഇളം പുഷ്പങ്ങൾ ഒരു ശാശ്വത മായറോസാലിയ സൃഷ്ടിക്കുകയും റോമൻ വിശ്വാസങ്ങളുടെ ആത്മാവിന്റെ തുടർച്ചയായ അസ്തിത്വത്തിലേയ്ക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 63.&lt;/ref&gt;.

ഒരു ലാറ്റിൻ ശവകുടീരത്തിലെ സ്‌മാരകലേഖനത്തിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു: മരണപ്പെട്ടയാളുടെ അസ്ഥികളോ ചാരമോ പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കാം&lt;blockquote&gt;''ഭക്തിയാൽ സമ്പന്നനായ ഒപ്‌റ്റാറ്റസ് എന്ന കുട്ടി ഇവിടെയുണ്ട്: അവന്റെ ചിതാഭസ്മം വയലറ്റുപ്പൂക്കളും റോസാപ്പൂക്കളും ആയിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ അവന്റെ [[Terra (mythology)|അമ്മയായ ഭൂമി]] അവന്റെ മേൽ പ്രകാശമായിരിക്കണമെന്ന് ഞങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. കാരണം ആൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം ആർക്കും ഒരു ഭാരമായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', p. 37.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ചില ശവകുടീരങ്ങളിലും [[Mausoleum|സ്മാരകമണ്ഡപങ്ങളിലും]] റോസാപ്പൂവ് നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു. അലങ്കാരത്തിനായി റോസാപ്പൂവ് നട്ടുവളർത്തുന്നതിനോ സെമിത്തേരി പരിപാലനത്തിനോ ഭരണപരമായ ചെലവുകൾക്കോ വിൽക്കാൻ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി തൊട്ടടുത്തുള്ള മൈതാനങ്ങൾ പൂന്തോട്ടങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Toynbee, ''Death and Burial in the Roman World'', pp. 97–98; Claire Holleran, ''Shopping in Ancient Rome: The Retail Trade in the Late Republic and the Principate'' (Oxford University Press, 2012), p. 119; John S. Kloppenborg and Richard S. Ascough, ''Greco-Roman Associations: Texts, Translations, and Commentary. I: Attica, Central Greece, Macedonia, Thrace'' (Walter de Gruyter, 2011), vol. 1, p. 327 (in regard to bequests made to associations, who might use surplus profit to benefit the membership).&lt;/ref&gt; 19 മുതൽ 21 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, മുറിച്ചതും നട്ടുവളർത്തുന്നതുമായ പുഷ്പങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇറ്റാലിയൻ ശ്മശാനങ്ങളുടെ ഒരു സവിശേഷതയായിരുന്നു. അത് ആംഗ്ലോ-അമേരിക്കൻ സമ്പ്രദായത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. &lt;ref&gt;Jack Goody and Cesare Poppi, &quot;Flowers and Bones: Approaches to the Dead in Anglo-American and Italian Cemeteries,&quot; in ''Modes of Comparison: Theory and Practice'' (University of Michigan Press, 2006), pp. 420–456; the epitaph of Optatus provides an [[Epigraph (literature)|epigraph]] for the article. See p. 451, note 60, on the possible connection of the Rosalia to the [[Romania|Romanian]] festival of [[Rusalii]] at [[Whitsuntide]], with a citation of Gail Kligman, ''Căluş: Symbolic Transformation in Romanian Ritual'' (University of Chicago Press, 1981), and see also Beza, ''Paganism in Romanian Folklore,'' pp. 42–43.&lt;/ref&gt; ഈ വ്യത്യാസം റോമൻ കത്തോലിക്കാ സമ്പ്രദായങ്ങളിലൊന്നായി വിമർശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ചില പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ &quot;പുറംജാതി&quot; പോലുള്ളവയും ഉത്ഭവിക്കാൻ കാരണമായി.&lt;ref&gt;Goody and Poppi, &quot;Flowers and Bones,&quot; p. 442.&lt;/ref&gt;

== റോസ്, വയലറ്റ് ഉത്സവങ്ങൾ ==
[[File:Statua di silvano forse da italia, II-III sec 01.JPG|thumb|upright=.5|മാതളനാരങ്ങ, മുന്തിരി, മറ്റ് ഉൽ‌പന്നങ്ങൾ എന്നിവ കൈവശമുള്ള സിൽ‌വാനസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ (രണ്ടാം-മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
ശവസംസ്കാര കലയിൽ റോസാപ്പൂവിന് ഒരു നീണ്ട പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, &lt;ref&gt;Carole E. Newlands, ''Statius. Silvae Book II'' (Cambridge University Press, 2011), p. 94.&lt;/ref&gt; റോമൻ റോസ് ഉത്സവത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയ റെക്കോർഡ് ജൂൺ 20-ന് ആഘോഷം നടത്തിയിരുന്ന&lt;ref&gt;[[Robert E.A. Palmer]], &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; ''Proceedings of the American Philosophical Society'' 122.4 (1978), p. 226.&lt;/ref&gt;ഡൊമിഷ്യൻ (എ.ഡി. 81-96), ഭരണകാലത്ത് ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 10.444.&lt;/ref&gt; വനപ്രദേശ ദേവനായ [[Silvanus (mythology)|സിൽവാനസിനായി]] സമർപ്പിച്ച [[Lucania|ലൂക്കാനിയയിലെ]] ഒരു പുരോഹിത സംഘടനയാണ് ([[Collegium (ancient Rome)|കൊളീജിയം]]) ഈ ലിഖിതം നിർമ്മിച്ചത്. ഇത് ചക്രവർത്തിയുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള നേർച്ചകൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും വർഷത്തിൽ അഞ്ച് തവണ സിൽവാനസിന് ഒരു യാഗം നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവയിൽ റോസാലിയയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. സിൽ‌വാനസിനെ കാടിന്റെ ദേവതയായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, [[പെരുംജീരകം|ഫെന്നെൽ]] പൂച്ചെടികളെയും ലില്ലിപ്പൂക്കളെയും വഹിക്കുന്നതായി വെർജിൽ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Vergil, ''Eclogue'' 10.25.&lt;/ref&gt;  മറ്റ് ലിഖിതങ്ങളിലെ, മൂന്ന് ദാതാക്കൾ സിൽ‌വാനസിന് ആന്തസ് (ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ്, &quot;ഫ്ലവർ&quot;) എന്ന സംസ്കാരനാമം സംഭാവനയായി നൽകി. കുറച്ച് വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ, നാലാമത്തേ ദാതാവ്, സിൽ‌വാനസ് [[Flora (mythology)|ഫ്ലോറയുടെ]] പുല്ലിംഗമായ ഫ്ലോറസ് എന്ന ലാറ്റിൻ നാമത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതായിരിക്കാമെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Palmer, &quot;Silvanus, Sylvester, and the Chair of St. Peter,&quot; p. 226.&lt;/ref&gt; മരങ്ങൾ സസ്യജീവിതത്തിന്റെ രൂപമായതിനാൽ സിൽ‌വാനസിന്റെ പ്രതീകമാണ്. പുഷ്പങ്ങളുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം അവ്യക്തമാണ്. പ്രധാനമായും [[Danubian provinces|ഡാനൂബിയൻ പ്രവിശ്യകളിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന [[Silvanae|സിൽവാനെയുടെ]] സ്ത്രീ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ പൂച്ചട്ടികളോ റീത്തുകളോ ചുമക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Peter F. Dorcey, ''The Cult of Silvanus: A Study in Roman Folk Religion'' (Brill, 1992), p. 44.&lt;/ref&gt; &quot;ട്രീ-ബെയറർ&quot; എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഡെൻഡ്രോഫോറസ് എന്ന വിശേഷണത്തിലൂടെ, റോമൈസ്ഡ് ആറ്റിസ്, സൈബലെ എന്നിവരുടെ ആരാധനയുമായി അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ചു. അതിൽ ഡെൻഡ്രോഫോറി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Dorcey, ''The Cult of Silvanus,'' pp. 17, 19, 31, 82.&lt;/ref&gt;

നല്ലത് ചെയ്യാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ആളുകൾ ഒരു വിൽപ്പത്രം എഴുതി ജീവിതാവസാനത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ, മരണാനന്തരം അവരുടെ സ്‌മരണയും പരിചരണവും (ക്യൂറ) പരിപാലിക്കുന്നതിനായി റോസ് അലങ്കാരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഫണ്ട് നീക്കിവയ്ക്കുന്നു. ആ മനുഷ്യന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാല് വാർഷിക ആചരണങ്ങളിൽ ഫെബ്രുവരി 13 ന് മരിച്ചവരെ ബഹുമാനിക്കുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക ഉത്സവമായ [[Parentalia|പാരന്റാലിയ]]യിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ (ഡൈസ് നടാലിസ്) റൊസാരിയയും വയലേറിയയും ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു സ്‌മരണക്കുറിപ്പ്‌ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. &lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Latinae Selectae|ILS]]'' 8366; Regina Gee, &quot;From Corpse to Ancestor: The Role of Tombside Dining in the Transformation of the Body in Ancient Rome,&quot; in ''The Materiality of Death: Bodies, Burials, Beliefs,'' Bar International Series 1768 (Oxford, 2008), p. 64.&lt;/ref&gt;  ഗിൽ‌ഡുകളും അസോസിയേഷനുകളും (കോൾ‌ജിയ) പലപ്പോഴും അംഗങ്ങൾക്ക് ശവസംസ്കാര ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. ചിലത് പ്രത്യേകമായി ഈ ആവശ്യത്തിനായി രൂപീകരിച്ചവയുമാണ്. കോളേജ് അംഗങ്ങൾ മരിച്ചവരെ ആദരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കായി സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും റോസ് ദിനങ്ങൾക്കും ഗുണഭോക്താക്കൾ ധനസഹായം നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref&gt;John F. Donahue, ''The Roman Community at Table During the Principate'' (University of Michigan Press, 2004), p. 132.&lt;/ref&gt; റോമിലെ [[College of Aesculapius and Hygia|കോളേജ് ഓഫ് എസ്കുലാപിയസ് ആൻഡ് ഹൈജിയ]] മാർച്ച് 22 ന് വയലറ്റ് ദിനവും മെയ് 11 ന് റോസ് ദിനവും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ഡൈനിംഗ് ക്ലബ്ബുകളും ശ്മശാന സമൂഹങ്ങളും ഈ പുഷ്പമേളകൾ പതിവായി നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;Donahue, ''The Roman Community at Table,'' pp. 129–133.&lt;/ref&gt;

റോസാലിയയ്ക്കുള്ള കൂടുതൽ തെളിവുകൾ [[Cisalpine Gaul|സിസാൽപൈൻ ഗൗളിൽ]] (വടക്കൻ ഇറ്റലി) നിന്നുള്ളതാണ്. അവിടെ നിന്നും റോസാലിയയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്ന ഇരുപത്തിനാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[Roman Italy|ഇറ്റാലിയൻ ഉപദ്വീപിൽ]] നിന്ന് പത്ത് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ, മാസിഡോണിയയിൽ നിന്നും മൂന്ന് [[Thracia|ത്രേസ്]], [[Illyria|ഇല്ലിറിയ]], [[Pannonia|പന്നോണിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും നാല് ലാറ്റിൻ ലിഖിതങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആറ് ഗ്രീക്ക് ലിഖിതങ്ങൾ [[Bithynia|ബിഥിനിയയിൽ]] നിന്നും മൂന്ന് [[Macedonia (Roman province)|മാസിഡോണിയയിൽ]] നിന്നും [[ബൾഗേറിയ]], [[Scythia|സിത്തിയ]], [[Mysia|മൈസിയ]], [[Phrygia|ഫ്രിഗിയ]], [[ലിഡിയ|ലിഡിയ]], [[ഏഷ്യ]], [[Arcadia|അർക്കാഡിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഓരോന്നും കണ്ടെടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Kokkinia, &quot;Rosen für die Toten,&quot; p. 209.&lt;/ref&gt;
[[File:Abraham Brueghel (attr) Blumengabe an Venus.jpg|thumb|left|upright=1.3|''ഫ്ലോറൽ ട്രിബ്യൂട്ട് ഫോർ വീനസ്'' (1690 അല്ലെങ്കിൽ അതിനുമുമ്പുള്ളത്), [[Abraham Brueghel|അബ്രഹാം ബ്രൂഗെലിന്റേതാണെന്ന്]] ആരോപിക്കപ്പെട്ട ചിത്രം]]
[[Pergamon|പെർഗമോണിൽ]], റോസാലിയ ഒരു &quot;അഗസ്റ്റൻ ദിനം&quot; (ഡൈസ് അഗസ്റ്റി, ചക്രവർത്തിയുടെയോ കുടുംബത്തിന്റെയോ ജന്മദിനം, വിവാഹം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന [[Imperial cult of ancient Rome|പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുടെ]] ദിവസം) മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവമാണെന്ന് കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Steven J. Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John: Reading Revelation in the Ruins'' (Oxford University Press, 2001), p. 129.&lt;/ref&gt; രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ബലിപീഠത്തിലെ ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, പുരാതന റോമിലെ സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധന ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു പുരുഷ ഗായകസംഘം ആയ ഒരു കൂട്ടം ഹിംനോഡുകൾ കാണപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിലൊന്നാണ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ റോസാലിയ. ഒരു വർഷക്കാലം ഗ്രൂപ്പിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്ന &quot;നല്ല നടത്തിപ്പ്&quot; ഉദ്യോഗസ്ഥനായ യൂക്കോസ്മോസ്, അഗസ്റ്റൻ ദിനത്തിൽ റോസാലിയ ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ഒരു [[Mina (unit)|മിന]] (ഒരു പണ യൂണിറ്റ്) അപ്പം നൽകിയിരുന്നു. പ്രാദേശിക കലണ്ടറിലെ പനെമോസ് എന്ന മാസത്തിലെ ആദ്യ ദിവസമായിരുന്നു അത്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 108. The identification of Panemos with a modern month name varies throughout the ancient calendars on which it appears; see Alan E. Samuel, ''Greek and Roman Chronology: Calendars and Years in Classical Antiquity'' (C.H. Beck, 1972).&lt;/ref&gt; പനെമോസിന്റെ രണ്ടാമത്തേതിൽ, ഗ്രൂപ്പിലെ പുരോഹിതൻ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു മേശ ക്രമീകരണവും ഒരു മിന വീഞ്ഞും മൂന്ന് അപ്പവും നൽകിയിരുന്നു. ഒരു [[Denarius|ഡെനാരിയസ്]] വിലമതിക്കുന്ന ഒരു മേശ ക്രമീകരണം, റോസാലിയയുടെ മൂന്നാം ദിവസത്തിൽ ഒരു അപ്പം എന്നിവയുടെ ചുമതലയുള്ള ഒരു സെക്രട്ടറി അല്ലെങ്കിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായിരുന്നു ഗ്രാമ്മിയസ്. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 112.&lt;/ref&gt; ഈ സംഘം റോമിലെ ഒരു കൊളീജിയം പോലെയും അംഗങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു ശ്മശാന സമൂഹമായും പ്രവർത്തിച്ചതായി കാണുന്നു. &lt;ref&gt;Friesen, ''Imperial Cults and the Apocalypse of John,'' p. 111.&lt;/ref&gt;

റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ [[Religious pluralism|വിവിധ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ [[Phrygia|ഫ്രിഗിയയിലെ]] [[Acmonia|അക്മോണിയ]]യിൽ നിന്നുള്ള ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ കാണിക്കുന്നു. എ.ഡി 95-ൽ, ടൈറ്റസ് പ്രാക്സിയാസ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ വാർഷിക അനുസ്മരണം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി ഒരു ശ്മശാന സമൂഹത്തിന് ഒരു വിൽപ്പത്രം നൽകി. ശവകുടീരം സാമുദായിക ഭക്ഷണത്തിനും അംഗങ്ങൾക്ക് ധനസഹായത്തിനും പുറമേ, ശവകുടീരത്തെ റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കാൻ 12 ദീനാരികളും അനുവദിച്ചിരുന്നു. അംഗത്വത്തിന്റെ ബാദ്ധ്യതകൾ നിയമപരമായും മതപരമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മരണപ്പെട്ടയാളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനും സമൂഹത്തിന് അതിന്റേതായ ഒരു [[Tutelary deity|രക്ഷാധികാരമുള്ള ദേവത]]കളുണ്ടായിരുന്നു. ദേവതകൾ തിയോസ് സെബാസ്റ്റോസ് (= ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ ഡിവസ് അഗസ്റ്റസ്), പ്രാദേശികവും അതുല്യവുമായ വിശേഷണമായ സ്റ്റോഡ്മെനോസിന് കീഴിലുള്ള [[സ്യൂസ്|സ്യൂസ്]], [[Soter| സംരക്ഷകൻ]] ആയ [[അസ്‌ക്‌ളിപ്പിയസ്|അസ്ക്ലേപിയസ്]], (റോമൻ എസ്കുലാപിയസ്, മുകളിലുള്ള കൊളീജിയത്തിലെന്നപോലെ), [[ആർട്ടെമിസ്സ് ക്ഷേത്രം|ആർഫെമിസ് ഓഫ് എഫെസസ്]] എന്നിവയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Paul Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'' (Cambridge University Press, 1991, 1994 reprint), p. 81; Barbara Levick, ''The Government of the Roman Empire: A Sourcebook'' (Routledge, 2000, 2nd ed.), pp. 209–210 (with a date of 85, presumably a typographical error since the date is noted as the eleventh consulship of [[Domitian]]). On ''Stodmenos'', see ''Barrington Atlas of the Greek and Roman World,'' edited by  Richard J. A Talbert (Princeton University Press, 2000), p. 971.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന ഒരു യഹൂദ സമൂഹവും അക്മോണിയയിലുണ്ടായിരുന്നു. 215–295 കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ ഒരു യഹൂദ സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവ് നൽകിയ സമാനമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. നിയമപരമായി രൂപീകരിച്ച അയൽ‌പ്രദേശമോ കമ്മ്യൂണിറ്റി അസോസിയേഷനോ ശവകുടീരത്തിന്റെ വാർ‌ഷിക റോസ് അലങ്കാരത്തിന് ഇത് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഔപചാരികമായ ഉത്തരവിൽ “അവർ‌ ഓരോ വർഷവും റോസാപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചില്ലെങ്കിൽ‌, അവർ‌ ദൈവത്തിന്റെ നീതിയെ വിലമതിക്കേണ്ടതുണ്ട്.” &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 78–81.&lt;/ref&gt; &quot;അദ്ദേഹത്തിന് ദൈവത്തിനുമുന്നിൽ കണക്കുബോധിപ്പിക്കേണ്ടിവരും&quot; എന്ന പ്രമാണസൂത്രം ഫ്രിഗിയയിലെ ജൂതന്മാർക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കുമിടയിൽ മാത്രമേ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ലിഖിതം ക്രിസ്ത്യാനികളുടേതാകാനുള്ള സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', p. 79. The inscription deals with legal titles to property, and unlike Christians at this time, Jews held full rights as Roman citizens to own property.&lt;/ref&gt;സാമ്രാജ്യത്വ ലോകത്തിലെ പൊതു മത പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് യഹൂദമതം ഒറ്റപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവുകളിലൊന്നാണ് ഈ ലിഖിതം, കാരണം ശവകുടീരത്തിൽ ബലിയർപ്പിക്കാതെ ഒരു റൊസാറ്റിയോ നടത്താം. ഒന്നിലധികം ദേവതകൾക്കുപകരം, യഹൂദ ഭർത്താവ് ഭാര്യയെ ബഹുമാനിക്കുന്നത് സ്വന്തം ദൈവത്തിന്റെ ദിവ്യനീതിയിൽ മാർഗ്ഗദർശനം സ്വീകരിക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുകയും &quot;യഹൂദ വിശ്വാസത്തിന് സ്വീകാര്യമായ&quot; രീതിയിൽ അവ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Trebilco, ''Jewish Communities in Asia Minor'', pp. 80–81. Some Jewish wedding practices, including the wearing of rose crowns by the bridegroom or bride, were also compatible with or assimilated from Imperial society in general; Michael L. Satlow, &quot;Slipping toward Sacrament: Jews, Christians, and Marriage,&quot; in ''Jewish Culture and Society under the Christian Roman Empire'' (Peeters, 2002), p. 74.&lt;/ref&gt;

[[File:A Bacchanal (Sebastiano Ricci).jpg|thumb|[[Sebastiano Ricci|സെബാസ്റ്റ്യാനോ റിച്ചി]]  (1659–1734) ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Bacchanalia|ബച്ചനാലിയയിൽ]] ഒരു ആരാധനാ പ്രതിമ റോസാപ്പൂക്കളുടെ പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു]]
സാമ്രാജ്യപരമായ കാലഘട്ടത്തിലെ മാസിഡോണിയയിൽ, നിരവധി ലിഖിതങ്ങൾ റോസാലിയയെ ഒരു വിസിയനസ്, ഒരു ഗ്രാമം അല്ലെങ്കിൽ അയൽ‌രാജ്യ അസോസിയേഷൻ ([[Vicus|വികസിൽ]] നിന്ന്) പോലുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ‌ക്ക് സ്വമേധയാ ധനസഹായം നൽകുന്ന ഒരു അനുസ്മരണ ഉത്സവമായി പരാമർശിക്കുന്നു. [[Thiasus|തിയാസോസ്]], നിയമപരമായി രൂപവത്കരിച്ച ഒരു അസോസിയേഷൻ, പലപ്പോഴും മദ്യപാനത്തിനായി ഒരു സാമൂഹിക ക്ലബ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മതപരമായ രീതിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ [[Symposium|സിമ്പോസിയം]] കാണപ്പെടുന്നു. [[തെസ്സലോനികി|തെസ്സലോനിക്കയിൽ]], ഒരു തിയാസോസിന്റെ പുരോഹിതൻ റോസ് പുഷ്പചക്രങ്ങൾക്ക് പണം നൽകാനായി മുന്തിരിവള്ളിയുടെ ഒരു പ്രദേശം നൽകി.&lt;ref&gt;''[[Inscriptiones Graecae]]'' X/2 260; Richard S. Ascough, &quot;Paul's 'Apocolypticism' and the Jesus Associations at Thessalonica and Corinth,&quot; in ''Redescribing Paul and the Corinthians'' (Society of Biblical Literature, 2011), p. 164.&lt;/ref&gt; ഡയോണിഷ്യൻ തിയാസോസ് പിരിച്ചുവിടുകയോ അതിന്റെ ചുമതലകളിൽ പരാജയപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ, സ്വത്ത് ഡ്രയോഫൊറോയിയുടെ (&quot;ഓക്ക്-ബിയേഴ്സ്&quot;) ഒരു സമൂഹത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒടുവിൽ സംസ്ഥാനത്തിലേക്കോ കൈമാറണം എന്നു വ്യവസ്ഥയും ചെയ്തിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot;&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 373.&lt;/ref&gt; [[Dionysian Mysteries|ഡയോനിഷ്യസിന്റെ രഹസ്യമായ]] സംഘടനകൾക്ക് പുറമേ, മാസിഡോണിയയിലെയും ത്രേസിലെയും ലിഖിതങ്ങളിൽ തിയാസോയിലെ [[ഡയാന|ഡയാന]] ([[ആർട്ടിമിസ്|ആർട്ടെമിസ്]]), ത്രേസിയൻ ദേവൻ അല്ലെങ്കിൽ [[Greek hero cult|യവന നായകൻ]] സൗരോഗെത്സ്, ഒരു [[Gravedigger|ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കളുടെ]] സംഘടിതസംഘം എന്നിവരെയും റോസ് അലങ്കരിക്കാനുള്ള രേഖകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' p. 325.&lt;/ref&gt; ശവക്കുഴി നിർമ്മാതാക്കൾ റോസാലിയയ്‌ക്കായി ഓരോ വർഷവും ശവക്കല്ലറകൾ കത്തിക്കുമായിരുന്നു. മറ്റ് പശ്ചാത്തലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, പുഷ്പചക്രങ്ങൾ തന്നെ വഴിപാടായി കത്തിച്ചിരിക്കാം എന്നാണ്. &lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 372–374.&lt;/ref&gt; വളരെക്കുറച്ചു തവണ സംഭവിക്കുന്ന മാസിഡോണിയൻ അനുസ്മരണത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ലിഖിതങ്ങളിൽ റിലീഫ് ശൈലിയിൽ ചിത്രീകരിച്ച [[Thracian horseman|ത്രേസിയൻ കുതിരപ്പടയാളി]]യോടൊപ്പം റോസാലിയയെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,'' pp. 327–329.&lt;/ref&gt;

ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നത് റോസാലിയയുടെ ആചാരങ്ങൾ റോമൻ സൈന്യത്തിലെ മരിച്ചവരുടെ ബാക്ച്ചിക് ഉത്സവങ്ങളുമായി പ്രത്യേകിച്ച് മാസിഡോണിയയിലും ത്രേസിലെയും ഉത്സവവുമായി ഒത്തുചേർന്നിരുന്നുവെന്നാണ്. &lt;ref&gt;[[Hendrik Wagenvoort]], &quot;The Journey of the Souls of the Dead to the Isles of the Blessed,&quot; ''Mnemosyne'' 24.2 (1971), p. 124; [[Martin P. Nilsson]], &quot;The Bacchic Mysteries of the Roman Age,&quot; ''Harvard Theological Review'' 46.4 (1953), p. 187.&lt;/ref&gt; എ.ഡി. 138-ലെ ഒരു ഗ്രീക്ക് ലിഖിതത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ആധുനിക [[ഡോബ്രൂജ|ഡോബ്രുജയിൽ]], ത്രേസിയൻ [[Bessi|ബെസ്സി]] ഗോത്രക്കാർ താമസമാക്കിയ പ്രദേശമായ [[Histria (ancient city)|ഹിസ്റ്റ്രിയയിലെ]] ഉപദേശകസമിതി  ഡയോനിഷ്യസിന് റോസ്-അലങ്കാരത്തിനുള്ള (റോഡിസ്മോസ്) സംഭാവന നൽകിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Beza, ''Paganism in Romanian Folklore'', p. 43.&lt;/ref&gt;റോസാപ്പൂക്കൾക്ക് മാസിഡോണിയ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോസാലിയയുടെ എല്ലാ തെളിവുകളും റോമൻ കാലഘട്ടത്തിലേതാണ്.&lt;ref&gt;Kloppenborg and Ascough, ''Greco-Roman Associations,''  pp. 327–329.&lt;/ref&gt;
===ബാക്ച്ചിക് ആചാരങ്ങൾ===
{{More|Anthesteria}}
[[ഐവി|ഐവിയും]] [[മുന്തിരിങ്ങ|മുന്തിരിപ്പഴവും]] ഡയോനിഷ്യസിന്റെ സസ്യങ്ങളാണെങ്കിലും, [[ഏതൻസ്‌|ഏഥൻസിലെ]] റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും [[Dionysia|ഡയോനിഷ്യൻ വിരുന്നുകൾ]]ക്ക് അലങ്കാരങ്ങളായിരുന്നു. ഡയോനിഷ്യസിനെ പ്രശംസിക്കുന്ന ഒരു [[Dithyramb|ദിത്തിറാമ്പിൽ]] നിന്നുള്ള മുഴുവനാക്കാത്ത ഒരു ഭാഗത്തിൽ, [[പിണ്ടർ|പിൻഡാർ]] (ബിസി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട്) ഡയോനിഷ്യസിന്റെ മൃത്യുവസ്ഥയിലുള്ള അമ്മ [[Semele|സെമെലിനെ]] ബഹുമാനിക്കേണ്ട ഒരു കാലം ആയ സീസണുകൾ (ഹോറേ) ആരംഭിക്കുന്നതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഒരു പുഷ്പ രംഗം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
[[File:John William Waterhouse Ariadne.jpg|thumb|upright=1.4|''അരിയാഡ്‌നെ'' (1898) പ്രീ-റാഫെലൈറ്റ് ജോൺ വില്യം വാട്ടർഹൗസ്: ഉറങ്ങുന്ന ചുവന്ന നിറമുള്ള മേലാട ധരിച്ചിരിക്കുന്ന അരിയാഡ്‌നെക്കു ചുറ്റും റോസാപ്പൂക്കൾ കാണാം. പശ്ചാത്തലത്തിൽ കപ്പൽ യാത്രയിലൂടെ തിസസിന്റെ പുറപ്പെടലും ഡയോനിഷ്യസിന്റെ വരവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭാവി സംഭവസൂചനയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുള്ളിപ്പുലികളെയും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Karl Kilinski II, ''Greek Myth and Western Art: The Presence of the Past'' (Cambridge University Press, 2013), p. 106.&lt;/ref&gt;]]
&lt;blockquote&gt;''... as the chamber of the purple-robed Horai is opened,&lt;br&gt;the nectar-bearing flowers bring in the sweet-smelling spring.&lt;br&gt;Then, then, upon the immortal earth are cast&lt;br&gt;the lovely tresses of violets, and roses fitted to hair&lt;br&gt;and voices of songs echo to the accompaniment of pipes&lt;br&gt;and choruses come to Semele of the circling headband.''&lt;ref&gt;Pindar, frg. 75 SnM, as translated for the [[Loeb Classical Library]] (1997) by William H. Race and cited in this context by Riu, ''Dionysism and Comedy'', p. 108, note 58, and [[Walter Friedrich Otto]], ''Dionysus: Myth and Cult'', translated by Robert B. Palmer (Indiana University Press, 1965, originally published 1960 in German), p. 159.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
ഡെമോക്രാറ്റിക് [[Polis|പോളിസിന്റെ]] തുല്യശക്തിയുള്ള മാതൃകയായിരുന്നു ഡയോനിസസ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ  സംഘടന (തിയാസോസ്) നാഗരിക സംഘടനകൾക്ക് ഒരു മാതൃകയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Richard Seaford, ''Cosmology and the Polis: The Social Construction of Space and Time in the Tragedies of Aeschylus'' (Cambridge University Press, 2012), pp. 101–102.&lt;/ref&gt; ജനാധിപത്യത്തിനു മുമ്പുള്ള ഏഥൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡയോനിഷ്യയുടെ ഒരു രൂപമായിരുന്നു ആന്തീസ്റ്റീരിയ. ഈ ഉത്സവനാമം ചില പണ്ഡിതന്മാർ  ഗ്രീക്ക് ആന്തോസ് &quot;പുഷ്പം, പൂക്കുക&quot; എന്നതിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതായി പറയുന്നു.  
&lt;ref&gt;D. Felton, &quot;The Dead,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' (Blackwell, 2010), p. 89; Jennifer Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece: Images of Childhood from the Classical Past'' (Yale University Press, 2003), p. 145; [[Carl Kerenyi]], ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'' (Princeton University Press, 1976), p. 300.&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്കുകാർ അതിനെ പൂക്കുന്ന മുന്തിരവള്ളിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Walter Burkert]], ''Homo Necans'' p. 214.&lt;/ref&gt; എ.ഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, [[Byzantine Empire||ബൈസന്റൈൻ]] പുരാതനവസ്‌തു സമ്പാദകൻ   
[[Joannes Lydus|ജോവാൻസ് ലിഡസ്]] ഉത്സവത്തിന്റെ പേര് ആന്തൂസയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, ലാറ്റിൻ സസ്യജാലങ്ങൾ ഗ്രീക്ക് സസ്യജാലങ്ങൾക്ക് തുല്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;Lydus, ''De mensibus'' 4.73; [[Clifford Ando]], &quot;The Palladium and the Pentateuch: Towards a Sacred Topography of the Later Roman Empire,&quot; ''Phoenix'' 55 (2001), p. 400.&lt;/ref&gt;ശൈത്യകാലത്തിനും വസന്തത്തിനുമിടയിലുള്ള പ്രാരംഭത്തിൽ നടന്ന മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉത്സവത്തിൽ [[Liminality|ലിമിനാലിറ്റിയും]] &quot;ആരംഭവും&quot; എന്ന വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ആദ്യകാല ഏഥൻസിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പല വശങ്ങളും സ്പഷ്ടമല്ലാത്തതാണ്. ഉത്പത്തിപുസ്തകത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുള്ള ആദിമനുഷ്യൻറെ പതനത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ വീഞ്ഞ് തുറക്കുന്നതിന്റെ ആഘോഷമായിരുന്നു ഇത്. &lt;ref&gt;Noel Robertson, &quot;Athens' Festival of the New Wine,&quot; ''Harvard Studies in Classical Philology'' 95 (1993), p. 197ff. Robertson argues that the Anthesteria was not a festival of the dead, and believes those elements have been attributed to it erroneously.&lt;/ref&gt; ആദ്യ ദിവസം, &quot;ഡയോനിഷ്യസ്&quot; ഒരു പൊതു ഘോഷയാത്രയിൽ ചക്രമുള്ള &quot;കപ്പൽ&quot; വഹിച്ച് രാജാവിന്റെ ഭാര്യയുടെ സ്വകാര്യ അറയിലേക്ക് അവളുമായി ഒരു ആചാരപരമായ ഐക്യത്തിനായി കൊണ്ടുപോയി.&lt;ref&gt; ''[[basileus]]'', an indication that the ceremony evokes a time before Athens was a democracy; Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 87–88.&lt;/ref&gt; കൃത്യമായ ചടങ്ങുകൾ അജ്ഞാതമാണ്. പക്ഷേ ഏഥൻസിലെ സംസ്കാര നായകനായ [[Theseus|തീസസ്]] ഉപേക്ഷിച്ചശേഷം ഡയോനിഷ്യസിന്റെ ഭാര്യയായ [[Ariadne|അരിയാഡ്‌നെയുടെ]] കെട്ടുകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാകാം. &lt;ref&gt;Seaford, ''Cosmology and the Polis,'' pp. 85–87, 101, 133, citing Apollodorus, ''Against Nature'' 73; Burkert, ''Greek Religion'' pp. 109, 164, 239.&lt;/ref&gt;
[[File:Greek - Red-Figure Chous with Eros - Walters 48206.jpg|thumb|ആന്തീസ്റ്റീരിയയ്‌ക്കായുള്ള കുട്ടികളുടെ ആചാരപരമായ വൈൻ പാത്രം (ചൗസ്), ഒരു വണ്ടി വലിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം പുഷ്പചക്രവുംകൊണ്ട് ചൗസിലേക്ക് കൈ നീട്ടുന്ന മാംസപുഷ്‌ടിയുള്ള ബാലനായി ഈറോസിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. (ഏകദേശം 410 BC) ]]
പുതിയ വളർച്ചയുടെയും പരിവർത്തനത്തിൻറെയും പ്രമേയത്തിന് അനുസൃതമായി, &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; in ''Coming of Age in Ancient Greece,'' p. 145.&lt;/ref&gt; പുരാതന ലോകത്ത് ഉയർന്ന ശിശുമരണ നിരക്ക് കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ശൈശവത്തിൽ നിന്ന് ബാല്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ആഘോഷവേള കൂടിയായിരുന്നു ആന്തെസ്റ്റീരിയ..മൂന്ന് മുതൽ നാല് വയസ്സ് വരെ പ്രായമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് മുതിർന്നവരുടെ വിനോദ പരിപാടികളിൽ കളിക്കുന്ന കുട്ടികളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രത്യേകം അലങ്കരിച്ച ഒരു ചെറിയ ജഗ്ഗ് (ചൗസ്) ലഭിച്ചു. ചൗസ് ചിലപ്പോൾ പാത്രത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ച് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. അടുത്ത വർഷം, കുട്ടിക്ക് തന്റെ ചൗസിൽ നിന്നുള്ള വീഞ്ഞിന്റെ  ആചാരപരമായ രുചി നൽകി. &lt;ref&gt;Neils, &quot;Children and Greek Religion,&quot; p. 145; John H. Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177; Lesley A. Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; and H.A. Shapiro, &quot;Fathers and Sons, Men and Boys,&quot; pp. 89, 103, all in ''Coming of Age in Ancient Greece''. See also Burkert, ''Greek Religion'', pp. 237–238.&lt;/ref&gt; ഈ പാത്രങ്ങൾ പലപ്പോഴും കുട്ടികളുടെ ശവക്കുഴികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അവ അകാലമരണത്തിനുശേഷം അധോലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Beaumont, &quot;The Changing Face of Childhood,&quot; p. 75; Oakley, &quot;Death and the Child,&quot; p. 177.&lt;/ref&gt;

ആന്തീസ്റ്റീരിയയെ റോമൻ [[Lemuria (festival)|ലെമുറിയയുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;Burkert, ''Homo Necans'', p. 226.&lt;/ref&gt;ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെയും മരിച്ചവരുടെയും ലോകത്തിനു ഇടയിലുള്ള തടസ്സം കടന്നുപോകാവുന്നതും മരിച്ചവരുടെ നിഴലുകൾ ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നതുമായ ഒരു ദുർബലമായ സമയമായിരുന്നു രണ്ടാം ദിവസം.. മൂന്നാം ദിവസം, പ്രേതങ്ങളെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ആട്ടിയോടിച്ചു ഹെർമിസ് ചാത്തോണിയോസ് (&quot;അധോലോക ഹെർമിസ്&quot;) ധാന്യങ്ങളുടെയും വിത്തുകളുടെയും കലങ്ങൾ യാഗങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Burkert, ''Greek Religion'', pp. 218, 222.&lt;/ref&gt; നിഴലുകളുടെ ഐഡന്റിറ്റി വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, സാധാരണഗതിയിൽ അസ്വസ്ഥരായ പ്രേതങ്ങൾ അകാലത്തിൽ മരിച്ചവരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;Kerenyi, ''Dionysos: Archetypal Image of Indestructable Life'', p. 364.&lt;/ref&gt;

തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതപത്നിമാർ അവരുടെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി മുന്തിരിത്തോട്ടം ഇഷ്‌ടദാനം ചെയ്യുകയും ഓരോ ഡയോനിഷ്യനും പുഷ്പചക്രം അണിയിക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt;  ഒരു ഡയോനിഷ്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂവ്, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒപ്പം രസകരമായ കാര്യങ്ങൾ, ഉല്ലാസം എന്നിവയും ആണ്. ഡയോനിഷ്യസ് അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ റോസാപ്പൂവിന്റെ പുഷ്പചക്രത്തിൽ ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾവസ്ത്രവും ധരിച്ചുകൊണ്ട് മരണംപോലുള്ള ഉറക്കത്തിൽനിന്ന് &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt;ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നതായി [[Philostratus|ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ്]] (എ.ഡി. 250) വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[File:Mosaïque - Buste de Dionysos - Palazzo Massimo.JPG|thumb|left|3-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[Roman mosaic|മൊസൈക്കിൽ]] പുള്ളിപ്പുലിതൊലി ധരിച്ച് പുഷ്പചക്രം ധരിച്ച ഡയോനിഷ്യസിന്റെ അർദ്ദകായപ്രതിമ]]

== വീഞ്ഞും റോസാപ്പൂവും ==
തന്റെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഒരു മുന്തിരിത്തോട്ടം വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്ത തെസ്സലോനിക്കയിലെ പുരോഹിതൻ, അവിടെ എത്തിയ ഓരോ ഡയോണിഷ്യൻ ദീക്ഷകനും ഒരു റോസ് റീത്ത് ധരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;Kloppenborg-Ascough-p373&quot; /&gt; ഡയോണീഷൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വീഞ്ഞ്, റോസാപ്പൂക്കൾ, ചുവപ്പ് നിറം എന്നിവ അക്രമത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രണയാതുരമായ അന്വേഷണങ്ങളുടെയും ഉല്ലാസത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളാണ്. അരിയാഡ്‌നെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ ഡയോനിസസ് ഒരു റോസാപ്പൂവിന്റെ റീത്തും ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ മേലങ്കിയും ധരിച്ചതായി ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് (മരണം ഏകദേശം 250 എ.ഡി.) വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Philostratus, ''Imagines'' 1.15; Terence Cave, ''Retrospectives: Essays in Literature, Poetics and Cultural History'' (Modern Humanities Research Association, 2009), p. 73.&lt;/ref&gt; അവളുടെ ഉറക്കം ഒരുതരം മരണമാണ്, അതിൽ നിന്ന് അവൾ ദൈവസ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

ഡയോനിസസുമായുള്ള അരിയാഡ്‌നെയുടെ അനശ്വരമായ ഐക്യത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന കിരീടം കൊറോണ ബോറാലിസ് ([[കിരീടമണ്ഡലം]]) എന്ന ഒരു നക്ഷത്രരാശിയുടെ രൂപാന്തരീകരണത്തിന് വിധേയമായി. ചില സ്രോതസ്സുകളിൽ, കൊറോണ ഒരു വജ്രകിരീടമായിരുന്നു. പക്ഷേ റോമൻ നാടകകൃത്ത് [[സെനക്ക|സെനേക്ക]]യ്ക്കും &lt;ref&gt;[[Seneca the Younger|Seneca]], ''Phaedra'' 769, as noted by Michael Coffey and Roland Mayer, ''Seneca: Phaedra'' (Cambridge University Press, 1990), pp. 159–160; and ''Hercules Furens'' 18, as noted by John G. Fitch, ''Seneca's ''Hercules Furens'': A Critical Text with Introduction and Commentary'' (Cornell University Press, 1987), pp. 125–126.&lt;/ref&gt;  മറ്റുള്ളവർക്കും ഇത് റോസാപ്പൂക്കളുടെ മാലയായിരുന്നു. അസ്ട്രോണിമികയുടെ രചയിതാവായ [[Marcus Manilius|മനിലിയസ്]] (എ.ഡി. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്), അരിയാഡ്‌നെയുടെ കിരീടം പർപ്പിൾ, ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ - വയലറ്റുകൾ, ഹയാസിന്ത്സ്, പോപ്പിസ്, &quot;രക്തത്തിന്റെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള വിരിഞ്ഞ റോസാ പുഷ്പം&quot; എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. ഒപ്പം പൂന്തോട്ടങ്ങൾ നട്ടുവളർത്തുന്നതിലും പൂമാലകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിലും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ വാറ്റിയെടുക്കുന്നതിലും ജ്യോതിഷപരമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതായും പറയുന്നു.&lt;ref&gt;Susan Guettel Cole, &quot;Finding Dionysus,&quot; in ''A Companion to Greek Religion'' p. 333; Nina da Vinci Nichols, ''Ariadne's Lives'' (Associated University Presses, 1995), p. 14 ''et passim''; [[Zahra Newby]], &quot;In the Guise of Gods and Heroes: Portrait Heads on Roman Mythological Sarcophagi,&quot; in ''Life, Death and Representation: Some New Work on Roman Sarcophagi'' (Walter de Gruyter, 2011), pp. 201–205.&lt;/ref&gt;

[[Ancient Roman sarcophagi|റോമൻ സാർകോഫാഗിയിൽ]] ഡയോണിഷ്യൻ രംഗങ്ങൾ സാധാരണമായിരുന്നു. കുപ്പിഡ്സ് അല്ലെങ്കിൽ ഈറോട്ട്സ് എന്നിവർ സ്നേഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനുവേണ്ടി മരണത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Janet Huskinson, ''Roman Children's Sarcophagi: Their Decoration and Its Social Significance'' (Oxford University Press, 1996), p. 30; [[Paul Zanker]] and Björn C. Ewald, ''Living with Myths: The Imagery of Roman Sarcophagi'' (Oxford University Press, 2012), p. 102 ''et passim''; Newby, &quot;In the Guise of Gods and Heroes,&quot; pp. 201–205.&lt;/ref&gt; ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിൽ ബാക്ച്ചിക് ലിബേഷനുകൾ പകർന്നുകൊണ്ട് വെർജിലിന്റെ [[ഈനിഡ്|ഐനെയിഡിൽ]] പർപ്പിൾ പുഷ്പങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Vergil, ''Aeneid'' 5.77–81; Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 88.&lt;/ref&gt; [[Nonnus|നോനസിന്റെ]] [[Dionysiaca|ഡയോനിസിയാക്കയിൽ]] (എ.ഡി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ 5-ആം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) സുന്ദരനായ യുവാവായ [[Ampelos|ആമ്പലോസിന്റെ]] മരണത്തിൽ ഡയോനിഷ്യസ് അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും ശരീരത്തെ റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, [[അനിമൺ|അനെമോൺസ്]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് മൂടുകയും [[അംബ്രോസിയ|അംബ്രോസിയ]] തളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മരിച്ചുപോയ ആൺകുട്ടിയുടെ രൂപാന്തരീകരണമായി ആദ്യത്തെ മുന്തിരി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതിൽനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ ഉപയോഗത്തിനായി വീഞ്ഞ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[[Nonnus]], ''Dionysiaca'' 11.241–243; Miguélez-Cavero, ''Poems in Context,'' p. 132.&lt;/ref&gt;

== അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങൾ ==
[[File:Hendrik Goltzius - Stervende Adonis.jpg|thumb|''The blood of the dead Adonis turns into an anemone (Ovid, Met. X 735)'' (1609), by [[Hendrick Goltzius]]]]
അഡോണിസിന്റെ ([[Adonia|അഡോണിയ]]) ആചാരങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു റോസാലിയയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Dominic Perring, &quot;'Gnosticism' in Fourth-Century Britain: The Frampton Mosaics Reconsidered,&quot; ''Britannia'' 34 (2003), p. 108.&lt;/ref&gt; പുരാണത്തിന്റെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മുള്ളുകൊണ്ട് കുത്തി അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കാലിൽ നിന്നുള്ള രക്തവും അഡോണിസിനെ [[പന്നി]] കൊന്നപ്പോൾ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന രക്തവും പൂക്കൾക്ക് നിറം നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;Rina Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius of Gaza: The Depiction of Mythological Themes in Palestine and Arabia during the Fifth and Sixth Centuries,&quot; in ''Christian Gaza in Late Antiquity'' (Brill, 2004), pp. 223–224.&lt;/ref&gt; [[Bion of Smyrna|ബയോൺ]] (ബിസി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) രചിച്ചത് എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന അഡോണിസിന്റെ വിലാപത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കണ്ണുനീർ അഡോണിസിന്റെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.&lt;blockquote&gt;''and the blood and tears become flowers upon the ground. Of the blood comes the rose, and of the tears the [[Anemone nemorosa|windflower]].''&lt;ref&gt;Brenk, ''Clothed in Purple Light,'' p. 87; translation by J.M. Edmonds at [http://www.theoi.com/Text/Bion.html theoi.com.] [[Pausanias (geographer)|Pausanias]] (6.24.7) also connects roses to the story of Aphrodite and Adonis; Cyprino, ''Aphrodite,'' p. 96.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, [[Myrrha|മിറയുടെയും]] അവളുടെ പിതാവിന്റെയും അവിഹിത ബന്ധത്തിൽ നിന്നാണ് അഡോണിസ് ജനിച്ചത്. വഞ്ചനാപരമായ സംഗമം മിറ അവഗണിച്ചതിനുള്ള അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ ഒരു ശിക്ഷയായിരുന്നു മിഥ്യാധാരണാപരമായ കാമം. കപടവേഷവും ഇരുട്ടും പെൺകുട്ടി അബന്ധത്തിലകപ്പെടാൻ കാരണമായി. എന്നാൽ അവൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, പിതാവിന്റെ ദേഷ്യം അവളുടെ മനുഷ്യ സ്വത്വത്തെ മാറ്റിമറിക്കുകയും അവൾ സുഗന്ധം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന [[Commiphora|മിറ ]] വൃക്ഷമായി മാറുകയും ചെയ്തു. അഡോണിസിന്റെ സസ്യപ്രകൃതം മരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച സമയത്താണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ഒരു പാരമ്പര്യത്തിൽ, അഫ്രോഡൈറ്റ് ശിശുവിനെ എടുത്ത് ഒരു പെട്ടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു (ലാർനാക്സ്, ചാരത്തെയോ മറ്റ് മനുഷ്യാവശിഷ്ടങ്ങളെയോ ​​പെട്ടിക്കകത്താക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വാക്ക്), അവനെ വളർത്താൻ അധോലോക ദേവതയായ പെർസെഫോണിന് നൽകി. അവൻ സുന്ദരനായ ഒരു യുവാവായി വളർന്നപ്പോൾ, സ്നേഹത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും മേഖലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അഫ്രോഡൈറ്റും പെർസെഫോണും അവകാശവാദമുന്നയിച്ചു. അഡോണിസ് വർഷത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് സ്വർഗ്ഗീയ അഫ്രോഡൈറ്റിനൊപ്പം, ഒന്ന് [[Chthonic|ചാത്തോണിക്]] പെർസെഫോണിനൊപ്പം, മറ്റൊന്ന് നക്ഷത്രലോകത്തും ചെലവഴിക്കണമെന്ന് സ്യൂസ് വിധിച്ചു. പെർസെഫോണിന്റെ കാലവും സ്വന്തം അധോലോക ഭർത്താവും മുകളിലുള്ള ലോകവും തമ്മിൽ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന കാലത്തിനും സമാനമാണ് ഈ ദൃഷ്ടാന്തം.&lt;ref&gt;Gina Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις: An Exceptional Pair of Terra-cotta Arulae from South Italy,&quot; in ''Studia Varia from the J. Paul Getty Museum'' (Getty Publications, 2001), vol. 2, p. 34; J.P. Massaut, &quot;Mystique rhénane et humanisme chrétien d'Eckhart à Érasme. Continuité, convergence ou rupture?&quot; in ''The Late Middle Ages and the Dawn of Humanism Outside Italy'' (Leuven University Press, 1972), p. 128, citing as an example Ausonius, ''Epistolarum liber'' 4.49.&lt;/ref&gt;

ഒരു സ്കോട്ടിഷ് സാമൂഹിക നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനും നാടോടി ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ [[James George Frazer|ജെ.ജി. ഫ്രേസർ]], അഡോണിസ് പുരാതന കാർഷികദേവനായി  ഗണിക്കപ്പെടുന്നതായി കാണിക്കുന്നു. [[H. J. Rose|എച്ച്ജെ റോസ്]] അഡോണിസിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ &quot;മഹതിയായ അമ്മയുടെയും സസ്യജാലങ്ങൾ മരിക്കുമ്പോൾ മരിക്കുന്ന അവളുടെ കാമുകനും വീണ്ടും ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വരുന്ന കാൽപനികകഥ പൗരസ്‌ത്യദേശത്തുള്ള രൂപരേഖകളിൽ കണ്ടെത്തി.&quot; &lt;ref&gt;[[H.J. Rose]], ''A Handbook to Greek Mythology'' (Routledge, 1928, 6th ed. 1958, 1964 paperback edition), p. 101.&lt;/ref&gt; റോബർട്ട് എ. സെഗൽ അഡോണിസിന്റെ മരണത്തെ &quot;&quot;അനശ്വരമായ ശിശുവിന്റെ&quot; (പ്യൂർ) പരാജയമാണെന്ന് വിശകലനം ചെയ്തു. നഗര-സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുതിർന്നവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലുന്ന ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതാണെന്നും അതിനാൽ വ്യഭിചാരം, കൊലപാതകം, തോന്ന്യാസം, കൈവശപ്പെടുത്തുക, അവിവാഹിതാവസ്ഥ, സന്താനഹീനമായ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക ലംഘനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ജാഗ്രതാ കഥയെന്നും &quot;വിശകലനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Robert A. Segal, &quot;Adonis: A Greek Eternal Child,&quot; in ''Myth and the Polis'' (Cornell University Press, 1991), pp. 64–85.&lt;/ref&gt;

[[File:0 Monument funéraire - Adonis mourant - Museu Gregoriano Etrusco.JPG|thumb|left|മരിക്കുന്ന അഡോണിസിനെ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നായ. ഒരു ശവസംസ്ക്കാര സ്മാരകത്തിന്റെ മൂലയുടെ പാദങ്ങളിൽ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ (ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ) ]]
ആചാരപരമായ [[lamentation|ശോകഗീതത്തോടും]] [[dirge|ശ്‌മശാനഗീതത്തോടും]] സ്ത്രീകൾ അഡോണിയ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചിലപ്പോൾ കട്ടിലിൽ മരിച്ച യുവാക്കളുടെ ഒരു പ്രതിമ വയ്ക്കുകയും അതിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സുഗന്ധം പരത്തുകയും പച്ചപ്പ് കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot;&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 35.&lt;/ref&gt; ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി, അവർ &quot;[[gardens of Adonis|അഡോണിസിന്റെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ]]&quot; നട്ടു. &quot;ആഴമില്ലാത്ത മണ്ണിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച വിത്തുകളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ സസ്യങ്ങളും പാത്രങ്ങളിൽ വളർത്തുന്ന വാർഷികസസ്യങ്ങളും, അത് രണ്ടും വേഗത്തിൽ മുളച്ചുവന്ന് വേഗത്തിൽ തന്നെ ഉണങ്ങിപ്പോയി&quot;&lt;ref&gt;Rose, ''A Handbook to Greek Mythology'', p. 101.&lt;/ref&gt; ഇത് ജീവിതത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ചക്രം ചുരുക്കുന്നതായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.&lt;ref name=&quot;Salapata-p35&quot; /&gt; പലപ്പോഴും രാത്രികാല ആഘോഷമായിരുന്ന ഈ ഉത്സവം, കലണ്ടറിൽ ഔദ്യോഗിക അവധിദിനങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല, കൂടാതെ ഒരു സ്വകാര്യ ആചാരമെന്ന നിലയിൽ റോസാലിയയ്ക്ക് ഒരു നിശ്ചിത തീയതി ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 34.&lt;/ref&gt; ആഘോഷം ഓരോ സ്ഥലത്തും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇതിന് സാധാരണയായി രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ വിവാഹ വിരുന്നു പോലുള്ള സന്തോഷകരമായ ആനന്ദം, അഡോണിസിന്റെ മരണത്തിൽ അനുഷ്ഠാനപരമായ വിലാപം. വിരുന്നിനുള്ള അലങ്കാരങ്ങളും ആചാരപരമായ വേഷഭുഷണങ്ങൾ, തളികയിലെ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ, ശവസംസ്കാരത്തിനായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു അല്ലെങ്കിൽ വഴിപാടുകളായി കരുതി നശിപ്പിച്ചു. മാല ചാർത്തിയ കട്ടിൽ ശവമഞ്ചമായി മാറി. ([[Ancient Greek funeral and burial practices|പ്രോതെസിസ്]]) '.&lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 35–36.&lt;/ref&gt;

ദമ്പതികളെന്ന നിലയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും പ്രതിരൂപം ഗ്രീക്ക് കലയിൽ ഡയോനിഷ്യസ്, അരിയാഡ്നെ എന്നിവരിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; p. 36.&lt;/ref&gt; പ്രണയത്തിന്റെ ആഡംബരവും ആനന്ദവും ആസ്വദിക്കുന്ന ദമ്പതികളുടെ ഗ്രീക്ക് ചിത്രീകരണത്തിന് വിപരീതമായി, റോമൻ ചിത്രങ്ങളും സാർക്കോഫാഗിയും നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിമിഷത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും അവരുടെ പ്രണയത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെ കൈകളിലെ അഡോണിസിന്റെ മരണം [[Resurrection|പുനരുത്ഥാനത്തെ]] ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;Salapata, &quot;Τριφίλητος Ἄδωνις,&quot; pp. 38 and 48 (note 138).&lt;/ref&gt; ഇന്നത്തെ [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിലെ]] [[Arabia Petraea|അറേബ്യ പ്രവിശ്യ]]യിലെ ഒരു സാമ്രാജ്യ നഗരമായ [[Madaba|മഡബയിൽ]], പൗരാണികസങ്കൽപ്പമുളള മൊസൈക്കുകളുടെ ഒരു പരമ്പരയിൽ അഫ്രോഡൈറ്റിന്റെയും അഡോണിസിന്റെയും സിംഹാസനാരോഹണമുണ്ട്. അതിൽ ആറ് ഈറോട്ടുകളും മൂന്ന് [[Charites|ചാരിറ്റികളും]] (&quot;ഗ്രേസെസ്&quot;) പങ്കെടുക്കുന്നു. അവയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു കൊട്ടയിൽ മറിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന റോസാപ്പൂക്കൾ റോസാലിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി കാണാം.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

പുരാതന കാലഘട്ടത്തിൽ, ഒരു റൊസാലിയയെക്കുറിച്ച് സജ്ജമാക്കിയ സാഹിത്യകൃതികൾ യഥാർത്ഥ സന്ദർഭത്തിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിൽ ഈ സന്ദർഭത്തെ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക ക്രമീകരണമായി മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാലും &quot;&quot; അഡോണിസിനുവേണ്ടിയുള്ള വിലാപം &quot;ഒരു പ്രമേയമായി എടുത്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223; David Westberg, &quot;The Rite of Spring: Erotic Celebration in the ''Dialexis'' and ''Ethiopoiiai'' of Procopius of Gaza,&quot; in ''Plotting With Eros: Essays on the Poetics of Love and the Erotics of Reading'' (Museum Tusculanum Press, 2009), p. 189.&lt;/ref&gt; റോമൻ ഉത്സവത്തിനായുള്ള റോസാലിയയുടെ പങ്കിട്ട ഭാഷയും അഡോണിയയിലെ പുഷ്‌പത്തിന്റെ നിരീക്ഷണവും സമാനമോ താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതോ ആയ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാം, മാത്രമല്ല നേരിട്ടുള്ള ഏകീകരണവും ഇതിന് ആവശ്യമില്ല.&lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189.&lt;/ref&gt;

== ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റുകൾ ==
[[File:Statue of a reclining Attis at the Shrine of Attis 1.jpg|thumb|upright=1.3| ചാരിയിരിക്കുന്ന [[radiate crown|റേഡിയേറ്റ് കിരീട]]ത്തോടുകൂടിയ ആറ്റിസിന്റെ ഇടത് കൈയിൽ [[shepherd's crook|ഇടയന്റെ വക്രത്തെയും]] (കേടായ) വലതു കൈയിൽ മാതളനാരങ്ങയും പൈൻ കോണുകളും ഗോതമ്പും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗിക നഗ്നത കാണിക്കുന്നത് അയാൾ പൂർണ്ണമായ വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് വിധേയനായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചാരിയിരിക്കുന്ന താടിയുള്ള തല മിക്കവാറും  സാംഗാരിയസ് നദി ദേവനാണ് &lt;ref&gt;Maria Grazia Lancellotti, ''Attis, Between Myth and History: King, Priest, and God'' (Brill, 2002), p.116.&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ ഗാലസ്&lt;ref&gt;Jaime Alvar, ''Romanising Oriental Gods: Myth, Salvation and Ethics in the Cults of Cybele, Isis and Mithras,'' translated by Richard Gordon (Brill, 2008), p. 38.&lt;/ref&gt;([[Ostia Antica|ഓസ്റ്റിയയിൽ]] നിന്ന്, എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്)]]
[[Claudius|ക്ലോഡിയസിന്റെ]] ഭരണം മുതൽ [[Antoninus Pius|അന്റോണിനസ് പയസിന്റെ ]] ഭരണകാലം വരെ മാർച്ചിലെ ഒരു &quot;വിശുദ്ധ വാരം&quot; മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെയും ആറ്റിസിന്റെയും ചടങ്ങുകൾക്കായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു (&quot;മഹാമാതാവ്&quot;, &quot;ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ്&quot; അല്ലെങ്കിൽ [[Cybele|സൈബലെ]]) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). &quot;&lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis'', p. 81; [[Bertrand Lançon]], ''Rome in Late Antiquity'' (Routledge, 2001), p. 91; Philippe Borgeaud, ''Mother of the Gods: From Cybele to the Virgin Mary'', translated by Lysa Hochroth (Johns Hopkins University Press, 2004), pp. 51, 90, 123, 164. Scholars are divided as to whether the full program of observances was put in place under Claudius, or gradually expanded until the time of Antoninus Pius: Gary Forsythe, ''Time in Roman Religion: One Thousand Years of Religious History'' (Routledge, 2012), p. 88; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 286.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 15 ന് നടന്ന ഒരു പ്രാഥമിക ഉത്സവത്തിൽ, ഫ്രിജിയൻ നദിയുടെ ഞാങ്ങണകൾക്കിടയിൽ ആറ്റിസിന്റെ ശിശുക്കളെ ഇടയന്മാരോ സൈബേലോ കണ്ടെത്തിയതായി അടയാളപ്പെടുത്തി. തുടർച്ചയായ ചടങ്ങുകൾ മാർച്ച് 22 ന് ആർബർ ഇൻട്രാട്ട് (&quot;ദി ട്രീ എൻട്രസ്&quot;) ഉപയോഗിച്ച് പുനരാരംഭിക്കുകയും മാർച്ച് 27 അല്ലെങ്കിൽ 28 വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസത്തിൽ, കോളേജ് ഓഫ് ഡെൻഡ്രോഫോറസ് (&quot;ട്രീ-ചുമക്കുന്നവർ&quot;) ഒരു പൈൻ മരം കൊണ്ടുപോയി ആറ്റിസിന്റെ ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി &quot;ദൈവത്തെപ്പോലെ കമ്പിളി തലപ്പാവു കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ് വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;[[Francisco Rodríguez Adrados|Francisco R. Adrados]], ''Festival, Comedy and Tragedy: The Greek Origins of Theatre,'' translated by Christopher Holme (Brill, 1975, originally published 1972 in Spanish), p. 395.&lt;/ref&gt; [[Lucretius|ലുക്രേഷ്യസ്]] (ബിസി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്) ഏപ്രിലിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന [[Megalensia|മെഗാലെൻസിയയിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ഉല്ലാസയാത്രയിൽ റോസാപ്പൂക്കളെയും പേരിടാത്ത മറ്റ് പുഷ്പങ്ങളെയും കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 2.627–628.; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;

ആറ്റിസ് പുരാണത്തിലെ അക്രമത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തവും സങ്കീർണ്ണവുമായ വിവരണം&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65; Gasparao, ''Soteriology,'' p. 41.&lt;/ref&gt; നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[Christian apologist|ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റ്]] [[Arnobius|അർനോബിയസ്]] (മരണം: 330),ആണ്. &lt;ref&gt;Arnobius of Sicca, ''Adversus Nationes'' 6–7, drawing on sources he identifies as &quot;Timotheus, a man not disreputable in matters of theology,&quot; and &quot;Valerius the [[College of Pontiffs|pontifex]]&quot;, possibly [[Marcus Valerius Messalla Rufus|Marcus Valerius Messala]], the consul of 53 BC and author of a treatise identifying [[Aion (deity)|Aion]] with [[Janus]] on the etymological basis of ''Ia'', the name &quot;Violet&quot; in the story of Attis. Summary based on that of Lancelotti, ''Attis'', pp. 3–5; Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 65–67; and Giulia Sfameni Gasparro (combining the versions of Arnobius and Pausanias), ''Soteriology and Mystic Aspects in the Cult of Cybele and Attis'' (Brill, 1985), pp. 38–41.&lt;/ref&gt; റോമൻ സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലെ ആരാധനാ സമ്പ്രദായത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതിപ്പ് മികച്ച രീതിയിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 64.&lt;/ref&gt; ഫ്രിഗിയയിലെ അഗ്ഡസ് എന്ന പാറയിൽ നിന്നാണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. അതിൽ നിന്ന് പ്രളയത്തിനുശേഷം ലോകത്തെ വീണ്ടും ജനകീയമാക്കുന്നതിനായി [[Pyrrha|പിർഹയും]]  [[Deucalion|ഡീകാലിയനും]] ചേർന്ന് കല്ലുകൾ മനുഷ്യരായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി. ദേവന്മാരുടെ മഹതിയായ അമ്മ അവിടെ പതിവായി വിശ്രമിച്ചു. അവിടെ അവളെ കാമഭ്രാന്തനായ [[Jupiter (mythology)|ജൂപ്പിറ്റർ]] ആക്രമിച്ചു. തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ കഴിയാതെ, ദേവന്മാരുടെ രാജാവ് പാറയിൽ സ്വയംഭോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട് സ്വയം ഒഴിവായി.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 65.&lt;/ref&gt;അതിൽ നിന്ന് അക്രമാസക്തനും അതിശക്തനുമായ [[Sex-androgyny in mythology|ഹെർമാഫ്രോഡിറ്റിക് ദേവത]]യായ അക്ഡെസ്റ്റിസ് അല്ലെങ്കിൽ [[Agdistis|അഗ്ഡിസ്റ്റിസ്]] ജനിച്ചു. ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം, ഡയോനിഷ്യസുമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ ദേവന്മാർ ഈ അതിശക്തനായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ പരിചരണത്തിനായി (ക്യൂറ) റോമൻ ദേവനായ [[Liber|ലിബറിന്]] നൽകുന്നു. ക്യൂറ എന്നാൽ &quot;പരിചരണം, ഉത്കണ്ഠ, ചികിത്സ, മേൽനോട്ടം&quot; എന്നാണ്.

വീഞ്ഞിന്റെ ദേവനായ ലിബർ അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട നീരുറവയുടെ ([[Fontus|ഫോണ്ടസ്]]) ജലത്തെ ശുദ്ധമായ വീഞ്ഞ് ആക്കി മാറ്റുന്നു. നിവൃത്തിയില്ലായ്‌മയാൽ ദാഹിക്കുന്ന അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ വീഞ്ഞ് കുടിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സിരകൾ വീഞ്ഞ് വലിച്ചെടുക്കുന്നതിലൂടെ മയങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു.  മുടിയിൽ നിന്ന് നെയ്ത ഒരു കുടുക്കിലകപ്പെട്ട അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനെ താൽക്കാലികമായി സ്വതന്ത്രമാക്കാനുള്ള സ്വയം നടത്തിയ പോരാട്ടത്തിൽ ജനനേന്ദ്രിയളെ മുറിച്ച് സ്വയം വൃഷ്‌ണച്ഛേദത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇംപീരിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ മെഡിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ രചനകളിലെ ഒരു യൂഫെമിസം അനുസരിച്ച് രക്തനീരുറവയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഒരു മാതളനാരകമരം, അതിന്റെ ഫലം വളരെ ആകർഷകമാണ്. നദിദേവനായ [[Sangarius (mythology)|സംഗാരിയസിന്റെ]] മകളായ [[Nana (Greek mythology)|നാന]], സിനു റിപോണിറ്റിൽ, ഈ ഫലം &quot;യോനിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.&quot; &lt;ref&gt;J.N. Adams, entry on ''sinus (muliebris)'', ''The Latin Sexual Vocabulary'' (Johns Hopkins University Press, 1982), pp. 90–91. In Pausanias, the impregnating edible is an almond, with the almond tree playing a role later in the version of Arnobius; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 38.&lt;/ref&gt; പിതാവിനെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് നാന ഗർഭിണിയാകുന്നു. പിതാവ് അവളെ കേടായ സാധനങ്ങളുടെയിടയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് പട്ടിണിക്കിടുന്നു. ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് നൽകുന്ന പഴങ്ങളും മറ്റ് സസ്യാഹാരങ്ങളും അവളെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നു. ശിശു ജനിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സംഗാരിയസ് ഉത്തരവിടുന്നു. പക്ഷേ ഒരു ആട്ടിടയൻ കുട്ടിയെ കണ്ടെത്തി വളർത്തുന്നു. ഈ കുട്ടി ആണ് ആറ്റിസ്.

[[File:Godward Ionian Dancing Girl 1902.jpg|thumb|upright|left|[[John William Godward|ജോൺ വില്യം ഗോഡ്‌വാർഡ്]] ചിത്രീകരിച്ച [[Ionians|അയോണിയൻ]] ഡാൻസിംഗ് ഗേൾ. വയലറ്റ് പുഷ്പചക്രവും കുങ്കുമപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള വസ്ത്രവും ധരിച്ച മറ്റൊരു ചിത്രത്തിന്റെ ('[[:Commons:File:With Violets Wreathed 1902.jpg|With Violets Wreathed and Robe of Saffron Hue]]) രൂപസാദൃശ്യമുള്ള [[Victorian painting|വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ]] പൗരാണിക സാഹിത്യചിത്രം''' &lt;ref&gt;Vern G. Swanson, ''John William Godward: The Eclipse of Classicism'' (Antique Collectors Club Limited, 1997), p. 65; Rosemary J. Barrow, ''The Use of Classical Art and Literature by Victorian Painters, 1860-1912: Creating Continuity With the Traditions of High Art'' (Mellen Research University Press, 2007), p. 39.&lt;/ref&gt;]]
അസാധാരണമായ സൗന്ദര്യമുള്ള ആറ്റിസ് ദൈവങ്ങളുടെ അമ്മയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരന്തരമായ കൂട്ടാളിയായ അഗ്ഡിസ്റ്റിസും ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. വീഞ്ഞിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, ആറ്റിസ് ഒരു വേട്ടക്കാരനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ നേട്ടങ്ങൾ ദൈവിക പ്രീതി മൂലമാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സങ്കേതത്തിൽ വീഞ്ഞ് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ (നെഫാസ്) കാരണം വിശദീകരിക്കുന്നു. വീഞ്ഞുമായി പ്രവേശിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു മലിനീകരണമായി കണക്കാക്കുന്നു. അപലപനീയവും സാമൂഹികമായി പാർശ്വവൽക്കരിക്കുന്നതിന്റെയും ഭാഗമായി ആഗ്ഡിസ്റ്റിസുമായുള്ള ആറ്റിസിന്റെ ബന്ധത്തെ ഇൻഫാമിസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. കുട്ടിയെ (പ്യൂവർ) വീണ്ടെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫ്രിജിയൻ രാജാവായ [[Midas|മിഡാസ്]], മകളുമായി ഒരു വിവാഹം സംഘടിപ്പിക്കുകയും നഗരം പൂട്ടിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മേറ്റർ ഡ്യൂമിന് ആറ്റിസിന്റെ വിധി (ഫാറ്റം) അറിയാം. വിവാഹബന്ധം ഒഴിവാക്കിയാൽ മാത്രമേ അയാളെ ദ്രോഹത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയുള്ളൂ. ദേവന്മാരുടെ അമ്മയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസും വിവാഹചടങ്ങിനെ തകർക്കുന്നു. ഒപ്പം അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അതിഥികൾക്കിടയിൽ പരിഭ്രമവും ഭ്രാന്തും പരത്തുന്നു. ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സിലെ വിഷമകരമായ ഒരു ഭാഗത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വിശദാംശങ്ങളിൽ&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 39–40, characterizing the detail as &quot;a [[Christian polemic|polemical]] emphasis&quot;.&lt;/ref&gt; [[Galli|ഗാലസ്]] എന്ന പുരോഹിതന്റെ വെപ്പാട്ടിയുടെ മകളുടെ മുലകൾ മുറിച്ചുമാറ്റി ഒരു കുടിയനെപ്പോലെ ആക്രോശിച്ച ആറ്റിസ് സ്വയം ഒരു പൈൻ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ എത്തുകയും അഗ്ഡിസ്റ്റിസിന് ഒരു വഴിപാടായി ജനനേന്ദ്രിയം മുറിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ രക്തം വാർന്നു ആറ്റിസ് മരിക്കുകയും രക്തപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് പുഷ്പം ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ദൈവങ്ങളുടെ മാതാവ് ജനനേന്ദ്രിയങ്ങളെ &quot;മരിച്ചവരുടെ വസ്ത്രത്തിൽ&quot; പൊതിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ മൂടുകയും ജന്തുക്കളുടെ [[വൃഷണസഞ്ചി|വൃഷണസഞ്ചിയുടെ]] യാഗോചിതമായ ചികിത്സയെക്കുറിച്ചുള്ള അനുഷ്ഠാനത്തിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പുരാണത്തിന്റെ ഒരുഭാഗം ലിഖിതങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 275.&lt;/ref&gt;വയലറ്റ് (ഗ്രീക്ക്  ഇയ) എന്ന് പേരുള്ള വധു ആറ്റിസിന്റെ നെഞ്ചിനെ കമ്പിളി കെട്ടുകളാൽ മൂടുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസിനുവേണ്ടി വിലപിച്ച ശേഷം അവൾ ആത്മഹത്യചെയ്യുന്നു. മരിക്കുമ്പോഴുള്ള അവളുടെ രക്തം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളായി മാറുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ അമ്മയുടെ കണ്ണുനീർ ഒരു ബദാം മരമായി മാറുന്നു. ഇത് മരണത്തിന്റെ കയ്പ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവൾ പൈൻ മരത്തെ തന്റെ പവിത്രമായ ഗുഹയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അഗ്ഡിസ്റ്റിസ് അവളുമായി വിലാപത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നു. ആറ്റിസിനെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെകൊണ്ടുവരാൻ ജുപ്പിറ്റർ ദേവനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് അനുവദിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. എന്നാൽ വിധി ശരീരം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാതിരിക്കാനും, മുടി വളരാൻ തുടരാനും, [[ചെറിയ വിരൽ|ചെറുവിരലിനു]] ജീവിക്കാനും നിരന്തരമായ ചലനങ്ങളിൽ തരംഗമാകാനും അനുവദിക്കുന്നു.

ആറ്റിസിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നടത്തിയ ആചാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് മിഥ്യയുടെ വശങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ചും ഡയോനിഷ്യൻ ആരാധനയുമായുള്ള പോരാട്ടവും വിഭജനവും പുനർനിർമ്മിക്കുന്നുവെന്ന് അർനോബിയസ് വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും വികസിച്ചത് സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിൽ മാത്രമാണ്. &lt;ref&gt;Lancellotti, ''Attis,'' pp. 89–90, 138ff. ''et passim''; Jan N. Bremmer, ''Greek Religion and Culture, the Bible, and the Near East'' (Brill, 2008), pp. 294–296, 298.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 22-ന് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിനായി, ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ ആറ്റിസിന്റെ വയലറ്റ് പുഷ്പചക്ര മരത്തെ മാഗ്ന മേറ്ററിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. മരിക്കുന്ന വയലയെന്ന നിലയിൽ, പാരന്റാലിയയ്‌ക്കായി ശവക്കുഴികളിലേക്ക് വയലറ്റുകൾ വിതറിയത് ആർബർ ഇൻട്രാറ്റിന്റെ ദിവസം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 2.537–540; Lancellotti, ''Attis,'' pp. 90–91; Gasparro, ''Soteriology,'' p. 42. Lancellotti emphasizes the non-cyclical permanence of Attis's death (p. 138) marked by rituals that recall funeral cult.&lt;/ref&gt; അടുത്ത ദിവസം ഡെൻഡ്രോഫോറുകൾ [[Korybantes|കോറിബാന്റുകളെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഗൗരവമേറിയ സംഗീതവും, സായുധ നൃത്തങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച യുവാക്കളും പുരാണങ്ങളിലെ ശിശുദേവന്മാരുടെ സംരക്ഷകരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Michele Renee Salzman, ''On Roman Time: The Codex Calendar of 354 and the Rhythms of Urban Life in Late Antiquity'' (University of California Press, 1990), pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 24 ന് നടന്ന ഡൈസ് സാങ്കുനിസിനായി (&quot;രക്ത ദിനം&quot;), ഭക്തർ വിലാപത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിൽ മുഴുകി, മരിച്ചവരുടെ &quot;പോഷണം&quot; എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് പ്രതിമയിൽ രക്തം വിതറി. ഗല്ലി സൈബലിന്റെ ഷണ്ഡനായ പുരോഹിതനാകുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമികമെന്ന നിലയിൽ ചില അനുയായികൾ ഈ ദിവസം സ്വയം ഷണ്‌ഡനായതായിരിക്കാം. തുടർന്നുള്ള വിശുദ്ധരാത്രിയ്ക്കായി ആറ്റിസിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ &quot;ശവകുടീരത്തിൽ&quot; സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 167; Lancellotti, ''Attis'', pp. 82 and 90.&lt;/ref&gt;

[[Sallustius|സല്ലുസ്റ്റിയസിന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, മരം മുറിക്കുന്നത് ഉപവാസത്തോടൊപ്പമായിരുന്നു. മരം വെട്ടിയതിനുശേഷം &quot;തലമുറയുടെ കൂടുതൽ പുരോഗതിക്കുവേണ്ടി പുനർജന്മത്തിനായി പാൽ കുടിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം പുതിയ ഉയർച്ചയ്ക്കുവേണ്ടി ദേവന്മാർക്ക് സന്തോഷത്തോടുകൂടി മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Sallustius, ''Peri Theōn'' 4.10, as cited by Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 277.&lt;/ref&gt;[[Julian calendar|ജൂലിയൻ കലണ്ടറിലെ]] [[മഹാവിഷുവം]] മാർച്ച് 25 ന് ആറ്റിസിന്റെ ഏതെങ്കിലും അർത്ഥത്തിൽ&quot; പുനർജന്മം &quot;അല്ലെങ്കിൽ നവീകരണവുമായി സന്തോഷത്തോടുകൂടി ([[Hilaria|ഹിലാരിയ]]) മാലകളും അർപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.21.10; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ചില ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ സ്രോതസ്സുകൾ ഈ ദിവസത്തെ [[യേശുവിന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ്|യേശുവിന്റെ പുനരുത്ഥാനവുമായി]] ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;[[Tertullian]], ''Adversus Iudaeos'' 8; [[Lactantius]], ''De Mortibus Persecutorum'' 2.1; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 88; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; [[ഡമാസിയൂസ്|ഡമാസ്കിയസ്]] അതിനെ &quot;[[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിൽ]] നിന്നുള്ള വിമോചനമായി&quot; കണ്ടു.&lt;ref&gt;Damascius, ''Vita Isidori excerpta a Photio Bibl. (Cod. 242),'' edition of R. Henry (Paris, 1971), p. 131; Salzman, ''On Roman Time,'' p. 168.&lt;/ref&gt; ഒരു ദിവസത്തെ വിശ്രമത്തിനുശേഷം (റിക്വീഷ്യോ), മാഗ്ന മെറ്ററിന്റെ ആചാരപരമായ ശുദ്ധീകരണം (ലാവറ്റിയോ) മാർച്ച് 27 ന് നടത്തി. &lt;ref&gt;Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' pp. 277, 286–287. The ''Lavatio'' is mentioned by Ovid in the Augustan period, and other literary references indicate it was &quot;well established&quot; by the [[Flavian dynasty|Flavian period]]; Forsythe, ''Time in Roman Religion,'' p. 89.&lt;/ref&gt;മാർച്ച് 28 [[Vatican Hill|വത്തിക്കാനത്തിലെ]] മാഗ്ന മെറ്ററിന്റേയും ആറ്റിസിന്റേയും [[Greco-Roman mysteries|രഹസ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക്]] മതപ്രവേശം ചെയ്യുന്ന ഒരു ദിനമായിരിക്കാം.&lt;ref&gt;Specifically at the [[Gaianum]], near the Phrygianum sanctuary associated with Cybele; Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 165, 167. Lawrence Richardson, ''A New Topographical Dictionary of Ancient Rome'' (Johns Hopkins University Press, 1992), p. 180, suggests that ''Initium Caiani'' might instead refer to the &quot;entry of Gaius&quot; ([[Caligula]]) into Rome on March 28, 37 AD, when he was acclaimed as ''[[princeps]]''. The Gaianum was a track used by Caligula for chariot exercises. Salzman (p. 169) sees the Gaianum as a site alternative to the Phrygianum, access to which would have been obstructed in the 4th century by the construction of [[Old St. Peter's Basilica|St. Peter's]].&lt;/ref&gt;

&quot;മരിക്കുകയും പുനർജീവിക്കുന്നതുമായ സസ്യദേവൻ&quot; എന്ന കർക്കശമായ രൂപരേഖയിൽ ആറ്റിസിനെ കാണാൻ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളുടെ ശവസംസ്കാര സ്വഭാവത്തിന് സസ്യചക്രം അവിഭാജ്യമാണ്. &lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' pp. 44–45; H.S. Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion: Transition and Reversal in Myth and Ritual'' (Brill, 1993, 1994), vol. 2, p. 154.&lt;/ref&gt; റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ പൈൻ ട്രീ, പൈൻ കോണുകൾ അവയുടെ ആരാധന പ്രാധാന്യത്തിനായി ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' pp. 279 and 288, suggesting also that the tree of the Romans was not entirely an innovation, but a survival or translation of the decorated tree, perhaps an almond, that was part of the [[Hittite religion|Hittite]] new year festival in the spring.&lt;/ref&gt; ഒന്നോ രണ്ടോ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഏഥൻസിൽ നിന്നുള്ള ആറ്റിസിന്റെ പ്രതിമയിൽ [[മാതളനാരങ്ങ]], പൈൻ കോണുകൾ, വയലറ്റുകളുടെ ഒരു പൂച്ചെണ്ട്‌ എന്നിവ അടങ്ങിയ ഒരു കൊട്ടയുണ്ട്.&lt;ref&gt;Gasparro, ''Soteriology,'' p. 48.&lt;/ref&gt;

== വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളിലെ സസ്യങ്ങൾ ==
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെട്ട പഴയ വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം റോസാലിയയെ പ്രചരിപ്പിക്കാനും ജനപ്രിയമാക്കാനും സഹായിച്ചു. കൂടാതെ റോമാക്കാരുടെ സ്വകാര്യ ഡൈസ് വയലേ അല്ലെങ്കിൽ വയലാരിസ് അർബർ ഇൻട്രാറ്റ് ചടങ്ങുകളുടെ പൊതു പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27.&lt;/ref&gt;  ആറ്റിസും അഡോണിസും തമ്മിലുള്ള ആശയപരമായ ബന്ധം പ്രധാനമായും പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്വ കാലഘട്ടത്തിലാണ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. &lt;ref&gt;Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 270, emphasizing the disparities between the early cult of Attis and developments in [[Late Antiquity]] (p. 268).&lt;/ref&gt; [[നവപ്ലേറ്റോണിസം|നവപ്ലേറ്റോണിസത്തിലെ]] തത്ത്വചിന്തകനായ [[പോർഫിറി|പോർഫിറി]] (എ.ഡി. 305 എ.ഡി) അഡോണിസിനെയും ആറ്റിസിനെയും &quot;ഭൂമിയുടെ ഫലങ്ങളായി&quot; കണ്ടു.
[[File:The Awakening of Adonis - John William Waterhouse (1899).jpg|thumb|''[[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച അവേയർനെസ് ഓഫ് അഡോണിസ് (1900) ]]
&lt;blockquote&gt;''Attis is the symbol of the blossoms which appear early in the spring, and fall off before the complete fertilization; whence they further attributed castration to him, from the fruits not having attained to seminal perfection: but Adonis was the symbol of the cutting of the perfect fruits.''&lt;ref&gt;As recorded by the Christian apologist [[Eusebius]], ''[[Praeparatio evangelica]]'' 3.11.12 and 15, and 3.13.14, translated by E.H. Gifford (1903), as cited by Gasparro, ''Soteriology,'' p. 46. In a commentary on Ovid, and citing Porphyry and Eusebius, the 15th-century [[Italian humanist]] [[Paolo Marsi|Paulus Marsus]] noted that &quot;Atys castrated means nothing other than the flower that falls before the fruit&quot;; Rebecca Zorach, ''Blood, Milk, Ink, Gold: Abundance and Excess in the French Renaissance'' (University of Chicago Press, 2005), p. 72.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

പോർഫിറി, ആറ്റിസ്, അഡോണിസ്, കോറെ (പെർസെഫോൺ &quot;ആദ്യത്തെ&quot;, &quot;ഉണങ്ങിയ&quot; അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യവിളകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു), ഡയോനിസസ് (മൃദുവായതും [[അണ്ടി (ഫലം)|പുറംതോടിന്റെ പഴങ്ങളും]] സ്വാധീനിക്കുന്നവർ) എന്നിവരെ &quot;സെമിനൽ നിയമത്തിന്റെ&quot; ദേവതകളായി  പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു:&lt;blockquote&gt;കോറെയ്ക്ക് വേണ്ടി പ്ലൂട്ടോയെ കൊണ്ടുപോയി. അതായത്, വിതയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് സൂര്യൻ ഭൂമിക്കടിയിൽ അസ്തമിക്കുന്നു; സഖ്യകക്ഷികളായി ആറ്റിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് പുഷ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശേഷിയും അഡോണിസ് പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നത് വിളഞ്ഞ ധാന്യം കൊയ്യുന്നതിനെയും ആണ്.''&lt;/blockquote&gt;

[[Pluto (mythology)|പ്ലൂട്ടോയുടെ]] മണവാട്ടിയായി പെർസെഫോൺ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ പുൽമേടിൽ നിറഞ്ഞ പുഷ്പ ഇനങ്ങളിൽ റോസാപ്പൂക്കളും വയലറ്റുപ്പൂക്കളും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Cohen, &quot;Mythic Landscapes of Greece,&quot; in ''The Cambridge Companion to Greek Mythology'', p. 316, citing the ''[[Homeric Hymn to Demeter]],'' one of the earliest treatments of the myth. Ovid places Proserpina among violets and lilies at ''[[Metamorphoses]]'' 5.332, and dwells on the abundance and variety of flowers—with the rose the favored choice of the attendant [[Nymph|nymphs]]—in his treatment of the same myth for the month of April at ''Fasti'' 4.429–442. Claudian, ''De raptu Proserpina'' 2.92–93, lists roses, hyacinths and violets.&lt;/ref&gt; താരതമ്യ പുരാണശാസ്ത്രജ്ഞനായ മിർസിയ എലിയേഡ്, സസ്യജാലങ്ങൾക്കും മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിനുമിടയിലുള്ള ഒരു &quot;ജീവിത പ്രവാഹമായി&quot; ദിവ്യ രൂപാന്തരീകരണത്തെ കണ്ടു. അക്രമാസക്തമായ മരണം ജീവിതത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അത് മറ്റേതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ സസ്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പുഷ്പം&quot; എന്നിവയിൽ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ആറ്റീസിന്റെ വയലറ്റുപ്പൂക്കളും അഡോണിസിന്റെ റോസാപ്പൂക്കളും അനെമോണുകളും വീരന്മാരുടെ മരണശേഷം യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പുഷ്പങ്ങളുടെ ഇതിഹാസങ്ങളുമായി എലിയേഡ് ബന്ധപ്പെടുത്തി. &lt;ref&gt;[[Mircea Eliade]], ''Patterns in Comparative Religion,'' translated by Rosemary Sheed (University of Nebraska Press, 1996, translation originally published in 1958), p. 302.&lt;/ref&gt;

== മിലിട്ടറി റോസാലിയ ==
[[File:5966 - Brescia - S. Giulia - Cippo per soldato (sec. I I) - Foto Giovanni Dall'Orto, 25 Giu 2011.jpg|thumb|upright|ഒരു റോമൻ പട്ടാളക്കാരന്റെ ശവസംസ്കാര സ്മാരകത്തിലെ സൈനിക നിലവാരത്തിലുള്ള ഈഗിൾ (എ.ഡി 1 മുതൽ 2 വരെ നൂറ്റാണ്ട്)]]
മെയ് മാസത്തിൽ രണ്ട് തീയതികളിൽ സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ (സിഗ്ന) റോസാപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട് റോമൻ സൈന്യം റോസാലിയ സിഗ്നോറം ആഘോഷിച്ചു. എ.എച്ച്. ഹൂയി മിലിട്ടറി റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിനെ കാർഷിക ദേവതകളുടെ പരമ്പരാഗത വസന്തകാല ഉത്സവങ്ങളായാണ് കാണുന്നത്. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 27–28.&lt;/ref&gt; [[Severus Alexander|സെവേറസ് അലക്സാണ്ടറുടെ]] (എ.ഡി. 224–235) ഭരണകാലത്ത് [[ഡുറാ യുറോപ്പോസ്|ഡ്യൂറ-യൂറോപോസിൽ]] നിലയുറപ്പിച്ച ഒരു കൂട്ടായ്‌മയുടെ പാപ്പിറസ് കലണ്ടറായ [[Feriale Duranum|ഫെരിയേൽ ഡുറാനത്തിൽ]] ഈ ഉത്സവം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സൈന്യത്തിന് നൽകുന്ന ഒരു സാധാരണ മത കലണ്ടറിനെയാണ് ഈ കലണ്ടർ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Lucinda Dirven, ''The Palmyrenes of Dura-Europos: A Study of Religious Interaction in Roman Syria'' (Brill, 1999), pp. 184–185; Nigel Pollard, ''Soldiers, Cities, and Civilians in Roman Syria'' (University of Michigan Press, 2000), pp. 143 (especially note 126), 146.&lt;/ref&gt; അപൂർണ്ണമായ മൂലഗ്രന്ഥം കാരണം രണ്ട് റോസാലിയയുടെ ആദ്യദിനം. തീർച്ചയില്ലാത്തതാണെങ്കിലും, അത് ലെമൂറിയ കാലഘട്ടവുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. മെയ് 9, 11, 13 തീയതികളിലെ പുരാതന ഉത്സവ ദിവസങ്ങളിൽ &lt;ref&gt;Duncan Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; in ''Syria'' 65 (1988), p. 356; Douglas W. Geyer, ''Fear, Anomaly, and Uncertainty in the Gospel of Mark'' (Scarecrow Press, 2002), p. 138, citing [[Robert O. Fink|R.O. Fink]], A.S. Hooey, and W.S. Snyder, &quot;The ''Feriale Duranum'',&quot; ''Yale Classical Studies'' 7 (1940), p. 115. [[Stefan Weinstock]], &quot;A New Greek Calendar and Festivals of the Sun,&quot; ''Journal of Roman Studies'' 38 (1948), p. 38, gives the date as May 10. Steven K. Drummond and Lynn H. Nelson, ''The Western Frontiers of the Imperial Rome'' (M.E. Sharpe, 1994), p. 203, place it on May 9.&lt;/ref&gt; അകാല മരണം മൂലം പാതാളത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിനുപകരം ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞുനടന്നവരുടെ. നിഴലുകളെ ([[Lemures|ലെമറുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ ലാർവകൾ) അനുസ്മരിച്ചിരുന്നു. ഓവിഡിന്റെ വ്യക്തമായ വിവരണത്തിൽ, ലെമൂറിയയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ശക്തമായ ഒരു  [[Apotropaic magic|അപ്പോട്രോപൈക് ആംഗ്യമായി]] കറുത്ത പയർ തുപ്പുന്നത് അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), p. 43.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ആഘോഷം മെയ് 31 ന്  ജൂൺ കലണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പുള്ള ദിവസമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' quotes the calendar as ''pridie kal. Iunias ob rosalias signorum supplicatio''; that is, as occurring on the day before the [[Kalends]] of June.&lt;/ref&gt;  ജൂൺ ഒന്നിന് പെരുന്നാൾ ദിനം, [[Cardea|ഡിയ കാർന]] (&quot;മാംസദേവത&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;ഭക്ഷ്യദേവത&quot;),യ്ക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും സാധാരണയായി  &quot;ബീൻ കലണ്ടെൻസ് &quot; (കലണ്ടെ ഫബാരിയേ) എന്ന് പൊതുവായി വിളിക്കപ്പെടുന്നതും &lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;  മരിച്ചവരുടെ ആചാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരിക്കാം . &lt;ref&gt;In the conjecture of [[Georg Wissowa|Wissowa]]; [[William Warde Fowler]], ''The Roman Festivals of the Period of the Republic'' (London, 1908), p 131. Fowler is cautious about over-interpreting the evidence to characterize all these occasions as &quot;rites of the dead&quot;.&lt;/ref&gt;കൂടാതെ ലെമൂറിയയുടെ ദിവസങ്ങൾ കലണ്ടറിൽ നെഫസ്റ്റസ് എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് സാധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലം ആയിരുന്നു അത്. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസാലിയ സിഗ്നോറം മെയ് 29 മുതൽ ജൂൺ 1 വരെ നടന്ന &quot;ബീൻ ഗെയിംസ്&quot; ([[Ludi|ലുഡി]] ഫാബറീസി) യുടെ മൂന്നാം ദിവസവുമായി  ഒത്തുവന്നു. ഒരുപക്ഷേ ഇത് കാർണയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 92, 122, 127; Macrobius, ''Saturnalia'' 1.12.33.&lt;/ref&gt;&quot;കാർണേറിയയിൽ&quot; റോസാപ്പൂ അലങ്കാരത്തിനുള്ള ഒരു വസ്വിയ്യത്ത് ഒരു സിവിലിയൻ ലിഖിതം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു, ഇതിനെ [[തിയോഡോർ മോംസെൻ]] വ്യാഖ്യാനിച്ചത് കാർണയുടെ കലെണ്ടുകളായാണ്.&lt;ref&gt;''CIL'' 3.3893; Fowler, ''Roman Festivals'', p. 131.&lt;/ref&gt;

റോമൻ ബ്രിട്ടനിലെ ([[Corbridge|കോർബ്രിഡ്ജ്]], [[Northumberland|നോർത്തംബർലാൻഡ്]]) [[Coria (Corbridge)|കൊറിയ]]യിലെ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സൈനിക ആസ്ഥാനത്തു നിന്നുള്ള ശില്പം റോസാലിയയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; pp. 351–352.&lt;/ref&gt; ജർമ്മനി സുപ്പീരിയർ പ്രവിശ്യയിലെ മൊഗൊണ്ടിയാക്കം (ഇന്നത്തെ മെയിൻസ്) നിന്നുള്ള മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ലിഖിതം മെയ് 10 ന് സൈനിക യൂണിറ്റിന്റെ (ഒരു സെഞ്ചൂറിയ) [[Genius (mythology)|ജീനിയസിന്]] ഒരു ബലിപീഠത്തിന്റെ സമർപ്പണം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ലിഖിതത്തിൽ റോസാലിയയുടെ പേര് നൽകിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സമർപ്പിച്ച തീയതി, അതിനോട് യോജിക്കുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കാം.&lt;ref&gt;''CIL'' 13.6681; Fishwick, &quot;Dated Inscriptions and the ''Feriale Duranum'',&quot; p. 356.&lt;/ref&gt;

[[File:010 Conrad Cichorius, Die Reliefs der Traianssäule, Tafel X.jpg|thumb|left|upright=1.8|സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഒരു റിലീഫ് പാനലിൽ, [[Trajan's Column|ട്രാജന്റെ നിരയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു [[Suovetaurilia|ലസ്ട്രൽ ത്യാഗത്തിന്റെ]] സാന്നിധ്യത്തിൽ (മുകളിൽ മധ്യഭാഗത്ത്) നിരത്തിയിരിക്കുന്നു. മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ സൈനിക കാഹളക്കാർ [[Roman tuba|ട്യൂബയും]] [[Cornu (horn)|കോർണുവയും]] കളിക്കുന്നു.]]
സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള സൈന്യത്തിന്റെ സവിശേഷതകളായ ഭക്തിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു റോസാലിയ സിഗ്നോറം. സൈന്യം ദൈവങ്ങളെപ്പോലെയാണ് മാനദണ്ഡങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതെന്നും, ലിഖിതങ്ങൾ അവരുടെ സമർപ്പണങ്ങൾ ([[Votum|വോട്ട]]) രേഖപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും [[Roman historiography|സാമ്രാജ്യത്വ ചരിത്രകാരനായ]] [[ടാസിറ്റസ്|ടാസിറ്റസ്]] പറയുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Corpus Inscriptionum Latinarum|CIL]]'' 7.1030 is an example of such a dedication from [[Roman Britain]]: Drummond and Nelson, ''The Western Frontiers of Imperial Rome'', p. 214; G.R. Watson, ''The Roman Soldier'' (Cornell University Press, 1969, 1985), p. 130.&lt;/ref&gt;ഒരു [[Roman legion|ലെജിയൻ]] അതിന്റെ രൂപവത്കരണത്തിന്റെ വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തിയ ദിവസം റോമൻ ഈഗിൾസ് എന്നു പരാമർശിക്കുന്ന &quot;ഈഗിളിന്റെ ജന്മദിനം,&quot; എന്ന [[Aquila (Roman)|നതാലിസ് അക്വില]]യായിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 19; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 161; Brian Campbell, ''The Roman Army, 31 BC–AD 337: A Sourcebook'' (Routledge, 1994), [https://books.google.com/books?id=RUN-TGktYLYC&amp;pg=PT136&amp;dq=%22rosaliae+signorum%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=1cx1UaWYMKnM2AWys4DABA&amp;ved=0CC8Q6AEwADgK n.p.]&lt;/ref&gt;[[Castra|മാർച്ചിംഗ്]] ക്യാമ്പുകൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ റോമൻ സൈനിക ക്യാമ്പുകളും ഒരു കേന്ദ്ര ബലിപീഠത്തിന് ചുറ്റും പ്രതിദിന ബലി അർപ്പിച്ചു. അവിടെ ചുറ്റും നിലത്തു ക്രമീകരിച്ചിരുന്ന ചക്രവർത്തിമാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ചിത്രങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ദിവസേന യാഗങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 17; Graham Webster, ''The Roman Imperial Army: Of the First and Second Centuries A.D.'' (University of Oklahoma Press, 1979, 3rd ed. 1998), p. 133.&lt;/ref&gt;അവരവരുടെ നിലവാരത്തിൽ സ്വർണ്ണം, വെള്ളി എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പുഷ്പചക്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. അവ സജീവമായ പുഷ്പചക്രങ്ങളുടെ മികച്ച സമ്മാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. മോഹങ്ങൾ, പ്രചാരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുള്ള ചടങ്ങുകൾ, വിജയങ്ങൾ, പ്രതിസന്ധി അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, ഇംപീരിയൽ അവധിദിനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി കഴുകന്മാരെയും മറ്റ് സിഗ്നകളെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;[[Pliny the Elder|Pliny]], ''Natural History'' 13.3.23; Suetonius, ''Claudius'' 13; Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 17–19; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' pp. 106 (note 16) and 133.&lt;/ref&gt;ഈ അവസരങ്ങളിൽ എ.ഡി 398-ൽ ഹൊനോറിയസ് ചക്രവർത്തിയുടെ കല്യാണം ക്ലോഡിയൻ ഒരു എപ്പിത്തലാമിയത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. സൈനിക ആദർശങ്ങളെ ചുവപ്പ് പൂക്കളായി വളരുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ആദർശവാഹകരും പട്ടാളക്കാരും ആചാരപരമായി സാമ്രാജ്യപരമായ മണവാളനെ ഒരു പർപ്പിൾ ഹാലോ ആയ നിംബോ പൂക്കൾ കൊണ്ട് മൂടുന്നു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 18 and 32, citing [[Claudian]] 10.187–188 and 295–297.&lt;/ref&gt; എ.ഡി 42-ൽ ക്ലോഡിയസിനെതിരായ കലാപത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോൾ, ശപഥം ലംഘിച്ച സൈനികരുടെ ക്യാമ്പ് തകർക്കാൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഈഗിൾസിനെ അലങ്കരിക്കാനോ പാളയം തകർക്കാൻ വലിച്ചിടാനോ ദിവ്യ ഏജൻസി തടഞ്ഞുവെന്ന് സ്യൂട്ടോണിയസ് പറയുകയുണ്ടായി. അവരുടെ മതപരമായ ബാദ്ധ്യതയെക്കുറിച്ച് ഓർമ്മപ്പെടുത്തിയതിനാൽ അവർ മാനസാന്തരത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു (പെനിറ്റെൻഷ്യം മത സംഭാഷണത്തിൽ).&lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 106, citing Suetonius, ''Claudius'' 13.&lt;/ref&gt;റോമൻ മിലിട്ടറിയുടെ മതജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോളജിസ്റ്റുകൾ മിനുസിയസ് ഫെലിക്സ് [[Cruciform|ക്രൂശിന്റെ]] ആകൃതി കാരണം സൈനികർ [[Christian cross|ക്രിസ്ത്യൻ കുരിശിനെ]] അറിയാതെ ആരാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.&lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 16, especially note 3, citing [[Tertullian]] ''[[Apologeticum]]'' 16 and ''Ad nationes'' 1.12, and [[Minucius Felix]] 29.6–7; p. 206&lt;/ref&gt;

1 മുതൽ 3 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള റോസാലിയയുടെ മിക്ക തെളിവുകളും മരിച്ചവരുടെ ഉത്സവങ്ങളിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. വീണുപോയ സഖാക്കളെ സൈനികർ അനുസ്മരിച്ചു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–25.&lt;/ref&gt; മരിച്ച സഹോദരങ്ങളുടെ മനസ്സിന് (സത്യവാങ്മൂലം) ശപഥം ചെയ്യാം. &lt;ref&gt;[[Silius Italicus]], ''Punica'' 6.113–116; Charles W. King, &quot;The Roman ''Manes'': The Dead as Gods,&quot; in ''Rethinking Ghosts in World Religions'' (Brill, 2009), p. 112.&lt;/ref&gt;  എന്നിരുന്നാലും, റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തെ ഒരു തരം &quot;[[Remembrance Day|പോപ്പി ഡേ]]&quot; ആയി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനെതിരെ ഹൂയി വാദിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ റോമൻ റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ വ്യത്യസ്തവും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ രണ്ട് തരങ്ങളായിരുന്നു. വസന്തത്തിന്റെ ആഘോഷവും ലൈസൻസിയുമുള്ള ഉത്സവങ്ങൾ, മരിച്ചവരുടെ ആചാരപരമായ ആരാധന. സിവിലിയൻ മേഖലയിൽ നിന്ന് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട, പഴയ കാർഷികദേവതകളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ കിഴക്കൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ആഡംബരപൂർവ്വം ആഘോഷിച്ചു. ഫെറിയേൽ ദുരാനത്തിലെ മറ്റ് അവധി ദിവസങ്ങളിലെ പൊതു, സാമ്രാജ്യത്വ സ്വഭാവത്തിന് അനുസൃതമായി ഇത് സവിശേഷമായിരുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; pp. 23–26, 32–35. Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 150, accepts Hooey's &quot;carnival&quot; interpretation.&lt;/ref&gt; റോസാലിയ സിഗ്നോറത്തിന്റെ ഈ &quot;കാർണിവൽ&quot; കാഴ്ചപ്പാട് വില്യം സെസ്റ്റൺ നിരസിച്ചു. സൈനിക ഉത്സവ സീസണിലെ ആദ്യ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് ശേഷം മെയ് ഉത്സവങ്ങളെ ആഘോഷവേളകളായി കണ്ട [[William Seston|വില്യം സെസ്റ്റൺ]], മെയ് 23 ന് രണ്ട് റോസ് അലങ്കാരങ്ങൾക്കിടയിൽ വീണ [[Tubilustrium|ട്യൂബിലസ്ട്രിയവുമായി]] ഏകോപിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;[[William Seston]], &quot;Feldzeichen,&quot; in ''Scripta Varia. Mélanges d'histoire romaine, de droit, d'épigraphie et d'histoire du christianisme'' (Publications de l'École française de Rome, 1980), p. 273.&lt;/ref&gt;

[[File:9595 - Milano - Museo archeologico - Patera di Parabiago - Foto Giovanni Dall'Orto 13 Mar 2012.jpg|thumb|upright=1.3|സൈബലിനോടും ആറ്റിസിനോടും ഒപ്പം കോറിബാന്റസ് ([[Parabiago plate|പാരബിയാഗോ പ്ലേറ്റിൽ]] നിന്നുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ; എംബോസ്ഡ് സിൽവർ, എ.ഡി. 200–400, [[Mediolanum|മിലാന്]] സമീപമുള്ള ഒരു ശവകുടീരത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി, ഇപ്പോൾ [[Archaeological Museum of Milan|മിലാനിലെ ആർക്കിയോളജിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിൽ]] സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു)]]
ട്യൂബിലസ്ട്രിയം തന്നെ ഒരു ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങായിരുന്നു. മാർച്ച് 23 നും മെയ് 23 നും ഇടയിൽ കലണ്ടറുകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതിമാസമായിരിക്കാം. സാക്രൽ ഗെയിമുകൾ, ചടങ്ങുകൾ, ശവസംസ്കാരങ്ങൾ, &lt;ref&gt;[[Jörg Rüpke]], ''The Roman Calendar from Numa to Constantine: Time, History, and the Fasti,'' translated by David M.B. Richardson (Wiley-Blackwell, 2011, originally published in German 1995), pp. 28–29; [[Pat Southern]], ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), p. 159.&lt;/ref&gt; എന്നിവയ്‌ക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും സമയപരിപാലനത്തിനും വിരാമമിടാൻ ആൻ‌സിയേറ്ററി കാഹളങ്ങൾ (ട്യൂബി അല്ലെങ്കിൽ ട്യൂബ, നീളമുള്ള നേരായ കാഹളം, ശരീരത്തിന് ചുറ്റും വളഞ്ഞ കോർ‌നുവ) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; [[Yann Le Bohec]], ''The Imperial Roman Army'' (Routledge, 2001, originally published 1989 in French), p. 50; Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 140.&lt;/ref&gt; മാർച്ച് 23 ട്യൂബിലസ്ട്രിയം റോം നഗരത്തിൽ ചൊവ്വയുടെ സായുധ പുരോഹിതന്മാരായ [[Salii|സാലിയുടെ]] ഘോഷയാത്രയുമായി ചേർന്നു. അവർ അവരുടെ പവിത്രമായ കവചങ്ങൾ കെട്ടി. പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, ആറ്റിസിന്റെ &quot;പുണ്യവാരം&quot; എന്നതിലേക്ക് ഇത് ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു. മഗ്ന മാതാവിന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ മരത്തിനരികിൽ വിശ്രമിച്ച ദിവസത്തിലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്. മരണ / അരാജകത്വത്തിന്റെയും (വീണ്ടും) ജനന / ക്രമത്തിന്റെയും ചക്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന പോയിന്റായി, വിവിധ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റിന്റെയും താളവാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദ ആചാരങ്ങൾ, സൈബലിലും ആറ്റിസിലും പങ്കെടുത്ത റോമൻ ചടങ്ങുകൾ അപ്പോട്രോപൈക്ക് കാഹളം സ്ഫോടനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സാലിയൻ പുരോഹിതന്മാർ പരിചകളെ അടിക്കുന്നത്&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'', pp. 166–167. Alvar, ''Romanising Oriental Gods,'' p. 73, cites [[Julian (emperor)|Julian]], ''Oratio'' 5.169c, on the sounding of trumpets after the castration of Attis.&lt;/ref&gt; ക്രി.മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ കൊറേറ്റുകളുമായി ദൈവശാസ്ത്രപരമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.&lt;ref&gt;The Salii identified with the ''Kouretes'' by [[Dionysius of Halicarnassus]] 2.70–71 (see also [[Catullus]] 63, who attributes the ''tripudium'' dance of the Salii to the ecstatic followers of Cybele and Attis); Bremmer, ''Greek Religion and Culture,'' p. 296.&lt;/ref&gt;

ഒരു [[ചന്ദ്രഗ്രഹണം|ചന്ദ്രഗ്രഹണവുമായി]] ചേർന്ന് സൈന്യം കാഹളങ്ങളിൽ ശബ്ദ ആചാരങ്ങളുടെ പ്രകടനം ടാസിറ്റസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;Tacitus, ''Annales'' 1.28; Southern, ''The Roman Army,'' p. 159; Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, especially note 44.&lt;/ref&gt; ഈ രീതി മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ ഒരു സിവിലിയൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28, citing [[Juvenal]] 6.442–443 and [[Livy]] 26.5.9.&lt;/ref&gt; റോമൻ കലണ്ടർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചാന്ദ്രമായതിനാൽ ഐഡീസിന്റെ പൗർണ്ണമിക്ക് ശേഷമുള്ള ഒരു ന്യൂഡൈനൽ ചക്രം &quot;ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെ (ലൂണ)&quot; ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ട്യൂബയെ പ്രതിമാസം കളിക്കാറുണ്ടെന്ന് [[Jörg Rüpke|ജോഗ് റോപ്കെ]] അനുമാനിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Rüpke, ''The Roman Calendar,'' p. 28. Rüpke argues that the Tubilustrium continued to be monthly, with the likely exception of [[Februarius|February]]—a month already largely consumed with the care of the dead—but in other months its spot on calendars was overwritten by festivals that doubled up on the date.&lt;/ref&gt; ചിഹ്നങ്ങളും കാഹളങ്ങളും റോമൻ സൈനിക സംസ്കാരത്തിൽ ആചാരപരമായും പ്രവർത്തനപരമായും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. [[ട്രാജൻ സ്തൂപം|ട്രാജന്റെ സ്തൂപത്തിൽ]] കാഹളങ്ങൾ മോഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉള്ള നിലവാരത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. &lt;ref&gt;Webster, ''The Roman Imperial Army,'' p. 134.&lt;/ref&gt; ലാറ്റിൻ പദം ലസ്റ്റ്രേഷ്യോ സാധാരണയായി &quot;ശുദ്ധീകരണം&quot; എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മോഹപരമായ ചടങ്ങുകൾ ഒരുപക്ഷേ നല്ല ക്രമത്തിന്റെ പുനഃക്രമീകരണവും പുനഃസ്ഥാപനവുമാണെന്ന് കണക്കാക്കണം. &quot;കേന്ദ്രീകൃത ക്രമത്തിനും എക്സ്-സെൻട്രിക് ഡിസോർഡറിനുമിടയിൽ അതിർത്തി രേഖകൾ പരിപാലിക്കുന്നതിനും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമുള്ള മറ്റൊരു പദമാണ് ലസ്റ്റ്രേഷ്യൻ&quot;. &lt;ref&gt;Versnel, ''Inconsistencies in Greek and Roman Religion,'' pp. 311–312, 321; Jörg Rüpke, ''Domi Militiae: Die Religiöse Konstruktion des Krieges in Rom'' (Franz Steiner, 1990), pp. 144–146.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസത്തിലെ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ റോസാലിയ, സമൂഹത്തെ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്ന വിശാലമായ അനുഷ്ഠാന ആചാരത്തിന്റെ  സൈന്യം, പാക്സ് ഡിയോറം, &quot;ഉടമ്പടി&quot; അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരുടെ സമാധാനം, തുടങ്ങിയ ഘോഷയാത്രയിലൂടെ, പൊതു പ്രാർത്ഥനകളുടെയും വഴിപാടുകളുടെയും അപേക്ഷകളായിരുന്നു. മരിയേവയുടെയും ചൊവ്വയുടെയും പുരാതന ഉത്സവമായ [[Quinquatria|ക്വിൻക്വാട്രിയയിൽ]] ആരംഭിച്ച് ട്യൂബിലസ്ട്രിയത്തിൽ സമാപിച്ച കാലഘട്ടത്തിൽ ഫെരിയേൽ ഡുറാനം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സൈനിക കലണ്ടർ മാർച്ച് 19–23 വരെ അപേക്ഷകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു. [[Crisis of the Third Century|മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രതിസന്ധി]] സൈനിക, സാമ്രാജ്യത്വ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അപേക്ഷയുടെ പുരാതന സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിനും വിപുലീകരണത്തിനും ഇത് പ്രേരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Brent, ''Cyprian and Roman Carthage,'' pp. 144, 149, 172–174, 182–183, 188, 191–197, 218–219, 227, 244, 248 (describing the principles of imperial ''supplicationes'' in regard to the universal ''supplicatio'' of [[Decius]] and the ''pax deorum'').&lt;/ref&gt;

== കലണ്ടറിൽ ==
[[File:Chronography of 354 Mensis Maius.png|thumb|മെയ് 23 ന് റോസാലിയ നടത്തുന്ന [[Calendar of Filocalus|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടറിനെ]] (എ.ഡി 354) അടിസ്ഥാനമാക്കി മെയ് മാസത്തെ ചിത്രീകരണം&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' p. 112.&lt;/ref&gt;]]
പിൽക്കാല സാമ്രാജ്യത്തിൽ, റോസ് ഉത്സവങ്ങൾ പൂവിടുന്ന സമയത്തിന് അനുസൃതമായി തീയതി പ്രാദേശികമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നെങ്കിലും മെയ് മാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി. &lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt; മൊസൈക്കുകളിലെ ദൃഷ്‌ടാന്തകഥകൾക്കായി, മെയ് പലപ്പോഴും പുഷ്പമാലകൾ, ത്യാഗത്തിനായി ധരിക്കുന്ന [[Fillet (clothing)|ഫില്ലറ്റുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ റിബൺ, വൈൻ [[Amphora|ആംഫോറ]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Salzman-p97&quot;&gt;Salzman, ''On Roman Time'' p. 97.&lt;/ref&gt; മെയ് (ലാറ്റിൻ [[Maius|മയൂസ്]]) ജൂഡി കലണ്ടറിൽ ഏപ്രിൽ 28 ന് ആരംഭിച്ച് മെയ് 3 ന് സമാപിച്ച ഫ്ലോറ ദേവിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി ലുഡി ഫ്ലോറയുടെ മധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. ഫ്ലോറ പൂക്കളുടെയും പൂവിന്റെയും ദേവതയായിരുന്നു. അവളുടെ ഉത്സവങ്ങൾ ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു. എ ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫിലോസ്ട്രാറ്റസ് റോസ് മാലകളെ ഫ്ലോറയുടെ ഉത്സവവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, citing Philostratus, ''Epigram'' 55.&lt;/ref&gt; [[Palatine Anthology|പാലറ്റൈൻ ആന്തോളജിയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഗ്രീക്ക് എപ്പിഗ്രാം മെയ് വ്യക്തിപരമായി &quot;ഞാൻ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാതാവ്&quot; എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;''Anthologia Palatina'' 9.580.4, as cited by Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27: εἰμὶ ῥόδων γενέτης ''(eimi rhodōn genetēs)''.&lt;/ref&gt;

മാസത്തിന്റെ പേരിനുള്ള വിശദീകരണങ്ങളിൽ, ഇത് വളർച്ചയുടെ അല്ലെങ്കിൽ വർദ്ധനവിന്റെ ദേവതയായ മായയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്. ഈ പേര് ചിലപ്പോൾ &quot;വലുത്&quot; എന്ന നാമവിശേഷണത്തിൽ നിന്ന് വന്നതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ മിയയെ മകൻ [[Mercury (mythology)|മെർക്കുറി]] (ഗ്രീക്ക് ഹെർമിസ്), അതിർത്തികളുടെയും വാണിജ്യത്തിന്റെയും ദേവതയും മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലേക്ക് ആത്മാക്കളുടെ കാര്യനിർവ്വകയുമായി ബഹുമാനിച്ചു. മായയുടെ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ ഐഡന്റിറ്റി പദവിയുള്ളതായിരുന്നു. [[Terra (mythology)|ടെറ മേറ്റർ]] (&quot;മദർ എർത്ത്&quot;), നല്ല ദേവത ([[Bona Dea|ബോണ ഡിയ]]), ഗ്രേറ്റ് മദർ ദേവത (മാഗ്ന മേറ്റർ, സൈബലിനും ഒരു ശീർഷകം), [[Ops|ഓപ്‌സ്]] (&quot;സമൃദ്ധി, വിഭവങ്ങൾ&quot;), ജൂൺ 1 ന് ബീൻ കലണ്ടുകളുടെ ദേവതയായ കാർണ. &lt;ref&gt;H.H.J. Brouwer, ''Bona Dea: The Sources and a Description of the Cult'' (Brill, 1989), pp. 232, 354; [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.12.16–33. These identifications probably reflect the influence of Varro, who tended to see a great number of goddesses as ultimately representing Terra.&lt;/ref&gt; [[ഡിയഡിയ|ഡിയ ദിയ]]യുടെ മെയ് ഉത്സവത്തിനായുള്ള വിരുന്നുകൾക്ക് ശേഷം റോമിലെ ഒരു പൗരോഹിത്യമായ [[Arval Brethren|അർവൽ ബ്രദറേൻ]] റോസാപ്പൂക്കൾ വിതരണം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Hooey, &quot;Rosaliae signorum,&quot; p. 27, note 57, citing the ''Acta Fratrum Arvalium''.&lt;/ref&gt;

[[File:The Soul of the Rose - Waterhouse.jpg|thumb|upright=.5|ദി സോൾ ഓഫ് ദി റോസ് (1908), [[John William Waterhouse|വാട്ടർഹൗസ്]] ചിത്രീകരിച്ച കുപിഡിന്റെ ഗാർഡനിൽ സൈക്ക്]]
ഫ്ലോറയുടെ ഉല്ലാസത്തോടെ ഈ മാസം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, മെയ് പകുതിയോടെ റോമാക്കാർ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന മരിച്ചവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് ദിവസത്തെ ലെമുറിയ നിരീക്ഷിച്ചു. &lt;ref&gt;[[H.H. Scullard]], ''Festivals and Ceremonies of the Roman Republic'' (Cornell University Press, 1981), pp. 110–111, 115–116.&lt;/ref&gt;  റോസാപ്പൂവിന്റെ കാലം പൂക്കുന്നതും മരിക്കുന്നതുമായ പരമ്പരാഗത റോമൻ ഉത്സവങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു. ഉത്സവ, ശവസംസ്കാര ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പൂക്കളുടെയും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെയും ആവശ്യം പ്രത്യേകിച്ച് റോമൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സമ്പന്ന എസ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് പുഷ്പകൃഷിയെ ഒരു പ്രധാന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനമാക്കി മാറ്റി.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99; Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' pp. 58, 119, 208–210.&lt;/ref&gt; ഒരു റോമൻ ശവകുടീര ചിത്രത്തിൽ വിൽപ്പനക്കാർ പുഷ്പമാലകൾ വിൽപ്പനയ്ക്ക് വച്ചിരിക്കുന്നത് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Holleran, ''Shopping in Ancient Rome,'' p. 210.&lt;/ref&gt; ലെമുറിയയെ തുടർന്ന്, മെയ് മാസത്തിൽ (the 15th) നടന്ന വ്യാപാരികളുടെ ഉത്സവ വേളയിൽ മെർക്കുറിയും മായയും സംയുക്ത യാഗം സ്വീകരിച്ചു. മെയ് 23 ന് റോസാപ്പൂക്കൾ വിപണിയിലെത്തുമ്പോൾ ([[Macella|മാസെല്ലസ്]]) ഒരു പുഷ്പമേളയെക്കുറിച്ച് [[Chronograph of 354|ഫിലോകലസിന്റെ കലണ്ടർ]] (എ.ഡി 354) ഈ മാസം ഈ കലണ്ടറിനായി റോസാപ്പൂവിന്റെ രാജാവിനൊപ്പം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതായി പറയുന്നു.  [[Dalmaticഡാൽമാറ്റിക്ക്]] എന്ന നീളമുള്ള സ്ലീവ് അങ്കി ധരിച്ച ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ, ഇടതുകൈയിൽ ഒരു കൊട്ട റോസാപ്പൂവ് ചുമന്ന് വലതു കൈയിൽ ഒരു പുഷ്പം പിടിച്ച് മണക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Macellus rosas sumat'': Phillips, ''Oxford Classical Dictionary,'' p. 1335.&lt;/ref&gt; മറ്റ് ചിത്ര കലണ്ടറുകളിൽ, റോസ് കിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ റോസ് ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ അനുബന്ധ പ്രതിരൂപങ്ങൾ പലപ്പോഴും മെർക്കുറിയുടെ പരമ്പരാഗത ചിഹ്നത്തിനും മെയ് മാസത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനും പകരം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Salzman, ''On Roman Time,'' pp. 97–99.&lt;/ref&gt;

റോമൻ കലണ്ടറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓവിഡിന്റെ ഫാസ്റ്റി എന്ന കവിതയിൽ, മെയ് മാസത്തിന്റെ ദിവ്യ പ്രതിനിധിയായി ഫ്ലോറ മരിച്ചവരുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ അവളുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. &quot;എന്നിലൂടെ അവരുടെ മുറിവിൽ നിന്ന് &quot;മഹത്ത്വ ഉറവുകൾ&quot;. &lt;ref&gt;Ovid, ''Fasti'' 5.228 ''(de quorum per me volnere surgit honor)''&lt;!--sic--&gt;; Carole E. Newlands, ''Playing with Time: Ovid and the Fasti'' (Cornell University Press, 1995), p. 110; Hersch, ''The Roman Wedding,'' p. 91.&lt;/ref&gt; &quot;അക്രമം, ലൈംഗികത, ആനന്ദം, വിവാഹം, കൃഷി&quot; എന്നീ വിഷയങ്ങൾ അവളുടെ പുരാണങ്ങൾ എങ്ങനെ നെയ്യുന്നുവെന്ന് ഓവിഡ് കാണിക്കുന്നു. മെയ് മാസത്തെ വിവാഹങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത മാസമായി റോമാക്കാർ കണക്കാക്കി. ജൂൺ മാസത്തെ ഒരു വധുവിന്റെ മാസമായി ജനപ്രീതി നേടാൻ ഇത് കാരണമായി. മെയ് പകുതിയോടെ ലെമുറിയയിലെ ഓരോ ദിവസവും മരിക്കുന്ന മതവിശ്വാസമായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും &quot;കുട്ടികളെ ജനിപ്പിക്കുന്നതിനായി&quot; വിവാഹം ഉൾപ്പെടെ ഏതെങ്കിലും പുതിയ സംരംഭം ആരംഭിക്കുന്നത് മതപരമായി നിരോധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;Hersch, ''The Roman Wedding,'' pp. 46–47 and 90, citing [[Macrobius]], ''Saturnalia'' 1.16.18, noting that the Lemuria and the procession of the [[Argei]], which even the Romans themselves regarded as obscure and dauntingly archaic, endowed the entire month with an uneasy feeling.&lt;/ref&gt;

നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കളികളും ([[Ludi|ലുഡി]]) നാടകവേദികളുമുള്ള [[Roman Empire|ആംഫി തിയേറ്ററിലെ]] പൊതു അവധി ദിനമായി റോസാലിയ ഔദ്യോഗിക കലണ്ടറിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി. [[Capua|കപുവ]] മുതൽ എ ഡി 387 വരെയുള്ള ഒരു കലണ്ടർ മെയ് 13 ന് ആംഫിതിയേറ്ററിൽ ഒരു റൊസാരിയയെ കുറിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;''[[Feriale Capuanum]]'' (387 AD): ''III id. mai(as) Rosaria Amphitheatri''; Salzman, ''On Roman Time'' p. 98.&lt;/ref&gt;
== ക്രിസ്തീയവൽക്കരണം ==
[[File:Sassoferrato Our Lady in a garland of roses.jpg|thumb|ഔവർ ലേഡി ഇൻ എ ഗാർലൻഡ് ഓഫ് റോസസ് (പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ) ജിയോവന്നി ബാറ്റിസ്റ്റ സാൽവി ഡ സാസോഫെറാറ്റോ, [[Madonna (art)|മഡോണയെ]] [[crown of stars|നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കിരീടവും]] റോസ് റീത്തും ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രീകരിക്കുന്നു.]]
ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഗാസയിൽ ഒരു &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിനം&quot; വസന്തകാല ഉത്സവമായി നടന്നു. ഇത് റോസാലിയയുടെ ക്രൈസ്തവവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട തുടർച്ചയായിരിക്കാം. &lt;ref&gt;Nicole Belayche, &quot;Pagan Festivals in Fourth-Century Gaza,&quot; p. 17, citing [[Choricius of Gaza|Chorichius]], and Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; pp. 223–224, both in ''Christian Gaza in Late Antiquity''.&lt;/ref&gt; ഗാസയിലെ ജോൺ രണ്ട് അനക്രിയോണിക് കവിതകൾ എഴുതി, &quot;റോസാപ്പൂവിന്റെ ദിവസത്തിൽ&quot; താൻ പരസ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചതായി പറയുന്നു. ക്രിസ്ത്യൻ വാചാടോപകാരിയായ പ്രോകോപ്പിയസിന്റെ പ്രഖ്യാപനങ്ങളും &lt;ref&gt;Not the historian.&lt;/ref&gt;  ഗാസയിലെ ചോറീഷ്യസിന്റെ കവിതകളും റോസ് ദിനങ്ങളിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Westberg, &quot;The Rite of Spring,&quot; in ''Plotting with Eros,'' p. 189: ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν ῥόδων; Talgam, &quot;The ''Ekphrasis Eikonos'' of Procopius,&quot; p. 223.&lt;/ref&gt;

ആദ്യകാല [[Early Christian art and architecture|ക്രിസ്ത്യൻ ശവസംസ്കാര കലയുടെ]] പ്രതിരൂപങ്ങൾ, &lt;ref&gt;Robin M. Jensen, &quot;Christian Art,&quot; in ''The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome'' (Oxford University Press, 2010), p. 93.&lt;/ref&gt;. രക്തസാക്ഷികളെ പലപ്പോഴും ചിത്രീകരിക്കുകയോ പുഷ്പ പ്രതിരൂപങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരെ പുഷ്പങ്ങളാൽ [[ഐവി|ഐവി]] പോലെ &lt;ref&gt;Gillian MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel: The Case of San Vittore in Ciel d'Oro, Milan,&quot; ''Gesta'' 34.2 (1995), pp. 93–94.&lt;/ref&gt; തിരിച്ചറിയുകയോ ചെയ്തു. [[Paulinus of Nola|നോലയിലെ പൗളിനസ്]] (മരണം 431) റോസാലിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരമ്പര്യങ്ങളെ ക്രിസ്ത്യൻ പദങ്ങളിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Miller-p75&quot; /&gt; ജനുവരി 14-ന് നോളയിലെ വിശുദ്ധ [[ഫെലിക്സ്|ഫെലിക്സിനെ]]ക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാറ്റൽ കവിത (നതാലിസിയം) അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Patricia Cox Miller, &quot;'The Little Blue Flower Is Red': Relics and the Poeticizing of the Body,&quot; ''Journal of Early Christian Studies'' 8.2 (2000), p. 228.&lt;/ref&gt;
&lt;blockquote&gt;
''Sprinkle the ground with flowers, adorn the doorways with garlands. Let winter breathe forth the purple beauty ''(purpureum)'' of spring; let the year be in flower before its time, and let nature submit to the holy day. For you also, earth, owe wreaths to the martyr’s tomb. But the holy glory of the doorway to the heavens encircles him, flowering with the twin wreaths of war and peace.''&lt;ref&gt;[[Paulinus of Nola]], ''Carmen'' 14.110–116 = ''[[Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum|CSEL]]'' 30:50, as cited by Miller.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;
ഇപ്പോൾ മിലാനിലെ [[Basilica of Sant'Ambrogio|ബാസിലിക്ക ഓഫ് സാന്റ് ആംബ്രോഗിയോയുടെ]] ഭാഗമായ ആദ്യകാല രക്തസാക്ഷി ആരാധനാലയങ്ങളിൽ, 397–402 കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു മൊസൈക്ക് ഛായാചിത്രം, [[Victor Maurus|വിശുദ്ധ വിക്ടറിനെ]] ശ്രേഷ്ഠമായി പ്രചോദിപ്പിച്ച റോസിന്റെയും ലില്ലിയുടെയും പുഷ്പചക്രങ്ങൾ, ഗോതമ്പ് തണ്ടുകൾ, മുന്തിരിവള്ളിയിലെ മുന്തിരിപ്പഴം, ഒലിവുശാഖകൾ എന്നിവയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. വൃത്താകൃതി നിത്യതയെയും സസ്യങ്ങളെ നാല് കാലങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;MacKie, &quot;Symbolism and Purpose in an Early Christian Martyr Chapel,&quot; pp. 93–95.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ ഭാവനയിൽ, ക്ലാസിക്കൽ മിത്തിലെ ചെറുപ്പക്കാരിൽ നിന്ന് രക്ത-മരണ-പുഷ്പ പാറ്റേൺ പലപ്പോഴും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രാഥമികമായി അഡോണിസും ആറ്റിസും തുടർന്ന് സ്ത്രീ കന്യക രക്തസാക്ഷികളിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 205.&lt;/ref&gt; മെറിഡയിലെ [[Eulalia of Mérida|യൂലാലിയയെ]] [[Prudentius|പ്രുഡെൻഷ്യസ്]] (മരണം: 413) ഒരു &quot;ഇളം പുഷ്പം&quot; എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മരണം അവളെ &quot;സഭയുടെ രക്തസാക്ഷികളുടെ മാലയിലെ ഒരു പുഷ്പമായി&quot; മാറ്റുന്നു. അവളുടെ പർപ്പിൾ രക്തപ്രവാഹം പർപ്പിൾ വയലറ്റുകളും ചുവന്നരക്തം ക്രോക്കസുകളും ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നു ( purpureas violas sangugeosque crocos), ഇത് അവളുടെ തിരുശേഷിപ്പിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' pp. 75–76, quoting Jill Ross.&lt;/ref&gt; വിവാഹ കർമ്മത്തിൽ കന്യകാത്വം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെ പ്രതീകപ്പെടുത്താനും റോസാപ്പൂവിന് കഴിയുന്നു.&lt;ref&gt;John D. Miller, ''Beads and Prayers: The Rosary in History and Devotion'' (Burns &amp; Oats, 2002), pp. 166–167.&lt;/ref&gt;

പുഷ്പകിരീടങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നത് ക്ലാസിക്കൽ ലോകത്തിലെ പുരസ്കാരങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. സൽപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവർക്ക് ലില്ലിയും, രക്തസാക്ഷികൾക്ക് റോസാപ്പൂക്കളുടെ അധിക കിരീടം തുടങ്ങി മരണാനന്തര ജീവിതത്തിലെ വിശ്വസ്തർക്കായി [[സിപ്രിയൻ|സിപ്രിയൻ]] (മരണം 258) സ്വർഗീയ പുഷ്പകിരീടങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Ronald Lightbown, ''Carlo Crivelli'' (Yale University Press, 2004), p. 268.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല അഭിനിവേശ വിവരണത്തിൽ, ഒരു രക്തസാക്ഷി സ്വർഗീയ വിരുന്നിൽ റോസ് കിരീടം (കൊറോണ റോസിയ) ധരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 75, citing the ''Passio Mariani et Iacobi.''&lt;/ref&gt; ആംബ്രോസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം (മരണം 397), ലില്ലി കന്യകമാർക്കും, വിശ്വാസത്തിന്റെ കുമ്പസാരക്കാർക്കുള്ള വയലറ്റുകൾക്കും, രക്തസാക്ഷികൾക്കുള്ള റോസാപ്പൂക്കൾക്കും &lt;ref&gt;Ambrose, ''Expositio in Lucam'' 7.128 (=''PL'' 15, col. 1821), as noted by Clare Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; in ''Ireland in Early Mediaeval Europe. Studies in memory of Kathleen Hughes'' (Cambridge University Press, 1982), p. 32; Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 268.&lt;/ref&gt; ഇവയിൽ, വയലറ്റിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങൾക്ക് വേദപുസ്തക മാതൃകയില്ല. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli'', p. 269.&lt;/ref&gt; വെർജിലിയൻ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഒരു ഭാഗത്തിൽ, കന്യകകളായ യുവതികളോട് [[അംബ്രോസ്|ആംബ്രോസ്]] &quot;നിങ്ങളുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ എളിമയുടെ റോസും ആത്മാവിന്റെ ലില്ലിയും തഴച്ചുവളരട്ടെ. വിശുദ്ധ രക്തത്താൽ നനയ്ക്കപ്പെടുന്ന വസന്തത്തിൽ നിന്ന് വയലറ്റ് തടങ്ങൾ കുടിക്കട്ടെ&quot; എന്ന് കൽപ്പിക്കുന്നു. &quot;&lt;ref&gt;Ambrose, ''On Virgins'' 4.17; Boniface Ramsey, ''Ambrose'' (Routledge, 1997), pp. 110 and 223, note 40.&lt;/ref&gt; [[ജെറോം|ജെറോമിന്റെ]] വിവരണത്തിൽ (മരണം 420) വിശുദ്ധ പൗളയുടെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന്&quot; റോസാപ്പൂക്കളുടെയും വയലറ്റുകളുടെയും ഒരു കിരീടം &quot;നെയ്തിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;''Epistle to [[Eustochium]]'' 108.31 = ''[[CSEL]]'' 55, p. 349, as cited by Stancliffe, &quot;Red, White and Blue Martyrdom,&quot; pp. 30–31.&lt;/ref&gt; പിന്നീട് [[ഡാന്റെ അലിഘിയേരി|ഡാന്റെ]] തന്റെ [[Paradiso (Dante)|പാരഡിസോയിൽ]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്ലാസിക്കൽ, ക്രിസ്ത്യൻ ഇമേജറികളെ വിശുദ്ധരുടെ മാല അരിയാഡ്നെയുടെ റോസ് കൊറോണയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അത് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്തതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. &lt;ref&gt;Dante, ''Paradiso'' 13.13–15, as noted by Robert Hollander and Jean Hollander, ''Dante: Paradiso'' (Anchor Books, 2007), p. 353.&lt;/ref&gt; മരിയൻ പ്രാർത്ഥനാ മുത്തുകൾക്കായി &quot;ജപമാല&quot; (ലാറ്റിൻ ജപമാല, കിരീടം അല്ലെങ്കിൽ റോസാപ്പൂവിന്റെ മാല) ഉപയോഗിക്കുന്നത് [[Alanus de Rupe|അലാനസ് ഡി റുപ്പ്]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില ക്രിസ്ത്യാനികൾ എതിർത്തു. കാരണം ഈ റോസ് പുഷ്പചക്രം റോമാക്കാരുടെ &quot;അധാർമ്മികമായ&quot; ആഭിചാരകർമ്മം കൊണ്ടു വരുത്തുന്നതായി ആവിഷ്കരിച്ചു. &lt;ref&gt;Anne Winston-Allen, ''Stories of the Rose: The Making of the Rosary in the Middle Ages'' (Pennsylvania State University Press, 1997), pp. 81–82. Alanus, who played a key role in the [[History of the rosary|development of the rosary]], preferred the term &quot;[[psalter]]&quot;.&lt;/ref&gt;

[[File:Theresienschräin.jpg|thumb|left|Memorial to [[Thérèse of Lisieux]], inscribed with her motto &quot;After my death, I will let fall a shower of roses&quot;; she wears a floral wreath&lt;ref&gt;John J. Delaney, ''Dictionary of Saints'' (Random House, 2005), p. 656.&lt;/ref&gt;]]
റോസാപ്പൂക്കൾ ഉൾപ്പെടുന്ന അത്ഭുതങ്ങൾ ചില വിശുദ്ധസ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. റോമിലെ [[Saint Cecilia|സിസിലിയ]] (എ.ഡി. 230) മുതൽ [[കൊച്ചുത്രേസ്യ|തോറസ് ഓഫ് ലിസിയക്സ്]] (മരണം 1897) വരെയുള്ളവരുടെ പ്രത്യേകതയാണ് റോസാപ്പൂക്കൾ. &lt;ref&gt;Stephen Wilson, &quot;Cults of Saints in the Churches of Central Paris,&quot; in ''Saints and Their Cults: Studies in Religious Sociology, Folklore, and History'' (Cambridge University Press, 1983), p. 242.&lt;/ref&gt;സെന്റ് സിസിലിയയുടെ പുഷ്പപ്രതിമയിൽ ഒരു റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്പമാല, ഒരു ഈന്തപ്പന ശാഖ, &quot;ബദാം ഇലകളുടെയും അവളുടെ കയ്യിലെ പൂക്കളുടെയും ഉയരമുള്ള വള്ളി&quot; എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;''A Glossary of Ecclesiastical Terms,'' edited by Orby Shipley (London, Oxford and Cambridge, 1872), pp. 99–100.&lt;/ref&gt; യേശുവിന്റെ അമ്മയായ [[മറിയം|മറിയയുടെ]] ഏറ്റവും നല്ല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് റോസാപ്പൂവെന്നു പറയുന്നു. &lt;ref&gt;Richard Griffiths, ''Pen and the Cross: Catholicism and English Literature 1850–2000'' (Continuum, 2010), p. 39.&lt;/ref&gt; മെയ് മാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, &lt;ref&gt;Charlene Spretnak, ''Missing Mary: The Queen of Heaven and Her Re-emergence in the Modern Church'' (Palgrave Macmillan, 2004), pp. 222–223; Lorraine Kochanske Stock, &quot;Lords of the Wildwood: The Wild Man, the Green Man, and Robin Hood,&quot; in ''Robin Hood in Popular Culture: Violence, transgression, and justice'' (D.S. Brewer, 2000), pp. 242, 245–247; J. Miller, ''Beads and Prayers'', pp. 166–167.&lt;/ref&gt; മായ, ഫ്ലോറ തുടങ്ങിയ ദേവതകളെ ജനപ്രിയ ഭാവനയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref&gt;Ambrose, ''De virginibus'' 3, noted by  Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിൽ മറിയയെ റോസ പുഡോറിസ്, &quot;എളിമയുടെ റോസ്&quot;, &lt;ref&gt;[[Coelius Sedulius|Sedulius]], ''Paschale carmen'', as cited by Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' p. 88.&lt;/ref&gt; മുള്ളുകൾക്കിടയിൽ ഒരു റോസ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 268.&lt;/ref&gt; മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ് എന്നിവ മേരിയുടെ പ്രത്യേക പുഷ്പങ്ങളായി മാറുന്നു. &lt;ref&gt;Timothy Matovina, ''Latino Catholicism: Transformation in America's Largest Church'' (Princeton University Press, 2012), p. 175.&lt;/ref&gt; ചില കത്തോലിക്കാ സംസ്കാരങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഗ്വാദലൂപേ മാതാവ്|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഗ്വാഡലൂപ്പിനായുള്ള]] മെക്സിക്കൻ ഭക്തി സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ മേരിക്ക് പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Juliana Flinn, ''Mary, the Devil, and Taro: Catholicism and Women's Work in a Micronesian Society'' (University of Hawaii Press, 2010), pp. 147–148, 151.&lt;/ref&gt; [[മൈക്രോനേഷ്യ]]യിലെ [[Pulap|പുലാപ്പ് ദ്വീപിൽ]], മേരിയുടെ ആരാധനാ പ്രതിമയ്ക്ക് മുമ്പായി പൂക്കൾ ജപമാലയുടെ ചടങ്ങുകളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും മെയ് മാസത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു. ജപമാലയെ &quot;റോസാപ്പൂക്കളുടെ കിരീടം&quot; എന്ന ആശയം തലയിൽ പുഷ്പമാല ധരിക്കാനുള്ള പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യങ്ങളെ പൂർത്തീകരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Winston-Allen, ''Stories of the Rose,'' pp. 88–89 ''et passim;'' J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt; ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ കാലഘട്ടത്തിലെ ലാറ്റിൻ സ്തുതിഗീതങ്ങളും ലിറ്റാനികളും മേരിയെ &quot;മിസ്റ്റിക്കൽ റോസ്&quot; എന്നും റോസ് എപ്പിത്തീറ്റുകളുടെ ഒരു കൂട്ടം അല്ലെങ്കിൽ റോസയുടെ പ്രതിച്ഛായയിൽ ക്രിസ്തുവിനെ പ്രസവിച്ച പൂന്തോട്ടം എന്നും വിളിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt; വീഞ്ഞിൽ നിന്ന് രൂപാന്തരപ്പെട്ട [[Eucharist|യൂക്കറിസ്റ്റിലെ]] ക്രിസ്തുവിന്റെ രക്തം ഒരു റോസാപ്പൂവായി കാണണമെന്ന് ആംബ്രോസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;[[Ambrose of Milan]], on ''Psalm'' 118: ''Cernis Rosam, hoc est dominici corporis sanguineum'', as quoted by R.T. Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium, or Dates, Charters, and Customs of the Middle Ages'' (London,1841), vol. 1, p. 87.&lt;/ref&gt;  അഞ്ച് ദളങ്ങളുള്ള റോസ് ക്രിസ്തുവിന്റെ [[പഞ്ചക്ഷതങ്ങൾ|അഞ്ച് മുറിവുകളുടെ]] പ്രതീകവും അതിനാൽ പുനരുത്ഥാനവും ആയി തീർന്നു. &lt;ref&gt;J. Miller, ''Beads and Prayers,'' p. 166.&lt;/ref&gt;

വിശുദ്ധരുടെ ജീവനുള്ള ശരീരവും മൃതശരീരവും അവരുടെ വിശുദ്ധിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അടയാളങ്ങളിലൊന്നായി പുഷ്പങ്ങളുടെ &quot;പരിശുദ്ധ വാസന&quot;യെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Constance Classen, ''The Color of Angels: Cosmology, Gender and the Aesthetic Imagination'' (Routledge, 1998), pp. 36–37.&lt;/ref&gt; [[Pope Gregory I]] described the fragrance and luminosity of the rose as issuing from the blood of martyrs.&lt;ref&gt;Lightbown, ''Carlo Crivelli,'' p. 269.&lt;/ref&gt; റോസാപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധവും തിളക്കവും രക്തസാക്ഷികളുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതായി ഗ്രിഗറി ഒന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ വിശേഷിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels,'' p. 37.&lt;/ref&gt;  സ്റ്റെയിൻഫെൽഡിലെ ഹെർമൻ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ &quot;റോസാപ്പൂവ്, ലില്ലി, വയലറ്റ്, പോപ്പി, എല്ലാത്തരം സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾ&quot; നിറഞ്ഞ ഒരു പൂന്തോട്ടം പോലെ ഒരു സുഗന്ധം പുറന്തള്ളുന്നു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt;കിടപ്പിലായ കന്യകയായ ഷീദാമിലെ ലിഡ്‌വിൻ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വീഞ്ഞല്ലാതെ മറ്റൊന്നും കഴിക്കുന്നില്ലെന്നും &quot;സുഗന്ധമുള്ള രക്തത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ&quot; കരഞ്ഞെന്നും അതിനെ അവൾ റോസാപ്പൂക്കൾ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് അവ അവളുടെ കവിളുകളിൽ ഉണങ്ങിയപ്പോൾ അവയെ ശേഖരിച്ച് ഒരു പെട്ടിയിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ഒരു റോസ്ച്ചെടിയിൽ റോസാപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞതാണ് അവളുടെ മരണത്തിന്റെ അടയാളം, അവളെ അടക്കം ചെയ്തപ്പോൾ രക്ത-കണ്ണീരിൽ നിന്നുണ്ടായ റോസ് നിറഞ്ഞ ബാഗ് അവളുടെ തലയിണയായി ഉപയോഗിച്ചു. &lt;ref&gt;Classen, ''The Color of Angels'', pp. 38–39.&lt;/ref&gt; ക്രിസ്തീയ സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങളിൽ ആദ്യകാലം മുതൽ പൂക്കളും രക്തവും ശവങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Miller, ''The Corporeal Imagination,'' p. 73.&lt;/ref&gt;

===റോസ് ഞായറാഴ്ചകൾ===
[[File:Albrecht Dürer - Feast of Rose Garlands - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.3|ജപമാലയുടെ ഒരു [[altarpiece|ബലിപീഠമായ]] [[Dürer|ഡ്യൂറർ]] എഴുതിയ [[Feast of the Rosary|ജപമാലയുടെ ഉത്സവം]] (1506): വെള്ള, ചുവപ്പ് റോസ് കിരീടങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ ഒരു സമൂഹം മുഴുവനും ഒത്തുചേരുന്നു.&lt;ref&gt;Nathan Mitchell, ''The Mystery of the Rosary: Marian Devotion and the Reinvention of Catholicism'' (New York University Press, 2009), pp. 25–27.&lt;/ref&gt;]]
[[ആരാധനക്രമ വർഷം|ആരാധനാ ക്രമ വർഷ കലണ്ടറിന്റെ]] രണ്ട് ദിവസത്തെ &quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നോമ്പിന്റെ നാലാമത്തെ ഞായറാഴ്ചയെ ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസ (&quot;റോസ് സൺ‌ഡേ&quot;) എന്നും വിളിക്കുന്നു. സീസണിൽ പർപ്പിൾ അല്ലെങ്കിൽ വയലറ്റ് [[Penance|പെനിറ്റൻഷ്യൽ]] വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റി റോസ് നിറമുള്ള പുരോഹിതവസ്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ [[Golden Rose|ഗോൾഡൻ റോസ്]] എന്ന അനുഗ്രഹത്തെ കൊടുക്കുന്നു. &lt;ref&gt;P.M.J. Rock, &quot;Golden Rose,&quot; in ''The Catholic Encyclopedia'' (1909), vol. 6, p. 629; Matthew Bunson, ''Our Sunday Visitor's Encyclopedia of Catholic History'' (Our Sunday Visitor, 1995, 2004), p. 403.&lt;/ref&gt; പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസലിക്ക|സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ബസിലിക്കയിലെ]] കാനോൻ ബെനഡിക്റ്റ് ഈ ദിവസം ഒരു ചടങ്ങ് രേഖപ്പെടുത്തി. യേശു ക്രിസ്തുവിന്റെ പീഡാനുഭവത്തെയും കുരിശുമരണത്തെയും അനുസ്മരിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയായ [[കുരിശിന്റെ വഴി]]യിൽ മാർപ്പാപ്പ മോസ് പൊതിഞ്ഞ റോസ് പിടിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;The station on this fourth Sunday of Lent was at S. Croce in Ierusalemme, and the route took the Pope back to the [[Lateran Palace]], where he presented the rose to the city prefect; [[H. E. J. Cowdrey]], ''Pope Gregory VII, 1073–1085'' (Oxford University Press, 1998), p. 14, citing Benedict, cap. 36, p. 150.&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഭാ നിഘണ്ടു വിദഗ്ദ്ധൻ ഗോൾഡൻ റോസിനെ [[The Golden Bough (mythology)|ഗോൾഡൻ ബഫിനോട്]] സാമ്യമുള്ളതായി കാണുന്നു. മേരിയെ ഇതിൽ ഫലഭൂയിഷ്ടതയുടെ ദേവതയായിരുന്ന [[പെർസഫനി]]യായി കാണുന്നു.&lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. 342–343.&lt;/ref&gt;

മധ്യകാല ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ [[പെന്തിക്കൊസ്തി|പെന്തെക്കൊസ്ത്]] ചിലപ്പോൾ റോസാലിയ അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റ പാസാ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' p. 341.&lt;/ref&gt; റോസാലിയയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന റുസാലി എന്നാണ് പെന്തെക്കൊസ്തിന്റെ പരമ്പരാഗത റൊമാനിയൻ നാമം. &lt;ref&gt;Theodore A. Koehler,&quot;The Christian Symbolism of the Rose&quot;, ''Roses and the Arts: A Cultural and Horticultural Engagement'', Central State University, Wilberforce, Ohio, May 8, 1986.[http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221411/http://campus.udayton.edu/mary/rosarymarkings36.html|date=2016-03-03}}&lt;/ref&gt;മധ്യകാല റോമിൽ, പെന്തെക്കൊസ്തിന് മുമ്പുള്ള ഞായറാഴ്ച, അസൻഷൻ പെരുന്നാളിന്റെ [[Octave (liturgy)|ഒക്റ്റേവിനായി]] ഡൊമിനിക്ക ഡി റോസിസ് (റോസാപ്പൂവിന്റെ ഞായറാഴ്ച) അല്ലെങ്കിൽ പാസാ റോസറം അല്ലെങ്കിൽ റോസാറ്റം ആഘോഷിച്ചു. പുരാതന പന്തീയോനിൽ നിന്ന് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ബസിലിക്ക [[Pantheon, Rome|സാന്താ മരിയ റോട്ടുണ്ടയിൽ]] ഈ ദിവസം മാർപ്പാപ്പ പരിശുദ്ധാത്മാവിനെക്കുറിച്ച് ഒരു പ്രസംഗം നടത്തി. അഗ്നിജ്വാലകളുടെ നാവുകൾ ഇറങ്ങുന്നതിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി താഴികക്കുടത്തിലെ [[Oculus|ഒക്കുലസ്]] വഴി റോസ് ദളങ്ങൾ വർഷിച്ചു. &lt;ref&gt;Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 61, p. 157; Cristina Mazzoni, ''Saint Hysteria: Neurosis, Mysticism, and Gender in European Culture'' (Cornell University Press, 1996), p. 144; F.G. Holweck, entry on &quot;Paschal Tide,&quot; ''The Catholic Encyclopedia'' (New York, 1911), vol. 11, p. 517; Hampson, ''Medii Aevi Kalendarium,'' pp. v and 86–87, also citing the ''Liber Pollicitus'' (n. 59, also found as ''Liber Politicus'') of Benedict. See also Johann Herolt, ''Sermo'' xxvi, ''Sermones Discipuli in Quadragesima'' (Venice, 1599), p. 84; Francesco Antonio Zaccaria, ''Onomasticum Rituale selectum'' (1787), p. 122; ''Sanctissimi domini nostri Benedicti Papae XIV Bullarium'' (1827), vol. 12, p. 133; Adriano Cappelli, ''Cronologia, cronografia e calendario perpetuo'' (Hoepli, 1998), p. 142.&lt;/ref&gt; അത്താഴത്തിനുശേഷം, ഒരു [[Carnival|ലുഡസ് കാർനെലെവാരിസ്]] നൈറ്റ്സും പട്ടാളക്കാരും മദ്യപാനത്തോടെ ആഘോഷിച്ചു. തുടർന്ന് വിവിധ പാപങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നതും കഥാചിത്രത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;This included &quot;the killing of a bear to symbolize the devil who tempted the flesh, of bullocks to symbolize their pride, and of a cockerel to symbolize their lusts; thus, they might live chastely and soberly, and keep a good [[Easter]]&quot;: Cowdrey, ''Pope Gregory VII,'' p. 14, citing Benedict, cap. 7(5), p. 172.&lt;/ref&gt; പെന്തെക്കൊസ്ത് റോസാപ്പൂക്കൾ വിതറുന്ന പതിവ് പാസ്ക്വാ ഡി റോസ് അല്ലെങ്കിൽ പെക്വസ് റോസീസ് പോലുള്ള പെരുന്നാളുകളിൽ പ്രതിഫലിച്ചതുപോലെ ആധുനിക യുഗത്തിലും തുടർന്നു. &lt;ref&gt;Mazzoni, ''Saint Hysteria,'' p. 144.&lt;/ref&gt; റോസ് ദളങ്ങളോ വെളുത്ത പ്രാവുകളോ പുറത്തുവിടുന്നതിനായി സീലിംഗിൽ &quot;ഹോളി ഗോസ്റ്റ് ഹോൾ&quot; പള്ളികൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;Gertrud Muller Nelson, ''To Dance With God: Family Ritual and Community Celebration'' (Paulist Press, 1986), p. 27; Diana L. Eck, ''Encountering God: A Spiritual Journey from Bozeman to Banaras'' (Beacon Press, 1993, 2003), p. 130; Christopher Hill, ''Holidays and Holy Nights: Celebrating Twelve Seasonal Festivals of the Christian Year'' (Theosophical Publishing House, 2003), pp. 151–152.&lt;!--I'm wary of these, which sound a bit like folk aetiology--&gt;&lt;/ref&gt; പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുമുള്ള ചില സ്രോതസ്സുകൾ റോസ് ഞായറാഴ്ചകളെ റോസാലിയയുടെ ക്രിസ്ത്യൻവത്കൃത രൂപമായി കണ്ടു.&lt;ref&gt;John G.R. Forlong, ''Encyclopedia of Religions'' (1906, reprint 2008), vol. 3, p. 205; C.A. White, &quot;The Pope's Golden Rose,&quot; ''Notes and Queries'' 3 (1893), p. 343.&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|3}}

{{Roman religion (festival)}}

[[വർഗ്ഗം:പുരാതന റോമൻ ആഘോഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പോത്സവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇറ്റലിയിലെ പുഷ്പമേളകൾ]]</text>
      <sha1>8fjsufe09rpi7x2c3rqsuf5y8qs7hgh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റോസെ പ്രഭു</title>
    <ns>0</ns>
    <id>489752</id>
    <revision>
      <id>4634272</id>
      <parentid>4618487</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T23:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6182" sha1="m3j1mdu7f2crgwvs3tz13l22bnyg5ea" xml:space="preserve">{{Infobox scientist|name=The Earl of Rosse|image=William Parsons, 3rd Earl of Rosse by Maull and Polyblank crop.jpg|image_size=200px|caption=William, 3rd Earl of Rosse|birth_date={{birth date|1800|6|17|df=y}}|birth_place=[[York]]|death_date={{death date and age|1867|10|31|1800|6|17|df=y}}|death_place=[[Monkstown, County Dublin]]|residence=|citizenship=|nationality=|field=[[Astronomy]]|work_institutions=|alma_mater=|doctoral_advisor=|doctoral_students=|known_for=[[telescope]]|author_abbrev_bot=|author_abbrev_zoo=|influences=|influenced=|prizes=[[Royal Medal]] {{small|(1851)}}|footnotes=|signature=}}
'''വില്ല്യം പാഴ്സൺസ് (റോസെ പ്രഭു : 17 ജൂൺ 1800 - 31 ഒക്ടോബർ 1867)''' നിരവധി ദൂരദർശിനികൾ നിർമ്മിച്ച ഒരു ആംഗ്ലോ-ഐറിഷ് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു .&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=William Parsons, third Earl of Rosse|last=Michael Parsons, 6th Earl of Rosse|authorlink=Michael Parsons, 6th Earl of Rosse|date=Autumn 1968|journal=Hermathena|issue=107|pages=5–13|publisher=Trinity College Dublin|jstor=23040086|accessdate=2013-06-18|url=http://www.tcd.ie/Secretary/FellowsScholars/discourses/discourses/1968_Lord%20Rosse%20on%20W.%20Parsons.pdf}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;obit_mnras&quot;&gt;{{Cite journal|title=Williams Parson, Earl of Rosse|journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]]|volume=29|pages=123–130|publisher=[[Royal Astronomical Society]]|date=1869|bibcode=1868MNRAS..29....2T|url=http://articles.adsabs.harvard.edu/full/seri/MNRAS/0029//0000123.000.html|accessdate=7 June 2017|archive-date=2022-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226173158/https://articles.adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0029//0000123.000.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1845 ൽ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച 72 ഇഞ്ച് ദൂരദർശിനി, &quot; പാർസൺസ്റ്റൗണിന്റെ ലെവിയാത്തൻ &quot; എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് അപ്പർച്ചർ വലിപ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം വരെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദൂരദർശിനിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;amazing-space.stsci.edu&quot;&gt;{{Cite web|url=http://amazing-space.stsci.edu/resources/explorations//groundup/lesson/scopes/rosse/index.php|title=Telescopes: Lord Rosse’s Reflectors|access-date=2012-09-03|publisher=Amazing-space.stsci.edu}}&lt;/ref&gt; 

ഇംഗ്ലണ്ടിലെ യോർക്കിൽ സർ ലോറൻസ് പാർസന്റെ മകനായി ജനിച്ചു. &lt;ref&gt;The York Courant, Monday 23 June 1800; Archives and Local History, York Explore Centre, Museum Street, York YO1 7DS&lt;/ref&gt; ഡബ്ലിനിലെ ട്രിനിറ്റി കോളേജ്, ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ മഗ്ഡലൻ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ അദ്ദേഹം 1822 ൽ ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് നേടി വിജയിച്ചു. 1841 ഫെബ്രുവരിയിൽ പിതാവ് മരിച്ചപ്പോൾ അയർലന്റിലെ വലിയൊരു എസ്റ്റേറ്റും പ്രഭുപദവിയും അദ്ദേഹത്തിന് പാരമ്പര്യമായി കൈമാറിക്കിട്ടി. 

റോസ് പ്രഭു 1836 ഏപ്രിൽ 14 ന് ജോൺ വിൽമർ ഫീൽഡിന്റെ മകളായ മേരി ഫീൽഡിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് ആകെ പതിമൂന്ന് കുട്ടികൾ ജനിച്ചു. പക്ഷേ നാല് ആൺമക്കൾ മാത്രമാണ് ജീവിതത്തെ അതിജീവിച്ചത്. &lt;ref&gt;Hughes, Stefan (2012). Catchers of the Light: The Astrophotographers' Family History. Google Books. p. 1085. {{ISBN|978-1620509616}}. https://books.google.com/books?id=iZk5OOf7fVYC&amp;pg=PA1085.&lt;/ref&gt; 

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* Hansard 1803–2005:   
* [http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/persons/rosse3.htm ആദ്യം കണ്ടതിന് പാർസണുകൾക്ക് ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്ത താരാപഥങ്ങളുടെ പട്ടിക] 
* [http://articles.adsabs.harvard.edu/full/seri/MNRAS/0029//0000124.000.html വില്യം പാർസന്റെ ജീവചരിത്രം 1868-ൽ ഒരു മരണവാർത്തയായി എഴുതി '', റോയൽ ആസ്ട്രോണമിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രതിമാസ അറിയിപ്പുകളിൽ'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220115154210/http://articles.adsabs.harvard.edu/full/seri/MNRAS/0029//0000124.000.html |date=2022-01-15 }} 
* [http://www.birrcastle.com/ ദൂരദർശിനി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബിർർ കാസിലിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റിന് ചരിത്രപരമായ ചില വിവരങ്ങളുണ്ട്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116143653/http://www.birrcastle.com/ |date=2021-01-16 }} 
* {{Cite web|url=http://www.thepeerage.com/p1279.htm#i12787|title=Person Page - 1279|last=Lundy|first=Darryl|publisher=The Peerage}} 
[[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:1867-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1800-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>m3j1mdu7f2crgwvs3tz13l22bnyg5ea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഡോൾഫിൻ വാതക പ്രൊജക്റ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>490350</id>
    <revision>
      <id>4634261</id>
      <parentid>4542585</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saul0fTarsus</username>
        <id>6737</id>
      </contributor>
      <origin>4634261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2276" sha1="nyrjq02sv92s7xtsd14lwd1m8nzd4a6" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
[[ഖത്തർ|ഖത്തറിൽ]] നിന്നും [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുഎഇ]], [[ഒമാൻ]] എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് വാതകം എത്തിക്കുന്നതിനായി [[ഡോൾഫിൻ എനർജി]], [[ഖത്തർ പെട്രോളിയം]] എന്നീ കമ്പനികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ട വാതക പൈപ്പ്‌ലൈൻ പദ്ധതിയാണ് '''ഡോൾഫിൻ വാതക പ്രൊജക്റ്റ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{cite web
 | publisher= hydrocarbons-technology.com
 | url= http://www.hydrocarbons-technology.com/projects/dolphin-gas/
 | title = Dolphin Gas Project, Ras Laffan, Qatar
 | accessdate=2007-07-12}}
&lt;/ref&gt;. [[ജിസിസി]]രാജ്യങ്ങളിലെ അതിർത്തി കടന്നുള്ള ആദ്യത്തെ വാതക പൈപ്പ്‌ലൈൻ പ്രൊജക്റ്റ് കൂടിയാണിത്
&lt;ref&gt;{{cite web
 | publisher= qp.com.qa
 | url= https://www.qp.com.qa/en/Pages/BannerAdvertisement.aspx?imgname=QP+Dolphin+Agreement+English+02.jpg
 | title= Qatar Petroleum and Dolphin Energy Sign Long Term Gas Sale &amp; Purchase Agreement for Additional Gas Quantities
 | accessdate= നവംബർ 1, 2019
 | archive-date= 2020-09-21
 | archive-url= https://web.archive.org/web/20200921070819/https://www.qp.com.qa/en/Pages/BannerAdvertisement.aspx?imgname=QP+Dolphin+Agreement+English+02.jpg
 | url-status= dead
 }}&lt;/ref&gt;. ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിലിന്റെ ആദ്യത്തെ ക്രോസ്-ബോർഡർ റിഫൈൻഡ് ഗ്യാസ് ട്രാൻസ്മിഷൻ പദ്ധതിയും മേഖലയിൽ ഇതുവരെ ഏറ്റെടുത്തിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ഊർജ്ജ സംബന്ധിയായ സംരംഭവുമാണിത്.


==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പദ്ധതികൾ]]</text>
      <sha1>nyrjq02sv92s7xtsd14lwd1m8nzd4a6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>തകരപ്പറമ്പ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>494134</id>
    <revision>
      <id>4634241</id>
      <parentid>3405833</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4511" sha1="i3cj0tggo2qby456ykixrviu8c15zan" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                   = തകരപ്പറമ്പ്| other_name             = 
| settlement_type        = തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമം
| image_skyline          = 
| image_caption          =
| pushpin_map            = 
| pushpin_label_position = left
| coordinates            = 
| subdivision_type       = രാജ്യം
| subdivision_name       = {{flag|India}}
| subdivision_type1      = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1      = കേരളം| subdivision_type2      = ഗ്രാമം
| subdivision_name2      = തിരുവനന്തപുരം| established_title      = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date       = 
| governing_body         = തിരുവനന്തപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| leader_title1          = 
| leader_name1           = 
| leader_title2          =
| leader_name2           =
| leader_title3          = 
| leader_name3           = 
| leader_title4          = 
| leader_name4           =
| unit_pref              = Metric
| area_total_km2         = 
| elevation_footnotes    = 
| elevation_m            = 26
| population_footnotes   = 
| population_total       = 
| population_as_of       =
| population_density_km2 = auto
| demographics1_title1   = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1    = [[മലയാളം]]{{,}} [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| demographics1_title2   =സംസാരഭാഷകൾ
| demographics1_info2    = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്
| timezone1              = [[ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാന്റേഡ് സമയം]]
| utc_offset1            = +5:30
| postal_code_type       = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code            = | area_code_type         = Telephone codetemplatedata
| area_code              = 91 (0)471 XXX XXXX
| registration_plate     = | blank2_name_sec1       =
| blank2_info_sec1       = 
| blank3_name_sec1       = 
| blank3_info_sec1       = 
| blank4_name_sec1       = 
| blank4_info_sec1       = 
| blank5_name_sec1       = Civic agency
| blank5_info_sec1       = തിരുവനന്തപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
| blank1_name_sec2       = [[കാലാവസ്ഥ]]
| blank1_info_sec2       = [[Climatic regions of India|Am/Aw]] {{small|([[Köppen climate classification|Köppen]])}}
| blank2_name_sec2       = [[Precipitation (meteorology)|Precipitation]]
| blank2_info_sec2       = {{convert|1700|mm|in}}
| blank3_name_sec2       = Avg. annual temperature
| blank3_info_sec2       = {{convert|27.2|°C|°F}}
| blank4_name_sec2       = Avg. summer temperature
| blank4_info_sec2       = {{convert|35|°C|°F}}
| blank5_name_sec2       = Avg. winter temperature
| blank5_info_sec2       = {{convert|24.4|°C|°F}}
| website                =
}}
കേരളത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ]] തിരുവനന്തപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുള്ള ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''തകരപ്പറമ്പ്'''. തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് 500 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് തകരപ്പറമ്പ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

==വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ==
* ഗവണ്മെന്റ് ഫോർട്ട് യു പി ജി എസ് 

==റോഡുകൾ==
* പഴവങ്ങാടി റോഡ് 
* തകരപ്പറമ്പ് ഫ്ലൈ ഓവർ 
* പവർ ഹൗസ് റോഡ് 

== പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾ ==

* തക്കല സ്വാമി ട്രേഡേഴ്സ്  (സിമന്റ് കട ), തകരപ്പറമ്പ് റോഡ് , തിരുവനന്തപുരം 
* ആദിത്യ ഇലക്ട്രോണിക്സ് ,തകരപ്പറമ്പ് റോഡ് , തിരുവനന്തപുരം 
* ഐശ്വര്യ ഹോട്ടൽ
* മലബാർ ഗോൾഡ് ആൻഡ് ഡയമണ്ട്സ് 

==അവലംബങ്ങൾ==
  &lt;references /&gt;

{{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}}
[[Category:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>i3cj0tggo2qby456ykixrviu8c15zan</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ. ഭാഗ്യരാജ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>511620</id>
    <revision>
      <id>4634274</id>
      <parentid>4633959</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:19:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28107" sha1="e051iazja65cs2ievtw6j6ogn8sc459" xml:space="preserve">{{prettyurl|K. Bhagyaraj}}{{Recent death}}{{Infobox person
| name               = കെ. ഭാഗ്യരാജ്
| image              = Actor Director K Bhagyaraj at the Sathuranga Vettai Audio Launch.jpg
| caption            = ഭാഗ്യരാജ് ഏപ്രിൽ 2014 ൽ
| birth_name         = കൃഷ്ണമൂർത്തി ഭാഗ്യരാജ്
| birth_date         = {{birth date and age|df=yes|1953|1|7}}
| birth_place        = [[വെള്ളൻകോയിൽ]], [[മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date         = {{death date and age|df=y|2026|06|27|1953|01|07}}
| death_place        = [[Chennai]], Tamil Nadu, India
| death_cause = [[Cardiac Arrest]]
| occupation         = നടൻ, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, നിർമ്മാതാവ്, സംഗീത സംവിധായകൻ.
| yearsactive        = 1977–2026
| spouses            = {{plainlist|
* {{marriage|[[പ്രവീണ ഭാഗ്യരാജ്]]|1981|1983|reason=her death}}
* {{marriage|[[പ്രവീണ ഭാഗ്യരാജ്]]|1984}}
}}
| children           = [[ശരണ്യ ഭാഗ്യരാജ്]]  (b.1985) &lt;br&gt;[[ശന്തനു ഭാഗ്യരാജ്]]. 
 (b.1986)
| parents            = {{unbulleted list|കൃഷ്ണസ്വാമി|അമരാവതിയമ്മാൾ}}
}}
'''കൃഷ്ണസാമി ഭാഗ്യരാജ്''' (ജനനം: ജനുവരി 7, 1953) സംവിധായകൻ, അഭിനേതാവ്, [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]], സംഗീത സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിൽ തമിഴ്‍ സിനിമാലോകത്തും സാംസ്കാരിക മേഖലയിലും പ്രവർ‌ത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു വ്യക്തിയാണ്. തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങളുടേയും [[ടെലിവിഷൻ]] പരമ്പരകളുടേയും രചനയും സംവിധാനവും അദ്ദേഹം നിർവ്വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു നടനെന്ന നിലയിൽ ഏതാണ്ട് 75 ലധികം സിനിമകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം 25 ലധികം ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനവും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1983 ൽ ''[[മുന്താണൈ മുടിച്ചു]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] നേടി. 2014 ൽ SIIMA യുടെ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. ഭാഗ്യ എന്ന പ്രതിവാര മാസികയുടെ പത്രാധിപർകൂടിയായ അദ്ദേഹം നിരവധി നോവലുകളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.

1953-ൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ കോയമ്പത്തൂർ ജില്ലയിലെ (ഇന്നത്തെ ഈറോഡ് ജില്ല) ഗോപിചെട്ടിപാളയത്തിനടുത്തുള്ള വെള്ളാങ്കോയിൽ ഗ്രാമത്തിലാണ് ഭാഗ്യരാജ് ജനിച്ചത്. 1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ജി. രാമകൃഷ്ണൻ, ഭാരതിരാജ എന്നിവരുടെ കീഴിൽ സഹസംവിധായകനായി അദ്ദേഹം തമിഴ് ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. ഭാരതിരാജയ്‌ക്കൊപ്പം ‘16 വയതിനിലേ’ എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ സഹ സംവിധാന സഹായിയായിരുന്നു . സിനിമകൾക്ക് തിരക്കഥകളും സംഭാഷണങ്ങളും എഴുതുന്നതിനൊപ്പം ചെറിയ വേഷങ്ങളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. 1980-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സ്വന്തമായി സിനിമകൾ സംവിധാനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയ ഭാഗ്യരാജ് പലപ്പോഴും താൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഹിന്ദിയിൽ സ്വന്തം ചിത്രങ്ങളുടെ ചില റീമേക്കുകളും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. 1980-കളിലും 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിലും തമിഴ് സിനിമയിലെ മുൻനിര തിരക്കഥാകൃത്തുക്കളിലും സംവിധായകരിലും ഒരാളായി അദ്ദേഹം ഉയർന്നുവന്നു. പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, അദ്ദേഹം ഏതാനും ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും നിരവധി സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. ‘മുന്താണൈ മുടിച്ച്’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷത്തിലൂടെയാണ് ഉർവശി ആദ്യമായി സിനിമയിലെത്തിയത്. 

ഭാഗ്യരാജ് 1989-ൽ എം.ജി.ആർ മക്കൾ മുന്നേറ്റ കഴകം സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നീട് അഖിലേന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകത്തിൽ ചേർന്ന അദ്ദേഹം 2005-ൽ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകത്തിൽ ചേർന്നു. 1990 കളിലും 2000 കളുടെ തുടക്കത്തിലും അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു.

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[ഈറോഡ്‌ ജില്ല|ഈറോഡ്]] ജില്ലയിലെ ഗോപിചെട്ടിപാളയത്തിനടുത്തുള്ള വെള്ളൻകോയിലിൽ 1953 ജനുവരി 7 ന് കൃഷ്ണസ്വാമി ഭാഗ്യരാജ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/Making-Telugu-film-is-Bhagyaraj%E2%80%99s-dream/article17042042.ece|title=Making Telugu film is Bhagyaraj’s dream|access-date=9 May 2024|last=Shridaran|first=J. R.|date=16 January 2017|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20231126070703/https://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/Making-Telugu-film-is-Bhagyaraj%E2%80%99s-dream/article17042042.ece|archive-date=26 November 2023|quote=Mr. Bhagyaraj, much to the surprise of all, said that his forefathers belonged to Andhra Pradesh and they migrated to Tamil Nadu long back|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; മാതാപിതാക്കൾ കൃഷ്ണസ്വാമി, അമരാവതിയമ്മ എന്നിവരായിരുന്നു. രണ്ടുതവണ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യവിവാഹം 1981 ൽ നടി [[പ്രവീണ ഭാഗ്യരാജ്|പ്രവീണയുമായിട്ടായിരുന്നു]]. 1983 ഓഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ [[മഞ്ഞപ്പിത്തം]] ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അവർ അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ വിവാഹം 1984  ഫെബ്രുവരി 7 ന്  [[ഡാർലിംഗ്, ഡാർലിംഗ്, ഡാർലിംഗ്|''ഡാർലിംഗ്, ഡാർലിംഗ്, ഡാർലിംഗ്'']] (1982)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telugucinema.com/c/publish/stars/interview_bhagyaraj_2010.php|title=K.Bhaagya Raj – Chitchat|accessdate=17 November 2012|date=12 June 2010|publisher=Telugucinema.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101230234821/http://www.telugucinema.com/c/publish/stars/interview_bhagyaraj_2010.php|archivedate=30 December 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ സഹതാരമായിരുന്ന നടി [[പൂർണ്ണിമ ജയറാം|പൂർണിമ ജയറാമുമായി]] നടന്നു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ശരണ്യ, ശന്തനു എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു കുട്ടികളുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sify.com/movies/photographer-review-malayalam-pclwfPfjhgicf.html|title=Photographer review|work=[[Sify]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106212242/https://www.sify.com/movies/photographer-review-malayalam-pclwfPfjhgicf.html|archive-date=6 January 2022|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/tamil-director-k-bhagyaraj-son-shantanu-in-rom-com-1.1585114166141|title=Tamil director K Bhagyaraj, son Shantanu in rom-com|author=Mythily Ramachandran|date=25 March 2020|work=[[Gulf News]]|archive-date=6 January 2022|access-date=6 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106212226/https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/tamil-director-k-bhagyaraj-son-shantanu-in-rom-com-1.1585114166141|url-status=live}}&lt;/ref&gt; കുട്ടിക്കാലം മുതൽക്കുതന്നെ [[എം.ജി. രാമചന്ദ്രൻ|എം. ജി. രാമചന്ദ്രൻ]], [[രാജേഷ് ഖന്ന]] എന്നിവരുടെ ആരാധകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 

ഭാഗ്യരാജ് 2026 ജൂൺ 27 ന് 73 ആം വയസ്സിൽ ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടർന്ന് മരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/veteran-tamil-filmmaker-actor-and-screenwriter-k-bhagyaraj-dies-of-a-heart-attack-aged-73-2935378-2026-06-27|title=Veteran Tamil filmmaker, writer K Bhagyaraj dies of heart attack at 73|work=[[India Today]]|date=27 June 2026|access-date=27 June 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/tamil-nadu/actors-leaders-condole-death-of-director-k-bhagyaraj-1966607|title=Actors, Leaders Condole Death of Director K. Bhagyaraj|access-date=27 June 2026|date=27 June 2026|website=www.deccanchronicle.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/in-k-bhagyarajs-death-tamil-cinema-loses-a-unique-filmmaker-nuanced-storyteller/|title=In K. Bhagyaraj’s death, Tamil cinema loses a unique filmmaker, nuanced storyteller|access-date=27 June 2026|last1=Bose|first1=Subash Chandra|date=27 June 2026|website=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment &amp; Live Updates|language=en-IN}}&lt;/ref&gt;
== ചലച്ചിത്ര ജീവിതം ==

=== ആദ്യകാലം (1977–79) ===
സംവിധായകരായ ജി. രാമകൃഷ്ണന്റെയും [[പി. ഭാരതിരാജ|ഭാരതിരാജയുടേയും]] അസിസ്റ്റന്റായി ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ച ഭാഗ്യരാജ് തിരക്കഥാ രചനയിലൂടെ തന്റെ പ്രതിഭ തെളിയിക്കുകയും അംഗീകാരം നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;telugucinema&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.telugucinema.com/c/publish/stars/interview_bhagyaraj_2010.php|title=Stars : Star Interviews : K.Bhaagya Raj – Chitchat|accessdate=1 November 2015|publisher=web.archive.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101230234821/http://www.telugucinema.com/c/publish/stars/interview_bhagyaraj_2010.php|archivedate=30 December 2010|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ആദ്യകാലത്ത്''[[16 വയതിനിലേ]]'' പോലുള്ള സിനിമകളിൽ മൂന്ന് മിനിറ്റിൽ കൂടാത്ത സമയം ചെറിയ സഹ വേഷങ്ങളിൽ മാത്രം അഭിനയിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് ''[[സിഗപ്പു റോജക്കൾ]]'' (1978) എന്ന സിനിമയിലും ഇതേരീതിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ''[[16 വയതിനിലേ]]'', ''[[കിഴക്കേ പോകും റെയിൽ]]'' എന്നീ രണ്ടു ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം [[പി. ഭാരതിരാജ|ഭാരതിരാജായുടെ]] അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടറായാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല ജോലികളിൽ ഭാരതിരാജായുടെ ''[[കിഴക്കേ പോകും റെയിൽ]]'' (1978), ''[[ടിക് ടിക് ടിക്]]'' (1981) എന്നീ ചിത്രങ്ങളുടെ [[തിരക്കഥ|തിരക്കഥയും]] ''സികപ്പു റോജക്കൾ'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംഭാഷണ രചനയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. 1979 ൽ ''സുവരില്ലാത്ത ചിത്തിരങ്കൾ'' എന്ന ചിത്രം അദ്ദേഹം സം‌വിധാനം ചെയ്തു. 

1979 ൽ ''സുവരില്ലാത്ത ചിത്തിരങ്കൾ'' ചിത്രത്തിലൂടെ സം‌വിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം ഭാരതിരാജ സംവിധാനം ചെയ്ത് 1979 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''പുതിയ വാർ‌പുഗൾ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ മുൻ‌നിര നായകനായി അഭിനയിച്ചു. ''പുതിയ വാർ‌പുഗൾ'' (1979) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മികച്ച സംഭാഷണത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും രചിച്ച്, ഭാഗ്യരാജ് പ്രതിനായക വേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ''കന്നി പരുവത്തിലെ'' എന്ന ചിത്രവും വൻ വിജയമായിരുന്നു.

1979 വരെ സംവിധായകനെന്ന നിലയിൽ വിജയം നേടാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിലും, പ്രതിനായകവേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ''പുതിയ വാർ‌പുഗളിലെ'' വേഷവും കന്നി പരുവത്തിലെ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ കഥ, സംഭാഷണം എന്നിവയുടെ രചനയും അദ്ദേഹത്തെ മുന്നേറ്റത്തിന് പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ''ഒരു കൈ ഒസൈ'' എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി രചന, സംവിധാനം അഭിനയം എന്നിവ സ്വയം നിർവ്വഹിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. ചിത്രം വലിയ വിജയമായില്ലെങ്കിൽപ്പോലും മികച്ച നടനുള്ള ആദ്യത്തെ പുരസ്കാരം നേടാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു.

=== 90 കളിൽ ===
1991 മുതൽ ക്രമേണ അദ്ദേഹം നായകനായി കൂടുതൽ അഭിനയ ഓഫറുകൾ സ്വീകരിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും സ്വന്തം ചിത്രങ്ങളിൽ ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന രചന, സംവിധാനം, നടനം എന്നിവയിൽനിന്ന് ഒഴിവായിക്കൊണ്ട് സംവിധാനം-നിർമ്മാണം-തിരക്കഥാ രചന എന്നീ കൃത്യങ്ങൾ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത വ്യക്തികളായിരിക്കണം നിർവ്വഹിക്കേണ്ടത് എന്നു നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു. ''രുദ്ര'', ''അമ്മ വന്താച്ച്'', ''ജ്ഞാനപ്പഴം'' (1996), ''സുയംവരം'' (1999) എന്നീ വിജയകരമായ ചിത്രങ്ങളിൽ  അദ്ദേഹം നടന്റെ കഴിവുമാത്രം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. &quot;ഭാഗ്യ&quot; എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രതിവാര പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം ആ മാസികയുടെ [[പത്രപ്രവർത്തനം|പത്രാധിപരെന്ന]] സ്ഥാനം കയ്യാളുകയും ചെയ്തു. 1991 മുതൽ അദ്ദേഹം രചിച്ച് സംവിധാനം ചെയ്ത വിജയകരമായ സം‌രംഭങ്ങൾ ''പവന്നു പനവനുതാൻ'', ''സുന്ദരകാണ്ഡം'', ''രാസാക്കുട്ടി'', ''വീട്ടിലെ വിശേഷങ്ക'', ''ഒരു ഊരില ഒരു രാജകുമാരി'', ''വെറ്റിയ മഡിച്ചു കാട്ടു'' എന്നിവയായിരുന്നു. ഹിന്ദിയിൽ സംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ''മിസ്റ്റർ ബെച്ചാര'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പരാജയം ഭാഗ്യരാജിനെ ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങൾക്ക് തിരക്കഥാരചെന മാത്രമേ നടത്തൂ എന്നും സ്വയം സംവിധാനം ചെയ്യില്ലെന്നും തീരുമാനിക്കുന്നതിനു കാരണമായി. ''വീട്ടിലെ വിശേഷങ്ക'' എന്ന ചിത്രം ''മിസ്റ്റർ ബെചാറയായി'' ഹിന്ദിയിൽ റീമേക്ക് ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചുവെങ്കിലും വീണ്ടും ഹിന്ദിയിലെ സംവിധാന സംരംഭം വിജയിച്ചില്ല. 1998 ൽ പിതാവും പുത്രനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പ്രമേയമായ ''വെറ്റിയ മഡിച്ചു കാട്ടു'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തന്റെ പുത്രൻ ശാന്തനു ഭാഗ്യരാജിനെ ബാല താരമായി അവതരിപ്പിച്ചു. 1990-കളിൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയ വിജയകരങ്ങളായ തമിഴ് ചിത്രങ്ങളുടെ ഹിന്ദി റീമേക്കുകളുടെ ആവശ്യകത തുടരുകയും ''അവസര പോലീസ് 100'' , ''സുന്ദരകാണ്ഡം'', ''രാസാക്കുട്ടി'' എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ യഥാക്രമം ''ഗോപി കിഷൻ'', ''അന്താസ്'' (1994), ''രാജാബാബു''  എന്നീ പേരുകളിൽ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും അവ ഹിന്ദി ഭാഷയിൽ വൻ വിജയങ്ങളായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. പാണ്ഡ്യരാജൻ അഭിനയിച്ച ''തായ്‌കുലമേ തായ്‌കുലമേ'' (1995) എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയും അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഗർവാലി-ബഹർവാലി (1998) എന്ന പേരിൽ ഈ ചിത്രം ഹിന്ദിയിൽ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നടനും സംവിധായകനും ഹിന്ദിയിൽ അദ്ദേഹമല്ലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;hindu&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hindu.com/cp/2010/12/26/stories/2010122650140600.htm|title=News Archives: The Hindu|accessdate=1 November 2015|publisher=hindu.com|archive-date=2011-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110624024727/http://www.hindu.com/cp/2010/12/26/stories/2010122650140600.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംവിധായക സംരംഭങ്ങളായ ''ഡാർലിംഗ് ഡാർലിംഗ് ഡാർലിംഗ്'', ''ദാവണി കനവുകൾ'', ''മുന്താണൈ മുടിച്ചു'', ''മായദാരി മൊഗുഡു'' എന്നിവയിൽ സഹ സംവിധായകനായിരുന്ന പാണ്ഡ്യരാജനും ''ദാവണി കനവുകൾ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സഹ സംവിധായകനായിരുന്ന [[പാർത്ഥിപൻ|പാർത്ഥിപനും]] പിൽക്കാലത്ത് സ്വതന്ത്ര സംവിധായകരും അഭിനേതാവുമായിത്തീർന്നു.

'''(2000 - 2026)'''

2000 ൽ തനിക്ക് മറ്റ് ബാനറുകളിൽ നിന്നു ലഭിച്ച പുതിയ തിരക്കഥകളിൽ അസന്തുഷ്ടി പ്രകടിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം അഭിനയജീവിതത്തിൽ ഒരു ഇടവേളയെടുക്കുകയും 2000 മുതൽ 2006 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ നായകവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നതിനു വിമുഖത കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. പകരം, ''നീങ്ക നെനച്ചാ സാദിക്കലാംഗ'', ''ഇതു ഒരു കതൈയിൻ കതൈ'' (ഡിഡി പൊഡിഗൈ) എന്നീ ടിവി ഷോകൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ഈ കാലയളവിൽത്തന്നെ ജയ ടിവിയിൽ ''അപ്പപ്പടി പോഡുവിൽ'' പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയു ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ''റൂൾസ് രംഗചാരി'' എന്ന ടെലി-പരമ്പര ഡിഡി ചാനലിൽ ജനപ്രീതി നേടുകയും 390 എപ്പിസോഡുകൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. 2003 ൽ [[വിജയകാന്ത്]] അഭിനയിച്ച ആക്ഷൻ ചിത്രമായ ''ചോക്ക തങ്കം'' എന്ന ശരാശരി വിജയം നേടിയ ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചു. 2006 ൽ രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച ''പാരിജാതം'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മകൾ [[ശരണ്യ ഭാഗ്യരാജ്|ശരണ്യ ഭാഗ്യരാജിനെ]] തമിഴിൽ അവതരിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും ചിത്രം വൻ പരാജയമായിരുന്നു. ''സംതിംഗ് സംതിംഗ് ... ഉനക്കും എനക്കും'', ''രണ്ടു'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ സഹവേഷം അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അഭിനയരംഗത്തു തിരിച്ചെത്തിയ ഭാഗ്യരാജ് 2007 ൽ ''കാസു ഇരുക്കണും'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനായും അഭിനയിച്ചു. 2007 മുതൽ സമീപകാലത്തുവരെ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളിലും സഹവേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2010 ൽ സംവിധാനം ചെയ്ത ''സിദ്ധു +2'' എന്ന റൊമാന്റിക് ചിത്രത്തിലൂടെ മുതിർന്ന മകൻ ശാന്തനു ഭാഗ്യരാജിനെ തമിഴ് ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് അവതരിപ്പിച്ചു. ''[[മിസ്റ്റർ മരുമകൻ|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ സഹനടനായി മലയാള സിനിമയിലും അഭിനയിച്ചിരുന്നു. 

ജൂനിയർ സൂപ്പർ സ്റ്റാർ (2016), ജൂനിയർ സൂപ്പർ സ്റ്റാർസ് (സീസൺ 2) (2017) എന്നീ ഷോകളുടെ പ്രധാന വിധികർത്താവായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lyricsraag.com/zee-tamil-junior-super-star-2016-grand-finale-winner/|title=Zee Tamil Junior Super Star 2016 Grand Finale Winner|access-date=14 February 2021|date=17 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507153515/https://lyricsraag.com/zee-tamil-junior-super-star-2016-grand-finale-winner/|archive-date=7 May 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zee5.com/global/kids/kids-shows/junior-super-stars-season-2/0-6-598|title=Watch Junior Super Stars Season 2 Kids Show Online on ZEE5|access-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218184634/https://www.zee5.com/global/kids/kids-shows/junior-super-stars-season-2/0-6-598|archive-date=18 December 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് അഭിനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ]]</text>
      <sha1>e051iazja65cs2ievtw6j6ogn8sc459</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വ്യൂ ഓഫ് ഡെൽഫ്റ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>515654</id>
    <revision>
      <id>4634342</id>
      <parentid>4502619</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9838" sha1="dov3jhpxeox2iulsy13ja8kcdaar72t" xml:space="preserve">{{prettyurl|View of Delft}}
{{Infobox Artwork
| image_file=Vermeer-view-of-delft.jpg
| title=വ്യൂ ഓഫ് ഡെൽഫ്റ്റ്
| other_language_1=[[Dutch language|Dutch]]
| other_title_1=Gezicht op Delft
| artist=[[Johannes Vermeer]]
| year=1660–1661
| medium=[[Oil painting|Oil on canvas]]
| height_metric=96.5
| width_metric=115.7
| metric_unit=cm
| imperial_unit=in
| city=[[The Hague]]
| museum=[[Mauritshuis]]
}}
{{Distinguish|എ വ്യൂ ഓഫ് ഡെൽഫ്റ്റ്}}
[[image:View of Delft, 2019-01.jpg|thumb|വെർമീർ പെയിന്റിംഗ് വരച്ച സ്ഥലത്ത് നിന്ന് 2019 ൽ എടുത്ത ഒരു ഫോട്ടോ.]]
1660–1661 നും ഇടയിൽ ഡച്ച് കലാകാരൻ [[യോഹാൻ വെർമീർ]] വരച്ച ഓയിൽ പെയിന്റിംഗാണ് '''വ്യൂ ഓഫ് ഡെൽഫ്റ്റ്'''  (ഡച്ച്: ഗെസിച്റ്റ് ഡെൽഫ്റ്റ്).നഗരദൃശ്യങ്ങൾ അസാധാരണമായിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ  തന്റെ ജന്മനഗരം പ്രമേയമാക്കിയുള്ള  ഈ പെയിന്റിംഗ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ സൃഷ്ടികളിൽ ഒന്നാണ്. &lt;ref name=&quot;Slatkes1981&quot;&gt;{{cite book|last=Slatkes|first=Leonard J.|title=Vermeer and his contemporaries|url=https://books.google.com/books?id=4WcmAQAAIAAJ|accessdate=18 June 2010|date=16 July 1981|publisher=Abbeville Press|isbn=978-0-89659-195-0|page=40}}&lt;/ref&gt;    ഡെൽഫ്റ്റ് നഗരത്തെ പ്രമേയമാക്കി വെർമീർ വരച്ച  മൂന്ന് പെയിന്റിംഗുകളിൽ ഒന്നാണിത്. [[The Little Street|''ദി ലിറ്റിൽ സ്ട്രീറ്റും'']] നഷ്ടപ്പെട്ട  ''[[ഹൗസ് സ്റ്റാൻഡിംഗ് ഇൻ ഡെൽഫ്റ്റ്|ഹൗസ് സ്റ്റാൻഡിംഗ് ഇൻ ഡെൽഫ്ടും]]'' ആണ് മറ്റു രണ്ട് ചിത്രങ്ങൾ.&lt;ref name=&quot;Montias1991&quot;&gt;{{cite book|last=Montias|first=John Michael|authorlink=John Michael Montias|title=Vermeer and His Milieu: A Web of Social History|url=https://books.google.com/books?id=Ev1xavyduGYC&amp;pg=PA200|accessdate=18 June 2010|date=1 January 1991|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-00289-7|page=200}}&lt;/ref&gt;ചിത്രത്തിൽ [[Pointillism|പോയിന്റിലിസത്തിന്റെ]] ഉപയോഗം മൂലം ഇത് ''ലിറ്റിൽ സ്ട്രീറ്റിനുശേഷം വരച്ച'' ചിത്രമാണെന്നും പുതിയ പള്ളിയുടെ ഗോപുരത്തിലെ മണികളുടെ അഭാവം 1660–1661 കാലഘട്ടത്തിലാവണം രചന എന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 1822-ൽ ഹേഗിൽ മോറിസ് ഹൗസ്  (ഡച്ച് ഭാഷയിൽ മൗറിഷേസ്) എന്ന മ്യൂസിയം സ്ഥാപിതമായതു മുതൽ അവിടത്തെ ''ഡച്ച് റോയൽ കാബിനറ്റ് ഓഫ് പെയിന്റിംഗിൽ'' വെൽമീറിന്റെ വ്യൂ ഓഫ് ഡെൽഫ്റ്റ് ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു. 

== വിവരണം ==
ഡെൽഫ്റ്റിന്റെ തെക്കുകിഴക്കായി ഒരു ഉയർന്ന സ്ഥാനത്ത് നിന്നു കൊണ്ടാണ്  നഗരദൃശ്യം വരച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. സ്കീ നദിയുടെ മറുകരെ തുറമുഖമേടക്കടുത്ത് ഒരു വീടിന്റെ മുകളിലത്തെ നില ആയിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. നഗരത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലേക്കാണ് കലാകാരന്റെ നോട്ടം. രചനയുടെ മധ്യഭാഗത്തായി ഷീഡാം ഗേറ്റും വലതുവശത്തായി റോട്ടർഡാം ഗേറ്റും അതിന്റെ പുറംമതിലും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം 1616 –1620-നും ഇടയിൽ പണിതീർത്ത കപ്പൽത്തുറയിലെ വെള്ളത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു. ഷീഡാം ഗേറ്റിന് പിന്നിൽ നീളമുള്ള ചുവന്ന മേൽക്കൂരയുള്ള ആയുധപ്പുര ([[Legermuseum|അർമന്റേരിയം]]) ഉണ്ട്.

ഇത് ഒരു പ്രഭാത രംഗമാണ്. കിഴക്ക് സൂര്യൻ (കാഴ്ചക്കാരന്റെ വലത്) പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് പള്ളി  [[Nieuwe Kerk (Delft)|ന്യൂവേ കെർക്കിനെ]] (&quot;പുതിയ പള്ളി&quot; മധ്യഭാഗത്ത് വലത്) പ്രകാശമാനമാക്കുന്നു. പള്ളിമണികൾ 1660-ൽ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമുമ്പുള്ള സ്ഥിതിയിലാണ്. [[William the Silent|വില്യം ഓഫ് സൈലന്റിന്റെയും]] [[House of Orange-Nassau|ഹൗസ് ഓഫ് ഓറഞ്ച്-നസ്സാവു]] അംഗങ്ങളുടെയും ശ്മശാന സ്ഥലമാണ് ഡെൽ‌ഫ്റ്റിലെ ന്യൂ ചർച്ച്.

ഇടതുവശത്ത്  &quot;ഡി പപ്പേഗെ&quot; (തത്ത) എന്ന പിന്നീടു പൊളിച്ചു മാറ്റപ്പെട്ട മദ്യനിർമ്മാണശാലയുടെ ഗോപുരമാണ്. അതിന്റെ ഇടതുവശത്ത് ഔഡ് കെർക്കിന്റെ (&quot;പഴയ പള്ളി&quot; )  ഗോപുരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗവും കാണാം. തുറമുഖത്ത് ഏതാനും  കുറെ അലങ്കാരബോട്ടുകൾ വരച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഏതാനും പേർ കടന്നു പോകുന്നതും കാണാം. ചിത്രത്തിന്റെ മേൽഭാഗം മേഘാവൃതമായ ആകാശമാണ്. ഇരുണ്ട മേഘങ്ങൾ കനത്ത മഴ പെയ്തുതീർന്ന പ്രതീതി ഉളവാക്കുന്നു. 

നഗരദൃശ്യത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ വിശദാംശങ്ങൾ പകർത്താനായി ദൂരദർശിനിയോ ക്യാമറ ഒബ്സ്ക്യുറയോ പോലുള്ള ഏതെങ്കിലും ദൃശ്യോപകരണം വെർമീർ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാൻ  ഇടയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

2020 ജൂലൈയിൽ ടെക്സസ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പ്രൊഫസർ ഡൊണാൾഡ് ഓൾസൺ പെയിന്റിംഗ് പകർത്തിയ തീയതിയും സമയവും സംബന്ധിച്ച് പുതിയ വെളിച്ചം വീശുന്ന ഗവേഷണം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;https://news.txstate.edu/research-and-innovation/2020/celestial-sleuth-sheds-new-light-on-vermeers-masterpiece-view-of-delft-.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
*{{cite book |url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 |title=Vermeer and the Delft School |last=Liedtke |first=Walter A. |authorlink=Walter Liedtke |year=2001 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |isbn=978-0-87099-973-4}}
* Arthur K. Wheelock Jr. and C. J. Kaldenbach, &quot;Vermeer’s ''View of Delft'' and His Vision of Reality&quot;, ''Artibus et Historiae'', Vol. 3, No. 6 (1982), pp.&amp;nbsp;9–35.

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://kalden.home.xs4all.nl/verm/view/Vermeer_main.html The 'View of Delft' by Johannes Vermeer, a guided art history tour through this painting]
* [http://colourlex.com/project/vermeer-view-of-delft/ Johannes Vermeer, ''View of Delft''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518090859/http://colourlex.com/project/vermeer-view-of-delft/ |date=2015-05-18 }}, ColourLex
* [http://www.essentialvermeer.com/cat_about/view.html#.VU-XDfntlBc Janson, J., Critical Assessments: ''View of Delft''], Essential Vermeer website
* ''[https://www.mauritshuis.nl/en/explore/the-collection/artworks/view-of-delft-92/ View of Delft]'' at the website of the Mauritshuis

{{Johannes Vermeer}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1660-ലെ പെയിന്റിംഗുകൾ]]</text>
      <sha1>dov3jhpxeox2iulsy13ja8kcdaar72t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Gnoeee/Actress</title>
    <ns>2</ns>
    <id>516706</id>
    <revision>
      <id>4634258</id>
      <parentid>4632234</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>105900</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>4634258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11696" sha1="51vlvs3nwib1xl20qflaw6roe93iver" xml:space="preserve">{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item  WHERE {  ?item wdt:P31 wd:Q11344.  }
|section=17
|sort=P17
|columns=label:Article,P2101,P246,P1086,P1001
}}


== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! Article
! melting point
! മൂലകത്തിന്റെ സൂത്രവാക്യം
! ആറ്റോമിക സംഖ്യ
! ബാധകമാകുന്ന നിയമമണ്ഡലം
|-
| [[ഹൈഡ്രജൻ]]
| -259.14 സെൽഷ്യസ്
| H
| 1
| 
|-
| [[ഹീലിയം]]
| -272.05 സെൽഷ്യസ്
| He
| 2
| 
|-
| [[ലിഥിയം]]
| 180.5 സെൽഷ്യസ്
| Li
| 3
| 
|-
| [[ബെറിലിയം]]
| 2349 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;1278 സെൽഷ്യസ്
| Be
| 4
| 
|-
| [[ബോറോൺ]]
| 2077 സെൽഷ്യസ്
| B
| 5
| 
|-
| [[കാർബൺ]]
| 
| C
| 6
| 
|-
| [[നൈട്രജൻ]]
| 
| N
| 7
| 
|-
| [[ഓക്സിജൻ]]
| 
| O
| 8
| 
|-
| [[ഫ്ലൂറിൻ]]
| -363 ഫാരൺഹീറ്റ്
| F
| 9
| 
|-
| [[നിയോൺ]]
| -248.6 സെൽഷ്യസ്
| Ne
| 10
| 
|-
| [[സോഡിയം]]
| 97.78 സെൽഷ്യസ്
| Na
| 11
| 
|-
| [[മഗ്നീഷ്യം]]
| 649 സെൽഷ്യസ്
| Mg
| 12
| 
|-
| [[അലൂമിനിയം]]
| 1220 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;660 സെൽഷ്യസ്
| Al
| 13
| 
|-
| [[സിലിക്കൺ]]
| 2570 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Si
| 14
| 
|-
| [[ഫ്രാൻസിയം]]
| 
| Fr
| 87
| 
|-
| [[ഫോസ്ഫറസ്]]
| 
| P
| 15
| 
|-
| [[ഇരുമ്പ്]]
| 1538 സെൽഷ്യസ്
| Fe
| 26
| 
|-
| [[ഗന്ധകം]]
| 
| S
| 16
| 
|-
| [[ക്ലോറിൻ]]
| 
| Cl
| 17
| 
|-
| [[ആർഗോൺ]]
| -189.34 സെൽഷ്യസ്
| Ar
| 18
| 
|-
| [[പൊട്ടാസ്യം]]
| 336.4 കെൽവിൻ&lt;br/&gt;63.2 സെൽഷ്യസ്
| K
| 19
| 
|-
| [[കാൽ‌സ്യം|കാൽ സ്യം]]
| 838.85 സെൽഷ്യസ്
| Ca
| 20
| 
|-
| [[കറുത്തീയം]]
| 328 സെൽഷ്യസ്&lt;br/&gt;621 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Pb
| 82
| 
|-
| [[സ്കാൻഡിയം]]
| 1540.85 സെൽഷ്യസ്
| Sc
| 21
| 
|-
| [[ടൈറ്റാനിയം]]
| 1941 കെൽവിൻ&lt;br/&gt;1670 സെൽഷ്യസ്
| Ti
| 22
| 
|-
| [[വനേഡിയം]]
| 1887 സെൽഷ്യസ്
| V
| 23
| 
|-
| [[ക്രോമിയം]]
| 1907 സെൽഷ്യസ്
| Cr
| 24
| 
|-
| [[മാംഗനീസ്]]
| 2271 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;1243 സെൽഷ്യസ്
| Mn
| 25
| 
|-
| [[റീനിയം]]
| 
| Re
| 75
| 
|-
| [[കൊബാൾട്ട്]]
| 2719 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;1768 കെൽവിൻ&lt;br/&gt;1495 സെൽഷ്യസ്
| Co
| 27
| 
|-
| [[ടങ്സ്റ്റൺ]]
| 6170 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;3410 സെൽഷ്യസ്
| W
| 74
| 
|-
| [[നിക്കൽ]]
| 2831 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;1728 കെൽവിൻ&lt;br/&gt;1455 സെൽഷ്യസ്
| Ni
| 28
| 
|-
| [[ഓസ്മിയം]]
| 
| Os
| 76
| 
|-
| [[ചെമ്പ്]]
| 1981 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;1085 സെൽഷ്യസ്
| Cu
| 29
| 
|-
| [[നാകം]]
| 419 സെൽഷ്യസ്
| Zn
| 30
| 
|-
| [[ഗാലിയം]]
| 
| Ga
| 31
| 
|-
| [[ജെർമേനിയം]]
| 
| Ge
| 32
| 
|-
| [[ആർസെനിക്]]
| 1135 ഫാരൺഹീറ്റ്
| As
| 33
| 
|-
| [[സെലീനിയം]]
| 392 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Se
| 34
| 
|-
| [[ഇറിഡിയം]]
| 
| Ir
| 77
| 
|-
| [[ബ്രോമിൻ]]
| 
| Br
| 35
| 
|-
| [[പ്ലാറ്റിനം]]
| 
| Pt
| 78
| 
|-
| [[ക്രിപ്റ്റോൺ]]
| 
| Kr
| 36
| 
|-
| [[റൂബിഡിയം]]
| 
| Rb
| 37
| 
|-
| [[സ്വർണം]]
| 1064.18 സെൽഷ്യസ്
| Au
| 79
| 
|-
| [[രസം (മൂലകം)|രസം]]
| -37.89 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;-38.83 സെൽഷ്യസ്
| Hg
| 80
| 
|-
| [[താലിയം]]
| 
| Tl
| 81
| 
|-
| [[സ്ട്രോൺഷിയം]]
| 
| Sr
| 38
| 
|-
| [[യിട്രിയം]]
| 2732 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Y
| 39
| 
|-
| [[ബിസ്മത്]]
| 
| Bi
| 83
| 
|-
| [[പൊളോണിയം]]
| 
| Po
| 84
| 
|-
| [[ആസ്റ്ററ്റീൻ]]
| 
| At
| 85
| 
|-
| [[സിർകോണിയം]]
| 3375 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Zr
| 40
| 
|-
| [[നയോബിയം|നിയോബിയം]]
| 
| Nb
| 41
| 
|-
| [[മൊളിബ്ഡിനം]]
| 4752 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Mo
| 42
| 
|-
| [[ടെക്നീഷ്യം]]
| 2170 സെൽഷ്യസ്
| Tc
| 43
| 
|-
| [[റുഥീനിയം]]
| 
| Ru
| 44
| 
|-
| [[റോഡിയം]]
| 3571 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Rh
| 45
| 
|-
| [[പലേഡിയം]]
| 
| Pd
| 46
| 
|-
| [[വെള്ളി]]
| 1761 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Ag
| 47
| 
|-
| [[കാഡ്മിയം]]
| 
| Cd
| 48
| 
|-
| [[ഇൻഡിയം]]
| 314 ഫാരൺഹീറ്റ്
| In
| 49
| 
|-
| [[വെളുത്തീയം]]
| 449 ഫാരൺഹീറ്റ്&lt;br/&gt;231.9 സെൽഷ്യസ്
| Sn
| 50
| 
|-
| [[യുറേനിയം]]
| 
| U
| 92
| 
|-
| [[ആന്റിമണി]]
| 1166 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Sb
| 51
| 
|-
| [[ടെലൂറിയം]]
| 842 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Te
| 52
| 
|-
| [[പ്ലൂട്ടോണിയം]]
| 
| Pu
| 94
| 
|-
| [[അയോഡിൻ]]
| 113.7 സെൽഷ്യസ്
| I
| 53
| 
|-
| [[നെപ്റ്റ്യൂണിയം]]
| 
| Np
| 93
| 
|-
| [[സെനൊൺ]]
| 
| Xe
| 54
| 
|-
| [[സീസിയം]]
| 
| Cs
| 55
| 
|-
| [[പ്രൊട്ടക്റ്റിനിയം]]
| 
| Pa
| 91
| 
|-
| [[ബേരിയം]]
| 727 സെൽഷ്യസ്
| Ba
| 56
| 
|-
| [[തോറിയം]]
| 
| Th
| 90
| 
|-
| [[ഹാഫ്നിയം]]
| 4041 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Hf
| 72
| 
|-
| [[ആക്റ്റിനിയം]]
| 
| Ac
| 89
| 
|-
| [[ടാന്റലം|ടാന്റാലം]]
| 5425 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Ta
| 73
| 
|-
| [[റേഡിയം]]
| 
| Ra
| 88
| 
|-
| [[റഡോൺ]]
| 
| Rn
| 86
| 
|-
| ''[[:d:Q1139|ununennium]]''
| 
| Uue
| 119
| 
|-
| ''[[:d:Q1146|unbinilium]]''
| 
| Ubn
| 120
| 
|-
| [[റുഥർഫോർഡിയം]]
| 
| Rf
| 104
| 
|-
| [[ഡൂബ്നിയം]]
| 
| Db
| 105
| 
|-
| [[സീബോർഗിയം]]
| 
| Sg
| 106
| 
|-
| [[ബോറിയം]]
| 
| Bh
| 107
| 
|-
| [[ഹാസ്സിയം]]
| 
| Hs
| 108
| 
|-
| [[മെയ്റ്റ്നേറിയം]]
| 
| Mt
| 109
| 
|-
| [[ഡാംഷ്റ്റാറ്റിയം]]
| 
| Ds
| 110
| 
|-
| [[റോണ്ട്ഗെനിയം]]
| 
| Rg
| 111
| 
|-
| [[കോപ്പർനിഷ്യം]]
| 
| Cn
| 112
| 
|-
| [[നിഹോണിയം (മൂലകം)|നിഹോനിയം]]
| 
| Nh
| 113
| 
|-
| [[ഫ്ലെറോവിയം]]
| 
| Fl
| 114
| 
|-
| [[മോസ്കൊവിയം]]
| 
| Mc
| 115
| 
|-
| [[ലിവർമോറിയം]]
| 
| Lv
| 116
| 
|-
| [[ടെനസീൻ]]
| 
| Ts
| 117
| 
|-
| [[ഓഗനെസൺ]]
| 
| Og
| 118
| 
|-
| [[സീറിയം]]
| 
| Ce
| 58
| 
|-
| [[പ്രസിയോഡൈമിയം]]
| 1208 കെൽവിൻ
| Pr
| 59
| 
|-
| [[നിയോഡൈമിയം]]
| 
| Nd
| 60
| 
|-
| [[യൂറോപ്പിയം]]
| 
| Eu
| 63
| 
|-
| ''[[:d:Q1466|unbiunium]]''
| 
| Ubu
| 121
| 
|-
| [[ലാന്തനം]]
| 
| La
| 57
| 
|-
| [[പ്രൊമിതിയം]]
| 
| Pm
| 61
| 
|-
| [[സമേറിയം]]
| 
| Sm
| 62
| 
|-
| [[ഗാഡോലിനിയം]]
| 
| Gd
| 64
| 
|-
| [[ടെർബിയം]]
| 
| Tb
| 65
| 
|-
| [[ഡിസ്പ്രോസിയം]]
| 
| Dy
| 66
| 
|-
| [[ഹോമിയം]]
| 1734 കെൽവിൻ
| Ho
| 67
| 
|-
| [[എർബിയം]]
| 
| Er
| 68
| 
|-
| [[തൂലിയം]]
| 
| Tm
| 69
| 
|-
| [[യിറ്റെർബിയം]]
| 
| Yb
| 70
| 
|-
| [[ലുറ്റീഷ്യം]]
| 
| Lu
| 71
| 
|-
| [[അമെരിസിയം]]
| 
| Am
| 95
| 
|-
| [[ക്യൂറിയം]]
| 
| Cm
| 96
| 
|-
| [[ബെർകിലിയം]]
| 
| Bk
| 97
| 
|-
| [[കാലിഫോർണിയം]]
| 1173 കെൽവിൻ
| Cf
| 98
| 
|-
| [[ഐൻസ്റ്റീനിയം]]
| 
| Es
| 99
| 
|-
| [[ഫെർമിയം]]
| 
| Fm
| 100
| 
|-
| [[മെൻഡെലീവിയം]]
| 
| Md
| 101
| 
|-
| [[നോബെലിയം]]
| 
| No
| 102
| 
|-
| [[ലോറെൻസിയം]]
| 
| Lr
| 103
| 
|-
| ''[[:d:Q7425|Unbibium]]''
| 
| Ubb
| 122
| 
|-
| ''[[:d:Q54377|unbihexium]]''
| 
| Ubh
| 126
| 
|-
| ''[[:d:Q285877|distributed feedback laser]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q428629|untriunium]]''
| 
| Utu
| 131
| 
|-
| ''[[:d:Q428635|untribium]]''
| 
| Utb
| 132
| 
|-
| ''[[:d:Q428640|unbiennium]]''
| 
| Ube
| 129
| 
|-
| ''[[:d:Q428648|untrinilium]]''
| 
| Utn
| 130
| 
|-
| ''[[:d:Q428685|unbipentium]]''
| 
| Ubp
| 125
| 
|-
| ''[[:d:Q428692|unbiseptium]]''
| 
| Ubs
| 127
| 
|-
| ''[[:d:Q428703|unbioctium]]''
| 
| Ubo
| 128
| 
|-
| ''[[:d:Q428741|unbiquadium]]''
| 
| Ubq
| 124
| 
|-
| ''[[:d:Q428758|unbitrium]]''
| 
| Ubt
| 123
| 
|-
| ''[[:d:Q548592|untriennium]]''
| 
| Ute
| 139
| 
|-
| ''[[:d:Q868375|untrihexium]]''
| 
| Uth
| 136
| 
|-
| ''[[:d:Q869681|untrioctium]]''
| 
| Uto
| 138
| 
|-
| ''[[:d:Q1366419|untriseptium]]''
| 
| Uts
| 137
| 
|-
| ''[[:d:Q2399140|unquadennium]]''
| 
| Uqe
| 149
| 
|-
| ''[[:d:Q3029913|unquadnilium]]''
| 
| Uqn
| 140
| 
|-
| ''[[:d:Q3551918|unpentbium]]''
| 
| Upb
| 152
| 
|-
| ''[[:d:Q3551919|unpentnilium]]''
| 
| Upn
| 150
| 
|-
| ''[[:d:Q3551921|unpentunium]]''
| 
| Upu
| 151
| 
|-
| ''[[:d:Q3551924|unpenttrium]]''
| 
| Upt
| 153
| 
|-
| ''[[:d:Q3551926|unquadhexium]]''
| 
| Uqh
| 146
| 
|-
| ''[[:d:Q3551927|unquadbium]]''
| 
| Uqb
| 142
| 
|-
| ''[[:d:Q3551928|unquadoctium]]''
| 
| Uqo
| 148
| 
|-
| ''[[:d:Q3551929|unquadseptium]]''
| 
| Uqs
| 147
| 
|-
| ''[[:d:Q3551930|unquadpentium]]''
| 
| Uqp
| 145
| 
|-
| ''[[:d:Q3551931|unquadquadium]]''
| 
| Uqq
| 144
| 
|-
| ''[[:d:Q3551933|unquadtrium]]''
| 
| Uqt
| 143
| 
|-
| ''[[:d:Q3551935|unquadunium]]''
| 
| Uqu
| 141
| 
|-
| ''[[:d:Q3552038|untripentium]]''
| 
| Utp
| 135
| 
|-
| ''[[:d:Q3552040|untriquadium]]''
| 
| Utq
| 134
| 
|-
| ''[[:d:Q3552041|untritrium]]''
| 
| Utt
| 133
| 
|-
| ''[[:d:Q3855473|Metalli del blocco s]]''
| 
| 
| 
| 
|-
| ''[[:d:Q11289368|unsepttrium]]''
| 
| Ust
| 173
| 
|-
| ''[[:d:Q16307164|unseptbium]]''
| 
| Usb
| 172
| 
|-
| ''[[:d:Q16307168|unhexoctium]]''
| 
| Uho
| 168
| 
|-
| ''[[:d:Q16307173|unhexseptium]]''
| 
| Uhs
| 167
| 
|-
| ''[[:d:Q16307178|unhexpentium]]''
| 
| Uhp
| 165
| 
|-
| ''[[:d:Q19599218|unhexennium]]''
| 
| Uhe
| 169
| 
|-
| ''[[:d:Q22313918|unpentquadium]]''
| 
| Upq
| 154
| 
|-
| ''[[:d:Q22314315|unpentpentium]]''
| 
| Upp
| 155
| 
|-
| ''[[:d:Q30929350|unhexquadium]]''
| 
| Uhq
| 164
| 
|-
| ''[[:d:Q91655950|unpenthexium]]''
| 
| Uph
| 156
| 
|-
| ''[[:d:Q91655961|unpentseptium]]''
| 
| Ups
| 157
| 
|-
| ''[[:d:Q91655977|unpentoctium]]''
| 
| Upo
| 158
| 
|-
| ''[[:d:Q91655999|unhexnilium]]''
| 
| Uhn
| 160
| 
|-
| ''[[:d:Q92113383|unpentennium]]''
| 
| Upe
| 159
| 
|-
| ''[[:d:Q113084035|unhexunium]]''
| 
| Uhu
| 161
| 
|-
| ''[[:d:Q113084037|unhexbium]]''
| 
| Uhb
| 162
| 
|-
| ''[[:d:Q113084040|unhextrium]]''
| 
| Uht
| 163
| 
|-
| ''[[:d:Q113084043|unhexhexium]]''
| 
| Uhh
| 166
| 
|-
| ''[[:d:Q113084046|unseptnilium]]''
| 
| Usn
| 170
| 
|-
| ''[[:d:Q113084048|unseptunium]]''
| 
| Usu
| 171
| 
|-
| ''[[:d:Q116976565|unoctquadium]]''
| 
| Uoq
| 184
| 
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>51vlvs3nwib1xl20qflaw6roe93iver</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലിസി ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>536881</id>
    <revision>
      <id>4634275</id>
      <parentid>4611392</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13963" sha1="rmkwa9vmf0c0yht5ow7bzmuhe8376hp" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lizzy Lind af Hageby}}
{{Infobox person
| name                      = ലിസി ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി
| image                     = File:Lizzy Lind af Hageby 1913 (cropped2).jpg
| image_size                =
| alt                       = ഫോട്ടോഗാഫ്
| caption                   = ലിസി ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി, ഡിസംബർ1913.
| birth_name                = എമിലി അഗസ്റ്റ ലൂയിസ് ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി
| birth_date                = {{birth date|df=yes|1878|09|20}}
| birth_place               = [[ജോങ്കോപ്പിംഗ്]], സ്വീഡൻ
| citizenship               = സ്വീഡിഷ്, ബ്രിട്ടീഷ്
| death_date                = {{Death date and age|df=yes|1963|12|26|1878|09|20}}
| death_place               = 7 St Edmunds Terrace, [[St Johns Wood|സെന്റ് ജോൺസ് വുഡ്]], ലണ്ടൻ
| resting_place             =
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| known_for                 = [[Brown Dog affair|ബ്രൗൺ ഡോഗ് അഫയർ]]
| alma_mater                = [[Cheltenham Ladies' College|ചെൽട്ടൻഹാം ലേഡീസ് കോളേജ്]]&lt;br/&gt;[[London School of Medicine for Women|ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വുമൺ]]
| organization              = [[Animal Defence and Anti-Vivisection Society|അനിമൽ ഡിഫൻസ് ആൻഡ് ആന്റി വിവിസെക്ഷൻ സൊസൈറ്റി]]
| notable works             = ''ദി ഷാംബിൾസ് ഓഫ് സയൻസ്: എക്സ്ട്രാക്റ്റ്സ് ഓഫ് ഡയറി ഓഫ് ടു സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഓഫ് ഫിസിയോളജി'' (1903)
| occupation                = എഴുത്തുകാരി, [[anti-vivisectionist|ആന്റി-വിവിസെക്ഷനിസ്റ്റ്]]
| parents                   = എമിൽ ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി (അച്ഛൻ)
| box_width                 =
}}
ഒരു [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡിഷ്]]-[[ബ്രിട്ടീഷ്]] ഫെമിനിസ്റ്റും മൃഗസംരക്ഷണ വാദിയുമായിരുന്ന '''എമിലി അഗസ്റ്റ ലൂയിസ് &quot;ലിസി&quot; ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി''' (20 സെപ്റ്റംബർ 1878 - ഡിസംബർ 26, 1963).  ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ അവർ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഒരു പ്രമുഖ ആന്റി-വിവിസെക്ഷൻ പ്രവർത്തകയായി.&lt;ref&gt;[[Hilda Kean]], [https://www.jstor.org/stable/4289385 &quot;The 'Smooth Cool Men of Science': The Feminist and Socialist Response to Vivisection&quot;], ''History Workshop Journal'', 40, 1995 (pp. 16–38), p. 20. {{PMID|11608961}}&lt;/ref&gt; 

ഒരു വിശിഷ്ട സ്വീഡിഷ് കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബിയും മറ്റൊരു സ്വീഡിഷ് ആക്ടിവിസ്റ്റും 1902-ൽ അവരുടെ ആന്റി-വിവിസെക്ഷനിസ്റ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ [[ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വിമൻ|ലണ്ടൻ സ്‌കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വുമൺ]] എന്ന സംഘടനയിൽ ചേർന്നു. സ്ത്രീകൾ ലണ്ടനിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളജിലെ വിവിസെക്ഷനുകളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും 1903 ൽ അവരുടെ ഡയറി ദി ഷാംബിൾസ് ഓഫ് സയൻസ്: എക്സ്ട്രാക്റ്റ്സ് ഓഫ് ഡയറി ഓഫ് ടു സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഓഫ് ഫിസിയോളജി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗവേഷകർ മതിയായ അനസ്തേഷ്യ ഇല്ലാതെ ഒരു നായയെ മുറിച്ചു പരിശോധിച്ചതായി ആരോപിച്ചു. തുടർന്നുണ്ടായ ജനാപവാദത്തിൽ [[Brown Dog affair|ബ്രൗൺ ഡോഗ് അഫയർ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു അപകീർത്തി വിചാരണ, ഗവേഷകരിലൊരാൾക്ക് നാശനഷ്ടം, മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ ലണ്ടനിൽ നടത്തിയ കലാപം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Lansbury1985p9&quot;&gt;[[Coral Lansbury]], ''The Old Brown Dog: Women, Workers, and Vivisection in Edwardian England'', University of Wisconsin Press, 1985, pp. 9–11.&lt;/ref&gt;

1906-ൽ ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി അനിമൽ ഡിഫൻസ് ആന്റ് ആന്റി-വിവിസെക്ഷൻ സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും പിന്നീട് ഡോർസെറ്റിലെ ഫേൺ ഹൗസിൽ ഡച്ചസ് ഓഫ് ഹാമിൽട്ടണിനൊപ്പം ഒരു മൃഗസംരക്ഷണ കേന്ദ്രം നടത്തുകയും ചെയ്തു. 1912-ൽ അവർ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനായിത്തീർന്നു. ജീവിതകാലം മുഴുവൻ മൃഗസംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചും അതും ഫെമിനിസവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചും എഴുതാനും സംസാരിക്കാനും അവർ ചെലവഴിച്ചു.&lt;ref&gt;Leah Leneman, [http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/09612029700200144 &quot;The awakened instinct: vegetarianism and the women's suffrage movement in Britain&quot;], ''[[Women's History Review]]'', 6(2), 1997, p. 227. {{doi|10.1080/09612029700200144}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rappaport2001p393&quot;&gt;[[Helen Rappaport]], &quot;Lind-af-Hageby, Louise,&quot; ''Encyclopedia of Women Social Reformers'', Volume 1, ABC-CLIO, 2001, p. [https://books.google.com/books?id=rpuSzowmIkgC&amp;pg=PA393 393].&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാലജീവിതം ==
സമ്പന്നവും കുലീനവുമായ ഒരു സ്വീഡിഷ് കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി, സ്വീഡൻ രാജാവ് ചേംബർലെയിനിന്റെ ചെറുമകളും പ്രമുഖ അഭിഭാഷകനായ എമിൽ ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബിയുടെ മകളുമായിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ചെൽട്ടൻഹാം ലേഡീസ് കോളേജിലാണ് അവർ പഠിച്ചത്. അക്കാലത്ത് മിക്ക സ്ത്രീകൾക്കും ലഭ്യമല്ലാത്ത തരത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം അവർക്ക് പ്രവേശനം നൽകി. ഇത് അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ വരുമാനവുമായി കൂടിച്ചേർന്ന്, അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും എഴുത്തും ലോകമെമ്പാടും സഞ്ചരിച്ച് പ്രഭാഷണങ്ങളും നടത്താനും അവളെ പ്രാപ്തയാക്കി. ആദ്യം ബാലവേലയ്ക്കും വേശ്യാവൃത്തിക്കും എതിരായി. പിന്നീട് സ്ത്രീ വിമോചനത്തെയും മൃഗാവകാശങ്ങളെയും പിന്തുണച്ചു. &lt;ref name=Roscher&gt;Mike Roscher, [http://www.tier-im-fokus.ch/mensch_und_tier/lind-af-hageby_tierrechtlerin/ &quot;Louise Lind-af-Hageby, die kosmopolitische Tierrechtlerin&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413023251/https://www.tier-im-fokus.ch/mensch_und_tier/lind-af-hageby_tierrechtlerin |date=2020-04-13 }}, www.tier-im-fokus.ch, 19 December 2010.&lt;/ref&gt;  ലിസ ഗാൽമാർക്ക് എഴുതുന്നു. ലിൻഡ് അഫ് ഹേഗ്ബി തെരുവിലിറങ്ങി, റാലികളും പ്രസംഗങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചു. തന്റെ ക്ലാസിലെ സ്ത്രീകൾ വീട്ടിൽ എംബ്രോയ്ഡറി ചെയ്യുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Women Antivivisectionists pp. 1&quot;&gt;[[:sv:Lisa Gålmark|Lisa Gålmark]], &quot;Women Antivivisectionists, The Story of Lizzy Lind af Hageby and Leisa Schartau,&quot; in ''Animal Issues'', 4(2), 2000 (pp.&amp;nbsp;1–32), p. 2.; [[:sv:Lisa Gålmark|Lisa Gålmark]], ''Shambles of Science, Lizzy Lind af Hageby &amp; Leisa Schartau, anti-vivisektionister 1903-1913/14'', History Department, Stockholm University, 1996, published by Federativ Publ., 1997. Summary: http://lisagalmark.se/sumlindafhageby.htm&lt;/ref&gt;

1914-ൽ ഗ്ലാസ്‌ഗോ വെജിറ്റേറിയൻ സൊസൈറ്റിയോട് ലിൻഡ് അഫ് ഹാഗെബി സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ഡെയ്‌ലി മെയിൽ ജേണലിസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, &quot;ചതുരാകൃതിയിലുള്ള താടിയെല്ലുള്ള, ഉയർന്ന ബ്രൗസുള്ള, അൽപ്പം കോണാകൃതിയിലുള്ള, കഠിനവും ബുദ്ധിപരമായി മിതവ്യയമുള്ളതുമായ&quot; ഒരു സ്ത്രീയെ താൻ കണ്ടെത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു, പകരം &quot;സുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീയെ കണ്ടെത്തി. , ചെറിയ, തടിച്ച സ്ത്രീ, ദയാലുവായ തവിട്ടുനിറമുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, മിന്നുന്ന കണ്ണുകളുള്ള ... അവൾ സ്ത്രീധനവും അലങ്കോലവും പോലുമില്ല. അവളുടെ നീല വസ്ത്രം ... ആർക്കും ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ മനോഹരമായിരുന്നു.&quot; അവളുടെ &quot;നേരായ, കഠിനമായ യുക്തി&quot;യാൽ താൻ &quot;ഏതാണ്ട് വെജിറ്റേറിയനിസത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു&quot; എന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി.&lt;ref&gt;[http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09612029700200144 Leneman 1997], p. 286, n. 49.&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist|26em}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* {{Gutenberg author | id=Lind-af-Hageby,+L.+(Lizzy) | name=Lizzy Lind-af-Hageby}}
* {{Internet Archive author |sname=Lizzy Lind af Hageby}}
*[[Carol J. Adams|Adams, Carol J.]] and Donovan, Josephine (eds.) ''Animals and Women: Feminist Theoretical Explorations'', Duke University Press Books, 1995.
*Birke, Linda. ''Feminism, Animals and Science: The Naming of the Shrew'', Open University Press, 1994.
*Boyd, Nina. ''Animal Rights and Public Wrongs: A Biography of Lizzy Lind af Hageby'', CreateSpace Independent Publishing Platform, 2014.
*Ferguson, Moira. ''Animal Advocacy and Englishwomen, 1780–1900: Patriots, Nation, and Empire''. University of Michigan Press, 1998.
*Gålmark, Lisa. [https://www.academia.edu/37925645/The_Spirit_of_Revolt &quot;The Spirit of Revolt, Lizzy Lind af Hageby, Emma Goldman, and August Strindberg] ed. Per Stam, David Gedin, Anna Cavallin, Strindbergiana, vol. 29, Stockholm: Atlantis, 2014, pp 37-58.
* Gålmark, Elisabeth.{{SKBL}}
*Hamilton, Susan. ''Animal Welfare and Anti-Vivisection 1870–1910: Nineteenth-Century Women's Mission''. Routledge, 2004.
*Kean, Hilda. ''Animal Rights: Political and Social Change in Britain since 1800'', Reaktion Books, 1998.
*Kean, Hilda. [https://web.archive.org/web/20120325150028/http://www.animalsandsociety.org/assets/library/520_s1143.pdf &quot;An Exploration of the Sculptures of Greyfriars Bobby, Edinburgh, Scotland, and the Brown Dog, Battersea, South London, England&quot;], ''Society and Animals'', 1(4), December 2003, pp.&amp;nbsp;353–373.
*Murray, Lorraine. [http://advocacy.britannica.com/blog/advocacy/2010/01/the-brown-dog-affair/ &quot;The Brown Dog Affair&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130306003141/http://advocacy.britannica.com/blog/advocacy/2010/01/the-brown-dog-affair/ |date=2013-03-06 }}, ''Encyclopædia Britannica Adovocacy for Animals'', 19 January 2010.
*Ritvo, Harriet. ''The Animal Estate: The English and Other Creatures in the Victorian Age'', Harvard University Press, 1987.
*[[John Vyvyan|Vyvyan, John]]. ''The Dark Face of Science'', Joseph, 1971.
{{Animal rights|state=uncollapsed|advocates}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1963-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1878-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>rmkwa9vmf0c0yht5ow7bzmuhe8376hp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021/In English</title>
    <ns>4</ns>
    <id>537664</id>
    <revision>
      <id>4634265</id>
      <parentid>4633099</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T21:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>105900</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>4634265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31225" sha1="qft13bqeuojyw7q0gebe9zw23xt5oam" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: ##FFE5B4; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.40)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;10&quot; style=&quot;background:#ffffff; border-style:solid; border-width:4px; border-color:#F99273&quot;
| width=&quot;55%&quot; style=&quot;vertical-align:top;padding: 0; margin:0;&quot; |
&lt;div style=&quot;clear:both; width:100%&quot;&gt;
{{Vaccination header}}
Welcome to the event page of the vaccination edit-a-thon! The Vaccination edit-a-thon is a month long event to create content related to vaccination on Wikipedia. The event spans from 8 to 31 May, 2021.

The World Health Organization has named vaccine hesitancy, or anti-vaccination, as one of the top ten threats to global health in 2019. At the same time, the spread of health-related misinformation has fuelled concerns about the potential dangers or inefficacy of vaccines.

Wikipedia is an important resource for up-to-date, accurate vaccine information, and it is currently one of the most frequently visited sites for healthcare information worldwide. Malayalam Wikimedians are now conducting a month-long edit-a-thon to expand Malayalam Wikipedia’s vaccine-related content. The partners in this initiative are [https://newsq.net/2020/09/30/newsq-know-science-addressing-vaccine-hesitancy/ NewsQ’s KNoW Science initiative], WHO’s [https://www.vaccinesafetynet.org/ Vaccine Safety Net], [https://wikimediadc.org/wiki/Home Wikimedia DC], [https://infoclinic.in/ Infoclinic] and [https://cis-india.org/ Centre for Internet and Society].

The event will be open to anyone interested in promoting accurate vaccine information online. Training will be provided in Malayalam and English- so no experience is necessary to join the event!

==Inaugural event==
&lt;span style=&quot;font-size:120%;&quot;&gt;When&lt;/span&gt;
:'''8 May 2021''' 18:00 to 21:00 IST

&lt;span style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;Register&lt;/span&gt;
:'''''&lt;span style=&quot;font-size:120%;&quot;&gt;[https://www.eventbrite.com/e/malayalam-vaccine-safety-wikipedia-edit-a-thon-tickets-150765306089 Register via Eventbrite]&lt;/span&gt;'''''

&lt;span style=&quot;font-size:120%;&quot;&gt;Agenda&lt;/span&gt;
:
* Welcome
* KNoW Science Overview : Andrea Bras (2 min)
* Wikimedia DC Introduction (2 min)
* CIS-A2K Introduction: Tito Dutta (2 min)
* Infoclinic Introduction: Dr. Arun M.A (2 min)
* Inauguration event
** The event will be inaugurated by Dr. Ajay Balachandran, Professor, Amrita Institute of Medical Sciences, Kerala by making the first edit. (4 min)
* Introduction to event page and editing training 
** Introduction in English : [https://wikimediadc.org/wiki/Ariel_Cetrone Ariel Cetrone], Wikimedia DC
** Introduction in Malayalam : Ranjith Siji, Administrator, Malayalam Wikipedia
* Editing time
{{-}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
* 
*

==Participants==
If you are participating in the edit-a-thon in English, please add your name below:Ashtamoorthy T S
* --[[User:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;navy&quot;&gt;നത&lt;/font&gt;]] [[User talk:Netha Hussain|&lt;font color=&quot;purple&quot;&gt;(സംവാദം)&lt;/font&gt;]] 18:32, 4 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC)
* [[ഉപയോക്താവ്:Econterms|Econterms]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Econterms|സംവാദം]]) 16:17, 7 മേയ് 2021 (UTC)
*

== Wikimedia policies, quick tips and related resources==
{{columns-list|colwidth=20em|
'''Policies'''
* [https://wikimediadc.org/wiki/Safe_space_policy Wikimedia DC's Safe Space Policy]
* [[w:en:Wikipedia:Five pillars]]
* [[w:en:Wikipedia:Core content policies]]
* [[w:en:Wikipedia:General notability guideline]]
* [[w:en:Wikipedia:Notability (organizations and companies)]]
* [[w:en:Wikipedia:Verifiability]]
* [[w:en:Wikipedia:Conflict of interest]]
* [[w:en:Wikipedia:Identifying reliable sources]]
* [[w:en:Wikipedia:No original research]] [[w:en:Wikipedia:No original research/Examples|(Examples of Original Research)]]
* [[w:en:Wikipedia:Citing sources]]
* [[w:en:Wikipedia:Identifying and using primary sources]]
* [[w:en:Wikipedia: Quality control]]
* [[w:en:Wikipedia: Patrols]]
* [[w:en:Wikipedia:Admin]]

'''Your first article'''
* [[w:en:Help:Getting started]]
* [[w:en:Wikipedia:Your first article]]
* [[w:en:Help:Referencing for beginners]]

'''Tips'''
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Using_VisualEditor Creating Redirects with Visual Editor]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Editing_the_source_directly Creating Redirector with Source Editor]
* [[w:en:Help:Category| Using categories]]
* [[w:en:Help:Cheatsheet|Cheatsheet for Wiki markup]]
* [https://dashboard.wikiedu.org/training/students Wiki Ed Foundation's online training modules]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page Wikicommons]
* [[w:en:Wikipedia:Manual of Style]]

'''Wikimedia and other related projects'''
* [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata]
* [https://wikiedu.org Wiki Education Foundation]
* [[w:en:Wikipedia:Meetup/NYC/SureWeCan3|Covid-oriented ediathon on Sept 6]]

'''Tools, Resources'''
* [https://tools.wmflabs.org/pageviews Track Wikipedia Page Views]
* [https://stats.wikimedia.org Wikimedia Statistics]
* [https://archive.org/ Internet Archive Wayback Machine]
'''Medicine, health, and Wikimedia'''
* [[m:Wiki Project Med]]
* [[w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine]]
}}

==Task list==
If you are interested in a task list curated specifically for beginner, intermediate and advanced editors, please go to the Vaccine Safety portal's [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] here. If you are interested in writing India-specific articles in English, some suggestions are as follows:
===Articles for cleanup and expansion===
* [[w:en:Pulse Polio]]
* [[w:en:Universal Immunisation Programme]]
* [[w:en:Accredited Social Health Activist]]
* [[w:en:Green card scheme in Odisha]]
* [[w:en:Deen Dayal Antyoday Upchar Yojna]]
* [[w:en:District Programme Manager]]
* [[w:en:National TB Elimination Program (India)]]
* [[w:en:Tobacco cessation clinics in India]]
* [[w:en:District AIDS Prevention and Control Unit]]
* [[w:en:Swasth Jeevan Sewa Guarantee Yojana]]
===Articles for creation===
'''Select a blue link below to start your article'''
====Public health programs in India====
{{colbegin}}
* [[w:en:National Leprosy Eradication Program]] 
* [[w:en:National Vector Borne Disease Control Program]]
* [[w:en:Revised National Tuberculosis Control Program]]
* [[w:en:National AIDS Control Program]]
* [[w:en:Universal Immunization Program]]
* [[w:en:Yaws Control Program]]
* [[w:en:Integrated Disease Surveillance Program]]
* [[w:en:National Guinea Worm Eradication Program]]
* [[w:en:National Cancer Control Program]]
* [[w:en:National Mental Health Program]]
* [[w:en:National Diabetes Control Program]]
* [[w:en:National Program for Control and Treatment of Occupational Diseases]]
* [[w:en:National Program for Control of Blindness]]
* [[w:en:National Program for Control of Diabetes, Cardiovascular diseases and Stroke]]
* [[w:en:National Program for Prevention and Control of Deafness]]
* [[w:en:Integrated Child Development Services Scheme]]
* [[w:en:Midday Meal Scheme]]
* [[w:en:Special Nutrition Program]]
* [[w:en:National Nutritional Anemia Prophylaxis Program]]
* [[w:en:National Iodine Deficiency Disorders Control Program]]
* [[w:en:20 Points Program]]
* [[w:en:National Water Supply and Sanitation Program]]
* [[w:en:National Rural Health Mission]]
* [[w:en:Reproductive and Child Health Program]]
* [[w:en:National Health Policy 2002]]
* [[w:en:National Population Policy 2000]]
* [[w:en:National Blood Policy]]
* [[w:en:National AIDS Control and Prevention Policy]]
* [[w:en:National Policy for Empowerment of Women 2001]]
* [[w:en:National Charter for Children]]
* [[w:en:National Youth Policy]]
* [[w:en:National Nutrition Policy]]
* [[w:en:Balwadi Nutrition Programme]]
* [[w:en:Family planning in India]]
* [[w:en:Health campaigns in Kerala]] ([https://kerala.gov.in/health-campaigns Link])
{{colend}}

====Institutes in India====
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q494230. ?item wdt:P17 wd:Q668. }
|section=
|columns=label:Article
|thumb=128
|min_section=2
}}
{| class='wikitable sortable'
! Article
|-
| [[ഡോ. സമ്പൂർണാനന്ദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഡോ. സോമർവെൽ മെമ്മോറിയൽ സിഎസ്ഐ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹൽദ്വാനി]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജു് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ, നാഗ്പൂർ]]
|-
| [[ഗ്രാന്റ് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഐപിജിഎംഇആർ ആൻഡ് എസ്എസ്കെഎം ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| ''[[:d:Q4671517|അക്കാദമി ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹൈജീൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്]]
|-
| [[അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[കൊൽക്കത്ത സ്കൂൾ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിൻ]]
|-
| ''[[:d:Q5146788|കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്, തിരുവനന്തപുരം]]''
|-
| [[കിംഗ് എഡ്വേർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആന്റ് സേത്ത് ഗോർഡന്ദാസ് സുന്ദർദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഡോ. വി.എം. ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അകോല|സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് (അകോല)]]
|-
| [[ജിപ്മെർ]]
|-
| [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് &amp; ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| [[ആംഡ് ഫോഴ്സസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[പട്‌ന മെഡിക്കൽ കോളജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| ''[[:d:Q7165491|People's College of Medical Sciences and Research]]''
|-
| [[പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ചണ്ഡീഗഡ്|പോസ്റ്റ്ഗ്രാജുവേറ്റ്ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്]]
|-
| [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ആർ.സി.എസ്.എം. ഗവൺമെന്റ് കോളജ് ആന്റ് സി.പി.ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ, കോലാപ്പൂർ]]
|-
| [[രാജേന്ദ്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം]]
|-
| ''[[:d:Q7387852|S. S. Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q7392844|SRM Institute of Science and Technology]]''
|-
| ''[[:d:Q7395054|SUT Academy of Medical Sciences]]''
|-
| [[ഷേർ-ഇ-കശ്മീർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ശ്രീ വസന്തറാവു നായിക് ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
|-
| [[ജവഹർലാൽ നെഹ്റു മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഭഗൽപൂർ]]
|-
| [[കെ.എസ്. ഹെഗ്ഡെ മെഡിക്കൽ അക്കാദമി]]
|-
| ''[[:d:Q6374846|Kasturba Medical College, Mangalore]]''
|-
| [[കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മണിപ്പാൽ]]
|-
| [[കെമ്പഗൗഡ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ലാല ലജ്പത് റായ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[മഹർഷി മാർക്കണ്ഡേശ്വർ സർവകലാശാല, മുല്ലാന]]
|-
| [[മാൾഡ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| [[എൻആർഐ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി]]
|-
| [[ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ബസ്തി]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, രാജ്കോട്ട്]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, വിജയ്പൂർ]]
|-
| ''[[:d:Q109561766|Santiniketan Medical College]]''
|-
| ''[[:d:Q115152073|Soban Singh Jeena Government Institute of Medical Science and Research, Almora]]''
|-
| ''[[:d:Q115631919|Himalayan Institute of Medical Sciences, Dehradun]]''
|-
| ''[[:d:Q115801984|Government Medical College, Alibag]]''
|-
| ''[[:d:Q115802202|Government Medical College, Sindhudurg]]''
|-
| ''[[:d:Q118383178|Nalbari Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q118899885|Nagaon Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q119285956|Amrita Schools of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q127393424|All India Institute of Medical Sciences, Darbhanga]]''
|-
| ''[[:d:Q136384237|United Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q136452426|KMC Medical College &amp; Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q136721736|IQ City Institute of Nursing Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q7917918|Vedanta University]]''
|-
| [[വൈദേഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]]
|-
| ''[[:d:Q14957044|Saveetha Institute of Medical And Technical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q14957046|Smt. NHL Municipal Medical College, Ahmedabad]]''
|-
| [[ഇഎസ്ഐസി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊൽക്കത്ത]]
|-
| [[കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ &amp; സാഗോർ ദത്ത ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ന്യൂഡൽഹി]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഭോപ്പാൽ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ജോധ്പൂർ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഋഷികേശ്]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ഭുവനേശ്വർ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് പട്‌ന]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്പൂർ]]
|-
| [[ബാബ രാഘവ് ദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഭഗത് ഫൂൽ സിങ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീനഗർ]]
|-
| [[മമത മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]]
|-
| [[ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ആലപ്പുഴ|ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[സോറാം മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊല്ലം]]
|-
| [[കൽപന ചൗള ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[രുക്ഷ്മണിബെൻ ദീപ്ചന്ദ് ഗാർഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q22080288|All India Institute of Medical Sciences Delhi Extension, Jhajjar]]''
|-
| [[ഉത്തർപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[എം.എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q28173184|Dr. D. Y. Patil Medical College, Hospital &amp; Research Centre]]''
|-
| [[ഡോ. പഞ്ചബ്രാവു ദേശ്മുഖ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q28173195|Swami Ramanand Teerth Rural Medical College]]''
|-
| ''[[:d:Q30260701|Smt. Kashibai Navale Medical College and General hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q30261219|മഹാത്മാഗാന്ധി മിഷൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]''
|-
| ''[[:d:Q30280709|Sinhgad Dental College and Hospital]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, കല്ല്യാണി]]
|-
| ''[[:d:Q39046585|The Calcutta Homoeopathic Medical College &amp; Hospital]]''
|-
| [[ശ്രീ വെങ്കടേശ്വര മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[മാണ്ഡ്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]
|-
| [[സിസിഎം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ദുർഗ്]]
|-
| [[ഡോ. ബി.സി. റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്|ഡോ ബിസി റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, മംഗളഗിരി]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, നാഗ്പൂർ]]
|-
| ''[[:d:Q61800918|അഹല്യാ സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61800921|അൽ ഷിഫ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61800944|അമൃത സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801020|കെമിസ്റ്റ്സ് കോള‍ജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആന്റ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801158|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801160|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801161|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, ഗവൺമെന്റ് ടി.ഡി.മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801162|കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി - കണ്ണൂർ മെഡിക്കൽ കോളജ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801166|ക്രസന്റ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, കണ്ണൂർ]]''
|-
| ''[[:d:Q61801183|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, മഹാത്മാ ഗാന്ധി യൂനിവേഴ്സിറ്റി, ചെറുവണ്ണൂ‍ ക്യാമ്പസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801185|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801195|ദേവകി അമ്മ മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801197|ഡി.എം വിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801200|ഡോ. ജോസഫ് മാർ തോമ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801204|എലിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801330|ഗവൺമെന്റ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801355|ഗ്രേസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801411|ജാമിയ സലഫിയ ഫാർമസി കോളേജ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801414|ജെഡിടി ഇസ്ലാം കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801427|കെ.ടി.എൻ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801428|കെ.വി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801430|കരുണ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801455|കെഎംസിടി  കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801537|മാലിക് ദീനാർ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801609|മാർ ഡയോസ്‌കോറസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801731|മൂകാമ്പിക കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801734|മൗലാന കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801743|മൌണ്ട് സിയോൺ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61801772|നാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801781|നസ്രെത്ത് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801791|നെഹ്രു കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801809|നിർമ്മല കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി, മൂവാറ്റുപുഴ]]''
|-
| ''[[:d:Q61801846|പ്രൈം കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801870|പുഷ്പഗിരി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801894|രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61801935|സാൻജോ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61802076|സെന്റ.ജെയിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫ്ർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q61802087|സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]''
|-
| ''[[:d:Q61802096|സെന്റ് ജോൺസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് &amp; റിസർച്ച്]]''
|-
| ''[[:d:Q61802125|ദി ഡേൽ വ്യൂ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി &amp; റിസർച്ച് സെന്റർ]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗോരഖ്പൂർ]]
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്ബറേലി]]
|-
| ''[[:d:Q65284623|All India Institute of Medical Sciences, Madurai]]''
|-
| ''[[:d:Q77977463|ഈസ്റ്റ് പോയിന്റ് കോളേജ് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q84013922|Aditya College of Nursing]]''
|-
| ''[[:d:Q84014322|Sapthagiri College of Nursing]]''
|-
| ''[[:d:Q84014484|Vivekananda College of Pharmacy]]''
|-
| ''[[:d:Q84014490|Vydehi Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q84014820|SS Institute of Nursing Sciences]]''
|-
| [[മധുബനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
|-
| ''[[:d:Q91774495|Aditya College of Nursing, Kakinada]]''
|-
| ''[[:d:Q91774872|Guntur Medical College, Guntur]]''
|-
| ''[[:d:Q91775902|Andhra Medical College, Visakhapatnam]]''
|-
| [[ബി.കെ.എൽ. വലവൽക്കർ റൂറൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| [[ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|-
| ''[[:d:Q96376588|Dr. D Y Patil Medical College, Kolhapur]]''
|-
| ''[[:d:Q96376589|Dr. D Y Patil Medical College, Navi Mumbai]]''
|-
| [[ഡോ. വസന്തറാവു പവാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]]
|-
| ''[[:d:Q96378970|GMERS Medical College and Hospital, Sola]]''
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഗോണ്ടിയ]]
|-
| [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഷാഹ്ദോൾ]]
|-
| ''[[:d:Q96384042|Jagannath Gupta Institute of Medical Sciences and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q96384259|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ കോളേജ്, വാർദ്ധ]]''
|-
| ''[[:d:Q96398475|Parul Institute of Medical Science and Research]]''
|-
| ''[[:d:Q97256936|Maharajah Institute of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298695|Aligarh Muslim University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298698|Aligarh Muslim University Faculty of Unani Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298699|Annamalai University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298700|Annamalai University Rajah Muthaiah Medical College]]''
|-
| ''[[:d:Q99298701|KLE University's Shri B M Kankanawadi Ayurveda Mahavidyalaya]]''
|-
| ''[[:d:Q99298703|Siksha O Anusandhan University Institute of Medical Sciences and SUM Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q99298704|Saveetha University Saveetha Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q99298706|Baba Farid University of Health Sciences Guru Gobind Singh Medical College and Hospital]]''
|-
| ''[[:d:Q99298707|Galgotias University School of Medical and Allied Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298708|Sharda University School of Medical Sciences and Research]]''
|-
| ''[[:d:Q99298710|SRM University College of Medicine and Health Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298711|Aliah University Faculty of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298713|Mahatma Gandhi University School of Medical Education]]''
|-
| ''[[:d:Q99298714|Desh Bhagat University School of Ayurveda]]''
|-
| ''[[:d:Q99298715|University of Delhi Faculty of Ayurvedic and Unami Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298716|University of Delhi Faculty of Homeopathic Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298718|University of Delhi Faculty of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99298720|Punjabi University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298721|Vinayaka Missions University Faculty of Homoeopathy]]''
|-
| ''[[:d:Q99298723|Vinayaka Missions University Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q99298724|Assam University Susruta School of Medical and Paramedical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q99518028|All India Institute of Medical Sciences, Bilaspur]]''
|-
| [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗുവാഹത്തി]]
|-
| ''[[:d:Q100993109|SRM University - Ramapuram Campus]]''
|-
| ''[[:d:Q101003387|പഞ്ചാബ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി  ഫാക്കൽട്ടി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസെസ്]]''
|-
| ''[[:d:Q101003456|HIHT University]]''
|-
| ''[[:d:Q101003565|Amity University Haryana Medical Program]]''
|-
| ''[[:d:Q101003572|Shree Guru Gobind Singh Tricentenary University Faculty of Medicine and Health Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q101003679|University of Jammu Faculty of Medicine]]''
|-
| ''[[:d:Q101003709|Rama University Faculty of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q101003925|Central University of Haryana School of Medical Sciences]]''
|-
| ''[[:d:Q101003976|ഭാരതി വിദ്യാപീഠ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഡെൻ്റൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]''
|}
{{Wikidata list end}}
You are welcome to write about topics that are not included in this list. For more vaccine related articles needing creation, please visit the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] on the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety|Vaccine Safety Project]].
{{-}}
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>qft13bqeuojyw7q0gebe9zw23xt5oam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ/പ്രസിദ്ധരായ ഡോക്ടർമാർ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>538675</id>
    <revision>
      <id>4634326</id>
      <parentid>4633787</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>105900</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>4634326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96540" sha1="5vrk7xj0nciy14ntistsungh6iwh7o2" xml:space="preserve">{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE {?item wdt:P31 wd:Q5; wdt:P106 wd:Q39631. ?item wdt:P27 wd:Q668.}
|section=
|columns=label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item:wikidata item,?linkcount:site links
|thumb=128
|min_section=2
|update=manual
}}
{| class='wikitable sortable'
! name
! ചിത്രം
! description
! പൗരത്വം
! ജനിച്ച തീയതി
! മരിച്ച തീയതി
! ജന്മസ്ഥലം
! മരിച്ച സ്ഥലം
! wikidata item
! site links
|-
| ''[[:d:Q55704|കേദാർ ജോഷി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-12-31
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q55704|Q55704]]
| 
|-
| [[റാഷിദ് ജഹാൻ|റഷീദ് ഷാജഹാൻ]]
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1905&quot; | 1905
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-07-29
| [[കാൺപൂർ]]
| [[മോസ്കോ]]
| [[:d:Q81576|Q81576]]
| 
|-
| [[ദീപക് ചോപ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Deepak Chopra.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-22
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q318506|Q318506]]
| 
|-
| ''[[:d:Q1446797|അബ്രഹാം വർഗീസ്]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Abraham Verghese in 2023 06.jpg|center|128px]]
| 
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-05-30
| 
| [[അഡിസ് അബെബ]]
| 
| [[:d:Q1446797|Q1446797]]
| 
|-
| ''[[:d:Q2652239|അട്രജ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q2652239|Q2652239]]
| 
|-
| [[ബി.സി. റോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Bidhan Chandra Roy in 1943 (cropped).jpg|center|128px]]
| പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ഡോ.ബി.സി. റോയ്
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-07-01
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-07-01
| ''[[:d:Q3181037|Bankipore]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q2901773|Q2901773]]
| 
|-
| [[ജെറുഷ ജിറാദ്]]
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-03-21
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-06-02
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q3177539|Q3177539]]
| 
|-
| [[ബാലായ് ചന്ദ് മുഖോപാധ്യായ]]
| [[പ്രമാണം:Balai Chand Mukhopadhyay 1999 stamp of India.jpg|center|128px]]
| ബംഗാളി ഭാഷാ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നാടകകൃത്തും കവിയും ഫിസിഷ്യനും
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-07-19
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-02-09
| ''[[:d:Q2453339|Manihari]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q3349545|Q3349545]]
| 
|-
| [[അനുകുൽചന്ദ്ര ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Anukul as a boy.jpg|center|128px]]
| ആത്മീയ നേതാവും ഫിസിഷ്യനും
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-09-14
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-27
| ''[[:d:Q5711201|Hemayetpur]]''
| [[ദേവ്ഘർ]]
| [[:d:Q3349646|Q3349646]]
| 
|-
| ''[[:d:Q2214381|സലിം യൂസഫ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-11-26
| 
| [[കൊട്ടാരക്കര]]
| 
| [[:d:Q2214381|Q2214381]]
| 
|-
| [[റീത ഫാരിയ]]
| [[പ്രമാണം:Reita Faria in Africa (cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും സൌന്ദര്യമത്സര വിജയിയും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-08-23
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q2273463|Q2273463]]
| 
|-
| ''[[:d:Q2335520|അരൂപ് ചാറ്റർജി]]''
| [[പ്രമാണം:Aroup Chatterjee.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-23
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q2335520|Q2335520]]
| 
|-
| [[സുനേത്ര ഗുപ്ത]]
| [[പ്രമാണം:Kulldorff gupta bhattacharya (Sunetra Gupta cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ നോവലിസ്റ്റും എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-15
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q2366381|Q2366381]]
| 
|-
| [[ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി സഹ്ഗൾ]]
| [[പ്രമാണം:Lakshmi Sahgal.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമിയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനാധിപ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-10-24
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-23
| [[ചെന്നൈ]]
| [[കാൺപൂർ]]
| [[:d:Q465051|Q465051]]
| 
|-
| [[ബിനായക് സെൻ]]
| [[പ്രമാണം:Binayak Sen.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-04
| 
| 
| 
| [[:d:Q863536|Q863536]]
| 
|-
| [[സാകിർ നായിക്|സാകിർ നായ്ക്ക്]]
| [[പ്രമാണം:Dr Zakir Naik.jpg|center|128px]]
| ഒരു എഴുത്തുകാരനും പ്രഭാഷകനും മത താരതമ്യ പണ്ഡിതനുമാണ് സാകിർ അബ്ദുൽ കരീം നായിക്
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[സൗദി അറേബ്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-18
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q932829|Q932829]]
| 
|-
| [[മണി മേനോൻ‌|മണി മേനോൻ]]
| [[പ്രമാണം:Mani Menon VGR.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-09
| 
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| 
| [[:d:Q984570|Q984570]]
| 
|-
| [[ഹനുമപ്പ സുദർശൻ]]
| [[പ്രമാണം:H Sudarshan.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-30
| 
| ''[[:d:Q8052060|Yemalur]]''
| 
| [[:d:Q1243958|Q1243958]]
| 
|-
| [[ആമി ബേരാ]]
| [[പ്രമാണം:Ami Bera official photo.jpg|center|128px]]
| അമേരിക്കൻ ഫിസിഷ്യനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-02
| 
| [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്]]
| 
| [[:d:Q3389105|Q3389105]]
| 
|-
| [[ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല]]
| [[പ്രമാണം:Farooq Abdullah addressing at the presentation ceremony of the Cash Prizes to the best performing Regional Rural Banks and Certificates for extending loans for SPV home lighting systems during 2009-10, in New Delhi (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-21
| 
| ''[[:d:Q1506029|ശ്രീനഗർ ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q3517911|Q3517911]]
| 
|-
| [[രമൺ സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:The former Chief Minister of Chhattisgarh, Dr. Raman Singh.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-15
| 
| ''[[:d:Q1929610|Kawardha]]''
| 
| [[:d:Q3521181|Q3521181]]
| 
|-
| [[ആർക്കോട്ട് ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ|എ. ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ]]
| [[പ്രമാണം:A. Lakshmanaswami Mudaliar.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-10-14
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-15
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q3531827|Q3531827]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4746535|അമീർ ചന്ദ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| 
| 
| [[:d:Q4746535|Q4746535]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4751307|Ananda Prasad]]''
| [[പ്രമാണം:Ananda Prasad 2011b.jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-05
| ''[[:d:Q861160|Buxar]]''
| [[പാലക്കാട്]]
| [[:d:Q4751307|Q4751307]]
| 
|-
| [[കേതയൂൺ അർദേശിർ ദിൻ‌ഷോ]]
| [[പ്രമാണം:Kadinshaw.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-16
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-08-26
| 
| 
| [[:d:Q4793608|Q4793608]]
| 
|-
| [[ഗുരുബായ് കർമാർക്കർ]]
| [[പ്രമാണം:Gurubal Karmarkar, a 1892 graduate of Woman's Medical College of Pennsylvania (1).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1801&quot; | 19th century
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| 
| 
| [[:d:Q4793879|Q4793879]]
| 
|-
| [[എസ്.ഐ. പത്മാവതി|എസ്. ഐ. പദ്മാവതി]]
| [[പ്രമാണം:Si-padmavati.webp|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോളജിസ്റ്റ്
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-06-20
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-29
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q4794109|Q4794109]]
| 
|-
| [[മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി]]
| [[പ്രമാണം:Muthulakshmi Reddy (ca 1912).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും നിയമസഭാംഗവും
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-07-30
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-07-22
| ''[[:d:Q3535371|Pudukkottai State]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q4794148|Q4794148]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4805068|ആഷിക ഡേവിഡ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862
| 
| 
| 
| [[:d:Q4805068|Q4805068]]
| 
|-
| [[പ്രതാപ് ചന്ദ്ര റെഡ്ഡി]]
| [[പ്രമാണം:Prathap C. Reddy (1).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-02-05
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q4243548|Q4243548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4307084|വിമൽ മുണ്ട]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-08-15
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-03-22
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[ബാന്ദ്ര]]
| [[:d:Q4307084|Q4307084]]
| 
|-
| [[എ. ജി. കെ. ഗോഖലെ]]
| [[പ്രമാണം:Dr agk gokhale.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-02
| 
| [[വിജയവാഡ]]
| 
| [[:d:Q4647788|Q4647788]]
| 
|-
| [[എ.ആർ. മേനോൻ]]
| 
| കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-06
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-09
| 
| 
| [[:d:Q4648296|Q4648296]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4690369|അഫ്സർ മൗദൂദി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-03-03
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-24
| 
| 
| [[:d:Q4690369|Q4690369]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4699812|Ajit Varki]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| 
| 
| 
| [[:d:Q4699812|Q4699812]]
| 
|-
| [[അജ്മൽ അമീർ]]
| [[പ്രമാണം:Ajmal Ameer at Launch of Provoke Lifestyle Magazine.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-02
| 
| [[ആലുവ]]
| 
| [[:d:Q4699893|Q4699893]]
| 
|-
| [[ബി. രമണ റാവു]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q4834177|Q4834177]]
| 
|-
| [[ബി.എസ്. മൂൺജെ]]
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-12-12
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-03
| 
| 
| [[:d:Q4834200|Q4834200]]
| 
|-
| [[ബാനൂ ജഹാൻഗീർ കോയാജി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-22
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-15
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| 
| [[:d:Q4857029|Q4857029]]
| 
|-
| [[ഡി. ബിജു]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Biju.jpg|center|128px]]
| മലയാളം ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-05-31
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q4907282|Q4907282]]
| 
|-
| [[സുശീല നയ്യാർ]]
| [[പ്രമാണം:Dr Sushila Nayyar, 1947.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വനിത
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-12-26
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-01-03
| ''[[:d:Q6444811|Kunjah]]''
| [[സേവാഗ്രാം]]
| [[:d:Q4969032|Q4969032]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5071372|ചന്ദ്രകാന്ത് ഷാ]]''
| 
| 
| [[കാനഡ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-07
| 
| ''[[:d:Q2087583|Nandurbar]]''
| 
| [[:d:Q5071372|Q5071372]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5076920|Charles Donovan]]''
| [[പ്രമാണം:Charles Donovan.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-09-19
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-29
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| ''[[:d:Q895264|Bourton-on-the-Water]]''
| [[:d:Q5076920|Q5076920]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5269812|ധ്രുബജ്യൊതി ബോറ]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-11-27
| 
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
| 
| [[:d:Q5269812|Q5269812]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5276806|Dilip Mahalanabis]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-12
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022
| ''[[:d:Q2875992|Kishoreganj]]''&lt;br/&gt;[[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q5276806|Q5276806]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5358597|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കട്ാട് നീലകണ്ഠൻ മൂസ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| [[ഒല്ലൂർ]]
| [[ഒല്ലൂർ]]
| [[:d:Q5358597|Q5358597]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5559835|Gieve Patel]]''
| [[പ്രമാണം:Gieve Patel.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-18
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-03
| [[മുംബൈ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q5559835|Q5559835]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5640460|ഹക്കീം അബ്ദുൽ അസീസ്]]''
| [[പ്രമാണം:Hakim Abdul Aziz.jpeg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| [[:d:Q5640460|Q5640460]]
| 
|-
| [[ഇന്ദിര ഹിന്ദുജ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q1250069|Shikarpur]]''
| 
| [[:d:Q6025009|Q6025009]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6114669|ജാക്ക് പ്രെഗെർ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Jack Preger, founder of Calcutta Rescue.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-25
| 
| 
| 
| [[:d:Q6114669|Q6114669]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6319421|ജ്യോതി പാണ്ഡ്യ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[വഡോദര]]
| 
| [[:d:Q6319421|Q6319421]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6323647|K. N. Kesari]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. K. N. Kesari 1999 by Bapu (page 1 crop).jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-06-08
| ''[[:d:Q15690270|Inamanamellur]]''
| 
| [[:d:Q6323647|Q6323647]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6334699|Nirodbaran]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-11-17
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-07-17
| 
| [[പുതുച്ചേരി നഗരം]]
| [[:d:Q6334699|Q6334699]]
| 
|-
| [[കാകർല സുബ്ബറാവു|കകർല സുബ്ബറാവു]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-01-25
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-16
| ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]''
| [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]]
| [[:d:Q6349273|Q6349273]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6394895|Kesava Reddy]]''
| [[പ്രമാണം:Dr.Keshavareddy.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-10
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-02-13
| ''[[:d:Q7709526|Thalupulapalle]]''
| [[നിസാമാബാദ്]]
| [[:d:Q6394895|Q6394895]]
| 
|-
| [[ഖദീജ മുംതാസ്]]
| [[പ്രമാണം:Dr.khadeeja mumtaz.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]
| 
| [[:d:Q6398859|Q6398859]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6407615|കില്ലി കൃപ റാണി]]''
| [[പ്രമാണം:Kruparani Killi (cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-19
| 
| ''[[:d:Q671757|Srikakulam]]''
| 
| [[:d:Q6407615|Q6407615]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6933432|മുകേഷ് ഹൈക്കർവാൾ]]''
| 
| 
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]&lt;br/&gt;[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-12-28
| 
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| 
| [[:d:Q6933432|Q6933432]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6962817|നാൻസി ലോൺസ്‌ഡോർഫ്]]''
| 
| 
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q6962817|Q6962817]]
| 
|-
| [[നരേന്ദ്ര ധാബോൽക്കർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-01
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-08-20
| ''[[:d:Q581562|Satara]]''
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q6965776|Q6965776]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6712223|എം. എൽ. കുൽക്കർണി]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q6712223|Q6712223]]
| 
|-
| [[എം.കെ. മുനീർ]]
| [[പ്രമാണം:M K Muneer.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-26
| 
| [[കോഴിക്കോട്]]
| 
| [[:d:Q6712766|Q6712766]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6713018|എം. ആർ. ഗുരുസാമി മുദലിയാർ]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| ''[[:d:Q2340194|Nelamangala]]''
| [[കീഴ്പാക്കം]]
| [[:d:Q6713018|Q6713018]]
| 
|-
| [[എം.എസ്. വല്യത്താൻ]]
| [[പ്രമാണം:Dr.M.S.Valiathan.jpg|center|128px]]
| കാർഡിയാക് സർജൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-24
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-07-17
| [[മാവേലിക്കര]]
| [[മണിപ്പാൽ]]
| [[:d:Q6713130|Q6713130]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6733131|മഹൻകാളി  സീതാരാമ റാവു]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
| 
| [[:d:Q6733131|Q6733131]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7117146|P. Brahmayya Sastry]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-05-24
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-05-28
| ''[[:d:Q59018|Kakinada]]''
| 
| [[:d:Q7117146|Q7117146]]
| 
|-
| [[പി.കെ. വാരിയർ|പി. കെ. വാരിയർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-06-05&lt;br/&gt;1921
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-10
| [[കോട്ടക്കൽ]]
| [[കോട്ടക്കൽ]]
| [[:d:Q7117375|Q7117375]]
| 
|-
| [[പദ്മാവതി ബന്ദോപാദ്ധ്യായ്]]
| [[പ്രമാണം:Padma Bandopadhyay.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-11-04
| 
| [[തിരുപ്പതി]]
| 
| [[:d:Q7123872|Q7123872]]
| 
|-
| [[എസ്. പിനകപാണി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-03
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-03-11
| ''[[:d:Q7246454|Priyagraharam]]''
| [[കർനൂൽ]]
| [[:d:Q7124235|Q7124235]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7141308|Parveen Kumar]]''
| [[പ്രമാണം:Dame Parveen Kumar (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-06-01
| 
| [[ലാഹോർ]]
| 
| [[:d:Q7141308|Q7141308]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7143137|പശുപതി ബോസ്]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-11-01
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 
| 
| [[:d:Q7143137|Q7143137]]
| 
|-
| [[ആർ. കേശവൻ നായർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| 
| 
| [[:d:Q7273787|Q7273787]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7288445|രാം ചന്ദ്ര ഡോം]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-08
| 
| ''[[:d:Q2088440|ബിർഭും ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q7288445|Q7288445]]
| 
|-
| [[റസ്റ്റോം ജൽ വകിൽ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911-07-17
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-11-20
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q7382531|Q7382531]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7399608|സാഹിബ് സിംഗ് സോഖെ]]''
| [[പ്രമാണം:Sahib Singh Sokhey 1948 Wellcome V0028080 (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-12-15
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-10-23
| [[അമൃത്‌സർ]]
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q7399608|Q7399608]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7461261|ഷാ ഫൈസൽ]]''
| [[പ്രമാണം:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh congratulating Dr. Shah Faisal, the Civil Services topper for 2010 from Jammu &amp; Kashmir, in New Delhi on May 26, 2010.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-05-17
| 
| ''[[:d:Q6668869|Lolab Valley]]''
| 
| [[:d:Q7461261|Q7461261]]
| 
|-
| [[ഷീല ബാലകൃഷ്ണൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q7493001|Q7493001]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7530461|സിർക്കഴി ജി. ശിവചിദംബരം]]''
| [[പ്രമാണം:சீர்காழி சிவசிதம்பரம்.JPG|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ കർണാടക ഗായകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q7530461|Q7530461]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7547563|സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-10-07
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-09-11
| [[കേരളം]]
| [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]]
| [[:d:Q7547563|Q7547563]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7654042|സ്വാതി പിരമൽ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Swati Piramal.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-28
| 
| 
| 
| [[:d:Q7654042|Q7654042]]
| 
|-
| [[ടി.എസ്.എസ്. രാജൻ]]
| [[പ്രമാണം:TSSRajan.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[ശ്രീരംഗം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7668680|Q7668680]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7686934|തരുൺ മണ്ഡൽ]]''
| [[പ്രമാണം:TMondal.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-20
| 
| ''[[:d:Q2330643|Jaynagar Majilpur]]''
| 
| [[:d:Q7686934|Q7686934]]
| 
|-
| [[വി. ശാന്ത]]
| [[പ്രമാണം:Dr. V. Shanta, in New Delhi on March 20, 2006 (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-11
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-19
| ''[[:d:Q1646915|Mylapore]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7907747|Q7907747]]
| 
|-
| [[വന്ദന ജെയിൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q7914349|Q7914349]]
| 
|-
| [[രാമചന്ദ്ര ദത്താത്രയ ലെലെ|രാമചന്ദ്ര  ദതത്രയ ലെലെ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-16
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q12449609|Q12449609]]
| 
|-
| [[ഹേംലത ഗുപ്ത|ഹേമലത ഗുപ്ത]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-05-13
| [[ഇന്ത്യ]]
| ''[[:d:Q6373016|Karol Bagh Lok Sabha constituency]]''
| [[:d:Q12460836|Q12460836]]
| 
|-
| ''[[:d:Q12995370|Raja Rao Garikapati]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-02-05
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-09-08
| ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q12995370|Q12995370]]
| 
|-
| ''[[:d:Q8045744|Y. G. Parameshwara]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| 
| 
| [[:d:Q8045744|Q8045744]]
| 
|-
| [[സി.കെ. ലക്ഷ്മണൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-05
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10-03
| 
| 
| [[:d:Q11689979|Q11689979]]
| 
|-
| ''[[:d:Q12354393|Ranganayakulu Potturu]]''
| [[പ്രമാണം:Ranganayakulu, Bengaluro, aprilo 2018.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-07-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q12354393|Q12354393]]
| 
|-
| [[ശശി വാധ്വ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-20
| 
| 
| 
| [[:d:Q15972942|Q15972942]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16097828|Mabelle Arole]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-26
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| [[ജബൽ‌പൂർ]]
| 
| [[:d:Q16097828|Q16097828]]
| 
|-
| [[എളേടത്ത് തൈക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-02
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-05
| [[ഒല്ലൂർ]]
| 
| [[:d:Q16106737|Q16106737]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16190122|പുലിൻ ബിഹാരി ബാസ്‌കെ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-25
| 
| ''[[:d:Q5221114|Dantan Vidhan Sabha constituency]]''
| 
| [[:d:Q16190122|Q16190122]]
| 
|-
| ''[[:d:Q13120548|Rani Bang]]''
| [[പ്രമാണം:Rani Bang (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-09-17
| 
| 
| 
| [[:d:Q13120548|Q13120548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q14076389|Kanwaljeet S. Anand]]''
| 
| ഗവേഷകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q14076389|Q14076389]]
| 
|-
| ''[[:d:Q15071574|ജാൻവി ബറുവ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q15071574|Q15071574]]
| 
|-
| ''[[:d:Q15132653|വൈ.രാധാകൃഷ്ണമൂർത്തി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-19
| ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]''
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15132653|Q15132653]]
| 
|-
| ''[[:d:Q15431871|Anil Singhal]]''
| [[പ്രമാണം:Anil Singhal.jpg|center|128px]]
| 
| [[ജർമ്മനി]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-09-11
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-05-10
| [[അലിഗഢ്]]
| ''[[:d:Q2971|Paderborn]]''
| [[:d:Q15431871|Q15431871]]
| 
|-
| ''[[:d:Q15689653|Achanta Lakshmipathi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-03-03
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-06
| 
| 
| [[:d:Q15689653|Q15689653]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16345836|ഫനിന്ദ്ര കൃഷ്ണ ഗുപ്ത]]''
| [[പ്രമാണം:Phanindra Krishna Gupta.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q16345836|Q16345836]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16514386|Abhay Bang]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Abhay Bang with breath counter.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-23
| 
| 
| 
| [[:d:Q16514386|Q16514386]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16734859|അസ്മ റഹീം]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q16734859|Q16734859]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16844432|മനോജ് കെ ജെയിൻ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Manoj Jain, infectious disease physician, manojkjain.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-09-16
| 
| ''[[:d:Q2283203|Dr. Ambedkar Nagar]]''
| 
| [[:d:Q16844432|Q16844432]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16208488|Nikhil Dhurandhar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q16208488|Q16208488]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16317426|P. Sridevi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
| 
| [[:d:Q16317426|Q16317426]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16901297|ഉമാ സാരെൻ]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-09
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q16901297|Q16901297]]
| 
|-
| [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]]
| [[പ്രമാണം:K Srinath Reddy.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q17083021|Q17083021]]
| 
|-
| ''[[:d:Q17199281|ഘാനശ്യാമ മിശ്ര]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-10-10
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-01
| 
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| [[:d:Q17199281|Q17199281]]
| 
|-
| [[എം. ആർ. രാജഗോപാൽ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. M. R Rajagopal.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-23
| 
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| [[:d:Q17306215|Q17306215]]
| 
|-
| [[നീലം ക്ലേർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ശ്രീനഗർ]]
| 
| [[:d:Q17411238|Q17411238]]
| 
|-
| [[സുബ്രത് കുമാർ ആചാര്യ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-11-01
| 
| ''[[:d:Q2022279|ബലസോർ ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q18000280|Q18000280]]
| 
|-
| ''[[:d:Q18029936|നിലീം കുമാർ]]''
| [[പ്രമാണം:Nilim Kumar, poet.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| 
| ''[[:d:Q2571402|Pathsala]]''
| 
| [[:d:Q18029936|Q18029936]]
| 
|-
| [[ഭാൽചന്ദ്ര ബാബാജി ദീക്ഷിത്]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-07
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]]
| 
| [[:d:Q18111875|Q18111875]]
| 
|-
| [[ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി|ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രി]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Gulshan Rai Khatri, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-10
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-16
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| 
| [[:d:Q18347568|Q18347568]]
| 
|-
| [[കിരിത്കുമാർ മൻസുഖ്‌ലാൽ ആചാര്യ]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Dr. Kiritkumar Mansukhlal Acharya, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q18421890|Q18421890]]
| 
|-
| [[കെ. കെ. അഗർവാൾ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-09-05
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-17
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]&lt;br/&gt;[[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q18683826|Q18683826]]
| 
|-
| [[പവൻ രാജ് ഗോയൽ]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Prof. (Dr.) Pawan Raj Goyal, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02
| 
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q18686437|Q18686437]]
| 
|-
| [[ജിതേന്ദ്ര നാഥ് പാണ്ഡെ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-14
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-23
| ''[[:d:Q2717915|Shikohabad]]''
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q18688035|Q18688035]]
| 
|-
| ''[[:d:Q18921381|R Balu]]''
| [[പ്രമാണം:Dr R Balu.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-05-04
| 
| [[ബെംഗളൂരു]]
| 
| [[:d:Q18921381|Q18921381]]
| 
|-
| ''[[:d:Q18977847|Ritam Chowdhury]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q18977847|Q18977847]]
| 
|-
| [[സാരൂബം ബിമോല കുമാരി ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Sarungbam Bimola Kumari Devi, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 08, 2015.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[മണിപ്പൂർ]]
| 
| [[:d:Q19560351|Q19560351]]
| 
|-
| [[രാജേഷ് കൊട്ടേച്ച]]
| [[പ്രമാണം:Vaidya Rajesh Kotecha.jpg|center|128px]]
| He is presently the Vice Chancellor of Gujarat Ayurved University, Jamnagar, India
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-07-18
| 
| 
| 
| [[:d:Q19561084|Q19561084]]
| 
|-
| [[രൺദീപ് ഗുലേരിയ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Randeep Guleria.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-04-05
| 
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]]
| 
| [[:d:Q19612523|Q19612523]]
| 
|-
| [[ഓം പ്രകാശ് ഉപാധ്യായ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q19664597|Q19664597]]
| 
|-
| [[രാജഗോപാലൻ കൃഷ്ണൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-17
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-10
| [[കൊല്ലം]]
| [[കൊല്ലം]]
| [[:d:Q19666231|Q19666231]]
| 
|-
| [[ശ്രീനിവാസ് എസ്. വൈശ്യ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-07
| 
| [[മഥുര]]
| 
| [[:d:Q19666874|Q19666874]]
| 
|-
| ''[[:d:Q19811612|Meena Rajendra Shete-Sambhu]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q19811612|Q19811612]]
| 
|-
| ''[[:d:Q19852450|Basuhua]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-01
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-10-12
| ''[[:d:Q3350679|Bikrampur]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q19852450|Q19852450]]
| 
|-
| ''[[:d:Q19892441|Kanithi Viswanatham]]''
| [[പ്രമാണം:విశ్వనాదం.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023
| 
| 
| [[:d:Q19892441|Q19892441]]
| 
|-
| [[അമർ പ്രസാദ് റേ]]
| [[പ്രമാണം:A.P. Ray, malariologist.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-02-26
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-09-24
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| [[:d:Q19895800|Q19895800]]
| 
|-
| [[ഐസക് സാന്ദ്ര]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (1892–1968)
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-11-03
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-08-29
| ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]''
| ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]''
| [[:d:Q19896133|Q19896133]]
| 
|-
| ''[[:d:Q20058801|Chintala Sita Devi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-21
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-03-06
| 
| 
| [[:d:Q20058801|Q20058801]]
| 
|-
| ''[[:d:Q20577008|Sangeeta Barve]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q20577008|Q20577008]]
| 
|-
| ''[[:d:Q20671987|ലിയോ മുത്തു]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-02
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-10
| ''[[:d:Q2716554|Thiruthuraipoondi]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q20671987|Q20671987]]
| 
|-
| [[ജാംഷെഡ് നൗറോജി വസിഫ്ദാർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q20687489|Q20687489]]
| 
|-
| [[സുനിതി സോളമൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-28
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q20738697|Q20738697]]
| 
|-
| [[സൗമ്യ സ്വാമിനാഥൻ]]
| [[പ്രമാണം:The Director General, ICMR and Secretary, DHR, Dr. Soumya Swaminathan, in New Delhi on January 19, 2016.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-05-02
| 
| [[ജർമ്മനി]]
| 
| [[:d:Q21062285|Q21062285]]
| 
|-
| [[സുന്ദരി മോഹൻദാസ്]]
| [[പ്രമാണം:Dr.Sundarimohan Das.jpg|center|128px]]
| സ്വാതന്ത്ര്യസേനാനി, ഭിഷഗ്വരൻ, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-12-17
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-04
| [[സിൽഹെറ്റ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q21176925|Q21176925]]
| 
|-
| ''[[:d:Q21481665|രാധ ചരൺ പാണ്ട]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-24
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-10-29
| 
| 
| [[:d:Q21481665|Q21481665]]
| 
|-
| ''[[:d:Q21597809|ജഗദീഷ് ചതുർവേദി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-15
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015
| [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]]
| 
| [[:d:Q21597809|Q21597809]]
| 
|-
| [[ജെ. എസ്. ഗുലേറിയ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-22
| [[പഞ്ചാബ്, പാകിസ്താൻ|പഞ്ചാബ്]]
| 
| [[:d:Q21686034|Q21686034]]
| 
|-
| [[കെ.എ. എബ്രഹാം|കെ. എ. അബ്രഹാം]]
| [[പ്രമാണം:Padmashri Dr K A Abraham.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-22
| [[കേരളം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q21798148|Q21798148]]
| 
|-
| ''[[:d:Q21981198|മോഹിത് ഭണ്ഡാരി]]''
| [[പ്രമാണം:Mohit Bhandari.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| [[:d:Q21981198|Q21981198]]
| 
|-
| [[പോൾ കലാനിധി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-04-01
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-09
| ''[[:d:Q928168|Bronxville]]''
| 
| [[:d:Q22087287|Q22087287]]
| 
|-
| [[തനികാചലം സദഗോപൻ|തനികാചലം സഡഗോപൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-23
| 
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| 
| [[:d:Q23038239|Q23038239]]
| 
|-
| [[പി.ആർ. കൃഷ്ണകുമാർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-23
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-16
| [[ഷൊർണൂർ]]
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
| [[:d:Q23304286|Q23304286]]
| 
|-
| ''[[:d:Q24718543|ഫുൾചന്ദ് പൃഥ്വി രാജ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-13
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-27
| 
| 
| [[:d:Q24718543|Q24718543]]
| 
|-
| [[രുഖ്മബായി]]
| [[പ്രമാണം:Rukhmabai.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-11-22
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-25&lt;br/&gt;1955-12-25
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q24939367|Q24939367]]
| 
|-
| ''[[:d:Q28744857|സരോജിനി_സരന്ഗി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
| [[ഒഡീഷ]]
| 
| [[:d:Q28744857|Q28744857]]
| 
|-
| [[രാം ഹർഷ് സിംഗ്]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-10
| 
| 
| 
| [[:d:Q26251714|Q26251714]]
| 
|-
| [[രഞ്ജന ശ്രീവാസ്തവ]]
| [[പ്രമാണം:Ranjana Srivastava.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഓസ്ട്രേലിയ]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| 
| [[കാൻബറ]]
| 
| [[:d:Q26702925|Q26702925]]
| 
|-
| ''[[:d:Q27901993|വഖാർ അഹ്മദ് ഷാ]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-06
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-15
| ''[[:d:Q638621|Bahraich]]''
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| [[:d:Q27901993|Q27901993]]
| 
|-
| ''[[:d:Q27917316|മദൻ കതാരിയ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Madan Kataria.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q27917316|Q27917316]]
| 
|-
| ''[[:d:Q27970605|Dhiren Banerjee]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-08
| 
| 
| [[:d:Q27970605|Q27970605]]
| 
|-
| ''[[:d:Q30314375|Chittaranjan Yajnik]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Yajnik (13 February 2020).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q30314375|Q30314375]]
| 
|-
| ''[[:d:Q28869394|സോണിയ നിത്യാനന്ദ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-09-06
| 
| 
| 
| [[:d:Q28869394|Q28869394]]
| 
|-
| ''[[:d:Q29017279|Rafi Ahmed]]''
| [[പ്രമാണം:Rafi Ahmed virologist and immunologist.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948
| 
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q29017279|Q29017279]]
| 
|-
| ''[[:d:Q29018652|പങ്കജ് നരം]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Pankaj Naram.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-05-04
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-19
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q29018652|Q29018652]]
| 
|-
| [[സന്ദീപ് ബസു]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-29
| 
| 
| 
| [[:d:Q29168828|Q29168828]]
| 
|-
| [[ഷേർളി വാസു]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025
| 
| 
| [[:d:Q31704451|Q31704451]]
| 
|-
| ''[[:d:Q34837913|ദിലീപ് ഝാവേരി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-03
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q34837913|Q34837913]]
| 
|-
| ''[[:d:Q37830946|ടീന ചോപ്ര]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-03-06
| 
| [[അമൃത്‌സർ]]
| 
| [[:d:Q37830946|Q37830946]]
| 
|-
| ''[[:d:Q37994923|ജസ്വീന്ദർ കെ ഗംഭീർ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q37994923|Q37994923]]
| 
|-
| ''[[:d:Q57320813|Venkatachalam Raveenthiran]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q57320813|Q57320813]]
| 
|-
| [[ഡോസിബായ് പട്ടേൽ]]
| [[പ്രമാണം:Dossibai Patell.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ പ്രസവചികിത്സകയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-10-16
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-02-04
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q57955102|Q57955102]]
| 
|-
| ''[[:d:Q54861287|Vasanth Ravi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q54861287|Q54861287]]
| 
|-
| ''[[:d:Q55434761|Shikha Sharma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q55434761|Q55434761]]
| 
|-
| ''[[:d:Q56027719|Digumarti Raghunadharao]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. D. Raghunadha Rao (cropped).JPG|center|128px]]
| ഗവേഷകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q56027719|Q56027719]]
| 
|-
| ''[[:d:Q56284934|ഹ്രിഷിക്കെസ് സെൻ]]''
| [[പ്രമാണം:Hrishikes 2017.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-05-15
| 
| 
| 
| [[:d:Q56284934|Q56284934]]
| 
|-
| [[ഐശ്വര്യ ലക്ഷ്മി]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Lekshmi.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-07-26
| 
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| [[:d:Q39058709|Q39058709]]
| 
|-
| ''[[:d:Q41816046|Preeti Shanbag]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q41816046|Q41816046]]
| 
|-
| ''[[:d:Q42298380|കാർത്തിക് ചന്ദ്രബോസ്]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| 
| [[:d:Q42298380|Q42298380]]
| 
|-
| ''[[:d:Q42413325|ഹൃദയാനന്ദ പട്നായിക്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-06-03
| 
| 
| 
| [[:d:Q42413325|Q42413325]]
| 
|-
| ''[[:d:Q42589695|K. Ranga Rama Krishnan]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-22
| 
| 
| 
| [[:d:Q42589695|Q42589695]]
| 
|-
| ''[[:d:Q43999837|ദിപ്തൻഷു ദാസ്]]''
| [[പ്രമാണം:Diptanshu Das 2015.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-04-02
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q43999837|Q43999837]]
| 
|-
| ''[[:d:Q47009777|ഗോവിന്ദ് അപ്പാജി ഫഡ്കെ]]''
| [[പ്രമാണം:G.A.phadke.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
| ''[[:d:Q583818|Ichalkaranji]]''
| ''[[:d:Q581562|Satara]]''
| [[:d:Q47009777|Q47009777]]
| 
|-
| ''[[:d:Q47026934|ഐറിസ് ജി. ആർ. പോൾ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-10-13
| 
| 
| [[:d:Q47026934|Q47026934]]
| 
|-
| ''[[:d:Q47483386|ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-05-13
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q47483386|Q47483386]]
| 
|-
| [[സവിത അംബേദ്കർ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Savita Ambedkar.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-27
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-05-29
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q48645361|Q48645361]]
| 
|-
| ''[[:d:Q48975802|നബകുമാർ ബാസു]]''
| [[പ്രമാണം:Nabakumar Basu - Kolkata 2015-10-10 5134.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-12-10
| 
| 
| 
| [[:d:Q48975802|Q48975802]]
| 
|-
| [[ആശ കസ്‌ലിവാൾ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q49833929|Q49833929]]
| 
|-
| ''[[:d:Q58885226|Harjit Pal Bhattoa]]''
| 
| 
| [[ഹംഗറി]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-04-21
| 
| No/unknown value
| 
| [[:d:Q58885226|Q58885226]]
| 
|-
| ''[[:d:Q59209385|അഭിഷേക് പല്ലവ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-09-02
| 
| 
| 
| [[:d:Q59209385|Q59209385]]
| 
|-
| ''[[:d:Q60023782|രാജേശ്വരി ദലബെഹെര]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933
| 
| [[കട്ടക്]]
| 
| [[:d:Q60023782|Q60023782]]
| 
|-
| [[ശ്യാമള ഗോപാലൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-04-07
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-02-11
| [[ചെന്നൈ]]
| [[ഓക്‌ലാന്റ്, കാലിഫോർണിയ|ഓക്ൿലാന്റ്]]
| [[:d:Q60844968|Q60844968]]
| 
|-
| [[അശോക് ലക്ഷ്മൺറാവു കുക്കാഡെ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61054384|Q61054384]]
| 
|-
| [[മാമൻ ചാണ്ടി|മാമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61478244|Q61478244]]
| 
|-
| [[അളക കേശവ് ദേശ്പാണ്ഡെ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61686207|Q61686207]]
| 
|-
| ''[[:d:Q61823039|സുമന്ത് മേത്ത]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-07-01
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-12-15
| [[സൂരത്]]
| 
| [[:d:Q61823039|Q61823039]]
| 
|-
| ''[[:d:Q61945548|കാസി പിച്ച്ചായ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61945548|Q61945548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q63430821|ബിജോയ് മൊണ്ടാൽ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-01
| 
| ''[[:d:Q16251190|Andharthaul]]''
| 
| [[:d:Q63430821|Q63430821]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64859106|Nikhil Kumar Banerjee]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| 
| 
| [[:d:Q64859106|Q64859106]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64006847|Jayanta Kumar Roy]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-13
| 
| ''[[:d:Q15241808|Lataguri]]''
| 
| [[:d:Q64006847|Q64006847]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64148463|Sayantan Banerjee]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q64148463|Q64148463]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64438206|Inder Anand]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| [[:d:Q64438206|Q64438206]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64509748|സ്വരൂപ് സർക്കാർ]]''
| [[പ്രമാണം:Swarup Sarkar (স্বরূপ সরকার).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
| [[:d:Q64509748|Q64509748]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64840916|സഞ്ജയ് സത്പതി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q64840916|Q64840916]]
| 
|-
| [[ഷിംന അസീസ്]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q65321596|Q65321596]]
| 
|-
| [[എം.സി. അൽബുക്കർക്ക്]]
| [[പ്രമാണം:MCAlbuquerqueColchester1918.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഗോവ]]
| 
| [[:d:Q76349299|Q76349299]]
| 
|-
| [[കെ. ഹേമലത]]
| [[പ്രമാണം:K Hemalata at Workers’ Mahapadav in 2017.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q61434|നെല്ലൂർ]]''
| 
| [[:d:Q66022787|Q66022787]]
| 
|-
| ''[[:d:Q66499274|Abul Hasnat]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-11
| 
| 
| [[:d:Q66499274|Q66499274]]
| 
|-
| [[നത ഹുസൈൻ]]
| [[പ്രമാണം:Netha Hussain-070A3987.jpg|center|128px]]
| ഒരു ഇന്ത്യൻ-സ്വീഡിഷ് മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റും ബ്ലോഗറും വിക്കിപീഡിയനും ഗവേഷകയും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-11
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q66580063|Q66580063]]
| 
|-
| ''[[:d:Q66725242|Mortaza Hossain]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q66725242|Q66725242]]
| 
|-
| ''[[:d:Q67427117|Anupam Sen]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-07
| 
| 
| [[:d:Q67427117|Q67427117]]
| 
|-
| ''[[:d:Q68225148|സോഹൻ ലാൽ ഭാട്ടിയ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-07-16
| [[അമൃത്‌സർ]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q68225148|Q68225148]]
| 
|-
| ''[[:d:Q69356075|തേജസ്വിനി മനോഗ്ന]]''
| [[പ്രമാണം:Tejaswini Manogna - Miss Diva 2017 contestants at Yamaha music video launch (cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും മോഡലും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-05-19
| 
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q69356075|Q69356075]]
| 
|-
| ''[[:d:Q69932454|K. Rajender Reddy]]''
| 
| 
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| 
| 
| 
| [[:d:Q69932454|Q69932454]]
| 
|-
| ''[[:d:Q72146155|ഗോർധന്ദാസ് ഭഗവന്ദാസ് നരോട്ടംദാസ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
| 
| [[:d:Q72146155|Q72146155]]
| 
|-
| ''[[:d:Q72753935|പരംദീപ് സിംഗ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q72753935|Q72753935]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97206596|Abraham George Thomas]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q97206596|Q97206596]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97247074|Banbihari Mukhopadhyay]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-05
| ''[[:d:Q1653485|Garalgachha]]''
| 
| [[:d:Q97247074|Q97247074]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97666703|Pashupati Bhattacharya]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-11-15
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-27
| 
| 
| [[:d:Q97666703|Q97666703]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97681815|Guduru Gopal Rao]]''
| [[പ്രമാണം:Guduru Gopal Rao.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| 
| [[കട്ടക്]]
| 
| [[:d:Q97681815|Q97681815]]
| 
|-
| [[രവി കണ്ണൻ ആർ]]
| [[പ്രമാണം:Ravi Kannan R Padma cropped.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q98907700|Q98907700]]
| 
|-
| ''[[:d:Q99472554|Dhiman Barua]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-10-19
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-19
| [[യംഗോൺ]]
| 
| [[:d:Q99472554|Q99472554]]
| 
|-
| ''[[:d:Q99927321|Pallavi Maharathi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q99927321|Q99927321]]
| 
|-
| [[സുശീല അനിത ബാനർജി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[ലാഹോർ]]
| [[:d:Q100387268|Q100387268]]
| 
|-
| [[വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഭിഷഗ്വര, ആർമി ഓഫീസർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| 
| 
| [[:d:Q100706299|Q100706299]]
| 
|-
| [[കെ.എം. ചാക്കോ]]
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-10-24
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-04-10
| 
| 
| [[:d:Q101168707|Q101168707]]
| 
|-
| ''[[:d:Q81780908|Subas Chandra Rout]]''
| [[പ്രമാണം:Subas Chandra Rout 02.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-29
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-10
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| 
| [[:d:Q81780908|Q81780908]]
| 
|-
| ''[[:d:Q82023862|അംബ്രിഷ് വിജയകർ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| 
| 
| [[:d:Q82023862|Q82023862]]
| 
|-
| [[ശാന്തി റോയ്]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q83685218|Q83685218]]
| 
|-
| [[രതിൻ ദത്ത]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-27
| ''[[:d:Q2308247|Mangaldoi]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q83841843|Q83841843]]
| 
|-
| ''[[:d:Q84496211|രാജേന്ദ്ര പ്രകാശ് സിംഗ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-05
| 
| 
| [[:d:Q84496211|Q84496211]]
| 
|-
| ''[[:d:Q84562100|ബോമിറെഡ്ഡി സുന്ദര രാമി റെഡ്ഡി]]''
| [[പ്രമാണം:Dr.SundraRamiReddy.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-10-17
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-06
| 
| 
| [[:d:Q84562100|Q84562100]]
| 
|-
| [[സുശോവൻ ബാനർജി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q86085021|Q86085021]]
| 
|-
| [[ദിഗംബർ ബെഹെറ|ദിഗാംബർ ബെഹെര]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q86085705|Q86085705]]
| 
|-
| ''[[:d:Q87738087|Radhika Tandon]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| 
| [[:d:Q87738087|Q87738087]]
| 
|-
| ''[[:d:Q88058242|Kamala Dhall]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q88058242|Q88058242]]
| 
|-
| ''[[:d:Q88867162|Mrinmoy Das]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05-01
| 
| 
| 
| [[:d:Q88867162|Q88867162]]
| 
|-
| ''[[:d:Q89018323|Bindu Kulshreshtha]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q89018323|Q89018323]]
| 
|-
| ''[[:d:Q89745295|Umesh Kapil]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q89745295|Q89745295]]
| 
|-
| ''[[:d:Q90262129|Srinivas Bojanapu]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q90262129|Q90262129]]
| 
|-
| ''[[:d:Q91294983|Aakash Pandita]]''
| 
| ഗവേഷകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q91294983|Q91294983]]
| 
|-
| ''[[:d:Q92761911|Prerna S Sharma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-05-21
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q92761911|Q92761911]]
| 
|-
| ''[[:d:Q94503372|അനിത ഭരദ്വാജ്]]''
| [[പ്രമാണം:Anita Bharadwaj (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q94503372|Q94503372]]
| 
|-
| [[സുജാത മോഹൻ (ഡോക്ടർ)|സുജാത മോഹൻ]]
| [[പ്രമാണം:Dr Sujatha Mohan (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q95099143|Q95099143]]
| 
|-
| ''[[:d:Q95220255|സതീഷ് നല്ലം]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q95220255|Q95220255]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107222599|Ranoj Pegu]]''
| [[പ്രമാണം:Ranoj Pegu 1.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-02-12
| 
| 
| 
| [[:d:Q107222599|Q107222599]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107301280|Meharban Singh]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Meharban Singh (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| 
| ''[[:d:Q2385925|presidencies and provinces in British India]]''
| 
| [[:d:Q107301280|Q107301280]]
| 
|-
| ''[[:d:Q102207701|Dinabandhu Sahoo]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q102207701|Q102207701]]
| 
|-
| [[ലക്ഷ്മീഭായി രാജ്വാദേ]]
| [[പ്രമാണം:Rani Lakshmibai Rajwade.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
| 
| [[:d:Q102434863|Q102434863]]
| 
|-
| ''[[:d:Q103151287|ఆమంచర్ల శేషాచలపతిరావు]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q103151287|Q103151287]]
| 
|-
| ''[[:d:Q105080301|Dilip Kumar Singh]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (b. 1926)
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-26
| 
| 
| 
| [[:d:Q105080301|Q105080301]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108888276|Beoncy Laishram]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q1822188|ഇംഫാൽ വെസ്റ്റ് ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q108888276|Q108888276]]
| 
|-
| ''[[:d:Q105870899|కాళిదాసు వెంకటసుబ్బాశాస్త్రి]]''
| [[പ്രമാണം:Kalidasu Venkata Subbasastry.jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| [[:d:Q105870899|Q105870899]]
| 
|-
| ''[[:d:Q105948168|Jags Krishnan]]''
| [[പ്രമാണം:Jags Krishnan 1.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-23
| 
| [[കോട്ടഗിരി]]
| 
| [[:d:Q105948168|Q105948168]]
| 
|-
| [[ദിവ്യ എസ്. അയ്യർ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Divya S. Iyer IAS - incumbent Pathanamthitta district magistrate.jpg|center|128px]]
| കേരളത്തിലെ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-10-16
| 
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| [[:d:Q105988314|Q105988314]]
| 
|-
| ''[[:d:Q106221509|Roopa Dhatt]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q106221509|Q106221509]]
| 
|-
| ''[[:d:Q106248428|Gauri Tendulkar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[പൂണെ]]
| 
| [[:d:Q106248428|Q106248428]]
| 
|-
| ''[[:d:Q106734360|Rajendra Kapila]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-28
| 
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| [[:d:Q106734360|Q106734360]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107387933|Goru Krishna Babu]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
| ''[[:d:Q2352168|Jeypore]]''
| 
| [[:d:Q107387933|Q107387933]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107453532|Gella Venkata Satyanarayana Murty]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
| 
| [[:d:Q107453532|Q107453532]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107610257|Ayyagari Mythili]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107610257|Q107610257]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107647347|Malladi Umadevi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107647347|Q107647347]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107647765|Vipperla Sujatha]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107647765|Q107647765]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107648988|Vipperla Satyanarayana]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-15
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-06-13
| 
| 
| [[:d:Q107648988|Q107648988]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107658445|Garuda Butchi Raju]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107658445|Q107658445]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108101243|Joyti Prokash Bose]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| 
| [[:d:Q108101243|Q108101243]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108405658|Kumudshankar Roy]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-09-07
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-24
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
| [[വെല്ലൂർ]]
| [[:d:Q108405658|Q108405658]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108405711|Hemendranath Ghosh]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-11-16
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-12
| ''[[:d:Q1429697|ചാന്ദ്പുർ ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q108405711|Q108405711]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108754507|Balaraman Vijayayraghavan Neelamegam]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-12
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-29
| 
| 
| [[:d:Q108754507|Q108754507]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110191163|Ashok Kumar Amrohi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-10-13
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-27
| 
| [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]]
| [[:d:Q110191163|Q110191163]]
| 
|-
| ''[[:d:Q112119155|Ranjan Pai]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-11-11
| 
| 
| 
| [[:d:Q112119155|Q112119155]]
| 
|-
| ''[[:d:Q112971735|Gurpreet Kaur]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
| [[പെഹോവ, ഹരിയാന]]
| 
| [[:d:Q112971735|Q112971735]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110566464|Alulru Vijayalakshmi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q110566464|Q110566464]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110581483|Dhaniram Baruah]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| 
| 
| 
| [[:d:Q110581483|Q110581483]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110597809|Dr. K. M. Saifullah]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-09-12
| 
| ''[[:d:Q1925191|Samastipur]]''
| 
| [[:d:Q110597809|Q110597809]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110662406|Paul Harris Daniel]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Paul Harris Daniel JEG6621.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003
| 
| 
| [[:d:Q110662406|Q110662406]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110771548|Bharath Shetty Y]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-08
| 
| [[മംഗളൂരു]]
| 
| [[:d:Q110771548|Q110771548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q111050893|Lata Desai]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q111050893|Q111050893]]
| 
|-
| ''[[:d:Q111334760|Narendra Prasad Misra]]''
| [[പ്രമാണം:Narendra Prasad Misra portrait.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-10
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
| 
| 
| [[:d:Q111334760|Q111334760]]
| 
|-
| ''[[:d:Q111606292|Dasari Ramakrishna Prasad]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q111606292|Q111606292]]
| 
|-
| ''[[:d:Q113627276|Julião Menezes]]''
| [[പ്രമാണം:Julião Menezes.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-08-07
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-02
| 
| 
| [[:d:Q113627276|Q113627276]]
| 
|-
| ''[[:d:Q113682272|Vivek Parameswara Sarma]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q113682272|Q113682272]]
| 
|-
| ''[[:d:Q115556299|Anshita Aggarwal]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q115556299|Q115556299]]
| 
|-
| ''[[:d:Q116516777|Bindu Menon]]''
| [[പ്രമാണം:Bindu Menon.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| 
| 
| 
| [[:d:Q116516777|Q116516777]]
| 
|-
| ''[[:d:Q118115305|কালিদাস বৈদ্য]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-25
| ''[[:d:Q609190|പിരോജ്പൂർ ജില്ല]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q118115305|Q118115305]]
| 
|-
| ''[[:d:Q118220150|Vijay Viswanathan]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q118220150|Q118220150]]
| 
|-
| ''[[:d:Q118610627|Khrielie-ü Kire]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-01-12
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-11
| 
| 
| [[:d:Q118610627|Q118610627]]
| 
|-
| ''[[:d:Q119727113|Edmond]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Edmond after his address at the UN University in Japan.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-03
| 
| [[മംഗളൂരു]]
| 
| [[:d:Q119727113|Q119727113]]
| 
|-
| ''[[:d:Q121032307|Amrit K. Patnaik]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q121032307|Q121032307]]
| 
|-
| ''[[:d:Q121864614|Trinetra Haldar Gummaraju]]''
| [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-06-17
| 
| 
| 
| [[:d:Q121864614|Q121864614]]
| 
|-
| ''[[:d:Q121989274|Surajit Giri]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-07-04
| 
| 
| 
| [[:d:Q121989274|Q121989274]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122583797|Otilia Mascarenhas]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q122583797|Q122583797]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122809349|Lalit Kumar Barua]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| ''[[:d:Q11938328|Nagaon]]''
| 
| [[:d:Q122809349|Q122809349]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122853736|Prashant Madanmohan]]''
| [[പ്രമാണം:2023-09-28 22 16 04-Window.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-07-31
| 
| [[തഞ്ചാവൂർ]]
| 
| [[:d:Q122853736|Q122853736]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122899983|Savitha Devi Yelamanchi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
| 
| [[:d:Q122899983|Q122899983]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123113595|Sthabir Dasgupta]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-18
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-09-05
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q123113595|Q123113595]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123122836|Subba Rao Bhavaraju]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
| ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]''
| 
| [[:d:Q123122836|Q123122836]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123123188|Satyavaraprasad Kadali]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-10
| 
| 
| 
| [[:d:Q123123188|Q123123188]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123226038|Satyanarayana Gavarasana]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| 
| 
| [[:d:Q123226038|Q123226038]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123335093|Raghvendra Sharma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q123335093|Q123335093]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123338244|Katayun Virkar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-04
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-07-28
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q123338244|Q123338244]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123487647|Anjali Mukhopadhyay]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-11-17
| ''[[:d:Q2036954|Ranaghat]]''
| 
| [[:d:Q123487647|Q123487647]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123492569|Dr. Mohana Rao Patibandla]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-20
| 
| [[പ്രകാസം ജില്ല|പ്രകാശം ജില്ല]]
| 
| [[:d:Q123492569|Q123492569]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123553817|Nayanjyoti Sarma]]''
| [[പ്രമാണം:Nayan Jyoti Sharma (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-06-03
| 
| 
| 
| [[:d:Q123553817|Q123553817]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123691897|വസന്ത മുത്തുസ്വാമി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-12
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-02-21
| 
| 
| [[:d:Q123691897|Q123691897]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125758743|Usha Desai]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q125758743|Q125758743]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125824960|Jatindranath Ghosal]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-09-02
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-25
| ''[[:d:Q712504|Baranagar]]''
| 
| [[:d:Q125824960|Q125824960]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125885349|Naga Madhuri]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Naga Madhuri 02.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q125885349|Q125885349]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126010684|ఎరవెల్లి చంద్రశేఖర్‌రావు]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-12
| 
| ''[[:d:Q6943191|Mustabad mandal]]''
| 
| [[:d:Q126010684|Q126010684]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124608485|Shyam Krishnasamy]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q124608485|Q124608485]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124610941|Aqsa Shaikh]]''
| [[പ്രമാണം:Aqsa Shaikh at Vax centres.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q2724879|Islampura]]''
| 
| [[:d:Q124610941|Q124610941]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124727043|Parvati Soren]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124727043|Q124727043]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124736989|Bijayalaxmi Biswal]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124736989|Q124736989]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124759868|Gannavarapu Varaha Narasimha Murthy]]''
| [[പ്രമാണം:డా. గన్నవరపు నరసింహమూర్తి.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-16
| 
| ''[[:d:Q3426021|Srungavarapukota]]''
| 
| [[:d:Q124759868|Q124759868]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124829884|Sesh Kamal Sunkara]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
| 
| [[:d:Q124829884|Q124829884]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124967301|Praneeta Malipeddi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q124967301|Q124967301]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124967365|Malipeddi Bhaskara Rao]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124967365|Q124967365]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124985179|Malipeddi Krishna Rao]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124985179|Q124985179]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125023325|Indubhushan Basu]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-12-18
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-26
| 
| 
| [[:d:Q125023325|Q125023325]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125029329|G. Ram Gopal Naik]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഗുണ്ടൂർ]]
| 
| [[:d:Q125029329|Q125029329]]
| 
|-
| ''[[:d:Q127745948|Nirmala Prabhavathy Moillakalva]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q127745948|Q127745948]]
| 
|-
| ''[[:d:Q129215269|P.D. Sinha]]''
| [[പ്രമാണം:Dr P.D. Sinha (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| ''[[:d:Q7802954|Tilouthu]]''
| 
| [[:d:Q129215269|Q129215269]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130229563|H. Girijamma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
| ''[[:d:Q1708108|Harihar]]''
| [[ദാവൺഗരെ]]
| [[:d:Q130229563|Q130229563]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130235905|കെ എൻ പിഷാരടി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-08-22
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-08
| [[ചൊവ്വര]]
| [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| [[:d:Q130235905|Q130235905]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130282828|Abhaya]]''
| [[പ്രമാണം:Protest against Kolkata rape-murder.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993&lt;br/&gt;1992
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-08-09
| No/unknown value
| [[ആർ. ജി. കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
| [[:d:Q130282828|Q130282828]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126364985|Kalyan Vaijinathrao Kale]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-07-19
| 
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q126364985|Q126364985]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126365069|Kadiyam Kavya]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| 
| 
| [[:d:Q126365069|Q126365069]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126365605|Sharmila Sarkar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q126365605|Q126365605]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126371681|Rani Srikumar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q126371681|Q126371681]]
| 
|-
| ''[[:d:Q127424806|కొడాలి వీరయ్య]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-08-20
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-12-12
| ''[[:d:Q13007149|Moparru]]''
| 
| [[:d:Q127424806|Q127424806]]
| 
|-
| ''[[:d:Q127691439|G. Vijaya Rama Rao]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-02
| 
| ''[[:d:Q65317725|Velair Mandal]]''
| 
| [[:d:Q127691439|Q127691439]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130989476|Nalini Parthasarathi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q130989476|Q130989476]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131125923|Dr. Syed Ashique Hussain]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-04-07
| ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]''
| ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]''
| [[:d:Q131125923|Q131125923]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131308670|Abdul Jaleel Faridi]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-19
| 
| 
| [[:d:Q131308670|Q131308670]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131342365|B. D. Chaurasia]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-01
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-05-05
| ''[[:d:Q712625|Barigarh]]''
| 
| [[:d:Q131342365|Q131342365]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131584064|Sundaram Krishnamurthy]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-09-12
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-02
| 
| 
| [[:d:Q131584064|Q131584064]]
| 
|-
| [[സുചിത്ര എല്ല]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| 
| ''[[:d:Q1557417|തിരുട്ടണി]]''
| 
| [[:d:Q131912917|Q131912917]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131924124|G. Nachiar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-15
| 
| ''[[:d:Q16311342|Vadamalapuram]]''
| 
| [[:d:Q131924124|Q131924124]]
| 
|-
| ''[[:d:Q132130716|प्रेमा धनराज]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-30
| 
| [[ബെംഗളൂരു]]
| 
| [[:d:Q132130716|Q132130716]]
| 
|-
| ''[[:d:Q133307845|Harinath Mukherjee]]''
| [[പ്രമാണം:Harinath Mukherjee.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-15
| 
| 
| 
| [[:d:Q133307845|Q133307845]]
| 
|-
| ''[[:d:Q133835157|Kamal Kumar Mallik]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| No/unknown value
| No/unknown value
| 
| 
| [[:d:Q133835157|Q133835157]]
| 
|-
| ''[[:d:Q134358077|Narendranath Datta]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-09-21
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-06
| ''[[:d:Q3347783|Muradnagar Upazila]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q134358077|Q134358077]]
| 
|-
| ''[[:d:Q134396596|Rajaniprabha Saikia]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q134396596|Q134396596]]
| 
|-
| ''[[:d:Q134485163|Mohammed Idrees Habban]]''
| [[പ്രമാണം:Habibul Ummat Hazrat Moulana Dr Hakeem Mohammed Idrees Habban Raheemi.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q766888|Charthaval]]''
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q134485163|Q134485163]]
| 
|-
| ''[[:d:Q134561917|Kolli S. Chalam]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q134561917|Q134561917]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135006390|డా. మానిక్యమ్మ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135006390|Q135006390]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135045436|G Nachiyar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-15
| 
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| 
| [[:d:Q135045436|Q135045436]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135087245|డా. మంజుల అనంతకృష్ణన్ (AICTE సభ్యురాలు, విద్యావేత్త)]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135087245|Q135087245]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135184523|சுதா சேஷய்யன்]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-09-25
| 
| 
| 
| [[:d:Q135184523|Q135184523]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135273140|தி. சா. ராஜு]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-15
| 
| ''[[:d:Q23737657|Thillaisthanam Gram Panchayat]]''&lt;br/&gt;[[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]]
| 
| [[:d:Q135273140|Q135273140]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135422663|Girish Tiwari]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Girish Tiwari.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135422663|Q135422663]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135450466|Shruti Hegde]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഹുബ്ലി]]
| 
| [[:d:Q135450466|Q135450466]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135935085|Rajib Kumar Sarmah]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135935085|Q135935085]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135935634|Athira Sarasa]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[കൊല്ലം]]
| 
| [[:d:Q135935634|Q135935634]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136337365|Ankita Dave]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-22
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q136337365|Q136337365]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136358953|Ali Mohammad Jan]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-09-03
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-31
| [[ശ്രീനഗർ]]
| 
| [[:d:Q136358953|Q136358953]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136514490|Dr. Niket Patel]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-27
| 
| [[ആനന്ദ്, ഗുജറാത്ത്]]
| 
| [[:d:Q136514490|Q136514490]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136905080|Dr. Arpit Chopra Jain]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-23
| 
| ''[[:d:Q113485010|ഖൈരഗഡ്-ചുയിഖദൻ-ഗണ്ഡായി ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q136905080|Q136905080]]
| 
|-
| ''[[:d:Q137647684|Dorothy May Satur]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-05-28
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-28
| 
| 
| [[:d:Q137647684|Q137647684]]
| 
|-
| ''[[:d:Q138750427|Shashikant Thacker]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q138750427|Q138750427]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139071510|Abusha Bibi Marikar]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Abusha bibi markar.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-22
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-08-08
| 
| 
| [[:d:Q139071510|Q139071510]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139589336|Appou Tamijmarane]]''
| 
| 
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q139589336|Q139589336]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139891089|Dr. Chirag Bhandari]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ജയ്‌പൂർ]]
| 
| [[:d:Q139891089|Q139891089]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139894154|Neha Dwivedi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q139894154|Q139894154]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139964423|ദേവകരൻ വാജ്‌പേയി]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ആയുർവേദ പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ, വിവർത്തകൻ (1888–1956)
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]]
| [[വാരാണസി]]
| [[:d:Q139964423|Q139964423]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139997712|ഗണേഷ് ഏക്‌നാഥ് ബോർമ]]''
| 
| മറാത്തി വൈദ്യൻ, വൈദ്യശാസ്ത്ര പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ.
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q139997712|Q139997712]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139997783|കൃഷ്ണശാസ്ത്രി ഭടവദേവക്]]''
| 
| 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആയുർവേദ വൈദ്യൻ, സംസ്കൃത പണ്ഡിതൻ, വൈദ്യജീവൻ്റെയും സുഭാഷിത രത്നാകരയുടെയും വിവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q139997783|Q139997783]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140006956|മണ്ഡി ശങ്കര ഗോവിന്ദജി]]''
| 
| ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാല ആയുർവേദ വൈദ്യൻ, ക്ലിനിക്കൽ പണ്ഡിതൻ, എഴുത്തുകാരൻ.
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q140006956|Q140006956]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140051847|Badrilal]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q140051847|Q140051847]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140215026|Chetan Kalal]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q140215026|Q140215026]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140242491|Suresh Chandra Bandyopadhyay]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-11-19
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-10-12
| 
| 
| [[:d:Q140242491|Q140242491]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140244503|K. Nallamuthu]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-03-15
| 
| ''[[:d:Q24930384|സമീൻ ​​അറ്റൂർ]]''
| 
| [[:d:Q140244503|Q140244503]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140264953|N. Masilamani]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-14
| 
| 
| 
| [[:d:Q140264953|Q140264953]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140285274|P. K. M. Muthuramalingam]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-11
| 
| 
| 
| [[:d:Q140285274|Q140285274]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140303417|து. திருமூர்த்தி]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-04-21
| 
| ''[[:d:Q2716139|Thiruporur]]''
| 
| [[:d:Q140303417|Q140303417]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140307711|Sharangadhara]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | 14
| 
| 
| 
| [[:d:Q140307711|Q140307711]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140311223|Kaviraj Umeshchandra Gupta]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1900&quot; | 19th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q140311223|Q140311223]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140312709|Priyadatt Patel]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-12-01
| 
| 
| 
| [[:d:Q140312709|Q140312709]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140315131|Kulvinder Kochar Kaur]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q140315131|Q140315131]]
| 
|-
| ''[[:d:Q140332237|V. Dhanaraj]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-03-27
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-03-07
| ''[[:d:Q2465640|Vandavasi]]''
| 
| [[:d:Q140332237|Q140332237]]
| 
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>5vrk7xj0nciy14ntistsungh6iwh7o2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലുഡ്വിഗ് ഗട്ട്മാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>547894</id>
    <revision>
      <id>4634279</id>
      <parentid>4072998</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40386" sha1="gddnj2qq9r65fuqouvvijjho6n5hag7" xml:space="preserve">{{PU|Ludwig Guttmann}}
{{Infobox medical person|name=ലുഡ്വിഗ് ഗട്ട്മാൻ|image=Ludwig Guttmann2.jpg|caption=ലുഡ്വിഗ് ഗട്ട്മാൻ|image_size=|birth_date={{Birth date|df=yes|1899|07|03}}|birth_place=ടോസ്റ്റ്, [[Kingdom of Prussia|പ്രുസ്സിയ]], [[German Empire|ജർമ്മൻ സാമ്രാജ്യം]] (ഇപ്പോൾ [[Toszek|ടോസെക്]], [[Poland|പോളണ്ട്]])|death_date={{Death date and age|df=yes|1980|03|18|1899|07|03}}|death_place=[[Aylesbury|ഐൽസ്ബറി]], [[Buckinghamshire|ബക്കിംഗ്‍ഹാംഷെയർ]], [[United Kingdom|യു.കെ]]|profession=[[Neurologist|ന്യൂറോളജിസ്റ്റ്]]|known_for= [[Paralympic Games|പാരാലിമ്പിക്സിന്]] തുടക്കമിട്ടയാൾ|years_active=|citizenship=ജൻമൻ, ബ്രിട്ടീഷ്|education=|prizes=[[Fellow of the Royal Society|റോയൽ സൊസൈറ്റി ഫെലോ]]|relations=}}
ഒരു ജർമ്മൻ-ബ്രിട്ടീഷ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archives.wellcome.ac.uk/DServe/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&amp;dsqApp=Archive&amp;dsqDb=Catalog&amp;dsqCmd=Show.tcl&amp;dsqSearch=%28RefNo==%27PPGUT%27%29#|title=Guttmann, Sir Ludwig (1899–1980)|access-date=25 August 2012|website=[[Wellcome Library]]}}&lt;/ref&gt; [[ന്യൂറോളജിസ്റ്റ്]] ആയിരുന്നു സർ '''ലുഡ്വിഗ് &quot;പോപ്പ&quot; ഗട്ട്മാൻ''' {{Post-nominals|CBE|FRS}}&lt;ref name=&quot;frs&quot;&gt;{{Cite journal|last=Whitteridge|first=David|doi=10.1098/rsbm.1983.0010|title=Ludwig Guttmann. 3 July 1899 – 18 March 1980|journal=[[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]]|volume=29|pages=226–244|year=1983|jstor=769803}}&lt;/ref&gt; (3 ജൂലൈ 1899 - 18 മാർച്ച് 1980).&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.poppaguttmanncelebration.org/poppa2.php|title=Professor Sir Ludwig Guttmann|access-date=17 August 2012|date=2010|website=poppaguttmanncelebration.org|publisher=The Poppa Guttmann Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20120818225455/http://www.poppaguttmanncelebration.org/poppa2.php|archive-date=18 August 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;gro&quot;&gt;GRO – Register of Deaths – MAR 1980 19 1000 AYLESBURY, Ludwig Guttmann, DoB = 3 July 1899&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹം തുടക്കമിട്ട ശാരീരിക വൈകല്യമുള്ളവർക്കുള്ള കായിക മേളയായ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ഗെയിംസ് പരിണമിച്ചാണ് [[പാരാലിമ്പിക്സ്]] ഉണ്ടായത്.  [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം]] ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് [[നാസി ജർമ്മനി|നാസി ജർമ്മനിയിൽ]] നിന്ന് പലായനം ചെയ്ത [[ജൂതൻ|ജൂത]] ഡോക്ടർ ആയ അദ്ദേഹം, [[ഭിന്നശേഷി|ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കുവേണ്ടി]] മാത്രമായുള്ള സംഘടിത ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bedbrook|first=G.|title=International Medical Society of Paraplegia first Ludwig Guttmann Memorial Lecture|doi=10.1038/sc.1982.1|journal=Paraplegia|volume=20|issue=1|pages=1–17|year=1982|pmid=7041053}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ross|first=J. C.|last2=Harris|first2=P.|title=Tribute to Sir Ludwig Guttmann|doi=10.1038/sc.1980.27|journal=Paraplegia|volume=18|issue=3|pages=153–156|year=1980|pmid=6997807}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Rossier|first=A. B.|last2=Fam|first2=B. A.|doi=10.1038/sc.1979.17|title=From intermittent catheterisation to catheter freedom via urodynamics: A tribute to Sir Ludwig Guttmann|journal=Paraplegia|volume=17|issue=1|pages=73–85|year=1979|pmid=492753}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Scruton|first=J.|title=Sir Ludwig Guttmann: Creator of a world sports movement for the paralysed and other disabled|doi=10.1038/sc.1979.13|journal=Paraplegia|volume=17|issue=1|pages=52–55|year=1979|pmid=158734}}&lt;/ref&gt;

== മുൻകാലജീവിതം ==
1899 ജൂലൈ 3 ന് ടോസ്റ്റിലെ ഒരു ജർമ്മൻ-ജൂത കുടുംബത്തിലാണ് ലുഡ്വിഗ് ഗട്ട്മാൻ ജനിച്ചത്. ടോസ്റ്റ് അന്ന് ജർമ്മൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള അപ്പർ സിലേഷ്യയിലായിരുന്നു, ഇപ്പോൾ അത് [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിലെ]] ടോസെകിലാണ് . മൂന്നു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം സൈലേഷ്യൻ നഗരമായ കൊനിഗ്ഷോട്ടെയിലേക്ക് (ഇന്ന് ചോർസോ, പോളണ്ട്) താമസം മാറി. അവിടെ അദ്ദേഹം സൈനികസേവനത്തിനായി വിളിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് 1917 ൽ ഹ്യൂമാനിസ്റ്റിക് വ്യാകരണ സ്കൂളിൽ നിന്ന് അബിതുർ നേടി.

== ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യകാലം ==
1917 ൽ കനിഗ്ഷുട്ടിലെ ആക്സിഡന്റ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ സന്നദ്ധസേവനം നടത്തുന്നതിനിടയിലാണ് കാൽവിരലിന് പരിക്കേറ്റ ഒരു രോഗിയെ ഗട്ട്മാൻ ആദ്യമായി കണ്ടത്. കൽക്കരി ഖനിത്തൊഴിലാളിയായിരുന്നു രോഗി പിന്നീട് സെപ്സിസ് മൂലം മരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;biography&quot;/&gt; ഗട്ട്മാൻ 1918 ഏപ്രിലിൽ ബ്രെസ്ലൌ സർവകലാശാലയിൽ മെഡിക്കൽ പഠനം ആരംഭിച്ചു. 1919 ൽ ഫ്രീബർഗ് സർവകലാശാലയിലേക്ക് മാറിയ അദ്ദേഹം 1924 ൽ ഡോക്ടറേറ്റ് ഓഫ് മെഡിസിൻ നേടി.

1933 ആയപ്പോഴേക്കും ഗട്ട്മാൻ ബ്രെസ്ലാവിൽ (ഇപ്പോൾ പോളണ്ടിലെ റോക്വാ) ന്യൂറോ സർജനായി ജോലി ചെയ്യുകയും സർവകലാശാലയിൽ ലക്ചറർ ആകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;IHRA&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.holocaustremembrance.com/news-archive/ajr-honors-sir-ludwig-guttmann|title=AJR Honors Sir Ludwig Guttmann|access-date=10 May 2020|date=19 November 2013|website=holocaustremembrance.com|publisher=[[International Holocaust Remembrance Alliance|IHRA]]|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182340/https://www.holocaustremembrance.com/news-archive/ajr-honors-sir-ludwig-guttmann|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ന്യൂറോ സർജറിയുടെ തുടക്കക്കാരനായ ഓറ്റ്ഫ്രിഡ് ഫോസ്റ്ററുടെ കീഴിൽ ഗട്ട്മാൻ ഗവേഷണം നടത്തി. ഫോസ്റ്ററിന്റെ ആദ്യ സഹായിയായി വിജയകരമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടും, ഗട്ട്മാനെ ന്യൂറാംബർഗ് നിയമപ്രകാരം 1933 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി നിയമനത്തിൽ നിന്നും ജോലിയിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് “ക്രാങ്കൻബെഹാൻഡ്‌ലർ” (രോഗികളെ ചികിത്സിക്കുന്നയാൾ) എന്ന് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Silver|first=JR|date=8 February 2005|title=History of the treatment of spinal injuries|url=|journal=BMA Postgraduate Medical Journal|volume=81|issue=952|pages=108–114|doi=10.1136/pgmj.2004.019992|pmid=15701743|pmc=1743190}}&lt;/ref&gt; നാസികൾ അധികാരത്തിൽ വന്നതോടെ, [[ജൂതൻ|ജൂതരെ]] തൊഴിൽപരമായി വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് വിലക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തെ ബ്രെസ്ലാവ് ജൂത ആശുപത്രിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെ അദ്ദേഹം 1937 ൽ മെഡിക്കൽ ഡയറക്ടറായി.  1938 നവംബർ ഒൻപതിന് ''[[ചില്ലുകൾ തകർത്ത രാത്രി|ക്രിസ്റ്റാൽനാച്ചിൽ]]'' ജൂത ജനതയ്ക്കും സ്വത്തുക്കൾക്കുമെതിരായ അക്രമ ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന്, ഏതൊരു രോഗികളെയും ചോദ്യം ചെയ്യാതെ തന്നെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ ഗട്ട്മാൻ തന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അടുത്ത ദിവസം അദ്ദേഹം ''[[ഗസ്റ്റപ്പോ|ഗെസ്റ്റപ്പോ]]യോട്'' തന്റെ തീരുമാനത്തെ ന്യായീകരിച്ചു. ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച 64 പേരിൽ 60 രോഗികളെ അറസ്റ്റിൽ നിന്നും തടങ്കൽപ്പാളയങ്ങളിലേക്ക്  അയക്കുന്നതിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടുത്തി. 

== ബ്രിട്ടനിലേക്കുള്ള രക്ഷപ്പെടൽ ==
[[നാസിസം|നാസികളുടെ]] ജൂത വേട്ട കാരണം 1939 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഗട്ട്മാനും കുടുംബവും ജർമ്മനി വിട്ടു. നാസികൾ അദ്ദേഹത്തിന് പോർച്ചുഗീസ് സ്വേച്ഛാധിപതി അന്റോണിയോ ഡി ഒലിവേര സലാസറിന്റെ സുഹൃത്തിനെ ചികിത്സിക്കാൻ [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗലിലേക്ക്]] പോകാൻ വിസ നൽകിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cara1933.org/events/30/how-cara-helped-ludwig-guttmann-founder-of-the-paralympics|title=How CARA helped Ludwig Guttmann, Creator of the Paralympics|year=2012|website=cara1933.org|publisher=[[Council for At-Risk Academics|CARA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140309031859/http://www.cara1933.org/events/30/how-cara-helped-ludwig-guttmann-founder-of-the-paralympics|archive-date=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;

ലണ്ടൻ വഴി ജർമ്മനിയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഗട്ട്മാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു, അപ്പോൾ കൗൺസിൽ ഫോർ അസിസ്റ്റിംഗ് റെഫ്യൂജി അക്കാദമിക്സ് (CARA) യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിൽ തുടരാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ഒരുക്കി. ഭാര്യ എൽസ് സാമുവൽ ഗട്ട്മാൻ, മകൻ ഡെന്നിസ്, മകൾ ഇവ എന്നിവരോടൊപ്പം 1939 മാർച്ച് 14 ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഓക്സ്ഫോർഡിൽ അദ്ദേഹം എത്തി.&lt;ref name=&quot;biography&quot;/&gt; CARA അവർക്കുവേണ്ടി ബ്രിട്ടീഷ് ഹോം ഓഫീസുമായി ചർച്ച നടത്തി, ഓക്സ്ഫോർഡിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് ഗട്ട്മാനും കുടുംബത്തിനും 250 പൌണ്ട് (2019 ൽ അതിന് 16000 പൌണ്ട് മൂല്യമുണ്ട്) നൽകി. റാഡ്ക്ലിഫ് ഇൻഫർമറിയിലെ ന്യൂഫീൽഡ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് ന്യൂറോസർജറിയിൽ ഗട്ട്മാൻ നട്ടെല്ലിന്റെ പരിക്കിൽ ഗവേഷണം തുടർന്നു. ലോൺസ്‌ഡേൽ റോഡിലെ ഒരു ചെറിയ സെമി ഡിറ്റാച്ച്ഡ് വീട്ടിലേക്ക് മാറുന്നതുവരെ കുടുംബം ഏതാനും ആഴ്ചകൾ ബല്ലിയോൾ കോളേജിലെ മാസ്റ്റേഴ്‌സ് ലോഡ്ജിൽ (മാസ്റ്റർ സാൻഡി ലിൻഡ്‌സേയ്‌ക്കൊപ്പം ) താമസിച്ചു.&lt;ref name=&quot;kinchin06&quot;&gt;{{Cite book|title=Seven Roads in Summertown: Voices from an Oxford Suburb|last=Kinchin|first=Perilla|publisher=White Cockade Publishing|year=2006|isbn=978-187348713-6|pages=80–81}}&lt;/ref&gt; ഗ്രീക്കോട്ട്സ് സ്കൂളിലെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് രണ്ട് കുട്ടികൾക്കും സൌജന്യ അഡ്മിഷൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. കുടുംബം ഓക്സ്ഫോർഡ് ജൂത സമൂഹത്തിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു, ഇപ്പോൾ പ്രശസ്ത നടിയായ മിറിയം മർഗോലിസുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചത് ഇവാ ഓർക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Then and Now: A collection of recollections: to commemorate the 150th anniversary Oxford Jewish Congregation, 1842–1992|url=https://archive.org/details/thennowcollectio0000unse|last=Jackson|first=Freda Silver|publisher=Oxford Jewish Congregation|year=1992|isbn=978-0-9519253-1-7|page=[https://archive.org/details/thennowcollectio0000unse/page/52 52]}}&lt;/ref&gt; യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തപ്പെട്ട അക്കാദമിക് ജൂതന്മാരുടെ വരവിന്റെ ഫലമായി ഓക്സ്ഫോർഡിലെ ജൂത സമൂഹം അതിവേഗം വളരുകയായിരുന്നു.

[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതോടെ ഗട്ട്മാനും കുടുംബവും കാരാ കൗൺസിലറും ബാലിയോൽ കോളേജിലെ മാസ്റ്ററുമായ ലിൻഡ്സെ പ്രഭുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mandevillelegacy.org.uk/documents/Eva_Loeffler_full_interview.pdf|title=Interview with Eva Loeffler, April 2011|access-date=22 August 2012|website=mandevillelegacy.org.uk|publisher=[[Buckinghamshire County Council]]|archive-date=2012-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20120815050230/http://www.mandevillelegacy.org.uk/documents/Eva_Loeffler_full_interview.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ആശുപത്രി ==
1943 സെപ്റ്റംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഗട്ട്മാനോട് ബക്കിംഗ്ഹാംഷെയറിലെ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ആശുപത്രിയിൽ ദേശീയ നട്ടെല്ല് പരിക്കേറ്റ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;biography&quot;/&gt; നട്ടെല്ലിന് പരിക്കേറ്റ പൈലറ്റുമാരുടെ ചികിത്സയും പുനരധിവാസവും ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി റോയൽ എയർഫോഴ്‌സിൽ നിന്നാണ് ഈ സംരംഭം ആരംഭിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Probst&quot;&gt;Jürgen Probst: ''Gedenken der jüdischen Mitglieder der Deutschen Gesellschaft für Unfallheilkunde, Versicherungs- und Versorgungsmedizin'' Orthopädie und Unfallchirurgie Mitteilungen und Nachrichten, October 2013, pp. 606–613.&lt;/ref&gt; 1944 ഫെബ്രുവരി 1 ന്, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ നട്ടെല്ലിന്റെ പരിക്കിനുള്ള ആദ്യത്തെ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് യൂണിറ്റായ ആ കേന്ദ്രം തുറന്നപ്പോൾ,  ഗട്ട്മാനെ അതിന്റെ ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു (1966 വരെ അദ്ദേഹം ഈ പദവി വഹിച്ചിരുന്നു). പരിക്കേറ്റ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പുനരധിവസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന ചികിത്സാരീതിയാണ് കായിക വിനോദമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു, ശാരീരിക ശക്തിയും ആത്മാഭിമാനവും വളർത്തിയെടുക്കാൻ അവരെ അത് സഹായിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.&lt;ref name=&quot;CBC&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/olympics/story/2008/09/02/f-paralympics-history.html|title=Paralympics traces roots to Second World War|last=Druzin|first=Randi|date=5 September 2008|website=[[CBC.ca]]|publisher=Canadian Broadcasting Corporation}}&lt;/ref&gt;

1945 ൽ ഗട്ട്മാൻ ബ്രിട്ടീഷ് പൗരനായി.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Paralympic Athlete: Handbook of Sports Medicine and Science (Olympic Handbook of Sports Medicine)|date=2011|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|isbn=978-1-4443-3404-3|editor-last=Vanlandewijck|editor-first=Yves C.|chapter=&quot;Chapter 1: Background to the Paralytic movement&quot;|editor-last2=Thompson|editor-first2=Walter R.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=1pAoIZG3-4cC&amp;q=Ludwig+Guttmann&amp;pg=PT27}}&lt;/ref&gt; വികലാംഗരായ യുദ്ധവിദഗ്ദ്ധർക്കായി അദ്ദേഹം ആദ്യത്തെ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ഗെയിംസ് സംഘടിപ്പിച്ചു. 1948 ജൂലൈ 29 ന്,  ലണ്ടൻ ഒളിമ്പിക്സ് ആരംഭിച്ച അതേ ദിവസം ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് ആദ്യ കായികമേള നടന്നു. പങ്കെടുത്ത എല്ലാവരും നട്ടെല്ലിന് പരിക്കേറ്റവരായിരുന്നതിനാൽ വീൽചെയറുകളിൽ ആണ് മത്സരം നടന്നത്.&lt;ref name=&quot;CBC&quot;/&gt; ദേശീയ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ രോഗികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഗട്ട്മാൻ ''പാരാപ്ലെജിക് ഗെയിംസ്'' എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് &quot; [[പാരാലിമ്പിക്സ്|പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസ്]] &quot; എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഇത് പിന്നീട് &quot;പാരലൽ ഗെയിംസ്&quot; ആയി മാറുകയും മറ്റ് വൈകല്യങ്ങൾ ബാധിച്ചവരെക്കൂടി അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.

== പാരാലിമ്പിക്സ് ==
[[പ്രമാണം:Xx1168_-_Tony_South_receives_1968_gold_medal_-_3b_-_scan.jpg|ലഘുചിത്രം| 1968 ലെ ടെൽ അവീവിൽ നടന്ന സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ ടോണി സൗത്തിന് ഗട്ട്മാൻ സ്വർണ്ണ മെഡൽ സമ്മാനിക്കുന്നു]]
1952 ആയപ്പോഴേക്കും 130 ലധികം അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരാർത്ഥികൾ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ഗെയിംസിൽ പങ്കെടുത്തു. വാർഷിക മൽസരം വളർന്നപ്പോൾ, പങ്കെടുത്ത എല്ലാവരുടെയും ധാർമ്മികതയും പരിശ്രമവും [[ഒളിമ്പിക്സ്|ഒളിമ്പിക് ഗെയിംസിന്റെ]] സംഘാടകരെയും അന്താരാഷ്ട്ര കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ അംഗങ്ങളെയും ആകർഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1956 ലെ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ഗെയിംസിൽ, വീൽചെയർ കായികരംഗത്ത് നിന്ന് ലഭിച്ച സാമൂഹികവും മാനുഷികവുമായ മൂല്യങ്ങളിലൂടെ ഒളിമ്പിക് പ്രസ്ഥാനത്തിന് നൽകിയ സേവനത്തിലെ മികച്ച നേട്ടത്തിന് [[അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് കമ്മിറ്റി]] സർ തോമസ് ഫിയർലി കപ്പ് നൽകി.

1960 ൽ റോമിൽ നടന്ന ഔദ്യോഗിക സമ്മർ ഒളിമ്പിക്‌സിനൊപ്പം അന്താരാഷ്ട്ര സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ഗെയിമുകൾ നടന്നപ്പോൾ, ഒളിമ്പിക് ഗെയിംസിന് തുല്യമായ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ഗെയിമിനെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെട്ടു. വേൾഡ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് എക്സ്-സർവീസ്മെൻ (വികലാംഗർക്കായുള്ള കായികത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര പ്രവർത്തക സംഘം) പിന്തുണയോടെ സംഘടിപ്പിച്ച ഒൻപതാം വാർഷിക അന്തർദ്ദേശീയ സ്റ്റോക്ക് മാൻഡെവിൽ ഗെയിംസ് ഇപ്പോൾ ആദ്യത്തെ പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസ് ആയി അംഗീകരിച്ചു. (&quot;പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസ്&quot; എന്ന പദം ഐ‌ഒ‌സി 1984 [[wiktionary:retroactive|ൽ മുൻ‌കൂട്ടി പ്രയോഗിച്ചു]]).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.paralympic.org/TheIPC/HWA/HistoryoftheMovement|title=History of the Paralympic Movement|access-date=22 August 2012|website=paralympic.org|publisher=[[International Paralympic Committee]]}}&lt;/ref&gt;

1961 ൽ ഗട്ട്മാൻ ബ്രിട്ടീഷ് സ്പോർട്സ് അസോസിയേഷൻ ഫോർ ഡിസേബിൾഡ് സ്ഥാപിച്ചു, ഇത് പിന്നീട് ഇംഗ്ലീഷ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഡിസെബിലിറ്റി സ്പോർട്ട് എന്നറിയപ്പെട്ടു.

== പിൽക്കാല ജീവിതം ==
1961 ൽ ഗട്ട്മാൻ ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് പാരപ്ലെജിയ സ്ഥാപിച്ചു. ഇപ്പോൾ ഇന്റർനാഷണൽ സ്പൈനൽ കോർഡ് സൊസൈറ്റി (ISCoS) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആ സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപക പ്രസിഡന്റായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1970 വരെ അദ്ദേഹം ഈ പദവി വഹിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iscos.org.uk/page.php?content=19|title=About ISCoS – ISCoS Presidents|access-date=11 May 2020|website=iscos.org.uk|publisher=[[International Spinal Cord Society]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430133159/https://www.iscos.org.uk/page.php?content=19|archive-date=30 April 2009}}&lt;/ref&gt; ''പാരപ്ലെജിയ'' (ഇപ്പോൾ സ്പൈനൽ കോർഡ് എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു) ജേണലിന്റെ ആദ്യ എഡിറ്ററായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref name=&quot;ISCoS31&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.iscos.org.uk/page.php?content=31|title=About ISCoS – Sir Ludwig Guttmann Lecture|access-date=10 May 2020|website=iscos.org.uk|publisher=[[International Spinal Cord Society]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090507141842/https://www.iscos.org.uk/page.php?content=31|archive-date=7 May 2009}}&lt;/ref&gt; 1966 ൽ ക്ലിനിക്കൽ ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം പിന്നീടും കായികരംഗത്ത് തുടർന്നു. 

വിരമിച്ച ശേഷം,  അടുത്ത ആളുകൾക്കിടയിൽ 'പോപ്പ ജി' എന്ന് സ്നേഹപൂർവ്വം അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം, ഹോർട്ടികൾച്ചറിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.

1979 ഒക്ടോബറിൽ ഗട്ട്മാന് ഹൃദയാഘാതം സംഭവിച്ചു. 1980 മാർച്ച് 18 ന് 80 ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Bailey&quot;&gt;{{Cite book|title=Athlete First: A history of the Paralympic Movement|url=https://archive.org/details/athletefirsthist00bail|last=Bailey|first=Steve|date=2008|publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley &amp; Sons]]|isbn=978-0-470-05824-4|page=[https://archive.org/details/athletefirsthist00bail/page/n60 38]}}&lt;/ref&gt;

== ലെഗസി ==
[[പ്രമാണം:RUSMARKA-1777.jpg|ലഘുചിത്രം| &quot;സ്പോർട്സ് ലെജന്റ്സ്&quot; പരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ള 2013 റഷ്യൻ സ്റ്റാമ്പിൽ ഗട്ട്മാൻ]]
യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ഡിസെബിലിറ്റി സ്പോർട്ടായ സ്റ്റോക്ക് മണ്ടെവിൽ സ്റ്റേഡിയം, അദ്ദേഹം ആശുപത്രിയോട് ചേർന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stokemandevillestadium.co.uk/|title=Stoke Mandeville Stadium|access-date=22 August 2012|publisher=stokemandevillestadium.co.uk/}}&lt;/ref&gt;

[[ബാഴ്സലോണ|ബാഴ്‌സലോണയിലെ]] ഒരു സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ന്യൂറോ റിഹാബിലിറ്റേഷൻ ഹോസ്പിറ്റൽ ''{{Illm|Institut Guttmann|es|Instituto Guttmann}}'', അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.guttmann.com/en/history|title=The Institution – History|access-date=9 May 2020|date=5 June 2015|website=Institut Guttmann}}&lt;/ref&gt; സ്‌പെയിനിലെ പാരാപ്ലീജിക്കുകൾക്കായുള്ള ആദ്യത്തെ പുനരധിവാസ ക്ലിനിക്കായ ഇതിന്റെ സ്ഥാപകൻ, ഗില്ലെർമോ ഗോൺസാലസ് ഗിൽബെ, പാരാപ്ലെജിയ ബാധിച്ച ശേഷം ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ലുഡ്‌വിഗ് ഗട്ട്മാന്റെ ചികിൽസയിൽ മികച്ച പുരോഗതി നേടിയ വ്യക്തിയാണ്.

ലണ്ടൻ 2012 സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്, [[ഒളിമ്പിക്സ് 2012 (ലണ്ടൻ)|ഒളിമ്പിക് ഗെയിംസിന്റെ]] ഭാഗമായി 2012 ജൂണിൽ, സ്റ്റോക്ക് മാണ്ടെവിൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ ഗട്ട്മാന്റെ പൂർണ്ണകായ വെങ്കല പ്രതിമ അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. ഗെയിംസിന് ശേഷം ഇത് നാഷണൽ സ്പൈനൽ ഇൻജുറി സെന്ററിലേക്ക് മാറ്റി.  ഗട്ട്മാന്റെ മകൾ ഇവാ ലോഫ്‌ലറെ ലണ്ടൻ 2012 പാരാലിമ്പിക് ഗെയിംസ് അത്‌ലറ്റ്സ് ഗ്രാമത്തിന്റെ മേയറായി നിയമിച്ചു. 

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തും അതിനുശേഷവും സ്റ്റോക്ക് മണ്ടെവില്ലെയിൽ ഗട്ട്മാന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ടിവി ഫിലിം 2012 ഓഗസ്റ്റിൽ ബിബിസി ''ദി ബെസ്റ്റ് ഓഫ് മെൻ'' എന്ന പേരിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു&lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwuA&quot;&gt;.&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; ലൂസി ഗാനോൺ എഴുതിയ ഈ ചിത്രത്തിൽ എഡി മർസൻ ഡോ. ഗട്ട്മാനായും, റോബ് ബ്രൈഡൺ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ രോഗികളിൽ ഒരാളായും അഭിനയിച്ചു.

2012 ഒളിമ്പിക് വില്ലേജിന്റെ സൈറ്റിൽ ജിപി, ഓർത്തോപെഡിക്, സ്പോർട്സ്, എക്സർസൈസ് മെഡിസിൻ ഔട്ട്‌പേഷ്യന്റ് സേവനങ്ങളും ഇമേജിംഗും നൽകുന്ന എൻ‌എച്ച്എസ് സൗകര്യമാണ് സർ ലുഡ്‌വിഗ് ഗട്ട്മാൻ സെന്റർ.

ഗട്ട്മാന്റെ പയനിയറിംഗ് പ്രവർത്തനവും സുഷുമ്‌നാ നാഡി പരിചരണത്തിൽ ആജീവനാന്ത സംഭാവനയും തിരിച്ചറിയുന്നതിനായി ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് പാരപ്ലെജിയ (ഇപ്പോൾ ISCoS) സർ ലുഡ്‌വിഗ് ഗട്ട്മാൻ പ്രഭാഷണം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;ISCoS31&quot;/&gt;

ജർമ്മൻ മെഡിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ പാരാപ്ലെജിയയുടെ ലുഡ്‌വിഗ് ഗട്ട്മാൻ പ്രൈസ് &quot;നട്ടെല്ല് പരിക്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള ക്ലിനിക്കൽ ഗവേഷണ മേഖലയിലെ മികച്ച ശാസ്ത്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്&quot; നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dmgp.de/en/ludwig-guttmann-award|title=Ludwig-Guttmann-Award|access-date=11 October 2020|publisher=DMPG|archive-date=2020-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929173108/https://www.dmgp.de/en/ludwig-guttmann-award|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

പാരാലിമ്പിക്സിന്റെ ജന്മസ്ഥലം ആയ സ്റ്റോക്ക് മാണ്ടെവിൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ 2019 ൽ [https://www.paralympicheritage.org.uk നാഷണൽ പാരാലിമ്പിക് ഹെറിറ്റേജ് സെന്റർ] ആരംഭിച്ചു, ആദ്യകാല പാരാലിമ്പിക് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശേഖരങ്ങളും പ്രൊഫസർ സർ ലുഡ്വിഗ് ഗട്ട്മാൻ വഹിച്ച കേന്ദ്ര പങ്കും അവിടെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു.

2021 ജൂലൈ 3 ന് ലുഡ്‌വിഗ് ഗട്ട്മാന്റെ 122-ാം ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ഗൂഗിൾ അതിന്റെ ഹോംപേജിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡൂഡിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.google.com/doodles/professor-sir-ludwig-guttmanns-122nd-birthday|title=Professor Sir Ludwig Guttmann's 122nd Birthday|access-date=2021-07-03|website=www.google.com|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/lifestyle/sir-ludwig-guttmann-birth-anniversary-google-doodle-honours-father-of-the-paralympic-games-3920075.html|title=Sir Ludwig Guttmann Birth Anniversary: Google Doodle Honours Father of the Paralympic Games|access-date=2021-07-03|date=2021-07-03|website=News18|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ബഹുമതികൾ ==
സ്റ്റോക്ക് മണ്ടെവില്ലെ പെൻഷൻസ് ആശുപത്രിയിലെ നട്ടെല്ല് പരിക്ക് കേന്ദ്രത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള ന്യൂറോളജിക്കൽ സർജൻ എന്ന നിലയിൽ, 1950 ലെ കിംഗ്സ് ജന്മദിനാഘോഷത്തിൽ [[ഓർഡർ ഓഫ് ദ ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ|ഓർഡർ ഓഫ് ദി ബ്രിട്ടീഷ് എമ്പയർ]] (ഒബിഇ) ഓഫീസറായി നിയമിതനായി.  1957 ജൂൺ 28 ന് അദ്ദേഹം വെനറബിൾ ഓർഡർ ഓഫ് സെന്റ് ജോൺ അസോസിയേറ്റ് ഓഫീസറായി. 

[[ഓർഡർ ഓഫ് ദ ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ|1960 ൽ കമാൻഡർ ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് ബ്രിട്ടീഷ് എമ്പയർ]] (സിബിഇ) ആയി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു . 1966 ൽ [[എലിസബത്ത് II|എലിസബത്ത് രാജ്ഞി]] അദ്ദേഹത്തെ നൈറ്റ് ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;IHRA&quot;/&gt;

ഗട്ട്മാന്റെ ജീവിതത്തെയും പ്രവർത്തനത്തെയും ബഹുമാനിക്കുന്നതിനായി 2013 ഒക്ടോബർ 24 ന് നാഷണൽ സ്പൈനൽഇൻജുറീസ് സെന്ററിൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ജ്യൂയിഷ് റെഫ്യൂജീസ് (എജെആർ) ഒരു സ്മാരക ഫലകം അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. എ‌ജെ‌ആറിന്റെ സജീവ അംഗമെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം 25 വർഷത്തിലേറെ ബോർഡിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;IHRA&quot;/&gt;

== തിരഞ്ഞെടുത്ത പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ==

* 1959. ''The Place of Our Spinal Paraplegic Fellow-Man in Society: A Survey on 2000 Patients.'' ഡാം ജോർജീന ബുള്ളർ മെമ്മോറിയൽ പ്രഭാഷണം.
* 1973. ''Spinal Cord Injuries: Comprehensive Management and Research,'' ബ്ലാക്ക്വെൽ സയൻസ്.{{ISBN|978-0-632-09680-0}} .
* 1973. ''റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ ജേണലിൽ'' &quot;&quot;Sport and Recreation for the Mentally and Physically Handicapped&quot;&quot;. 1973; 93 (4): 208–21,  .
* 1976. ''Textbook of Sport for the Disabled''. അയ്ലസ്ബറി: എച്ച്എം + എം.{{ISBN|978-0-85602-055-1}}

== അവലംബം ==

=== അവലംബങ്ങൾ ===
{{reflist}}

=== ഗ്രന്ഥസൂചിക ===

* {{Cite book|title=Spirit of Stoke Mandeville: The Story of Sir Ludwig Guttmann|last=Goodman|first=Susan|publisher=Collins|year=1986|isbn=978-0-00-217341-4|location=London}}
* {{Cite book|title=Hitler's Gift: The True Story of the Scientists Expelled by the Nazi Regime|url=https://archive.org/details/hitlersgifttrues0000meda_k8t5|last=Medawar|first=Jean|last2=Pyke|first2=David|publisher=Arcade Publishing|year=2012|isbn=978-1-61145-709-4|location=New York|type=Paperback|author-link=Jean Medawar}}
* {{Cite book|title=Britain and the Olympic Games: Past, Present, Legacy|url=https://archive.org/details/britainolympicga0000roga|last=Rogan|first=Matt|publisher=Matador|year=2010|isbn=978-1-84876-575-7}}
* {{Cite book|title=Stoke Mandeville: Road to the Paralympics|last=Scruton|first=Joan|publisher=The Peterhouse Press|year=1998|isbn=978-0-946312-10-8|location=Aylesbury|author-link=Joan Scruton}}
* {{Cite book|title=History of the Treatment of Spinal Injuries|last=Silver|first=John Russell|work=Postgraduate Medical Journal|publisher=Springer|year=2003|isbn=978-0-306-48032-4|volume=81|pages=108–114|doi=10.1136/pgmj.2004.019992|pmc=1743190|pmid=15701743|issue=952}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [http://www.iscos.org.uk/ ഇന്റർനാഷണൽ സ്പൈനൽ കോർഡ് സൊസൈറ്റി (ISCoS) വെബ്സൈറ്റ്]
* [https://www.bbc.co.uk/news/av/uk-england-oxfordshire-19368602/story-of-paralympics-founder-sir-ludwig-guttmann പാരാലിമ്പിക്സ് സ്ഥാപകൻ സർ ലുഡ്വിഗ് ഗട്ട്മാന്റെ കഥ] - ''ബിബിസി ന്യൂസ്'' (വീഡിയോ), 24 ഓഗസ്റ്റ് 2012
[[വർഗ്ഗം:റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പാരാലിമ്പിക്സ് ഗെയിംസ്]]
[[വർഗ്ഗം:1980-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1899-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>gddnj2qq9r65fuqouvvijjho6n5hag7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജമാലുദ്ദീൻ അൽ മിസ്സി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>548114</id>
    <revision>
      <id>4634252</id>
      <parentid>4545153</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T16:35:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7341" sha1="5y2odgsg7z2vkx7l33vtkbnyhnf5vaz" xml:space="preserve">{{Needs Image}}

{{Infobox religious biography|region=Syrian scholar|religion=[[Islam]]|notable_ideas=|influenced=[[Al-Dhahabi|Al-Dhahabī]], [[Taj al-Din al-Subki|Tāj al-Dīn al-Subkī]], [[Ibn Kathir|Ibn Kathīr]], etc.|influences=|main_interests=[[Ilm ar-Rijal]]|Maddhab=[[Shafi'i]]{{sfn|Juynboll|1990|p=212}}|denomination=[[Sunni Islam|Sunni]]|death_date=1341 AD (742 AH)&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ibn-taymiyya-SIM_3388 |title=&quot;Ibn Taymiyya.&quot; Encyclopaedia of Islam, Second Edition. |date=2012 |access-date=2015-01-28 |website=BrillOnline |publisher=BrillOnline |last=Laoust |first=Henri}}&lt;/ref&gt;|era=[[Mamluk Sultanate (Cairo)|Mamluk Era]]|birth_place=Mizza, [[Aleppo]], now [[Syria]]|birth_date=1256 AD (654 AH)&lt;ref name=&quot;melv&quot;&gt;{{cite web|url=http://www-personal.umich.edu/~beh/islam_hadith_melv.html |access-date=September 22, 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061205212315/http://www-personal.umich.edu/~beh/islam_hadith_melv.html |archive-date=December 5, 2006}}&lt;/ref&gt;|other_names=[[Hafiz (Quran)|Al-Ḥāfiẓ]], Yūsuf ibn al-Zakī ʻAbd al-Raḥmān al-Mizzī|name=ജമാലുദ്ദീൻ അൽ മിസ്സി|caption=|image=|death_place=[[Damascus]], now [[Syria]]}}[[സിറിയ|സിറിയയിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ഹദീഥ് പണ്ഡിതനായിരുന്നു '''ജമാലുദ്ദീൻ അൽ മിസ്സി''' എന്നറിയപ്പെട്ടുവന്ന '''യൂസുഫ് ബിൻ അബ്‌ദുറഹ്‌മാൻ അൽ മിസ്സി''' ( {{Lang-ar|يوسف بن عبد الرحمن المزي}}) ഹാഫിദ് അബുൽ ഹജ്ജാജ് എന്നും വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 

== ജീവിതരേഖ ==
അലപ്പോ നഗരത്തിന് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമത്തിൽ 1256-ലാണ്&lt;ref name=&quot;melv&quot;/&gt; യൂസുഫ് ജനിക്കുന്നത്. കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ കുടുംബസമേതം ദമാസ്കസിനടുത്ത മിസ്സ എന്ന ഗ്രാമത്തിലേക്ക് താമസം മാറി. അവിടെ വെച്ചാണ് അദ്ദേഹം ഖുർആനും ഹദീഥും പഠിച്ചുതുടങ്ങുന്നത്{{Sfn|Juynboll|1990|p=212}}.  ഇരുപതാം വയസ് മുതൽ ഹദീഥ് പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു തുടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വിദ്യ അഭ്യസിച്ചിരുന്ന [[ഇബ്‌നു തൈമിയ്യ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തായിരുന്നു. 

[[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മംലൂക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന ഈജിപ്ത്, സിറിയ, ഹിജാസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം സഞ്ചരിച്ച അദ്ദേഹം ഹദീഥ് നിവേദകരെ പറ്റി പഠിക്കുന്ന [[ഇൽമുൽ രിജാൽ]] ശാഖയിലെ ഉന്നതപണ്ഡിതനായി അറിയപ്പെട്ടു. അറബി [[ഫിലോളജി|ഭാഷാവിശകലനത്തിലും]] വ്യാകരണത്തിലുമെല്ലാം ജമാലുദ്ദീൻ മിസ്സി എന്നറിയപ്പെട്ട യൂസുഫ് പ്രഗൽഭനായി മാറി{{sfn|Juynboll|1990|p=212}}.  

[[അൽ ദഹബി]], [[താജുദ്ദീൻ സുബ്കി|അബ്ദുൽ വഹാബ് അൽ സുബ്‌കി]], [[ഇബ്‌നു കഥീർ]]&lt;ref name=&quot;ibn_kathir&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ul73yY_htWAC&amp;pg=PR15|title=The Life of the Prophet Muhammad : English translation of Ibn Kathir's Al Sira Al Nabawiyya|author=Ibn Kathir I, Le Gassick T (translator), Fareed M (reviewer)|year=2000|isbn=9781859641422}}&lt;/ref&gt;, [[ഇബ്‌ൻ അൽ ഫുറാത്]]&lt;ref&gt;Fozia Bora, ''Writing History in the Medieval Islamic World: The Value of Chronicles as Archives'', The Early and Medieval Islamic World (London: I. B. Tauris, 2019), p. 38; {{ISBN|978-1-7845-3730-2}}.&lt;/ref&gt;, [[നജ്‌മുദ്ദീൻ അൽ തൂഫി]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ പണ്ഡിതർ അൽ മിസ്സിയുടെ ശിഷ്യന്മാരാണ്.

== അവലംബം ==
{{RL}}

== ഗ്രന്ഥസൂചിക ==

* {{Cite book|url=https://archive.org/details/geschichtederar02brocgoog/page/n81|title=Geschichte der arabischen Litteratur|last=Brockelmann|first=Carl|publisher=E Felber|year=1902|volume=II|location=Berlin|page=64 f|language=en|chapter=II|author-link=Carl Brockelmann}}
* {{Cite book|title=Tadhkirāt al-ḥuffāẓ|last=Dhahabī (al-)|first=Muḥammad ibn Aḥmad|publisher=Dār Iḥyāʼ al-Turāth al-ʻArabī|year=2002|editor-last=Kawtharī|editor-first=Muḥammad Zāhid ibn al-Ḥasan|location=[[Beirut|Bayrūt]] [[Lebanon|Lubnān]]|page=1498 ff|language=ar|author-link=Al-Dhahabi|editor-last2=Ḥāmid|editor-first2=Abū Bakr ʻAbd al-Karīm|editor-last3=Ṭahṭāwī|editor-first3=Aḥmad Rāfiʻ}}
* {{Cite book|title=al-Shāfī'iyya al-kubrā|last=Subkī|first=Tāj al-Dīn ʻAbd al-Wahhāb ibn ʻAlī|publisher=ʻĪsá al-Bābī al-Ḥalabī|year=1964|editor-last=Ṭanāḥī|editor-first=Maḥmūd Muḥammad|volume=X|location=[[Cairo]]|pages=395–430|language=ar|oclc=23510000|author-link=Taqi al-Din al-Subki|editor-last2=Ḥulw|editor-first2=ʻAbd al-Fattāḥ Muḥammad}}
* {{Cite book|title=Dhayl Al-Durar al-Kamīna|last=Asqalānī (al-)|first=Ibn Ḥajar|publisher=al-Munaẓẓamah al-ʻArabīyah lil-Tarbiyah wa-al-Thaqāfah wa-al-ʻUlūm, Maʻhad al-Makhṭuṭat al-ʻArabīyah|year=1992|editor-last=Darwīsh|editor-first=ʻAdnān|volume=v|location=[[Cairo|Al-Qāhirah]]|pages=233–7|oclc=27210371|author-link=Ibn Hajar al-Asqalani}}
* {{Cite book|title=Shadharāt al-dhahab|last=Ḥanbalī (al-)|first=Ibn al-‘Imād|publisher=Maktabat al-Qudsī|year=1933|volume=vi|location=[[Cairo|Al-Qāhirah]]|page=136 f|oclc=22865694|author-link=Ibn al-Imad al-Hanbali|orig-year=1931}}
* {{Cite book|title=Mizzī Tahdhīb al-kamāl fī asmā' al-rijāl|last=Mizzī (al-)|first=Yūsuf ibn al-Zakī ʻAbd al-Raḥmān|publisher=Muʼassasat al-Risālah|year=1992|editor-last=Ma’rūf|editor-first=Bashshār ‘Awwād|location=Beirut|oclc=12422024|orig-year=1980}}
* {{Citation|last=Juynboll|first=Gautier H. A.|title=Al-Mizzī|pages=212–3|year=1990|periodical=Encyclopedia of Islam|place=Leiden|publisher=E. J. Brill}}
[[വർഗ്ഗം:ശാഫി'ഈ]]
[[വർഗ്ഗം:1342-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with citations having bare URLs]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with citations lacking titles]]
[[വർഗ്ഗം:1256-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>5y2odgsg7z2vkx7l33vtkbnyhnf5vaz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഊരായ്‌മ ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>551551</id>
    <revision>
      <id>4634299</id>
      <parentid>4634051</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajendranmangalasseryellom</username>
        <id>94547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ക്ഷേത്ര്വങ്ങളും ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്ഘടനയും */</comment>
      <origin>4634299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28966" sha1="i2xrlg0ozpbj115wanbdzyb33u3xfkx" xml:space="preserve">{{orphan|date=2021 ഓഗസ്റ്റ്}}
{{unreferenced|date=2021 ഓഗസ്റ്റ്}}

== ഐതീഹ്യം ==
ഐതീഹ്യമനുസരിച്ച് [[പരശുരാമൻ|ഭാർഗ്ഗവക്ഷേത്രമെന്നു]] അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[ഗോകർണ്ണം]] മുതൽ [[കന്യാകുമാരി ജില്ല|കന്യാകുമാരി]] വരെ  പുരാതന ഭൂവിഭാഗത്തിൽ അസംഖ്യം ദേവസ്വങ്ങളും ''[[Hindu Religious and Charitable Endowments Department|[Devaswom]]]'' അതിൻറെ ക്ഷേത്രങ്ങളും ''[[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|[Hindu Temples]]]'' അനുബന്ധമായ പല നിർമ്മിതികളും നിലനിൽക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ശ്രീ ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ]] രൂപകല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്ര ആരാധനാ പദ്ധതി]]&lt;nowiki/&gt;യാണ് ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പിന്തുടർന്നുവരുന്നത്.

സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടനാ നിയമമനുസരിച്ച് [&lt;nowiki/&gt;[[State Reorganisation Act|&lt;nowiki&gt;State Re-organisation Act]&lt;/nowiki&gt;]] ആധുനിക [[കേരളചരിത്രം|കേരളം]] രൂപീകൃതമാവുകയും അതനുസരിച്ച് ഭൂവിഭാഗത്തിൻ്റെ അതിരുകൾ പുനർനിർണ്ണയിക്കുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി.

== ചരിത്രം ==
[[സനാതനധർമ്മം|സനാതന ധർമ്മവ്യവസ്ഥ]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ &lt;ref&gt;{{Cite book |title=Sanadhana Dharma |publisher=[Hindu Banaras University] |edition=Part I Elementary &amp; Part II Advanced |location=North India |language=English |trans-title=സനാതനധർമ്മം, ഭാഗം I &amp; II}}&lt;/ref&gt; ഊന്നൽ കൊടുത്തുകൊണ്ട്  ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലെ സർവ്വ ചരാചരങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുൾകൊണ്ട് അവയുടെ സ്വതന്ത്രമായ നിലനിൽപ്പു സാധ്യമാക്കുകയും ഈശ്വരനും പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും എങ്ങിനെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നും ആത്യന്തികമായി പരമമായ [[ഈശ്വരവിജ്ഞാനീയം|ഈശ്വര]] സാക്ഷാത്കാരത്തിലൂടെ മോക്ഷത്തിലേക്കു നയിക്കപ്പെടുക എന്നുമുള്ള  ലക്‌ഷ്യത്തോടെയാണ്  [[ഹിന്ദുമതം|ഹൈന്ദവ]] ആരാധനാ പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. പൗരാണികമായതും [[വേദം|വേദതത്വങ്ങൾ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയതും ആയിട്ടുള്ള ആചാര - അനുഷ്‌ഠാനങ്ങളും ഈശ്വര ആരാധനാ പദ്ധതികളും തുടരുന്നതും അവ സംരക്ഷിക്കുന്നതും വഴി അതാതു സമൂഹത്തിനും സർവ്വ ചരാചരങ്ങൽക്കും സ്വച്ഛ്‌വും സമാധാന പൂർണ്ണവും സന്തോഷകരവുമായ ജീവിതം അനുഭവഭേദ്യമാകും. അത്തരത്തിലുള്ള ആചാരാനുഷ്‌ഠാന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ക്ഷേത്രങ്ങളും അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട ദേവസ്വങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=Malabar Devaswom Board|title=Madras Hindu Religious and Charitable Endowments Act, 1951.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;

=== ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായ പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രമാണിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ : ===

# [[തന്ത്രശാസ്ത്രം]] &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sree Chennas Namboothirippad, Thrissur |title=Thanthrashastra |location=Thrissur |language=Sanskrit and Malayalam |trans-title=തന്ത്രശാസ്ത്രം}}&lt;/ref&gt; 
# [[വാസ്തുശാസ്ത്രം|വസ്‌തുശാസ്ത്രം]] 
# [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രം]] 
# [[വേദം|ചതുർവേദങ്ങൾ]] 

== ദേവസ്വം ==
[[വേദം|വൈദിക]] ക്ഷേത്ര ആരാധന പദ്ധതിയിൽ ദേവതയ്ക്കു മുന്നിൽ [[ദാനം|സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട]] ഇളകുന്നതും ഇളകാത്തതുമായ എല്ലാ സ്വത്തുക്കളും ചേർത്ത് പൊതുവായി ഒരു ഉചിതമായ പേരു നൽകി ദേവസ്വം എന്നു പറയുന്നു.  ചുരുക്കി പറഞ്ഞാൽ [[ദേവസ്വം സെറ്റിൽമെന്റ് വിളംബരം|ദേവൻറെ സ്വത്ത്]] എന്നും അർത്ഥമാക്കുന്നു.  &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Malabar Manual|year=2020|url=https://archive.org/details/nlsiu.954.83.log.II.40431|last=William Logan}}&lt;/ref&gt;

ഒരോ ദേവസ്വത്തിനും അതിൻറെ സുപ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കും. സാധാരണയായി കാണാറുള്ളവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രം]] ===
[[പ്രമാണം:Sreekovil of Eeshanamangalam Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|Old structures of a temple at Kannur District, Kerala State]]
[[ദേവത|ദേവതയുടെ]] വാസസ്ഥലമാണ് ഒരു ക്ഷേത്രം.  ഭൂദാനം മുതൽ പ്രതിഷ്‌ഠിക്കുന്നതു വരെ പൂർണ്ണമായും [[വേദം|വൈദിക]] [[തന്ത്രശാസ്ത്രം|താന്ത്രിക]] [[വാസ്തുശാസ്ത്രം|വാസ്തു]] പദ്ധതിയിൽ അധിഷ്ഠിതമായാണ് നടത്തുന്നത്.  ഒരു ദേവസ്വത്തിനു കീഴിൽ ഒന്നിലധികം ക്ഷേത്രങ്ങളും അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉണ്ടാകാം.

=== [[ഊട്ടുപുര]] ===
വിശക്കുന്നവർക്കു ഭക്ഷണം നൽകുന്ന പുണ്ണ്യപ്രവൃത്തി നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനാണ് ഊട്ടുപുരകൾ ദേവസ്വം ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിച്ചും നടത്തിച്ചും വരുന്നത്.  മിക്കവാറും ദേവസ്വങ്ങളിൽ ഊട്ടുപുരകൾ നിലവിലുണ്ട്. 

=== [[വേദം|വേദ പാഠശാല]] ===
ദേവസ്വത്തിനു കീഴിൽ [[വേദം|വേദ]] അദ്ധ്യയനത്തിനായി സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് വേദ [[പാഠശാല|പാഠശാലകൾ]].

=== [[ഗോശാല]] ===
സാത്വീകതയിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവയാണ് ഗോക്കൾ. ഗോക്കളെ ആരാധന ചെയ്യുന്നത് പുണ്യമായാണ് പുരാണങ്ങൾ ഉദ്‌ഘോഷിക്കുന്നത്.  ആയതിനാൽ ദേവസ്വത്തിനു കീഴിൽ [[ഗോശാല|ഗോശാലകൾ]] നടത്തി വരാറുണ്ട്.

=== [[ഊരാളൻ|ദേവസ്വം ഊരാളന്മാർ]] ===
ഓരോ ദേവസ്വത്തിനോടും ചേർന്ന് ആ ദേവസ്വത്തിൻറെ [[ഊരാളൻ]] / ഊരാളന്മാരുടെ വാസസ്ഥലവും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഊരാളൻ സ്വന്തം ജാതകപ്രകാരം ഉപാസന ചെയ്യേണ്ടുന്ന മൂർത്തിയെ  ആണ് ദേവസ്വം ക്ഷേത്രത്തിൽ പരിപാലിക്കുന്നത്. ഊരാളൻ / ഊരാളന്മാർ ആണ് ആ ദേവസ്വത്തിൻറെ ഉടമസ്ഥരും നടത്തിപ്പുകാരും.  [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്ര]] സങ്കൽപ്പമനുസരിച്ച് ക്ഷേത്ര ഭരണം നടത്തുവാൻ അധികാരവും അവകാശവും കടമയുമുള്ളവരാണ് ഊരാളന്മാർ. ദേവതയുടെ രക്ഷിതാവ് എന്ന നിലയിൽ നിരന്തര ബാല്യത്തിലുുള്ള ''[Perpetual minor]'' ദേവതയുടെ സ്വത്തുക്കൾ ദേവസ്വമായി സംരക്ഷിക്കുന്നതാകയാൽ [[Hindu Religious and Charitable Endowments Act|ഹിന്ദു മതധർമ്മ സ്ഥാപന ദാനസ്വത്തുക്കളുടെ നിയമ]] പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ  ചെയ്തിട്ടുള്ളതുമാകുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=Malabar Devaswom Board|title=List of registered temples}}&lt;/ref&gt;

== ദേവസ്വം ഭരണം ==
''&quot;The Travancore Devaswom Act&quot;'' ദേവസ്വങ്ങളെ രണ്ടായി തരം തിരിക്കുന്നു. 

# '''''&quot;Incorporated Devaswom&quot;:''''' സർക്കാർ നേരിട്ട് ഭരണം നടത്തുന്ന ദേവസ്വം. അവയ്ക്ക് &quot;''legal personality&quot;'' ഉണ്ടായിരിക്കും. ഈ ആവശ്യത്തിനായി സർക്കാർ ദേവസ്വം ബോർഡ് രൂപീകരിക്കുന്നു. ഉദാ: [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്.]]
# '''''&quot;Unincorporated Devaswom&quot;:''''' ട്രസ്ടി/ ട്രസ്റ്റിമാർക്ക് സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള ദേവസ്വം. ഇവിടെ സർക്കാരിന് പരിമിതമായ മേൽനോട്ടം മാത്രമേയുള്ളൂ.  

'''''Unincorporated Devaswom -''ൻ്റെ വിവിധ തരങ്ങൾ'''

# ഊരായ്മാ ദേവസ്വങ്ങൾ: ഊരാളന്മാരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ദേവസ്വങ്ങൾ &quot;ഊരായ്‌മ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; ആകുന്നു. ഊരായ്‌മ ദേവസ്വങ്ങളുടെ ഭരണം അവയുടെ [[ഊരാളൻ|ഊരാളന്മാരിൽ]] നിക്ഷിപ്തമാണ്. ഒരു ഊരായ്മാ ദേവസ്വം &quot;''Unincorporated Devaswom&quot;'' ആകുന്നു. അതിനാൽ നിയമപരമായ വ്യക്തിത്വം അഥവാ &quot;''Legal personality&quot;'' ഇല്ല. &quot;ഊരായ്‌മ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങൾ ആകുന്നു.  അതിനാൽ ക്ഷേത്ര ഭരണത്തിനുള്ള അധികാരം പാരമ്പര്യ പിന്തുടർച്ചാവകാശം ''[Hereditary Succession]''  അനുസരിച്ച് യഥാവിധി ഊരാള കുടുംബാംഗങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നു &lt;ref&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;. [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്വകാര്യ ഊരായ്‌മ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ആകുന്നു.

പൊതു ക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നത് ക്ഷേത്ര സങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ മൂർത്തി ഭാവങ്ങൾക്കും ക്ഷേത്ര അനുഷ്‌ഠാനങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് പ്രത്യേകം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്.  പൊതു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ദേവസ്വങ്ങൾ ഭരണം നടത്തുവാനായി [[കേരള സർക്കാർ]] രൂപീകരിച്ചതാണ് [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=Malabar Devaswom Board|title=Webpage &quot;about us&quot;}}&lt;/ref&gt;, [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാങ്കൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]], [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]  എന്നീ സ്ഥാപനങ്ങൾ. 

=== '''സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങളും സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങളും''' ===

# സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങൾ [Sirkkar Devaswoms]: സർക്കാർ നേരിട്ടോ സർക്കാർ സ്ഥാപിച്ച ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ വഴിയോ ഭരണം നടക്കുന്ന ദേവസ്വങ്ങൾ &quot;സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; എന്ന് തിരുവിതാങ്കൂർ-കൊച്ചിയിലെ പഴയ രാജഭരണകാലത്ത് വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇന്ന് മതേതര സർക്കാർ ആയതിനാൽ &quot;സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; എന്നതിനുപകരം &quot;പൊതു ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; എന്നു വിഭജിച്ചുവരുന്നു. 
# സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങൾ [Private Devaswoms]: സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്ക് വേണ്ടിയോ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയോ ഉപാസിക്കുന്നതിനായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നവയാണെങ്കിൽ സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങൾ [Private Devaswoms] എന്നു വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണം, ഊരായ്മ ദേവസ്വങ്ങൾ, കുടുംബക്ഷേത്രങ്ങൾ, സമുദായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, തുടങ്ങിയവ.  

== സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകൾ ==

# '''മത ദാനസ്വത്തുക്കൾ നിയമം XX, 1863 [The Religious Endowments Act XX of 1863]''':  ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അവസാനമായി മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തിലെ മത ദാനസ്വത്തുക്കൾ എല്ലാം സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്നും മാറ്റി ട്രസ്ടിമാരിൽ നിക്ഷിപ്‌തമാക്കി. 
# Regulation VII of 1817.
# G.O. 3198, L. &amp; M., dated 27-7-1926 പ്രകാരം മേൽ നിയമം മലബാറിൽ ബാധകമായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=State and Religious Endowments in Madras |location=Madras |pages=44 |language=English |trans-title=മദിരാശി സംസ്ഥാനവും മത ധർമ്മാർത്ഥ ദാനസ്വത്തുക്കളും}}&lt;/ref&gt; 
# [[ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം|ക്ഷേത്ര പ്രവേശന വിളംബരം]]:

== ക്ഷേത്രങ്ങളും ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്ഘടനയും ==

== ''&quot;&lt;small&gt;Eternal Scientific Publications&quot;&lt;/small&gt;'' &lt;small&gt;പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠന ഗവേഷണ റിപ്പോർട്ട്  അനുസരിച്ച് ഭാരതത്തിലെ രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിലധികം വരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജോലികൾ നിലനിർത്തുകയും ഇന്ത്യയുടെ ജിഡിപിയിലേക്ക് 2.32% കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal |date=10 October 2024 |title=Temple Economy: Unveiling the Major Contribution to India’s
GDP |url=https://irjems.org/Volume-3-Issue-10/IRJEMS-V3I10P106.pdf |journal=IRJEMS International Research Journal of Economics and Management Studies.
Published by Eternal Scientific Publications |volume=Volume 3 |issue=Issue 10 October 2024 |pages=Pg. No: 37-44 |via=IRJEMS International Research Journal of Economics and Management Studies}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt; ==
== കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങൾ ==
[[കേരളം|ദൈവത്തിൻറെ സ്വന്തം നാട്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പതിനായിരത്തോളം ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങൾ  പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite book |title=Travancore State Manual |publisher=Erstwhile Ruler of the State of Travancore |trans-title=തിരുവിതാങ്കുർ സ്റ്റേറ്റ് മാന്വൽ}}&lt;/ref&gt;  ഇവിടെയുള്ളവയോ അല്ലെങ്കിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതോ ആയ എല്ലാ ദേവസ്വങ്ങളും [[ഊരാളൻ|ഊരായ്‌മ]] അഥവാ ഊരാണ്മ ദേവസ്വങ്ങളാണ്.  ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ദേവസ്വം എന്നും ദേവസ്വത്തിൻറെ ക്ഷേത്രം എന്നും പൊതുവെ പറയാറുണ്ട്.

ചില പ്രധാനമായവ താഴെ കൊടുക്കുന്നു:
# [[Padmanabhaswamy temple|പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]] ദേവസ്വം, തിരുവനന്തപുരം
# [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം]], തൃശ്ശുർ
#[[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം|കൂടൽമാണിക്യം ദേവസ്വം]], തൃശ്ശുർ
#[[കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ|കൊട്ടിയൂർ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]] [തൃച്ചെറുമണ്ണ്]
# [[ചിറക്കൽ കോവിലകം|ചിറക്കൽ കോവിലകം ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[കണ്ണങ്കോട് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]] 
# [[പെരളശ്ശേരി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം|പെരളശ്ശേരി ദേവസ്വം, തലശ്ശേരി]]
# [[തിമിരി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|തിമിരി.ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[തൃപ്രങ്ങോട്ട് ശിവക്ഷേത്രം|തൃപ്പങ്ങോട് ദേവസ്വം]] 
# [[മുതിരേരി ദേവസ്വം]] 
# [[വെള്ളാട് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]] 
# [[കരിപ്പാൽ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]  
# [[ഈശാനമംഗലം ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം|ഈശാനമംഗലം.]][[തിമിരി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|ഊരാണ്മ]] ദേവസ്വം, ചേലേരി 
# [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|കളരിവാതുക്കൽ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവേഗപ്പുറ ശങ്കരനാരായണക്ഷേത്രം|തിരുവേഗപ്പുറം ദേവസ്വം, പാലക്കാട്]]
# [[കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് ധർമ്മശാസ്താ ശിവ ക്ഷേത്രം|കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# മൂഴിക്കുളം ദേവസ്വം, തൃശ്ശുർ
# [[തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലി ദേവസ്വം]] 
# [[ഐരാണികുളം ദേവസ്വം]], തൃശ്ശുർ
# [[പെരിഞ്ചേരി ദേവസ്വം, മട്ടന്നൂർ]] 
# [[മാമാനിക്കുന്നു മഹാദേവി ക്ഷേത്രം|മാമാനിക്കുന്നു ദേവസ്വം, ഇരിക്കൂർ, കണ്ണൂർ]]
# [[തേത്തോത്ത് ദേവസ്വം, ഈശാനമംഗലം, ചേലേരി, കണ്ണൂർ]]  
# [[കേളാലൂർ വിഷ്‌ണു - ഗണപതി ക്ഷേത്രം|കേളാലൂർ ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, മമ്പറം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവമ്പാടി ദേവസ്വം, മമ്പറം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവന്നാനി ദേവസ്വം, കയനി, കണ്ണൂർ]] 
# [[വാസുപുരം ദേവസ്വം , കയനി, കണ്ണൂർ]] 
# [[പുൽപ്പശുക്കാവ് ദേവസ്വം, മട്ടന്നൂർ]] 
# [[കടിക്കാവ് ദേവസ്വം, മുഴക്കുന്ന്]] 
# [[നാറാത്ത് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|നാറാത്ത് ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവങ്ങാട് ദേവസ്വം, തലശ്ശേരി]] 
# [[തിരുവമ്പാടി (കോഴിക്കോട്)|തിരുവമ്പാടി ദേവസ്വം, കോഴിക്കോട്]]
#ശ്രീ പിഷാരികാവ് ദേവസ്വം, കോഴിക്കോട്
#പൊയിൽക്കാവ് ദേവസ്വം, കോഴിക്കോട്
#അരങ്ങം ദേവസ്വം 
#മംഗലശ്ശേരി ഇല്ലം ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[തൃശ്ശൂർ പാറമേക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|പാറമേക്കാവ് ദേവസ്വം]]
#പടുവിലായി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവമ്പാടി ദേവസ്വം, തൃശ്ശൂർ]]
#[[വേളം ദേവസ്വം|വേളം.]][[തിമിരി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|ഊരാണ്മ]] ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[തൃച്ചംബരം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം|തൃച്ചംബരം ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
#[[കാഞ്ഞിരങ്ങാട് വൈദ്യനാഥക്ഷേത്രം|കാഞ്ഞിരങ്ങാട് ദേവസ്വം]]
#[[തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം|തളിപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലി ദേവസ്വം]]
#ശ്രീ രാഘവപുരം ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[പയ്യന്നൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം|പയ്യന്നൂർ ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[മാണിയൂർ ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#വൈക്ക്യം ദേവസ്വം
#[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദേവസ്വം]]
#ഇളയാവൂർ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#കാപ്പാട്ട്ക്കാവ് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[അഴീക്കോട്, കണ്ണൂർ|അഴീക്കോട് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[അക്ലിയത്ത് ശിവക്ഷേത്രം|അക്ളിയത്ത് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ദേവസ്വം]]
#[[മക്രേരി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം|മക്രേരി ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ദേവസ്വം]]
#[[മാടായിക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|മാടായിക്കാവ് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[ചെറുകുന്ന് അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ക്ഷേത്രം|ചെറുകുന്ന് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[നീർവേലി ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം|നീർവേലി ഊരാണ്മ ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[എടക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടക്കാട് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ആറ്റുകാൽ ദേവസ്വം]]
#[[മട്ടന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മട്ടന്നൂർ ദേവസ്വം]],കണ്ണൂർ
#[[കുമാരനല്ലൂർ ഊരാണ്മ ദേവസ്വം]]
#[[ചേലേരി ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ചേലേരി ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ 
#[[ചെറമങ്ങാട് അയ്യപ്പൻകാവ്|ചെറമങ്ങാട് ദേവസ്വം]] തൃശൂർ 

== അവലംബം ==

# [[Hindu Religious and Charitable Endowments Department|Hindu Religious and Charitable Establishments Department]]
#[[ഭാരത സർക്കാർ|Temples of Kerala (District-wise Volumes) Published by Government of India [Sensus dept.]]]
#[[തന്ത്രശാസ്ത്രം|Thantrasamuchaya,]] by Chennas Namboothiri.

== സ്രോതസ്സുകൾ ==
{{reflist}}

#</text>
      <sha1>i2xrlg0ozpbj115wanbdzyb33u3xfkx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634300</id>
      <parentid>4634299</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajendranmangalasseryellom</username>
        <id>94547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായ പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രമാണിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ : */</comment>
      <origin>4634300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28922" sha1="h55wa6kswsm69jpf20kv40cud7eboan" xml:space="preserve">{{orphan|date=2021 ഓഗസ്റ്റ്}}
{{unreferenced|date=2021 ഓഗസ്റ്റ്}}

== ഐതീഹ്യം ==
ഐതീഹ്യമനുസരിച്ച് [[പരശുരാമൻ|ഭാർഗ്ഗവക്ഷേത്രമെന്നു]] അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, [[ഗോകർണ്ണം]] മുതൽ [[കന്യാകുമാരി ജില്ല|കന്യാകുമാരി]] വരെ  പുരാതന ഭൂവിഭാഗത്തിൽ അസംഖ്യം ദേവസ്വങ്ങളും ''[[Hindu Religious and Charitable Endowments Department|[Devaswom]]]'' അതിൻറെ ക്ഷേത്രങ്ങളും ''[[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|[Hindu Temples]]]'' അനുബന്ധമായ പല നിർമ്മിതികളും നിലനിൽക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശ്രീ ശ്രീ ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ]] രൂപകല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്ര ആരാധനാ പദ്ധതി]]&lt;nowiki/&gt;യാണ് ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പിന്തുടർന്നുവരുന്നത്.

സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടനാ നിയമമനുസരിച്ച് [&lt;nowiki/&gt;[[State Reorganisation Act|&lt;nowiki&gt;State Re-organisation Act]&lt;/nowiki&gt;]] ആധുനിക [[കേരളചരിത്രം|കേരളം]] രൂപീകൃതമാവുകയും അതനുസരിച്ച് ഭൂവിഭാഗത്തിൻ്റെ അതിരുകൾ പുനർനിർണ്ണയിക്കുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി.

== ചരിത്രം ==
[[സനാതനധർമ്മം|സനാതന ധർമ്മവ്യവസ്ഥ]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ &lt;ref&gt;{{Cite book |title=Sanadhana Dharma |publisher=[Hindu Banaras University] |edition=Part I Elementary &amp; Part II Advanced |location=North India |language=English |trans-title=സനാതനധർമ്മം, ഭാഗം I &amp; II}}&lt;/ref&gt; ഊന്നൽ കൊടുത്തുകൊണ്ട്  ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലെ സർവ്വ ചരാചരങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുൾകൊണ്ട് അവയുടെ സ്വതന്ത്രമായ നിലനിൽപ്പു സാധ്യമാക്കുകയും ഈശ്വരനും പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും എങ്ങിനെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നും ആത്യന്തികമായി പരമമായ [[ഈശ്വരവിജ്ഞാനീയം|ഈശ്വര]] സാക്ഷാത്കാരത്തിലൂടെ മോക്ഷത്തിലേക്കു നയിക്കപ്പെടുക എന്നുമുള്ള  ലക്‌ഷ്യത്തോടെയാണ്  [[ഹിന്ദുമതം|ഹൈന്ദവ]] ആരാധനാ പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. പൗരാണികമായതും [[വേദം|വേദതത്വങ്ങൾ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയതും ആയിട്ടുള്ള ആചാര - അനുഷ്‌ഠാനങ്ങളും ഈശ്വര ആരാധനാ പദ്ധതികളും തുടരുന്നതും അവ സംരക്ഷിക്കുന്നതും വഴി അതാതു സമൂഹത്തിനും സർവ്വ ചരാചരങ്ങൽക്കും സ്വച്ഛ്‌വും സമാധാന പൂർണ്ണവും സന്തോഷകരവുമായ ജീവിതം അനുഭവഭേദ്യമാകും. അത്തരത്തിലുള്ള ആചാരാനുഷ്‌ഠാന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ക്ഷേത്രങ്ങളും അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട ദേവസ്വങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=Malabar Devaswom Board|title=Madras Hindu Religious and Charitable Endowments Act, 1951.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;

=== ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായ പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രമാണിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ : ===

# [[തന്ത്രശാസ്ത്രം]] &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sree Chennas Namboothirippad, Thrissur |title=Thanthrashastra |location=Thrissur |language=Sanskrit and Malayalam |trans-title=തന്ത്രശാസ്ത്രം}}&lt;/ref&gt; 
# [[വാസ്തുശാസ്ത്രം]]
# [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രം]] 
# [[വേദം|ചതുർവേദങ്ങൾ]] 

== ദേവസ്വം ==
[[വേദം|വൈദിക]] ക്ഷേത്ര ആരാധന പദ്ധതിയിൽ ദേവതയ്ക്കു മുന്നിൽ [[ദാനം|സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട]] ഇളകുന്നതും ഇളകാത്തതുമായ എല്ലാ സ്വത്തുക്കളും ചേർത്ത് പൊതുവായി ഒരു ഉചിതമായ പേരു നൽകി ദേവസ്വം എന്നു പറയുന്നു.  ചുരുക്കി പറഞ്ഞാൽ [[ദേവസ്വം സെറ്റിൽമെന്റ് വിളംബരം|ദേവൻറെ സ്വത്ത്]] എന്നും അർത്ഥമാക്കുന്നു.  &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Malabar Manual|year=2020|url=https://archive.org/details/nlsiu.954.83.log.II.40431|last=William Logan}}&lt;/ref&gt;

ഒരോ ദേവസ്വത്തിനും അതിൻറെ സുപ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കും. സാധാരണയായി കാണാറുള്ളവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

=== [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രം]] ===
[[പ്രമാണം:Sreekovil of Eeshanamangalam Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|Old structures of a temple at Kannur District, Kerala State]]
[[ദേവത|ദേവതയുടെ]] വാസസ്ഥലമാണ് ഒരു ക്ഷേത്രം.  ഭൂദാനം മുതൽ പ്രതിഷ്‌ഠിക്കുന്നതു വരെ പൂർണ്ണമായും [[വേദം|വൈദിക]] [[തന്ത്രശാസ്ത്രം|താന്ത്രിക]] [[വാസ്തുശാസ്ത്രം|വാസ്തു]] പദ്ധതിയിൽ അധിഷ്ഠിതമായാണ് നടത്തുന്നത്.  ഒരു ദേവസ്വത്തിനു കീഴിൽ ഒന്നിലധികം ക്ഷേത്രങ്ങളും അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉണ്ടാകാം.

=== [[ഊട്ടുപുര]] ===
വിശക്കുന്നവർക്കു ഭക്ഷണം നൽകുന്ന പുണ്ണ്യപ്രവൃത്തി നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനാണ് ഊട്ടുപുരകൾ ദേവസ്വം ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിച്ചും നടത്തിച്ചും വരുന്നത്.  മിക്കവാറും ദേവസ്വങ്ങളിൽ ഊട്ടുപുരകൾ നിലവിലുണ്ട്. 

=== [[വേദം|വേദ പാഠശാല]] ===
ദേവസ്വത്തിനു കീഴിൽ [[വേദം|വേദ]] അദ്ധ്യയനത്തിനായി സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് വേദ [[പാഠശാല|പാഠശാലകൾ]].

=== [[ഗോശാല]] ===
സാത്വീകതയിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവയാണ് ഗോക്കൾ. ഗോക്കളെ ആരാധന ചെയ്യുന്നത് പുണ്യമായാണ് പുരാണങ്ങൾ ഉദ്‌ഘോഷിക്കുന്നത്.  ആയതിനാൽ ദേവസ്വത്തിനു കീഴിൽ [[ഗോശാല|ഗോശാലകൾ]] നടത്തി വരാറുണ്ട്.

=== [[ഊരാളൻ|ദേവസ്വം ഊരാളന്മാർ]] ===
ഓരോ ദേവസ്വത്തിനോടും ചേർന്ന് ആ ദേവസ്വത്തിൻറെ [[ഊരാളൻ]] / ഊരാളന്മാരുടെ വാസസ്ഥലവും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഊരാളൻ സ്വന്തം ജാതകപ്രകാരം ഉപാസന ചെയ്യേണ്ടുന്ന മൂർത്തിയെ  ആണ് ദേവസ്വം ക്ഷേത്രത്തിൽ പരിപാലിക്കുന്നത്. ഊരാളൻ / ഊരാളന്മാർ ആണ് ആ ദേവസ്വത്തിൻറെ ഉടമസ്ഥരും നടത്തിപ്പുകാരും.  [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്ര]] സങ്കൽപ്പമനുസരിച്ച് ക്ഷേത്ര ഭരണം നടത്തുവാൻ അധികാരവും അവകാശവും കടമയുമുള്ളവരാണ് ഊരാളന്മാർ. ദേവതയുടെ രക്ഷിതാവ് എന്ന നിലയിൽ നിരന്തര ബാല്യത്തിലുുള്ള ''[Perpetual minor]'' ദേവതയുടെ സ്വത്തുക്കൾ ദേവസ്വമായി സംരക്ഷിക്കുന്നതാകയാൽ [[Hindu Religious and Charitable Endowments Act|ഹിന്ദു മതധർമ്മ സ്ഥാപന ദാനസ്വത്തുക്കളുടെ നിയമ]] പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ  ചെയ്തിട്ടുള്ളതുമാകുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=Malabar Devaswom Board|title=List of registered temples}}&lt;/ref&gt;

== ദേവസ്വം ഭരണം ==
''&quot;The Travancore Devaswom Act&quot;'' ദേവസ്വങ്ങളെ രണ്ടായി തരം തിരിക്കുന്നു. 

# '''''&quot;Incorporated Devaswom&quot;:''''' സർക്കാർ നേരിട്ട് ഭരണം നടത്തുന്ന ദേവസ്വം. അവയ്ക്ക് &quot;''legal personality&quot;'' ഉണ്ടായിരിക്കും. ഈ ആവശ്യത്തിനായി സർക്കാർ ദേവസ്വം ബോർഡ് രൂപീകരിക്കുന്നു. ഉദാ: [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്.]]
# '''''&quot;Unincorporated Devaswom&quot;:''''' ട്രസ്ടി/ ട്രസ്റ്റിമാർക്ക് സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള ദേവസ്വം. ഇവിടെ സർക്കാരിന് പരിമിതമായ മേൽനോട്ടം മാത്രമേയുള്ളൂ.  

'''''Unincorporated Devaswom -''ൻ്റെ വിവിധ തരങ്ങൾ'''

# ഊരായ്മാ ദേവസ്വങ്ങൾ: ഊരാളന്മാരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ദേവസ്വങ്ങൾ &quot;ഊരായ്‌മ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; ആകുന്നു. ഊരായ്‌മ ദേവസ്വങ്ങളുടെ ഭരണം അവയുടെ [[ഊരാളൻ|ഊരാളന്മാരിൽ]] നിക്ഷിപ്തമാണ്. ഒരു ഊരായ്മാ ദേവസ്വം &quot;''Unincorporated Devaswom&quot;'' ആകുന്നു. അതിനാൽ നിയമപരമായ വ്യക്തിത്വം അഥവാ &quot;''Legal personality&quot;'' ഇല്ല. &quot;ഊരായ്‌മ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങൾ ആകുന്നു.  അതിനാൽ ക്ഷേത്ര ഭരണത്തിനുള്ള അധികാരം പാരമ്പര്യ പിന്തുടർച്ചാവകാശം ''[Hereditary Succession]''  അനുസരിച്ച് യഥാവിധി ഊരാള കുടുംബാംഗങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നു &lt;ref&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;. [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്വകാര്യ ഊരായ്‌മ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ആകുന്നു.

പൊതു ക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നത് ക്ഷേത്ര സങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ മൂർത്തി ഭാവങ്ങൾക്കും ക്ഷേത്ര അനുഷ്‌ഠാനങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് പ്രത്യേകം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്.  പൊതു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ദേവസ്വങ്ങൾ ഭരണം നടത്തുവാനായി [[കേരള സർക്കാർ]] രൂപീകരിച്ചതാണ് [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=Malabar Devaswom Board|title=Webpage &quot;about us&quot;}}&lt;/ref&gt;, [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാങ്കൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]], [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]  എന്നീ സ്ഥാപനങ്ങൾ. 

=== '''സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങളും സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങളും''' ===

# സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങൾ [Sirkkar Devaswoms]: സർക്കാർ നേരിട്ടോ സർക്കാർ സ്ഥാപിച്ച ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ വഴിയോ ഭരണം നടക്കുന്ന ദേവസ്വങ്ങൾ &quot;സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; എന്ന് തിരുവിതാങ്കൂർ-കൊച്ചിയിലെ പഴയ രാജഭരണകാലത്ത് വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇന്ന് മതേതര സർക്കാർ ആയതിനാൽ &quot;സർക്കാർ ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; എന്നതിനുപകരം &quot;പൊതു ദേവസ്വങ്ങൾ&quot; എന്നു വിഭജിച്ചുവരുന്നു. 
# സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങൾ [Private Devaswoms]: സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്ക് വേണ്ടിയോ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയോ ഉപാസിക്കുന്നതിനായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നവയാണെങ്കിൽ സ്വകാര്യ ദേവസ്വങ്ങൾ [Private Devaswoms] എന്നു വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണം, ഊരായ്മ ദേവസ്വങ്ങൾ, കുടുംബക്ഷേത്രങ്ങൾ, സമുദായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ, തുടങ്ങിയവ.  

== സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകൾ ==

# '''മത ദാനസ്വത്തുക്കൾ നിയമം XX, 1863 [The Religious Endowments Act XX of 1863]''':  ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അവസാനമായി മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തിലെ മത ദാനസ്വത്തുക്കൾ എല്ലാം സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്നും മാറ്റി ട്രസ്ടിമാരിൽ നിക്ഷിപ്‌തമാക്കി. 
# Regulation VII of 1817.
# G.O. 3198, L. &amp; M., dated 27-7-1926 പ്രകാരം മേൽ നിയമം മലബാറിൽ ബാധകമായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=State and Religious Endowments in Madras |location=Madras |pages=44 |language=English |trans-title=മദിരാശി സംസ്ഥാനവും മത ധർമ്മാർത്ഥ ദാനസ്വത്തുക്കളും}}&lt;/ref&gt; 
# [[ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം|ക്ഷേത്ര പ്രവേശന വിളംബരം]]:

== ക്ഷേത്രങ്ങളും ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്ഘടനയും ==

== ''&quot;&lt;small&gt;Eternal Scientific Publications&quot;&lt;/small&gt;'' &lt;small&gt;പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠന ഗവേഷണ റിപ്പോർട്ട്  അനുസരിച്ച് ഭാരതത്തിലെ രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിലധികം വരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജോലികൾ നിലനിർത്തുകയും ഇന്ത്യയുടെ ജിഡിപിയിലേക്ക് 2.32% കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal |date=10 October 2024 |title=Temple Economy: Unveiling the Major Contribution to India’s
GDP |url=https://irjems.org/Volume-3-Issue-10/IRJEMS-V3I10P106.pdf |journal=IRJEMS International Research Journal of Economics and Management Studies.
Published by Eternal Scientific Publications |volume=Volume 3 |issue=Issue 10 October 2024 |pages=Pg. No: 37-44 |via=IRJEMS International Research Journal of Economics and Management Studies}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt; ==
== കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങൾ ==
[[കേരളം|ദൈവത്തിൻറെ സ്വന്തം നാട്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പതിനായിരത്തോളം ക്ഷേത്ര ദേവസ്വങ്ങൾ  പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite book |title=Travancore State Manual |publisher=Erstwhile Ruler of the State of Travancore |trans-title=തിരുവിതാങ്കുർ സ്റ്റേറ്റ് മാന്വൽ}}&lt;/ref&gt;  ഇവിടെയുള്ളവയോ അല്ലെങ്കിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതോ ആയ എല്ലാ ദേവസ്വങ്ങളും [[ഊരാളൻ|ഊരായ്‌മ]] അഥവാ ഊരാണ്മ ദേവസ്വങ്ങളാണ്.  ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ദേവസ്വം എന്നും ദേവസ്വത്തിൻറെ ക്ഷേത്രം എന്നും പൊതുവെ പറയാറുണ്ട്.

ചില പ്രധാനമായവ താഴെ കൊടുക്കുന്നു:
# [[Padmanabhaswamy temple|പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]] ദേവസ്വം, തിരുവനന്തപുരം
# [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം]], തൃശ്ശുർ
#[[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം|കൂടൽമാണിക്യം ദേവസ്വം]], തൃശ്ശുർ
#[[കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ|കൊട്ടിയൂർ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]] [തൃച്ചെറുമണ്ണ്]
# [[ചിറക്കൽ കോവിലകം|ചിറക്കൽ കോവിലകം ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[കണ്ണങ്കോട് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]] 
# [[പെരളശ്ശേരി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം|പെരളശ്ശേരി ദേവസ്വം, തലശ്ശേരി]]
# [[തിമിരി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|തിമിരി.ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[തൃപ്രങ്ങോട്ട് ശിവക്ഷേത്രം|തൃപ്പങ്ങോട് ദേവസ്വം]] 
# [[മുതിരേരി ദേവസ്വം]] 
# [[വെള്ളാട് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]] 
# [[കരിപ്പാൽ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]  
# [[ഈശാനമംഗലം ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം|ഈശാനമംഗലം.]][[തിമിരി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|ഊരാണ്മ]] ദേവസ്വം, ചേലേരി 
# [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|കളരിവാതുക്കൽ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവേഗപ്പുറ ശങ്കരനാരായണക്ഷേത്രം|തിരുവേഗപ്പുറം ദേവസ്വം, പാലക്കാട്]]
# [[കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് ധർമ്മശാസ്താ ശിവ ക്ഷേത്രം|കണ്ണാടിപ്പറമ്പ് ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# മൂഴിക്കുളം ദേവസ്വം, തൃശ്ശുർ
# [[തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലി ദേവസ്വം]] 
# [[ഐരാണികുളം ദേവസ്വം]], തൃശ്ശുർ
# [[പെരിഞ്ചേരി ദേവസ്വം, മട്ടന്നൂർ]] 
# [[മാമാനിക്കുന്നു മഹാദേവി ക്ഷേത്രം|മാമാനിക്കുന്നു ദേവസ്വം, ഇരിക്കൂർ, കണ്ണൂർ]]
# [[തേത്തോത്ത് ദേവസ്വം, ഈശാനമംഗലം, ചേലേരി, കണ്ണൂർ]]  
# [[കേളാലൂർ വിഷ്‌ണു - ഗണപതി ക്ഷേത്രം|കേളാലൂർ ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, മമ്പറം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവമ്പാടി ദേവസ്വം, മമ്പറം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവന്നാനി ദേവസ്വം, കയനി, കണ്ണൂർ]] 
# [[വാസുപുരം ദേവസ്വം , കയനി, കണ്ണൂർ]] 
# [[പുൽപ്പശുക്കാവ് ദേവസ്വം, മട്ടന്നൂർ]] 
# [[കടിക്കാവ് ദേവസ്വം, മുഴക്കുന്ന്]] 
# [[നാറാത്ത് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|നാറാത്ത് ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
# [[തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവങ്ങാട് ദേവസ്വം, തലശ്ശേരി]] 
# [[തിരുവമ്പാടി (കോഴിക്കോട്)|തിരുവമ്പാടി ദേവസ്വം, കോഴിക്കോട്]]
#ശ്രീ പിഷാരികാവ് ദേവസ്വം, കോഴിക്കോട്
#പൊയിൽക്കാവ് ദേവസ്വം, കോഴിക്കോട്
#അരങ്ങം ദേവസ്വം 
#മംഗലശ്ശേരി ഇല്ലം ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[തൃശ്ശൂർ പാറമേക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|പാറമേക്കാവ് ദേവസ്വം]]
#പടുവിലായി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവമ്പാടി ദേവസ്വം, തൃശ്ശൂർ]]
#[[വേളം ദേവസ്വം|വേളം.]][[തിമിരി ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ|ഊരാണ്മ]] ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[തൃച്ചംബരം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം|തൃച്ചംബരം ഊരാണ്മ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ]]
#[[കാഞ്ഞിരങ്ങാട് വൈദ്യനാഥക്ഷേത്രം|കാഞ്ഞിരങ്ങാട് ദേവസ്വം]]
#[[തളിപ്പറമ്പ് രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം|തളിപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലി ദേവസ്വം]]
#ശ്രീ രാഘവപുരം ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[പയ്യന്നൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം|പയ്യന്നൂർ ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[മാണിയൂർ ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#വൈക്ക്യം ദേവസ്വം
#[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദേവസ്വം]]
#ഇളയാവൂർ ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#കാപ്പാട്ട്ക്കാവ് ദേവസ്വം, കണ്ണൂർ
#[[അഴീക്കോട്, കണ്ണൂർ|അഴീക്കോട് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[അക്ലിയത്ത് ശിവക്ഷേത്രം|അക്ളിയത്ത് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ദേവസ്വം]]
#[[മക്രേരി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം|മക്രേരി ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴ ദേവസ്വം]]
#[[മാടായിക്കാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|മാടായിക്കാവ് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[ചെറുകുന്ന് അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ക്ഷേത്രം|ചെറുകുന്ന് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[നീർവേലി ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം|നീർവേലി ഊരാണ്മ ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[എടക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടക്കാട് ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ
#[[ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ആറ്റുകാൽ ദേവസ്വം]]
#[[മട്ടന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മട്ടന്നൂർ ദേവസ്വം]],കണ്ണൂർ
#[[കുമാരനല്ലൂർ ഊരാണ്മ ദേവസ്വം]]
#[[ചേലേരി ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ചേലേരി ദേവസ്വം]], കണ്ണൂർ 
#[[ചെറമങ്ങാട് അയ്യപ്പൻകാവ്|ചെറമങ്ങാട് ദേവസ്വം]] തൃശൂർ 

== അവലംബം ==

# [[Hindu Religious and Charitable Endowments Department|Hindu Religious and Charitable Establishments Department]]
#[[ഭാരത സർക്കാർ|Temples of Kerala (District-wise Volumes) Published by Government of India [Sensus dept.]]]
#[[തന്ത്രശാസ്ത്രം|Thantrasamuchaya,]] by Chennas Namboothiri.

== സ്രോതസ്സുകൾ ==
{{reflist}}

#</text>
      <sha1>h55wa6kswsm69jpf20kv40cud7eboan</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>606590</id>
    <revision>
      <id>4634254</id>
      <parentid>4600736</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShajiA</username>
        <id>1528</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ യാത്രാതീവണ്ടികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4634254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18367" sha1="gktmdqpilo6cku73yxl1anwsv0ibxgi" xml:space="preserve">{{Infobox rail service
| name               = മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ &lt;br/&gt;''വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്''
| logo               = Ministry of Railways India.svg
| native_name        = ''Vande Bharat Express''
| color2             = FF7220
| color              = FF7220
| image              = Thiruvananthapuram Kasaragod Vande Bharat Express (via Alappuzha) - 1st Rake.jpg
| image_size         = 250px
| caption            = തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ കാസർഗോഡേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ '''കുങ്കുമപ്പൂ-ക്ഷാര നിറമുള്ള''' മിനി വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്
| type               = വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസ്
|locale=[[കേരളം]]
|first={{start date|df=yes|2023|09|24}} (Inaugural run)&lt;br/&gt;{{start date and age|25 September 2023}} (Commercial run)
|last=
|operator=[[ദക്ഷിണ റെയിൽവേ]]
|ridership=
|start=[[manglore Central railway station|manglore Central]] '''(MAQ)''' 
|stops=9
|end=[[Thiruvananthapuram Central railway station|Thiruvananthapuram Central]] '''(TVC)''' 
|distance={{convert|574|km|0|abbr=on}}
|journeytime=07 മണിക്കൂർ 55 മിനിറ്റ്
|frequency=ആഴ്ചയിൽ ആറ് ദിവസം {{efn|Except Tuesdays for ''20631'' and Mondays for ''20632''}}
|trainnumber=20631 / 20632
|line_used=[[Shoranur–Mangalore section]]&lt;br/&gt;[[ഷൊർണൂർ- കൊച്ചിഹാർബർ തീവണ്ടിപ്പാത]]&lt;br/&gt;[[Ernakulam–Kayamkulam coastal line]]&lt;br/&gt;[[കൊല്ലം - തിരുവനന്തപുരം തീവണ്ടിപ്പാത]]
|class=എസി ചെയർ കാർ, എസി എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർ കാർ
|seating={{Hlist|Airline style|Rotatable seats}}|sleeping=ഇല്ല|autorack=|catering=ഓൺ-ബോർഡ് കാറ്ററിംഗ്|observation=എല്ലാ കോച്ചുകളിലും വലിയ ജനാലകൾ|electrification=[[25 kV 50 Hz AC]] ഓവർഹെഡ് ലൈൻ
|entertainment={{Hlist|[[വൈ‌-ഫൈ|ഓൺ-ബോർഡ് വൈ-ഫൈ]]|Infotainment System|[[AC power plugs and sockets: British and related types#Indian IS 1293|Electric outlets]]|Reading light|Seat Pockets|Bottle Holder|Tray Table}}|baggage=ഓവർഹെഡ് റാക്കുകൾ
|otherfacilities=[[Kavach (train protection system)|Kavach]]
|stock=[[Vande Bharat Express#Mini Vande Bharat services|Mini Vande Bharat 2.0]]
|gauge=[[5 ft 6 in gauge railway|Indian gauge]]&lt;br/&gt;{{track gauge|1676mm|allk=on}} [[broad gauge]]
|el=
|speed={{cvt|110|km/h|0|abbr=on}} (maximum)&lt;br/&gt;{{cvt|72|km/h|0|abbr=on}} (Avg.)
|trainlength={{convert|192|m|ft}} (08 coaches)
|owners=[[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ]]
|maintenance= [[Kochuveli railway station|Kochuveli]], [[Thiruvananthapuram railway division|Thiruvananthapuram]]
|map={{Mangaluru Central-Thiruvananthapuram VB Express Route}}
|map_state=collapsed
}}

[[മംഗളൂരു|മംഗലാപുരത്തെ]] കേരളത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരവുമായി]] ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ 33-ാമത്തെ [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്|വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസ്]] ട്രെയിനാണ് 20631/20632 '''മംഗലാപുരം - തിരുവനന്തപുരം''' '''വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്‌പ്രസ്''' ([[ആലപ്പുഴ]] വഴി). കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്‌പ്രസ്സും ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കുങ്കുമ നിറമുള്ള സെമി-ഹൈ സ്പീഡ് ട്രെയിനാണ്. 2023 സെപ്റ്റംബർ 24 ന് [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[നരേന്ദ്ര മോദി]] [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിൽ]] നിന്ന് വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ ഈ സേവനം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2023/09/19/second-vande-bharat-express-between-kasaragod-trivandrum-via-alappuzha-sept-24.html|title=Kerala's second Vande Bharat to operate between Kasaragod and TVM via Alappuzha from Sept 24|access-date=2023-09-20|website=OnManorama}}&lt;/ref&gt;

== അവലോകനം ==
[[കാസർഗോഡ് തീവണ്ടി നിലയം|കാസർഗോഡ്]], [[കണ്ണൂർ തീവണ്ടി നിലയം|കണ്ണൂർ]], [[കോഴിക്കോട് തീവണ്ടി നിലയം|കോഴിക്കോട്]], [[തിരൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|തിരൂർ]], [[ഷൊറണൂർ ജങ്ക്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ]], [[തൃശ്ശൂർ തീവണ്ടി നിലയം|തൃശൂർ]], [[എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ]], [[ആലപ്പുഴ തീവണ്ടി നിലയം|'''ആലപ്പുഴ''']], [[കൊല്ലം ജംഗ്‌ഷൻ തീവണ്ടിയാപ്പീസ്|കൊല്ലം ജംഗ്ഷൻ]], [[തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയാണ്]] ഈ ട്രെയിൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിന്]] അനുവദിച്ച രണ്ടാമത്തെ വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസ് ട്രെയിനാണിത്. ആദ്യ ട്രെയിൻ 2023 ഏപ്രിലിൽ [[കാസർഗോഡ് - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ് (കോട്ടയം വഴി)|കോട്ടയം]] വഴി [[കാസർഗോഡ്|കാസർഗോഡിനും]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിനും]] ഇടയിൽ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. നിലവിൽ 20631/20632 എന്ന ട്രെയിൻ നമ്പറുകളിൽ ആഴ്ചയിൽ 6 ദിവസങ്ങളിലാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-second-vande-bharat-route-stop-timing-1.8917879|title=കേരളത്തിന്റെ രണ്ടാം വന്ദേഭാരത്: സമയക്രമമായി, ഞായറാഴ്ച സർവീസ് ആരംഭിച്ചേക്കും|access-date=2023-09-20|date=2023-09-19|website=Mathrubhumi}}&lt;/ref&gt;

== റാക്കുകൾ ==
[[മേക്ക് ഇൻ ഇൻഡ്യ|മെയ്ക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ]] ഇനിഷ്യേറ്റീവിന് കീഴിൽ [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] [[പേരാമ്പ്ര|പെരമ്പൂരിലെ]] [[ഇന്റഗ്രൽ കോച്ച് ഫാക്ടറി]] രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച മുപ്പത്തിയൊന്നാമത്തെ രണ്ടാം തലമുറയിലെ പത്തൊമ്പതാം [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്|മിനി വന്ദേ ഭാരത് 2.0 എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുമാണ്]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/train-18-indias-fastest-named-vande-bharat-express-piyush-goyal-1983965|title=Train 18, India's Fastest, Named &quot;Vande Bharat Express&quot;: Piyush Goyal|access-date=2023-04-19|website=NDTV.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.indiatoday.in/keralam/story/keralas-second-vande-bharat-express-train-check-flag-off-date-route-schedule-here-680888-2023-09-20|title=Kerala's second Vande Bharat: ഇനി വൈകില്ല കേരളത്തിന്റെ രണ്ടാം വന്ദേഭാരത്; റൂട്ടും സമയക്രമവും തയ്യാർ|access-date=2023-09-20|website=India Today Malayalam|language=ml}}&lt;/ref&gt; '''''കുങ്കുമം-ചാരനിറത്തിലുള്ള''''' ലിവറിനൊപ്പം 25 പരിഷ്‌ക്കരണങ്ങളോടെ ട്രാക്കുകൾ ഓടുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്|മിനി വിബി 2.0 എക്‌സ്‌പ്രസ് ട്രെയിനാണിത്]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://globalgreenews.com/2023/09/22/keralas-second-vande-bharat-train-to-start-from-kasaragod-to-thiruvananthapuram/|title=Kerala's second Vande Bharat train to start from Kasaragod to Thiruvananthapuram|access-date=2023-09-23|date=2023-09-22|website=Global Green News|language=en-US|archive-date=2023-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017192802/https://globalgreenews.com/2023/09/22/keralas-second-vande-bharat-train-to-start-from-kasaragod-to-thiruvananthapuram/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/railways/indias-first-saffron-coloured-tirunelveli-madurai-chennai-vande-bharat-express-flagged-off-2666603.html|title=Indias 1st Saffron Coloured Kasaragod-Thiruvananthapuram Vande Bharat Express Flagged Off|access-date=2023-09-25|website=Zee News|language=en}}&lt;/ref&gt; റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം നിലവിലെ ടൈംടേബിൾ അനുസരിച്ച് ട്രെയിനിന്റെ അറ്റകുറ്റപ്പണിയിൽ ചില പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ മറ്റൊരു പെയറിങ് ട്രെയിൻ അനുവദിച്ചു.[https://www.manoramanews.com/news/kerala/2023/09/27/thiruvananthapuram-vande-bharat-after-the-second-serve-the-third-rake-came.html]

== കോച്ച് കോമ്പോസിഷൻ ==
20631/20632 കാസർഗോഡ് - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസിന് (ആലപ്പുഴ വഴി) നിലവിൽ 7 എസി ചെയർ കാർ കോച്ചുകളും 1 എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർ കാർ കോച്ചുകളുമുണ്ട്. അക്വാ നിറത്തിലുള്ള കോച്ചുകൾ എസി ചെയർ കാറുകളെയും പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള കോച്ചുകൾ എസി എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർ കാറുകളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders unsortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |1
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |2
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:pink;&quot; |3
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |4
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |5
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |6
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |7
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |8
|-
|'''20631'''
|[[File:BSicon_LDER.svg|22x22px]] {{pipe}} C7
|C6
|E1
|C5
|C4
|C3
|C2
|C1 {{pipe}} [[File:Loco_Icon.png|22x22px]]
|-
!
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |1
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |2
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |3
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |4
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |5
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:pink;&quot; |6
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |7
! rowspan=&quot;1&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;background:aqua;&quot; |8
|-
|'''20632'''
|[[File:BSicon_LDER.svg|22x22px]] {{pipe}} C1
|C2
|C3
|C4
|C5
|E1
|C6
|C7 {{pipe}} [[File:Loco_Icon.png|22x22px]]
|}

== സേവനങ്ങൾ ==
20631/20632 കാസർഗോഡ്-തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്പ്രസ് (ആലപ്പുഴ വഴി) ആഴ്ചയിൽ '''6 ദിവസവും''' {{Convert|574|km|0|abbr=on}} ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു. ശരാശരി വേഗത മണിക്കൂറിൽ 73 കിമീ. വേഗത്തിൽ 8 മണിക്കൂർ 5 മിനിറ്റ് യാത്രാസമയത്തിൽ 574 കിമീ (357 മൈൽ) ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു. നിലവിൽ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിനും]] [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയ്ക്കുമിടയിൽ]] അനുവദനീയമായ പരമാവധി വേഗത മണിക്കൂറിൽ 100 കിലോമീറ്ററാണ്. [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] നിന്ന് [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തേക്ക്]] 90 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ മാത്രമേ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയൂ. [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തിനും]] [[ഷൊർണൂർ|ഷൊർണൂരിനുമിടയിൽ]] മണിക്കൂറിൽ 80 കിലോമീറ്ററും [[ഷൊർണൂർ|ഷൊർണൂരിന്]] ശേഷം മണിക്കൂറിൽ 100 മുതൽ 110 കിലോമീറ്ററും ആയിരിക്കും.

== പട്ടിക ==
ഈ 20631/20632 മംഗലാപുരം -തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്‌സ്‌പ്രസിന്റെ (ആലപ്പുഴ വഴി) സമയക്രമം താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു:-
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;65%&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#FF7220;&quot; |MAQ  - TVC - MAQ വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ് (ആലപ്പുഴ വഴി)
|-
! colspan=&quot;2&quot; |20631&lt;br/&gt;(ബുധനാഴ്ച ഒഴികെ)
! rowspan=&quot;2&quot; |സ്റ്റേഷനുകൾ
! colspan=&quot;2&quot; |20632&lt;br/&gt;(ചൊവ്വ /തിങ്കളാഴ്ച ഒഴികെ)
|-
|'''ആഗമനം'''
|'''പുറപ്പെടൽ'''
|'''ആഗമനം'''
|'''പുറപ്പെടൽ'''
|-
|'''----'''
|00:40 RETURN ARRIVAL (AS 20632)
|മംഗലാപുരം സെൻട്രൽ 
|06:25
|07:00
|07:02
|[[കാസർഗോഡ് തീവണ്ടി നിലയം|'''കാസർഗോഡ് ''']]
|23:58
|'''----'''
|-
|07:55
|07:57
|[[കണ്ണൂർ തീവണ്ടി നിലയം|കണ്ണൂർ]]
|22:24
|22:26
|-
|08:57
|08:59
|[[കോഴിക്കോട് തീവണ്ടി നിലയം|കോഴിക്കോട്]]
|21:23
|21:25
|-
|09:22
|09:24
|[[തിരൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|തിരൂർ]]
|20:52
|20:54
|-
|09:58
|10:00
|[[ഷൊറണൂർ ജങ്ക്ഷൻ]]
|20:15
|20:17
|-
|10:38
|10:40
|[[തൃശ്ശൂർ തീവണ്ടി നിലയം|തൃശ്ശൂർ]]
|19:40
|19:42
|-
|11:45
|11:48
|[[എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ]]
|18:35
|18:38
|-
|12:32
|12:34
|[[ആലപ്പുഴ തീവണ്ടി നിലയം|ആലപ്പുഴ]]
|17:55
|17:57
|-
|13:40
|13:42
|[[കൊല്ലം ജംഗ്‌ഷൻ തീവണ്ടിയാപ്പീസ്|കൊല്ലം ജംഗ്‌ഷൻ]]
|16:53
|16:55
|-
|15:05
|'''----'''
|[[തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം|'''തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ''']]
|'''----'''
|16:05
|}

== ഇതും കാണുക ==

* [[കാസർഗോഡ് - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ് (കോട്ടയം വഴി)]]
* [[കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു-എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]]
* [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]]
* [[തേജസ് എക്സ്പ്രസ്]]
* [[ഗതിമാൻ എക്സ്പ്രസ്]]
* [[കാസർഗോഡ് തീവണ്ടി നിലയം|കാസർകോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[ആലപ്പുഴ തീവണ്ടി നിലയം|ആലപ്പുഴ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ തീവണ്ടിനിലയം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]]

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;

==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റെയിൽ ഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ യാത്രാതീവണ്ടികൾ]]</text>
      <sha1>gktmdqpilo6cku73yxl1anwsv0ibxgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിവ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615963</id>
    <revision>
      <id>4634327</id>
      <parentid>4075147</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2472" sha1="nabz9ii9ydf4twg3aqxu80pwi1j39qt" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = വിവ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്
| logo = Viva Entertainment (2018) logo.png
| type = 
| industry = 
| fate = 
| predecessor = &lt;!-- or: | predecessors = --&gt;
| successor = &lt;!-- or: | successors = --&gt;
| founded = {{Start date and age|1981|11|11}}
| founder = &lt;!-- or: | founders = --&gt;
| defunct = &lt;!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| hq_location_city = [[പാസിഗ്]]
| hq_location_country = [[ഫിലിപ്പീൻസ്]]
| area_served = ലോകമെമ്പാടും
| key_people = വിസെൻ്റെ ഡെൽ റൊസാരിയോ ജൂനിയർ (ചെയർമാനും സിഇഒയും)&lt;br /&gt;വിൻസെൻ്റ് ഡെൽ റൊസാരിയോ (പ്രസിഡൻ്റും സിഒഒയും)&lt;br /&gt;വലേരി എസ്. ഡെൽ റൊസാരിയോ (ഉള്ളടക്ക നിർമ്മാണത്തിനുള്ള സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ്)
| products = 
| owner = &lt;!-- or: | owners = --&gt;
| num_employees = 
| num_employees_year = &lt;!-- Year of num_employees data (if known) --&gt;
| parent = 
| website = {{URL|viva.com.ph}}
}}
'''വിവ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്''' ({{lang-en|Viva Communications}}),&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tomada |first=Nathalie |date=November 11, 2021 |title=Viva celebrates 40 years, plans to go public |url=https://www.philstar.com/entertainment/2021/11/11/2140357/viva-celebrates-40-years-plans-go-public |access-date=July 7, 2022 |website=Philstar.com}}&lt;/ref&gt; പാസിഗിലെ ഒർട്ടിഗാസ് സെൻ്റർ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പൈൻ]] ബഹുരാഷ്ട്ര സ്വകാര്യ കമ്പനിയാണ്. 1981-ൽ വിക് ഡെൽ റൊസാരിയോ ജൂനിയർ ആണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;About&quot;&gt;{{Cite web|url=https://viva.com.ph/about|title=About Viva Communications|website=viva.com.ph|accessdate=February 5, 2024|archive-date=2024-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205030320/https://viva.com.ph/about|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


==അവലംബം==
{{RL}}

[[വർഗ്ഗം:ദൃശ്യമാദ്ധ്യമങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫിലിപ്പീൻസ്]]</text>
      <sha1>nabz9ii9ydf4twg3aqxu80pwi1j39qt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മോണിക്ക ഗിൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>621660</id>
    <revision>
      <id>4634248</id>
      <parentid>4109293</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T15:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11480" sha1="aads4qs2blny9ttag7jx3u2pojmrl9k" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Monica Gill
| image              = Monica Gill at completion bash of Paltan.jpg
| caption            = Monica Gill at completion bash of Paltan
| birth_date         = {{birth based on age as of date|24|2013|11|27}}&lt;ref name=&quot;IT&quot;/&gt;
| birth_place        = 
| education          = 
| title              = [[Miss India USA|Miss India USA 2013]]&lt;br /&gt;[[Miss India Worldwide|Miss India Worldwide 2014]]&lt;ref name=&quot;Greening 2015&quot;&gt;{{cite web |last=Greening |first=Danielle |title=Meet the 7 Finalists of India's Next Top Model |website=DESIblitz |date=23 August 2015 |url=http://www.desiblitz.com/content/final-7-contestants-indias-next-top-model |access-date=16 June 2016}}&lt;/ref&gt;
| term               = June 2014 –  November 2015
| partner            = Gurshawn Sahota ({{abbr|e.|engaged}} 2018 -2021)&lt;ref name=&quot;twoyears&quot;/&gt;
| website            = 
}}
'''മോണിക്ക ഗിൽ''' ഒരു അമേരിക്കൻ മോഡലും നടിയും സൗന്ദര്യമത്സര ടൈറ്റിൽ ഹോൾഡറുമാണ്. 2014 ജൂൺ 21 ന് അവർ മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ് വൈഡ് 2014 നേടി.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Francis |first=Sneha May |title=UAE to Bollywood: Miss India Worldwide Monica Gill's dream |website=Emirates 24&amp;#124;7 |date=16 June 2016 |url=http://www.emirates247.com/entertainment/uae-to-bollywood-miss-india-worldwide-monica-gill-s-dream-2014-06-28-1.554621 |access-date=16 June 2016 |archive-date=2018-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625213218/https://www.emirates247.com/entertainment/uae-to-bollywood-miss-india-worldwide-monica-gill-s-dream-2014-06-28-1.554621 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=from |first=IANS |title=Monica Gill from US is Miss India Worldwide 2014 |website=The Times of India |date=21 June 2014 |url=http://timesofindia.indiatimes.com/nri/nri-achievers/Monica-Gill-Miss-India-Worldwide-2014/articleshow/36932695.cms |access-date=16 June 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Pennington |first=Roberta |title=American Monica Gill wins Miss India Worldwide in UAE |website=The National |date=21 June 2014 |url=http://www.thenational.ae/uae/tourism/american-monica-gill-wins-miss-india-worldwide-in-uae |access-date=16 June 2016}}&lt;/ref&gt; മിസ് ഇന്ത്യ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ 2013 നവംബർ 26 ന് മിസ് ഇന്ത്യ യു എസ് എ വിജയി കൂടിയാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Chitnis |first=Deepak |title=Boston student Monica Gill crowned Miss India USA 2013 |website=The American Bazaar |date=27 November 2013 |url=http://www.americanbazaaronline.com/2013/11/27/boston-student-monica-gill-crowned-miss-india-usa-2013/ |access-date=16 June 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IT&quot;&gt;{{cite web |title=Monica Gill crowned Miss India USA 2013 |website=India Today |date=27 November 2013 |url=http://indiatoday.intoday.in/story/monica-gill-crowned-miss-india-usa-2013/1/326678.html |access-date=16 June 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=PTI |title=Monica Gill crowned Miss India USA 2013 |url=https://economictimes.indiatimes.com/nri/nris-in-news/monica-gill-crowned-miss-india-usa-2013/articleshow/26428492.cms |access-date=28 March 2021 |work=The Economic Times |date=26 November 2013}}&lt;/ref&gt; 2015 ൽ MTV ഇന്ത്യ ഷോ ഇന്ത്യയുടെ നെക്സ്റ്റ് ടോപ്പ് മോഡലിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു.

==കരിയർ==
ഗിൽ ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസിൽ ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു, അവൾ തൻ്റെ മെഡിക്കൽ ജീവിതം തുടരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് കണ്ടുപിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ് വൈഡ് യുഎസ്എ നേടിയ ശേഷം, ഇന്ത്യയിൽ ബോളിവുഡ് പിന്തുടരാൻ ഗിൽ തീരുമാനിച്ചു. അവളുടെ മത്സരവിജയം മൂന്ന് സിനിമകളുടെ കരാറിലേക്ക് നയിക്കുന്ന നുറുങ്ങുകളുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിൽ നിരവധി വാതിലുകൾ തുറന്നു . ഗില്ലിന് ആദ്യം ബോളിവുഡിൽ വേഷങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അവളുടെ ഹിന്ദി സംസാരിക്കാനുള്ള കഴിവ് ഒരു പ്രശ്നമായിരുന്നു. പഞ്ചാബി കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗിൽ, പഞ്ചാബി സംസാരിക്കുന്നതിൽ നിപുണനായിരുന്നു, പകരം പഞ്ചാബി സിനിമകൾ പിന്തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു . മുംബൈയിൽ ഒരു ടാലൻ്റ് ഏജൻ്റായ ഗിൽ സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അഭിനയ സ്കൂളിൽ ചേർന്നു.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Monica Gill on Making It in Punjabi Cinema, Finding Love, &amp; Her Wedding! {{!}} Interview (Ep. 29) |url=https://www.youtube.com/watch?v=sId-H1DNUCs |via=YouTube |access-date=8 April 2021}}&lt;/ref&gt;

2016ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ടിപ്‌സ് എന്ന ചിത്രമായ അംബർസരിയയിൽ ദിൽജിത് ദോസഞ്ജിനൊപ്പം ചേർന്നാണ് ഗിൽ തൻ്റെ പഞ്ചാബി സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Cities |title=Sonam Bajwa, Parul Gulati, Monica Gill: Punjabi actresses who we would love to see in Bollywood |website=The Indian Express |date=28 May 2016 |url=http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/sonam-bajwa-parul-gulati-monica-gill-punjabi-actresses-love-to-see-in-bollywood-2823194/ |access-date=16 June 2016}}&lt;/ref&gt; ആ വർഷം, അവൾ മൂന്ന് ബാക്ക് ടു ബാക്ക് ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ പഞ്ചാബി സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു. അടുത്ത വർഷം, 2017-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ K9 ഫിരംഗി എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അവർ ഹിന്ദി സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. 2018 ൽ, അവർ ഹിന്ദി സിനിമയായ പൾട്ടനിൽ കണ്ടു , അവിടെ ഹർഷവർദ്ധൻ റാണെയുടെ പ്രണയിനിയായി അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Monica Gill Says, Movie 'Panj Khaab' Has A Special Story Line |website=ptcpunjabi.co.in |date=13 October 2017 |url=http://www.ptcpunjabi.co.in/monica-gill-says-movie-panj-khaab-has-a-special-story-line/ |access-date=10 February 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news |title=Monica Gill to play Harshvardhan Rane's love interest in J P Dutta's Paltan |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/090218/monica-gill-harshvardhan-rane-love-interest-j-p-dutta-paltan-movie.html |work=[[Deccan Chronicle]] |date=9 February 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt; 2019-ൽ, പഞ്ചാബി-ഭാഷാ കാലഘട്ട നാടകമായ യാരാ വേയിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 2020-2021 ഇന്ത്യൻ കർഷകരുടെ പ്രതിഷേധത്തെ മോണിക്ക പിന്തുണച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Monica Gill reposts tweets shared by International stars supporting farmers' protest |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/monica-gill-reposts-tweets-shared-by-international-stars-supporting-farmers-protest/articleshow/80683504.cms |access-date=21 March 2021 |work=The Times of India |date=4 February 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==വ്യക്തിപരമായ ജീവിതം==
കാലിഫോർണിയ ആസ്ഥാനമായുള്ള ദന്തഡോക്ടറായ ഗുർഷാൻ സഹോതയെ ഗിൽ അവളുടെ ബന്ധുവിൻ്റെ വിവാഹത്തിൽ കണ്ടുമുട്ടി. 2018-ൽ വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി, ദമ്പതികൾ ദീർഘദൂര ബന്ധം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. അവളുടെ കല്യാണം ആസൂത്രണം ചെയ്യാൻ ഗിൽ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, എന്നാൽ പകർച്ചവ്യാധി കാരണം, അവരുടെ വിവാഹം സുരക്ഷിതമായി വ്യക്തിഗത പരിപാടികൾ നടത്തുന്നത് വരെ നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്.&lt;ref name=&quot;twoyears&quot;&gt;{{cite news |title=Monica Gill shares loved up pictures with fiance Gurshawn Sahota; says '2 years ago today, my rishta got pakka' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/monica-gill-shares-loved-up-pictures-with-fiance-gurshawn-sahota-says-2-years-ago-today-my-rishta-got-pakka/articleshow/79277791.cms |access-date=21 March 2021 |work=The Times of India |date=12 February 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Couple goals: Monica Gill's birthday wish posts for fiance Gurshwan Sahota are pure gold |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/couple-goals-monica-gills-birthday-wish-posts-for-fiance-gurshwan-sahota-are-pure-gold/articleshow/70751591.cms |access-date=21 March 2021 |work=The Times of India |date=20 August 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;

2021 നവംബറിൽ പൊരുത്തപ്പെടാനാവാത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം ഗില്ലും സഹോട്ടയും വേർപിരിഞ്ഞു. അവൾ അവിവാഹിതയാണ്, ഇപ്പോൾ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Vashist |first=Neha |date=15 March 2022 |title=Breaking! Monica Gill and Gurshawn Sahota part ways - Exclusive! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/breaking-monica-gill-and-gurshawn-sahota-part-ways/articleshow/90216450.cms |work=The Times of India |access-date=7 February 2023 |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{commons category}}
*{{IMDb name|8033021}}
* {{Instagram|monica_gill1}}
==അവലംബം==</text>
      <sha1>aads4qs2blny9ttag7jx3u2pojmrl9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:എന്റെ ഗ്രാമം 2025</title>
    <ns>4</ns>
    <id>662127</id>
    <revision>
      <id>4634255</id>
      <parentid>4605158</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:16:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>update logo</comment>
      <origin>4634255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13869" sha1="hzo8daldnb62suz0o0l72iohbyh7jh1" xml:space="preserve">{{Prettyurl|WP:EG2025}}
{{Ente Gramam header}}
&lt;div style=&quot;text-align:left;width:98%;border-bottom:1px solid #ccc;padding:20px 15px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:32px; font-weight:bold; color:#666; border-bottom:2px solid #666; padding:10px 5px;margin:1px 5px;color:#ff6100;&quot;&gt;എന്റെ ഗ്രാമം 2025&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight:bold;font-size:22px;padding:5px;color:#3c49db;&quot;&gt;17 ഡിസംബർ, 2025 - 28 ഫെബ്രുവരി, 2026&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
{{Infobox വിക്കി പദ്ധതി
 |name  = എന്റെ ഗ്രാമം 2025
 |image        = Village icon drawing.svg
  |imagesize   = 100px
  |caption     = ലോഗോ
 |period       = ഡിസംബർ 2025 - ഫെബ്രുവരി 2026
|goal=[[വിക്കിപീഡിയ:എന്റെ_ഗ്രാമം_2025#പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ]]
|members=വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്
|footnotes=&lt;!-- [[:commons:Category:??|ഈ പരിപാടിയിലൂടെ സമാഹരിച്ച ചിത്രങ്ങൾ]]: --&gt;
|category=&lt;!-- [[:commons:Category:??|കോമൺസിൽ]] --&gt;
|links=[http://ml.wikipedia.org/wiki/വർഗ്ഗം:സഹായക_താളുകൾ ലേഖന നിർമ്മാണത്തിന് സഹായം] ,ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ([[:commons:Campaign:wlv_25|കോമൺസിൽ]])[[commons:Commons:ജിയോകോഡിങ്|ജിയോകോഡിങ് സഹായം]]
}}
[[പ്രമാണം:Moozhikkulam_Paddy_Field_IMG_20250826_132211401.jpg|300px|വലത്ത്‌]]
ആഗോള വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം പിറന്നാളാഘോഷവും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തിമൂന്നാം പിറന്നാളാഘോഷവും പ്രമാണിച്ച് കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനസമാഹരണത്തിനും നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ പുതുക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള വിക്കി പദ്ധതിയാണ് എന്റെ ഗ്രാമം. [[:m:Wiki Loves Village|വിക്കി ലൗസ് വില്ലേജ്]] എന്ന ആഗോള വിക്കിപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ പദ്ധതി നടത്തപ്പെടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാനായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Village|വിക്കി ലൗസ് വില്ലേജ്]] എന്ന ഫോട്ടോ ക്യാമ്പയിനും നടത്തപ്പെടുന്നു.
&lt;div style=&quot;display:flex;justify-content:center;&quot;&gt;
{{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ |action=edit}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|അവലോകനം|url=https://editathonstat.toolforge.org/campaign.php?capval=eg2025 |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; justify-content: center;  align-items: center;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; &quot;&gt;
ആകെ
&lt;span style=&quot;font-size:80px; font-weight:bold;&quot;&gt;[[:വർഗ്ഗം:2025 -ലെ എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:2025 -ലെ എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ‎}}]] 
&lt;/span&gt;
ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}&lt;br/&gt;( പുതുക്കുക)]&lt;br/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;br/&gt;
== പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ==
* ആഗോള വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തഞ്ചാം വാർഷികാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുക
*  സ്വന്തം ഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ച് വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനം ചേർക്കാനും നിലവിലുള്ള താളുകൾ വികസിപ്പിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
* നിലവിലുള്ള വിക്കിപീഡിയ പേജിലെ ഉള്ളടക്കം വർദ്ധിപ്പിക്കുക
* പഞ്ചായത്തുകളുടെ പേജുകൾ പുതുക്കുക.
* എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങൾക്കും ജിയോകോഡിങ്ങ് ചെയ്യുക.
*വിക്കിഡാറ്റയിൽ എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുക.
* കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലേക്കെത്തിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
* പ്രാദേശികമായ ചിത്രങ്ങൾ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
* '''തിരിച്ചുവിടൽ താളുകൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ പരിഗണിക്കുന്നതല്ല'''

==തുടങ്ങാവുന്ന/വികസിപ്പിക്കാവുന്ന താളുകൾ==
===തുടങ്ങാവുന്ന ഗ്രാമങ്ങളുടെ പട്ടിക===
തു‍‍ടങ്ങാവുന്ന ഗ്രാമങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇംഗ്ലീഷിൽ, പേരിന്റെ Spelling പരിശോധിക്കണം. ലേഖനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് ഗ്രാമത്തിനെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുക. പേര് കൃത്യമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക. മലയാളത്തിലുള്ള പേരിൽ ലേഖനം തുടങ്ങുക. '''[[വിക്കിപീഡിയ:എന്റെ ഗ്രാമം 2018/ഗ്രാമങ്ങൾ|ഗ്രാമങ്ങളുടെ പട്ടിക]]''' ഒരു നിർദ്ദേശത്തിനു മാത്രമാണ്.
[https://ildm.kerala.gov.in/wp-content/uploads/2018/01/Revenue-Guide-2018.pdf]
[https://ildm.kerala.gov.in/wp-content/uploads/2018/12/ILDM-REVENUE-GUID_1-502.pdf]

===വികസിപ്പിക്കാവുന്ന ഗ്രാമങ്ങളുടെ പട്ടിക===
* കേരളത്തിലെ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള ഗ്രാമങ്ങളുടെ വർഗ്ഗങ്ങൾ : [[:വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎ ]] * [[:വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] * [[:വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]] * [[:വർഗ്ഗം:വയനാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ‎]]
[[:തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]

==സംഘാടനം==
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പ്
* [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]]

==പങ്കെടുക്കുന്നവർ==
{{വിക്കിപീഡിയ:എന്റെ ഗ്രാമം 2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}}
# --[[ഉപയോക്താവ്:Varghesepunnamada|Varghesepunnamada]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Varghesepunnamada|സംവാദം]]) 06:46, 4 ജനുവരി 2026 (UTC)

==ലേഖനങ്ങൾ==
===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ===
ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:2025 -ലെ എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക.
===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ===
ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:2025 -ലെ എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ട താളുകൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക.
==ഫലകം==
തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''&lt;nowiki&gt;{{എന്റെ ഗ്രാമം 2025|created=yes}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. 
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{എന്റെ ഗ്രാമം 2025|created=yes}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
{{imbox
|type=notice
|textstyle=&quot;border: 2px solid #fceb92; background-color: #fdffe7; padding: 10px;&quot;
|image=[[File:Village icon.svg|130px]]
|text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:എന്റെ ഗ്രാമം 2025|2025 -ലെ എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}}

നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്:

&lt;code&gt; &lt;nowiki&gt;{{എന്റെ ഗ്രാമം 2025|expanded=yes}} &lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം:
{{imbox
|type=notice
|textstyle=&quot;border: 2px solid #fceb92; background-color: #fdffe7; padding: 10px;&quot;
|image=[[File:Village icon.svg|130px]]
|text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:എന്റെ ഗ്രാമം 2025|2025 -ലെ എന്റെ ഗ്രാമം തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി  വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}}

==അവലോകനം==
#Malikaveedu 	- 107 ലേഖനങ്ങൾ
#Ajeeshkumar4u 	- 18 ലേഖനങ്ങൾ
#Ranjithsiji 	- 6 ലേഖനങ്ങൾ
#Fotokannan 	- 3 ലേഖനങ്ങൾ
#Sivahari 	- 2 ലേഖനങ്ങൾ

==കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ==
* [[:m:Wiki Loves Village|വിക്കി ലൗസ് വില്ലേജ്]]  മെറ്റ താൾ
*[[:commons:Commons:Wiki Loves Village|വിക്കി ലൗസ് വില്ലേജ്]]  കോമൺസ് താൾ

==പ്രായോജകർ==
[[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]]
{{WikiMeetup}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം വിക്കി പ്രവർത്തകസംഗമങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ പരിപാടികൾ]]</text>
      <sha1>hzo8daldnb62suz0o0l72iohbyh7jh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു-എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>663952</id>
    <revision>
      <id>4634256</id>
      <parentid>4598646</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:19:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ShajiA</username>
        <id>1528</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>16</comment>
      <origin>4634256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13254" sha1="mifuk1lqtj3p7v7cgvrnz0bao3e92wb" xml:space="preserve">
{{Infobox rail service|name=കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു-എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ&lt;br&gt;''വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്''|logo=|logo_width=|image=Bengaluru - Ernakulam Vande Bharat Express.jpg|image_width=300px|caption=കൃഷ്ണരാജപുരം എത്തി ബെംഗളൂരു സിറ്റി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ലക്ഷ്യമാക്കി പോകുന്ന മിനി വന്ദേ ഭാരത്|type=[[Vande Bharat Express]]|locale=[[കർണാടക]], [[തമിഴ്നാട്]], [[കേരളം]]|first={{start date and age|November 8 2025}} (ഉദ്ഘാടന ഓട്ടം)&lt;br&gt;{{start date and age|November 11 2025}} (കൊമേഴ്‌സ്യൽ ഓട്ടം)|last=|operator=[[ദക്ഷിണ പശ്ചിമ റെയിൽവേ|ദക്ഷിണ പശ്ചിമ റെയിൽവേ (സൗത്ത് വെസ്റ്റേൺ റെയിൽവേ സോൺ) (SWR)]]|ridership=|start=[[ബങ്കളൂരു സിറ്റി തീവണ്ടിനിലയം|KSR ബംഗളൂരു സിറ്റി ജംഗ്ഷൻ]] '''(SBC)'''|stops=07|end=[[എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ]] '''(ERS)'''|distance={{convert|625|km|0|abbr=on}}|journeytime=08 hrs 40 mins|frequency=ആഴ്ചയിൽ ആറ് ദിവസം (ബുധൻ ഒഴികെ)|trainnumber=26651 / 26652|line_used=ബാംഗ്ലൂർ സിറ്റി–ചെന്നൈ സെൻട്രൽ ലൈൻ, ജോലാർപേട്ട–ഷൊർണൂർ ലൈൻ, ഷൊറണൂർ–കൊച്ചിൻ ഹാർബർ ടെർമിനസ് ലൈൻ|class=എസി ചെയർ കാർ, എസി എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർ കാർ|seating=എയർലൈൻ സ്റ്റൈൽ തിരിക്കാവുന്ന സീറ്റുകൾ|sleeping=ഇല്ല|autorack=|catering=ഓൺ ബോർഡ്‌ കാറ്ററിംഗ്|observation=എല്ലാ കോച്ചുകളിലും വലിയ ജനാലകൾ|entertainment=ഓൺ-ബോർഡ് വൈഫൈ, ഇൻഫോടൈൻമെന്റ് സിസ്റ്റം, എസി പവർ പ്ലഗുകളും സോക്കറ്റുകളും, റീഡിംഗ് ലൈറ്റ്, സീറ്റ് പോക്കറ്റുകൾ, ബോട്ടിൽ ഹോൾഡർ, ട്രേ ടേബിൾ|baggage=ഓവർഹെഡ് റാക്കുകൾ|otherfacilities=[[Kavach (train protection system)|കവച്]]|stock=[[Vande Bharat Express#(trainset)#Second generation|Mini Vande Bharat 2.0]]|gauge=[[5 ft 6 in gauge railway|ഇന്ത്യൻ ബ്രോഡ് ഗേജ്]]&lt;br/&gt;{{track gauge|1676mm|allk=on}} [[broad gauge]]|el=[[25 kV 50 Hz AC]] ഓവർഹെഡ് ലൈൻ|speed={{cvt|72|km/h|0|abbr=on}} (Avg.)|owners=[[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ]]|map=|map_state=}}

[[കർണാടക|കർണാടകയിലെ]] [[ബെംഗളൂരു]] നഗരത്തെയും കേരളത്തിലെ [[കൊച്ചി]]&lt;nowiki/&gt;യെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ 78-ാമത് വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനാണ് '''കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു-എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ ''വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്'''''.

പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] 2025 നവംബർ 8ന് [[വാരാണസി|വാരണാസി]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ നിന്ന് വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ് വഴി ഈ എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിൻ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

== അവലോകനം ==
[[ബെംഗളൂരു|കെ. എസ്. ആർ. ബെംഗളൂരു സിറ്റി ജംഗ്ഷൻ]], കൃഷ്ണരാജപുരം, [[സേലം, തമിഴ്‌നാട്|സേലം]], [[ഈറോഡ്]], [[തിരുപ്പൂർ തീവണ്ടി നിലയം|തിരുപ്പൂർ]], [[കോയമ്പത്തൂർ]], [[പാലക്കാട്]], [[തൃശ്ശൂർ തീവണ്ടി നിലയം|തൃശൂർ]], [[എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളം (സൗത്ത്)]] എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളിളെ  ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ട്രെയിൻ ദക്ഷിണ പശ്ചിമ റെയിൽവേ സോൺ (സൌത്ത് വെസ്റ്റേൺ റെയിൽവേ) ആണ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്. ബുധനാഴ്ച ഒഴികെ ആഴ്ചയിൽ ആറ് ദിവസവും ഓടുന്ന ഈ ട്രെയിൻ 26651/26652 എന്നീ നമ്പറുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഓടുന്നത്. പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച്  ആദ്യ മാസത്തിൽ തന്നെ 55,000 യാത്രക്കാരെ വഹിച്ചു.

== റെയ്ക്കുകൾ ==
മെയ്ക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ ഇനിഷ്യേറ്റീവിന് കീഴിൽ [[ചെന്നൈ]] പെരമ്പൂരിലെ [[ഇന്റഗ്രൽ കോച്ച് ഫാക്ടറി]] രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച എഴുപത്തിരണ്ടാം തലമുറ മിനി വന്ദേ ഭാരത് 2.0 എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനാണിത്.

'''റേക്ക്/കോച്ച് കോമ്പോസിഷൻ'''

26651 കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു-എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസും, 26652 എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ - കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസും 7 എസി ചെയർ കാർ (സി1 മുതൽ സി 7 വരെ), 1 എസി എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർ കാർ (ഇ1) എന്നിവയടങ്ങുന്ന ഒരൊറ്റ 8 കോച്ച് വന്ദേ ഭാരത് റേക്ക് പങ്കിടുന്നു. 2026 ജൂലൈ ആദ്യവാരം മുതൽ, യാത്രക്കാരുടെ തിരക്ക് പരിഗണിച്ചു കോച്ചുകളുടെ എണ്ണം എട്ടിൽനിന്ന് പതിനാറായി ഉയർത്തും. &lt;!--ഭാവിയിൽ തിരക്ഈക് വർധികുന്നതിനു അനുസരിച്ച് ഈ ഘടന  ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ പരിഷ്കരിചേക്കാം.--&gt;&lt;ref&gt;https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Jun/28/bengaluru-ernakulam-vande-bharat-to-double-capacity&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+സ്റ്റാൻഡേർഡ് 8 കോച്ച് വന്ദേ ഭാരത് റേക്ക് (26651/26652) 
! scope=&quot;col&quot; |കോച്ച് 
സീരിയൽ

നമ്പർ
! scope=&quot;col&quot; |കോച്ച് 
! scope=&quot;col&quot; |കോച്ച് നിറം
! scope=&quot;col&quot; |ഇരിപ്പിട ശേഷി
! scope=&quot;col&quot; |യാത്രാ ക്ലാസ്
! scope=&quot;col&quot; |ഇരിപ്പിട ക്രമീകരണം
|-
|1
|സി1
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|44
|സിസി
|3×2
|-
|2
|സി2
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|78
|സിസി
|3×2
|-
|3
|ഇ1
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|52
|ഇസി
|2×2
|-
|4
|സി3
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|78
|സിസി
|3×2
|-
|5
|സി4
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|78
|സിസി
|3×2
|-
|6
|സി5
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|78
|സിസി
|3×2
|-
|7
|സി6
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|78
|സിസി
|3×2
|-
|8
|സി7
|ഓറഞ്ച്-ഗ്രേ
|44
|സിസി
|3×2
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ദിശ അനുസരിച്ച് കോച്ച് ലേഔട്ട്
! scope=&quot;col&quot; |ദിശ
! scope=&quot;col&quot; |1
! scope=&quot;col&quot; |2
! scope=&quot;col&quot; |3
! scope=&quot;col&quot; |4
! scope=&quot;col&quot; |5
! scope=&quot;col&quot; |6
! scope=&quot;col&quot; |7
! scope=&quot;col&quot; |8
|-
|കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു - എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ (26651) &lt;br /&gt;
|സി7
|സി6
|സി5
|സി4
|സി3
|ഇ1
|സി2
|സി1
|-
|എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ - കെ. എസ്. ആർ. ബെംഗളൂരു (26652) &lt;br /&gt;
|സി1
|സി2
|ഇ1
|സി3
|സി4
|സി5
|സി6
|സി7
|}

== സേവനം ==
കെഎസ്ആർ ബെംഗളൂരു-എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ് നിലവിൽ ആഴ്ചയിൽ 6 ദിവസവും ഓടുന്നു. ഈ ട്രെയിൻ മണിക്കൂറിൽ ശരാശരി 72 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ 08 മണിക്കൂർ 40 മിനിറ്റ് യാത്രാ സമയത്തിൽ 625 കിലോമീറ്റർ (388 മൈൽ) ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു.  പരമാവധി അനുവദനീയമായ വേഗത  130 കിലോമീറ്റർ/മണിക്കൂർ (81 മൈൽ/മണിക്കൂർ) ആണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/railways-approves-vande-bharat-train-from-bengaluru-to-ernakulam-10339571/|title=Railways approves Vande Bharat train from Bengaluru to Ernakulam|access-date=2025-11-01|date=2025-11-01|website=The Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Nov/01/railway-board-announces-timing-for-ernakulam-bengaluru-vande-bharat-express-train|title=Railway Board announces timing for Ernakulam-Bengaluru Vande Bharat Express train|access-date=2025-11-01|last=Service|first=Express News|date=2025-11-01|website=The New Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/11/01/bengaluru-ernakulam-vande-bharat-launch-next-week-pm-modi-to-inaugurate-new-service.html|title=ബെംഗളൂരൂ - എറണാകുളം വന്ദേഭാരത് അടുത്തയാഴ്ച; പ്രധാനമന്ത്രി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യും,‌ കേരളത്തിൽ 2 സ്റ്റോപ്പുകൾ‌|access-date=2025-11-01|website=ബെംഗളൂരൂ - എറണാകുളം വന്ദേഭാരത് അടുത്തയാഴ്ച; പ്രധാനമന്ത്രി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യും,‌ കേരളത്തിൽ 2 സ്റ്റോപ്പുകൾ‌|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/11/01/ernakulam-bengaluru-new-vande-bharat-station-specific-timings.html|title=Ernakulam-Bengaluru new Vande Bharat schedule released: Station-specific timings, other details|access-date=2025-11-01|website=Ernakulam-Bengaluru new Vande Bharat schedule released: Station-specific timings, other details|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==
* [[വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]]
* [[തേജസ് എക്സ്പ്രസ്]]
* [[ഗതിമാൻ എക്സ്പ്രസ്]]
* [[ബങ്കളൂരു സിറ്റി തീവണ്ടിനിലയം|കെ. എസ്. ആർ. ബെംഗളൂരു സിറ്റി ജംഗ്ഷൻ]]
* [[എറണാകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടിനിലയം|എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]]
* [[മംഗളൂരു സെൻട്രൽ - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്|മംഗളൂരു സെൻട്രൽ-തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]]
* [[കാസർഗോഡ് - തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ് (കോട്ടയം വഴി)|കാസർഗോഡ്-തിരുവനന്തപുരം വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്]]

== അവലംബം ==
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റെയിൽ ഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:ബാംഗ്ലൂർ നഗരത്തിലെ ഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകയിലെ ഗതാഗതം]]</text>
      <sha1>mifuk1lqtj3p7v7cgvrnz0bao3e92wb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പുലപ്പുകാവ് ശിവക്ഷേത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>665086</id>
    <revision>
      <id>4634313</id>
      <parentid>4614133</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T04:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prasanth C7</username>
        <id>214618</id>
      </contributor>
      <origin>4634313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1044" sha1="7dw6oe0ibzlz662q8pv8c1ntzgmi3h6" xml:space="preserve">[[പ്രമാണം:Pulapukavu Mahadeva Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|Pulappukkavu Mahadeva Temple]]
വള്ളമല പുലപ്പുകാവ് ശിവക്ഷേത്രം

തിരുവല്ല—മല്ലപ്പള്ളി പാതയിൽ കുന്നന്താനം നടക്കൽ ജംഗ്ഷനിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പുരാതനമായ ശിവക്ഷേത്രം.തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിൻ്റെ കീഴിൽ ആണ് ഈ ക്ഷേത്രം.

പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ഭഗവാൻ പരമശിവനും ഉപദേവന് ഭഗവാൻ ശ്രീ കൃഷ്ണനും നഗദൈവങ്ങളും.

ഉത്സവങ്ങൾ
ശിവരാത്രി,ഭഗവത സപ്താഹം,പ്രദോഷം എന്നിവയ്ക്ക് ധാരാളം ഭക്തർ പങ്കെടുക്കുന്നു.</text>
      <sha1>7dw6oe0ibzlz662q8pv8c1ntzgmi3h6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പി.ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666952</id>
    <revision>
      <id>4634280</id>
      <parentid>4628059</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34648" sha1="twc9acmrdrosppykxu4wogz9amw38ux" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image         = [[File:Moulavi portrait.jpg|thumb|moulavis picture]]
| image_size    = 250px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ്  പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>twc9acmrdrosppykxu4wogz9amw38ux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634281</id>
      <parentid>4634280</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34648" sha1="bkoikjg8gasff7x5jdb4q20vq4qfcy4" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image         = [[File:Moulavi portrait.jpg|thumb|moulavis picture]]
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ്  പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>bkoikjg8gasff7x5jdb4q20vq4qfcy4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634282</id>
      <parentid>4634281</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34626" sha1="jez3u7unzplprfbnr8ow3qjsvp5fj2e" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image         = | image = Moulavi portrait.jpg
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ്  പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>jez3u7unzplprfbnr8ow3qjsvp5fj2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634283</id>
      <parentid>4634282</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34608" sha1="bswy7pset8a2jglkrqrdrf43avmdvih" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = Moulavi portrait.jpg
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ്  പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>bswy7pset8a2jglkrqrdrf43avmdvih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634284</id>
      <parentid>4634283</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34679" sha1="61vmnmjee9ht5p3jem2rjte9j26es7i" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ്  പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>61vmnmjee9ht5p3jem2rjte9j26es7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634287</id>
      <parentid>4634284</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41462" sha1="mpvco5rmu7e2bqex5585tqg6ah0xe8z" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന  മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി (വടുതല മൂസ മൗലവി) അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കാവ്യത്തിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.
അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു 
ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു.* നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോ
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>mpvco5rmu7e2bqex5585tqg6ah0xe8z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634288</id>
      <parentid>4634287</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41640" sha1="bm3xq8rtdbrqwqu735cc24fivggexmj" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന  മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി (വടുതല മൂസ മൗലവി) അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കാവ്യത്തിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു.നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്.
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>bm3xq8rtdbrqwqu735cc24fivggexmj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634289</id>
      <parentid>4634288</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:12:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42078" sha1="f4k8wbn12ge6eueeyz844p4pehte3d3" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന  മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി (വടുതല മൂസ മൗലവി) അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കാവ്യത്തിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു.നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്.
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു&quot;അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ&quot;
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>f4k8wbn12ge6eueeyz844p4pehte3d3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634290</id>
      <parentid>4634289</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42156" sha1="rw65cn6f7byuaz9erlmj0e74r4h370e" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന  മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി (വടുതല മൂസ മൗലവി) അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കാവ്യത്തിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു.നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്.
* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു&quot;അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ&quot;
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>rw65cn6f7byuaz9erlmj0e74r4h370e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634291</id>
      <parentid>4634290</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45980" sha1="t9rsftcn9ul8ijx3ik25d9l1aq6wfda" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]

[[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]]

[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]

 
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
 
 
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
 
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന  മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി (വടുതല മൂസ മൗലവി) അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കാവ്യത്തിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു.നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്.

* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു&quot;അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ&quot;
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം
 
==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>t9rsftcn9ul8ijx3ik25d9l1aq6wfda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634292</id>
      <parentid>4634291</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <comment>/* പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ */</comment>
      <origin>4634292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45968" sha1="n5dfneraucl63owqhbcue1jk5ofwcbj" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]
[[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]]
[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന  മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി (വടുതല മൂസ മൗലവി) അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കാവ്യത്തിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു.നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്.

* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു&quot;അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ&quot;
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം

==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>n5dfneraucl63owqhbcue1jk5ofwcbj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634293</id>
      <parentid>4634292</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45620" sha1="0pjonqd1i0xbaokp0l6f0vd8rykrqsn" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]
[[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]]
[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന  മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി (വടുതല മൂസ മൗലവി) അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കാവ്യത്തിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു.നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്.

* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു&quot;അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ&quot;
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം

==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>0pjonqd1i0xbaokp0l6f0vd8rykrqsn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634298</id>
      <parentid>4634293</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PBK Moulavi</username>
        <id>217125</id>
      </contributor>
      <origin>4634298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41837" sha1="i8dbcg6lewmy9tung2hm7lrwrurlwqo" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]
[[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]]
[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. 

* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു&quot;അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ&quot;
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം

==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ:

&quot;പാക്കിസ്ഥാൻ&quot; → &quot;പാകിസ്താൻ&quot; (correct spelling)
Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു
&quot;ണ്ഡിതനായ&quot; → &quot;പണ്ഡിതനായ&quot; (typo fix)
Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു
Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3
 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;
 
==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>i8dbcg6lewmy9tung2hm7lrwrurlwqo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634304</id>
      <parentid>4634298</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T03:59:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vicharam</username>
        <id>9387</id>
      </contributor>
      <comment>/* അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും */</comment>
      <origin>4634304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41442" sha1="fstea2h3ih5ountiarexrvsdbkh6zon" xml:space="preserve">{{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}}


{{Infobox person
| name          = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
| image = &lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1;padding:2px&quot;&gt;[[File:Moulavi portrait.jpg|200px]]&lt;/div&gt;
| image_size    = 200px
| caption       = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
| other_names   = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി
| birth_date    = 1915 July 28
| birth_place   = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date    = 1999 September 3
| death_place   = കേരളം, ഇന്ത്യ
| occupation    = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
| known_for     = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം''
| awards        = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും
}}
 
'''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;/ref&gt; '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;&gt;അലി, സാഹിൽ. &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും.&quot; ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
 
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി  പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;edapally_history&quot;&gt;{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി  ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}}
 
അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}}
 
==വിദ്യാഭ്യാസം==
 
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
==ജീവിതവൃത്തി==
 
===അധ്യാപനം===
 
തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും===
 
ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ  ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്===
 
സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ===
 
[[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ==
[[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]]
[[File:Al Faraid 1st (1967) Edition.jpg|thumb|Al Faraid 1st (1967) Edition]]
[[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]]
[[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]]
[[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]]
ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;
 
* '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള  പ്രമുഖ  വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ  ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള  ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ 1967 പതിപ്പ്  റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്. 

* '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ  അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
* '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

* '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – &quot;ആദിയിൽ  അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്&quot; എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു&quot;അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ&quot;
* '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ്  മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
* '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
* '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം
* '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി  ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ  കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി  കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.
&quot;1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു&quot; എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ  പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും 
പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ  അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
* '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം

==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും==
 
[[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]]
 
''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി  സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt; [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;

 
2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref name=&quot;unani2026&quot;&gt;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.&lt;/ref&gt;

==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ==
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും  മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;
 
[[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക  പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി,
കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം  എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി,  കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;.
 
പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും  &quot;ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ&quot; എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന്    അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;karim&quot;&gt;.
 
==മരണവും പൈതൃകവും==
 
1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;  അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt; അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).&lt;/ref&gt; pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;

==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ==
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള.
* മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ.
* ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ്
അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;official&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;medium&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;youtube&quot;&gt;{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==

&lt;references/&gt;
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==

# [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്]
# [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 &quot;പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും&quot; – മീഡിയം]
# [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും&quot; – മീഡിയം]
# [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala &quot;കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്&quot; – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്]
# [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi &quot;പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം&quot; – ടംബ്ലർ]
# [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം]
[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]]</text>
      <sha1>fstea2h3ih5ountiarexrvsdbkh6zon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യൂണിഫൈഡ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റം ഫോർ എഡ്യുക്കേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>668798</id>
    <revision>
      <id>4634253</id>
      <parentid>4630658</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2458" sha1="03luvp98o05ysi2h16aknra9c6mb6no" xml:space="preserve">
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഡാറ്റാബേസാണ് '''യൂണിഫൈഡ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റം ഫോർ എഡ്യൂക്കേഷൻ''' അല്ലെങ്കിൽ '''യുഡിഐഎസ്ഇ'''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://udisepluslogin.com/|title=[https://udisepluslogin.com/ UDISE] Unified District Information System for Education|access-date=5 October 2014|publisher=U-DISE|archive-date=2026-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20260616074817/https://udisepluslogin.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിലാണ് ഡാറ്റാബേസ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്, കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ [[നാഷണൽ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ് സെൻറർ (എൻ.ഐ.സി)|നാഷണൽ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ് സെന്ററാണ്]]  ഈ ഡാറ്റബേസ് പരിപാലിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ സ്ക്കൂളുകൾക്കും ഇത് അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു കോഡ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 

കൊഴിഞ്ഞുപോക്കിന്റെ നിലവാരം , സ്കൂളിലെ ശുചിമുറികളുടെ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ ഈ സംവിധാനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

* {{Cite web|url=http://rmsatn.com/u-dise.html|title=Unified District Information System for Education|access-date=5 October 2014|publisher=Rashtriya Madhyamik Shiksha Abhiyan, Government of Tamil Nadu|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220105835/http://rmsatn.com/u-dise.html|archive-date=20 December 2014}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|https://udiseplus.gov.in/#/home}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം]]</text>
      <sha1>03luvp98o05ysi2h16aknra9c6mb6no</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:ആനക്കാരൻ</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668807</id>
    <revision>
      <id>4634210</id>
      <parentid>4631327</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ആനക്കാരൻ]] എന്ന താൾ [[കരട്:ആനക്കാരൻ]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനം വികസിപ്പിക്കണം, കൂടുതൽ അവലംബം വേണം</comment>
      <origin>4631327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1302" sha1="5apx5rzefbhxjix32tzhujguhlgx12i" xml:space="preserve">
{{Infobox book|author=കാരൂർ|name=ആനക്കാരൻ|publisher=SPCS (സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം )|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 1959|image_caption=പുറംചട്ട|image=ആനക്കാരൻ.jpg|language=മലയാളം}}

[[കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള]] രചിച്ച [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] ആനക്കാരൻ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spcsindia.com/book/aanakkaran-ebook|title=}}&lt;/ref&gt; ഇതിന് [[1959]] ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയാണ് '''ചന്തു ദി എലഫൻ്റ് ബോയ്'''. ഇത് പരിഭാഷ പെടുത്തിയത് [[ശാന്ത രമേശ്വർ റാവോ]] ആണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.amazon.in/Chathu-Elephant-Karoor-Nilakanta-Pillai-ebook/dp/B07H4MRPQ8?dplnkId=e00ea5f1-9e01-443f-ba53-5c26f230013e|title=}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>5apx5rzefbhxjix32tzhujguhlgx12i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634211</id>
      <parentid>4634210</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1319" sha1="p1gyrlny2g6xvnttmodmy9di1rz6ju8" xml:space="preserve">{{Draft article}}
{{Infobox book|author=കാരൂർ|name=ആനക്കാരൻ|publisher=SPCS (സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം )|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 1959|image_caption=പുറംചട്ട|image=ആനക്കാരൻ.jpg|language=മലയാളം}}

[[കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള]] രചിച്ച [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] ആനക്കാരൻ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spcsindia.com/book/aanakkaran-ebook|title=}}&lt;/ref&gt; ഇതിന് [[1959]] ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയാണ് '''ചന്തു ദി എലഫൻ്റ് ബോയ്'''. ഇത് പരിഭാഷ പെടുത്തിയത് [[ശാന്ത രമേശ്വർ റാവോ]] ആണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.amazon.in/Chathu-Elephant-Karoor-Nilakanta-Pillai-ebook/dp/B07H4MRPQ8?dplnkId=e00ea5f1-9e01-443f-ba53-5c26f230013e|title=}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>p1gyrlny2g6xvnttmodmy9di1rz6ju8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668817</id>
    <revision>
      <id>4634212</id>
      <parentid>4630923</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ]] എന്ന താൾ [[കരട്:കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനം വികസിപ്പിക്കണം. കൂടുതൽ അവലംബം വേണം</comment>
      <origin>4630923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1685" sha1="4x09pdrl6ub5u4ui014biqydwil8xgg" xml:space="preserve">[[മുഹമ്മ രമണൻ]] രചിച്ച ഒരു [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലനോവൽ]] ആണ് '''കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ'''. ഇതിന് [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള]] [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ലഭിച്ചു.

{{Infobox book|name=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|image_caption=പുറംചട്ട|author=മുഹമ്മ രമണൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്‌സ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|genres=ബാലസാഹിത്യം‚ നോവൽ|language=മലയാളം|image=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ.jpg}}

മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി പുറത്തിറക്കിയ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസാധകർ [[ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്]] ആയിരുന്നു &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.muhamma.com/muhamma-ramanan/|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/authors/muhamma-ramanan.html|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/|title=}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>4x09pdrl6ub5u4ui014biqydwil8xgg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634213</id>
      <parentid>4634212</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1703" sha1="r2k61zn2ibkrn6yozupzbacmqqkoqds" xml:space="preserve">{{Draft article}}
[[മുഹമ്മ രമണൻ]] രചിച്ച ഒരു [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലനോവൽ]] ആണ് '''കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ'''. ഇതിന് [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള]] [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ലഭിച്ചു.

{{Infobox book|name=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|image_caption=പുറംചട്ട|author=മുഹമ്മ രമണൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്‌സ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|genres=ബാലസാഹിത്യം‚ നോവൽ|language=മലയാളം|image=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ.jpg}}

മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി പുറത്തിറക്കിയ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസാധകർ [[ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്]] ആയിരുന്നു &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.muhamma.com/muhamma-ramanan/|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/authors/muhamma-ramanan.html|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/|title=}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>r2k61zn2ibkrn6yozupzbacmqqkoqds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:കമ്പിളിക്കുപ്പായം</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668825</id>
    <revision>
      <id>4634214</id>
      <parentid>4631137</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[കമ്പിളിക്കുപ്പായം]] എന്ന താൾ [[കരട്:കമ്പിളിക്കുപ്പായം]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: കൂടുതൽ വിവരം വേണം. അവലംബങ്ങൾ വേണം</comment>
      <origin>4631137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="s3muuxmbk85qebpw9isr4vlbhywhrgv" xml:space="preserve">[[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] രചിച്ച ഒരു [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] '''കമ്പിളിക്കുപ്പായം'''. ഇതിനു [[1998]] -ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. ദേവപ്രകാശ് ആണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ കവർ ആർട്ടും [[ചിത്രകല|ചിത്രങ്ങളും]] വരച്ചത്‌. [[ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] ആണ് ഈ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധികരിച്ചത്.

{{Infobox book|name=കമ്പിളിക്കുപ്പായം|author=മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി|cover_artist=ദേവപ്രകാശ്|publisher=ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിപുരസ്കാരം|pages=115}}</text>
      <sha1>s3muuxmbk85qebpw9isr4vlbhywhrgv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634215</id>
      <parentid>4634214</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1190" sha1="g1s6phezskasqke0oz89d75mvzwjwyy" xml:space="preserve">{{Draft article}}
[[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] രചിച്ച ഒരു [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] '''കമ്പിളിക്കുപ്പായം'''. ഇതിനു [[1998]] -ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. ദേവപ്രകാശ് ആണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ കവർ ആർട്ടും [[ചിത്രകല|ചിത്രങ്ങളും]] വരച്ചത്‌. [[ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] ആണ് ഈ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധികരിച്ചത്.

{{Infobox book|name=കമ്പിളിക്കുപ്പായം|author=മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി|cover_artist=ദേവപ്രകാശ്|publisher=ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിപുരസ്കാരം|pages=115}}</text>
      <sha1>g1s6phezskasqke0oz89d75mvzwjwyy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach</title>
    <ns>3</ns>
    <id>668890</id>
    <revision>
      <id>4634221</id>
      <parentid>4633790</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം</comment>
      <origin>4634221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14057" sha1="7fgxnv2anavt5p54rqf9mbagza68vke" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Malayali Fit Coach | Malayali Fit Coach | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:05, 23 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ==

ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പേരിൽ താളുകൾ തുടങ്ങുന്നത് വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങൾക്ക് എതിരായ കാര്യമാണ്. ദയവായി വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും വായിച്ചതിനുശേഷം മാത്രം താളുകൾ ആരംഭിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:33, 25 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ചേർക്കൽ ==

താങ്കൾ ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പരസ്യം തുടർച്ചയായി വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ദയവായി ഇത് തുടരാതിരിക്കുക. ഇത്തരം തിരുത്തുകൾ താങ്കളെ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നും തടയുന്നതിന് കാരണമാകും എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:51, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

:നമസ്കാരം Ajeeshkumar4u,
:താങ്കളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ 
:മനസ്സിലാക്കി. വിക്കിപീഡിയ 
:നയങ്ങൾ പഠിക്കുന്നതിന് 
:സമയം നൽകുന്നതിന് 
:നന്ദി. ഭാവിയിൽ 
:മികച്ച സ്രോതസ്സുകളോടെ 
:മടങ്ങിവരാം.
:സസ്നേഹം
:Malayali Fit Coach [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 09:06, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)
==  [[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 09:07, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

== ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും ==

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. എന്നാൽ വിക്കിപീഡിയ ഒരു വിജ്ഞാനകോശമായതുകൊണ്ട് അത്തരത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ വേണം എഴുതുവാൻ. കൂടാതെ നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിക്കുന്നത് അഭികാമ്യമല്ല. താങ്കളുടെ ചില ലേഖനങ്ങൾ പരസ്യം പോലെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തുടർന്ന് ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. നയങ്ങളും ശൈലിയും പാലിക്കാത്തവ മായ്ക്കപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശൈലിമാറ്റാത്തപക്ഷം തടയപ്പെടാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശ്രദ്ധിക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:36, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7fgxnv2anavt5p54rqf9mbagza68vke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634238</id>
      <parentid>4634221</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malayali Fit Coach</username>
        <id>219594</id>
      </contributor>
      <comment>/* ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും */ മറുപടി</comment>
      <origin>4634238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15003" sha1="2ufgsa2v7xrvib65e8tnssnhpufnbbv" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Malayali Fit Coach | Malayali Fit Coach | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:05, 23 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ==

ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പേരിൽ താളുകൾ തുടങ്ങുന്നത് വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങൾക്ക് എതിരായ കാര്യമാണ്. ദയവായി വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും വായിച്ചതിനുശേഷം മാത്രം താളുകൾ ആരംഭിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:33, 25 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ചേർക്കൽ ==

താങ്കൾ ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പരസ്യം തുടർച്ചയായി വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ദയവായി ഇത് തുടരാതിരിക്കുക. ഇത്തരം തിരുത്തുകൾ താങ്കളെ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നും തടയുന്നതിന് കാരണമാകും എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:51, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

:നമസ്കാരം Ajeeshkumar4u,
:താങ്കളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ 
:മനസ്സിലാക്കി. വിക്കിപീഡിയ 
:നയങ്ങൾ പഠിക്കുന്നതിന് 
:സമയം നൽകുന്നതിന് 
:നന്ദി. ഭാവിയിൽ 
:മികച്ച സ്രോതസ്സുകളോടെ 
:മടങ്ങിവരാം.
:സസ്നേഹം
:Malayali Fit Coach [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 09:06, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)
==  [[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 09:07, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

== ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും ==

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. എന്നാൽ വിക്കിപീഡിയ ഒരു വിജ്ഞാനകോശമായതുകൊണ്ട് അത്തരത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ വേണം എഴുതുവാൻ. കൂടാതെ നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിക്കുന്നത് അഭികാമ്യമല്ല. താങ്കളുടെ ചില ലേഖനങ്ങൾ പരസ്യം പോലെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തുടർന്ന് ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. നയങ്ങളും ശൈലിയും പാലിക്കാത്തവ മായ്ക്കപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശൈലിമാറ്റാത്തപക്ഷം തടയപ്പെടാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശ്രദ്ധിക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:36, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)

:വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. ലേഖനത്തിലെ പരസ്യ സ്വഭാവമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ തികച്ചും നിഷ്പക്ഷമായ രീതിയിൽ ഇത് മാറ്റിയെഴുതുന്നതാണ്. ആവശ്യമായ തിരുത്തലുകൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 13:48, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>2ufgsa2v7xrvib65e8tnssnhpufnbbv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634239</id>
      <parentid>4634238</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malayali Fit Coach</username>
        <id>219594</id>
      </contributor>
      <comment>/* ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും */ മറുപടി</comment>
      <origin>4634239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16269" sha1="0sa2etwqnu9ezzw2pj3e5mh4qzhcvby" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Malayali Fit Coach | Malayali Fit Coach | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:05, 23 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ==

ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പേരിൽ താളുകൾ തുടങ്ങുന്നത് വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങൾക്ക് എതിരായ കാര്യമാണ്. ദയവായി വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും വായിച്ചതിനുശേഷം മാത്രം താളുകൾ ആരംഭിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:33, 25 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ചേർക്കൽ ==

താങ്കൾ ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പരസ്യം തുടർച്ചയായി വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ദയവായി ഇത് തുടരാതിരിക്കുക. ഇത്തരം തിരുത്തുകൾ താങ്കളെ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നും തടയുന്നതിന് കാരണമാകും എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:51, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

:നമസ്കാരം Ajeeshkumar4u,
:താങ്കളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ 
:മനസ്സിലാക്കി. വിക്കിപീഡിയ 
:നയങ്ങൾ പഠിക്കുന്നതിന് 
:സമയം നൽകുന്നതിന് 
:നന്ദി. ഭാവിയിൽ 
:മികച്ച സ്രോതസ്സുകളോടെ 
:മടങ്ങിവരാം.
:സസ്നേഹം
:Malayali Fit Coach [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 09:06, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)
==  [[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 09:07, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

== ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും ==

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. എന്നാൽ വിക്കിപീഡിയ ഒരു വിജ്ഞാനകോശമായതുകൊണ്ട് അത്തരത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ വേണം എഴുതുവാൻ. കൂടാതെ നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിക്കുന്നത് അഭികാമ്യമല്ല. താങ്കളുടെ ചില ലേഖനങ്ങൾ പരസ്യം പോലെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തുടർന്ന് ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. നയങ്ങളും ശൈലിയും പാലിക്കാത്തവ മായ്ക്കപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശൈലിമാറ്റാത്തപക്ഷം തടയപ്പെടാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശ്രദ്ധിക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:36, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)

:വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. ലേഖനത്തിലെ പരസ്യ സ്വഭാവമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ തികച്ചും നിഷ്പക്ഷമായ രീതിയിൽ ഇത് മാറ്റിയെഴുതുന്നതാണ്. ആവശ്യമായ തിരുത്തലുകൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 13:48, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)
:നിർമ്മിതബുദ്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള (AI) താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം മനസ്സിലാക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യ ഇത്രത്തോളം വളർന്ന ഈ കാലത്ത് ആശയങ്ങൾ ക്രോഡീകരിക്കാൻ AI ടൂളുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് സാധാരണമാണ്. വിക്കിപീഡിയ തന്നെ പല ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. ലേഖനത്തിലെ പരസ്യ സ്വഭാവമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 13:50, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>0sa2etwqnu9ezzw2pj3e5mh4qzhcvby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634240</id>
      <parentid>4634239</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malayali Fit Coach</username>
        <id>219594</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും */</comment>
      <origin>4634240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15324" sha1="573h0gik2uacy4ymetqjyjewc3ui2ql" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: Malayali Fit Coach | Malayali Fit Coach | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:05, 23 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ==

ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പേരിൽ താളുകൾ തുടങ്ങുന്നത് വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങൾക്ക് എതിരായ കാര്യമാണ്. ദയവായി വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും വായിച്ചതിനുശേഷം മാത്രം താളുകൾ ആരംഭിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:33, 25 ജൂൺ 2026 (UTC)

== പരസ്യങ്ങൾ ചേർക്കൽ ==

താങ്കൾ ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തികളുടെയും സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പരസ്യം തുടർച്ചയായി വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ദയവായി ഇത് തുടരാതിരിക്കുക. ഇത്തരം തിരുത്തുകൾ താങ്കളെ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നും തടയുന്നതിന് കാരണമാകും എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:51, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

:നമസ്കാരം Ajeeshkumar4u,
:താങ്കളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ 
:മനസ്സിലാക്കി. വിക്കിപീഡിയ 
:നയങ്ങൾ പഠിക്കുന്നതിന് 
:സമയം നൽകുന്നതിന് 
:നന്ദി. ഭാവിയിൽ 
:മികച്ച സ്രോതസ്സുകളോടെ 
:മടങ്ങിവരാം.
:സസ്നേഹം
:Malayali Fit Coach [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 09:06, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)
==  [[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 09:07, 26 ജൂൺ 2026 (UTC)

== ലേഖനങ്ങളുടെ ശൈലിയും ഉള്ളടക്കവും ==

മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. എന്നാൽ വിക്കിപീഡിയ ഒരു വിജ്ഞാനകോശമായതുകൊണ്ട് അത്തരത്തിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ വേണം എഴുതുവാൻ. കൂടാതെ നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിക്കുന്നത് അഭികാമ്യമല്ല. താങ്കളുടെ ചില ലേഖനങ്ങൾ പരസ്യം പോലെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തുടർന്ന് ലേഖനമെഴുതുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. നയങ്ങളും ശൈലിയും പാലിക്കാത്തവ മായ്ക്കപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശൈലിമാറ്റാത്തപക്ഷം തടയപ്പെടാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ശ്രദ്ധിക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:36, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)

:നിർമ്മിതബുദ്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള (AI) താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം മനസ്സിലാക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യ ഇത്രത്തോളം വളർന്ന ഈ കാലത്ത് ആശയങ്ങൾ ക്രോഡീകരിക്കാൻ AI ടൂളുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് സാധാരണമാണ്. വിക്കിപീഡിയ തന്നെ പല ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ. വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. ലേഖനത്തിലെ പരസ്യ സ്വഭാവമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, [[ഉപയോക്താവ്:Malayali Fit Coach|Malayali Fit Coach]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malayali Fit Coach|സംവാദം]]) 13:50, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>573h0gik2uacy4ymetqjyjewc3ui2ql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668931</id>
    <revision>
      <id>4634222</id>
      <parentid>4633816</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:37:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]] എന്ന താൾ [[കരട്:ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനം വ്യാപകമായി മാറ്റിയെഴുതണം</comment>
      <origin>4633816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10178" sha1="rhga0u44a3y2l2tlntu1qflspznzuke" xml:space="preserve">= ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് =

'''ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്''' (Online Fitness) എന്നത് ഇന്റർനെറ്റ്, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്, ധരിക്കാവുന്ന സ്മാർട്ട് ഉപകരണങ്ങൾ (wearables) എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് വ്യായാമപരിശീലനം, ശാരീരിക പ്രവർത്തന മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം, പോഷകാഹാര ഉപദേശം, ആരോഗ്യ പുരോഗതി നിരീക്ഷണം എന്നിവ നൽകുന്ന ഒരു ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ സേവനരീതിയാണ്. പരിശീലകർ, ആരോഗ്യവിദഗ്ധർ, അല്ലെങ്കിൽ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ മുഖേന വ്യക്തിഗതമോ കൂട്ടായോ ഫിറ്റ്നസ് പരിശീലനം നൽകാൻ ഈ സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

ഇന്റർനെറ്റിന്റെ വ്യാപനത്തോടെ 2000-കളിൽ ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് ഉള്ളടക്കങ്ങൾ വെബ്‌സൈറ്റുകളിലും വീഡിയോ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലും ലഭ്യമാകാൻ തുടങ്ങി. തുടർന്ന് സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെയും മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെയും വളർച്ചയോടെ ഫിറ്റ്നസ് ട്രാക്കിംഗ്, പരിശീലന പദ്ധതികൾ, ഭക്ഷണരേഖപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ ജനപ്രിയമായി.

2020-ലെ COVID-19 മഹാമാരിക്കാലത്ത് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജിമ്മുകളും ഫിറ്റ്നസ് കേന്ദ്രങ്ങളും താൽക്കാലികമായി അടച്ചുപൂട്ടിയതോടെ ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു. ഇതേ തുടർന്ന് വ്യക്തിഗത ഓൺലൈൻ പരിശീലനം, തത്സമയ ക്ലാസുകൾ, ഡിജിറ്റൽ ഫിറ്റ്നസ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എന്നിവയുടെ വ്യാപനം വേഗത്തിലായി.

== പ്രധാന സേവനരീതികൾ ==

* വ്യക്തിഗത ഓൺലൈൻ പരിശീലനം
* തത്സമയ ഗ്രൂപ്പ് ക്ലാസുകൾ
* മുൻകൂട്ടി റെക്കോർഡ് ചെയ്ത വീഡിയോ പരിശീലനങ്ങൾ
* മൊബൈൽ ഫിറ്റ്നസ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ
* ധരിക്കാവുന്ന ഉപകരണങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച പരിശീലനം
* കൃത്രിമ ബുദ്ധി (AI) ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലന നിർദ്ദേശങ്ങൾ

== സാങ്കേതികവിദ്യ ==

ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളിൽ വിവിധ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

* വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്
* മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ
* ക്ലൗഡ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയ പരിശീലന പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ
* ഹൃദയമിടിപ്പ്, ചുവടുകൾ, കലോറി ചെലവ് എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ധരിക്കാവുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ
* കൃത്രിമ ബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ പരിശീലന നിർദ്ദേശങ്ങൾ
* വെർച്വൽ റിയാലിറ്റി (VR), ഓഗ്മെന്റഡ് റിയാലിറ്റി (AR)

== ഗുണങ്ങൾ ==

* സ്ഥലപരിമിതികളില്ലാതെ പരിശീലിക്കാൻ സൗകര്യം
* സമയക്രമത്തിൽ കൂടുതൽ സൗകര്യം
* വ്യക്തിഗത പുരോഗതി രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിവ്
* പരിശീലന ഡാറ്റയുടെ ഡിജിറ്റൽ വിശകലനം
* ദൂരപ്രദേശങ്ങളിലുള്ളവർക്കും സേവനലഭ്യത
* വിവിധ ഭാഷകളിൽ പരിശീലനസൗകര്യം

== പരിമിതികൾ ==

* നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടം എല്ലായ്പ്പോഴും ലഭിക്കണമെന്നില്ല
* ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യതയെ ആശ്രയിക്കുന്നു
* തെറ്റായ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വ്യായാമം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യത
* വ്യക്തിഗത ആരോഗ്യവിവരങ്ങളുടെ സ്വകാര്യതയും ഡാറ്റാ സുരക്ഷയും സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ
* ചില സേവനങ്ങൾക്ക് പ്രതിമാസ സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ ആവശ്യമായേക്കാം

== പോഷകാഹാര മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം ==

പല ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളും വ്യായാമത്തിനൊപ്പം പോഷകാഹാര നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നു. ചില പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഭക്ഷണരേഖപ്പെടുത്തൽ, ഊർജ്ജാവശ്യകതയുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ, മാക്രോ ന്യൂട്രിയന്റ് നിരീക്ഷണം തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

== ഇന്ത്യയിൽ ==

ഇന്ത്യയിൽ സ്മാർട്ട്ഫോൺ ഉപയോഗവും ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യതയും വർദ്ധിച്ചതോടെ ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വ്യക്തിഗത പരിശീലനം, മൊബൈൽ ഫിറ്റ്നസ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, വീഡിയോ അധിഷ്ഠിത പരിശീലനം എന്നിവ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലും വിദേശത്തുള്ള ഇന്ത്യൻ സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

== കേരളത്തിൽ ==

കേരളത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുടെ വളർച്ചയോടൊപ്പം ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് പരിശീലനവും ക്രമേണ വ്യാപിച്ചുവരുന്നു. വീഡിയോ കോളുകൾ, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, മെസേജിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗതവും ഗ്രൂപ്പ് അടിസ്ഥാനവുമായ പരിശീലന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന പരിശീലകരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചുവരുന്നതായി വിവിധ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

== ഗവേഷണം ==

ശാരീരിക പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അളവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിശീലന തുടർച്ച നിലനിർത്തുന്നതിലും ഡിജിറ്റൽ ഫിറ്റ്നസ് ഇടപെടലുകൾക്ക് സഹായകരമായേക്കാമെന്ന് വിവിധ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഫലപ്രാപ്തി വ്യക്തിയുടെ പരിശീലനക്രമം, പരിശീലകന്റെ മേൽനോട്ടം, ആരോഗ്യനില, ദീർഘകാല പങ്കാളിത്തം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

== ഇതും കാണുക ==

* ശാരീരിക പ്രവർത്തനം
* വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ
* പോഷകാഹാരം
* വ്യായാമം
* ടെലിഹെൽത്ത്
* ധരിക്കാവുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

[[Category:ഫിറ്റ്നസ്]]
[[Category:വ്യായാമം]]
[[Category:ആരോഗ്യം]]
[[Category:ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യം]]
[[Category:ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>rhga0u44a3y2l2tlntu1qflspznzuke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634223</id>
      <parentid>4634222</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10196" sha1="h9ubnj1wit7bev52pehtuoieuy73ogq" xml:space="preserve">{{Draft article}}
= ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് =

'''ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്''' (Online Fitness) എന്നത് ഇന്റർനെറ്റ്, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്, ധരിക്കാവുന്ന സ്മാർട്ട് ഉപകരണങ്ങൾ (wearables) എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് വ്യായാമപരിശീലനം, ശാരീരിക പ്രവർത്തന മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം, പോഷകാഹാര ഉപദേശം, ആരോഗ്യ പുരോഗതി നിരീക്ഷണം എന്നിവ നൽകുന്ന ഒരു ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ സേവനരീതിയാണ്. പരിശീലകർ, ആരോഗ്യവിദഗ്ധർ, അല്ലെങ്കിൽ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ മുഖേന വ്യക്തിഗതമോ കൂട്ടായോ ഫിറ്റ്നസ് പരിശീലനം നൽകാൻ ഈ സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കുന്നു.

== ചരിത്രം ==

ഇന്റർനെറ്റിന്റെ വ്യാപനത്തോടെ 2000-കളിൽ ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് ഉള്ളടക്കങ്ങൾ വെബ്‌സൈറ്റുകളിലും വീഡിയോ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലും ലഭ്യമാകാൻ തുടങ്ങി. തുടർന്ന് സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെയും മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെയും വളർച്ചയോടെ ഫിറ്റ്നസ് ട്രാക്കിംഗ്, പരിശീലന പദ്ധതികൾ, ഭക്ഷണരേഖപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ ജനപ്രിയമായി.

2020-ലെ COVID-19 മഹാമാരിക്കാലത്ത് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജിമ്മുകളും ഫിറ്റ്നസ് കേന്ദ്രങ്ങളും താൽക്കാലികമായി അടച്ചുപൂട്ടിയതോടെ ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു. ഇതേ തുടർന്ന് വ്യക്തിഗത ഓൺലൈൻ പരിശീലനം, തത്സമയ ക്ലാസുകൾ, ഡിജിറ്റൽ ഫിറ്റ്നസ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എന്നിവയുടെ വ്യാപനം വേഗത്തിലായി.

== പ്രധാന സേവനരീതികൾ ==

* വ്യക്തിഗത ഓൺലൈൻ പരിശീലനം
* തത്സമയ ഗ്രൂപ്പ് ക്ലാസുകൾ
* മുൻകൂട്ടി റെക്കോർഡ് ചെയ്ത വീഡിയോ പരിശീലനങ്ങൾ
* മൊബൈൽ ഫിറ്റ്നസ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ
* ധരിക്കാവുന്ന ഉപകരണങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച പരിശീലനം
* കൃത്രിമ ബുദ്ധി (AI) ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലന നിർദ്ദേശങ്ങൾ

== സാങ്കേതികവിദ്യ ==

ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളിൽ വിവിധ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

* വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്
* മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ
* ക്ലൗഡ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയ പരിശീലന പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ
* ഹൃദയമിടിപ്പ്, ചുവടുകൾ, കലോറി ചെലവ് എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ധരിക്കാവുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ
* കൃത്രിമ ബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ പരിശീലന നിർദ്ദേശങ്ങൾ
* വെർച്വൽ റിയാലിറ്റി (VR), ഓഗ്മെന്റഡ് റിയാലിറ്റി (AR)

== ഗുണങ്ങൾ ==

* സ്ഥലപരിമിതികളില്ലാതെ പരിശീലിക്കാൻ സൗകര്യം
* സമയക്രമത്തിൽ കൂടുതൽ സൗകര്യം
* വ്യക്തിഗത പുരോഗതി രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിവ്
* പരിശീലന ഡാറ്റയുടെ ഡിജിറ്റൽ വിശകലനം
* ദൂരപ്രദേശങ്ങളിലുള്ളവർക്കും സേവനലഭ്യത
* വിവിധ ഭാഷകളിൽ പരിശീലനസൗകര്യം

== പരിമിതികൾ ==

* നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടം എല്ലായ്പ്പോഴും ലഭിക്കണമെന്നില്ല
* ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യതയെ ആശ്രയിക്കുന്നു
* തെറ്റായ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വ്യായാമം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യത
* വ്യക്തിഗത ആരോഗ്യവിവരങ്ങളുടെ സ്വകാര്യതയും ഡാറ്റാ സുരക്ഷയും സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ
* ചില സേവനങ്ങൾക്ക് പ്രതിമാസ സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ ആവശ്യമായേക്കാം

== പോഷകാഹാര മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം ==

പല ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളും വ്യായാമത്തിനൊപ്പം പോഷകാഹാര നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നു. ചില പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഭക്ഷണരേഖപ്പെടുത്തൽ, ഊർജ്ജാവശ്യകതയുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ, മാക്രോ ന്യൂട്രിയന്റ് നിരീക്ഷണം തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

== ഇന്ത്യയിൽ ==

ഇന്ത്യയിൽ സ്മാർട്ട്ഫോൺ ഉപയോഗവും ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യതയും വർദ്ധിച്ചതോടെ ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് സേവനങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വ്യക്തിഗത പരിശീലനം, മൊബൈൽ ഫിറ്റ്നസ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, വീഡിയോ അധിഷ്ഠിത പരിശീലനം എന്നിവ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലും വിദേശത്തുള്ള ഇന്ത്യൻ സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

== കേരളത്തിൽ ==

കേരളത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുടെ വളർച്ചയോടൊപ്പം ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ് പരിശീലനവും ക്രമേണ വ്യാപിച്ചുവരുന്നു. വീഡിയോ കോളുകൾ, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, മെസേജിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗതവും ഗ്രൂപ്പ് അടിസ്ഥാനവുമായ പരിശീലന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന പരിശീലകരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചുവരുന്നതായി വിവിധ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

== ഗവേഷണം ==

ശാരീരിക പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അളവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും പരിശീലന തുടർച്ച നിലനിർത്തുന്നതിലും ഡിജിറ്റൽ ഫിറ്റ്നസ് ഇടപെടലുകൾക്ക് സഹായകരമായേക്കാമെന്ന് വിവിധ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഫലപ്രാപ്തി വ്യക്തിയുടെ പരിശീലനക്രമം, പരിശീലകന്റെ മേൽനോട്ടം, ആരോഗ്യനില, ദീർഘകാല പങ്കാളിത്തം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

== ഇതും കാണുക ==

* ശാരീരിക പ്രവർത്തനം
* വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ
* പോഷകാഹാരം
* വ്യായാമം
* ടെലിഹെൽത്ത്
* ധരിക്കാവുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

[[Category:ഫിറ്റ്നസ്]]
[[Category:വ്യായാമം]]
[[Category:ആരോഗ്യം]]
[[Category:ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യം]]
[[Category:ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>h9ubnj1wit7bev52pehtuoieuy73ogq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668955</id>
    <revision>
      <id>4634217</id>
      <parentid>4633823</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്]] എന്ന താൾ [[കരട്:റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: വ്യാപകമായി മാറ്റിയെഴുതണം. അവലംബങ്ങൾ വേണം.</comment>
      <origin>4633823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12209" sha1="lv5coobk8d06jpqghx10z3pepkbquyo" xml:space="preserve">= റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് =

'''റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്''' (Resistance Training) അല്ലെങ്കിൽ '''പ്രതിരോധ പരിശീലനം''' എന്നത് പേശികൾക്ക് ബാഹ്യപ്രതിരോധം (Resistance) നൽകി ശക്തി, സഹിഷ്ണുത, പേശിവലിപ്പം, അസ്ഥിദൃഢത, ശാരീരികക്ഷമത എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി നടത്തുന്ന വ്യായാമപരിശീലനമാണ്. ഭാരോദ്വഹനം, ഡംബലുകൾ, ബാർബെല്ലുകൾ, റെസിസ്റ്റൻസ് ബാൻഡുകൾ, കേബിൾ മെഷീനുകൾ, ശരീരഭാരം (Bodyweight) എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഈ പരിശീലനം നടത്താം.

ഇത് പൊതുജനാരോഗ്യം, കായികപരിശീലനം, പുനരധിവാസം (Rehabilitation), പ്രായമായവരുടെ ശാരീരികക്ഷമത എന്നിവയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

== ചരിത്രം ==

ശക്തിപരിശീലനത്തിന്റെ ചരിത്രം പുരാതന ഗ്രീസിലും ഈജിപ്തിലും ഇന്ത്യയിലുമുള്ള ശാരീരിക പരിശീലനരീതികളിലേക്ക് പിന്തുടരാം. പുരാതന ഒളിമ്പിക് മത്സരങ്ങളിലും സൈനികപരിശീലനങ്ങളിലും ഭാരോദ്വഹനവും പ്രതിരോധപരിശീലനവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വ്യായാമശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയോടെ റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കപ്പെടുകയും ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിനും കായികപ്രകടന മെച്ചപ്പെടുത്തലിനുമായി വ്യാപകമായി ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

== പ്രവർത്തനരീതി ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിൽ പേശികൾ ബാഹ്യപ്രതിരോധത്തിനെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ സമ്മർദ്ദത്തിന് ശരീരം അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ച് പേശികളുടെ ശക്തി, വലിപ്പം, പ്രവർത്തനക്ഷമത എന്നിവ ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയെ ശരീരത്തിന്റെ അനുകലനം (Adaptation) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

== പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ==

* പേശീശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുക
* പേശിവലിപ്പം (Hypertrophy) വർദ്ധിപ്പിക്കുക
* പേശീ സഹിഷ്ണുത മെച്ചപ്പെടുത്തുക
* അസ്ഥികളുടെ സാന്ദ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കുക
* ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുക
* പരിക്കുകൾ തടയാൻ സഹായിക്കുക
* കായികപ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക
* ദൈനംദിന പ്രവർത്തനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുക

== പരിശീലനരീതികൾ ==

=== സ്വതന്ത്ര ഭാരങ്ങൾ ===

ഡംബൽ, ബാർബെൽ, കെറ്റിൽബെൽ തുടങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പരിശീലനം.

=== മെഷീൻ അധിഷ്ഠിത പരിശീലനം ===

ജിമ്മുകളിൽ ലഭ്യമായ റെസിസ്റ്റൻസ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലനം.

=== ശരീരഭാരം ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലനം ===

ശരീരത്തിന്റെ സ്വന്തം ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന പരിശീലനം.

ഉദാഹരണങ്ങൾ:

* പുഷ്-അപ്പ്
* പുൾ-അപ്പ്
* സ്ക്വാറ്റ്
* ലഞ്ച്
* ഡിപ്സ്

=== റെസിസ്റ്റൻസ് ബാൻഡ് പരിശീലനം ===

ഇലാസ്റ്റിക് ബാൻഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവിധ പേശിഗ്രൂപ്പുകൾ പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന രീതി.

=== സസ്പെൻഷൻ ട്രെയിനിംഗ് ===

ശരീരഭാരം ഉപയോഗിച്ച് തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന സ്ട്രാപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പരിശീലനം.

== പ്രധാന പരിശീലന ഘടകങ്ങൾ ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് പദ്ധതിയിൽ സാധാരണയായി താഴെപ്പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.

* സെറ്റുകൾ (Sets)
* ആവർത്തനങ്ങൾ (Repetitions)
* ഭാരം (Load)
* വിശ്രമസമയം (Rest Interval)
* പരിശീലനത്തിന്റെ ആവൃത്തി (Frequency)
* പരിശീലനത്തിന്റെ തീവ്രത (Intensity)
* വോള്യം (Training Volume)

== പ്രോഗ്രസീവ് ഓവർലോഡ് ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിന്റെ പ്രധാന തത്വങ്ങളിലൊന്നാണ് '''പ്രോഗ്രസീവ് ഓവർലോഡ്'''. ശരീരം ഒരേ തോതിലുള്ള പരിശീലനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിനാൽ, ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഭാരം, സെറ്റുകൾ, ആവർത്തനങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ പരിശീലനത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

== ഗുണങ്ങൾ ==

പതിവായി റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് ചെയ്യുന്നത്:

* പേശീശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* പേശിവലിപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* അസ്ഥിദൃഢത മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.
* ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
* ശരീരഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.
* ഉപാപചയനിരക്ക് (Metabolism) വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
* ബാലൻസും സ്ഥിരതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.
* പരിക്കുകളുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
* പ്രായമായവരിൽ പേശിക്ഷയം (Sarcopenia) മന്ദഗതിയിലാക്കുന്നു.

== ആരോഗ്യപ്രാധാന്യം ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് ടൈപ്പ് 2 പ്രമേഹം, അമിതവണ്ണം, ഓസ്റ്റിയോപോറോസിസ്, ഹൃദ്രോഗസാധ്യത തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ സഹായകരമാണെന്ന് നിരവധി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രായമായവരുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയും സ്വതന്ത്രജീവിതവും നിലനിർത്തുന്നതിനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

== അപകടസാധ്യതകൾ ==

ശരിയായ സാങ്കേതികവിദ്യ പാലിക്കാതെ പരിശീലിക്കുന്നത് പരിക്കുകൾക്ക് കാരണമാകാം.

സാധാരണ പരിക്കുകൾ:

* പേശീവലി
* ലിഗമെന്റ് പരിക്ക്
* ടെൻഡൺ പരിക്ക്
* താഴെക്കമർ വേദന
* തോളിന് പരിക്ക്

അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കാൻ:

* വാർം-അപ്പ് ചെയ്യുക.
* ശരിയായ സാങ്കേതികവിദ്യ പാലിക്കുക.
* പരിശീലനഭാരം ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
* ആവശ്യമായ വിശ്രമം നൽകുക.

== പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് താഴെപ്പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

* കുട്ടികളും കൗമാരക്കാരും
* മുതിർന്നവർ
* വനിതകൾ
* കായികതാരങ്ങൾ
* പുനരധിവാസത്തിലുള്ള രോഗികൾ

== ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ ശുപാർശ ==

ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് മെഡിസിനും (ACSM) പ്രായപൂർത്തിയായവർ ആഴ്ചയിൽ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ദിവസമെങ്കിലും പ്രധാന പേശിഗ്രൂപ്പുകളെ ഉൾപ്പെടുത്തി റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് നടത്താൻ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

== ഇതും കാണുക ==

* ശക്തിപരിശീലനം
* ഫിറ്റ്നസ്
* വ്യായാമം
* ഭാരോദ്വഹനം
* പേശിവളർച്ച
* പ്രോഗ്രസീവ് ഓവർലോഡ്
* വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ
* സ്പോർട്സ് മെഡിസിൻ
* വ്യായാമ ശാസ്ത്രം

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* World Health Organization – Physical Activity Guidelines
* American College of Sports Medicine
* National Strength and Conditioning Association
* Centers for Disease Control and Prevention – Strength Training

[[വർഗ്ഗം:ഫിറ്റ്നസ്]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യായാമം]]
[[വർഗ്ഗം:ശക്തിപരിശീലനം]]
[[വർഗ്ഗം:കായികശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യം]]</text>
      <sha1>lv5coobk8d06jpqghx10z3pepkbquyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634218</id>
      <parentid>4634217</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12227" sha1="ag21tyo6gkmupilyhcd246dbx8x6abl" xml:space="preserve">{{Draft article}}
= റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് =

'''റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്''' (Resistance Training) അല്ലെങ്കിൽ '''പ്രതിരോധ പരിശീലനം''' എന്നത് പേശികൾക്ക് ബാഹ്യപ്രതിരോധം (Resistance) നൽകി ശക്തി, സഹിഷ്ണുത, പേശിവലിപ്പം, അസ്ഥിദൃഢത, ശാരീരികക്ഷമത എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി നടത്തുന്ന വ്യായാമപരിശീലനമാണ്. ഭാരോദ്വഹനം, ഡംബലുകൾ, ബാർബെല്ലുകൾ, റെസിസ്റ്റൻസ് ബാൻഡുകൾ, കേബിൾ മെഷീനുകൾ, ശരീരഭാരം (Bodyweight) എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഈ പരിശീലനം നടത്താം.

ഇത് പൊതുജനാരോഗ്യം, കായികപരിശീലനം, പുനരധിവാസം (Rehabilitation), പ്രായമായവരുടെ ശാരീരികക്ഷമത എന്നിവയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

== ചരിത്രം ==

ശക്തിപരിശീലനത്തിന്റെ ചരിത്രം പുരാതന ഗ്രീസിലും ഈജിപ്തിലും ഇന്ത്യയിലുമുള്ള ശാരീരിക പരിശീലനരീതികളിലേക്ക് പിന്തുടരാം. പുരാതന ഒളിമ്പിക് മത്സരങ്ങളിലും സൈനികപരിശീലനങ്ങളിലും ഭാരോദ്വഹനവും പ്രതിരോധപരിശീലനവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വ്യായാമശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയോടെ റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കപ്പെടുകയും ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിനും കായികപ്രകടന മെച്ചപ്പെടുത്തലിനുമായി വ്യാപകമായി ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

== പ്രവർത്തനരീതി ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിൽ പേശികൾ ബാഹ്യപ്രതിരോധത്തിനെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ സമ്മർദ്ദത്തിന് ശരീരം അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ച് പേശികളുടെ ശക്തി, വലിപ്പം, പ്രവർത്തനക്ഷമത എന്നിവ ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയെ ശരീരത്തിന്റെ അനുകലനം (Adaptation) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

== പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ==

* പേശീശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുക
* പേശിവലിപ്പം (Hypertrophy) വർദ്ധിപ്പിക്കുക
* പേശീ സഹിഷ്ണുത മെച്ചപ്പെടുത്തുക
* അസ്ഥികളുടെ സാന്ദ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കുക
* ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുക
* പരിക്കുകൾ തടയാൻ സഹായിക്കുക
* കായികപ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക
* ദൈനംദിന പ്രവർത്തനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുക

== പരിശീലനരീതികൾ ==

=== സ്വതന്ത്ര ഭാരങ്ങൾ ===

ഡംബൽ, ബാർബെൽ, കെറ്റിൽബെൽ തുടങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പരിശീലനം.

=== മെഷീൻ അധിഷ്ഠിത പരിശീലനം ===

ജിമ്മുകളിൽ ലഭ്യമായ റെസിസ്റ്റൻസ് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലനം.

=== ശരീരഭാരം ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലനം ===

ശരീരത്തിന്റെ സ്വന്തം ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന പരിശീലനം.

ഉദാഹരണങ്ങൾ:

* പുഷ്-അപ്പ്
* പുൾ-അപ്പ്
* സ്ക്വാറ്റ്
* ലഞ്ച്
* ഡിപ്സ്

=== റെസിസ്റ്റൻസ് ബാൻഡ് പരിശീലനം ===

ഇലാസ്റ്റിക് ബാൻഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവിധ പേശിഗ്രൂപ്പുകൾ പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന രീതി.

=== സസ്പെൻഷൻ ട്രെയിനിംഗ് ===

ശരീരഭാരം ഉപയോഗിച്ച് തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന സ്ട്രാപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പരിശീലനം.

== പ്രധാന പരിശീലന ഘടകങ്ങൾ ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് പദ്ധതിയിൽ സാധാരണയായി താഴെപ്പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.

* സെറ്റുകൾ (Sets)
* ആവർത്തനങ്ങൾ (Repetitions)
* ഭാരം (Load)
* വിശ്രമസമയം (Rest Interval)
* പരിശീലനത്തിന്റെ ആവൃത്തി (Frequency)
* പരിശീലനത്തിന്റെ തീവ്രത (Intensity)
* വോള്യം (Training Volume)

== പ്രോഗ്രസീവ് ഓവർലോഡ് ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിന്റെ പ്രധാന തത്വങ്ങളിലൊന്നാണ് '''പ്രോഗ്രസീവ് ഓവർലോഡ്'''. ശരീരം ഒരേ തോതിലുള്ള പരിശീലനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിനാൽ, ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഭാരം, സെറ്റുകൾ, ആവർത്തനങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ പരിശീലനത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

== ഗുണങ്ങൾ ==

പതിവായി റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് ചെയ്യുന്നത്:

* പേശീശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* പേശിവലിപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* അസ്ഥിദൃഢത മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.
* ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
* ശരീരഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.
* ഉപാപചയനിരക്ക് (Metabolism) വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
* ബാലൻസും സ്ഥിരതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.
* പരിക്കുകളുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
* പ്രായമായവരിൽ പേശിക്ഷയം (Sarcopenia) മന്ദഗതിയിലാക്കുന്നു.

== ആരോഗ്യപ്രാധാന്യം ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് ടൈപ്പ് 2 പ്രമേഹം, അമിതവണ്ണം, ഓസ്റ്റിയോപോറോസിസ്, ഹൃദ്രോഗസാധ്യത തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ സഹായകരമാണെന്ന് നിരവധി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രായമായവരുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയും സ്വതന്ത്രജീവിതവും നിലനിർത്തുന്നതിനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

== അപകടസാധ്യതകൾ ==

ശരിയായ സാങ്കേതികവിദ്യ പാലിക്കാതെ പരിശീലിക്കുന്നത് പരിക്കുകൾക്ക് കാരണമാകാം.

സാധാരണ പരിക്കുകൾ:

* പേശീവലി
* ലിഗമെന്റ് പരിക്ക്
* ടെൻഡൺ പരിക്ക്
* താഴെക്കമർ വേദന
* തോളിന് പരിക്ക്

അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കാൻ:

* വാർം-അപ്പ് ചെയ്യുക.
* ശരിയായ സാങ്കേതികവിദ്യ പാലിക്കുക.
* പരിശീലനഭാരം ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
* ആവശ്യമായ വിശ്രമം നൽകുക.

== പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ ==

റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് താഴെപ്പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

* കുട്ടികളും കൗമാരക്കാരും
* മുതിർന്നവർ
* വനിതകൾ
* കായികതാരങ്ങൾ
* പുനരധിവാസത്തിലുള്ള രോഗികൾ

== ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ ശുപാർശ ==

ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് മെഡിസിനും (ACSM) പ്രായപൂർത്തിയായവർ ആഴ്ചയിൽ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ദിവസമെങ്കിലും പ്രധാന പേശിഗ്രൂപ്പുകളെ ഉൾപ്പെടുത്തി റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് നടത്താൻ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.

== ഇതും കാണുക ==

* ശക്തിപരിശീലനം
* ഫിറ്റ്നസ്
* വ്യായാമം
* ഭാരോദ്വഹനം
* പേശിവളർച്ച
* പ്രോഗ്രസീവ് ഓവർലോഡ്
* വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ
* സ്പോർട്സ് മെഡിസിൻ
* വ്യായാമ ശാസ്ത്രം

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* World Health Organization – Physical Activity Guidelines
* American College of Sports Medicine
* National Strength and Conditioning Association
* Centers for Disease Control and Prevention – Strength Training

[[വർഗ്ഗം:ഫിറ്റ്നസ്]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യായാമം]]
[[വർഗ്ഗം:ശക്തിപരിശീലനം]]
[[വർഗ്ഗം:കായികശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യം]]</text>
      <sha1>ag21tyo6gkmupilyhcd246dbx8x6abl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668957</id>
    <revision>
      <id>4634219</id>
      <parentid>4633952</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ]] എന്ന താൾ [[കരട്:വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി:  വ്യാപകമായി മാറ്റിയെഴുതണം. </comment>
      <origin>4633952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14055" sha1="mqv1efi2mkl8mo8bfnolzmti4x43s0d" xml:space="preserve">{{advert|date=2026 ജൂൺ}}
{{essay-like|date=2026 ജൂൺ}}
= വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ =

'''വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ''' (Personal Trainer) എന്നത് വ്യക്തികളുടെ ആരോഗ്യം, ശാരീരികക്ഷമത, കായികപ്രകടനം, ശരീരഘടന എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി വ്യക്തിഗത പരിശീലനപദ്ധതികൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും വ്യായാമങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായും ഫലപ്രദമായും ചെയ്യാൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന പരിശീലനവിദഗ്ധനാണ്. പരിശീലന ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ആരോഗ്യനില, പ്രായം, അനുഭവം, ജീവിതശൈലി എന്നിവ വിലയിരുത്തി വ്യക്തിഗത ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പരിശീലനവും ജീവിതശൈലി നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നതാണ് ഈ തൊഴിൽമേഖലയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത.

ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, വ്യായാമ സാങ്കേതികവിദ്യ പഠിപ്പിക്കുക, പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കുക, പരിശീലനത്തിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവ വ്യക്തിഗത പരിശീലകരുടെ പ്രധാന ചുമതലകളാണ്.

== ചരിത്രം ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലനത്തിന്റെ ആശയം പുരാതന ഗ്രീസിലെയും റോമിലെയും കായികപരിശീലനരീതികളിൽ കാണാമെങ്കിലും, ആധുനിക വ്യക്തിഗത പരിശീലക തൊഴിൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിലാണ് വികസിച്ചത്. ആരോഗ്യക്ലബ്ബുകൾ, ഫിറ്റ്നസ് കേന്ദ്രങ്ങൾ, കായികപരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വളർച്ചയോടെ പരിശീലകരുടെ ആവശ്യകത വർദ്ധിച്ചു.

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഓൺലൈൻ പരിശീലനം, വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, ധരിക്കാവുന്ന സ്മാർട്ട് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉപയോഗത്തോടെ വ്യക്തിഗത പരിശീലനം ഡിജിറ്റൽ സേവനമായും വ്യാപിച്ചു.

== പ്രധാന ചുമതലകൾ ==

ഒരു വ്യക്തിഗത പരിശീലകന്റെ ചുമതലകളിൽ സാധാരണയായി ഉൾപ്പെടുന്നത്:

* ആരോഗ്യവും ജീവിതശൈലിയും വിലയിരുത്തുക.
* ശാരീരികക്ഷമത പരിശോധിക്കുക.
* വ്യക്തിഗത പരിശീലനപദ്ധതി തയ്യാറാക്കുക.
* ശരിയായ വ്യായാമ സാങ്കേതികവിദ്യ പഠിപ്പിക്കുക.
* പരിശീലനത്തിന്റെ പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കുക.
* പരിശീലനതീവ്രത ക്രമീകരിക്കുക.
* പരിക്കുകൾ ഒഴിവാക്കാൻ സുരക്ഷാ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുക.
* ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

== ആവശ്യമായ അറിവുകൾ ==

ഒരു വ്യക്തിഗത പരിശീലകന് വിവിധ മേഖലകളിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ അറിവ് ആവശ്യമാണ്.

* മനുഷ്യ ശരീരഘടന (Anatomy)
* ശരീരക്രിയാശാസ്ത്രം (Physiology)
* വ്യായാമ ശാസ്ത്രം (Exercise Science)
* ജീവയന്ത്രശാസ്ത്രം (Biomechanics)
* സ്പോർട്സ് പോഷകാഹാരം
* ഫിറ്റ്നസ് വിലയിരുത്തൽ
* പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid)
* കാർഡിയോപൾമണറി റീസസ്സിറ്റേഷൻ (CPR)

== പരിശീലന മേഖലകൾ ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലകർ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

=== ഭാരക്കുറവ് പരിശീലനം ===

ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കുന്നതിനും ആരോഗ്യകരമായ ശരീരഭാരം നിലനിർത്തുന്നതിനുമായി വ്യായാമവും ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പരിശീലനം.

=== പേശിവളർച്ച ===

പേശികളുടെ വലിപ്പവും ശക്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്.

=== കായികപ്രകടന പരിശീലനം ===

കായികതാരങ്ങളുടെ വേഗത, ശക്തി, സഹിഷ്ണുത, ചലനക്ഷമത എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പരിശീലനം.

=== പ്രവർത്തനക്ഷമത പരിശീലനം ===

ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ചലനങ്ങൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി നിർവഹിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പരിശീലനം.

=== പുനരധിവാസ സഹകരണം ===

ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പരിക്കുകൾക്ക് ശേഷമുള്ള പരിശീലനത്തിൽ സഹകരിക്കൽ.

== ഫിറ്റ്നസ് വിലയിരുത്തൽ ==

പരിശീലനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പല പരിശീലകരും വിവിധ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

* ആരോഗ്യചരിത്രം
* ശരീരഭാരം
* ഉയരം
* ശരീരഘടന
* അരക്കെട്ടിന്റെ ചുറ്റളവ്
* ഹൃദയമിടിപ്പ്
* രക്തസമ്മർദ്ദം
* വഴക്കം
* പേശീശക്തി
* സഹിഷ്ണുത
* സന്തുലിതാവസ്ഥ

== പരിശീലനരീതികൾ ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലകർ വിവിധ പരിശീലനരീതികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

* ശക്തിപരിശീലനം
* റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്
* കാർഡിയോ വ്യായാമം
* ഫംഗ്ഷണൽ ട്രെയിനിംഗ്
* HIIT
* സർക്ക്യൂട്ട് ട്രെയിനിംഗ്
* മൊബിലിറ്റി പരിശീലനം
* സ്‌ട്രെച്ചിംഗ്
* ശരീരഭാരം ഉപയോഗിച്ചുള്ള വ്യായാമങ്ങൾ

== പരിശീലന ഉപകരണങ്ങൾ ==

പരിശീലനത്തിൽ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ:

* ഡംബൽ
* ബാർബെൽ
* കെറ്റിൽബെൽ
* റെസിസ്റ്റൻസ് ബാൻഡ്
* കേബിൾ മെഷീൻ
* സ്മിത്ത് മെഷീൻ
* മെഡിസിൻ ബോൾ
* സസ്പെൻഷൻ ട്രെയിനർ

== വ്യക്തിഗത പരിശീലനത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ==

* വ്യക്തിഗത ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പരിശീലനം
* ശരിയായ വ്യായാമരീതി പഠിക്കാൻ സഹായം
* പ്രചോദനവും ഉത്തരവാദിത്തബോധവും വർദ്ധിപ്പിക്കൽ
* പരിക്കുകളുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കൽ
* പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കൽ
* പരിശീലനത്തിലെ സ്ഥിരത മെച്ചപ്പെടുത്തൽ

== ഓൺലൈൻ വ്യക്തിഗത പരിശീലനം ==

ഇന്റർനെറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ചയോടെ ഓൺലൈൻ വ്യക്തിഗത പരിശീലനം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, സന്ദേശവിനിമയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, ധരിക്കാവുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പരിശീലനപദ്ധതികളും പുരോഗതി നിരീക്ഷണവും നടത്തുന്നു.

== തൊഴിൽമേഖല ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലകർ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന മേഖലകൾ:

* ഫിറ്റ്നസ് കേന്ദ്രങ്ങൾ
* ആരോഗ്യ ക്ലബ്ബുകൾ
* കായിക അക്കാദമികൾ
* ആശുപത്രികളും പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളും
* കോർപ്പറേറ്റ് വെൽനെസ് പരിപാടികൾ
* സ്വയം തൊഴിൽ
* ഓൺലൈൻ പരിശീലന സേവനങ്ങൾ

== സർട്ടിഫിക്കേഷനുകൾ ==

പല രാജ്യങ്ങളിലും വ്യക്തിഗത പരിശീലകർക്ക് അംഗീകൃത പരിശീലനവും സർട്ടിഫിക്കേഷനും ലഭ്യമാണ്. രാജ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാനദണ്ഡങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെടാം.

അന്തർദേശീയമായി അറിയപ്പെടുന്ന ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ:

* American College of Sports Medicine (ACSM)
* National Strength and Conditioning Association (NSCA)
* American Council on Exercise (ACE)
* National Academy of Sports Medicine (NASM)

ഇന്ത്യയിൽ വിവിധ സർക്കാർ, സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഫിറ്റ്നസ് പരിശീലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കോഴ്സുകളും സർട്ടിഫിക്കേഷനുകളും നൽകുന്നു.

== നൈതിക ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ==

ഒരു വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ:

* ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകണം.
* വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കണം.
* സ്വന്തം യോഗ്യതയുടെ പരിധിക്കുള്ളിൽ മാത്രം സേവനം നൽകണം.
* രോഗനിർണയമോ ചികിത്സയോ നടത്തരുത്; ആവശ്യമായപ്പോൾ ആരോഗ്യവിദഗ്ധരിലേക്ക് റഫർ ചെയ്യണം.
* സുരക്ഷിതമായ പരിശീലനരീതികൾ പാലിക്കണം.

== ഇതും കാണുക ==

* ഫിറ്റ്നസ്
* വ്യായാമം
* വ്യായാമ ശാസ്ത്രം
* കായികശാസ്ത്രം
* ശക്തിപരിശീലനം
* റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്
* സ്പോർട്സ് പോഷകാഹാരം
* ഫിസിയോതെറാപ്പി
* ആരോഗ്യ പരിശീലകൻ

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* World Health Organization – Physical Activity
* American College of Sports Medicine
* National Strength and Conditioning Association
* American Council on Exercise

[[വർഗ്ഗം:ഫിറ്റ്നസ്]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യായാമം]]
[[വർഗ്ഗം:കായികശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യ തൊഴിൽമേഖല]]</text>
      <sha1>mqv1efi2mkl8mo8bfnolzmti4x43s0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634220</id>
      <parentid>4634219</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:34:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14073" sha1="k4k15281zj00ivt8gfwgs8utlcr3v3p" xml:space="preserve">{{Draft article}}
{{advert|date=2026 ജൂൺ}}
{{essay-like|date=2026 ജൂൺ}}
= വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ =

'''വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ''' (Personal Trainer) എന്നത് വ്യക്തികളുടെ ആരോഗ്യം, ശാരീരികക്ഷമത, കായികപ്രകടനം, ശരീരഘടന എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി വ്യക്തിഗത പരിശീലനപദ്ധതികൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും വ്യായാമങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായും ഫലപ്രദമായും ചെയ്യാൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന പരിശീലനവിദഗ്ധനാണ്. പരിശീലന ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ആരോഗ്യനില, പ്രായം, അനുഭവം, ജീവിതശൈലി എന്നിവ വിലയിരുത്തി വ്യക്തിഗത ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പരിശീലനവും ജീവിതശൈലി നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നതാണ് ഈ തൊഴിൽമേഖലയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത.

ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, വ്യായാമ സാങ്കേതികവിദ്യ പഠിപ്പിക്കുക, പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കുക, പരിശീലനത്തിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവ വ്യക്തിഗത പരിശീലകരുടെ പ്രധാന ചുമതലകളാണ്.

== ചരിത്രം ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലനത്തിന്റെ ആശയം പുരാതന ഗ്രീസിലെയും റോമിലെയും കായികപരിശീലനരീതികളിൽ കാണാമെങ്കിലും, ആധുനിക വ്യക്തിഗത പരിശീലക തൊഴിൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിലാണ് വികസിച്ചത്. ആരോഗ്യക്ലബ്ബുകൾ, ഫിറ്റ്നസ് കേന്ദ്രങ്ങൾ, കായികപരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വളർച്ചയോടെ പരിശീലകരുടെ ആവശ്യകത വർദ്ധിച്ചു.

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഓൺലൈൻ പരിശീലനം, വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, ധരിക്കാവുന്ന സ്മാർട്ട് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉപയോഗത്തോടെ വ്യക്തിഗത പരിശീലനം ഡിജിറ്റൽ സേവനമായും വ്യാപിച്ചു.

== പ്രധാന ചുമതലകൾ ==

ഒരു വ്യക്തിഗത പരിശീലകന്റെ ചുമതലകളിൽ സാധാരണയായി ഉൾപ്പെടുന്നത്:

* ആരോഗ്യവും ജീവിതശൈലിയും വിലയിരുത്തുക.
* ശാരീരികക്ഷമത പരിശോധിക്കുക.
* വ്യക്തിഗത പരിശീലനപദ്ധതി തയ്യാറാക്കുക.
* ശരിയായ വ്യായാമ സാങ്കേതികവിദ്യ പഠിപ്പിക്കുക.
* പരിശീലനത്തിന്റെ പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കുക.
* പരിശീലനതീവ്രത ക്രമീകരിക്കുക.
* പരിക്കുകൾ ഒഴിവാക്കാൻ സുരക്ഷാ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുക.
* ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

== ആവശ്യമായ അറിവുകൾ ==

ഒരു വ്യക്തിഗത പരിശീലകന് വിവിധ മേഖലകളിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ അറിവ് ആവശ്യമാണ്.

* മനുഷ്യ ശരീരഘടന (Anatomy)
* ശരീരക്രിയാശാസ്ത്രം (Physiology)
* വ്യായാമ ശാസ്ത്രം (Exercise Science)
* ജീവയന്ത്രശാസ്ത്രം (Biomechanics)
* സ്പോർട്സ് പോഷകാഹാരം
* ഫിറ്റ്നസ് വിലയിരുത്തൽ
* പ്രഥമശുശ്രൂഷ (First Aid)
* കാർഡിയോപൾമണറി റീസസ്സിറ്റേഷൻ (CPR)

== പരിശീലന മേഖലകൾ ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലകർ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

=== ഭാരക്കുറവ് പരിശീലനം ===

ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കുന്നതിനും ആരോഗ്യകരമായ ശരീരഭാരം നിലനിർത്തുന്നതിനുമായി വ്യായാമവും ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പരിശീലനം.

=== പേശിവളർച്ച ===

പേശികളുടെ വലിപ്പവും ശക്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്.

=== കായികപ്രകടന പരിശീലനം ===

കായികതാരങ്ങളുടെ വേഗത, ശക്തി, സഹിഷ്ണുത, ചലനക്ഷമത എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പരിശീലനം.

=== പ്രവർത്തനക്ഷമത പരിശീലനം ===

ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ചലനങ്ങൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി നിർവഹിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പരിശീലനം.

=== പുനരധിവാസ സഹകരണം ===

ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പരിക്കുകൾക്ക് ശേഷമുള്ള പരിശീലനത്തിൽ സഹകരിക്കൽ.

== ഫിറ്റ്നസ് വിലയിരുത്തൽ ==

പരിശീലനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പല പരിശീലകരും വിവിധ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്താറുണ്ട്.

* ആരോഗ്യചരിത്രം
* ശരീരഭാരം
* ഉയരം
* ശരീരഘടന
* അരക്കെട്ടിന്റെ ചുറ്റളവ്
* ഹൃദയമിടിപ്പ്
* രക്തസമ്മർദ്ദം
* വഴക്കം
* പേശീശക്തി
* സഹിഷ്ണുത
* സന്തുലിതാവസ്ഥ

== പരിശീലനരീതികൾ ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലകർ വിവിധ പരിശീലനരീതികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

* ശക്തിപരിശീലനം
* റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്
* കാർഡിയോ വ്യായാമം
* ഫംഗ്ഷണൽ ട്രെയിനിംഗ്
* HIIT
* സർക്ക്യൂട്ട് ട്രെയിനിംഗ്
* മൊബിലിറ്റി പരിശീലനം
* സ്‌ട്രെച്ചിംഗ്
* ശരീരഭാരം ഉപയോഗിച്ചുള്ള വ്യായാമങ്ങൾ

== പരിശീലന ഉപകരണങ്ങൾ ==

പരിശീലനത്തിൽ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ:

* ഡംബൽ
* ബാർബെൽ
* കെറ്റിൽബെൽ
* റെസിസ്റ്റൻസ് ബാൻഡ്
* കേബിൾ മെഷീൻ
* സ്മിത്ത് മെഷീൻ
* മെഡിസിൻ ബോൾ
* സസ്പെൻഷൻ ട്രെയിനർ

== വ്യക്തിഗത പരിശീലനത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ==

* വ്യക്തിഗത ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പരിശീലനം
* ശരിയായ വ്യായാമരീതി പഠിക്കാൻ സഹായം
* പ്രചോദനവും ഉത്തരവാദിത്തബോധവും വർദ്ധിപ്പിക്കൽ
* പരിക്കുകളുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കൽ
* പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കൽ
* പരിശീലനത്തിലെ സ്ഥിരത മെച്ചപ്പെടുത്തൽ

== ഓൺലൈൻ വ്യക്തിഗത പരിശീലനം ==

ഇന്റർനെറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ചയോടെ ഓൺലൈൻ വ്യക്തിഗത പരിശീലനം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ്, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, സന്ദേശവിനിമയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, ധരിക്കാവുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പരിശീലനപദ്ധതികളും പുരോഗതി നിരീക്ഷണവും നടത്തുന്നു.

== തൊഴിൽമേഖല ==

വ്യക്തിഗത പരിശീലകർ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന മേഖലകൾ:

* ഫിറ്റ്നസ് കേന്ദ്രങ്ങൾ
* ആരോഗ്യ ക്ലബ്ബുകൾ
* കായിക അക്കാദമികൾ
* ആശുപത്രികളും പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളും
* കോർപ്പറേറ്റ് വെൽനെസ് പരിപാടികൾ
* സ്വയം തൊഴിൽ
* ഓൺലൈൻ പരിശീലന സേവനങ്ങൾ

== സർട്ടിഫിക്കേഷനുകൾ ==

പല രാജ്യങ്ങളിലും വ്യക്തിഗത പരിശീലകർക്ക് അംഗീകൃത പരിശീലനവും സർട്ടിഫിക്കേഷനും ലഭ്യമാണ്. രാജ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാനദണ്ഡങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെടാം.

അന്തർദേശീയമായി അറിയപ്പെടുന്ന ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ:

* American College of Sports Medicine (ACSM)
* National Strength and Conditioning Association (NSCA)
* American Council on Exercise (ACE)
* National Academy of Sports Medicine (NASM)

ഇന്ത്യയിൽ വിവിധ സർക്കാർ, സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഫിറ്റ്നസ് പരിശീലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കോഴ്സുകളും സർട്ടിഫിക്കേഷനുകളും നൽകുന്നു.

== നൈതിക ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ==

ഒരു വ്യക്തിഗത പരിശീലകൻ:

* ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകണം.
* വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കണം.
* സ്വന്തം യോഗ്യതയുടെ പരിധിക്കുള്ളിൽ മാത്രം സേവനം നൽകണം.
* രോഗനിർണയമോ ചികിത്സയോ നടത്തരുത്; ആവശ്യമായപ്പോൾ ആരോഗ്യവിദഗ്ധരിലേക്ക് റഫർ ചെയ്യണം.
* സുരക്ഷിതമായ പരിശീലനരീതികൾ പാലിക്കണം.

== ഇതും കാണുക ==

* ഫിറ്റ്നസ്
* വ്യായാമം
* വ്യായാമ ശാസ്ത്രം
* കായികശാസ്ത്രം
* ശക്തിപരിശീലനം
* റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ്
* സ്പോർട്സ് പോഷകാഹാരം
* ഫിസിയോതെറാപ്പി
* ആരോഗ്യ പരിശീലകൻ

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

== പുറംകണ്ണികൾ ==

* World Health Organization – Physical Activity
* American College of Sports Medicine
* National Strength and Conditioning Association
* American Council on Exercise

[[വർഗ്ഗം:ഫിറ്റ്നസ്]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യായാമം]]
[[വർഗ്ഗം:കായികശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യ തൊഴിൽമേഖല]]</text>
      <sha1>k4k15281zj00ivt8gfwgs8utlcr3v3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:കേരളീയ ഭക്ഷണവും പോഷകാഹാരവും</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668960</id>
    <revision>
      <id>4634226</id>
      <parentid>4633830</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <origin>4634226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40156" sha1="mqw7qbab6ku7sf6q50jsklbqx2bqge1" xml:space="preserve">{{Draft article}}
{{essay-like|date=2026 ജൂൺ}}
{{expert needed|date=2026 ജൂൺ}}
{{Short description|കേരളത്തിലെ 
പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണരീതിയും 
പോഷകാഹാര ശാസ്ത്രവും}}

'''കേരളീയ ഭക്ഷണവും 
പോഷകാഹാരവും''' എന്നത് 
കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത 
ഭക്ഷണ സംസ്കാരവും 
ആധുനിക പോഷകാഹാര 
ശാസ്ത്രവും തമ്മിലുള്ള 
ബന്ധത്തെ വിശദീകരിക്കുന്ന 
ഒരു സമഗ്ര പഠനമേഖലയാണ്. 
കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം, 
കാലാവസ്ഥ, സംസ്കാരം, 
ആയുർവേദ പാരമ്പര്യം 
എന്നിവ കേരളീയ 
ഭക്ഷണ രീതിയെ 
സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.who.int/news-room/
fact-sheets/detail/healthy-diet
|title=Healthy Diet
|publisher=World Health Organization
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO), 
ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് 
മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് (ICMR), 
നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് 
ഓഫ് ന്യൂട്രിഷൻ (NIN) 
എന്നിവ ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണ 
രീതിക്കനുസൃതമായ 
പോഷകാഹാര 
മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ 
പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.nin.res.in/
dietaryguidelines.html
|title=Dietary Guidelines 
for Indians
|publisher=National Institute 
of Nutrition
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

== ഉള്ളടക്കം ==
{{TOC limit|3}}

== അധ്യായം 1: 
കേരളീയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
ചരിത്രവും ശാസ്ത്രവും ==

=== കേരളീയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
ചരിത്രം ===

കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷണ 
സംസ്കാരം ആയിരക്കണക്കിന് 
വർഷങ്ങളുടെ ചരിത്രം 
ഉള്ളതാണ്. ഇന്ത്യൻ 
മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ 
തീരത്തുള്ള കേരളത്തിൽ 
അറബ്, ചൈനീസ്, 
പോർച്ചുഗീസ്, ഡച്ച്, 
ബ്രിട്ടീഷ് സ്വാധീനങ്ങൾ 
ഭക്ഷണ സംസ്കാരത്തെ 
സമ്പന്നമാക്കി. 
കുരുമുളക്, ഏലക്ക, 
ഇഞ്ചി, മഞ്ഞൾ 
തുടങ്ങിയ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ 
കേരളത്തിൽ 
നൂറ്റാണ്ടുകളായി 
ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളായ 
ചരകസംഹിതയും 
അഷ്ടാംഗഹൃദയവും 
ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
ഔഷധഗുണങ്ങളെ 
വിവരിക്കുന്നു. 
''ആഹാരഃ പ്രാണൈഃ'' 
— ഭക്ഷണം 
ജീവൻ തന്നെ 
ആണെന്ന് 
ആയുർവേദം 
പഠിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite book
|title=Ashtanga Hridayam
|author=Vagbhata
|publisher=Krishnadas 
Academy
|year=1982}}&lt;/ref&gt;

=== ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ ===

മനുഷ്യ ശരീരത്തിന് 
ആവശ്യമായ 
പോഷകഘടകങ്ങൾ 
ഇവയാണ്:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''പ്രധാന 
പോഷകഘടകങ്ങൾ'''
|-
! പോഷകഘടകം
! പ്രധാന ധർമ്മം
! കേരളീയ ഉറവിടങ്ങൾ
|-
| കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്
| ഊർജ്ജം
| അരി, കിഴങ്ങ്, 
  പഴം
|-
| പ്രോട്ടീൻ
| പേശി നിർമ്മാണം
| മീൻ, മുട്ട, 
  പയർ
|-
| കൊഴുപ്പ്
| ഹോർമോൺ, 
  ഊർജ്ജം
| തേങ്ങ, 
  നെല്ലെണ്ണ
|-
| ഫൈബർ
| ദഹനം
| പച്ചക്കറി, 
  പഴം
|-
| വിറ്റാമിനുകൾ
| ജൈവ പ്രവർത്തനം
| ഇലക്കറികൾ, 
  പഴങ്ങൾ
|-
| ധാതുക്കൾ
| ശരീര ഘടന
| മീൻ, 
  പച്ചക്കറി
|-
| വെള്ളം
| എല്ലാ 
  പ്രവർത്തനങ്ങൾ
| 8-10 ഗ്ലാസ്/ദിവസം
|}&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.icmr.nic.in/
|title=ICMR Dietary Guidelines
|publisher=Indian Council of 
Medical Research
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

=== മലയാളിയുടെ 
സാധാരണ പ്ലേറ്റ് ===

ഒരു ശരാശരി 
മലയാളി ഭക്ഷണ 
പ്ലേറ്റിൽ 
ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''സാധാരണ 
കേരള ഭക്ഷണ 
പ്ലേറ്റ് — 
പോഷക വിശകലനം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! അളവ്
! കലോറി
! പ്രോട്ടീൻ (g)
! കാർബ്സ് (g)
|-
| ചോറ്
| 200g
| 260
| 5
| 57
|-
| മീൻകറി
| 100g
| 120
| 18
| 5
|-
| തോരൻ
| 75g
| 80
| 2
| 8
|-
| സാമ്പാർ
| 100ml
| 60
| 4
| 8
|-
| പപ്പടം
| 1 എണ്ണം
| 50
| 2
| 8
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''570'''
| '''31'''
| '''86'''
|}

== അധ്യായം 2: 
കേരളത്തിലെ 
അരിയുടെ വിവിധ ഇനങ്ങൾ ==

അരി കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന ഭക്ഷണ 
ധാന്യമാണ്. 
വിവിധ ഇനം 
അരികളുടെ 
ഗ്ലൈസെമിക് ഇൻഡക്സ് 
(GI), പോഷകമൂല്യം, 
ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾ 
വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Glycemic Index of 
Indian Rice Varieties
|journal=Indian Journal 
of Nutrition
|year=2019}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
അരി ഇനങ്ങൾ — 
താരതമ്യ പഠനം'''
|-
! അരി ഇനം
! GI
! Fiber (g/100g)
! Protein (g/100g)
! Calories/100g
! പ്രത്യേകത
|-
| മട്ട അരി
| 72
| 0.4
| 7.5
| 346
| കേരളത്തിന്റെ 
  തനത് ഇനം
|-
| വെള്ളരി
| 68
| 0.3
| 7.2
| 340
| ഭക്ഷണ 
  ആവശ്യം
|-
| ജീരകശാല
| 65
| 0.5
| 7.8
| 344
| സുഗന്ധം
|-
| ബ്രൗൺ റൈസ്
| 55
| 3.5
| 8.0
| 350
| ഉയർന്ന 
  ഫൈബർ
|-
| റെഡ് റൈസ്
| 55
| 2.0
| 7.5
| 346
| ആന്റി 
  ഓക്സിഡന്റ്
|-
| കുത്തരി
| 80
| 0.2
| 6.8
| 335
| വേഗം 
  ദഹിക്കും
|}

=== ഏത് അരി 
നല്ലത്? ===

ആരോഗ്യ 
ദൃഷ്ടിയിൽ 
ബ്രൗൺ റൈസും 
റെഡ് റൈസും 
കൂടുതൽ 
ഗുണകരമാണ്. 
കാരണം:

* കൂടുതൽ ഫൈബർ
* കുറഞ്ഞ GI
* കൂടുതൽ 
  മൈക്രോ 
  ന്യൂട്രിയന്റ്സ്
* ദീർഘനേരം 
  വയർ 
  നിറഞ്ഞ 
  അനുഭവം

== അധ്യായം 3: 
കേരളത്തിലെ 
പ്രഭാതഭക്ഷണം ==

=== പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിന്റെ 
പ്രാധാന്യം ===

പ്രഭാതഭക്ഷണം 
ദിവസത്തിലെ 
ഏറ്റവും 
പ്രധാനപ്പെട്ട 
ഭക്ഷണമാണ്. 
ICMR പ്രഭാതഭക്ഷണം 
ഒഴിവാക്കരുതെന്ന് 
ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.nin.res.in
|title=Importance of Breakfast
|publisher=NIN India
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളീയ 
പ്രഭാതഭക്ഷണം — 
പോഷക താരതമ്യം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein (g)
! Carbs (g)
! Fat (g)
! Fiber (g)
! GI
|-
| പുട്ട് 
  (2 cylinder)
| 170
| 3
| 36
| 1
| 2
| 60
|-
| ഇഡ്ലി (2)
| 140
| 5
| 28
| 1
| 1
| 55
|-
| ദോശ (2)
| 160
| 5
| 30
| 3
| 1
| 58
|-
| അപ്പം (2)
| 180
| 4
| 38
| 2
| 1
| 65
|-
| ഇടിയപ്പം (2)
| 150
| 3
| 33
| 1
| 1
| 62
|-
| കഞ്ഞി (200ml)
| 80
| 2
| 17
| 0
| 0
| 70
|-
| ഉപ്പുമാവ് 
  (1 cup)
| 180
| 5
| 30
| 5
| 2
| 65
|-
| ചപ്പാത്തി (2)
| 160
| 5
| 32
| 2
| 3
| 52
|-
| പത്തിരി (2)
| 200
| 5
| 38
| 4
| 2
| 60
|}

=== മികച്ച 
കോമ്പിനേഷനുകൾ ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Best Breakfast 
Combinations'''
|-
! ഭക്ഷണം
! നല്ല 
  കോമ്പിനേഷൻ
! ഒഴിവാക്കേണ്ടത്
! പ്രോട്ടീൻ 
  ആകെ
|-
| പുട്ട്
| കടലക്കറി, 
  മുട്ട
| ചീനിക്കറി 
  മാത്രം
| 15-20g
|-
| ഇഡ്ലി
| സാമ്പാർ, 
  ചട്ണി
| ഉപ്പ് 
  മാത്രം
| 8-12g
|-
| ദോശ
| സാമ്പാർ, 
  മുട്ട
| ചീനിക്കറി
| 12-18g
|-
| അപ്പം
| മുട്ടക്കറി, 
  ചിക്കൻ
| ചക്കരക്കറി
| 15-20g
|-
| ചപ്പാത്തി
| മുട്ടക്കറി, 
  പയർ
| ഒഴിഞ്ഞ 
  ചട്ണി
| 12-18g
|}

== അധ്യായം 4: 
മീനും കേരളീയ 
ഭക്ഷണവും ==

കേരളം 
600 കിലോമീറ്ററിലധികം 
തീരദേശം 
ഉള്ള സംസ്ഥാനമാണ്. 
മത്സ്യം 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
സംസ്കാരത്തിന്റെ 
അവിഭാജ്യ 
ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.fisheries.kerala.gov.in
|title=Kerala Fisheries
|publisher=Government 
of Kerala
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന മത്സ്യങ്ങൾ — 
പോഷക വിശകലനം 
(100g)'''
|-
! മത്സ്യം
! Protein (g)
! Fat (g)
! Omega-3 (g)
! Calories
! Mercury Level
|-
| ആവോലി 
  (Pomfret)
| 21
| 5
| 0.8
| 130
| കുറവ്
|-
| കൊഴുവ 
  (Rohu)
| 18
| 2
| 0.3
| 97
| കുറവ്
|-
| ചൂര 
  (Tuna)
| 25
| 2
| 0.2
| 116
| ഇടത്തരം
|-
| ചെമ്മീൻ
| 20
| 1
| 0.3
| 90
| കുറവ്
|-
| ഞണ്ട്
| 18
| 1
| 0.4
| 83
| കുറവ്
|-
| കണവ
| 16
| 1
| 0.5
| 78
| കുറവ്
|-
| ഉണക്കമീൻ
| 35
| 3
| 0.5
| 170
| ഇടത്തരം
|-
| കാർ 
  (Sardine)
| 21
| 11
| 2.0
| 185
| കുറവ്
|-
| മുൾളൻ
| 19
| 3
| 1.5
| 108
| കുറവ്
|}

=== Omega-3 
ഫാറ്റി ആസിഡ് ===

ഒമേഗ-3 
ഫാറ്റി ആസിഡ് 
ഹൃദ്രോഗ 
സംരക്ഷണം, 
തലച്ചോർ 
ആരോഗ്യം, 
വീക്കം 
കുറയ്ക്കൽ 
എന്നിവയ്ക്ക് 
സഹായകമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Omega-3 Fatty Acids 
and Cardiovascular Health
|journal=New England 
Journal of Medicine
|year=2018}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''മത്സ്യം 
പാകം ചെയ്യുന്ന 
ആരോഗ്യകരമായ 
വഴികൾ'''
|-
! രീതി
! ഗുണം
! ദോഷം
! ശുപാർശ
|-
| വേവിക്കൽ
| കൊഴുപ്പ് 
  കൂട്ടില്ല
| രുചി കുറഞ്ഞേക്കാം
| ✅ മികച്ചത്
|-
| ഗ്രിൽ
| കൊഴുപ്പ് 
  കുറവ്
| —
| ✅ നല്ലത്
|-
| കറി
| സ്വാദ്, 
  സുഗന്ധദ്രവ്യം
| എണ്ണ 
  ശ്രദ്ധിക്കണം
| ✅ ഉചിതം
|-
| ഫ്രൈ
| സ്വാദ് 
  കൂടും
| കലോറി 
  കൂടും
| ⚠️ കുറച്ചത് 
  മതി
|-
| ഡീപ് ഫ്രൈ
| —
| ഏറ്റവും 
  അധിക കലോറി
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
|}

== അധ്യായം 5: 
തേങ്ങയും 
തേങ്ങാ എണ്ണയും ==

കേരളം 
(കേര + ആളം — 
തേങ്ങ + 
നാട്ടുകാർ) 
എന്ന പേരിൽ 
തന്നെ 
തേങ്ങ 
കേരളത്തിന്റെ 
ഭക്ഷണ 
സ്വത്വമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://coconutboard.gov.in
|title=Coconut Development Board
|publisher=Government of India
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''തേങ്ങ 
ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ — 
പോഷക വിശകലനം 
(100g)'''
|-
! ഉൽപ്പന്നം
! Calories
! Fat (g)
! Saturated 
  Fat (g)
! Fiber (g)
! Protein (g)
|-
| തേങ്ങ 
  (പച്ച)
| 354
| 33
| 29
| 9
| 3
|-
| തേങ്ങ 
  (ഉണക്ക)
| 660
| 65
| 57
| 9
| 7
|-
| തേങ്ങാപ്പാൽ
| 230
| 24
| 21
| 2
| 2
|-
| തേങ്ങ 
  എണ്ണ
| 862
| 100
| 87
| 0
| 0
|-
| വെർജിൻ 
  കോക്കനട്ട് 
  ഓയിൽ
| 862
| 100
| 87
| 0
| 0
|}

=== തേങ്ങ 
എണ്ണ: 
Myths vs Facts ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''തേങ്ങ 
എണ്ണ — 
ശാസ്ത്രീയ 
വിശകലനം'''
|-
! Myth
! Fact
! Scientific Evidence
|-
| കൊളസ്ട്രോൾ 
  വർദ്ധിപ്പിക്കും
| LDL-ഉം 
  HDL-ഉം 
  വർദ്ധിക്കും
| Mixed evidence&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Coconut Oil 
and Cardiovascular Risk
|journal=BMJ
|year=2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ഭാരം 
  കുറയ്ക്കും
| കലോറി 
  കൂടുതലാണ്
| No strong evidence
|-
| ഹൃദ്രോഗം 
  തടയും
| AHA 
  ശുപാർശ 
  ചെയ്യുന്നില്ല
| Limited evidence
|-
| Keto-ന് 
  ഉത്തമം
| ഉപയോഗിക്കാം
| MCT ഗുണം
|-
| ആൻറി 
  ബാക്ടീരിയൽ
| Lauric acid 
  ഗുണം
| Some evidence
|}

== അധ്യായം 6: 
കേരളത്തിലെ 
കറികൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളീയ 
കറികൾ — 
പോഷക വിശകലനം 
(100ml/100g)'''
|-
! കറി
! Calories
! Protein (g)
! Fat (g)
! Carbs (g)
! പ്രത്യേകത
|-
| സാമ്പാർ
| 60
| 4
| 2
| 8
| ഉയർന്ന 
  പ്രോട്ടീൻ
|-
| രസം
| 30
| 2
| 1
| 5
| ദഹന 
  സഹായം
|-
| അവിയൽ
| 90
| 3
| 5
| 10
| Mixed 
  Vegetables
|-
| ഓലൻ
| 70
| 3
| 4
| 8
| ലഘു 
  ഭക്ഷണം
|-
| എരിശ്ശേരി
| 110
| 4
| 5
| 14
| High Fiber
|-
| കാളൻ
| 130
| 3
| 8
| 14
| Probiotic
|-
| മോർകറി
| 40
| 3
| 1
| 5
| Probiotic
|-
| മീൻകറി
| 120
| 18
| 5
| 5
| High Protein
|-
| ചിക്കൻ കറി
| 180
| 25
| 8
| 5
| High Protein
|-
| ബീഫ് കറി
| 220
| 26
| 12
| 4
| High Protein
|-
| മട്ടൺ കറി
| 240
| 25
| 15
| 4
| High Protein
|}

=== ആരോഗ്യകരമായ 
കോമ്പിനേഷനുകൾ ===

* '''ഭാരം 
  കുറയ്ക്കാൻ:''' 
  ചോറ് (150g) + 
  മോർകറി + 
  തോരൻ + 
  മീൻ

* '''പ്രോട്ടീൻ 
  കൂടാൻ:''' 
  ചോറ് (150g) + 
  ചിക്കൻ കറി + 
  സാമ്പാർ

* '''ഫൈബർ 
  കൂടാൻ:''' 
  ചോറ് (100g) + 
  അവിയൽ + 
  എരിശ്ശേരി

== അധ്യായം 7: 
മലയാളികളുടെ 
പ്രോട്ടീൻ ഗൈഡ് ==

ICMR 
ശരീരഭാരത്തിന്റെ 
0.8-1g/kg 
പ്രോട്ടീൻ 
ദൈനംദിനം 
ശുപാർശ 
ചെയ്യുന്നു. 
വ്യായാമം 
ചെയ്യുന്നവർക്ക് 
1.6-2.2g/kg 
ആവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.icmr.nic.in
|title=Protein Requirements
|publisher=ICMR
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിൽ 
ലഭ്യമായ 
പ്രോട്ടീൻ 
ഉറവിടങ്ങൾ (100g)'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Protein (g)
! Calories
! Fat (g)
! Bioavailability
! വില
|-
| മുട്ട
| 13
| 155
| 11
| 94%
| കുറവ്
|-
| ചിക്കൻ 
  (breast)
| 31
| 165
| 4
| 80%
| ഇടത്തരം
|-
| മീൻ
| 20-25
| 100-130
| 2-5
| 85%
| ഇടത്തരം
|-
| ബീഫ്
| 26
| 250
| 15
| 80%
| ഇടത്തരം
|-
| മട്ടൺ
| 25
| 240
| 15
| 80%
| ഉയർന്നത്
|-
| പാൽ 
  (200ml)
| 7
| 120
| 5
| 91%
| കുറവ്
|-
| തൈര് 
  (100g)
| 4
| 60
| 3
| 91%
| കുറവ്
|-
| പനീർ
| 18
| 265
| 21
| 80%
| ഇടത്തരം
|-
| സോയ
| 36
| 446
| 20
| 74%
| കുറവ്
|-
| കടല 
  (Chickpea)
| 19
| 364
| 6
| 60%
| കുറവ്
|-
| പയർ 
  (Mung)
| 24
| 347
| 1
| 65%
| കുറവ്
|-
| ചെറുപയർ
| 22
| 341
| 1
| 65%
| കുറവ്
|-
| നിലക്കടല
| 26
| 567
| 49
| 70%
| കുറവ്
|}

=== പ്രോട്ടീൻ 
ആവശ്യകത 
— ദൈനംദിന 
ലക്ഷ്യം ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ആരോഗ്യ 
ലക്ഷ്യം 
അനുസരിച്ച് 
പ്രോട്ടീൻ 
ആവശ്യകത'''
|-
! ലക്ഷ്യം
! Protein (g/kg)
! 70kg 
  വ്യക്തിക്ക്
! ഉദാഹരണം
|-
| സാധാരണ 
  ആരോഗ്യം
| 0.8
| 56g
| 3 മുട്ട + 
  100g മീൻ
|-
| ഭാരം 
  കുറയ്ക്കൽ
| 1.2-1.6
| 84-112g
| 4 മുട്ട + 
  150g ചിക്കൻ
|-
| പേശി 
  നിർമ്മാണം
| 1.8-2.2
| 126-154g
| 5 മുട്ട + 
  200g ചിക്കൻ + 
  100g മീൻ
|-
| 40+ 
  പ്രായം
| 1.2-1.8
| 84-126g
| കൂടുതൽ 
  ശ്രദ്ധ 
  ആവശ്യം
|}

== അധ്യായം 8: 
സസ്യാഹാരികളുടെ 
പോഷകാഹാരം ==

സസ്യാഹാരികൾക്ക് 
ചില 
പോഷകഘടകങ്ങൾ 
ഭക്ഷണത്തിൽ 
നിന്ന് 
ലഭ്യമാക്കുന്നത് 
ശ്രദ്ധ 
ആവശ്യപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Vegetarian Diets 
and Nutritional Adequacy
|journal=Journal of 
the Academy of Nutrition 
and Dietetics
|year=2016}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''സസ്യാഹാരി 
മലയാളിക്ക് 
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട 
പോഷകഘടകങ്ങൾ'''
|-
! പോഷകഘടകം
! ഉറവിടം
! ദൈനംദിന 
  ആവശ്യം
! Supplement 
  ആവശ്യമോ?
|-
| Vitamin B12
| പാൽ, 
  തൈര്, 
  മുട്ട
| 2.4 mcg
| Vegan: 
  അതെ
|-
| Iron
| പയർ, 
  ഇലക്കറി, 
  നട്സ്
| 8-18 mg
| ചിലർക്ക് 
  ആവശ്യം
|-
| Calcium
| പാൽ, 
  തൈര്, 
  ഇലക്കറി
| 1000 mg
| മിക്കവർക്കും 
  ഇല്ല
|-
| Omega-3
| Flaxseed, 
  Walnuts
| 1.6g (ALA)
| ചിലർക്ക് 
  ആവശ്യം
|-
| Zinc
| പയർ, 
  നട്സ്, 
  Whole grains
| 8-11 mg
| ചിലർക്ക് 
  ആവശ്യം
|-
| Vitamin D
| സൂര്യ 
  പ്രകാശം
| 600-800 IU
| ഇൻഡോർ 
  ജോലി: 
  അതെ
|-
| Protein
| പയർ, 
  പനീർ, 
  സോയ
| 0.8-2.2g/kg
| Protein 
  powder 
  ഉപകരിക്കും
|}

=== സസ്യാഹാരി 
Sample Meal Plan ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''സസ്യാഹാരി 
1800 kcal 
ദൈനംദിന 
ഭക്ഷണ പദ്ധതി'''
|-
! ഭക്ഷണ 
  സമയം
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein
|-
| പ്രഭാതം 
  7am
| ദോശ (2) + 
  സാമ്പാർ + 
  3 മുട്ട
| 380
| 28g
|-
| ഉച്ചഭക്ഷണം 
  1pm
| ചോറ് (150g) + 
  പനീർ കറി + 
  അവിയൽ + 
  തൈര്
| 550
| 32g
|-
| സ്നാക്ക് 
  4pm
| നിലക്കടല 
  (30g) + 
  ബ്ലാക്ക് 
  കോഫി
| 180
| 8g
|-
| രാത്രി 
  8pm
| ചപ്പാത്തി (2) + 
  കടല 
  കറി + 
  തൈര്
| 480
| 22g
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''1590'''
| '''90g'''
|}

== അധ്യായം 9: 
കേരളത്തിലെ 
പഴങ്ങളും 
പച്ചക്കറികളും ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന 
പഴങ്ങൾ — 
പോഷക 
വിശകലനം 
(100g)'''
|-
! പഴം
! Calories
! Fiber (g)
! Vitamin C (mg)
! Sugar (g)
! GI
|-
| വാഴപ്പഴം
| 89
| 2.6
| 9
| 12
| 51
|-
| ചക്ക
| 95
| 1.5
| 14
| 19
| 50
|-
| മാങ്ങ
| 60
| 1.6
| 36
| 14
| 55
|-
| പപ്പായ
| 43
| 1.8
| 62
| 8
| 60
|-
| കൈതച്ചക്ക
| 50
| 1.4
| 48
| 10
| 59
|-
| പേര
| 68
| 5.4
| 228
| 9
| 58
|-
| ആഞ്ഞിലി
| 73
| 1.5
| 6
| 16
| 45
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന 
പച്ചക്കറികൾ 
(100g)'''
|-
! പച്ചക്കറി
! Calories
! Protein (g)
! Fiber (g)
! പ്രത്യേക 
  ഗുണം
|-
| ഡ്രംസ്റ്റിക്ക്
| 37
| 2
| 2
| Iron, 
  Vitamin C
|-
| ചീര
| 23
| 2
| 2
| Iron, 
  Folate
|-
| മത്തങ്ങ
| 26
| 1
| 0.5
| Beta-carotene
|-
| ഇഞ്ചി
| 80
| 2
| 2
| Anti-inflammatory
|-
| ഉള്ളി
| 40
| 1
| 2
| Quercetin
|-
| വെണ്ടക്ക
| 33
| 2
| 3
| Fiber, 
  Vitamin K
|-
| ചേന
| 118
| 2
| 4
| Low GI
|-
| കോൾ 
  (Ash Gourd)
| 13
| 0.4
| 0.6
| Hydrating
|}

== അധ്യായം 10: 
ഹോട്ടൽ ഭക്ഷണം ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
ജനപ്രിയ 
ഹോട്ടൽ 
ഭക്ഷണം — 
കലോറി 
വിശകലനം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! സാധാരണ 
  serving
! Calories
! Protein (g)
! Fat (g)
! ആഴ്ചയിൽ 
  എത്ര 
  തവണ?
|-
| പൊറോട്ട (2) + 
  ബീഫ്
| 1 plate
| 580
| 28
| 25
| ⚠️ കുറവ്
|-
| ബിരിയാണി
| 1 plate 
  (400g)
| 620
| 30
| 22
| ⚠️ കുറവ്
|-
| ഷവർമ
| 1 roll
| 450
| 22
| 18
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Al Faham 
  ചിക്കൻ
| Half
| 400
| 45
| 20
| ✅ ഉചിതം
|-
| Mandi
| 1 plate
| 700
| 40
| 28
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Fried Rice
| 1 plate
| 450
| 12
| 15
| ⚠️ ഇടയ്ക്ക്
|-
| Kerala Meals
| 1 plate
| 600
| 25
| 15
| ✅ ദിവസേന
|-
| Chinese 
  Noodles
| 1 plate
| 500
| 12
| 18
| ⚠️ കുറവ്
|}

=== ഹോട്ടൽ 
ഭക്ഷണത്തിൽ 
ആരോഗ്യകരമായ 
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===

* Kerala Meals 
  തിരഞ്ഞെടുക്കുക
* ഗ്രേവി 
  കുറവ് 
  ആവശ്യപ്പെടുക
* ചോറ് 
  അളവ് 
  കുറയ്ക്കുക
* ഒരു 
  extra 
  protein 
  item 
  ചേർക്കുക
* ഫ്രൈഡ് 
  items 
  ഒഴിവാക്കുക

== അധ്യായം 11: 
ബേക്കറി 
ഭക്ഷണങ്ങൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരള 
ബേക്കറി 
ഭക്ഷണം — 
Hidden Calories'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Trans Fat
! Sugar (g)
! ആഴ്ചയിൽ?
|-
| Puffs (1)
| 280
| ഉണ്ട്
| 3
| ⚠️ 1-2
|-
| Cutlet (1)
| 180
| കുറവ്
| 1
| ✅ ഇടയ്ക്ക്
|-
| Cream Bun
| 250
| ഉണ്ട്
| 15
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
|-
| Egg puffs
| 320
| ഉണ്ട്
| 3
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Biscuits 
  (3 pieces)
| 150
| ഉണ്ട്
| 8
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Cake 
  (1 slice)
| 350
| ഉണ്ട്
| 25
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
|-
| Sandwich
| 220
| ഇല്ല
| 4
| ✅ നല്ലത്
|}

== അധ്യായം 12: 
കേരളത്തിലെ 
ഉത്സവ 
ഭക്ഷണങ്ങൾ ==

=== ഓണ സദ്യ ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ഓണ 
സദ്യ — 
പൂർണ്ണ 
പോഷക 
വിശകലനം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein (g)
! Notes
|-
| ചോറ് (300g)
| 390
| 7
| കൂടുതൽ 
  ഉണ്ട്
|-
| സാമ്പാർ
| 60
| 4
| ഗുണകരം
|-
| പായസം
| 250
| 5
| ഉയർന്ന 
  sugar
|-
| പരിപ്പ് 
  കറി
| 80
| 5
| ഗുണകരം
|-
| ഓലൻ
| 70
| 2
| ഗുണകരം
|-
| അവിയൽ
| 90
| 3
| ഗുണകരം
|-
| '''ആകെ'''
| '''~1800'''
| '''~40'''
| ഒരു ദിവസം 
  OK
|}

=== ഉത്സവ 
ഭക്ഷണ 
ടിപ്സ് ===

* ഉത്സവ 
  ദിനത്തിൽ 
  മറ്റ് 
  ഭക്ഷണം 
  ലഘൂകരിക്കുക
* കൂടുതൽ 
  നടക്കുക
* ഭക്ഷണം 
  പതുക്കെ 
  കഴിക്കുക
* ഒരു 
  plate 
  മാത്രം

== അധ്യായം 13: 
സാധാരണ 
പോഷകാഹാര 
തെറ്റിദ്ധാരണകൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''മലയാളികളിലെ 
പൊതുവായ 
പോഷകാഹാര 
myths'''
|-
! Myth
! Truth
! Evidence
|-
| രാത്രി 
  ചോറ് 
  കഴിക്കരുത്
| Total 
  calories 
  matters, 
  not timing
| Multiple 
  RCT studies&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Meal Timing 
and Weight Loss
|journal=Obesity Reviews
|year=2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| പഴം 
  കഴിച്ചാൽ 
  വണ്ണം 
  കൂടും
| Natural 
  fiber + 
  sugar = 
  OK
| WHO 
  endorses 
  fruits
|-
| തേങ്ങ 
  മോശം
| Traditional 
  amounts 
  fine
| Context 
  dependent
|-
| മുട്ടയുടെ 
  മഞ്ഞ 
  ദോഷം
| Nutrient 
  rich — 
  1-2/day 
  safe
| AHA 
  2019 
  guidelines&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Eggs and 
Cardiovascular Risk
|journal=JAMA
|year=2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ചിക്കൻ 
  മാത്രം 
  protein
| Fish, 
  eggs, 
  lentils 
  also good
| ICMR 
  guidelines
|-
| Protein 
  powder 
  അപകടം
| Safe 
  when 
  food-grade
| ISSN 
  Position 
  Statement&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=International 
Society of Sports 
Nutrition Position Stand
|journal=JISSN
|year=2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| നെയ്യ് 
  ഒഴിവാക്കണം
| Moderation 
  is key
| Traditional 
  use fine
|-
| Intermittent 
  fasting 
  best
| One tool, 
  not for all
| Mixed 
  evidence
|}

== അധ്യായം 14: 
പ്രായത്തിനനുസരിച്ചുള്ള 
ഭക്ഷണം ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ജീവിത 
ഘട്ടം 
അനുസരിച്ച് 
പോഷകാഹാര 
ആവശ്യകത'''
|-
! ജീവിത ഘട്ടം
! പ്രധാന 
  ആവശ്യം
! കലോറി
! പ്രോട്ടീൻ
! ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്
|-
| കുട്ടികൾ 
  (5-12)
| Growth, 
  Development
| 1400-1800
| 20-40g
| Calcium, 
  Iron, 
  Vitamins
|-
| Teenagers 
  (13-18)
| Growth 
  spurt, 
  Hormones
| 1800-2500
| 45-60g
| Iron 
  (girls), 
  Calcium, 
  Protein
|-
| Adults 
  (19-40)
| Maintenance, 
  Activity
| 1600-2500
| 50-100g
| Protein, 
  Fiber
|-
| ഗർഭിണികൾ
| Fetal 
  growth
| +300 kcal
| +25g
| Folate, 
  Iron, 
  DHA
|-
| മുലയൂട്ടൽ
| Milk 
  production
| +500 kcal
| +25g
| Calcium, 
  DHA, 
  Iodine
|-
| 40-60 
  വയസ്സ്
| Disease 
  prevention
| 1500-2200
| 60-100g
| Calcium, 
  Vitamin D, 
  Fiber
|-
| 60+ 
  Senior
| Muscle 
  maintenance
| 1400-2000
| 70-120g
| Protein, 
  Vitamin D, 
  B12
|}

== അധ്യായം 15: 
രോഗാവസ്ഥകളും 
ഭക്ഷണവും ==

=== പ്രമേഹം 
(Diabetes) ===

കേരളത്തിൽ 
പ്രമേഹ 
വ്യാപനം 
ഇന്ത്യൻ 
ശരാശരിയേക്കാൾ 
ഉയർന്നതാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Prevalence of 
Diabetes in Kerala
|journal=Indian Journal 
of Endocrinology
|year=2018}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''പ്രമേഹ 
രോഗിക്ക് 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ്'''
|-
! ഭക്ഷണം
! GI
! ശുപാർശ
! കാരണം
|-
| ബ്രൗൺ 
  റൈസ്
| 55
| ✅ ഉചിതം
| Low GI
|-
| വെള്ള 
  ചോറ്
| 72
| ⚠️ കുറച്ചത്
| High GI
|-
| ചപ്പാത്തി
| 52
| ✅ നല്ലത്
| Fiber
|-
| കൊഴുക്കട്ട
| 65
| ⚠️ ഇടയ്ക്ക്
| Moderate
|-
| കിഴങ്ങ്
| 70
| ⚠️ കുറവ്
| High GI
|-
| ചേന
| 54
| ✅ നല്ലത്
| Low GI
|-
| പച്ചക്കറി
| 15-35
| ✅ കൂടുതൽ
| Low GI
|-
| മത്സ്യം
| 0
| ✅ ദൈനംദിനം
| Protein
|}

=== PCOS ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''PCOS-നുള്ള 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ്'''
|-
! ഭക്ഷണം
! ശുപാർശ
! കാരണം
|-
| Low GI 
  കാർബ്സ്
| ✅ ശ്രദ്ധിക്കണം
| Insulin 
  resistance
|-
| High 
  Protein
| ✅ കൂടാൻ
| Satiety, 
  Hormones
|-
| Anti-inflammatory 
  ഭക്ഷണം
| ✅ കൂടുതൽ
| Omega-3, 
  Turmeric
|-
| Processed 
  food
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
| Inflammation
|-
| Sugar
| ❌ കുറയ്ക്കണം
| Insulin 
  spike
|}

=== High BP ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ഉയർന്ന 
രക്തസമ്മർദ്ദത്തിനുള്ള 
DASH Diet 
Kerala Style'''
|-
! ഭക്ഷണം
! ശുപാർശ
! Notes
|-
| ഉപ്പ്
| &lt; 5g/day
| WHO limit
|-
| പൊട്ടാസ്യം 
  (പഴം, 
  പച്ചക്കറി)
| കൂടുതൽ 
  കഴിക്കണം
| BP കുറയ്ക്കും
|-
| ഉണക്കമീൻ
| ⚠️ കുറവ്
| High salt
|-
| അച്ചാർ
| ⚠️ കുറവ്
| High salt
|-
| Omega-3 
  (മത്സ്യം)
| ✅ കൂടുതൽ
| BP reduction
|}

== അധ്യായം 16: 
ഫിറ്റ്നസ് 
ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള 
ഭക്ഷണം ==

=== ഭാരം 
കുറയ്ക്കൽ 
(Fat Loss) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ഭാരം 
കുറയ്ക്കാൻ 
കേരളീയ 
Meal Plan'''
|-
! ഭക്ഷണ 
  സമയം
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein
|-
| 7am
| 3 മുട്ട + 
  ഇഡ്ലി (2)
| 330
| 28g
|-
| 1pm
| ചോറ് 
  (150g) + 
  മീൻകറി + 
  തോരൻ
| 480
| 32g
|-
| 4pm
| ബ്ലാക്ക് 
  കോഫി + 
  നിലക്കടല 
  (20g)
| 130
| 6g
|-
| 8pm
| ചപ്പാത്തി (2) + 
  ചിക്കൻ 
  കറി
| 450
| 35g
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''1390'''
| '''101g'''
|}

=== പേശി 
നിർമ്മാണം 
(Muscle Gain) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''പേശി 
നിർമ്മാണത്തിനുള്ള 
കേരളീയ 
Meal Plan'''
|-
! ഭക്ഷണ 
  സമയം
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein
|-
| 7am
| 4 മുട്ട + 
  ദോശ (3) + 
  സാമ്പാർ
| 550
| 38g
|-
| 10am
| Protein 
  shake + 
  പഴം
| 280
| 30g
|-
| 1pm
| ചോറ് 
  (250g) + 
  ചിക്കൻ 
  കറി + 
  പരിപ്പ്
| 780
| 55g
|-
| 4pm
| Boiled 
  Egg (3) + 
  Banana
| 280
| 22g
|-
| 8pm
| ചോറ് 
  (200g) + 
  മീൻ + 
  പച്ചക്കറി
| 580
| 40g
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''2470'''
| '''185g'''
|}

=== NRI 
മലയാളികൾക്കുള്ള 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ് ===

യുകെ, 
കാനഡ, 
യുഎഇ, 
ഓസ്‌ട്രേലിയ 
തുടങ്ങിയ 
രാജ്യങ്ങളിൽ 
ജോലി 
ചെയ്യുന്ന 
മലയാളികൾ 
ഫിറ്റ്നസ് 
ലക്ഷ്യങ്ങൾ 
നേടാൻ 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
രീതി 
ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല. 
ശരിയായ 
portion 
control-ഉം 
protein 
addition-ഉം 
ആയാൽ 
പരമ്പരാഗത 
ഭക്ഷണം 
ഉത്തമ 
fitness 
diet 
ആകും.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.prlog.org/13153833
|title=Malayali Fit Coach 
Online Fitness Coaching
|publisher=PRLog
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''NRI 
മലയാളിക്ക് 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ്'''
|-
! വെല്ലുവിളി
! പരിഹാരം
|-
| Western 
  food 
  മാത്രം 
  ലഭ്യം
| Kerala 
  ingredients 
  online 
  ഓർഡർ
|-
| Shift 
  work
| Pre-prep 
  meals, 
  high protein
|-
| Family 
  Kerala 
  food
| Portion 
  control, 
  extra 
  protein 
  add
|-
| ജിം 
  ഇല്ല
| Home 
  workout, 
  resistance 
  bands
|-
| Time 
  ഇല്ല
| Batch 
  cook 
  Sunday
|}

== അധ്യായം 17: 
Meal Plans ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കലോറി 
ആവശ്യ 
അനുസരിച്ച് 
Meal Plans'''
|-
! Calorie 
  Target
! ആർക്ക്
! ദൈനംദിന 
  ആഹാരം
|-
| 1200 kcal
| Weight loss, 
  ചെറിയ 
  സ്ത്രീകൾ
| 3 meals, 
  high protein, 
  low carb
|-
| 1500 kcal
| Weight loss, 
  ശരാശരി 
  സ്ത്രീകൾ
| 3 meals + 
  1 snack
|-
| 1800 kcal
| Maintenance, 
  ശരാശരി 
  പുരുഷൻ
| 3 meals + 
  2 snacks
|-
| 2200 kcal
| Active, 
  Muscle 
  gain
| 4-5 meals
|-
| 2500 kcal
| Very 
  active, 
  Sports
| 5 meals + 
  protein 
  shakes
|-
| 3000 kcal
| Athletes, 
  Heavy 
  training
| 6 meals + 
  supplements
|}

=== 1500 kcal 
Vegetarian 
Meal Plan 
(7 ദിവസം) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''7 Day 
Veg Meal Plan 
— Kerala Style'''
|-
! ദിവസം
! പ്രഭാതം
! ഉച്ചഭക്ഷണം
! രാത്രി
! Protein
|-
| Monday
| ദോശ + 
  3 Egg + 
  Sambar
| Rice(150g) + 
  Avial + 
  Curd
| Chapati(2) + 
  Kadala
| 85g
|-
| Tuesday
| Idli(2) + 
  Sambar + 
  3 Egg
| Rice(150g) + 
  Paneer + 
  Thoran
| Chapati(2) + 
  Dal
| 88g
|-
| Wednesday
| Puttu + 
  Kadala + 
  2 Egg
| Rice(150g) + 
  Erissery + 
  Curd
| Chapati(2) + 
  Soya
| 80g
|-
| Thursday
| Appam(2) + 
  3 Egg 
  curry
| Rice(150g) + 
  Sambar + 
  Avial
| Chapati(2) + 
  Paneer
| 86g
|-
| Friday
| Upma + 
  3 Egg
| Rice(150g) + 
  Mor curry + 
  Thoran
| Idli(3) + 
  Dal
| 78g
|-
| Saturday
| Dosa(2) + 
  Sambar + 
  2 Egg
| Rice(150g) + 
  Olan + 
  Curd
| Atta(2) + 
  Kadala
| 82g
|-
| Sunday
| Appam + 
  3 Egg 
  curry
| Rice(200g) + 
  Avial + 
  Sambar
| Chapati(2) + 
  Dal
| 84g
|}

=== 1800 kcal 
Non-Veg 
Meal Plan ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''7 Day 
Non-Veg 
Meal Plan 
— Kerala Style'''
|-
! ദിവസം
! പ്രഭാതം
! ഉച്ചഭക്ഷണം
! രാത്രി
! Protein
|-
| Monday
| 3 Egg + 
  Puttu + 
  Kadala
| Rice(150g) + 
  Fish curry + 
  Thoran
| Chapati(2) + 
  Chicken
| 110g
|-
| Tuesday
| 3 Egg + 
  Dosa(2) + 
  Sambar
| Rice(150g) + 
  Chicken + 
  Avial
| Rice(100g) + 
  Fish + 
  Veg
| 115g
|-
| Wednesday
| 3 Egg + 
  Appam(2) + 
  Fish curry
| Rice(150g) + 
  Beef + 
  Thoran
| Chapati(2) + 
  Dal + 
  Egg
| 108g
|-
| Thursday
| 3 Egg + 
  Idli(2) + 
  Sambar
| Rice(150g) + 
  Mutton + 
  Avial
| Chapati(2) + 
  Chicken
| 120g
|-
| Friday
| 3 Egg + 
  Puttu + 
  Fish
| Rice(150g) + 
  Fish curry + 
  Erissery
| Rice(100g) + 
  Chicken + 
  Thoran
| 112g
|-
| Saturday
| 4 Egg + 
  Dosa(3) + 
  Sambar
| Rice(200g) + 
  Fish + 
  Avial
| Chapati(2) + 
  Beef
| 118g
|-
| Sunday
| 3 Egg + 
  Appam + 
  Chicken
| Biriyani 
  (moderate) + 
  Curd
| Chapati(2) + 
  Dal + 
  Fish
| 105g
|}

== അധ്യായം 18: 
300 കേരളീയ 
ഭക്ഷണങ്ങളുടെ 
കലോറി 
പട്ടിക ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളീയ 
ഭക്ഷണം — 
കലോറി 
ഡേറ്റാബേസ്'''
|-
! വിഭാഗം
! ഭക്ഷണം
! Serving
! Calories
! Protein (g)
! Carbs (g)
! Fat (g)
|-
| '''ചോറ്/ 
  Grains'''
| ചോറ് 
  (വെള്ള)
| 100g 
  cooked
| 130
| 2.7
| 28
| 0.3
|-
| 
| ചോറ് 
  (ബ്രൗൺ)
| 100g
| 110
| 2.5
| 23
| 0.9
|-
| 
| ചപ്പാത്തി
| 1 piece
| 80
| 2.5
| 16
| 1
|-
| 
| ദോശ
| 1 medium
| 80
| 2.5
| 15
| 1.5
|-
| 
| ഇഡ്ലി
| 1 medium
| 70
| 2.5
| 14
| 0.5
|-
| 
| അപ്പം
| 1 medium
| 90
| 2
| 19
| 1
|-
| 
| ഇടിയപ്പം
| 75g
| 75
| 1.5
| 16
| 0.5
|-
| 
| പുട്ട്
| 1 cylinder
| 85
| 1.5
| 18
| 0.5
|-
| 
| കഞ്ഞി
| 200ml
| 80
| 2
| 17
| 0
|-
| '''Curries'''
| സാമ്പാർ
| 100ml
| 60
| 4
| 8
| 2
|-
| 
| രസം
| 100ml
| 30
| 2
| 5
| 1
|-
| 
| മോർകറി
| 100ml
| 40
| 3
| 5
| 1
|-
| 
| മീൻകറി
| 100g
| 120
| 18
| 5
| 5
|-
| 
| ചിക്കൻ 
  കറി
| 100g
| 180
| 25
| 5
| 8
|-
| 
| ബീഫ് 
  കറി
| 100g
| 220
| 26
| 4
| 12
|-
| 
| അവിയൽ
| 100g
| 90
| 3
| 10
| 5
|-
| 
| തോരൻ
| 75g
| 80
| 2
| 8
| 4
|-
| 
| ഓലൻ
| 100g
| 70
| 2
| 8
| 4
|-
| 
| എരിശ്ശേരി
| 100g
| 110
| 4
| 14
| 5
|-
| '''Snacks'''
| ഉഴുന്നുവട
| 1 piece
| 120
| 4
| 12
| 7
|-
| 
| പഴം 
  പൊരി
| 1 piece
| 90
| 1
| 14
| 4
|-
| 
| കദള 
  (fried)
| 30g
| 180
| 4
| 20
| 10
|-
| 
| ചക്കവരട്ടി
| 30g
| 120
| 2
| 18
| 5
|-
| 
| കൊഴുക്കട്ട
| 1 piece
| 100
| 2
| 18
| 3
|-
| '''Drinks'''
| ചായ 
  (milk + 
  sugar)
| 150ml
| 60
| 2
| 10
| 2
|-
| 
| കരുത്ത 
  (black)
| 150ml
| 5
| 0
| 1
| 0
|-
| 
| Nannari 
  sharbath
| 200ml
| 80
| 0
| 20
| 0
|-
| 
| Sambaram
| 200ml
| 30
| 2
| 4
| 1
|-
| 
| Tender 
  Coconut
| 1 medium
| 45
| 0.5
| 9
| 0.5
|}

== അധ്യായം 19: 
References ==

=== ശാസ്ത്രീയ 
അവലംബം ===

{{Reflist}}

=== പ്രധാന 
ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ===

* WHO (2020). 
  Healthy Diet 
  Fact Sheet
* ICMR (2020). 
  Dietary Guidelines 
  for Indians
* NIN (2021). 
  Nutritive Value 
  of Indian Foods
* Harvard T.H. 
  Chan School 
  of Public Health — 
  The Nutrition Source
* ACSM Guidelines 
  for Exercise 
  Testing and 
  Prescription
* ISSN Position 
  Statements on 
  Sports Nutrition

== കൂടുതൽ 
വായിക്കാൻ ==

* [https://www.who.int 
  World Health 
  Organization]
* [https://www.nin.res.in 
  National Institute 
  of Nutrition]
* [https://www.icmr.nic.in 
  ICMR]
* [https://www.hsph.harvard.edu/
  nutritionsource 
  Harvard Nutrition 
  Source]
* [https://www.acsm.org 
  ACSM]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ 
ഭക്ഷണം]]
[[വർഗ്ഗം:പോഷകാഹാരം]]
[[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ 
സംസ്കാരം]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷണ 
ശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ഫിറ്റ്നസ്]]</text>
      <sha1>mqw7qbab6ku7sf6q50jsklbqx2bqge1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634227</id>
      <parentid>4634226</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[കേരളീയ ഭക്ഷണവും പോഷകാഹാരവും]] എന്ന താൾ [[കരട്:കേരളീയ ഭക്ഷണവും പോഷകാഹാരവും]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനം നന്നാക്കണം. മാറ്റിയെഴുതണം</comment>
      <origin>4634226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40156" sha1="mqw7qbab6ku7sf6q50jsklbqx2bqge1" xml:space="preserve">{{Draft article}}
{{essay-like|date=2026 ജൂൺ}}
{{expert needed|date=2026 ജൂൺ}}
{{Short description|കേരളത്തിലെ 
പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണരീതിയും 
പോഷകാഹാര ശാസ്ത്രവും}}

'''കേരളീയ ഭക്ഷണവും 
പോഷകാഹാരവും''' എന്നത് 
കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത 
ഭക്ഷണ സംസ്കാരവും 
ആധുനിക പോഷകാഹാര 
ശാസ്ത്രവും തമ്മിലുള്ള 
ബന്ധത്തെ വിശദീകരിക്കുന്ന 
ഒരു സമഗ്ര പഠനമേഖലയാണ്. 
കേരളത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം, 
കാലാവസ്ഥ, സംസ്കാരം, 
ആയുർവേദ പാരമ്പര്യം 
എന്നിവ കേരളീയ 
ഭക്ഷണ രീതിയെ 
സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.who.int/news-room/
fact-sheets/detail/healthy-diet
|title=Healthy Diet
|publisher=World Health Organization
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO), 
ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് 
മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് (ICMR), 
നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് 
ഓഫ് ന്യൂട്രിഷൻ (NIN) 
എന്നിവ ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണ 
രീതിക്കനുസൃതമായ 
പോഷകാഹാര 
മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ 
പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.nin.res.in/
dietaryguidelines.html
|title=Dietary Guidelines 
for Indians
|publisher=National Institute 
of Nutrition
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

== ഉള്ളടക്കം ==
{{TOC limit|3}}

== അധ്യായം 1: 
കേരളീയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
ചരിത്രവും ശാസ്ത്രവും ==

=== കേരളീയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
ചരിത്രം ===

കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷണ 
സംസ്കാരം ആയിരക്കണക്കിന് 
വർഷങ്ങളുടെ ചരിത്രം 
ഉള്ളതാണ്. ഇന്ത്യൻ 
മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ 
തീരത്തുള്ള കേരളത്തിൽ 
അറബ്, ചൈനീസ്, 
പോർച്ചുഗീസ്, ഡച്ച്, 
ബ്രിട്ടീഷ് സ്വാധീനങ്ങൾ 
ഭക്ഷണ സംസ്കാരത്തെ 
സമ്പന്നമാക്കി. 
കുരുമുളക്, ഏലക്ക, 
ഇഞ്ചി, മഞ്ഞൾ 
തുടങ്ങിയ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ 
കേരളത്തിൽ 
നൂറ്റാണ്ടുകളായി 
ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളായ 
ചരകസംഹിതയും 
അഷ്ടാംഗഹൃദയവും 
ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
ഔഷധഗുണങ്ങളെ 
വിവരിക്കുന്നു. 
''ആഹാരഃ പ്രാണൈഃ'' 
— ഭക്ഷണം 
ജീവൻ തന്നെ 
ആണെന്ന് 
ആയുർവേദം 
പഠിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite book
|title=Ashtanga Hridayam
|author=Vagbhata
|publisher=Krishnadas 
Academy
|year=1982}}&lt;/ref&gt;

=== ഭക്ഷണത്തിന്റെ 
അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ ===

മനുഷ്യ ശരീരത്തിന് 
ആവശ്യമായ 
പോഷകഘടകങ്ങൾ 
ഇവയാണ്:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''പ്രധാന 
പോഷകഘടകങ്ങൾ'''
|-
! പോഷകഘടകം
! പ്രധാന ധർമ്മം
! കേരളീയ ഉറവിടങ്ങൾ
|-
| കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്
| ഊർജ്ജം
| അരി, കിഴങ്ങ്, 
  പഴം
|-
| പ്രോട്ടീൻ
| പേശി നിർമ്മാണം
| മീൻ, മുട്ട, 
  പയർ
|-
| കൊഴുപ്പ്
| ഹോർമോൺ, 
  ഊർജ്ജം
| തേങ്ങ, 
  നെല്ലെണ്ണ
|-
| ഫൈബർ
| ദഹനം
| പച്ചക്കറി, 
  പഴം
|-
| വിറ്റാമിനുകൾ
| ജൈവ പ്രവർത്തനം
| ഇലക്കറികൾ, 
  പഴങ്ങൾ
|-
| ധാതുക്കൾ
| ശരീര ഘടന
| മീൻ, 
  പച്ചക്കറി
|-
| വെള്ളം
| എല്ലാ 
  പ്രവർത്തനങ്ങൾ
| 8-10 ഗ്ലാസ്/ദിവസം
|}&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.icmr.nic.in/
|title=ICMR Dietary Guidelines
|publisher=Indian Council of 
Medical Research
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

=== മലയാളിയുടെ 
സാധാരണ പ്ലേറ്റ് ===

ഒരു ശരാശരി 
മലയാളി ഭക്ഷണ 
പ്ലേറ്റിൽ 
ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''സാധാരണ 
കേരള ഭക്ഷണ 
പ്ലേറ്റ് — 
പോഷക വിശകലനം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! അളവ്
! കലോറി
! പ്രോട്ടീൻ (g)
! കാർബ്സ് (g)
|-
| ചോറ്
| 200g
| 260
| 5
| 57
|-
| മീൻകറി
| 100g
| 120
| 18
| 5
|-
| തോരൻ
| 75g
| 80
| 2
| 8
|-
| സാമ്പാർ
| 100ml
| 60
| 4
| 8
|-
| പപ്പടം
| 1 എണ്ണം
| 50
| 2
| 8
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''570'''
| '''31'''
| '''86'''
|}

== അധ്യായം 2: 
കേരളത്തിലെ 
അരിയുടെ വിവിധ ഇനങ്ങൾ ==

അരി കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന ഭക്ഷണ 
ധാന്യമാണ്. 
വിവിധ ഇനം 
അരികളുടെ 
ഗ്ലൈസെമിക് ഇൻഡക്സ് 
(GI), പോഷകമൂല്യം, 
ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾ 
വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Glycemic Index of 
Indian Rice Varieties
|journal=Indian Journal 
of Nutrition
|year=2019}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
അരി ഇനങ്ങൾ — 
താരതമ്യ പഠനം'''
|-
! അരി ഇനം
! GI
! Fiber (g/100g)
! Protein (g/100g)
! Calories/100g
! പ്രത്യേകത
|-
| മട്ട അരി
| 72
| 0.4
| 7.5
| 346
| കേരളത്തിന്റെ 
  തനത് ഇനം
|-
| വെള്ളരി
| 68
| 0.3
| 7.2
| 340
| ഭക്ഷണ 
  ആവശ്യം
|-
| ജീരകശാല
| 65
| 0.5
| 7.8
| 344
| സുഗന്ധം
|-
| ബ്രൗൺ റൈസ്
| 55
| 3.5
| 8.0
| 350
| ഉയർന്ന 
  ഫൈബർ
|-
| റെഡ് റൈസ്
| 55
| 2.0
| 7.5
| 346
| ആന്റി 
  ഓക്സിഡന്റ്
|-
| കുത്തരി
| 80
| 0.2
| 6.8
| 335
| വേഗം 
  ദഹിക്കും
|}

=== ഏത് അരി 
നല്ലത്? ===

ആരോഗ്യ 
ദൃഷ്ടിയിൽ 
ബ്രൗൺ റൈസും 
റെഡ് റൈസും 
കൂടുതൽ 
ഗുണകരമാണ്. 
കാരണം:

* കൂടുതൽ ഫൈബർ
* കുറഞ്ഞ GI
* കൂടുതൽ 
  മൈക്രോ 
  ന്യൂട്രിയന്റ്സ്
* ദീർഘനേരം 
  വയർ 
  നിറഞ്ഞ 
  അനുഭവം

== അധ്യായം 3: 
കേരളത്തിലെ 
പ്രഭാതഭക്ഷണം ==

=== പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിന്റെ 
പ്രാധാന്യം ===

പ്രഭാതഭക്ഷണം 
ദിവസത്തിലെ 
ഏറ്റവും 
പ്രധാനപ്പെട്ട 
ഭക്ഷണമാണ്. 
ICMR പ്രഭാതഭക്ഷണം 
ഒഴിവാക്കരുതെന്ന് 
ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.nin.res.in
|title=Importance of Breakfast
|publisher=NIN India
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളീയ 
പ്രഭാതഭക്ഷണം — 
പോഷക താരതമ്യം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein (g)
! Carbs (g)
! Fat (g)
! Fiber (g)
! GI
|-
| പുട്ട് 
  (2 cylinder)
| 170
| 3
| 36
| 1
| 2
| 60
|-
| ഇഡ്ലി (2)
| 140
| 5
| 28
| 1
| 1
| 55
|-
| ദോശ (2)
| 160
| 5
| 30
| 3
| 1
| 58
|-
| അപ്പം (2)
| 180
| 4
| 38
| 2
| 1
| 65
|-
| ഇടിയപ്പം (2)
| 150
| 3
| 33
| 1
| 1
| 62
|-
| കഞ്ഞി (200ml)
| 80
| 2
| 17
| 0
| 0
| 70
|-
| ഉപ്പുമാവ് 
  (1 cup)
| 180
| 5
| 30
| 5
| 2
| 65
|-
| ചപ്പാത്തി (2)
| 160
| 5
| 32
| 2
| 3
| 52
|-
| പത്തിരി (2)
| 200
| 5
| 38
| 4
| 2
| 60
|}

=== മികച്ച 
കോമ്പിനേഷനുകൾ ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Best Breakfast 
Combinations'''
|-
! ഭക്ഷണം
! നല്ല 
  കോമ്പിനേഷൻ
! ഒഴിവാക്കേണ്ടത്
! പ്രോട്ടീൻ 
  ആകെ
|-
| പുട്ട്
| കടലക്കറി, 
  മുട്ട
| ചീനിക്കറി 
  മാത്രം
| 15-20g
|-
| ഇഡ്ലി
| സാമ്പാർ, 
  ചട്ണി
| ഉപ്പ് 
  മാത്രം
| 8-12g
|-
| ദോശ
| സാമ്പാർ, 
  മുട്ട
| ചീനിക്കറി
| 12-18g
|-
| അപ്പം
| മുട്ടക്കറി, 
  ചിക്കൻ
| ചക്കരക്കറി
| 15-20g
|-
| ചപ്പാത്തി
| മുട്ടക്കറി, 
  പയർ
| ഒഴിഞ്ഞ 
  ചട്ണി
| 12-18g
|}

== അധ്യായം 4: 
മീനും കേരളീയ 
ഭക്ഷണവും ==

കേരളം 
600 കിലോമീറ്ററിലധികം 
തീരദേശം 
ഉള്ള സംസ്ഥാനമാണ്. 
മത്സ്യം 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
സംസ്കാരത്തിന്റെ 
അവിഭാജ്യ 
ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.fisheries.kerala.gov.in
|title=Kerala Fisheries
|publisher=Government 
of Kerala
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന മത്സ്യങ്ങൾ — 
പോഷക വിശകലനം 
(100g)'''
|-
! മത്സ്യം
! Protein (g)
! Fat (g)
! Omega-3 (g)
! Calories
! Mercury Level
|-
| ആവോലി 
  (Pomfret)
| 21
| 5
| 0.8
| 130
| കുറവ്
|-
| കൊഴുവ 
  (Rohu)
| 18
| 2
| 0.3
| 97
| കുറവ്
|-
| ചൂര 
  (Tuna)
| 25
| 2
| 0.2
| 116
| ഇടത്തരം
|-
| ചെമ്മീൻ
| 20
| 1
| 0.3
| 90
| കുറവ്
|-
| ഞണ്ട്
| 18
| 1
| 0.4
| 83
| കുറവ്
|-
| കണവ
| 16
| 1
| 0.5
| 78
| കുറവ്
|-
| ഉണക്കമീൻ
| 35
| 3
| 0.5
| 170
| ഇടത്തരം
|-
| കാർ 
  (Sardine)
| 21
| 11
| 2.0
| 185
| കുറവ്
|-
| മുൾളൻ
| 19
| 3
| 1.5
| 108
| കുറവ്
|}

=== Omega-3 
ഫാറ്റി ആസിഡ് ===

ഒമേഗ-3 
ഫാറ്റി ആസിഡ് 
ഹൃദ്രോഗ 
സംരക്ഷണം, 
തലച്ചോർ 
ആരോഗ്യം, 
വീക്കം 
കുറയ്ക്കൽ 
എന്നിവയ്ക്ക് 
സഹായകമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Omega-3 Fatty Acids 
and Cardiovascular Health
|journal=New England 
Journal of Medicine
|year=2018}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''മത്സ്യം 
പാകം ചെയ്യുന്ന 
ആരോഗ്യകരമായ 
വഴികൾ'''
|-
! രീതി
! ഗുണം
! ദോഷം
! ശുപാർശ
|-
| വേവിക്കൽ
| കൊഴുപ്പ് 
  കൂട്ടില്ല
| രുചി കുറഞ്ഞേക്കാം
| ✅ മികച്ചത്
|-
| ഗ്രിൽ
| കൊഴുപ്പ് 
  കുറവ്
| —
| ✅ നല്ലത്
|-
| കറി
| സ്വാദ്, 
  സുഗന്ധദ്രവ്യം
| എണ്ണ 
  ശ്രദ്ധിക്കണം
| ✅ ഉചിതം
|-
| ഫ്രൈ
| സ്വാദ് 
  കൂടും
| കലോറി 
  കൂടും
| ⚠️ കുറച്ചത് 
  മതി
|-
| ഡീപ് ഫ്രൈ
| —
| ഏറ്റവും 
  അധിക കലോറി
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
|}

== അധ്യായം 5: 
തേങ്ങയും 
തേങ്ങാ എണ്ണയും ==

കേരളം 
(കേര + ആളം — 
തേങ്ങ + 
നാട്ടുകാർ) 
എന്ന പേരിൽ 
തന്നെ 
തേങ്ങ 
കേരളത്തിന്റെ 
ഭക്ഷണ 
സ്വത്വമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://coconutboard.gov.in
|title=Coconut Development Board
|publisher=Government of India
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''തേങ്ങ 
ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ — 
പോഷക വിശകലനം 
(100g)'''
|-
! ഉൽപ്പന്നം
! Calories
! Fat (g)
! Saturated 
  Fat (g)
! Fiber (g)
! Protein (g)
|-
| തേങ്ങ 
  (പച്ച)
| 354
| 33
| 29
| 9
| 3
|-
| തേങ്ങ 
  (ഉണക്ക)
| 660
| 65
| 57
| 9
| 7
|-
| തേങ്ങാപ്പാൽ
| 230
| 24
| 21
| 2
| 2
|-
| തേങ്ങ 
  എണ്ണ
| 862
| 100
| 87
| 0
| 0
|-
| വെർജിൻ 
  കോക്കനട്ട് 
  ഓയിൽ
| 862
| 100
| 87
| 0
| 0
|}

=== തേങ്ങ 
എണ്ണ: 
Myths vs Facts ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''തേങ്ങ 
എണ്ണ — 
ശാസ്ത്രീയ 
വിശകലനം'''
|-
! Myth
! Fact
! Scientific Evidence
|-
| കൊളസ്ട്രോൾ 
  വർദ്ധിപ്പിക്കും
| LDL-ഉം 
  HDL-ഉം 
  വർദ്ധിക്കും
| Mixed evidence&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Coconut Oil 
and Cardiovascular Risk
|journal=BMJ
|year=2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ഭാരം 
  കുറയ്ക്കും
| കലോറി 
  കൂടുതലാണ്
| No strong evidence
|-
| ഹൃദ്രോഗം 
  തടയും
| AHA 
  ശുപാർശ 
  ചെയ്യുന്നില്ല
| Limited evidence
|-
| Keto-ന് 
  ഉത്തമം
| ഉപയോഗിക്കാം
| MCT ഗുണം
|-
| ആൻറി 
  ബാക്ടീരിയൽ
| Lauric acid 
  ഗുണം
| Some evidence
|}

== അധ്യായം 6: 
കേരളത്തിലെ 
കറികൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളീയ 
കറികൾ — 
പോഷക വിശകലനം 
(100ml/100g)'''
|-
! കറി
! Calories
! Protein (g)
! Fat (g)
! Carbs (g)
! പ്രത്യേകത
|-
| സാമ്പാർ
| 60
| 4
| 2
| 8
| ഉയർന്ന 
  പ്രോട്ടീൻ
|-
| രസം
| 30
| 2
| 1
| 5
| ദഹന 
  സഹായം
|-
| അവിയൽ
| 90
| 3
| 5
| 10
| Mixed 
  Vegetables
|-
| ഓലൻ
| 70
| 3
| 4
| 8
| ലഘു 
  ഭക്ഷണം
|-
| എരിശ്ശേരി
| 110
| 4
| 5
| 14
| High Fiber
|-
| കാളൻ
| 130
| 3
| 8
| 14
| Probiotic
|-
| മോർകറി
| 40
| 3
| 1
| 5
| Probiotic
|-
| മീൻകറി
| 120
| 18
| 5
| 5
| High Protein
|-
| ചിക്കൻ കറി
| 180
| 25
| 8
| 5
| High Protein
|-
| ബീഫ് കറി
| 220
| 26
| 12
| 4
| High Protein
|-
| മട്ടൺ കറി
| 240
| 25
| 15
| 4
| High Protein
|}

=== ആരോഗ്യകരമായ 
കോമ്പിനേഷനുകൾ ===

* '''ഭാരം 
  കുറയ്ക്കാൻ:''' 
  ചോറ് (150g) + 
  മോർകറി + 
  തോരൻ + 
  മീൻ

* '''പ്രോട്ടീൻ 
  കൂടാൻ:''' 
  ചോറ് (150g) + 
  ചിക്കൻ കറി + 
  സാമ്പാർ

* '''ഫൈബർ 
  കൂടാൻ:''' 
  ചോറ് (100g) + 
  അവിയൽ + 
  എരിശ്ശേരി

== അധ്യായം 7: 
മലയാളികളുടെ 
പ്രോട്ടീൻ ഗൈഡ് ==

ICMR 
ശരീരഭാരത്തിന്റെ 
0.8-1g/kg 
പ്രോട്ടീൻ 
ദൈനംദിനം 
ശുപാർശ 
ചെയ്യുന്നു. 
വ്യായാമം 
ചെയ്യുന്നവർക്ക് 
1.6-2.2g/kg 
ആവശ്യമാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.icmr.nic.in
|title=Protein Requirements
|publisher=ICMR
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിൽ 
ലഭ്യമായ 
പ്രോട്ടീൻ 
ഉറവിടങ്ങൾ (100g)'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Protein (g)
! Calories
! Fat (g)
! Bioavailability
! വില
|-
| മുട്ട
| 13
| 155
| 11
| 94%
| കുറവ്
|-
| ചിക്കൻ 
  (breast)
| 31
| 165
| 4
| 80%
| ഇടത്തരം
|-
| മീൻ
| 20-25
| 100-130
| 2-5
| 85%
| ഇടത്തരം
|-
| ബീഫ്
| 26
| 250
| 15
| 80%
| ഇടത്തരം
|-
| മട്ടൺ
| 25
| 240
| 15
| 80%
| ഉയർന്നത്
|-
| പാൽ 
  (200ml)
| 7
| 120
| 5
| 91%
| കുറവ്
|-
| തൈര് 
  (100g)
| 4
| 60
| 3
| 91%
| കുറവ്
|-
| പനീർ
| 18
| 265
| 21
| 80%
| ഇടത്തരം
|-
| സോയ
| 36
| 446
| 20
| 74%
| കുറവ്
|-
| കടല 
  (Chickpea)
| 19
| 364
| 6
| 60%
| കുറവ്
|-
| പയർ 
  (Mung)
| 24
| 347
| 1
| 65%
| കുറവ്
|-
| ചെറുപയർ
| 22
| 341
| 1
| 65%
| കുറവ്
|-
| നിലക്കടല
| 26
| 567
| 49
| 70%
| കുറവ്
|}

=== പ്രോട്ടീൻ 
ആവശ്യകത 
— ദൈനംദിന 
ലക്ഷ്യം ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ആരോഗ്യ 
ലക്ഷ്യം 
അനുസരിച്ച് 
പ്രോട്ടീൻ 
ആവശ്യകത'''
|-
! ലക്ഷ്യം
! Protein (g/kg)
! 70kg 
  വ്യക്തിക്ക്
! ഉദാഹരണം
|-
| സാധാരണ 
  ആരോഗ്യം
| 0.8
| 56g
| 3 മുട്ട + 
  100g മീൻ
|-
| ഭാരം 
  കുറയ്ക്കൽ
| 1.2-1.6
| 84-112g
| 4 മുട്ട + 
  150g ചിക്കൻ
|-
| പേശി 
  നിർമ്മാണം
| 1.8-2.2
| 126-154g
| 5 മുട്ട + 
  200g ചിക്കൻ + 
  100g മീൻ
|-
| 40+ 
  പ്രായം
| 1.2-1.8
| 84-126g
| കൂടുതൽ 
  ശ്രദ്ധ 
  ആവശ്യം
|}

== അധ്യായം 8: 
സസ്യാഹാരികളുടെ 
പോഷകാഹാരം ==

സസ്യാഹാരികൾക്ക് 
ചില 
പോഷകഘടകങ്ങൾ 
ഭക്ഷണത്തിൽ 
നിന്ന് 
ലഭ്യമാക്കുന്നത് 
ശ്രദ്ധ 
ആവശ്യപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Vegetarian Diets 
and Nutritional Adequacy
|journal=Journal of 
the Academy of Nutrition 
and Dietetics
|year=2016}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''സസ്യാഹാരി 
മലയാളിക്ക് 
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട 
പോഷകഘടകങ്ങൾ'''
|-
! പോഷകഘടകം
! ഉറവിടം
! ദൈനംദിന 
  ആവശ്യം
! Supplement 
  ആവശ്യമോ?
|-
| Vitamin B12
| പാൽ, 
  തൈര്, 
  മുട്ട
| 2.4 mcg
| Vegan: 
  അതെ
|-
| Iron
| പയർ, 
  ഇലക്കറി, 
  നട്സ്
| 8-18 mg
| ചിലർക്ക് 
  ആവശ്യം
|-
| Calcium
| പാൽ, 
  തൈര്, 
  ഇലക്കറി
| 1000 mg
| മിക്കവർക്കും 
  ഇല്ല
|-
| Omega-3
| Flaxseed, 
  Walnuts
| 1.6g (ALA)
| ചിലർക്ക് 
  ആവശ്യം
|-
| Zinc
| പയർ, 
  നട്സ്, 
  Whole grains
| 8-11 mg
| ചിലർക്ക് 
  ആവശ്യം
|-
| Vitamin D
| സൂര്യ 
  പ്രകാശം
| 600-800 IU
| ഇൻഡോർ 
  ജോലി: 
  അതെ
|-
| Protein
| പയർ, 
  പനീർ, 
  സോയ
| 0.8-2.2g/kg
| Protein 
  powder 
  ഉപകരിക്കും
|}

=== സസ്യാഹാരി 
Sample Meal Plan ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''സസ്യാഹാരി 
1800 kcal 
ദൈനംദിന 
ഭക്ഷണ പദ്ധതി'''
|-
! ഭക്ഷണ 
  സമയം
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein
|-
| പ്രഭാതം 
  7am
| ദോശ (2) + 
  സാമ്പാർ + 
  3 മുട്ട
| 380
| 28g
|-
| ഉച്ചഭക്ഷണം 
  1pm
| ചോറ് (150g) + 
  പനീർ കറി + 
  അവിയൽ + 
  തൈര്
| 550
| 32g
|-
| സ്നാക്ക് 
  4pm
| നിലക്കടല 
  (30g) + 
  ബ്ലാക്ക് 
  കോഫി
| 180
| 8g
|-
| രാത്രി 
  8pm
| ചപ്പാത്തി (2) + 
  കടല 
  കറി + 
  തൈര്
| 480
| 22g
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''1590'''
| '''90g'''
|}

== അധ്യായം 9: 
കേരളത്തിലെ 
പഴങ്ങളും 
പച്ചക്കറികളും ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന 
പഴങ്ങൾ — 
പോഷക 
വിശകലനം 
(100g)'''
|-
! പഴം
! Calories
! Fiber (g)
! Vitamin C (mg)
! Sugar (g)
! GI
|-
| വാഴപ്പഴം
| 89
| 2.6
| 9
| 12
| 51
|-
| ചക്ക
| 95
| 1.5
| 14
| 19
| 50
|-
| മാങ്ങ
| 60
| 1.6
| 36
| 14
| 55
|-
| പപ്പായ
| 43
| 1.8
| 62
| 8
| 60
|-
| കൈതച്ചക്ക
| 50
| 1.4
| 48
| 10
| 59
|-
| പേര
| 68
| 5.4
| 228
| 9
| 58
|-
| ആഞ്ഞിലി
| 73
| 1.5
| 6
| 16
| 45
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
പ്രധാന 
പച്ചക്കറികൾ 
(100g)'''
|-
! പച്ചക്കറി
! Calories
! Protein (g)
! Fiber (g)
! പ്രത്യേക 
  ഗുണം
|-
| ഡ്രംസ്റ്റിക്ക്
| 37
| 2
| 2
| Iron, 
  Vitamin C
|-
| ചീര
| 23
| 2
| 2
| Iron, 
  Folate
|-
| മത്തങ്ങ
| 26
| 1
| 0.5
| Beta-carotene
|-
| ഇഞ്ചി
| 80
| 2
| 2
| Anti-inflammatory
|-
| ഉള്ളി
| 40
| 1
| 2
| Quercetin
|-
| വെണ്ടക്ക
| 33
| 2
| 3
| Fiber, 
  Vitamin K
|-
| ചേന
| 118
| 2
| 4
| Low GI
|-
| കോൾ 
  (Ash Gourd)
| 13
| 0.4
| 0.6
| Hydrating
|}

== അധ്യായം 10: 
ഹോട്ടൽ ഭക്ഷണം ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളത്തിലെ 
ജനപ്രിയ 
ഹോട്ടൽ 
ഭക്ഷണം — 
കലോറി 
വിശകലനം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! സാധാരണ 
  serving
! Calories
! Protein (g)
! Fat (g)
! ആഴ്ചയിൽ 
  എത്ര 
  തവണ?
|-
| പൊറോട്ട (2) + 
  ബീഫ്
| 1 plate
| 580
| 28
| 25
| ⚠️ കുറവ്
|-
| ബിരിയാണി
| 1 plate 
  (400g)
| 620
| 30
| 22
| ⚠️ കുറവ്
|-
| ഷവർമ
| 1 roll
| 450
| 22
| 18
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Al Faham 
  ചിക്കൻ
| Half
| 400
| 45
| 20
| ✅ ഉചിതം
|-
| Mandi
| 1 plate
| 700
| 40
| 28
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Fried Rice
| 1 plate
| 450
| 12
| 15
| ⚠️ ഇടയ്ക്ക്
|-
| Kerala Meals
| 1 plate
| 600
| 25
| 15
| ✅ ദിവസേന
|-
| Chinese 
  Noodles
| 1 plate
| 500
| 12
| 18
| ⚠️ കുറവ്
|}

=== ഹോട്ടൽ 
ഭക്ഷണത്തിൽ 
ആരോഗ്യകരമായ 
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===

* Kerala Meals 
  തിരഞ്ഞെടുക്കുക
* ഗ്രേവി 
  കുറവ് 
  ആവശ്യപ്പെടുക
* ചോറ് 
  അളവ് 
  കുറയ്ക്കുക
* ഒരു 
  extra 
  protein 
  item 
  ചേർക്കുക
* ഫ്രൈഡ് 
  items 
  ഒഴിവാക്കുക

== അധ്യായം 11: 
ബേക്കറി 
ഭക്ഷണങ്ങൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരള 
ബേക്കറി 
ഭക്ഷണം — 
Hidden Calories'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Trans Fat
! Sugar (g)
! ആഴ്ചയിൽ?
|-
| Puffs (1)
| 280
| ഉണ്ട്
| 3
| ⚠️ 1-2
|-
| Cutlet (1)
| 180
| കുറവ്
| 1
| ✅ ഇടയ്ക്ക്
|-
| Cream Bun
| 250
| ഉണ്ട്
| 15
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
|-
| Egg puffs
| 320
| ഉണ്ട്
| 3
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Biscuits 
  (3 pieces)
| 150
| ഉണ്ട്
| 8
| ⚠️ കുറവ്
|-
| Cake 
  (1 slice)
| 350
| ഉണ്ട്
| 25
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
|-
| Sandwich
| 220
| ഇല്ല
| 4
| ✅ നല്ലത്
|}

== അധ്യായം 12: 
കേരളത്തിലെ 
ഉത്സവ 
ഭക്ഷണങ്ങൾ ==

=== ഓണ സദ്യ ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ഓണ 
സദ്യ — 
പൂർണ്ണ 
പോഷക 
വിശകലനം'''
|-
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein (g)
! Notes
|-
| ചോറ് (300g)
| 390
| 7
| കൂടുതൽ 
  ഉണ്ട്
|-
| സാമ്പാർ
| 60
| 4
| ഗുണകരം
|-
| പായസം
| 250
| 5
| ഉയർന്ന 
  sugar
|-
| പരിപ്പ് 
  കറി
| 80
| 5
| ഗുണകരം
|-
| ഓലൻ
| 70
| 2
| ഗുണകരം
|-
| അവിയൽ
| 90
| 3
| ഗുണകരം
|-
| '''ആകെ'''
| '''~1800'''
| '''~40'''
| ഒരു ദിവസം 
  OK
|}

=== ഉത്സവ 
ഭക്ഷണ 
ടിപ്സ് ===

* ഉത്സവ 
  ദിനത്തിൽ 
  മറ്റ് 
  ഭക്ഷണം 
  ലഘൂകരിക്കുക
* കൂടുതൽ 
  നടക്കുക
* ഭക്ഷണം 
  പതുക്കെ 
  കഴിക്കുക
* ഒരു 
  plate 
  മാത്രം

== അധ്യായം 13: 
സാധാരണ 
പോഷകാഹാര 
തെറ്റിദ്ധാരണകൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''മലയാളികളിലെ 
പൊതുവായ 
പോഷകാഹാര 
myths'''
|-
! Myth
! Truth
! Evidence
|-
| രാത്രി 
  ചോറ് 
  കഴിക്കരുത്
| Total 
  calories 
  matters, 
  not timing
| Multiple 
  RCT studies&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Meal Timing 
and Weight Loss
|journal=Obesity Reviews
|year=2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| പഴം 
  കഴിച്ചാൽ 
  വണ്ണം 
  കൂടും
| Natural 
  fiber + 
  sugar = 
  OK
| WHO 
  endorses 
  fruits
|-
| തേങ്ങ 
  മോശം
| Traditional 
  amounts 
  fine
| Context 
  dependent
|-
| മുട്ടയുടെ 
  മഞ്ഞ 
  ദോഷം
| Nutrient 
  rich — 
  1-2/day 
  safe
| AHA 
  2019 
  guidelines&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Eggs and 
Cardiovascular Risk
|journal=JAMA
|year=2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ചിക്കൻ 
  മാത്രം 
  protein
| Fish, 
  eggs, 
  lentils 
  also good
| ICMR 
  guidelines
|-
| Protein 
  powder 
  അപകടം
| Safe 
  when 
  food-grade
| ISSN 
  Position 
  Statement&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=International 
Society of Sports 
Nutrition Position Stand
|journal=JISSN
|year=2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| നെയ്യ് 
  ഒഴിവാക്കണം
| Moderation 
  is key
| Traditional 
  use fine
|-
| Intermittent 
  fasting 
  best
| One tool, 
  not for all
| Mixed 
  evidence
|}

== അധ്യായം 14: 
പ്രായത്തിനനുസരിച്ചുള്ള 
ഭക്ഷണം ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ജീവിത 
ഘട്ടം 
അനുസരിച്ച് 
പോഷകാഹാര 
ആവശ്യകത'''
|-
! ജീവിത ഘട്ടം
! പ്രധാന 
  ആവശ്യം
! കലോറി
! പ്രോട്ടീൻ
! ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്
|-
| കുട്ടികൾ 
  (5-12)
| Growth, 
  Development
| 1400-1800
| 20-40g
| Calcium, 
  Iron, 
  Vitamins
|-
| Teenagers 
  (13-18)
| Growth 
  spurt, 
  Hormones
| 1800-2500
| 45-60g
| Iron 
  (girls), 
  Calcium, 
  Protein
|-
| Adults 
  (19-40)
| Maintenance, 
  Activity
| 1600-2500
| 50-100g
| Protein, 
  Fiber
|-
| ഗർഭിണികൾ
| Fetal 
  growth
| +300 kcal
| +25g
| Folate, 
  Iron, 
  DHA
|-
| മുലയൂട്ടൽ
| Milk 
  production
| +500 kcal
| +25g
| Calcium, 
  DHA, 
  Iodine
|-
| 40-60 
  വയസ്സ്
| Disease 
  prevention
| 1500-2200
| 60-100g
| Calcium, 
  Vitamin D, 
  Fiber
|-
| 60+ 
  Senior
| Muscle 
  maintenance
| 1400-2000
| 70-120g
| Protein, 
  Vitamin D, 
  B12
|}

== അധ്യായം 15: 
രോഗാവസ്ഥകളും 
ഭക്ഷണവും ==

=== പ്രമേഹം 
(Diabetes) ===

കേരളത്തിൽ 
പ്രമേഹ 
വ്യാപനം 
ഇന്ത്യൻ 
ശരാശരിയേക്കാൾ 
ഉയർന്നതാണ്.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|title=Prevalence of 
Diabetes in Kerala
|journal=Indian Journal 
of Endocrinology
|year=2018}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''പ്രമേഹ 
രോഗിക്ക് 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ്'''
|-
! ഭക്ഷണം
! GI
! ശുപാർശ
! കാരണം
|-
| ബ്രൗൺ 
  റൈസ്
| 55
| ✅ ഉചിതം
| Low GI
|-
| വെള്ള 
  ചോറ്
| 72
| ⚠️ കുറച്ചത്
| High GI
|-
| ചപ്പാത്തി
| 52
| ✅ നല്ലത്
| Fiber
|-
| കൊഴുക്കട്ട
| 65
| ⚠️ ഇടയ്ക്ക്
| Moderate
|-
| കിഴങ്ങ്
| 70
| ⚠️ കുറവ്
| High GI
|-
| ചേന
| 54
| ✅ നല്ലത്
| Low GI
|-
| പച്ചക്കറി
| 15-35
| ✅ കൂടുതൽ
| Low GI
|-
| മത്സ്യം
| 0
| ✅ ദൈനംദിനം
| Protein
|}

=== PCOS ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''PCOS-നുള്ള 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ്'''
|-
! ഭക്ഷണം
! ശുപാർശ
! കാരണം
|-
| Low GI 
  കാർബ്സ്
| ✅ ശ്രദ്ധിക്കണം
| Insulin 
  resistance
|-
| High 
  Protein
| ✅ കൂടാൻ
| Satiety, 
  Hormones
|-
| Anti-inflammatory 
  ഭക്ഷണം
| ✅ കൂടുതൽ
| Omega-3, 
  Turmeric
|-
| Processed 
  food
| ❌ ഒഴിവാക്കണം
| Inflammation
|-
| Sugar
| ❌ കുറയ്ക്കണം
| Insulin 
  spike
|}

=== High BP ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ഉയർന്ന 
രക്തസമ്മർദ്ദത്തിനുള്ള 
DASH Diet 
Kerala Style'''
|-
! ഭക്ഷണം
! ശുപാർശ
! Notes
|-
| ഉപ്പ്
| &lt; 5g/day
| WHO limit
|-
| പൊട്ടാസ്യം 
  (പഴം, 
  പച്ചക്കറി)
| കൂടുതൽ 
  കഴിക്കണം
| BP കുറയ്ക്കും
|-
| ഉണക്കമീൻ
| ⚠️ കുറവ്
| High salt
|-
| അച്ചാർ
| ⚠️ കുറവ്
| High salt
|-
| Omega-3 
  (മത്സ്യം)
| ✅ കൂടുതൽ
| BP reduction
|}

== അധ്യായം 16: 
ഫിറ്റ്നസ് 
ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള 
ഭക്ഷണം ==

=== ഭാരം 
കുറയ്ക്കൽ 
(Fat Loss) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''ഭാരം 
കുറയ്ക്കാൻ 
കേരളീയ 
Meal Plan'''
|-
! ഭക്ഷണ 
  സമയം
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein
|-
| 7am
| 3 മുട്ട + 
  ഇഡ്ലി (2)
| 330
| 28g
|-
| 1pm
| ചോറ് 
  (150g) + 
  മീൻകറി + 
  തോരൻ
| 480
| 32g
|-
| 4pm
| ബ്ലാക്ക് 
  കോഫി + 
  നിലക്കടല 
  (20g)
| 130
| 6g
|-
| 8pm
| ചപ്പാത്തി (2) + 
  ചിക്കൻ 
  കറി
| 450
| 35g
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''1390'''
| '''101g'''
|}

=== പേശി 
നിർമ്മാണം 
(Muscle Gain) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''പേശി 
നിർമ്മാണത്തിനുള്ള 
കേരളീയ 
Meal Plan'''
|-
! ഭക്ഷണ 
  സമയം
! ഭക്ഷണം
! Calories
! Protein
|-
| 7am
| 4 മുട്ട + 
  ദോശ (3) + 
  സാമ്പാർ
| 550
| 38g
|-
| 10am
| Protein 
  shake + 
  പഴം
| 280
| 30g
|-
| 1pm
| ചോറ് 
  (250g) + 
  ചിക്കൻ 
  കറി + 
  പരിപ്പ്
| 780
| 55g
|-
| 4pm
| Boiled 
  Egg (3) + 
  Banana
| 280
| 22g
|-
| 8pm
| ചോറ് 
  (200g) + 
  മീൻ + 
  പച്ചക്കറി
| 580
| 40g
|-
| '''ആകെ'''
| —
| '''2470'''
| '''185g'''
|}

=== NRI 
മലയാളികൾക്കുള്ള 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ് ===

യുകെ, 
കാനഡ, 
യുഎഇ, 
ഓസ്‌ട്രേലിയ 
തുടങ്ങിയ 
രാജ്യങ്ങളിൽ 
ജോലി 
ചെയ്യുന്ന 
മലയാളികൾ 
ഫിറ്റ്നസ് 
ലക്ഷ്യങ്ങൾ 
നേടാൻ 
കേരളീയ 
ഭക്ഷണ 
രീതി 
ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല. 
ശരിയായ 
portion 
control-ഉം 
protein 
addition-ഉം 
ആയാൽ 
പരമ്പരാഗത 
ഭക്ഷണം 
ഉത്തമ 
fitness 
diet 
ആകും.&lt;ref&gt;
{{cite web
|url=https://www.prlog.org/13153833
|title=Malayali Fit Coach 
Online Fitness Coaching
|publisher=PRLog
|accessdate=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''NRI 
മലയാളിക്ക് 
ഭക്ഷണ 
ഗൈഡ്'''
|-
! വെല്ലുവിളി
! പരിഹാരം
|-
| Western 
  food 
  മാത്രം 
  ലഭ്യം
| Kerala 
  ingredients 
  online 
  ഓർഡർ
|-
| Shift 
  work
| Pre-prep 
  meals, 
  high protein
|-
| Family 
  Kerala 
  food
| Portion 
  control, 
  extra 
  protein 
  add
|-
| ജിം 
  ഇല്ല
| Home 
  workout, 
  resistance 
  bands
|-
| Time 
  ഇല്ല
| Batch 
  cook 
  Sunday
|}

== അധ്യായം 17: 
Meal Plans ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കലോറി 
ആവശ്യ 
അനുസരിച്ച് 
Meal Plans'''
|-
! Calorie 
  Target
! ആർക്ക്
! ദൈനംദിന 
  ആഹാരം
|-
| 1200 kcal
| Weight loss, 
  ചെറിയ 
  സ്ത്രീകൾ
| 3 meals, 
  high protein, 
  low carb
|-
| 1500 kcal
| Weight loss, 
  ശരാശരി 
  സ്ത്രീകൾ
| 3 meals + 
  1 snack
|-
| 1800 kcal
| Maintenance, 
  ശരാശരി 
  പുരുഷൻ
| 3 meals + 
  2 snacks
|-
| 2200 kcal
| Active, 
  Muscle 
  gain
| 4-5 meals
|-
| 2500 kcal
| Very 
  active, 
  Sports
| 5 meals + 
  protein 
  shakes
|-
| 3000 kcal
| Athletes, 
  Heavy 
  training
| 6 meals + 
  supplements
|}

=== 1500 kcal 
Vegetarian 
Meal Plan 
(7 ദിവസം) ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''7 Day 
Veg Meal Plan 
— Kerala Style'''
|-
! ദിവസം
! പ്രഭാതം
! ഉച്ചഭക്ഷണം
! രാത്രി
! Protein
|-
| Monday
| ദോശ + 
  3 Egg + 
  Sambar
| Rice(150g) + 
  Avial + 
  Curd
| Chapati(2) + 
  Kadala
| 85g
|-
| Tuesday
| Idli(2) + 
  Sambar + 
  3 Egg
| Rice(150g) + 
  Paneer + 
  Thoran
| Chapati(2) + 
  Dal
| 88g
|-
| Wednesday
| Puttu + 
  Kadala + 
  2 Egg
| Rice(150g) + 
  Erissery + 
  Curd
| Chapati(2) + 
  Soya
| 80g
|-
| Thursday
| Appam(2) + 
  3 Egg 
  curry
| Rice(150g) + 
  Sambar + 
  Avial
| Chapati(2) + 
  Paneer
| 86g
|-
| Friday
| Upma + 
  3 Egg
| Rice(150g) + 
  Mor curry + 
  Thoran
| Idli(3) + 
  Dal
| 78g
|-
| Saturday
| Dosa(2) + 
  Sambar + 
  2 Egg
| Rice(150g) + 
  Olan + 
  Curd
| Atta(2) + 
  Kadala
| 82g
|-
| Sunday
| Appam + 
  3 Egg 
  curry
| Rice(200g) + 
  Avial + 
  Sambar
| Chapati(2) + 
  Dal
| 84g
|}

=== 1800 kcal 
Non-Veg 
Meal Plan ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''7 Day 
Non-Veg 
Meal Plan 
— Kerala Style'''
|-
! ദിവസം
! പ്രഭാതം
! ഉച്ചഭക്ഷണം
! രാത്രി
! Protein
|-
| Monday
| 3 Egg + 
  Puttu + 
  Kadala
| Rice(150g) + 
  Fish curry + 
  Thoran
| Chapati(2) + 
  Chicken
| 110g
|-
| Tuesday
| 3 Egg + 
  Dosa(2) + 
  Sambar
| Rice(150g) + 
  Chicken + 
  Avial
| Rice(100g) + 
  Fish + 
  Veg
| 115g
|-
| Wednesday
| 3 Egg + 
  Appam(2) + 
  Fish curry
| Rice(150g) + 
  Beef + 
  Thoran
| Chapati(2) + 
  Dal + 
  Egg
| 108g
|-
| Thursday
| 3 Egg + 
  Idli(2) + 
  Sambar
| Rice(150g) + 
  Mutton + 
  Avial
| Chapati(2) + 
  Chicken
| 120g
|-
| Friday
| 3 Egg + 
  Puttu + 
  Fish
| Rice(150g) + 
  Fish curry + 
  Erissery
| Rice(100g) + 
  Chicken + 
  Thoran
| 112g
|-
| Saturday
| 4 Egg + 
  Dosa(3) + 
  Sambar
| Rice(200g) + 
  Fish + 
  Avial
| Chapati(2) + 
  Beef
| 118g
|-
| Sunday
| 3 Egg + 
  Appam + 
  Chicken
| Biriyani 
  (moderate) + 
  Curd
| Chapati(2) + 
  Dal + 
  Fish
| 105g
|}

== അധ്യായം 18: 
300 കേരളീയ 
ഭക്ഷണങ്ങളുടെ 
കലോറി 
പട്ടിക ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''കേരളീയ 
ഭക്ഷണം — 
കലോറി 
ഡേറ്റാബേസ്'''
|-
! വിഭാഗം
! ഭക്ഷണം
! Serving
! Calories
! Protein (g)
! Carbs (g)
! Fat (g)
|-
| '''ചോറ്/ 
  Grains'''
| ചോറ് 
  (വെള്ള)
| 100g 
  cooked
| 130
| 2.7
| 28
| 0.3
|-
| 
| ചോറ് 
  (ബ്രൗൺ)
| 100g
| 110
| 2.5
| 23
| 0.9
|-
| 
| ചപ്പാത്തി
| 1 piece
| 80
| 2.5
| 16
| 1
|-
| 
| ദോശ
| 1 medium
| 80
| 2.5
| 15
| 1.5
|-
| 
| ഇഡ്ലി
| 1 medium
| 70
| 2.5
| 14
| 0.5
|-
| 
| അപ്പം
| 1 medium
| 90
| 2
| 19
| 1
|-
| 
| ഇടിയപ്പം
| 75g
| 75
| 1.5
| 16
| 0.5
|-
| 
| പുട്ട്
| 1 cylinder
| 85
| 1.5
| 18
| 0.5
|-
| 
| കഞ്ഞി
| 200ml
| 80
| 2
| 17
| 0
|-
| '''Curries'''
| സാമ്പാർ
| 100ml
| 60
| 4
| 8
| 2
|-
| 
| രസം
| 100ml
| 30
| 2
| 5
| 1
|-
| 
| മോർകറി
| 100ml
| 40
| 3
| 5
| 1
|-
| 
| മീൻകറി
| 100g
| 120
| 18
| 5
| 5
|-
| 
| ചിക്കൻ 
  കറി
| 100g
| 180
| 25
| 5
| 8
|-
| 
| ബീഫ് 
  കറി
| 100g
| 220
| 26
| 4
| 12
|-
| 
| അവിയൽ
| 100g
| 90
| 3
| 10
| 5
|-
| 
| തോരൻ
| 75g
| 80
| 2
| 8
| 4
|-
| 
| ഓലൻ
| 100g
| 70
| 2
| 8
| 4
|-
| 
| എരിശ്ശേരി
| 100g
| 110
| 4
| 14
| 5
|-
| '''Snacks'''
| ഉഴുന്നുവട
| 1 piece
| 120
| 4
| 12
| 7
|-
| 
| പഴം 
  പൊരി
| 1 piece
| 90
| 1
| 14
| 4
|-
| 
| കദള 
  (fried)
| 30g
| 180
| 4
| 20
| 10
|-
| 
| ചക്കവരട്ടി
| 30g
| 120
| 2
| 18
| 5
|-
| 
| കൊഴുക്കട്ട
| 1 piece
| 100
| 2
| 18
| 3
|-
| '''Drinks'''
| ചായ 
  (milk + 
  sugar)
| 150ml
| 60
| 2
| 10
| 2
|-
| 
| കരുത്ത 
  (black)
| 150ml
| 5
| 0
| 1
| 0
|-
| 
| Nannari 
  sharbath
| 200ml
| 80
| 0
| 20
| 0
|-
| 
| Sambaram
| 200ml
| 30
| 2
| 4
| 1
|-
| 
| Tender 
  Coconut
| 1 medium
| 45
| 0.5
| 9
| 0.5
|}

== അധ്യായം 19: 
References ==

=== ശാസ്ത്രീയ 
അവലംബം ===

{{Reflist}}

=== പ്രധാന 
ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ===

* WHO (2020). 
  Healthy Diet 
  Fact Sheet
* ICMR (2020). 
  Dietary Guidelines 
  for Indians
* NIN (2021). 
  Nutritive Value 
  of Indian Foods
* Harvard T.H. 
  Chan School 
  of Public Health — 
  The Nutrition Source
* ACSM Guidelines 
  for Exercise 
  Testing and 
  Prescription
* ISSN Position 
  Statements on 
  Sports Nutrition

== കൂടുതൽ 
വായിക്കാൻ ==

* [https://www.who.int 
  World Health 
  Organization]
* [https://www.nin.res.in 
  National Institute 
  of Nutrition]
* [https://www.icmr.nic.in 
  ICMR]
* [https://www.hsph.harvard.edu/
  nutritionsource 
  Harvard Nutrition 
  Source]
* [https://www.acsm.org 
  ACSM]

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ 
ഭക്ഷണം]]
[[വർഗ്ഗം:പോഷകാഹാരം]]
[[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ 
സംസ്കാരം]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷണ 
ശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ഫിറ്റ്നസ്]]</text>
      <sha1>mqw7qbab6ku7sf6q50jsklbqx2bqge1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:കേരളീയ പ്രഭാതഭക്ഷണം</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668961</id>
    <revision>
      <id>4634224</id>
      <parentid>4633951</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[കേരളീയ പ്രഭാതഭക്ഷണം]] എന്ന താൾ [[കരട്:കേരളീയ പ്രഭാതഭക്ഷണം]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനം നന്നാക്കണം. ശൈലിമാറ്റണം.</comment>
      <origin>4633951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3573" sha1="0aglv5n0bob42ya4k1qwvkodh5crpwd" xml:space="preserve">{{essay-like|date=2026 ജൂൺ}}
{{expert needed|date=2026 ജൂൺ}}
= കേരളീയ പ്രഭാതഭക്ഷണം =

'''കേരളീയ പ്രഭാതഭക്ഷണം''' കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷണസംസ്കാരത്തിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്.

== ചരിത്രം ==

കേരളത്തിലെ പ്രഭാതഭക്ഷണങ്ങൾ പ്രധാനമായും അരി, തേങ്ങ, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവയാണ്.

== പ്രധാന വിഭവങ്ങൾ ==

=== പുട്ട് ===

പുട്ട് അരിപൊടിയും തേങ്ങയും ഉപയോഗിച്ച് ആവിയിൽ വേവിച്ചാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്.

'''സാധാരണ കൂട്ടുകറികൾ'''

* കടലക്കറി
* പഴം
* മുട്ട
* മീൻകറി

'''പോഷകഗുണങ്ങൾ'''

* സങ്കീർണ്ണ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ
* കുറഞ്ഞ എണ്ണ
* ഫൈബർ

=== ഇഡ്ലി ===

ഇഡ്ലി അരിയും ഉഴുന്നും പുളിപ്പിച്ച മാവിൽ നിന്ന് തയ്യാറാക്കുന്ന ആവിയിൽ വേവിച്ച വിഭവമാണ്.

...

== പോഷക താരതമ്യം ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! വിഭവം
! പ്രധാന കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്
! പ്രോട്ടീൻ
! ഫൈബർ
! സാധാരണ കൂട്ടുകറി
|-
| പുട്ട്
| ഉയർന്നത്
| മിതം
| മിതം
| കടലക്കറി
|-
| ഇഡ്ലി
| മിതം
| മിതം
| കുറവ്
| സാമ്പാർ
|-
| ദോശ
| മിതം
| മിതം
| കുറവ്
| സാമ്പാർ
|-
| അപ്പം
| ഉയർന്നത്
| കുറവ്
| കുറവ്
| സ്റ്റ്യൂ
|-
| ഇടിയപ്പം
| ഉയർന്നത്
| കുറവ്
| കുറവ്
| മുട്ടക്കറി
|-
| കഞ്ഞി
| മിതം
| കുറവ്
| മിതം
| പയർ
|-
| ഉപ്മാവ്
| മിതം
| കുറവ്
| മിതം
| പച്ചക്കറികൾ
|-
| പത്തിരി
| ഉയർന്നത്
| കുറവ്
| കുറവ്
| ചിക്കൻ കറി
|}

== ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണസംയോജനങ്ങൾ ==

* പുട്ട് + കടലക്കറി
* ഇഡ്ലി + സാമ്പാർ
* ദോശ + സാമ്പാർ
* അപ്പം + മുട്ടക്കറി
* ഇടിയപ്പം + ചിക്കൻ സ്റ്റ്യൂ
* കഞ്ഞി + പയർ
* ഉപ്മാവ് + തൈര്
* പത്തിരി + പയർകറി

== ഇതും കാണുക ==

* [[കേരളീയ ഭക്ഷണവും പോഷകാഹാരവും]]
* [[പോഷകാഹാരം]]
* [[ഫിറ്റ്നസ്]]
* [[പ്രോട്ടീൻ]]
* [[കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്]]

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളീയ ഭക്ഷണം]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രഭാതഭക്ഷണം]]
[[വർഗ്ഗം:പോഷകാഹാരം]]</text>
      <sha1>0aglv5n0bob42ya4k1qwvkodh5crpwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634225</id>
      <parentid>4634224</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3591" sha1="k8wxs3i3g822qvlywjl2z3b8bq6vxzn" xml:space="preserve">{{Draft article}}
{{essay-like|date=2026 ജൂൺ}}
{{expert needed|date=2026 ജൂൺ}}
= കേരളീയ പ്രഭാതഭക്ഷണം =

'''കേരളീയ പ്രഭാതഭക്ഷണം''' കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷണസംസ്കാരത്തിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്.

== ചരിത്രം ==

കേരളത്തിലെ പ്രഭാതഭക്ഷണങ്ങൾ പ്രധാനമായും അരി, തേങ്ങ, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവയാണ്.

== പ്രധാന വിഭവങ്ങൾ ==

=== പുട്ട് ===

പുട്ട് അരിപൊടിയും തേങ്ങയും ഉപയോഗിച്ച് ആവിയിൽ വേവിച്ചാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്.

'''സാധാരണ കൂട്ടുകറികൾ'''

* കടലക്കറി
* പഴം
* മുട്ട
* മീൻകറി

'''പോഷകഗുണങ്ങൾ'''

* സങ്കീർണ്ണ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ
* കുറഞ്ഞ എണ്ണ
* ഫൈബർ

=== ഇഡ്ലി ===

ഇഡ്ലി അരിയും ഉഴുന്നും പുളിപ്പിച്ച മാവിൽ നിന്ന് തയ്യാറാക്കുന്ന ആവിയിൽ വേവിച്ച വിഭവമാണ്.

...

== പോഷക താരതമ്യം ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! വിഭവം
! പ്രധാന കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്
! പ്രോട്ടീൻ
! ഫൈബർ
! സാധാരണ കൂട്ടുകറി
|-
| പുട്ട്
| ഉയർന്നത്
| മിതം
| മിതം
| കടലക്കറി
|-
| ഇഡ്ലി
| മിതം
| മിതം
| കുറവ്
| സാമ്പാർ
|-
| ദോശ
| മിതം
| മിതം
| കുറവ്
| സാമ്പാർ
|-
| അപ്പം
| ഉയർന്നത്
| കുറവ്
| കുറവ്
| സ്റ്റ്യൂ
|-
| ഇടിയപ്പം
| ഉയർന്നത്
| കുറവ്
| കുറവ്
| മുട്ടക്കറി
|-
| കഞ്ഞി
| മിതം
| കുറവ്
| മിതം
| പയർ
|-
| ഉപ്മാവ്
| മിതം
| കുറവ്
| മിതം
| പച്ചക്കറികൾ
|-
| പത്തിരി
| ഉയർന്നത്
| കുറവ്
| കുറവ്
| ചിക്കൻ കറി
|}

== ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണസംയോജനങ്ങൾ ==

* പുട്ട് + കടലക്കറി
* ഇഡ്ലി + സാമ്പാർ
* ദോശ + സാമ്പാർ
* അപ്പം + മുട്ടക്കറി
* ഇടിയപ്പം + ചിക്കൻ സ്റ്റ്യൂ
* കഞ്ഞി + പയർ
* ഉപ്മാവ് + തൈര്
* പത്തിരി + പയർകറി

== ഇതും കാണുക ==

* [[കേരളീയ ഭക്ഷണവും പോഷകാഹാരവും]]
* [[പോഷകാഹാരം]]
* [[ഫിറ്റ്നസ്]]
* [[പ്രോട്ടീൻ]]
* [[കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ്]]

== അവലംബങ്ങൾ ==

{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളീയ ഭക്ഷണം]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രഭാതഭക്ഷണം]]
[[വർഗ്ഗം:പോഷകാഹാരം]]</text>
      <sha1>k8wxs3i3g822qvlywjl2z3b8bq6vxzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കരട്:ചിന്നമുണ്ടി ( ചെറുകഥ)</title>
    <ns>118</ns>
    <id>668979</id>
    <revision>
      <id>4634229</id>
      <parentid>4634041</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:47:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ചിന്നമുണ്ടി ( ചെറുകഥ)]] എന്ന താൾ [[കരട്:ചിന്നമുണ്ടി ( ചെറുകഥ)]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനം വികസിപ്പിക്കണം. മാറ്റിയെഴുതണം.</comment>
      <origin>4634041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1476" sha1="d5y174oe6h3l1ihzqhnffhzcgobm25e" xml:space="preserve">[[അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്|അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്]] രചിച്ച കഥാസമാഹാരമാണ് ചിന്നമുണ്ടി. 2018ൽ [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ]] അച്ചടിച്ചു വന്ന ചിന്നമുണ്ടി എന്ന കഥ ഉൾപ്പെടെ 10 കഥകൾ ചേർത്ത് ചിന്നമുണ്ടി എന്ന പേരിൽ [[2020]] ൽ സമാഹാരം പുറത്തുവന്നു. ഈ പുസ്തകത്തിന് 2021 ൽ ഒ.വി. വിജയൻ സ്മാരക കഥാപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/features/books/literature-awards-41c4e717|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dcbookstore.com/books/chinnamundi|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2021/12/24/kadhayude-vazhi-column-by-ravivarma-thampuran-on-writer-ambikasuthan-mangad.html|title=}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox book|name=ചിന്നമുണ്ടി|image_caption=പുറംചട്ട|author=അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്|isbn=9789390234707|image=Chinnamundi.png|pub_date=01-01-2020|award=ഒ.വി വിജയൻ  സ്മാരക  പുരസകാരം}}</text>
      <sha1>d5y174oe6h3l1ihzqhnffhzcgobm25e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634230</id>
      <parentid>4634229</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>add draft</comment>
      <origin>4634230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1494" sha1="nw8ld7i3fxb00rnhhkoj20vm293m8sa" xml:space="preserve">{{Draft article}}
[[അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്|അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്]] രചിച്ച കഥാസമാഹാരമാണ് ചിന്നമുണ്ടി. 2018ൽ [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ]] അച്ചടിച്ചു വന്ന ചിന്നമുണ്ടി എന്ന കഥ ഉൾപ്പെടെ 10 കഥകൾ ചേർത്ത് ചിന്നമുണ്ടി എന്ന പേരിൽ [[2020]] ൽ സമാഹാരം പുറത്തുവന്നു. ഈ പുസ്തകത്തിന് 2021 ൽ ഒ.വി. വിജയൻ സ്മാരക കഥാപുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/features/books/literature-awards-41c4e717|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dcbookstore.com/books/chinnamundi|title=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2021/12/24/kadhayude-vazhi-column-by-ravivarma-thampuran-on-writer-ambikasuthan-mangad.html|title=}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox book|name=ചിന്നമുണ്ടി|image_caption=പുറംചട്ട|author=അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്|isbn=9789390234707|image=Chinnamundi.png|pub_date=01-01-2020|award=ഒ.വി വിജയൻ  സ്മാരക  പുരസകാരം}}</text>
      <sha1>nw8ld7i3fxb00rnhhkoj20vm293m8sa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 28</title>
    <ns>100</ns>
    <id>668980</id>
    <revision>
      <id>4634257</id>
      <parentid>4634125</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby John Vannilam</username>
        <id>13754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ചെറിയ തിരുത്തൽ</comment>
      <origin>4634257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1793" sha1="jsj21eub9zn3vc6zbh10j8rkgskrz9x" xml:space="preserve">=== 2026 ജൂൺ 28 ഞായറാഴ്ച ===
'''1201 മിഥുനം 14'''

ലോകം
*[[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട്  വീണ്ടും [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] വ്യോമാക്രമണം നടത്തി. പിന്നാലെ   കുവൈറ്റിലെയും ബഹ്റൈനിലെയും യുഎസ് താവളങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണവും നടത്തി. 
*[[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേല]] ഭൂകമ്പം; മരണസംഖ്യ 1,430 ആയി.

ഇന്ത്യ
*[[അയോദ്ധ്യ ശ്രീരാമ ക്ഷേത്രം|അയോദ്ധ്യ ശ്രീരാമ ക്ഷേത്ര]] സംഭാവന തട്ടിപ്പ് കേസ്: പ്രതികളുടെ വസതിയിൽ എസ്.ഐ.ടി. റെയ്ഡ്.

കേരളം
*[[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമല]] സ്വർണതട്ടിപ്പ് അന്വേഷണത്തെ വിമർശിക്കുന്നവർ [[അയോധ്യ ശ്രീരാമ ക്ഷേത്രം|അയോധ്യയെക്കുറിച്ചും]] സംസാരിക്കണമെന്ന് ദേവസ്വം മന്ത്രി [[കെ. മുരളീധരൻ|കെ മുരളീധരൻ]]

{{തിരുത്തുക| കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 28}}
-------
&lt;!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
--&gt;</text>
      <sha1>jsj21eub9zn3vc6zbh10j8rkgskrz9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിശ്വനാഥൻ - രാമമൂർത്തി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>668984</id>
    <revision>
      <id>4634237</id>
      <parentid>4634124</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malikaveedu</username>
        <id>16584</id>
      </contributor>
      <origin>4634237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29503" sha1="fznn6050dti9hxl1zpkrhgwpm1tc82o" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Viswanathan–Ramamoorthy}}

സംഗീത സംവിധായകരായ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം.എസ്. വിശ്വനാഥനും]] [[ടി.കെ. രാമമൂർത്തി|ടി.കെ. രാമമൂർത്തിയും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര]] സംഗീത-സംവിധായക ദ്വയമായിരുന്നു '''വിശ്വനാഥൻ - രാമമൂർത്തി'''. 1952 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[പണം (ചലച്ചിത്രം)|പണം]]'' മുതൽ 1965-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ (1965)|ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ]]'' വരെ 100-ലധികം ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഇവർ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. വേർപിരിഞ്ഞ ശേഷം 1966 മുതൽ 1986 വരെ 16 ചിത്രങ്ങളിൽ രാമമൂർത്തി സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1995-ൽ ''[[എങ്കിരുന്തോ വന്താൻ]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി ഇരുവരും വീണ്ടും ഒന്നിച്ച് സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിച്ചിരുന്നു.

== ആദ്യകാല ജീവിതങ്ങൾ ==

=== രാമമൂർത്തി ===
[[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിൽ]] സംഗീത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച രാമമൂർത്തി, കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ [[വയലിൻ]] പഠനമാരംഭിച്ചിരുന്നു. അച്ഛനായ [[കൃഷ്ണസ്വാമി പിള്ള|കൃഷ്ണസ്വാമി പിള്ളയും]], മുത്തച്ഛൻ മലൈക്കോട്ടൈ ഗോവിന്ദസ്വാമി പിള്ളയും തിരുച്ചിയിലെ പ്രശസ്തരായ വയലിൻ വാദകരായിരുന്നു. ബാല്യകാലത്തുതന്നെ അച്ഛനോടൊപ്പം പല വേദികളിലും രാമമൂർത്തി വയലിൻ അവതരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1940-കളുടെ ആരംഭത്തിൽ സരസ്വതി സ്റ്റോഴ്സിൽ ([[എ.വി.എം|എ.വി.എം പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ]] ഉടമയായ [[എ.വി. മെയ്യപ്പൻ]] ആയിരുന്നു ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സഹ ഉടമ) പ്രവർത്തിക്കുകയും, എ.വി.എമ്മിന്റെ സംഗീത സംവിധായകനായ [[ആർ. സുദർശനം|ആർ. സുദർശനത്തിനുവേണ്ടി]] പല ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും വയലിൻ വായിക്കാനും ആരംഭിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ, മലയാള സംഗീത സംവിധായകനും പിയാനോ വാദകനുമായ [[പി.എസ്. ദിവാകർ|പി.എസ്. ദിവാകറുമായി]] അടുക്കുകയും, തുടർന്ന് [[സി.ആർ. സുബ്ബുരാമൻ]], [[എച്ച്.എം.വി|ഹിസ് മാസ്റ്റേഴ്സ് വോയിസിലേക്ക്]] വയലിൻ വാദകനായി രാമമൂർത്തിയെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. 1940-കളുടെ അവസാനത്തോടെ രാമമൂർത്തി, സി.ആർ. സുബ്ബുരാമന്റെ ടീമിന്റെ ഭാഗമാവുകയും, അവിടെ ഒപ്പമുള്ള വയലിനിസ്റ്റായിരുന്ന [[ടി.ജി. ലിംഗപ്പ|ടി.ജി. ലിംഗപ്പയെ]] പരിചയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 

=== വിശ്വനാഥൻ ===
അഭിനയിക്കാനും, പാടാനുമുള്ള ആഗ്രഹങ്ങളുമായി കടന്നുവന്ന വിശ്വനാഥൻ, 1940-കളിൽ പല നാടകങ്ങളിലും അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1950-കളിലെ പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകനും എസ്.വി. വെങ്കടരാമന്റെ വയലിനിസ്റ്റുമായിരുന്ന [[ടി.ആർ. പാപ്പ|ടി.ആർ. പാപ്പയുമായി]] വിശ്വനാഥൻ കണ്ടുമുട്ടുകയും അസിസ്റ്റന്റ് ജോലി തരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. സംഗീതനിർമ്മാണത്തിലെ താത്പര്യം കാരണം, പിന്നീട് [[എസ്.എം. സുബ്ബൈയാ നായിഡു|എസ്.എം. സുബ്ബൈയാ നായിഡുവിനൊപ്പം]] വിശ്വനാഥൻ പ്രവർത്തിക്കാനാരംഭിച്ചു. സി.ആർ. സുബ്ബുരാമനുവേണ്ടി ഹാർമോണിയം വായിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ശേഷമാണ് രാമമൂർത്തിയെയും ടി.ജി. ലിംഗപ്പയെയും പരിചയപ്പെടുന്നത്. ഹാർമോണിയം കൂടാതെ, ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ പിയാനോ വാദനവും വിശ്വനാഥൻ അഭ്യസിച്ചിരുന്നു.

== ചലച്ചിത്ര ജീവിതം ==

=== സുബ്ബുരാമനോടൊപ്പം ===
സി.ആർ. സുബ്ബുരാമനുവേണ്ടി വിശ്വനാഥൻ ഹാർമോണിയവും, രാമമൂർത്തി വയലിനുമായിരുന്നു വായിച്ചിരുന്നത്. ഇരുവരും സുബ്ബുരാമനെയാണ് ഗുരുവായി പരിഗണിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും, എസ്.വി. വെങ്കടരാമന്റെയും, ടി.ആർ. പാപ്പയുടെയും സംഗീതവും വിശ്വനാഥന് പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ടെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 

1952-ൽ പല ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെയും സംഗീതസംവിധാനം പൂർത്തിയാകാത്ത നിലയിലിരിക്കവേയാണ് സുബ്ബുരാമൻ മരണപ്പെടുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ പ്രതിസന്ധിയിലായ ദേവദാസ്, ചന്ദ്രാണി, മരുമകൾ, കാതൽ എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലസംഗീതം വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ചേർന്ന് പൂർത്തിയാക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിനെത്തുടർന്ന്, ഉത്തരേന്ത്യയിൽ പ്രശസ്തരായ [[Shankar Jaikishan|ശങ്കർ ജയ്കിഷന്]] സമാനമായി ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഒരു ദ്വയമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം വിശ്വനാഥൻ പങ്കുവെക്കുകയുണ്ടായി. തുടക്കത്തിൽ വിമുഖത പ്രകടിപ്പിച്ചെങ്കിലും, രാമമൂർത്തിയും ഇത് അംഗീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;sp&quot;&gt;{{Cite magazine|last=Ramachandran|first=T. M.|date=17 August 1963|title=Kings of Light Melody|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n383/mode/2up|url-status=live|magazine=[[Sport and Pastime]]|volume=17|page=43|archive-url=https://archive.today/20230202061945/https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n383/mode/2up|archive-date=2 February 2023|access-date=2 February 2023}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യ ചലച്ചിത്രം ===
എ.എൽ. ശ്രീനിവാസൻ തിരക്കഥയെഴുതി, [[എൻ.എസ്. കൃഷ്ണൻ]] (ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ആദ്യ വ്യക്തികളിലൊരാൾ) സംവിധാനം ചെയ്ത പണം ആയിരുന്നു ഈ ദ്വയത്തിന്റെ ആദ്യ ചലച്ചിത്രം.&lt;ref name=&quot;sp&quot; /&gt; ഇരുവരുടെയും സംഗീത താത്പര്യങ്ങളും വ്യക്തിത്വങ്ങളും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നു. കർണാടകസംഗീത പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു രാമമൂർത്തിയുടെ പ്രധാനമേഖലയെങ്കിൽ, വിശ്വനാഥൻ, കൂടുതൽ ഊർജസ്വലനായ വ്യക്തിയും അത്തരത്തിലുള്ള പാട്ടുകളിൽ കൂടുതൽ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

[[ശിവാജി ഗണേശൻ]] അഭിനയിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെയും, പിൽക്കാലത്ത് ഏറെ പ്രശസ്തമായ കൂട്ടായ്മയിലുള്ള [[പദ്മിനി|പദ്മിനിക്കൊപ്പമുള്ള]] ആദ്യ ചലച്ചിത്രവുമായിരുന്നു ''[[പണം (ചലച്ചിത്രം)|പണം]]''. രാമമൂർത്തി-വിശ്വനാഥൻ എന്നായിരുന്നു ആദ്യം പേരിടാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും, വിശ്വനാഥന്റെ പേര് ആദ്യം വരുന്നതാവും കൂടുതൽ ചേരുന്നതെന്നും, &quot;കൂടുതൽ പരിചയസമ്പന്നനായ താങ്കൾ, തൊട്ടുപിന്നിൽനിന്ന് പിന്തുണയ്ക്കുന്നതല്ലേ ഭംഗി&quot; എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയും, തുടർന്ന് രാമമൂർത്തി അതംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Rangarajan|first=Malathi|date=November 8, 2012|title=Ninety, and bowing away!|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/ninety-and-bowing-away/article4077596.ece|access-date=26 July 2018|archive-date=3 April 2020|archive-url=https://archive.today/20200403164629/https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/ninety-and-bowing-away/article4077596.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ഇക്കാലത്ത് തന്നെയാണ്, സംഗീതഞ്ജനും ഗായകനുമായിരുന്ന [[സി.എസ്. ജയരാമൻ]] ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''രത്ത കണ്ണീർ'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലസംഗീതം ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതും വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ചേർന്നാണ്. 

=== വിജയം ===
[[ജി. രാമനാഥൻ]], [[എസ്.വി. വെങ്കട്ടരാമൻ|എസ്.വി. വെങ്കട്ടരാമൻ,]] [[കെ.വി. മഹാദേവൻ]], [[എസ്. രാജേശ്വര റാവു]], [[വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി|എസ്. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], [[പെണ്ട്യാല നാഗേശ്വര റാവു]] എന്നീ സംഗീത സംവിധായകർ കൂടുതലായി സ്വീകാര്യത നേടിയിരുന്ന ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി ദ്വയം വളരെ പതിയെയാണ് ഗാനങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയത്. എന്നാൽ പണം എന്ന ചലച്ചിത്രം വിജയമായ ശേഷം, 1952 മുതൽ 1965 വരെ 100-ലധികം ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിക്കാൻ ദ്വയത്തിന് സാധിച്ചു. 1957 മുതൽ 1965 വരെയുള്ള കാലയളവിലെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നിർവഹിച്ചതും ഇവരായിരുന്നു. 

വളരെ ലളിതമായ ഗാനശകലങ്ങൾ വഴി ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഈ ദ്വയം, 1950-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''പോർട്ടർ കന്ദൻ, പാസവലൈ, തെനാലി രാമൻ, ഗുലേബകാവലി, സുഖം എങ്കേ, സ്വർഗവാസൽ'' എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ പ്രശസ്തി കൈവരിക്കുകയുണ്ടായി. 1956-ൽ [[എൻ.ടി. രാമറാവു|എൻ.ടി. രാമ റാവുവും]] [[അഞ്ജലി ദേവി|അഞ്ജലി ദേവിയും]] അഭിനയിച്ച, ''വേലൈക്കാരി'' എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ തെലുഗു റീമേക്കായ ''സന്തോഷം'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന് വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി സംഗീതം നൽകുകയും ഗാനങ്ങൾ വലിയ വിജയം നേടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഹിന്ദിയിൽ, നയാ ആദ്മി എന്ന പേരിൽ റീമേക്ക് ചെയ്ത ചലച്ചിത്രത്തിൽ [[മദൻ മോഹൻ]] ആയിരുന്നു സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചതെങ്കിലും യഥാ‌ർത്ഥ പതിപ്പിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചില ഗാനങ്ങളുടെ ഈണങ്ങൾ അതേപടി ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി. ഈ ഗാനങ്ങളും അതിവേഗം പ്രശസ്തമായി.

=== മറ്റ് സംഭാവനകൾ ===
[[ടി.എം. സൗന്ദരരാജൻ]], [[പി. സുശീല]], [[പി.ബി. ശ്രീനിവാസ്]], [[പി. ലീല]], [[എൽ.ആർ. ഈശ്വരി]], [[സീർകാഴി ഗോവിന്ദരാജൻ]], [[ഉടുത സരോജിനി]], [[കെ. ജമുനാ റാണി]], [[എം.എസ്. രാജേശ്വരി]], [[എ.എൽ. രാഘവൻ]] എന്നിവർ പാടി പ്രശസ്തമായ ഭൂരിഭാഗം ഗാനങ്ങളുടെയും സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചത് വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി ദ്വയമായിരുന്നു. സംവിധായകരായ [[ബി.ആർ. പന്തുലു]], [[ബി.എസ്. രംഗ]], [[കൃഷ്ണൻ-പഞ്ചു]], [[എ. ഭീംസിംഗ്|എ. ഭീംസിങ്]], [[പി. മാധവൻ|പി മാധവൻ]], [[സി.വി. ശ്രീധർ]], [[ടി.ആർ. രാമണ്ണ]], [[എ.സി. ത്രിലോകചന്ദർ]] എന്നിവർ നിരന്തരം ഈ ദ്വയത്തോടൊപ്പം ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 

=== ''മെല്ലിസൈ മന്നർകൾ'' ===
1963 ജൂൺ 16-ന് മദ്രാസ് ട്രിപ്ലികെയ്ൻ കൾച്ചറൽ അക്കാദമിയിൽ വച്ച് നടന്ന പരിപാടിയിൽ വച്ചാണ് [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], മെല്ലിസൈ മന്നർകൾ ({{langx|ta|மெல்லிசை மன்னர்கள்}}, ലളിതസംഗീതത്തിന്റെ രാജാക്കന്മാർ) എന്ന പേര് നൽകി വിശ്വനാഥൻ - രാമമൂർത്തി ദ്വയത്തെ ആദരിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|last=Ramachandran|first=T. M.|date=6 July 1963|title=Music Maestros Honoured|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n45/mode/2up|url-status=live|magazine=[[Sport and Pastime]]|volume=17|page=42|archive-url=https://archive.today/20230202053705/https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n45/mode/2up|archive-date=2 February 2023|access-date=2 February 2023}}&lt;/ref&gt;

=== പിളർപ്പ് ===
1965 ജൂലൈ 9-ന് പുറത്തിറങ്ങിയ [[ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ (1965)|''ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ'']] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന് ശേഷമാണ് ഈ ദ്വയം പിരിയുന്നത്. ഇതിനു ശേഷം ഇരുവരും സ്വതന്ത്ര സംഗീത സംവിധായകരായി ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിക്കുകയുണ്ടായി. വിശ്വനാഥനൊപ്പമാണ് ഇരുവരുടെയും സംവിധാനസഹായികൾ തുടർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ടി.ആർ. രാമണ്ണ, എ. ഭീംസിങ് എന്നീ സംവിധായകർ ഇരുവരും പിരിഞ്ഞതിലെ ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചെങ്കിലും പിൽക്കാലത്ത്, ഇരുവരുമായും പ്രത്യേകം പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. 

വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി ദ്വയം പിരിഞ്ഞത്. 1964-ൽ, സി.വി. ശ്രീധർ സംവിധാനം ചെയ്ത്, എസ്.വി. സുബ്ബൈയ്യാ, ആർ. മുത്തുരാമൻ, ചന്ദ്രകാന്ത, നാഗേഷ്, വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, വി.എസ്. രാഘവൻ എന്നിവർ അഭിനയിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ കലൈ കോവിൽ എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധാനവും നിർമ്മാണവും നിർവ്വഹിച്ചത് വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ചേർന്നായിരുന്നു. ഈ ചലച്ചിത്രവും അതിലെ ഗാനങ്ങളും വാണിജ്യപരമായി പരാജയപ്പെടുകയും കൽക്കി മാസികയിൽ ഇതിനെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് ലേഖനം പുറത്തിറങ്ങുകയും ചെയ്തു. 1964-ന്റെ അവസാനം നാഗേഷ്, ആർ. മുത്തുരാമൻ, കെ.ആർ. വിജയ എന്നിവർ അഭിനയിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ സർവർ സുന്ദരം എന്ന ചലച്ചിത്രത്തോടെ ഇരുവർക്കുമിടയിലെ വിയോജിപ്പുകൾ വർധിച്ചു. ബോളിവുഡ് സംഗീത സംവിധായകനായിരുന്ന നൗഷാദ് അലി, എ.വി. മെയ്യപ്പനോട് നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം ഷൂട്ടിങ് നടക്കാനിരിക്കവേ അതിലേക്ക് രാമമൂർത്തി വരാതിരിക്കുകയും, തുടർന്ന് ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ എന്ന ചലച്ചിത്രം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഇരുവരും പിരിഞ്ഞതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 

തുടർന്ന് സ്വതന്ത്ര സംഗീത സംവിധാനം ആരംഭിച്ച ശേഷം എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ, 1965 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ 700-ലധികം ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നിർവഹിച്ചു. താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ അളവിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ രാമമൂർത്തി, 1966-നും 1986-നുമിടയിൽ 19 ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്കാണ് സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചത്. 1988 മുതൽ എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ കൂടുതൽ ഭക്തിഗാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 

=== ഒത്തുചേരൽ ===
1995-ൽ, [[സത്യരാജ്]], [[റോജാ]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ എങ്കിരുന്തോ വന്താൻ എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധാനത്തിനായി വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു. ചിത്രം എന്ന മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ റീമേക്കായിരുന്നു ഇത്. എന്നാൽ ഈ ചലച്ചിത്രം സാമ്പത്തികമായി പരാജയപ്പെടുകയും, ഗാനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോവുകയും ചെയ്തു. ഇരുവരും ഒരുമിച്ച അവസാന ചലച്ചിത്രം കൂടിയായിരുന്നു ഇത്. 2006 - ൽ സത്യഭാമ സർവകലാശാല, ഇരുവർക്കും ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=4 September 2006|title=Honorary doctorates for seven eminent personalities|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India|url=http://www.hindu.com/2006/09/04/stories/2006090414590500.htm|url-status=dead|access-date=6 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203104123/http://www.hindu.com/2006/09/04/stories/2006090414590500.htm|archive-date=3 December 2007}}&lt;/ref&gt;

=== തിരൈ ഇസൈ ചക്രവർത്തി ===
2012 ഓഗസ്റ്റിൽ, അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ജെ. ജയലളിത]], വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയ്ക്കും ''തിരൈ ഇസൈ ചക്രവർത്തി'' ({{langx|ta|திரை இசை சக்ரவர்த்தி}}, ചലച്ചിത്ര സംഗീത ചക്രവർത്തി) എന്ന പദവി നൽകി ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://chennaionline.com/movies/cine-buzz/20124830094809/Amma-confers-title-of-Thiraiyisai-Chakravarthy-on-legendary-MSV.col|title=Amma confers title of Thiraiyisai Chakravarthy on legendary MSV|access-date=12 June 2013|date=30 August 2012|website=Chennai Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927230705/http://chennaionline.com/movies/cine-buzz/20124830094809/Amma-confers-title-of-Thiraiyisai-Chakravarthy-on-legendary-MSV.col|archive-date=27 September 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://newindianexpress.com/cities/chennai/article597851.ece|title=CM confers Thirai Isai Chakravarthy on MSV|access-date=12 June 2013|date=30 August 2012|website=[[The New Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806232815/http://newindianexpress.com/cities/chennai/article597851.ece|archive-date=6 August 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/after-padma-snub-jaya-says-one-day-centre-will-listen/995707/|title=After Padma snub, Jaya says one day Centre will listen|access-date=12 June 2013|date=31 August 2012|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210528105426/https://indianexpress.com/article/news-archive/web/after-padma-snub-jaya-says-one-day-centre-will-listen/|archive-date=28 May 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== മരണം ==
2013 ഏപ്രിൽ 17-ന് തന്റെ 91-ാം വയസ്സിൽ വാർധക്യസഹജമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെത്തുടർന്ന് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ഒരു ആശുപത്രിയിൽ വച്ചാണ് രാമമൂർത്തി അന്തരിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;death&quot;&gt;{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-17/chennai/38615223_1_j-jayalalithaa-jaya-tv-composer|title=TK Ramamurthy, noted music composer, passes away|access-date=2023-02-02|date=2013-04-17|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130426125705/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-17/chennai/38615223_1_j-jayalalithaa-jaya-tv-composer|archive-date=26 April 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2015 ജൂൺ 27-ന് ശ്വാസതടസ്സം നേരിട്ടത്തിനെത്തുടർന്ന് എം.എസ്. വിശ്വനാഥനെ ഫോർട്ടിസ് മലർ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.telangananewspaper.com/m-s-viswanathan-death/|title=M S Viswanathan Death|access-date=31 July 2015|date=14 July 2015|website=Telangana News Paper|archive-url=https://web.archive.org/web/20150714173546/http://www.telangananewspaper.com/m-s-viswanathan-death/|archive-date=14 July 2015|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt; ജൂലൈ 14-ന് പുലർച്ചെ 4:15ന് മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/King-of-Light-Music-MS-Viswanathan-Passes-Away/2015/07/14/article2919555.ece|title=King of Film Music MS Viswanathan Passes Away|access-date=31 July 2015|date=14 July 2015|website=[[The New Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220719063616/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2015/jul/14/King-of-Film-Music-MS-Viswanathan-Passes-Away-783821.html|archive-date=19 July 2022|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb name|0530818|M. S. Viswanathan}}
* {{IMDb name|1823672|T. K. Ramamoorthy}}
* [http://mellisai.tripod.com.htm/ List of movies composed music by Viswanathan Ramamoorthy]

[[വർഗ്ഗം:സംഗീതസം‌വിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംഗീതസം‌വിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡ ചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധായകർ]]</text>
      <sha1>fznn6050dti9hxl1zpkrhgwpm1tc82o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634328</id>
      <parentid>4634237</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4634328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29635" sha1="818y0nvimgo8kk3p108u0daqcywl1qj" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Viswanathan–Ramamoorthy}}

സംഗീത സംവിധായകരായ [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം.എസ്. വിശ്വനാഥനും]] [[ടി.കെ. രാമമൂർത്തി|ടി.കെ. രാമമൂർത്തിയും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര]] സംഗീത-സംവിധായക ദ്വയമായിരുന്നു '''വിശ്വനാഥൻ - രാമമൂർത്തി'''. 1952 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[പണം (ചലച്ചിത്രം)|പണം]]'' മുതൽ 1965-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ (1965)|ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ]]'' വരെ 100-ലധികം ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഇവർ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. വേർപിരിഞ്ഞ ശേഷം 1966 മുതൽ 1986 വരെ 16 ചിത്രങ്ങളിൽ രാമമൂർത്തി സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1995-ൽ ''[[എങ്കിരുന്തോ വന്താൻ]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി ഇരുവരും വീണ്ടും ഒന്നിച്ച് സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിച്ചിരുന്നു.

== ആദ്യകാല ജീവിതങ്ങൾ ==

=== രാമമൂർത്തി ===
[[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ജില്ല|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിൽ]] സംഗീത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച രാമമൂർത്തി, കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ [[വയലിൻ]] പഠനമാരംഭിച്ചിരുന്നു. അച്ഛനായ [[കൃഷ്ണസ്വാമി പിള്ള|കൃഷ്ണസ്വാമി പിള്ളയും]], മുത്തച്ഛൻ മലൈക്കോട്ടൈ ഗോവിന്ദസ്വാമി പിള്ളയും തിരുച്ചിയിലെ പ്രശസ്തരായ വയലിൻ വാദകരായിരുന്നു. ബാല്യകാലത്തുതന്നെ അച്ഛനോടൊപ്പം പല വേദികളിലും രാമമൂർത്തി വയലിൻ അവതരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1940-കളുടെ ആരംഭത്തിൽ സരസ്വതി സ്റ്റോഴ്സിൽ ([[എ.വി.എം|എ.വി.എം പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ]] ഉടമയായ [[എ.വി. മെയ്യപ്പൻ]] ആയിരുന്നു ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സഹ ഉടമ) പ്രവർത്തിക്കുകയും, എ.വി.എമ്മിന്റെ സംഗീത സംവിധായകനായ [[ആർ. സുദർശനം|ആർ. സുദർശനത്തിനുവേണ്ടി]] പല ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും വയലിൻ വായിക്കാനും ആരംഭിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ, മലയാള സംഗീത സംവിധായകനും പിയാനോ വാദകനുമായ [[പി.എസ്. ദിവാകർ|പി.എസ്. ദിവാകറുമായി]] അടുക്കുകയും, തുടർന്ന് [[സി.ആർ. സുബ്ബുരാമൻ]], [[എച്ച്.എം.വി|ഹിസ് മാസ്റ്റേഴ്സ് വോയിസിലേക്ക്]] വയലിൻ വാദകനായി രാമമൂർത്തിയെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. 1940-കളുടെ അവസാനത്തോടെ രാമമൂർത്തി, സി.ആർ. സുബ്ബുരാമന്റെ ടീമിന്റെ ഭാഗമാവുകയും, അവിടെ ഒപ്പമുള്ള വയലിനിസ്റ്റായിരുന്ന [[ടി.ജി. ലിംഗപ്പ|ടി.ജി. ലിംഗപ്പയെ]] പരിചയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 

=== വിശ്വനാഥൻ ===
അഭിനയിക്കാനും, പാടാനുമുള്ള ആഗ്രഹങ്ങളുമായി കടന്നുവന്ന വിശ്വനാഥൻ, 1940-കളിൽ പല നാടകങ്ങളിലും അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1950-കളിലെ പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകനും എസ്.വി. വെങ്കടരാമന്റെ വയലിനിസ്റ്റുമായിരുന്ന [[ടി.ആർ. പാപ്പ|ടി.ആർ. പാപ്പയുമായി]] വിശ്വനാഥൻ കണ്ടുമുട്ടുകയും അസിസ്റ്റന്റ് ജോലി തരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. സംഗീതനിർമ്മാണത്തിലെ താത്പര്യം കാരണം, പിന്നീട് [[എസ്.എം. സുബ്ബൈയാ നായിഡു|എസ്.എം. സുബ്ബൈയാ നായിഡുവിനൊപ്പം]] വിശ്വനാഥൻ പ്രവർത്തിക്കാനാരംഭിച്ചു. സി.ആർ. സുബ്ബുരാമനുവേണ്ടി ഹാർമോണിയം വായിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ശേഷമാണ് രാമമൂർത്തിയെയും ടി.ജി. ലിംഗപ്പയെയും പരിചയപ്പെടുന്നത്. ഹാർമോണിയം കൂടാതെ, ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ പിയാനോ വാദനവും വിശ്വനാഥൻ അഭ്യസിച്ചിരുന്നു.

== ചലച്ചിത്ര ജീവിതം ==

=== സുബ്ബുരാമനോടൊപ്പം ===
സി.ആർ. സുബ്ബുരാമനുവേണ്ടി വിശ്വനാഥൻ ഹാർമോണിയവും, രാമമൂർത്തി വയലിനുമായിരുന്നു വായിച്ചിരുന്നത്. ഇരുവരും സുബ്ബുരാമനെയാണ് ഗുരുവായി പരിഗണിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും, എസ്.വി. വെങ്കടരാമന്റെയും, ടി.ആർ. പാപ്പയുടെയും സംഗീതവും വിശ്വനാഥന് പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ടെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 

1952-ൽ പല ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെയും സംഗീതസംവിധാനം പൂർത്തിയാകാത്ത നിലയിലിരിക്കവേയാണ് സുബ്ബുരാമൻ മരണപ്പെടുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ പ്രതിസന്ധിയിലായ ദേവദാസ്, ചന്ദ്രാണി, മരുമകൾ, കാതൽ എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലസംഗീതം വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ചേർന്ന് പൂർത്തിയാക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിനെത്തുടർന്ന്, ഉത്തരേന്ത്യയിൽ പ്രശസ്തരായ [[Shankar Jaikishan|ശങ്കർ ജയ്കിഷന്]] സമാനമായി ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഒരു ദ്വയമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം വിശ്വനാഥൻ പങ്കുവെക്കുകയുണ്ടായി. തുടക്കത്തിൽ വിമുഖത പ്രകടിപ്പിച്ചെങ്കിലും, രാമമൂർത്തിയും ഇത് അംഗീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;sp&quot;&gt;{{Cite magazine|last=Ramachandran|first=T. M.|date=17 August 1963|title=Kings of Light Melody|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n383/mode/2up|url-status=live|magazine=[[Sport and Pastime]]|volume=17|page=43|archive-url=https://archive.today/20230202061945/https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n383/mode/2up|archive-date=2 February 2023|access-date=2 February 2023}}&lt;/ref&gt;

=== ആദ്യ ചലച്ചിത്രം ===
എ.എൽ. ശ്രീനിവാസൻ തിരക്കഥയെഴുതി, [[എൻ.എസ്. കൃഷ്ണൻ]] (ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ആദ്യ വ്യക്തികളിലൊരാൾ) സംവിധാനം ചെയ്ത പണം ആയിരുന്നു ഈ ദ്വയത്തിന്റെ ആദ്യ ചലച്ചിത്രം.&lt;ref name=&quot;sp&quot; /&gt; ഇരുവരുടെയും സംഗീത താത്പര്യങ്ങളും വ്യക്തിത്വങ്ങളും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നു. കർണാടകസംഗീത പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു രാമമൂർത്തിയുടെ പ്രധാനമേഖലയെങ്കിൽ, വിശ്വനാഥൻ, കൂടുതൽ ഊർജസ്വലനായ വ്യക്തിയും അത്തരത്തിലുള്ള പാട്ടുകളിൽ കൂടുതൽ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

[[ശിവാജി ഗണേശൻ]] അഭിനയിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെയും, പിൽക്കാലത്ത് ഏറെ പ്രശസ്തമായ കൂട്ടായ്മയിലുള്ള [[പദ്മിനി|പദ്മിനിക്കൊപ്പമുള്ള]] ആദ്യ ചലച്ചിത്രവുമായിരുന്നു ''[[പണം (ചലച്ചിത്രം)|പണം]]''. രാമമൂർത്തി-വിശ്വനാഥൻ എന്നായിരുന്നു ആദ്യം പേരിടാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും, വിശ്വനാഥന്റെ പേര് ആദ്യം വരുന്നതാവും കൂടുതൽ ചേരുന്നതെന്നും, &quot;കൂടുതൽ പരിചയസമ്പന്നനായ താങ്കൾ, തൊട്ടുപിന്നിൽനിന്ന് പിന്തുണയ്ക്കുന്നതല്ലേ ഭംഗി&quot; എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയും, തുടർന്ന് രാമമൂർത്തി അതംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Rangarajan|first=Malathi|date=November 8, 2012|title=Ninety, and bowing away!|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/ninety-and-bowing-away/article4077596.ece|access-date=26 July 2018|archive-date=3 April 2020|archive-url=https://archive.today/20200403164629/https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/ninety-and-bowing-away/article4077596.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ഇക്കാലത്ത് തന്നെയാണ്, സംഗീതഞ്ജനും ഗായകനുമായിരുന്ന [[സി.എസ്. ജയരാമൻ]] ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ''രത്ത കണ്ണീർ'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലസംഗീതം ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതും വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ചേർന്നാണ്. 

=== വിജയം ===
[[ജി. രാമനാഥൻ]], [[എസ്.വി. വെങ്കട്ടരാമൻ|എസ്.വി. വെങ്കട്ടരാമൻ,]] [[കെ.വി. മഹാദേവൻ]], [[എസ്. രാജേശ്വര റാവു]], [[വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി|എസ്. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], [[പെണ്ട്യാല നാഗേശ്വര റാവു]] എന്നീ സംഗീത സംവിധായകർ കൂടുതലായി സ്വീകാര്യത നേടിയിരുന്ന ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി ദ്വയം വളരെ പതിയെയാണ് ഗാനങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയത്. എന്നാൽ പണം എന്ന ചലച്ചിത്രം വിജയമായ ശേഷം, 1952 മുതൽ 1965 വരെ 100-ലധികം ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിക്കാൻ ദ്വയത്തിന് സാധിച്ചു. 1957 മുതൽ 1965 വരെയുള്ള കാലയളവിലെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നിർവഹിച്ചതും ഇവരായിരുന്നു. 

വളരെ ലളിതമായ ഗാനശകലങ്ങൾ വഴി ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഈ ദ്വയം, 1950-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''പോർട്ടർ കന്ദൻ, പാസവലൈ, തെനാലി രാമൻ, ഗുലേബകാവലി, സുഖം എങ്കേ, സ്വർഗവാസൽ'' എന്നീ ചലച്ചിത്രങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ പ്രശസ്തി കൈവരിക്കുകയുണ്ടായി. 1956-ൽ [[എൻ.ടി. രാമറാവു|എൻ.ടി. രാമ റാവുവും]] [[അഞ്ജലി ദേവി|അഞ്ജലി ദേവിയും]] അഭിനയിച്ച, ''വേലൈക്കാരി'' എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ തെലുഗു റീമേക്കായ ''സന്തോഷം'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന് വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി സംഗീതം നൽകുകയും ഗാനങ്ങൾ വലിയ വിജയം നേടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഹിന്ദിയിൽ, നയാ ആദ്മി എന്ന പേരിൽ റീമേക്ക് ചെയ്ത ചലച്ചിത്രത്തിൽ [[മദൻ മോഹൻ]] ആയിരുന്നു സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചതെങ്കിലും യഥാ‌ർത്ഥ പതിപ്പിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചില ഗാനങ്ങളുടെ ഈണങ്ങൾ അതേപടി ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി. ഈ ഗാനങ്ങളും അതിവേഗം പ്രശസ്തമായി.

=== മറ്റ് സംഭാവനകൾ ===
[[ടി.എം. സൗന്ദരരാജൻ]], [[പി. സുശീല]], [[പി.ബി. ശ്രീനിവാസ്]], [[പി. ലീല]], [[എൽ.ആർ. ഈശ്വരി]], [[സീർകാഴി ഗോവിന്ദരാജൻ]], [[ഉടുത സരോജിനി]], [[കെ. ജമുനാ റാണി]], [[എം.എസ്. രാജേശ്വരി]], [[എ.എൽ. രാഘവൻ]] എന്നിവർ പാടി പ്രശസ്തമായ ഭൂരിഭാഗം ഗാനങ്ങളുടെയും സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചത് വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി ദ്വയമായിരുന്നു. സംവിധായകരായ [[ബി.ആർ. പന്തുലു]], [[ബി.എസ്. രംഗ]], [[കൃഷ്ണൻ-പഞ്ചു]], [[എ. ഭീംസിംഗ്|എ. ഭീംസിങ്]], [[പി. മാധവൻ|പി മാധവൻ]], [[സി.വി. ശ്രീധർ]], [[ടി.ആർ. രാമണ്ണ]], [[എ.സി. ത്രിലോകചന്ദർ]] എന്നിവർ നിരന്തരം ഈ ദ്വയത്തോടൊപ്പം ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 

=== ''മെല്ലിസൈ മന്നർകൾ'' ===
1963 ജൂൺ 16-ന് മദ്രാസ് ട്രിപ്ലികെയ്ൻ കൾച്ചറൽ അക്കാദമിയിൽ വച്ച് നടന്ന പരിപാടിയിൽ വച്ചാണ് [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], മെല്ലിസൈ മന്നർകൾ ({{langx|ta|மெல்லிசை மன்னர்கள்}}, ലളിതസംഗീതത്തിന്റെ രാജാക്കന്മാർ) എന്ന പേര് നൽകി വിശ്വനാഥൻ - രാമമൂർത്തി ദ്വയത്തെ ആദരിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|last=Ramachandran|first=T. M.|date=6 July 1963|title=Music Maestros Honoured|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n45/mode/2up|url-status=live|magazine=[[Sport and Pastime]]|volume=17|page=42|archive-url=https://archive.today/20230202053705/https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12015/page/n45/mode/2up|archive-date=2 February 2023|access-date=2 February 2023}}&lt;/ref&gt;

=== പിളർപ്പ് ===
1965 ജൂലൈ 9-ന് പുറത്തിറങ്ങിയ [[ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ (1965)|''ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ'']] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന് ശേഷമാണ് ഈ ദ്വയം പിരിയുന്നത്. ഇതിനു ശേഷം ഇരുവരും സ്വതന്ത്ര സംഗീത സംവിധായകരായി ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിക്കുകയുണ്ടായി. വിശ്വനാഥനൊപ്പമാണ് ഇരുവരുടെയും സംവിധാനസഹായികൾ തുടർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ടി.ആർ. രാമണ്ണ, എ. ഭീംസിങ് എന്നീ സംവിധായകർ ഇരുവരും പിരിഞ്ഞതിലെ ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചെങ്കിലും പിൽക്കാലത്ത്, ഇരുവരുമായും പ്രത്യേകം പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. 

വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി ദ്വയം പിരിഞ്ഞത്. 1964-ൽ, സി.വി. ശ്രീധർ സംവിധാനം ചെയ്ത്, എസ്.വി. സുബ്ബൈയ്യാ, ആർ. മുത്തുരാമൻ, ചന്ദ്രകാന്ത, നാഗേഷ്, വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, വി.എസ്. രാഘവൻ എന്നിവർ അഭിനയിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ കലൈ കോവിൽ എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധാനവും നിർമ്മാണവും നിർവ്വഹിച്ചത് വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ചേർന്നായിരുന്നു. ഈ ചലച്ചിത്രവും അതിലെ ഗാനങ്ങളും വാണിജ്യപരമായി പരാജയപ്പെടുകയും കൽക്കി മാസികയിൽ ഇതിനെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് ലേഖനം പുറത്തിറങ്ങുകയും ചെയ്തു. 1964-ന്റെ അവസാനം നാഗേഷ്, ആർ. മുത്തുരാമൻ, കെ.ആർ. വിജയ എന്നിവർ അഭിനയിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ സർവർ സുന്ദരം എന്ന ചലച്ചിത്രത്തോടെ ഇരുവർക്കുമിടയിലെ വിയോജിപ്പുകൾ വർധിച്ചു. ബോളിവുഡ് സംഗീത സംവിധായകനായിരുന്ന നൗഷാദ് അലി, എ.വി. മെയ്യപ്പനോട് നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം ഷൂട്ടിങ് നടക്കാനിരിക്കവേ അതിലേക്ക് രാമമൂർത്തി വരാതിരിക്കുകയും, തുടർന്ന് ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ എന്ന ചലച്ചിത്രം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഇരുവരും പിരിഞ്ഞതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 

തുടർന്ന് സ്വതന്ത്ര സംഗീത സംവിധാനം ആരംഭിച്ച ശേഷം എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ, 1965 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ 700-ലധികം ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നിർവഹിച്ചു. താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ അളവിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ രാമമൂർത്തി, 1966-നും 1986-നുമിടയിൽ 19 ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്കാണ് സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചത്. 1988 മുതൽ എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ കൂടുതൽ ഭക്തിഗാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 

=== ഒത്തുചേരൽ ===
1995-ൽ, [[സത്യരാജ്]], [[റോജാ]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ എങ്കിരുന്തോ വന്താൻ എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധാനത്തിനായി വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയും ഒത്തുചേർന്നിരുന്നു. ചിത്രം എന്ന മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ റീമേക്കായിരുന്നു ഇത്. എന്നാൽ ഈ ചലച്ചിത്രം സാമ്പത്തികമായി പരാജയപ്പെടുകയും, ഗാനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോവുകയും ചെയ്തു. ഇരുവരും ഒരുമിച്ച അവസാന ചലച്ചിത്രം കൂടിയായിരുന്നു ഇത്. 2006 - ൽ സത്യഭാമ സർവകലാശാല, ഇരുവർക്കും ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=4 September 2006|title=Honorary doctorates for seven eminent personalities|work=[[The Hindu]]|location=Chennai, India|url=http://www.hindu.com/2006/09/04/stories/2006090414590500.htm|url-status=dead|access-date=6 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203104123/http://www.hindu.com/2006/09/04/stories/2006090414590500.htm|archive-date=3 December 2007}}&lt;/ref&gt;

=== തിരൈ ഇസൈ ചക്രവർത്തി ===
2012 ഓഗസ്റ്റിൽ, അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ജെ. ജയലളിത]], വിശ്വനാഥനും രാമമൂർത്തിയ്ക്കും ''തിരൈ ഇസൈ ചക്രവർത്തി'' ({{langx|ta|திரை இசை சக்ரவர்த்தி}}, ചലച്ചിത്ര സംഗീത ചക്രവർത്തി) എന്ന പദവി നൽകി ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://chennaionline.com/movies/cine-buzz/20124830094809/Amma-confers-title-of-Thiraiyisai-Chakravarthy-on-legendary-MSV.col|title=Amma confers title of Thiraiyisai Chakravarthy on legendary MSV|access-date=12 June 2013|date=30 August 2012|website=Chennai Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927230705/http://chennaionline.com/movies/cine-buzz/20124830094809/Amma-confers-title-of-Thiraiyisai-Chakravarthy-on-legendary-MSV.col|archive-date=27 September 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://newindianexpress.com/cities/chennai/article597851.ece|title=CM confers Thirai Isai Chakravarthy on MSV|access-date=12 June 2013|date=30 August 2012|website=[[The New Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806232815/http://newindianexpress.com/cities/chennai/article597851.ece|archive-date=6 August 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/after-padma-snub-jaya-says-one-day-centre-will-listen/995707/|title=After Padma snub, Jaya says one day Centre will listen|access-date=12 June 2013|date=31 August 2012|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210528105426/https://indianexpress.com/article/news-archive/web/after-padma-snub-jaya-says-one-day-centre-will-listen/|archive-date=28 May 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== മരണം ==
2013 ഏപ്രിൽ 17-ന് തന്റെ 91-ാം വയസ്സിൽ വാർധക്യസഹജമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെത്തുടർന്ന് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ഒരു ആശുപത്രിയിൽ വച്ചാണ് രാമമൂർത്തി അന്തരിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;death&quot;&gt;{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-17/chennai/38615223_1_j-jayalalithaa-jaya-tv-composer|title=TK Ramamurthy, noted music composer, passes away|access-date=2023-02-02|date=2013-04-17|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130426125705/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-17/chennai/38615223_1_j-jayalalithaa-jaya-tv-composer|archive-date=26 April 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2015 ജൂൺ 27-ന് ശ്വാസതടസ്സം നേരിട്ടത്തിനെത്തുടർന്ന് എം.എസ്. വിശ്വനാഥനെ ഫോർട്ടിസ് മലർ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.telangananewspaper.com/m-s-viswanathan-death/|title=M S Viswanathan Death|access-date=31 July 2015|date=14 July 2015|website=Telangana News Paper|archive-url=https://web.archive.org/web/20150714173546/http://www.telangananewspaper.com/m-s-viswanathan-death/|archive-date=14 July 2015|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt; ജൂലൈ 14-ന് പുലർച്ചെ 4:15ന് മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/King-of-Light-Music-MS-Viswanathan-Passes-Away/2015/07/14/article2919555.ece|title=King of Film Music MS Viswanathan Passes Away|access-date=31 July 2015|date=14 July 2015|website=[[The New Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220719063616/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2015/jul/14/King-of-Film-Music-MS-Viswanathan-Passes-Away-783821.html|archive-date=19 July 2022|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb name|0530818|M. S. Viswanathan}}
* {{IMDb name|1823672|T. K. Ramamoorthy}}
* [http://mellisai.tripod.com.htm/ List of movies composed music by Viswanathan Ramamoorthy]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[വർഗ്ഗം:സംഗീതസം‌വിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംഗീതസം‌വിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡ ചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധായകർ]]</text>
      <sha1>818y0nvimgo8kk3p108u0daqcywl1qj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ജോൺ കോക്കൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>668993</id>
    <revision>
      <id>4634199</id>
      <timestamp>2026-06-29T12:09:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1358419743|John Kokken]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4634199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20845" sha1="9eu9nqsyyonsyfj3n4uyg7ucyh4jqt9" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പറമ്പാരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പാരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തും. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രരചന ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>9eu9nqsyyonsyfj3n4uyg7ucyh4jqt9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634200</id>
      <parentid>4634199</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* കരിയർ */</comment>
      <origin>4634200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20863" sha1="2f2664ar9rtqeiaug8562suguiuno1n" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പറമ്പാരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പാരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തും. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രരചന ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>2f2664ar9rtqeiaug8562suguiuno1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634201</id>
      <parentid>4634200</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:10:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* വ്യക്തിജീവിതം */</comment>
      <origin>4634201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20866" sha1="2p2sjk54nr2n43f2ymszxd321fvct4p" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പറമ്പാരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പാരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തും. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രരചന ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>2p2sjk54nr2n43f2ymszxd321fvct4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634202</id>
      <parentid>4634201</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* ചലച്ചിത്രരചന */</comment>
      <origin>4634202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20869" sha1="lgex0t5hh24spuvjrkmht72w02sz6ee" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പറമ്പാരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പാരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തും. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== പരാമർശങ്ങൾ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>lgex0t5hh24spuvjrkmht72w02sz6ee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634203</id>
      <parentid>4634202</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* പരാമർശങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4634203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20823" sha1="nzo4xz235tvuwmz3fm39fqi0s63y0ex" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പറമ്പാരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പാരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തും. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>nzo4xz235tvuwmz3fm39fqi0s63y0ex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634204</id>
      <parentid>4634203</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ */</comment>
      <origin>4634204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20847" sha1="fi2p2kapnd3tbwtq1j8e40odyxmvwwg" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പറമ്പാരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പാരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തും. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>fi2p2kapnd3tbwtq1j8e40odyxmvwwg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634205</id>
      <parentid>4634204</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:13:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ</comment>
      <origin>4634205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20838" sha1="sdmkaf0b1x6ipyqk4fbxmsj0ufmdvqx" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പരമ്പരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>sdmkaf0b1x6ipyqk4fbxmsj0ufmdvqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634206</id>
      <parentid>4634205</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>fix error</comment>
      <origin>4634206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20838" sha1="1eua62uevkdervxxbbw4o66j5kd3t57" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പരമ്പരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin11&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>1eua62uevkdervxxbbw4o66j5kd3t57</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634208</id>
      <parentid>4634206</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* ആദ്യകാല ജീവിതം */</comment>
      <origin>4634208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20839" sha1="l66c2nl91x54bvbky49pn7gqfnfj3de" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പരമ്പരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin11&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:00&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>l66c2nl91x54bvbky49pn7gqfnfj3de</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634209</id>
      <parentid>4634208</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjithsiji</username>
        <id>22471</id>
      </contributor>
      <comment>/* അഭിനയജീവിതം */</comment>
      <origin>4634209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20840" sha1="o54rnglhakp8b8o44lsx9qdj23sdjrr" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = John Kokken
| image              = VSKM6749 copy profile 1.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Anish John Kokken
| birth_date         = {{birth date and age|1981|03|27|df=y}}
| birth_place        = [[Thrissur]], [[Kerala]], India
| occupation         = Actor
| years_active       = 2006–present
| spouse             = {{ubl|{{marriage|[[Meera Vasudevan]]|2012|2016|reason=div}}|{{marriage|[[Pooja Ramachandran]]|2019}}}}
| children           = 2
| relatives          = 
}}
[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന സിനിമാനടനും മുൻ മോഡലും ആണ് '''അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ'''. 2021-ലെ തമിഴ് ചിത്രമായ സർപ്പട്ട പരമ്പരൈയിലെ വെമ്പുലി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.

== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂരിൽ ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തിലാണ് അനീഷ് ജോൺ കൊക്കൻ ജനിച്ചതെങ്കിലും വളർന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലാണ്]]. പിതാവ് ജോൺ സ്കൂൾ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പലും മാതാവ് നഴ്സുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്. .&lt;ref name=&quot;hin11&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|title=I Would Have Attended Some 1200 Auditions Before I Got Selected For My 1st Ad&amp;nbsp;– John Kokken (Actor)|access-date=10 January 2023|last=K|first=Ananie Borgia|date=26 October 2020|website=eatmy.news|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108013300/https://www.eatmy.news/2020/10/i-would-have-attended-some-1200.html|archive-date=8 January 2023}}&lt;/ref&gt; ഹോട്ടൽ മാനേജ്മെന്റ് പഠനം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അനീഷ് മുംബൈയിലെ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ബിഎസ്ഇ പഠിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:00&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;/ref&gt;

== അഭിനയജീവിതം ==
ഒരു മോഡലായാണ്  അനീഷ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2005 ലെ ഗ്ലാഡ്രാഗ്സ് മത്സരത്തിൽ അവസാന പത്തിൽ ഫിനിഷ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് സിനിമാ നടനായി കരിയർ തുടർന്നു.&lt;ref name=&quot;hin1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|title=Villain with a body|access-date=10 January 2023|last=Manmadhan|first=Prema|date=4 April 2010|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece|archive-date=8 January 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFManmadhan2010&quot;&gt;Manmadhan, Prema (4 April 2010). [https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece &quot;Villain with a body&quot;]. ''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20230108012532/https://www.thehindu.com/features/cinema/Villain-with-a-body/article16364888.ece Archived] from the original on 8 January 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 January&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2006 ൽ കളഭം എന്നചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനീഷ് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം ഭാഷകളിലെ വിവിധ സിനിമകളിൽ സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2010 ൽ പ്രശസ്ത നടനും നിർമ്മാതാവുമായ [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ|പുനീത് രാജ്കുമാർ]] അദ്ദേഹത്തെ കന്നഡ സിനിമയിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ കാലയളവിൽ, യെവട് (2014), ബാഹുബലിഃ ദി ബിഗിനിംഗ്, (2015), കെ. ജി. എഫ് ഫിലിം സീരീസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|title=Puneeth Rajkumar introduced Kannada cinema to me with Dr Rajkumar films: John Kokken|access-date=15 April 2023|last=Joy|first=Prathibha|date=Mar 15, 2022|website=[[ottplay.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415085946/https://www.ottplay.com/interview/puneeth-rajkumar-introduced-kannada-cinema-to-me-with-dr-rajkumar-films-john-kokken/3771e08225130|archive-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|title=From 'Baahubali' to 'Sarpatta Parambarai' – Vembuli John Kokken's dream comes true|access-date=30 January 2023|date=30 August 2021|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074158/https://www.indiaglitz.com/sarpatta-parambarai-vembuli-actor-john-kokken-scene-in-baahubali-tamil-news-294040|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2021ൽ പാ. രഞ്ജിത്തിൻറെ സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈയിൽ ബോക്സർ വെമ്പുലി എന്ന വേഷം അനീഷിന് പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടിക്കൊടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|title=Ajith has a special gift for his Thunivu co-star John Kokken!|access-date=30 January 2023|date=15 December 2022|website=[[OTTPlay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130074139/https://www.ottplay.com/news/ajith-has-a-special-gift-for-his-thunivu-co-star-john-kokken/9c92577333458|archive-date=30 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|title='KGF 2' actor John Kokken faces trolls after his latest social media statement|access-date=17 November 2022|date=29 March 2022|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118022113/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kgf-2-actor-john-kokken-faces-trolls-after-his-latest-social-media-statement/articleshow/90516232.cms|archive-date=18 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2021ന്റെ അവസാനത്തിൽ ദി വില്ലേജ്, ദി ''ഫ്രീലാൻസർ'' എന്നീ സ്ട്രീമിംഗ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|title=Milind Rau's 'The Village': Love in the time of leeches|access-date=2023-12-25|date=21 November 2023|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225032056/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/nov/21/milind-rausthe-village-love-in-the-time-of-leeches-2634651.html|archive-date=25 December 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|title=EXCLUSIVE {{!}} John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'|access-date=2023-12-25|last=Mathur|first=Vinamra|date=2023-08-30|website=[[Firstpost]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html|archive-date=27 December 2023}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMathur2023&quot;&gt;Mathur, Vinamra (30 August 2023). [https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html &quot;EXCLUSIVE | John Kokken on his show 'The Freelancer': 'The role demanded someone who's physically fit'&quot;]. ''[[Firstpost]]''. [https://web.archive.org/web/20231227032140/https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-john-kokken-on-his-show-the-freelancer-the-role-demanded-someone-whos-physically-fit-13056052.html Archived] from the original on 27 December 2023&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;25 December&lt;/span&gt; 2023&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2023ൽ അദ്ദേഹം തുനിവ് എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന വില്ലൻ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|title=Thala Ajith lauds John Kokken for his performance as Vembuli in Sarpatta Parambarai|access-date=10 January 2023|date=29 March 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110211238/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thala-ajith-lauds-john-kokken-for-his-performance-as-vembuli-in-sarpatta-parambarai-1832805-2021-07-26|archive-date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യജീവിതം ==
2012ൽ അനീഷ് നടി മീര വാസുദേവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനുണ്ട് .&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|title=Bigg Boss fame Pooja Ramachandran marries actor John Kokken...|access-date=17 November 2022|date=April 18, 2019|website=[[Onmanorama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/04/18/pooja-ramachandran-marries-john-kokken.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|title=John and me complement each other, says Meera|access-date=17 November 2022|date=25 July 2012|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/john-and-me-complement-each-other-says-meera/articleshow/15138705.cms|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt; 2016ൽ ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു. 2019 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം നടി പൂജ രാമചന്ദ്രനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Onmanorama&quot; /&gt; അവർക്ക് 2023 ഏപ്രിലിൽ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

=== സിനിമ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ചലച്ചിത്ര ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!സിനിമ
!റോൾ
!ഭാഷ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2006
|കളഭം
|ജിഹാദി ഭീകരൻ
| rowspan=&quot;5&quot; |മലയാളം
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|ലൗ ഇൻ സിംഗപ്പൂർ
|രാഹുൽ
|
|-
|''ഐജി''
|യാസർ ഷാ
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2010
|''[[അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|പണമിടപാടുകാരൻ
|
|-
|''[[ശിക്കാർ]]''
|തമ്പി മുത്തലാളി
|
|-
|''പൃഥ്വി''
|നാഗേന്ദ്ര നായക്
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''ശൌര്യ''
|വിജയേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകൻ
|
|-
|''മൈലാരി''
|അനിതയുടെ സഹോദരൻ
|
|-
|''ഡോൺ സീനു''
|പ്രവീൺ ദുഗ്ഗൽ
|തെലുങ്ക്
|
|-
|''ശൌര്യ''
|
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''[[ഒസ്തി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഒസ്തെ]]''
|ലോക്കൽ ഡോൺ
|തമിഴ്
|
|-
|ടീൻ മാർ
|വാസുമതിയുടെ സഹോദരൻ
|തെലുങ്ക്
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2012
|''കോ കോ''
|
| rowspan=&quot;3&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''അന്ന ബോണ്ട്''
|ജോൺ മാത്യു
|
|-
|''ശിവ''
|പാണ്ഡുരംഗ ഷെട്ടിയുടെ മകൻ
|
|-
|അധിനായകുഡു
|മന്ത്രിയുടെ മകൻ
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|ദാരുവു
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''വീരം''
|ആദലരാസുവിന്റെ വലംകൈ
|തമിഴ്
|
|-
|''[[യെവഡു]]''
|ദേവ.
| rowspan=&quot;4&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|1:നെനോക്കഡിനെ
|അന്റോണിയോ റോസറിയസിന്റെ സഹായി
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
|''[[ബാഹുബലി : ദ ബിഗിനിങ്]]''
|കാലകേയ
|&lt;ref name=&quot;thenewsminute.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|title=Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?|access-date=17 November 2022|date=1 September 2021|website=[[The News Minute]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689|archive-date=17 November 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 &quot;Did you know Sarpatta's Vembuli was in Baahubali?&quot;]. ''[[The News Minute]]''. 1 September 2021. [https://web.archive.org/web/20221117180810/https://www.thenewsminute.com/article/did-you-know-sarpattas-vembuli-was-baahubali-154689 Archived] from the original on 17 November 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;17 November&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|''ബ്രൂസ് ലീ''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2016
|''ലക്ഷ്മണ''
|
|കന്നഡ
|
|-
|''സർദാർ ഗബ്ബർ സിംഗ്''
|പത്താൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''[[ജനത ഗാരേജ്|ജനതാ ഗാരേജ്]]''
|സത്പാൽ
|
|-
|''ചുട്ടാലബ്ബായി''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2017
|''[[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]]''
|മുത്തസിം
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജ ദ ഗ്രേറ്റ്|രാജാ ദി ഗ്രേറ്റ്]]''
|ദേവരാജിൻറെ സഹായി
|തെലുങ്ക്
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|title=John Kokken in Raja The Great|access-date=17 November 2022|last=Jonnalagedda|first=Pranita|date=4 May 2017|website=[[Deccan Chronicle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117195650/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/040517/john-kokken-in-raja-the-great.html|archive-date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 1]]''
|ജോൺ
|കന്നഡ
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
|''വെങ്കി മാമാ''
|ബിഹാറി കരാർ കൊലയാളി
| rowspan=&quot;2&quot; |തെലുങ്ക്
|
|-
|''മഹർഷി''
|വിവേക് മിത്തലിന്റെ പിഎ
|
|-
|2021
|സർപ്പാട്ട പരമ്പരൈ
|വെംബുലി
| rowspan=&quot;2&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|പൊയ്ക്കാൽ കുതിരൈ
|ദേവ
|
|-
|''ജെയിംസ്''
| rowspan=&quot;2&quot; |ജോൺ
| rowspan=&quot;2&quot; |കന്നഡ
|
|-
|''[[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 2|കെ. ജി. എഫ്.: അധ്യായം 2]]''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|''തുനിവു''
|ക്രിഷ്
|തമിഴ്
|
|-
|''വീര സിംഹ റെഡ്ഡി''
|രാജാ റെഡ്ഡി
|തെലുങ്ക്
|
|-
|2024
|''ക്യാപ്റ്റൻ മില്ലർ''
|ജയവർധൻ രാജകുമാരൻ
| rowspan=&quot;4&quot; |തമിഴ്
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2025
|''മധ ഗജ രാജ''
|പെദ പെരുമാളിന്റെ മകൻ
|
|-
|''കാതലിക്ക നേരമില്ലായ്''
|കരൺ
|
|-
|2026
|ബ്ലാസ്റ്റ്
|വരുൺ ധയലൻ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|title=Blast review: Big bang ideas that fizzle out before the final frame|access-date=28 May 2026|last=K|first=Janani|date=28 May 2026|website=[[India Today]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528090339/https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/blast-review-preity-mukundhan-arjun-sarja-predictable-overlong-action-thriller-2918460-2026-05-28|archive-date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ജോൺ കോക്കൻ ടെലിവിഷൻ ക്രെഡിറ്റുകളുടെ പട്ടിക
!വർഷം.
!തലക്കെട്ട്
!റോൾ
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
|ദി വില്ലേജ്
|ഫർഹാൻ ഹമീദ്
|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ
|[[തമിഴ്]]
|-
|ദി ഫ്രീലാൻസർ
|രാഘവേന്ദ്ര സേതു
|[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി + ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]
|[[ഹിന്ദി]]
|}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* {{IMDb name}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>o54rnglhakp8b8o44lsx9qdj23sdjrr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 29</title>
    <ns>100</ns>
    <id>668994</id>
    <revision>
      <id>4634259</id>
      <timestamp>2026-06-29T18:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby John Vannilam</username>
        <id>13754</id>
      </contributor>
      <comment>പുതിയത്</comment>
      <origin>4634259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2913" sha1="sswdvwaznjtarpfhp29ri9ezp9k6qca" xml:space="preserve">=== 2026 ജൂൺ 29 തിങ്കളാഴ്ച ===
'''1201 മിഥുനം 15'''
ലോകം
*[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയും]] [[ഇറാൻ|ഇറാനും]] തമ്മിൽ ഈ ആഴ്ച ചർച്ച നടത്തും; ഇനി പരസ്പരം ആക്രമിക്കില്ലെന്ന് ധാരണ.
*ഇറാനും [[ദുബായ്|ദുബായിക്കും]] ഇടയിലുള്ള വിമാന സർവീസുകൾ അടുത്ത ആഴ്ച മുതൽ പുനരാരംഭിക്കും
*[[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] കനത്ത ഉഷ്ണതരംഗം: [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] ആയിരത്തിലധികം മരണം
*[[പാകിസ്താൻ]] [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ]] ബോംബാക്രമണം നടത്തി; 36 മരണം, 40 പേർക്ക് പരിക്ക്.
*[[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിൽ]] അനധികൃതമായി താമസിക്കുന്ന അഫ്ഗാൻ പൗരന്മാരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശം
*[[റഷ്യ|റഷ്യൻ]] റിഫൈനറികളിൽ [[ഉക്രൈൻ|യുക്രെയിന്റെ]] ഡ്രോൺ ആക്രമണം

ഇന്ത്യ
*[[അയോധ്യ ശ്രീരാമ ക്ഷേത്രം|അയോധ്യ ശ്രീരാമക്ഷേത്ര]] കാണിക്കപ്പണ മോഷണക്കേസിലെ പ്രതികളുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട്-ലോക്കർ വിവരങ്ങൾ പോലീസ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.  [[ചമ്പത് റായ്|ചമ്പത് റായിയെ]] പോലീസ് ചോദ്യം ചെയ്തു.. അന്വേഷണം തുടങ്ങും മുൻപ് 58 ലക്ഷം രൂപ ട്രസ്റ്റ് തിരികെ പിടിച്ചു
*അയോധ്യ ശ്രീരാമക്ഷേത്ര കാണിക്കപ്പണം മോഷണക്കേസിൽ അടിയന്തര വാദം കേൾക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി വിസമ്മതിച്ചു.

കേരളം
*കീഴാറ്റൂർ [[വയൽക്കിളി സമരം]]: [[സുരേഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ഉൾപ്പെടെ 28 പ്രതികളെയും കോടതി വെറുതെ വിട്ടു.

{{തിരുത്തുക| കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 29}}
-------
&lt;!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
--&gt;</text>
      <sha1>sswdvwaznjtarpfhp29ri9ezp9k6qca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഖത്തറിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>668995</id>
    <revision>
      <id>4634262</id>
      <timestamp>2026-06-29T20:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saul0fTarsus</username>
        <id>6737</id>
      </contributor>
      <comment>'{| class=&quot;wikitable sortable&quot; |- valign=baseline ! style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap;&quot; | [[List of cities in Qatar|City served]] ! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Municipalities of Qatar|Municipality]] ! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[ICAO airport code|ICAO]] ! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[IATA airport code|IATA]] ! style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap;&quot; | Airport name ! style=&quot;text-align:left;&quot; | Geographi...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4634262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2631" sha1="rm8f3jq8dlpu0zmiyiitn5kp0rvbdxi" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- valign=baseline
! style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap;&quot; | [[List of cities in Qatar|City served]]
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Municipalities of Qatar|Municipality]]
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[ICAO airport code|ICAO]]
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[IATA airport code|IATA]]
! style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap;&quot; | Airport name
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Geographic coordinate system|Coordinates]]
|- style=&quot;font-weight:bold; background:#CCCCCC;&quot;
| &amp;nbsp;Civil airports
|
|
|
|
|
|- valign=top
| [[Al Khor]]
| [[Al Khor Municipality|Al Khor]]
| OTBK
|
| [[Al Khor Airport]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|37|46|N|051|30|24|E|region:QA_type:airport|name=Al Khor Airport}}&lt;/small&gt;
|- valign=top
| [[Doha]]
| [[Doha (municipality)|Doha]]
| OTBD
| DIA
| [[Doha International Airport]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|15|40|N|051|33|54|E|region:QA_type:airport|name=Doha International Airport}}&lt;/small&gt;
|- valign=top
| Doha
| Doha
| OTHH
| DOH
| [[Hamad International Airport]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|15|40|N|051|36|48|E|region:QA_type:airport|name=Hamad International Airport}}&lt;/small&gt;
|- style=&quot;font-weight:bold; background:#CCCCCC;&quot;
| &amp;nbsp;Military airports
|
|
|
|
|
|- valign=top
| Doha
| Doha
| OTBH
| XJD&lt;ref&gt;{{cite web |title=Airline and Location Code Search |url=https://www.iata.org/en/publications/directories/code-search/?airport.search=XJD |website=IATA |access-date=23 May 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[Al Udeid Air Base]]&lt;ref name=&quot;gcmap&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.gcmap.com/search?Q=country:QA | title=Qatar | publisher=Great Circle Mapper | accessdate=25 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unece.org/cefact/locode/qa.htm |title=Qatar |accessdate=2009-08-22 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513135740/http://www.unece.org/cefact/locode/qa.htm |archivedate=May 13, 2008 }}&lt;/ref&gt; (Abu Nakhlah Airport)
| &lt;small&gt;{{coord|25|07|02|N|051|18|53|E|region:QA_type:airport|name=Al Udeid Air Base}}&lt;/small&gt;
|- valign=top
| [[Dukhan]]
| [[Al-Shahaniya]]
|
|
| [[Dukhan / Tamim Airbase]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|27|16.8|N|050|59|18.6|E|region:QA_type:airport_region:QA}}&lt;/small&gt;

|}


== References ==
{{reflist}}

==External links==
* {{cite web | url = http://www.icao.int/anb/aig/Taxonomy/R4CDLocationIndicatorsbystate.pdf | title = ICAO Location Indicators by State | publisher = [[International Civil Aviation Organization]] | date = 2006-01-12 | access-date = 2009-08-22 | archive-date = 2007-09-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070926235554/http://www.icao.int/anb/aig/Taxonomy/R4CDLocationIndicatorsbystate.pdf | url-status = dead }}</text>
      <sha1>rm8f3jq8dlpu0zmiyiitn5kp0rvbdxi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4634263</id>
      <parentid>4634262</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saul0fTarsus</username>
        <id>6737</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[വർഗ്ഗം:ഖത്തറിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്</comment>
      <origin>4634263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2726" sha1="i6w0yiqh8wc2xo4xjulqogjmv74kamo" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- valign=baseline
! style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap;&quot; | [[List of cities in Qatar|City served]]
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Municipalities of Qatar|Municipality]]
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[ICAO airport code|ICAO]]
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[IATA airport code|IATA]]
! style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap;&quot; | Airport name
! style=&quot;text-align:left;&quot; | [[Geographic coordinate system|Coordinates]]
|- style=&quot;font-weight:bold; background:#CCCCCC;&quot;
| &amp;nbsp;Civil airports
|
|
|
|
|
|- valign=top
| [[Al Khor]]
| [[Al Khor Municipality|Al Khor]]
| OTBK
|
| [[Al Khor Airport]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|37|46|N|051|30|24|E|region:QA_type:airport|name=Al Khor Airport}}&lt;/small&gt;
|- valign=top
| [[Doha]]
| [[Doha (municipality)|Doha]]
| OTBD
| DIA
| [[Doha International Airport]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|15|40|N|051|33|54|E|region:QA_type:airport|name=Doha International Airport}}&lt;/small&gt;
|- valign=top
| Doha
| Doha
| OTHH
| DOH
| [[Hamad International Airport]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|15|40|N|051|36|48|E|region:QA_type:airport|name=Hamad International Airport}}&lt;/small&gt;
|- style=&quot;font-weight:bold; background:#CCCCCC;&quot;
| &amp;nbsp;Military airports
|
|
|
|
|
|- valign=top
| Doha
| Doha
| OTBH
| XJD&lt;ref&gt;{{cite web |title=Airline and Location Code Search |url=https://www.iata.org/en/publications/directories/code-search/?airport.search=XJD |website=IATA |access-date=23 May 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| [[Al Udeid Air Base]]&lt;ref name=&quot;gcmap&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.gcmap.com/search?Q=country:QA | title=Qatar | publisher=Great Circle Mapper | accessdate=25 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unece.org/cefact/locode/qa.htm |title=Qatar |accessdate=2009-08-22 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513135740/http://www.unece.org/cefact/locode/qa.htm |archivedate=May 13, 2008 }}&lt;/ref&gt; (Abu Nakhlah Airport)
| &lt;small&gt;{{coord|25|07|02|N|051|18|53|E|region:QA_type:airport|name=Al Udeid Air Base}}&lt;/small&gt;
|- valign=top
| [[Dukhan]]
| [[Al-Shahaniya]]
|
|
| [[Dukhan / Tamim Airbase]]
| &lt;small&gt;{{coord|25|27|16.8|N|050|59|18.6|E|region:QA_type:airport_region:QA}}&lt;/small&gt;

|}


== References ==
{{reflist}}

==External links==
* {{cite web | url = http://www.icao.int/anb/aig/Taxonomy/R4CDLocationIndicatorsbystate.pdf | title = ICAO Location Indicators by State | publisher = [[International Civil Aviation Organization]] | date = 2006-01-12 | access-date = 2009-08-22 | archive-date = 2007-09-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070926235554/http://www.icao.int/anb/aig/Taxonomy/R4CDLocationIndicatorsbystate.pdf | url-status = dead }}

[[വർഗ്ഗം:ഖത്തറിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>i6w0yiqh8wc2xo4xjulqogjmv74kamo</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>