വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 66 4643716 4631086 2026-07-05T02:25:00Z ~2026-38340-72 219981 4643716 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kathakali}}[[പ്രമാണം:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (197).jpg|thumb|കഥകളി]] [[പ്രമാണം:Kathakali of kerala.jpg|thumb|right|കഥകളിയിലെ കൃഷ്ണമുടി വേഷം]] ([[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] തനതായ ദൃശ്യകലാരൂപമാണ് '''കഥകളി'''. [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടമെന്ന]] കലാരൂപം പരിഷ്കരിച്ചിട്ടാണ് കഥകളിരൂപീകരിച്ചത്. കഥകളിയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രധാനമായും പച്ച, കത്തി, കരി,താടി, മിനുക്ക്‌ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേഷങ്ങളായാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. [[ചാക്യാർകൂത്ത്]], [[കൂടിയാട്ടം]], [[കൃഷ്ണനാട്ടം]], [[അഷ്ടപദിയാട്ടം]], [[ദാസിയാട്ടം]], തെരുക്കൂത്ത്, [[തെയ്യം]], [[തിറയാട്ടം]], [[പടയണി]]<nowiki/>തുടങ്ങിയ ക്ലാസിക്കൽ-നാടൻകലാരൂപങ്ങളുടെ അംശങ്ങൾ കഥകളിയിൽ ദൃശ്യമാണ്. പതിനേഴു, പതിനെട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി വികസിതമായ ഈ കലാരൂപം) വരേണ്യവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽമാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ|മഹാകവി വള്ളത്തോൾ]] അടക്കമുള്ള ഉത്പതിഷ്ണുക്കളുടെ ശ്രമഫലമായി, ഇന്നു ലോകപ്രസിദ്ധി കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{cite book |author= പ്രൊഫ. അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ |title= കഥകളി വിജ്ഞാനകോശം |publisher=കറൻറ് ബുക്സ് | |year=2000 | }}</ref> . വിവരണംനാട്യം, നൃത്തം എന്നിവയെ ആംഗികമെന്ന അഭിനയോപാധിയിലൂടെ സമന്വയിപ്പിച്ചവതരിപ്പിക്കുകയാണ് കഥകളിയിൽ. ഒരു വാചകത്തിൽപ്പറഞ്ഞാൽ ആംഗികമാണ് കഥകളിയുടെ മർമ്മം. കഥകളിക്കുവേണ്ടി രചിക്കപ്പെട്ട കാവ്യമായ [[ആട്ടക്കഥ]]<nowiki/>യിലെ സംഭാഷണഭാഗങ്ങളായ പദങ്ങൾ, പാട്ടുകാർ പിന്നണിയിൽനിന്നു പാടുകയും നടന്മാർ അഭിനയത്തിലൂടെ കാവ്യത്തിലെ പ്രതിപാദ്യം അരങ്ങത്തവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഭിനയത്തിനിടയിൽ നടന്മാർ ഭാവാവിഷ്‌കരണപരവും താളാത്മകവുമായ രംഗചലനങ്ങളും അംഗചലനങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. പദങ്ങളുടെ ഓരോഭാഗവും അഭിനയിച്ചുകഴിയുമ്പോൾ ശുദ്ധനൃത്തചലനങ്ങളടങ്ങുന്ന കലാശങ്ങൾ ചവിട്ടുന്നു. ഇങ്ങനെ അഭിനയത്തിലും അതടങ്ങുന്ന രംഗങ്ങളുടെ പരമ്പരയിലുംകൂടെ ഇതിവൃത്തം അരങ്ങത്തവതരിപ്പിച്ച്, രസാനുഭൂതിയുളവാക്കുന്ന കലയാണു കഥകളി. [[നൃത്തം]], [[നാട്യശാസ്ത്രം|നാട്യം]], നൃത്ത്യം , [[ഗീതം]], [[വാദ്യം]] എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളുടെ സമഞ്ജനസമ്മേളനമാണ് കഥകളി. ഇതുകൂടാതെ സാഹിത്യമൊരു പ്രധാനവിഭവമാണെങ്കിലും ഇതു ഗീതത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായി കരുതപ്പെടുന്നു. കളിതുടങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ്, മദ്ദളകേളി (അരങ്ങുകേളി/ശുദ്ധമദ്ദളം), വന്ദനശ്ലോകം, തോടയം, മേളപ്പദം(മഞ്ജുതര)തുടങ്ങിയ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകളുണ്ട്‌. പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഭാഗവതർ ആലപിക്കുന്ന പദങ്ങൾ [[ഹസ്തമുദ്ര]]<nowiki/>കളിലൂടെയും, മുഖഭാവങ്ങളിലൂടെയും നടന്മാർ അരങ്ങത്തഭിനയിച്ചാണ്‌, കഥകളിയിൽ കഥപറയുന്നത്. കഥകളിയിലെ വേഷങ്ങളെ പ്രധാനമായും പച്ച, കത്തി, കരി, താടി, മിനുക്ക്‌ എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചായിത്തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പച്ച സൽക്കഥാപാത്രങ്ങളും (സാത്വികം) കത്തി രാക്ഷസകഥാപാത്രങ്ങളുമാണ്. (രാജാക്കന്മാരായ ദുഷ്ടകഥാപാത്രങ്ങൾ.) കരിവേഷം രാക്ഷസിമാർക്കാണ്‌. ചുവന്നതാടി താമസസ്വഭാവമുള്ള (വളരെ ക്രൂരന്മാരായ) രാക്ഷസർമുതലായവരും കറുത്തതാടി കാട്ടാളർമുതലായവരുമാണ്‌. കലിയുടെ വേഷം കറുത്തതാടിയാണ്. ഹനുമാനു വെള്ളത്താടിയാണു വേഷം. സ്ത്രീകളുടേയും മുനിമാരുടേയും വേഷം മിനുക്കാണ്‌. ഇത്തരത്തിൽ വേഷമണിയിക്കുന്നതിന് ചുട്ടികുത്ത് എന്നു കൊണ്ട്പറയുന്നു.എപ്പോഴും എല്ലാവർക്കും കഥകളി ഇഷ്ട്ടം ആണ്. == ചരിത്രം == എ.ഡി-പതിനേഴു-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് കഥകളിയുദ്ഭവിച്ചത്‌. കഥകളിയുടെ സാഹിത്യരൂപമാണ്, ആട്ടക്കഥ. [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടകർത്താവായ]] [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ|കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാനെയാണ്]] ആട്ടക്കഥാസാഹിത്യത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായി കണക്കാക്കുന്നത്. [[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതഗോവിന്ദാ]]ഭിനയത്തിന്റെ പ്രേരണയിൽനിന്നുടലെടുത്ത ഒരു വിനോദമാണ് [[കൃഷ്ണനാട്ടം]]. അക്കാലത്ത്, വടക്കൻദിക്കുകളിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന അഷ്ടപദിയാട്ടത്തിന്റെയും അതിന്റെ ചുവടുപിടിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെയും രീതിയിലാണ് തമ്പുരാൻ രാമനാട്ടം രചിച്ചത്. ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറ്റി അമ്പത്തിയഞ്ച്-നും ആയിരത്തി അറുന്നൂറ്റി അഞ്ച്-നുമിടയിലാണു രാമനാട്ടം രചിച്ചതെന്നാണു പറയപ്പെടുന്നത്<ref>കഥകളിരംഗം, [[കെ.പി.എസ്. മേനോൻ]], താൾ 5</ref>. കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ എട്ടു ദിവസത്തെ കഥയാക്കി വിഭജിച്ചുനിർമ്മിച്ച രാമനാട്ടമാണ്, പിൽക്കാലത്തു കഥകളിയായിപ്പരിണമിച്ചത്. കഥകളിവേഷത്തെ പരിഷ്കരിക്കുകയും [[ചെണ്ട]] ഉപയോഗിക്കുകയുംചെയ്തത് [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്തുനാട്ടുരാജാവായിരുന്നു]]. പാട്ടിനായി പ്രത്യേകം ആളെനിറുത്തുന്നരീതിയും വർണ്ണഭംഗിയുള്ള കിരീടങ്ങളും കടുത്തനിറത്തിലുള്ള കുപ്പായങ്ങളും പലവർണ്ണങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ള മുഖമെഴുത്തുമെല്ലാം വെട്ടത്തുരാജാവിന്റെ സംഭാവനയാണ്‌. ഇതിനെ [[വെട്ടത്തു സമ്പ്രദായം|വെട്ടത്തുനാടൻ]] എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. [[എത്യോപ്യ|എത്യോപ്യയിലെ]] പരമ്പരാഗതവേഷമാണ്‌ ഇതിനു പ്രചോദനമായിട്ടുള്ളത്{{തെളിവ്}}. വെട്ടത്തുരാജാവിനെ കഥകളിപരിഷ്കരണത്തിൽ സഹായിച്ചത്, കഥകളിപ്രേമിയായിരുന്ന ശങ്കരൻനായരായിരുന്നു. രാമായണകഥയെ ഒമ്പതു ഭാഗങ്ങളാക്കിത്തിരിച്ച് എട്ടുദിവസംകൊണ്ടായിരുന്നു ആദ്യകാലഅവതരണം. [[സംഘക്കളി]], [[അഷ്ടപദിയാട്ടം]], [[തെയ്യം]], [[പടയണി]], [[കൂടിയാട്ടം]], തെരുക്കൂത്ത് എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടേറെ കലാരൂപങ്ങളിൽനിന്നു പലതും കഥകളി സ്വാംശീകരിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. രാമനാട്ടത്തിന്റെ അപരിഷ്കൃത അവതരണരീതികൾക്കു മാറ്റംസംഭവിച്ചത്, [[കല്ലടിക്കോട്|കല്ലടിക്കോടൻ]], കപ്ലിങ്ങാടൻ, വെട്ടത്തുനാടൻ എന്നീ പരിഷ്കാരസമ്പ്രദായങ്ങളിലൂടെയാണ്. അഭിനേതാവുതന്നെ ഗാനംചൊല്ലിയാടുന്ന രാമനാട്ടരീതിക്ക് മാറ്റംവരുത്തി. പിന്നണിയിൽ ഗായകരുടെ പാട്ടിനനുസരിച്ച് നടനഭിനയിക്കുന്ന രീതി കൊണ്ടുവന്നത്, വെട്ടത്തുനാടൻസമ്പ്രദായമാണ്. ആട്ടത്തിനു ചിട്ടകളേർപ്പെടുത്തിയതും കൈമുദ്രകൾ പരിഷ്ക്കരിച്ചതും കല്ലടിക്കോടൻ സമ്പ്രദായമാണ്. അഭിനയരീതിയുടെ ഒതുക്കമാണ്, കല്ലുവഴിച്ചിട്ടയുടെ പ്രധാനസംഭാവന. കലാശങ്ങൾ, ഹസ്താഭിനയം എന്നിവയിലാണ് ഈ ശൈലീപ്രകാരം പരിഷ്കാരംനടന്നത്. [[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (151).jpg|thumb|നിശാഗന്ധി നൃത്തോത്സവത്തിൽ നിന്നും]] [[വെട്ടത്തുനാടൻ സമ്പ്രദായ|കഥകളി]] രാമനാട്ടം, കഥകളിയായി പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നതിന്, വെട്ടത്തുരാജാവു വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളിവയാണ്. * നടന്മാർക്കു വാചികാഭിനയം വേണ്ടെന്നു തീർച്ചപ്പെടുത്തി. * പാട്ടിനെ പിന്നണിയിലേയ്ക്കെത്തിച്ചു. * കത്തി, താടിവേഷങ്ങൾക്കു തിരനോട്ടമേർപ്പെടുത്തി. * രാമനാട്ടത്തിലെ തൊപ്പിമദ്ദളത്തിനുപകരം ചെണ്ടയേർപ്പെടുത്തി. * കൂടിയാട്ടത്തിനനുസരിച്ചുള്ള പച്ച, കത്തി, താടി എന്നീ മുഖത്തുതേപ്പടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വേഷവിഭജനംകൊണ്ടുവന്നു. * മുദ്രകളോടെയുള്ള ആംഗികാഭിനയംകൊണ്ടുവന്നു. വെട്ടത്തുസമ്പ്രദായത്തെ പരിഷ്കരിച്ച്‌, കഥകളിയെ ഒരു നല്ല നൃത്തകലയാക്കിത്തീർത്തത്‌ കപ്ലിങ്ങാടൻ നമ്പൂതിരിയാണ്. ഇന്നുകാണുന്ന കഥകളിവേഷങ്ങളുടെയെല്ലാം ഉപജ്ഞാതാവ് അദ്ദേഹമായിരുന്നു. കപ്ലിങ്ങാടന്റെ സമകാലീനനായിരുന്ന കല്ലടിക്കോടനും കഥകളിയിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾവരുത്തി. === കപ്ലിങ്ങാടൻ കഥകളിയിൽവരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ === * കത്തി, താടി, കരി എന്നിവയ്ക്കു മൂക്കത്തും ലാടമദ്ധ്യത്തിലും ചുട്ടിപ്പൂ ഏർപ്പെടുത്തി. * ചുട്ടിയ്ക്ക് അകവിസ്തൃതി കൈവരുത്തി. * മുനിമാർക്കു മഹർഷിമുടി നിർദ്ദേശിച്ചു. * [[രാവണൻ]], [[ജരാസന്ധൻ]], [[നരകാസുരൻ]] എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അരങ്ങിലെത്തിച്ച് കത്തിവേഷത്തിനു പ്രാധാന്യംനൽകിയിരുന്നു. === കല്ലുവഴിച്ചിട്ട:- പുതിയ കഥകളിയുടെ ആവിഷ്കരണം === 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലാവിർഭവിച്ച ശൈലിയാണിത്. കുയിൽത്തൊടി ഇട്ടിരാരിശ്ശി മേനോനാണ് ആവിഷ്കർത്താവ്. [[ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം|ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവുമായി]] ഈ കലാരൂപത്തിനു ബന്ധമുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] അമ്മദൈവങ്ങൾക്കാണു പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനഫലമായി തുടങ്ങിയ മാതൃഭക്തിപ്രധാനങ്ങളായ കലാരൂപങ്ങളുടെ അനുഷ്ഠാനരീതികളവലംബിച്ചുമാണ്, കഥകളിയുടെ ആദ്യരൂപമായ രാമനാട്ടം രൂപമെടുത്തത്. == ഐതിഹ്യം == [[കോഴിക്കോട്]]ടെ മാനവേദൻ രാജാവ്‌, എട്ടുദിവസത്തെക്കഥയായ [[കൃഷ്ണനാട്ടം]] നിർമ്മിച്ചതറിഞ്ഞ്, [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]] കൃഷ്ണനാട്ടംകളിക്കുവാൻ കലാകാരന്മാരെ അയച്ചുതരണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടെന്നും തെക്കുള്ളവർക്കു കൃഷ്ണനാട്ടംകണ്ടു രസിക്കാനുള്ളകഴിവില്ലെന്നു പറഞ്ഞ്, മാനവേദൻ അതു നിരസിച്ചെന്നും ഇതിൽ വാശിതോന്നിയാണു കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ [[രാമനാട്ടം]] നിർമ്മിച്ചതെന്ന് ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്‌. == തിരുവിതാംകൂർരാജാക്കന്മാരുടെ സംഭാവന == <!-- [[ചിത്രം:KathaKali.jpeg|thumb|''അരങ്ങേറ്റം'']] --> [[തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബം|തിരുവിതാംകൂർരാജാക്കന്മാർ]] കഥകളിക്കു നൽകിയിട്ടുള്ള സംഭാവനകളേറെയാണ്. 'ബാലരാമഭരതം' എന്ന നാട്യശാസ്ത്രഗ്രന്ഥം രചിച്ചതു [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|കാർത്തിക തിരുനാൾ മഹാരാജാവാണ്]]. '[[നരകാസുരൻ|നരകാസുരവധം]]' ആട്ടക്കഥയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയാണ്. കാർത്തികതിരുനാളിന്റെ സഹോദരനായ [[അശ്വതിതിരുനാൾ ഇളയതമ്പുരാൻ|അശ്വതി തിരുനാളിന്റെ]] കൃതികളാണ്, രുഗ്മിണീസ്വയം‍വരം, അംബരീഷചരിതം, പൂതനാമോക്ഷം, പൗണ്ഡ്രകവധം എന്നീ ആട്ടക്കഥകൾ. കാർത്തികതിരുനാളിന്റെ സദസ്സിൽപ്പെട്ട [[ഉണ്ണായിവാര്യർ]] '[[നളചരിതം]]' ആട്ടകഥ രചിച്ചു. അശ്വതിതിരുനാളിന്റെ പിതാവു [[കിളിമാനൂർ കോയിത്തമ്പുരാൻ]] 'കംസവധം' എഴുതി. 'രാവണവിജയം' ആട്ടക്കഥയുടെ കർത്താവ്‌ വിദ്വാൻ കിളിമാനൂർ കോയിത്തമ്പുരാനാണ്. കീചകവധം, ഉത്തരാസ്വയം‍വരം, ദക്ഷയാഗം എന്നീ ആട്ടക്കഥകളുടെ കർത്താവായ [[ഇരയിമ്മൻ തമ്പി|ഇരയിമ്മൻ തമ്പിയും]] രാജകൊട്ടാരത്തിലെ ചർച്ചക്കാരനായിരുന്നു. == ആട്ടക്കഥ == കഥകളിയുടെ സാഹിത്യരൂപമാണ്, ആട്ടക്കഥ. [[ജയദേവൻ|ജയദേവരുടെ]] [[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതാഗോവിന്ദത്തിന്റെ]] മാതൃകപിന്തുടരുന്ന സംസ്കൃതനാടകങ്ങളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി, മലയാളത്തിൽ ഹൃദ്യമായ പദാവലികളും ശ്രുതിമധുരമായ സംഗീതവും ആട്ടക്കഥകളിൽ പ്രകടമാണ്<ref>{{cite book |author= പ്രൊഫ. അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ|title= കഥകളി വിജ്ഞാനകോശം |publisher=കറൻറ് ബുക്സ് | |year=2000 | }}</ref>. പദങ്ങളായും ശ്ലോകങ്ങളായുമാണ് ആട്ടക്കഥ രചിക്കുന്നത്. [[ആട്ടക്കഥ|ആട്ടകഥകളിലെ]] പദങ്ങളാണ്‌ കഥകളിയിൽ പാടിയഭിനയിക്കപ്പെടുന്നത്‌. ശ്ലോകങ്ങൾ രംഗസൂചനയും കഥാസൂചനയും നൽകുന്നതിനുള്ള സൂത്രധാരോപാധിയായാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ അരങ്ങിലവതരിപ്പിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യങ്ങളും ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെയവതരിപ്പിക്കുന്നു. [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ]] ഒരു പ്രധാനശാഖകൂടെയാണ്, ആട്ടക്കഥകൾ. ഏകദേശം അഞ്ഞൂറോളം ആട്ടക്കഥകൾ മലയാളസാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി സാഹിത്യത്തിലുണ്ട്. കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാന്റെ [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടത്തിലെ]] എട്ടുദിവസത്തെ കഥകളാണ് ആദ്യത്തെ ആട്ടക്കഥ. കോട്ടയത്തമ്പുരാന്റെ [[ബകവധം ആട്ടക്കഥ|ബകവധം]], [[കല്യാണസൗഗന്ധികം]], [[കിർമ്മീരവധം]], നിവാതകവചകാലകേയവധം, ഉണ്ണായി വാര്യരുടെ '[[നളചരിതം]]', ഇരയിമ്മൻ തമ്പിയുടെ '[[ഉത്തരാസ്വയംവരം]]', [[കീചകൻ|കീചകവധം]], കിളിമാനൂർ രാജരാജവർമ്മ കോയിത്തമ്പുരാന്റെ രാവണവിജയം, അശ്വതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മത്തമ്പുരാന്റെ [[രുക്മിണീസ്വയംവരം]], പൂതനാമോക്ഷം, പൗണ്ഡ്രകവധം, അംബരീഷചരിതം എന്നിവ വ്യാപകമായി പ്രചാരമുള്ള ആട്ടക്കഥകളിൽപ്പെടുന്നു. [[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (266).jpg|thumb|]] == പ്രധാന ആട്ടക്കഥകൾ == * [[കാലകേയവധം (ആട്ടക്കഥ)|കാലകേയവധം]] * [[കിർമ്മീരവധം]] * [[ബകവധം ആട്ടക്കഥ]] * [[കല്യാണസൗഗന്ധികം]] * [[കീചകൻ|കീചകവധം]] * [[ദക്ഷൻ|ദക്ഷയാഗം]] * [[രാവണൻ|രാവണവിജയം]] * [[നളചരിതം]] (നാല് ദിവസങ്ങൾ) * [[രാവണോത്ഭവം]] * [[ബാലിവധം]] * [[ഉത്തരാസ്വയംവരം (ആട്ടക്കഥ)|ഉത്തരാസ്വയംവരം]] * [[രുക്മിണീസ്വയംവരം]] * [[പൂതനാമോക്ഷം ആട്ടക്കഥ|പൂതനാമോക്ഷം]] * പൗണ്ഡ്രകവധം * [[അംബരീഷൻ|അംബരീഷചരിതം]] * [[നിഴൽക്കുത്ത് (കഥകളി)|നിഴൽക്കുത്ത്]] * [[ഹരിശ്ചന്ദ്രചരിതം ആട്ടക്കഥ]] * ശ്രീരാമപട്ടാഭിഷേകം * കർണശപഥം * ലവണാസുരവധം ആട്ടക്കഥ == ചടങ്ങുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കഥകളി-രംഗശീല.jpg|thumb|250px|രംഗശീല]] --> === കേളികൊട്ട് === കഥകളിയുണ്ടെന്നു നാട്ടുകാരെയറിയിക്കുന്ന മേളമാണു കേളി. സന്ധ്യയ്ക്കുമുമ്പാണു '''കേളികൊട്ട്'''. കഥകളിയുടെ അസുരവാദ്യങ്ങളായ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]] ഇവ സമന്വയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള മേളപ്രയോഗമാണു കേളികൊട്ട്. === അരങ്ങുകേളി === കളി തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞുവെന്നറിയിക്കുന്ന ഗണപതികൊട്ടാണ് '''അരങ്ങുകേളി'''. ചെണ്ടയില്ലാതെ മദ്ദളവും ചേങ്ങിലയും ഇലത്താളവും ഇതിനുപയോഗിക്കുന്നു. ദേവവാദ്യമായ മദ്ദളം, ആദ്യമായി അരങ്ങത്തെത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, പ്രത്യേക ഐശ്വര്യംകൈവരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധമദ്ദളം, കേളിക്കൈ, ഗണപതിക്കൊട്ട് എന്നീപ്പേരുകളും ഈ ചടങ്ങിനുണ്ട്. === 03.തോടയം === ഇത്, ഇഷ്ടദേവതാപൂജയാണ്. കുട്ടിത്തരം വേഷക്കാർ തിരശ്ശീലയ്‌ക്കു പുറകിൽനിന്നുനടത്തുന്ന സ്‌തുതിപരമായ നൃത്തമാണു '''തോടയം'''. വളരെ ലഘുവായ അണിയറമാത്രമെ ഈ വേഷക്കാർക്കുണ്ടാവൂ. പ്രകൃതിയും പുരുഷനുമായുള്ള അഥവാ ശിവനും ശക്തിയുമായുള്ള കൂടിച്ചേരലിലൂടെ സൃഷ്ടിനടക്കുന്നുവെന്ന, പ്രതീകാത്മകമായുള്ള അവതരണംകൂടെയാണു തോടയം. എല്ലാ നടന്മാരും തോടയംകെട്ടിയതിനുശേഷമേ അവരവരുടെ വേഷംകെട്ടാവൂ എന്നാണു നിയമം. തോടയത്തിനു ചെണ്ടയുപയോഗിക്കുകയില്ല. കഥകളിയിലുപയോഗിക്കുന്ന ചെമ്പട, ചമ്പ, പഞ്ചാരി, അടന്ത എന്നീ നാലുതാളങ്ങളും അവയുടെ നാലുകാലങ്ങളും തോടയത്തിലുപയോഗിക്കും. നാടകത്തിലെ നാന്ദിയുടെ സ്ഥാനമാണു കഥകളിയിൽ തോടയത്തിനുള്ളത്. [[കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ|കോട്ടയത്തു തമ്പുരാനും]] [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|കാർത്തിക തിരുനാളും]] രചിച്ച രണ്ടു തോടയങ്ങളാണ് സാധാരണ പാടാറുള്ളത്. === വന്ദനശ്ലോകം === തോടയംകഴിഞ്ഞാൽ ഗായകൻ ഇഷ്ടദേവതാസ്തുതിപരമായ '''വന്ദനശ്ലോക'''ങ്ങളാലപിക്കുന്നു. ഒരു ശ്ലോകമെങ്കിലും നിർബന്ധമാണ്. കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ രചിച്ച, "''മാതംഗാനന മബ്ജവാസരമണീം ഗോവിന്ദമാദ്യം ഗുരും''..............." എന്നുതുടങ്ങുന്ന ശ്ലോകമാണ്, സാധാരണയായി ആദ്യം ചൊല്ലുന്നത്. തുടർന്നു മറ്റുചില ശ്ലോകങ്ങളും ചൊല്ലാറുണ്ട്. === പുറപ്പാട് === [[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (190).jpg|thumb|]] ഒരു പുരുഷവേഷവും സ്ത്രീവേഷവും തിരശ്ശീലനീക്കി രംഗത്തുചെയ്യുന്ന പ്രാർത്ഥനാപരമായ ചടങ്ങാണു '''പുറപ്പാട്‌'''. സാധാരണ പുരുഷവേഷം കൃഷ്ണനായിരിക്കും അഞ്ചുവേഷത്തോടുകൂടെ പകുതി പുറപ്പാട് എന്നരീതിയിലും ഈ ചടങ്ങു നടത്തുന്ന സമ്പ്രദായം ധാരാളമായി ഉത്തരകേരളത്തിൽ നിലവിലുണ്ട്. സാധാരണയായി തുടക്കകാരാണ്‌, (കുട്ടിത്തരക്കാർ) രംഗത്തു പുറപ്പാടവതരിപ്പിക്കാറുള്ളത്. കഥകളിയിലെ ഏറെക്കുറെ എല്ലാക്കലാശങ്ങളും അടവുകളും ഈ ചടങ്ങിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിനാൽ പുറപ്പാടുചെയ്തുറപ്പിക്കുന്ന കലാകാരന്, മറ്റു വേഷങ്ങൾ രംഗത്തവതരിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പരിശീലനമായും ഈ ചട‍ങ്ങ് പ്രയോജനപ്പെടുന്നു. മനോഹരങ്ങളായ പലതരം ചുഴിപ്പുകളും നിലകളും പുറപ്പാടിലടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പുറപ്പാടിലെ പദത്തിനുശേഷം ത്രിപുടതാളത്തിൽ കാർത്തിക തിരുനാളിന്റെ "ദേവദേവ ഹരേ കൃപാലയ....." എന്ന നിലപ്പദം പാടുന്നു ([[മഹാഭാരതം|ഭാരതകഥകൾക്ക്]]). പുറപ്പാടുമുതൽ ചെണ്ടയുപയോഗിക്കുന്നു. മേൽക്കട്ടി, ആലവട്ടം, ശംഖനാദം എന്നിവയോടുകൂടെയാണു പുറപ്പാടു നിർവ്വഹിക്കുന്നത്.<ref>കഥകളിപ്രവേശിക - പ്രൊഫ. വട്ടപ്പറമ്പിൽ ഗോപിനാഥപിള്ള</ref> ===''മേളപ്പദം'' === പുറപ്പാടിനുശേഷം [[ജയദേവൻ|ജയദേവന്റെ]] [[ഗീതാഗോവിന്ദം|ഗീതാഗോവിന്ദത്തിലെ]] 21-ാം അഷ്ടപദിയായ “മഞ്ജൂതര കുഞ്ജതല കേളീസദനേ” എന്നതിന്റെ ആദ്യത്തെ എട്ടു ചരണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തരാഗങ്ങളിൽ പാടുന്നതാണു '''മേളപ്പദം'''. സാധാരണയായി ആറു ചരണങ്ങളാണു പാടാറുള്ളത്. [[ചമ്പ]]<nowiki/>താളത്തിൽ നാല്പത്,ഇരുപത്,പത്ത് എന്നീ അക്ഷരകാലങ്ങളിൽ രാഗമാലികയായി അഷ്ടപദി പാടുകയും മേളം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്. മഞ്ജുതരയെന്ന ചരണം മോഹനത്തിലും വിഹിതപദ്മാവതിയെന്ന ചരണം [[മദ്ധ്യമാവതി]]<nowiki/>യിലുമാണ് പാടാറുള്ളത്. മുമ്പോട്ടുവന്ന്‌, അവരുടെ അഭ്യാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. [[മോഹനം]] - [[ചമ്പ]] മഞ്ജുതര കുഞ്ജതല കേളീസദനേ ഇഹവിലസ രതിരഭസ ഹസിതവദനേ പ്രവിശരാധേ, മാധവസമീപം നവഭവദശോകദളശയനസാരേ ഇഹവിലസ കുചകലശതാരളഹാരേ, പ്രവിശരാധേ, ഇഹവിലസ മദനരസസരസഭാവേ, പ്രവിശരാധേ, [[നാട്ടക്കുറിഞ്ഞി|നാട്ട]] കുസുമചയരചിതശുചി വാസഗേഹേ ഇഹവിലസ കുസുമസുകുമാരദേഹേ പ്രവിശ രാധേ, [[കല്യാണി]] - [[ചമ്പ]] മധുരതരപികനികര നിനദമുഖരേ ഇഹവിലസദശനരുചി വിജിതശിഖരേ പ്രവിശരാധേ, [[ആരഭി]] വിതത ബഹുവല്ലീ നവപല്ലവഘനേ ഇഹവിലസ ചിരമലസപീനജഘനേ പ്രവിശരാധേ, [[മധ്യമാവതി]] വിഹിതപദ്മാവതി സുഖസമാജേ ഭണിത ജയദേവ കവിരാജരാജേ കുരുമുരാരേ മംഗലശതാനി === കഥാരംഭം === കഥകളി കഥയുടെ ആരംഭംകുറിക്കുന്നതാണ് '''കഥാരംഭം.''' == കഥകളിസംഗീതം == തോടയത്തിന്, ''ഹരിഹരവിധിനുത'' എന്ന സാഹിത്യത്തിലൂടെ ഭക്തിഭാവത്തിനു പ്രാധാന്യംനൽകിയാണ് കോട്ടയത്തുതമ്പുരാൻ ആവിഷ്ക്കരിച്ചത്. ഭക്തിജനകവും മം‌ഗളകരവുമായ നാട്ടരാഗപ്രധാനങ്ങളായ സം‌ഗീതപാരമ്പര്യവും ദർശിയ്ക്കാവുന്നതാണ്. അനുവർത്തിച്ചുപോന്നിരുന്ന തോടയത്തിലെ താളത്തിൽ [[പഞ്ചാരി|പഞ്ചാരിയും]] നൃത്തത്തിൽ കലാശങ്ങളും ഇരട്ടിയും കാൽകുടയലുമെല്ലാംചേർത്ത് കൂടുതൽ മിഴിവേകി. തോടയത്തിൽ സാഹിത്യം കൂട്ടിച്ചേർത്തും പൂർവ്വരംഗത്തിന്റെ അംഗങ്ങളിൽ പുറപ്പാടിന്റെ ശ്ലോകത്തിനുമുമ്പ് വന്ദനശ്ലോകം ചൊല്ലുകയെന്ന ഒരേർപ്പാടുകൂടെ ഇദ്ദേഹം തുടങ്ങിവെച്ചു. == കഥകളി അഭിനയരീതികൾ == ഒരു കഥയുടെ നാടകരൂപത്തിലുള്ള ആവിഷ്കാരമാണു കഥകളിയെന്നുപറയാമെങ്കിലും അരങ്ങിൽ, കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒന്നുംതന്നെ സംസാരിക്കുന്നില്ല. മാത്രമല്ല, പശ്ചാത്തലത്തിൽനിന്നു പാട്ടുകാരുടെ പാട്ടിനനുസരിച്ച് [[#മുദ്രകൾ|കൈമുദ്രകൾ]]<nowiki/>മുഖേന കഥപറയുകയാണുചെയ്യുന്നത്. കഥകളിയുടെ അഭിനയവിധങ്ങളാണ് ആംഗികം, സാത്വികം, വാചികം, ആഹാര്യം എന്നിവ. പദങ്ങൾചൊല്ലി ആടാൻതുടങ്ങിയ കാലങ്ങളിൽ ആംഗികവാചികങ്ങളെ എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടുത്തുമെന്ന സമസ്യയ്ക്ക് ഉത്തരമെന്നനിലയിലാണ് വെട്ടം, കല്ലടിക്കോടൻ, കപ്ലിങ്ങാടൻ സമ്പ്രദായങ്ങൾ ആവിർഭവിച്ചത്. === മുദ്രകൾ === കഥകളിപ്പദങ്ങളുടെ രംഗഭാഷയാണു മുദ്രകൾ. [[ഹസ്തലക്ഷണ ദീപിക]]<nowiki/>യിലെ മുദ്രകളാണു കഥകളിയിലനുവർത്തിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രധാനമായും 24 മുദ്രകൾ അടിസ്ഥാനമുദ്രകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|first1=CyberNet Communications|last1=Kerala|accessdate=2018-09-06|title=Kathakali Mudras|url=http://www.cyberkerala.com/kathakali/mudra.htm|website=www.cyberkerala.com}}</ref> വ്യത്യസ്തശാസ്ത്രവിഭാഗങ്ങളിൽ ഒരേപേരിലുള്ള മുദ്രകളുണ്ടെങ്കിലും അവ, രൂപത്തിൽ വ്യത്യസ്തങ്ങളാണ്‌. മുദ്രകളുടെ ഉപയോഗത്തിനു [[നാട്യശാസ്ത്രം|നാട്യശാസ്ത്രവും]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[അഭിനയദർപ്പണം]], ബാലരാമഭാരതം തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളും അടിസ്ഥാനംതന്നെ. ആസ്വാദകൻ തന്റെ അരങ്ങുപരിചയത്താൽ നടൻ കാണിക്കുന്നതു സന്ദർഭാനുസരണം മനസ്സിലാകുന്നതാണു നല്ലത്. കലാകാരന്മാർ പലരും മുദ്രകൾ ചുരുക്കിക്കാണിക്കാറുണ്ട്. 24 അടിസ്ഥാനമുദ്രകൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു. 1.[[പതാക (മുദ്ര)|പതാക]], 2.മുദ്രാഖ്യം, 3.കടകം, 4.മുഷ്ടി, 5.കർത്തരീമുഖം, 6.ശുകതുണ്ഡം, 7.കപിത്ഥകം, 8.ഹംസപക്ഷം, 9.ശിഖരം, 10.ഹംസാസ്യം, 11.അഞ്ജലി, 12.അർധചന്ദ്രം, 13.മുകുരം, 14.ഭ്രമരം, 15.സൂചികാമുഖം, 16.പല്ലവം, 17.ത്രിപതാക, 18.മൃഗശീർഷം, 19.സർപ്പശിരസ്സ്, 20.വർദ്ധമാനകം, 21.അരാളം, 22.ഊർണ്ണനാഭം, 23.[[മുകുളം]], 24.കടകാമുഖം. === പരികല്പനകൾ === പദാർത്ഥാഭിനയം, വാക്യാർത്ഥാഭിനയം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പരികല്പനകൾ എങ്ങനെ രംഗത്തവതരിപ്പിക്കണമെന്നു സൂചിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നൃത്തം, നാട്യം, നൃത്യം ഇവയെ ലക്ഷണംചെയ്യുമ്പോൾ നൃത്തം താളലയാശ്രയവും നൃത്യം ഭാവാശ്രയവും നാട്യം രസാശ്രയവുമായിപ്പറയുന്നു. ഭാവത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തു പദാർത്ഥത്തേയും രസത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തു വാക്യാർത്ഥത്തേയും സങ്കല്പിച്ച്, ഭാവാശ്രയമായ നൃത്യത്തെ പദാർത്ഥാഭിനയപ്രധാനമെന്നും രസാശ്രയമായ നാട്യത്തെ വാക്യാർത്ഥാഭിനയപ്രാധാനമെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അതായത് വാച്യാർത്ഥത്തെ മുദ്രകളെക്കൊണ്ടും അവയ്ക്കുചേർന്ന ഭാവങ്ങൾകൊണ്ടഭിനയിക്കുമ്പോൾ അതു പദാർത്ഥത്തേയുംചെയ്യുന്നു. ==കഥകളി വേഷങ്ങൾ == സാത്വികം, രാജസം, താമസം എന്നീ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ ആസ്‌പദമാക്കിയാണ് കഥകളിവേഷങ്ങളെ തരംതിരിക്കുന്നത്. കഥകളിയിൽ പ്രധാനമായി ആറുതരത്തിലുള്ള വേഷങ്ങളാണുള്ളത്. ഇവയുടെ നിറക്കൂട്ടുകളും വേഷവിധാ‍നങ്ങളും വേഷങ്ങൾക്കനുസരിച്ചു വ്യത്യസ്തമാകുന്നു. [[പ്രമാണം:Kathakali MakeUp.jpg|thumb|]] === പച്ച വേഷം === സത്വ ഗുണമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് പച്ചവേഷം. ഉദാഹരണം : [[ശ്രീരാമൻ]], [[ലക്ഷ്മണൻ]] , [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] , [[നളൻ]] , [[ബാഹുകൻ]] , [[പാണ്ഡവർ]] , [[ദക്ഷൻ]] [[File:Kathakali at Kerala School Kalolsavam 2019 05.jpg|right|thumb|പച്ച വേഷം]] വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് കട്ടി നീലം പൊടിച്ച് ചേർക്കുമ്പോൾ പച്ച നിറം ലഭിക്കുന്നു. [[File:Orpiment-148270.jpg|right|thumb|വെള്ള മനയോല]] [[File:Indigo cake.jpg|right|thumb|കട്ടി നീലം]] പച്ചയിൽ തന്നെ ഇളംപച്ചയും കടുംപച്ചയുമുണ്ട്. വെളളമനയോലയിൽ ചേർക്കുന്ന നീലത്തിൻറ അളവിനനുസരിച്ച് പച്ചയുടെ കടുപ്പം കൂട്ടുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യാം. ബാഹുകൻറെ വേഷം കടുംപച്ചയാണ്. [[File:Kalamandalam-Vasu-Pisharody-Bahukan.jpg|right|thumb|[[ബാഹുകൻ]]]] മുഖത്ത് കവിൾത്തടങ്ങളുടെയും താടിയുടെയും അഗ്രമൊപ്പിച്ച്, അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും ചേർത്തുകുഴച്ച ചുട്ടിയിട്ട്, കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു. വേഷഭംഗിക്കു മാറ്റു വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നതിനു പുറമേ മുഖത്തു പ്രകടമാകുന്ന ഭാവങ്ങളെ നല്ലപോലെ സ്പഷ്ടമാക്കുന്നതിനും ചുട്ടി സഹായകമാകുന്നു. ചുട്ടിയിൽ കടലാസുവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്ന പതിവ് ആധുനിക കാലത്തു നടപ്പായതാണ്. മുൻകാലങ്ങളിൽ അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും കൊണ്ടുതന്നെയാണു ചുട്ടിയുടെ മുഴുവൻ പണിയും ചെയ്തു പോന്നത്. [[പ്രമാണം:Kerala kathakali makeup.jpg|thumb|മുഖത്ത് ചുട്ടിയിട്ടതിനു ശേഷം കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു]] നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ഗോപി വരയ്ക്കുന്നതിനു “നാമം വയ്‌ക്കുക” എന്നുപറയുന്നു. ഇതിന് വെളളമനയോല പൊടിച്ച് വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന മഞ്ഞനിറവും കറുത്തമഷിയും ചായില്യവുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[File:Kathakali BN3Q4336.jpg|Kathakali_BN3Q4336|right|thumb|നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി മഞ്ഞനിറത്തിലുളള ഗോപി വരച്ചിരിക്കുന്നു]] ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.ഒപ്പം കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[File:Chunda flower,.jpg|right|thumb|ചുണ്ടപ്പൂവ്]] പച്ചവേഷത്തിന് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്. [[File:Kathakali of Kerala.jpg|right|thumb|മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നിവയുളള കേശഭാരക്കിരീടം]] ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ശ്രീരാമൻ, മുതലായവർക്കുപയോഗിക്കുന്നത് ശിരസ്ത്രം കിരീടമാണ്. ഇതിനെ മുടിയെന്നാണ് സാധാരണ പറയുന്നത്. [[File:Sreerama in Seeta Swayamvar Kadhakali Art form.jpg|right|thumb|ശിരസ്ത്രം കിരീടം/മുടി]] === കത്തി വേഷം === രജോ ഗുണമുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കത്തിവേഷം. ഉദാഹരണം : [[രാവണൻ]], [[ദുര്യോധനൻ]], [[കീചകൻ]], [[ശിശുപാലൻ]], [[നരകാസുരൻ]]. [[പ്രമാണം:Kadakali painting.jpg|right|thumb|150px|കത്തിവേഷം]] കണ്ണുകൾക്കു താഴെയായി , മൂക്കിനോട് ചേർത്തും, പുരികങ്ങൾക്ക് മുകളിലുമായി കത്തിയുടെ ആകൃതിയിൽ ചായില്യം തേയ്ക്കുന്നു. ചുട്ടിമാവുകൊണ്ട് അതിരുകൾ പിടിപ്പിക്കുന്നു. മുഖത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗം പച്ച നിറമായിരിക്കും. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് കട്ടി നീലം പൊടിച്ച് ചേർക്കുമ്പോൾ പച്ച നിറം ലഭിക്കുന്നു. ചുട്ടിപ്പൂവ് മൂക്കിലും നെറ്റിയിലും ഒട്ടിയ്ക്കുന്നു. മുഖത്ത് കവിൾത്തടങ്ങളുടെയും താടിയുടെയും അഗ്രമൊപ്പിച്ച്, അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും ചേർത്തുകുഴച്ച ചുട്ടിയിട്ട്, കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു. ചുട്ടിയും കടലാസും പച്ചവേഷത്തിനെക്കാൾ വലിപ്പമുളളതായിരിക്കും. കത്തിവേഷത്തെ “കുറുംകത്തി”യെന്നും “നെടുംകത്തി”യെന്നും രണ്ടായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. കണ്ണുകൾക്കു താഴെയായി മൂക്കിനോട് ചേർത്ത് വരയ്ക്കുന്ന കത്തിയുടെ ആകൃതിയിലുളള അടയാളത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗം വളച്ചുവച്ചാൽ കുറുംകത്തിയും, വളയ്‌ക്കാതെ നീട്ടി, കൺപോളകളുടെ അഗ്രങ്ങൾവരെയെത്തിച്ചു വരച്ചാൽ നെടുംകത്തിയുമാകുന്നു. ശൃംഗാരരസമഭിനയിക്കുന്നവരുടെ വേഷം കുറുംകത്തിയും വീരരസമഭിനയിക്കുന്നവരുടെ വേഷം നെടുംകത്തിയുമായിരിക്കും . ഉദാഹരണം : * നെടുംകത്തി - [[ദുശ്ശാസനൻ]], [[ഘടോൽകചൻ]] * കുറുംകത്തി - [[രാവണൻ]], [[ദുര്യോധനൻ]], [[കീചകൻ]], [[ശിശുപാലൻ]], [[നരകാസുരൻ]]. [[File:Kathakali Of Kerala (B) (1).jpg|right|thumb|കുറുംകത്തി]] പച്ച വേഷത്തിലെ പോലെ കത്തിവേഷത്തിനും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്. പച്ച വേഷത്തോടു സമാനമായി കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[File:Chunda flower,.jpg|right|thumb|ചുണ്ടപ്പൂവ്]] === താടി വേഷം === മുഖത്തു കീഴ്ത്താടിയോട് ചേർത്ത് വട്ടത്തിലുളള കൃത്രിമത്താടി വയ്ക്കുന്നതാണ് താടി വേഷങ്ങൾ. പ്രധാനമായും മൂന്നു തരത്തിലുള്ള താടിവേഷങ്ങളാണുള്ളത്. * '''വെള്ളത്താടി''' : സത്വഗുണമുള്ള അമാനുഷിക ശക്തിയുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് വെള്ളത്താടി വേഷം. ഉദാഹരണം : [[ഹനുമാൻ]], [[ജാംബവാൻ]], [[നന്ദികേശൻ]] , [[വിവിദൻ]]. ശിരസ്സിൽ വട്ടമുടി ധരിച്ചിരിക്കും.മുഖത്ത് കണ്ണിനു ചുറ്റും കറുപ്പും അതിനു താഴെയായി ചുവപ്പും നിറങ്ങളിൽ ചായം തേച്ചിരിക്കും. ചുവപ്പും കറുപ്പും വേർതിരിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് ചുട്ടിയുണ്ടാകും. ശിവൻ പഴുപ്പ് വേഷമായതിനാൽ ശിവന്റെ ഭൂതഗണമായ നന്ദികേശന്റെ മൂക്കിന്റെ മധ്യഭാഗം മഞ്ഞനിറത്തിലും ശ്രീരാമൻ പച്ചവേഷമായതിനാൽ ശ്രീരാമഭക്തനായ ഹനുമാൻ്റെ മൂക്കിന്റെ മധ്യഭാഗം പച്ചനിറത്തിലും ആയിരിക്കും.ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു. [[File:Kalamandalam Ramankutty Nair as Hanuman.jpg|right|thumb|വെള്ളത്താടി വേഷം - ഹനുമാൻ]] * '''ചുവന്നതാടി''' :രജോഗുണവും തമോഗുണവും ഒരുമിച്ചുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് ചുവന്നതാടി വേഷം. ഇവർ മിക്കപ്പോഴും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അനുയായികളായിരിക്കും. ഉദാഹരണം : [[ബകൻ]], [[ബാലി (ഹൈന്ദവം)|ബാലി]], [[സുഗ്രീവൻ]], [[ദുശ്ശാസനൻ]](വടക്കൻ ദിക്കിലും തെക്ക് ചിലയിടത്തും), [[ത്രിഗർത്തൻ]].ശിരസ്സിൽ കുറ്റിച്ചാമരം ധരിച്ചിരിക്കും. മുഖത്ത് കണ്ണിനു ചുറ്റും കറുപ്പും അതിനു താഴെയായി ചുവപ്പും നിറങ്ങളിൽ ചായം തേച്ചിരിക്കും. ചുവപ്പും കറുപ്പും വേർതിരിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് ചുട്ടിയിട്ടു കടലാസിന്റെ അരിക് കത്രിച്ചുവച്ചു പിടിപ്പിക്കും. ചുട്ടിപ്പൂവ് മൂക്കിലും നെറ്റിയിലും ഒട്ടിയ്ക്കുന്നു. ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു. [[File:Kathakali of Kerala by Shagil Kannur 2.jpg|right|thumb|ചുവന്നതാടി വേഷം]] * '''കറുത്തതാടി''': തമോഗുണമുളള പുരുഷ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കറുത്തതാടിവേഷം. ഉദാഹരണം : [[കലി]] , കാട്ടാളന്മാർ , ചില രാക്ഷസന്മാർ .ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Kathakali5243a.jpg|left|thumb|200px|കറുത്ത താടിവേഷം]] === കരിവേഷം === തമോഗുണമുളള സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കരിവേഷം. ഉദാഹരണം : [[നക്രതുണ്ടി]] , [[ശൂർപ്പണഖ]], [[ലങ്കാലക്ഷ്മി]], [[പൂതന]], [[സിംഹിക]]. കരി വേഷത്തിൽ നീണ്ടസ്തനങ്ങളും കാതിൽ തോടയുമുണ്ടായിരിക്കും.മുഖത്തു കറുപ്പുനിറത്തിനാണു പ്രാധാന്യം. ചായില്യം കൊണ്ട് കവിൾത്തടങ്ങളിൽ ഇരുഭാഗത്തും അദ്ധവൃത്തത്തിൽ തേച്ച് അരിമാവുപയോഗിച്ച് അതിരുകൾ ശരിപ്പെടുത്തും ഇതുപോലെ പുരികങ്ങളുടെ മുകൾഭാഗത്തും നിറഭേദം വരുത്തും.ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു. ഈ കഥാപാത്രങ്ങൾ ലളിതാവേഷധാരിണികളായി മാറുമ്പോൾ മിനുക്കാണ് വേഷവിഭാഗം. [[File:Kathakali artist costumed to represent a demoness.jpg|right|thumb|കരിവേഷം]] === മിനുക്ക് വേഷം<ref>{{Cite book|title=Red}}</ref> === സത്വ ഗുണമുള്ള മുനിമാർ, ഭൂതൻ, സ്ത്രീവേഷം, ബ്രാഹ്മണർ തുടങ്ങിയ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് മിനുക്ക് വേഷം. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് ചായില്യം ചേർക്കുമ്പോൾ ഇളം ചുവപ്പുനിറം ലഭിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്കു കണ്ണെഴുത്ത്, ചുണ്ടുചുവപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയവ മനോധർമ്മംപോലെചെയ്ത് ഉടുത്തുകെട്ട്, കുപ്പായം തുടങ്ങിയവയണിയുന്നു. തലയിൽ കൊണ്ടകെട്ടി, പട്ടുവസ്ത്രംകൊണ്ടു മറയ്ക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Kathakali Beauty.jpg|right|thumb|200px|മിനുക്ക് വേഷം - [[ദ്രൗപദി]]]] === പഴുപ്പ്‌ വേഷം === സത്വ ഗുണമുളള ചില കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് പഴുപ്പുവേഷം. ഉദാഹരണം : [[സൂര്യ ഭഗവാൻ]], [[ശിവൻ]], [[ബലരാമൻ]]. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ഗോപി വരയ്ക്കുന്നതിനു “നാമം വയ്‌ക്കുക” എന്നുപറയുന്നു. ഇതിന് കറുത്തമഷിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.പച്ച വേഷത്തിലെ പോലെ പഴുപ്പ്‌ വേഷത്തിനും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്. പച്ച വേഷത്തോടു സമാനമായി കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[File:Dakshayagam kathakali lord shiva.webp|right|thumb|പഴുപ്പ്‌ വേഷം - ശിവൻ]] === മറ്റ് വേഷങ്ങൾ === ദൂതൻ, ആനക്കാരൻ, ഭീരു പശുപാലകന്മാർ, വൃദ്ധ, താഴ്ന്നതരം വാനരന്മാർ എന്നീ വേഷങ്ങൾ. == വാദ്യങ്ങൾ == കഥകളിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാദ്യങ്ങളാണ്‌ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] എന്നിവയാണ്. == കഥകളി അരങ്ങത്ത് == ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ കഥകളി നടത്തിവന്നിരുന്നത് നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങളിലോ, നാട്ടു പ്രമാണിമാരുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം അവരുടെ വീടുകളിലോ ആണ്. പിന്നീടത് ക്ഷേത്രസങ്കേതങ്ങളിൽ സാധാരണമായിത്തീർന്നു. അക്കാലത്ത് ചില സമയങ്ങളിൽ നടന്മാർ ദിവസങ്ങളോളം യാത്രചെയ്‌തുവേണമായിരുന്നു കലാപ്രകടനം നടത്തേണ്ടിയിരുന്നത്.<ref>മടവൂർ ഭാസി രചിച്ച “ലഘുഭരതം”</ref> മറ്റ് ദൃശ്യകലകളിലെ പോലെ അധികം സജ്ജീകരണങ്ങൾ കഥകളിക്ക് വേദി ഒരുക്കുന്നതിന് ആവശ്യമില്ല. ക്ഷേത്രാങ്കണത്തിൽ വച്ചു നടത്തുമ്പോൾ വേദിയായി ആനപ്പന്തലോ ഒരു ചെറിയ ഓലപ്പന്തലോ മതിയാകും. നടൻ രംഗത്ത് ഇരിപ്പിടമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ബലമുള്ള ഒരു പീഠമാണ്. ചിലപ്പോൾ ഇതിനു ഉരലും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അരങ്ങിലെ വെളിച്ചത്തിന് ഒരു വലിയ ഓട്ടുനിലവിളക്ക് രണ്ടു വശത്തേക്കും കനത്ത തിരിയിട്ട് കത്തിക്കുന്നു. ഈ വിളക്ക് “ആട്ടവിളക്ക്” എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. വിളക്കിന്റെ ഒരു തിരി നടന്റെ നേർക്കും മറ്റേത് കാണികളുടെ നേർക്കും ആണ് കത്തിക്കാറുള്ളത്. ഇവ കൂടാതെ രംഗമാറ്റങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കാനും മറ്റുമായി ഒരു തിരശ്ശീലയും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>വിജയഭാനു രചിച്ച “നൃത്യപ്രകാശിക”</ref> <!-- == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> ചിത്രം:ദക്ഷയാഗം-കഥകളി.jpg|ദക്ഷയാഗം ചിത്രം:കഥകളി-ദക്ഷയാഗം1.jpg ചിത്രം:കഥകളി-ദക്ഷയാഗം.jpg </gallery> --> == വഴിപാട് == [[തിരുവല്ല ശ്രീ വല്ലഭ ക്ഷേത്രം|ശ്രീ വല്ലഭ ക്ഷേത്രത്തിൽ കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തുന്നു. കാഴ്ച്ക്കാർക്കു വേണ്ടിയല്ലാതെ ഭഗ്ഗവാന് കാണുന്നതിനായാണ് ഇവിടെ കഥകളി നടത്തുന്നത് തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ ക്ഷേത്രം കഴിഞ്ഞാൽ കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള ഏവൂർ‍ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തുന്നത്.{{തെളിവ്}} കലാമൺഡലം ഉപ കേന്ദ്രവും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ മൈനാഗപ്പള്ളി മണ്ണൂർക്കാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തല മരുത്തൂർവട്ടം ധന്വന്തരിക്ഷേത്രത്തിലും നാൽപ്പത്തെണ്ണീശ്വരം ശിവക്ഷേത്രത്തിലും കഥകളി വഴിപാടുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം ഉണ്ട്. കൊല്ലം നഗരത്തിലെ കൊല്ലൂർവിള ഭരണിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലും കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തിവരുന്നു. കഥകളി യോഗം സ്വന്തമായുള്ള ഏക ക്ഷേത്രമാണ് [[തട്ടയിൽ ഒരിപ്പുറത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]] == പ്രസിദ്ധരായ കഥകളി കലാകാരന്മാർ == {{div col|കലാമണ്ഡലം വാസുപിഷാരടി മാങ്ങാനം രാമപിഷാരടി}} * [[ചേമഞ്ചേരി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]] *[[നെല്ലിയോട് വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരി ]] * [[കുടമാളൂർ കരുണാകരൻ നായർ]] * [[ഗുരു കുഞ്ചുക്കുറുപ്പ്]] * കലാമണ്ഡലം ബാലകൃഷ്ണൻ നായർ * കീഴ്പ്പടം കുമാരൻനായർ * കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണൻ നായർ * വാഴേങ്കട കുഞ്ചുനായർ * മാത്തൂർ കുഞ്ഞുപിള്ള പണിക്കർ * [[ഹരിപ്പാട് രാമകൃഷ്ണപിള്ള]] * [[മാങ്കുളം വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി]] * [[ഓയൂർ കൊച്ചുഗോവിന്ദപ്പിള്ള]] * [[ചെന്നിത്തല ചെല്ലപ്പൻ പിള്ള]] * [[ചെങ്ങന്നൂർ രാമൻ പിള്ള]] * [[മങ്കൊമ്പ് ശിവശങ്കരപിള്ള]] * [[ഇഞ്ചക്കാട് രാമചന്ദ്രൻപിള്ള]] * [[ചാത്തന്നൂർ കൊച്ചുനാരായണപിള്ള]] * [[കീഴ്പ്പടം കുമാരൻ നായർ]] * [[ഗുരു കേളു നായർ]] * [[മാത്തൂർ ഗോവിന്ദൻകുട്ടി]] * [[പള്ളിപ്പുറം ഗോപാലൻ നായർ]] * [[ചമ്പക്കുളം പാച്ചുപിള്ള]] * [[കലാമണ്ഡലം രാമൻകുട്ടി നായർ]] * [[കലാമണ്ഡലം പത്മനാഭൻനായർ]] * [[കലാമണ്ഡലം ഗോപി]] * [[കലാമണ്ഡലം കരുണാകരൻ]] * [[കലാമണ്ഡലം രാജൻ]] * [[കോട്ടക്കൽ ശിവരാമൻ]] * [[കലാമണ്ഡലം രാജശേഖരൻ]] * [[കലാമണ്ഡലം പ്രസന്നകുമാർ]] * [[കലാമണ്ഡലം കുട്ടൻ]] * [[കലാമണ്ഡലം കെ.ജി. വാസുദേവൻ‌]] * [[കലാമണ്ഡലംഹരി ആർ നായർ]] * [[കലാനിലയം രാഘവൻ]] * [[കലാനിലയം ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] * [[കലാനിലയം ഗോപിനാഥൻ]] * [[കലാഭാരതി രാജൻ]] * [[കലാഭാരതി വാസുദേവൻ]] * [[കലാഭാരതി ഹരികുമാർ]] * [[കലാകേന്ദ്രം മുരളീധരൻ നമ്പൂതിരി]] * [[കലാകേന്ദ്രം ബാലു]] * [[കലാകേന്ദ്രം ഹരീഷ്]] * [[കലാകേന്ദ്രം മുരളീകൃഷ്ണൻ]] * [[കോട്ടക്കൽ അപ്പുനമ്പൂതിരി]] * [[സദനം രാമൻകുട്ടി നായർ]] * [[സദനം മണികണ്ഠൻ]] * [[സദനം ഭാസി]] * [[ആർ. എൽ. വി. രാജേന്ദ്രൻ പിള്ള]] * [[ആർ. എൽ. വി രാജശേഖരൻ]] * [[ആർ. എൽ. വി ഗോപി]] * [[മാർഗി വിജയകുമാർ]] * [[ചിറക്കര മാധവൻ കുട്ടി]] * [[ചവറ പാറുക്കുട്ടി]] * [[കല്ലുവഴി വാസു]] * [[എഫ്.എ.എസി.ടി. പത്മനാഭൻ]] * [[എഫ്.എ.എസി.ടി. മോഹനൻ]] * [[എഫ്.എ.എസി.ടി. ജയദേവവർമ്മ]] * [[കോട്ടക്കൽ ദേവദാസ് ]] {{div col end}} == കൂടുതൽ കാണുക == <!-- [[ചിത്രം:മിനുക്ക്.jpg|thumb|250px| സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ മിനുക്ക് എന്നാണ്‌ പറയുക. ആണുങ്ങൾ ആണ്‌ കൂടുതലായും ഇത് ചെയ്യുന്നത്]] --> * [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]] * [[കൊട്ടാരക്കര]] * [[രാമനാട്ടം]] * [[കൃഷ്ണനാട്ടം]] * [[ദൃശ്യകലകൾ]] * [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ സ്മാരക ക്ലാസിക്കൽ കലാ മ്യൂസിയം]] == അവലംബം == <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണിക്കൾ == {{വിക്കിചൊല്ലുകൾ}} * [http://www.kathakali.info/ കഥകളി ഡോട്ട് ഇൻഫോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100814173504/http://www.kathakali.info/ |date=2010-08-14 } {{കേരളത്തിലെ തനതു കലകൾ}} {{Indian classical dance}} {{ഫലകം:Dance in India}} [[വർഗ്ഗം:കഥകളി| ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദൃശ്യകലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവ ഇനങ്ങൾ]] byuuh2ioptohaqd8jcqgdv6z8ee7lv6 0 1355 4643627 4615187 2026-07-04T16:42:07Z Drsanthoshnair 45452 4643627 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mammootty}} {{Infobox person <!-- Before adding any fields/contents to infobox please do refer the template documentation well, at template:Infobox person -->| name = മമ്മൂട്ടി | image = Mamooty.jpg | caption = മമ്മൂട്ടി | birth_name = മുഹമ്മദ് കുട്ടി ഇസ്മായിൽ പനിപ്പറമ്പിൽ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1951|9|7}}<ref>{{cite web|title=Happy 62nd birthday Mammootty: What makes him Malayalam cinema's superstar|url=http://ibnlive.in.com/photogallery/14353.html|publisher=CNN-IBN|accessdate=2014-03-16|date=2013-09-07|archive-date=2014-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316165245/http://ibnlive.in.com/photogallery/14353.html|url-status=dead}}</ref><ref name=india23f>{{cite web | title = 41-ാം ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ | url = http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm41thNFAAward.aspx?PdfName=41NFA.pdf | publisher = ഭാരത സർക്കാർ | accessdate = 2019-05-15 | archive-date = 2011-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110928072259/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm41thNFAAward.aspx?PdfName=41NFA.pdf | url-status = bot: unknown }}</ref> | birth_place = [[ചെമ്പ്]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | nationality = {{IND}} | other_names = | alma_mater = [[സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജ്, തേവര | തേവര സേക്രട്ട് ഹാർട്ട് കോളജ് ]]<br>[[മഹാരാജാസ് കോളജ്|എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളജ്]]<br>[[ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, എറണാകുളം | എറണാകുളം ലോ കോളജ്]] <small>(എൽ എൽ ബി)</small> | occupation = [[ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്]] </br> [[ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്]] | years_active = 1979– ഇതുവരെ | awards = 1988 ൽ [[പത്മശ്രീ]] പുരസ്കാരം </br> 1989 ൽ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം </br> 1994 ൽ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം </br> 1999 ൽ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം </br>2010 ൽ ഡോക്ടറ്റേറ്റ് - കേരള സർവ്വകലാശാല </br> 2010 ൽ ഡോക്ടറേറ്റ് - കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാല | spouse = സുൽഫത്ത് (1979–ഇതുവരെ)<ref name=mangalam1>{{cite web|url=http://www.mangalam.com/cinema/latest-news/209438|title=അഞ്ച്‌ രുചി വിശേഷങ്ങളും മമ്മൂട്ടിയും|publisher=mangalam.com|accessdate=2014 August 13|archive-date=2014-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20140728102910/http://www.mangalam.com/cinema/latest-news/209438|url-status=dead}}</ref> | children = സുറുമി<br>[[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] | website = {{URL|www.mammootty.com/}} }} ഒരു [[ഇന്ത്യ]]ൻ അഭിനേതാവും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമാണ് പി.ഐ. മുഹമ്മദ് കുട്ടി എന്ന '''മമ്മൂട്ടി''' (ജനനം - [[സെപ്റ്റംബർ]] 7, [[1951]]). [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായി]] യോഗ്യത നേടിയെങ്കിലും രണ്ടു വർഷം [[മഞ്ചേരി|മഞ്ചേരിയിൽ]] അഭിഭാഷക ജോലിയിൽ ഏർപ്പെട്ട ശേഷം അഭിനയരംഗത്ത് വേരുറപ്പിച്ചു. എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിലാണ് മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയനായത്. മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടുകളിലേറെയായി സജീവ അഭിനയ രംഗത്തുള്ള ഇദ്ദേഹം മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം മൂന്ന് തവണ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനു പുറമേ അഞ്ചു തവണ മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും, 12 തവണ ഫിലിംഫെയർ (ദക്ഷിണേന്ത്യൻ) പുരസ്കാരവും ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1998-ൽ ഭാരതസർക്കാർ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി ആദരിച്ചു.2O10 ജനുവരിയിൽ കേരള സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഹോണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ലഭിച്ച ഇദ്ദേഹത്തെ ആ വർഷം ഡിസംബറിൽ തന്നെ ഡോക്ടറേറ്റ് നൽകി കാലിക്കറ്റ് സർവകലാ കലാശാലയും ആദരിച്ചു. <ref name=calicut232>{{cite news | title = Calicut University to confer D.Litt. on Mammootty today | url = https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Calicut-University-to-confer-D.Litt.-on-Mammootty-today/article15576590.ece | publisher = The Hindu | date = 2010-12-01 | accessdate = 2019-05-15 | archive-date = 2019-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190515190804/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Calicut-University-to-confer-D.Litt.-on-Mammootty-today/article15576590.ece | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name=sify4j34>{{cite news | title = University honour: It's Dr Mammootty now! | publisher = sify | url = http://www.sify.com/movies/university-honour-it-s-dr-mammootty-now-imagegallery-malayalam-kbxmsvgijjjsi.html | accessdate = 2019-05-15 | archive-date = 2018-10-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181011162725/http://www.sify.com/movies/university-honour-it-s-dr-mammootty-now-imagegallery-malayalam-kbxmsvgijjjsi.html | url-status = bot: unknown }}</ref> മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ ചാനൽ ശൃംഖലയായ [[മലയാളം കമ്യൂണിക്കേഷൻസ്|മലയാളം കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്റെ]] രൂപീകരണം മുതൽ മമ്മൂട്ടി ചെയർമാനാണ്. <ref name=kairali34h>{{cite web | title = Kairali - About us | url = http://www.kairalitv.in/TV/aboutus.asp | publisher = Malayalam Communications | accessdate = 2019-05-15 | archive-date = 2010-07-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100701170302/http://www.kairalitv.in/TV/aboutus.asp | url-status = bot: unknown }}</ref> [[കൈരളി ടി.വി.|കൈരളി]], [[പീപ്പിൾ ടി.വി.|പീപ്പിൾ]], [[വീ ടി.വി.|വി]] എന്നീ ചാനലുകൾ മലയാളം കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്റെ കീഴിലുള്ളതാണ്. കേരള സർക്കാരിന്റെ ഐ.ടി പ്രൊജക്ടുകളിലൊന്നായ അക്ഷയയുടെ ഗുഡ് വിൽ അംബാസഡറാണു മമ്മൂട്ടി. അർബുദ രോഗികളെ സഹായിക്കുന്ന പെയിൻ & പാലിയേറ്റീവ് കെയർ എന്ന ചാരിറ്റി സംഘടനയുടെ പേട്രൺ കൂടിയാണു മമ്മൂട്ടി. == കുടുംബവും, ആദ്യകാല ജീവിതവും == 1951 സെപ്റ്റംബർ 7-ന് ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചന്തിരൂർ എന്ന സ്ഥലത്താണ് മമ്മൂട്ടി ജനിച്ചത്. <ref>https://www.twentyfournews.com/2021/09/07/mammootty-chandiroor-relation.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/mammootty-schooll-acting-drama/967845 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-18 |archive-date=2022-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118183048/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/mammootty-schooll-acting-drama/967845 |url-status=dead }}</ref> [[കോട്ടയം]] ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം|വൈക്കത്തിനടുത്തുള്ള]] [[ചെമ്പ്, കോട്ടയം ജില്ല|ചെമ്പ്]] എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു അദ്ദേഹം വളർന്നത്. മമ്മൂട്ടിയുടെ ബാപ്പ ഇസ്മയിലും, ഉമ്മ ഫാത്തിമയുമാണ്. ഒരു സാധാരണ [[മുസ്ലീം]] കുടുംബത്തിലാണ് മമ്മൂട്ടി ജനിച്ചത്. ഇസ്മയിൽ-ഫാത്തിമ ദമ്പതികളുടെ മൂത്ത മകനാണ് മമ്മൂട്ടി. പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര-സീരിയൽ നടൻ [[ഇബ്രാഹിംകുട്ടി (നടൻ)|ഇബ്രാഹിംകുട്ടി]], സക്കറിയ, ആമിന, സൗദ, ഷഫീന എന്നിവരാണ് സഹോദരങ്ങൾ. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിലെ [[എരമല്ലൂർ|എരമല്ലൂരിനടുത്തുള്ള]] [[ചന്തിരൂർ|ചന്തിരൂരിലായിരുന്നു]] (ഉമ്മയുടെ നാട്) സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. പഠിക്കുന്ന കാലത്തും കലാകായിക രംഗങ്ങളിൽ സജീവമായിരുന്നു മമ്മൂട്ടി. [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലെ]] [[മഹാരാജാസ് കോളജ്|മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ]] നിന്നാണ് മമ്മൂട്ടി [[ബിരുദം]] നേടിയത്. തുടർന്ന് [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തുള്ള]] ഗവൺമെന്റ് ലോകോളേജിൽ നിന്ന് അഭിഭാഷകനായി പുറത്തിറങ്ങിയ മമ്മൂട്ടി, [[മഞ്ചേരി|മഞ്ചേരിയിൽ]] അഡ്വക്കേറ്റ് ശ്രീധരൻ നായരുടെ ജൂനിയർ അഭിഭാഷകനായി രണ്ടു വർഷം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1971ൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ [[അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾ]] ആണ് മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ആദ്യചിത്രം. കഠിനാദ്ധ്വാനം കൊണ്ട് അഭിനയലോകത്തു സ്ഥാനം നേടിയെടുക്കാൻ മമ്മൂട്ടിക്കു സാധിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ അപ്രധാനമായ വേഷങ്ങളിലൂടെ സാന്നിദ്ധ്യമറിയിച്ചു. [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] കഥയും തിരക്കഥയും സംഭാഷണവുമെഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത [[ദേവലോകം (ചലച്ചിത്രം)|ദേവലോകം]] എന്ന [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] മമ്മൂട്ടി പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ആദ്യത്തെ ചലച്ചിത്രം<ref name=mam012df>{{cite web | title = മമ്മൂട്ടി ജീവചരിത്രം | url = http://mammootty.com/biography | publisher = മമ്മൂട്ടി ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം | accessdate = 2019-05-15 | archive-date = 2018-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181012133206/http://mammootty.com/biography | url-status = bot: unknown }}</ref> എന്നാൽ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായില്ല. [[കെ. ജി. ജോർജ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[മേള (ചലച്ചിത്രം)|മേള]] എന്ന ചിത്രമാണ് മമ്മൂട്ടിയിലെ അഭിനേതാവിനെ ശ്രദ്ധേയനാക്കിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ''[[യവനിക]]'', 1987ൽ [[ജോഷി]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[ന്യൂ ഡൽഹി (ചലച്ചിത്രം)|ന്യൂ ഡൽഹി]]'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളാണ് മമ്മൂട്ടിയുടെ താരമൂല്യം ഉയർത്തിയത്. . 1980ൽ മമ്മൂട്ടി വിവാഹിതനായി; സുൽഫത്ത് ആണ് മമ്മൂട്ടിയുടെ ഭാര്യ. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് സുറുമി എന്ന് പേരുള്ള ഒരു മകളും, [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] എന്നു പേരുള്ള ഒരു മകനും ഉണ്ട്.<ref name=movieraga23>{{cite web | title = മമ്മൂട്ടി | url = http://movies.deepthi.com/malayalam/actors/mammootty.html | publisher = മുവീരാഗ | accessdate = 2019-05-15 | archive-date = 2019-04-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190410034447/http://movies.deepthi.com/malayalam/actors/mammootty.html | url-status = bot: unknown }}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ദുൽഖർ സൽമാൻ ഇന്ന് മലയാളത്തിലെ തിരക്കുള്ള നടന്മാരിലൊരാളാണ്. ==സിനിമാ ജീവിതം== [[പേട്രിയറ്റ്]] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == {{Div col|cols=2}} [[മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാര ജേതാക്കൾ|മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം]] മൂന്നുതവണ നേടി. 'ചലച്ചിത്രമേഖലയിലെ അഭിനയ പ്രതിഭക്കുള്ള കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയുടെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ [[ഡി-ലിറ്റ്]] ബിരുദം 2010-ൽ ലഭിച്ചു. 2022 -ൽ പ്രഥമ [[കേരളപ്രഭ പുരസ്‌‍ക്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref>https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2022/10/31/kerala-jyothi-award-mt-vasudevan-nair.html</ref> ; [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] * 1990 ([[മതിലുകൾ]], [[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]]) * 1994 ([[വിധേയൻ]], [[പൊന്തൻ മാട]]) * 1999 (അംബേദ്കർ - ഇംഗ്ലീഷ്) ; [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം 5 തവണ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ''' * 1981 - [[അഹിംസ (ചലച്ചിത്രം)|അഹിംസ]](സഹനടൻ) * 1984 - [[അടിയൊഴുക്കുകൾ]] * 1985 - [[യാത്ര (ചലച്ചിത്രം)|യാത്ര]], [[നിറക്കൂട്ട്]] (പ്രത്യേക പുരസ്കാരം) * 1989 - [[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]], [[മതിലുകൾ]] * 1994 - [[വിധേയൻ]], [[പൊന്തൻ മാട]] * 2004 - [[കാഴ്ച]] * 2009 - [[പാലേരിമാണിക്യം ഒരു പാതിരാകൊലപാതകത്തിന്റെ കഥ|പാലേരിമാണിക്യം]] '''ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ''' * 1984 - [[അടിയൊഴുക്കുകൾ]] * 1985 - [[യാത്ര (ചലച്ചിത്രം)|യാത്ര]] * 1986 - [[നിറക്കൂട്ട്]] * 1990 - [[മതിലുകൾ (ചലച്ചിത്രം)|മതിലുകൾ]] * 1991 - [[അമരം]] * 1997 - [[ഭൂതക്കണ്ണാടി]] * 2001 - [[അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്]] * 2004 - [[കാഴ്ച (ചലച്ചിത്രം)|കാഴ്ച]] * 2006 - [[കറുത്ത പക്ഷികൾ]] {{Div col end}} [[കടൽ കടന്നൊരു മാത്തുക്കുട്ടി]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗിനായി ജർമ്മനിയിലെ മെറ്റ്മാൻ നഗരത്തിലെത്തിയ മമ്മൂട്ടിയെ മെറ്റ്മാൻ മേയർ (Bernd Günther) നേരിൽ സന്ദർശിച്ച്, ആയുർവേദ ചികിത്സക്കായി കേരളം സന്ദർശിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മകൾ പങ്കുവെച്ചതോടൊപ്പം ഉപഹാരം നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://malayalam.oneindia.in/movies/news/2013/05/german-city-mayer-mets-mammootty-109247.html ജർമ്മൻ മേയർ നൽകിയ സ്വീകരണം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {{പ്രലേ|മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} == ബ്ലോഗ് == [[2009]] [[ജനുവരി]] ആദ്യവാരത്തിൽ മമ്മൂട്ടി തന്റെ [[ബ്ലോഗ്]] തുടങ്ങി.. മലയാളത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു മുൻനിര നടൻ തുടങ്ങിയ ഈ ബ്ലോഗിന് വളരെ നല്ല പ്രതികരണം ലഭിച്ചു. തന്റെ ബ്ലോഗിൽ രാഷ്ട്രീയ - സാമൂഹിക - സാംസ്കാരിക - സാമ്പത്തിക മേഖലകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളാണ് എഴുതുകയെന്ന് മമ്മൂട്ടി തന്റെ ബ്ലോഗ് പ്രസിദ്ധീകരണ വേളയിൽ പറഞ്ഞു.<ref>http://thatsmalayalam.oneindia.in/movies/news/2009/01/02-mammootty-blog-super-hit.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == {{reflist|2}} {{Mammootty}} {{Commons category|Mammootty}} {{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 7-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മഹാരാജാസ് കോളേജിന്റെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മമ്മൂട്ടി]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബറിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളപ്രഭ പുരസ്‌‍കാരം നേടിയവർ]] ky6pn7pky6dn03z3z309koko33i87vg 4 2122 4643742 4642867 2026-07-05T07:06:28Z Ajeeshkumar4u 108239 [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]] ചേർക്കുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643742 wikitext text/x-wiki [[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]] {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}} {{മായ്ക്കൽപത്തായം}} __TOC__ __NEWSECTIONLINK__ =ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക= <!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --> <!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --> <!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --> {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് & റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}} <!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --> ho4amrideag4oe5trecjevpwh1fuzhx 4643746 4643742 2026-07-05T07:07:01Z Ajeeshkumar4u 108239 [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]] ചേർക്കുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643746 wikitext text/x-wiki [[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]] {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}} {{മായ്ക്കൽപത്തായം}} __TOC__ __NEWSECTIONLINK__ =ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക= <!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. --> <!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് --> <!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക --> {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് തോമസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പീറ്റർ നോക്സ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുത്തലത്ത് ദിനേശൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ശങ്കരനാരായണൻ മലപ്പുറം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഓൺലൈൻ ഫിറ്റ്നസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് & റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ ​​പ്ര​യാർ-1}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}} {{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}} <!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക --> ti8ycwdiz0cel4qbcvx7xvaw1aikwow 0 5201 4643691 4632872 2026-07-04T21:37:42Z Vishkailas 214655 /* യോനിയുടെ ആരോഗ്യം */ 4643691 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vagina}} {{Infobox Anatomy | Name = യോനി | Latin = "[[sheath]]" or "[[scabbard]]" | GraySubject = 269 | GrayPage = 1264 | Image = Gray1166.png | Caption = പരിച്ഛേദം | Image2 = Clitoris inner anatomy numbers.png| | Caption2 = യോനി-സ്ത്രിയുടെ പ്രതുൽപാധന അവയവം-രേഖാ ചിത്രം <br />1 കൃസരി;<br />2 ചെറു യോനി പുടം;<br />3 വൻ യോനീ പുടം;<br />4 മൂത്ര നാളി ;<br />6 യോനീനാളം | | Width = 225 | Precursor = | System = | Artery = [[Iliolumbar artery]], [[vaginal artery]], [[middle rectal artery]] | Vein = | Nerve = | Lymph = upper part to [[internal iliac lymph nodes]], lower part to [[superficial inguinal lymph nodes]] | Precursor = [[urogenital sinus]] and [[paramesonephric duct]]s | MeshName = Vagina | MeshNumber = A05.360.319.779 | DorlandsPre = v_01 | DorlandsSuf = 12842531 }} സ്ത്രീയുടെ ജനനേന്ദ്രിയത്തെയാണ് '''യോനി''' എന്നുപറയുന്നത്. [[ലിംഗം]] അഥവാ പുരുഷ ജനനേന്ദ്രിയത്തെപ്പോലെ ഇതൊരു മൂത്ര വിസർജനാവയവമല്ല. സ്ത്രീകളിൽ മൂത്രനാളി യോനിയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെടുന്നു. യോനിനാളം ഇംഗ്ലീഷിൽ വാജിന (അഥവാ വജൈന) (Vagina) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. (സംസ്കൃത=യോന). യോനി എന്നത്‌ സംസ്കൃത പദമായ യോനയിൽ നിന്നുൽഭവിച്ചതാണ്‌. കുഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്, കുഴൽ പോലെ ഉള്ളത്‌, ഉൾവലിഞ്ഞത് എന്നൊക്കെയാണർത്ഥം. ഗർഭാശയത്തിലേയ്ക്കുള്ള നീണ്ട കുഴൽ തന്നെയാണീ അവയവം. സസ്തനികളിലും മാർസൂപിയൽസിലും ഉള്ള പൊതുവായുള്ള അവയമാണ്‌. എല്ലാ പെൺ ജന്തുക്കളിലും ഇതിന്റെ രൂപഭേദങ്ങളാ എങ്കിലും ഈ അവയവം ഉണ്ട്‌. [[ആർത്തവം]], [[പ്രസവം]], [[ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ യോനിയിലൂടെ നടക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് ജൈവീക പ്രക്രിയകളാണ്. [[ഗർഭധാരണം]] എന്ന പ്രക്രിയയിലും യോനി പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dpTV9lsPcIXKZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700773354/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.plannedparenthood.org%2flearn%2fhealth-and-wellness%2fsexual-and-reproductive-anatomy%2fwhat-are-parts-female-sexual-anatomy/RK=2/RS=wj29POen4y8N3AD4eSdu.xYnQ_c-|title=Female Sexual Anatomy {{!}} Vulva, Vagina and Breasts|website=www.plannedparenthood.org|publisher=www.plannedparenthood.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. <div style="border:1px solid #ccc; background:#f9f9f9; padding:10px; margin-bottom:1em;"> <u> '''മുന്നറിയിപ്പ്''' </u> : ''താഴെയുള്ള വിവരങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയമായ വ്യക്തതയ്ക്ക് വേണ്ടിയായി ചിത്രീകരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ചില വായനക്കാർക്ക് ഇത് അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിച്ചശേഷം മാത്രം കൂടുതൽ കാണുക.'' </div> == ശരീരഘടനാ ശാസ്ത്രം == യോനി, സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭപാത്രത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഇലാസ്തികതയുള്ള കുഴൽ പോലെയുള്ള അവയവമാണ്‌. ഏകദേശ വലിപ്പം 4 ഇഞ്ച്‌ നീളവും 1 ഇഞ്ച്‌ വ്യാസവും ആണ്‌. എന്നിരുന്നാലും ഇലാസ്തികത മൂലം പ്രസവ സമയത്ത് കുട്ടി പുറത്തേക്ക്‌ വരത്തക്ക രീതിയിൽ ഏതാണ്ട് 200% വരെ വികസിക്കാനും ഏതു വലിപ്പമുള്ള [[ലിംഗ]]മായാലും അതിന് അനുസൃതമായി വികസിക്കാനും യോനി പേശികൾക്ക് സാധിക്കും. പുറമെ കാണുന്ന യോനീ നാളത്തെ ഗർഭാശയത്തിന്റെ ഭാഗമായ സെർവിക്സുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. നിവർന്നു നിൽക്കുന്ന ഒരു സ്തീയിൽ ഇത്‌ മുകളിലേയ്ക്കും പുറകിലേയ്ക്കുമായി 45-50 ഡിഗ്രി വരെ ചരിവിലാണ്‌ കാണുക<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIS.Yxj6tja9wAyid3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672216497/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmy.clevelandclinic.org%2fhealth%2fbody%2f22469-vagina/RK=2/RS=79P52hvGtQsbYFOLu65_zpTl81s-|title=The vagina}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLYETl9l0NgIEp13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700773509/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.verywellhealth.com%2ffemale-body-diagram-5209032/RK=2/RS=9ya3scS8R.RjkDnmxRdOKyqzVE8-|title=Female Anatomy: Labeled Diagrams (Inside and Outside)|website=www.verywellhealth.com|publisher=www.verywellhealth.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ഉപസ്ഥം === [[പ്രമാണം:AddText 03-13-05.29.14.jpg|ലഘുചിത്രം|യോനിയുടെ ചിത്രം]] യോനിയുടെ വെളിയിലായുള്ള ഭാഗം [[ഉപസ്ഥം]] (ഇംഗ്ലീഷിൽ വൾ‌വ) എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിനു മുകളിലായി മോൻ വാജിനിസ് കാണപ്പെടുന്നു. കൗമാര പ്രായം മുതൽക്കേ ഹോർമോൺ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പുറമേ കാണുന്ന ഭാഗത്ത് കൊഴുപ്പടിഞ്ഞു തടിക്കുകയും രോമവളർച്ചയുമുണ്ടാകുന്നു. ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് ഗുഹ്യരോമത്തിന്റെ ധർമ്മം. ലോലമായ ഗുഹ്യചർമത്തിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള ഘർഷണം കുറയ്ക്കുവാനും അതുവഴി രോഗാണുബാധകളെ തടയുവാനും, ഫിറമോണുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും, പൊടിയും മറ്റും യോനിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടക്കാതിരിക്കുന്നതിനും [[ഗുഹ്യരോമം]] സഹായിക്കുന്നു. പൊതുവേ പ്രായമായവരിൽ ഗുഹ്യരോമത്തിന്റെ അളവ് കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും ഇവ മൂടോടെ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് സൂക്ഷ്മമായ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകുവാനും രോഗാണുബാധകൾ എളുപ്പം പടരുവാനും കാരണമാകാറുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLYETl9l0NgIIp13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700773509/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fVulva/RK=2/RS=vjV67K5g3OIcEVFPgKHMLwWa_nw-|title=en.wikipedia.org › wiki|website=en.wikipedia.org|publisher=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwgiT19lfJQHkJt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700773795/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2fwhy-do-we-have-pubic-hair/RK=2/RS=oBAKtMF4dwl5IlJdLgBvJ_Xt06M-|title=Why do humans have pubic hair? - Medical News Today|website=www.medicalnewstoday.com|publisher=www.medicalnewstoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwgiT19lfJQHkpt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700773795/RO=10/RU=https%3a%2f%2fflo.health%2fmenstrual-cycle%2flifestyle%2fhygiene-and-beauty%2feverything-you-wanted-to-know-about-pubic-hair/RK=2/RS=oDhJNQyRcR_5C5aTxgPEOcjUOqw-|title=Pubic Hair: Everything You Wanted to Know but Were ... - Flo|website=flo.health › menstrual-cycle}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === യോനിയുടെ ഉൾഭാഗം === യോനിയുടെ ഉൾഭാഗത്തെ മൃദുവായ ചർമ്മം ചുവപ്പ് കലർന്ന പിങ്ക് നിറത്തിലാണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്. ഇത് മൂക്കസ് സ്ഥരം കൊണ്ടാവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കും. [[ഈസ്ട്രജൻ]] എന്ന സ്ത്രീ ഹോർമോൺ ആണ് യോനി ചർമ്മത്തിന്റെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്തുക. മധ്യവയസിൽ ഈസ്ട്രജൻ ഉത്പാദനം കുറഞ്ഞു [[ആർത്തവവിരാമം]] ഉണ്ടാകുന്നതോടെ ഈ സ്തരത്തിന്റെ കട്ടി കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ആർത്തവം നിലച്ച സ്ത്രീകൾ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ വേദന ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടാകുന്നു. നാഡീ ഞരമ്പുകൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത് യോനിനാളത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലെ രണ്ടര ഇഞ്ച് ഭാഗത്താണ്. അതിനാൽ ഈ ഭാഗത്താണ് സാധാരണ ഗതിയിൽ ലൈംഗികമായ സംവേദകത്വം അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. സ്വയം വൃത്തിയാക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരവയവമാണ് യോനി. തൈരിലും മറ്റും കാണപ്പെടുന്നതിന് സമാനമായ ആരോഗ്യകരമായ നല്ല ബാക്റ്റീരിയകൾ യോനിയിൽ സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവ യോനിയുടെ ആരോഗ്യത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. വീര്യം കൂടിയ സോപ്പ്, ബോഡിവാഷ്, പെർഫ്യൂം തുടങ്ങിയവ ഉൾഭാഗത്തു‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത് യോനിയുടെ സ്വാഭാവികത നഷ്ടപ്പെടുത്തുവാനും അതുവഴി അണുബാധക്കും ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും വഴിവെക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ പല ആളുകളും ഇതേപറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവുള്ളവരല്ല<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5dfUF9lP9kJdEV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774111/RO=10/RU=https%3a%2f%2fmy.clevelandclinic.org%2fhealth%2fbody%2f22469-vagina/RK=2/RS=vPLdgUObK_Nv.ChnLnbY71acQWc-|title=Vagina: Anatomy, Function, Conditions & What’s Normal|website=my.clevelandclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHdUF9lmncK.jB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774237/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fhealthy-lifestyle%2fwomens-health%2fin-depth%2fvagina%2fart-20046562/RK=2/RS=Wupc5KS1jgZp.TbOo7pNQU4zqU8-|title=Vagina: What's typical, what's not - Mayo Clinic|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ബർത്തോളിൻ ഗ്രന്ഥികൾ === യോനിഭാഗത്തെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥി ആണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക ആസ്വാദനത്തിൽ ഇത് സുപ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നു. യോനി നാളത്തിന്റെ രണ്ടുവശങ്ങളിലുമായി ബർത്തോളിൻ നീർഗ്രന്ഥികളുടെ കുഴൽ തുറക്കുന്നു. ഇത് യോനീഭിത്തികളെ നനവുള്ളതാക്കുന്നു. ലൈംഗിക ഉത്തേജനത്തിന്റെ ഫലമായി യോനിയിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം വർധിക്കുകയും ബർത്തോലിൻ ഗ്രന്ഥികൾ വഴുവഴുപ്പ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവങ്ങൾ (ലൂബ്രിക്കേഷൻ) ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിനും ഒപ്പം ബീജത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വത്തിനും സഹായിക്കുന്നു. ഇത്തരം സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ സംഭോഗം വേദനാജനകവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയതും ആകാറുണ്ട്. ഏതാണ്ട് 45 മുതൽ 55 വയസ് വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ആർത്തവവിരാമത്തോടെ (മെനോപോസ്) ബർത്തോളിൻ ഗ്രന്ഥികൾ ചുരുങ്ങുകയും പ്രവർത്തനം കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. അതോടുകൂടി യോനി വരണ്ടു കാണപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPGGUV9lsDgKE3F3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774407/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fBartholin%2527s_gland/RK=2/RS=mV09B6ewtMQ_hlOQPi4kGCTJ1tI-|title=Bartholin's gland - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPGGUV9lsDgKG3F3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774407/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpatient.info%2fwomens-health%2fvulval-problems-leaflet%2fbartholins-cyst-and-abscess/RK=2/RS=K0kAP.G1vPF4VP2cjdhZmGzxO24-|title=Bartholin's Cyst: Symptoms, Causes, and Treatment {{!}} Patient|website=patient.info}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLahUl9lK_wIQex3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774690/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2ffor-women%2fsexual-health-menopause-online%2fsexual-problems-at-midlife%2fdecreased-desire/RK=2/RS=j5E1gKGoaiYLsyz8tDGhYPX2bIs-|title=Decreased Desire, Sexual Side Effects of Menopause|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === യോനിസ്രവങ്ങൾ, യോനി വരൾച്ച === യോനിയിൽ സ്വാഭാവിക സ്രവങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഗർഭാശയഗളം (Cervix), യോനി ഭിത്തികൾ, ബർത്തോളിൻ ഗ്രന്ഥികൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് സ്രവങ്ങൾ തികച്ചും സ്വഭാവികമായി ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. സെർവിക്സ് എന്ന ഭാഗവും യോനിയെ നനവുള്ളതാക്കുമെങ്കിലും സെർവിക്സിൽ ഗ്രന്ഥികൾ ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല. ആർത്തവ ചക്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു ഇതിന്റെ അളവിൽ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. അണ്ഡവിസർജനം അഥവാ ഓവുലേഷൻ സമയത്ത് യോനിസ്രവം കൂടുതലായി നേർത്തു കാണപ്പെടുന്നു. [[ഗർഭധാരണം]] നടക്കാൻ സാധ്യത കൂടിയ ദിവസങ്ങൾ ആണിത്. ലൈംഗിക ഉത്തേജനം ഉണ്ടാകുന്ന സമയത്ത് യോനി ഭാഗത്തേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം വർധിക്കുകയും യോനി ഭിത്തികൾ, ബർത്തോളിൻ ഗ്രന്ഥികൾ എന്നിവ വഴുവഴുപ്പ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം ലൂബ്രിക്കേഷൻ സ്രവങ്ങൾ ([[രതിസലിലം]]) വേദനരഹിതവും സുഗമവുമായ ലൈംഗികബന്ധത്തിന് സഹായിക്കുന്നു. പൊതുവേ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ ഉത്പാദനം കുറഞ്ഞവരിലും, [[ആർത്തവവിരാമം]] സംഭവിച്ചവരിലും ഇത്തരം സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുന്നു. ഇത് യോനി വരൾച്ച എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ച് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ഒരവസ്ഥയാണിത്. ആർത്തവ ചക്രത്തിന്റെ ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ, ആർത്തവത്തിന് ശേഷം കുറച്ചു ദിവസങ്ങളിൽ യോനിസ്രവം കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും [[യോനീ വരൾച്ച]] ഉണ്ടാകാവുന്നതാണ്. ഫോർപ്ലേ അല്ലെങ്കിൽ [[ബാഹ്യകേളി]]യുടെ കുറവ്, നിർജലീകരണം, [[കാൻസർ]] കീമോതെറാപ്പി, അണുബാധ, ചില മരുന്നുകളുടെ ഉപയോഗം തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5c.UV9lPjIK.A93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774335/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2f322232/RK=2/RS=GXZ7jyjuA7xIU99VIE5w0n9WM8w-|title=Vaginal discharge color guide: Causes and when to see a doctor|website=www.medicalnewstoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ഭാഗങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Illu cervix.svg|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|250px| ഗർഭാശയവും യോനിയും മറ്റു ഭാഗങ്ങളും- രേഖാ ചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Vaginal opening description-en.svg|250px|യോനി]] ==== ബൃഹത് ഭഗോഷ്ടങ്ങൾ (വൻ യോനീപുടങ്ങൾ) ==== (labia majora) <br /> ഭഗഭാഗത്ത് ലഘു ഭഗോഷ്ടങ്ങൾക്ക് വെളിയിലായുള്ള മാംസളമായ ഭാഗം. ചില സ്ത്രീകളിൽ മേൽ ഭാഗം കൊഴുപ്പുനിറഞ്ഞ് തടിച്ച് "രതി ശൈലം" ഉണ്ടാവുന്നു. ==== ലഘു ഭഗോഷ്ടങ്ങൾ (ചെറു യോനീപുടങ്ങൾ) ==== (labia minora) <br /> ചെറു യോനീ പുടങ്ങൾ ബൃഹത് ഭഗോഷ്ടങ്ങൾക്ക് ഉള്ളിലായിക്കാണുന്ന മൃദുവായ ഭാഗം. ചിലരിൽ ഇത് വെളിയിലേയ്ക്ക് നീണ്ടുകിടക്കും. === കൃസരി (ഭഗശിശ്നിക) === (clitoris) <br /> യോനീനാളത്തിന് മുകളിൽ കാണുന്ന, പൂർണ്ണ പരിണാമം പ്രാപിക്കാത്ത പുരുഷലിംഗത്തിൻറെ ഘടനയുള്ള ചെറിയ അവയവം. അതിനാൽ യോനിലിംഗം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ലൈംഗിക ആസ്വാദനമാണ് ഇതിന്റെ ധർമ്മം. വളർച്ചയുടെ ഘട്ടങ്ങളിൽ [[ടെസ്റ്റൊസ്റ്റിറോൺ]] എന്ന ഹോർമോൺ(അന്തർഗ്രന്ഥി സ്രാവം) ആണിതിൻറെ വലിപ്പം നിശ്ചയിക്കുന്നത്‌.<ref>[Arthur C. Guyton (Author), John E. Hall (Author): Textbook of Medical Physiology, W.B. Saunders Company; 10th edition; ISBN 0-7216-8677-X ]</ref> അതുകൊണ്ടു സ്ത്രികളിൽ ഇതു പലവലിപ്പത്തിലും രൂപം കൊണ്ടിരിക്കാം. ഇതിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ശരീരത്തിന് ഉള്ളിലേക്കാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആയതിനാൽ മുകൾഭാഗം മാത്രമായിരിക്കും പുറത്തേക്കു കാണപ്പെടുന്നത്. പുരുഷ ലിംഗത്തിലേത് പോലെ സംവേദന ക്ഷമതയുള്ള ഞരമ്പുകൾ അധികമാകയാൽ കൂടുതൽ സുഖാനുഭൂതി ലഭിക്കുന്ന ഭാഗമാണിത്‌. ഏതാണ്ട് 8000-ത്തോളം നാഡീ ഞരമ്പുകളുടെ സംഗമസ്ഥാനമാണ് ഭഗശിശ്നിക. ലൈംഗിക ഉത്തേജനം ഉണ്ടാകുന്ന വേളയിൽ പുരുഷലിംഗത്തിന് [[ഉദ്ധാരണം]] ഉണ്ടാകുന്നത് പോലെ ഉറപ്പും കാഠിന്യവും കൃസരിക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇതാണ് "കൃസരി ഉദ്ധാരണം (Clitoral erection)". ഈ സമയത്ത് കൃസരിയിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം വർധിക്കുന്നു. ഈ ഭാഗത്ത്‌ ലഭിക്കുന്ന മൃദുവായ പരിലാളനം സ്ത്രീയെ വേഗത്തിൽ [[രതിമൂർച്ഛ]]യിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. രതിമൂർച്ഛ ഉണ്ടാകുന്ന വേളയിൽ കൃസരി ഉള്ളിലേക്ക് വലിയുന്നു. പല സ്ത്രീകൾക്കും ലൈംഗിക ഉത്തേജനം, യോനിയിൽ നനവ് എന്നിവയുണ്ടാകാൻ ഭഗശിശ്നികയിലെ സ്പർശനം ആവശ്യമായി വരാറുണ്ട്. അതിനാൽ [[ബാഹ്യകേളി]] അഥവാ ഫോർപ്ലേയിൽ ഇത് പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ [[സ്വയംഭോഗം|സ്വയംഭോഗവും]] ഈ അവയവവുമായി ബന്ധപെട്ടു കിടക്കുന്നു. കൃസരിയിൽ മൃദുവായി വിരലുകൾ കൊണ്ട് തലോടുന്നത് സ്ത്രീകളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്വയംഭോഗ രീതിയാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwhGXF9l9vcJiBF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700777160/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.netdoctor.co.uk%2fconditions%2fsexual-health%2fa2317%2fthe-clitoris%2f/RK=2/RS=0ZnFNc6Rod0wLcWR9gLJhP5us3s-|title=The clitoris: anatomy, size, where it is and female pleasure|website=www.netdoctor.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.nwhGXF9l9vcJkBF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700777160/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.britannica.com%2fscience%2fclitoris/RK=2/RS=fM6Oih83Nh0xHEbmOsEMtE58XZg-|title=Clitoris {{!}} Definition, Location, & Facts|website=www.britannica.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഭഗശിശ്നിക പൂർണമായോ ഭാഗികമായോ നീക്കം ചെയ്യുന്ന "പെൺചേലാകർമ്മം" എന്നൊരു ആചാരം ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലും ചില സമൂഹങ്ങളിലും കാണാറുണ്ട്. ഇത് ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാറുണ്ടെന്ന് ലോകാരോഗ്യസംഘടന ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഒപ്പം സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക ആസ്വാദനശേഷിയെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കാം. പല രാജ്യങ്ങളിലും സ്ത്രീകളുടെ ചേലാകർമ്മം ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNPHdXF9lA0QKC5x3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700777309/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.unicef.org%2fstories%2fwhat-you-need-know-about-female-genital-mutilation/RK=2/RS=ODkPEX3zdFdWDM_BMfC4JROfWqY-|title=What is female genital mutilation?|website=www.unicef.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5czXV9lKrALay13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1700777395/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fsexual-conditions%2fcircumcision/RK=2/RS=ML7SrTCUTRwoPsuxiRzgZUja8YU-|title=Circumcision: Benefits, Risks, and Procedure|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ഭഗശിശ്നികാഛദം === (clitoral hood), <br /> കൃസരിയുടെ ചുവടുഭാഗം. പുരുഷലിംഗത്തിൽ അഗ്രചർമ്മം പോലെ ഇത് ഭഗശിശ്നികയെ മൂടി കിടക്കുന്നു. അതിനാൽ കൃസരിയുടെ അഗ്രചർമ്മം എന്നും പറയാം. ഏറെ സംവേദന ക്ഷമതയുള്ള ഈ അവയവത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് ഇതിന്റെ ധർമ്മം. പലരിലും ഭഗശിശ്നികാഛദത്താൽ ആവൃതമായതിനാൽ കൃസരി വ്യക്തമായി കാണാറില്ല<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQhLOm6tjQp4A90x3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672219726/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2f326403/RK=2/RS=tLQ2bjTtkQleAA6tjOiPvfTW66o-|title=Clitoris}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.[citation required] === കന്യാചർമ്മം === യോനിയുടെ തുടക്കത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന മ്യുക്കസ് നിർമിതമായ നേർത്ത ചർമം. ഇംഗ്ലീഷിൽ ഹൈമെൻ (Hymen) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് യോനീനാളത്തെ ഭാഗികമായി മൂടിയിരിക്കുന്നു. കന്യാചർമ്മം ശരീരത്തിലോ പ്രത്യുൽപാദന വ്യവസ്ഥയിലോ ഒരു ധർമ്മവും നിറവേറ്റുന്നില്ല. ചിലർക്ക് ജന്മനാ തന്നെ കന്യാചർമം ഉണ്ടാവില്ല. ഈ പാളി പലരിലും പല വലിപ്പത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. യോനിനാളത്തിന്റെ അതേ നിറമാണ് എന്നത്കൊണ്ടു തന്നെ പൊതുവേ കാണാൻ സാധിക്കുകയില്ല, മാത്രമല്ല വിരലുകൊണ്ട് പോലും ഇത് മനസ്സിലാക്കാനും എളുപ്പമല്ല. കൗമാരത്തിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ പ്രവർത്തന ഫലമായി ഇത് കൂടുതൽ നേർത്ത് ഇലാസ്തികതയുള്ളതായി മാറുന്നു. കന്യാചർമത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ദ്വാരത്തിലൂടെ ആർത്തവരക്തം പുറത്തേക്ക് പോകുന്നു. ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ മാത്രമല്ല, യോനി കഴുകുമ്പോഴോ, മെൻസ്ട്രൽ കപ്പിന്റെ ഉപയോഗം മൂലമോ, കായികാദ്ധ്വാനങ്ങളിലോ, സൈക്കിൾ ചവിട്ടുമ്പോഴോ, നൃത്തത്തിലോ, യോഗ ചെയ്യുമ്പോഴോ, സ്വയംഭോഗത്തിലോ ഏർപ്പെട്ടാൽ പോലും ഇത് പൊട്ടിപ്പോയെന്നു വരാം. അതിനാൽ കന്യാചർമ്മം ഉള്ള ഒരു സ്ത്രീ കന്യക ആയിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല, കന്യാചർമ്മം ഇല്ലായെന്നുള്ളത് കന്യകയല്ല എന്നതിന് തെളിവുമല്ല. [[കന്യാചർമ്മം|കന്യാചർമ്മവുമായി]] കന്യകാത്ത്വത്തിന് പ്രത്യേകിച്ച് ബന്ധമില്ലെന്നും പറയാം. കന്യകാത്വം കണ്ടുപിടിക്കാൻ ശാസ്ത്രീയമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മാർഗവും നിലവിലില്ല<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQ2cKnKtjxkUAGSJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672219786/RO=10/RU=https%3a%2f%2fflo.health%2fmenstrual-cycle%2fhealth%2fperiod%2fwhat-is-hymen-and-how-it-changes/RK=2/RS=F1onzbxoDCFOa65D5q36JNyCRQg-|title=Hymen}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGvU19lfigLX1t3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774959/RO=10/RU=https%3a%2f%2fflo.health%2fmenstrual-cycle%2fhealth%2fperiod%2fwhat-is-hymen-and-how-it-changes/RK=2/RS=1AUjWx0_r2W6.TVYERmHsBRUnpo-|title=What is a hymen, and what does it look like? - Flo|website=flo.health}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഫിംഗർ ടെക്സ്റ്റ്‌ പോലെയുള്ള പരിശോധനകൾ ഇന്ന്‌ ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പല രാജ്യങ്ങളിലും നിയമ വിരുദ്ധമാണ്. ====== കന്യാചർമ്മവും മിഥ്യാധാരണകളും ====== കന്യാചർമവുമായി ബന്ധപെട്ടു അബദ്ധജടിലമായ ധാരണകൾ പല സമൂഹങ്ങളിലും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ആദ്യത്തെ ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ കന്യാചർമം മുറിയുമെന്നും വേദനയും രക്തസ്രാവവും ഉണ്ടാകുമെന്നുമുള്ള ധാരണ അതിൽ പ്രധാനമാണ്. ശാസ്ത്രീയമായ ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. പണ്ടു കാലത്ത് ചില സംസ്കാരങ്ങളിൽ നവദമ്പതികളുടെ കിടക്കയിൽ വെള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ വിരിക്കുന്നത് രക്തസ്രാവം പരിശോധിക്കാൻ വേണ്ടിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇത് തികച്ചും അശാസ്ത്രീയമാണ്. കന്യാചർമത്തിൽ അമിതമായി രക്തപ്രവാഹം ഉണ്ടാകുന്ന തരത്തിലുള്ള രക്തക്കുഴലുകൾ ഒന്നും തന്നെയില്ല. സ്ത്രീകളിൽ മാനസികമായ ലൈംഗിക ഉത്തേജനമുണ്ടാകുമ്പോൾ യോനിഭാഗത്തേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം വർധിക്കുകയും, യോനീപേശികൾ വികസിക്കുകയും, വഴുവഴുപ്പ് നൽകുന്ന [[രതിസലിലം|സ്നേഹദ്രവങ്ങൾ]] (Vaginal Lubrication) ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു; തുടർന്ന് വേദനയോ രക്തസ്രാവമോ ഉണ്ടാകുവാനുള്ള സാധ്യത തീരെ കുറവാണ്. പലപ്പോഴും ഇലാസ്തികതയുള്ള കന്യാചർമ്മം സംഭോഗത്തിനായി മാറിക്കൊടുക്കുന്നു. എന്നാൽ ബന്ധപ്പെടാൻ ആവശ്യമായ ലൂബ്രിക്കേഷനോ പേശികൾക്ക് വികാസമോ ഇല്ലെങ്കിൽ വേദനയുണ്ടാകുവാനും യോനി ചുരുങ്ങി ഇരിക്കുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഘർഷണം കാരണം വരണ്ട യോനിയിലുണ്ടാകുന്ന ചെറിയ മുറിവുകളും പോറലുകളും രക്തം പൊടിയാൻ കാരണമാകാം. പരിചയക്കുറവും മാനസിക അടുപ്പമില്ലായ്മയും ഇതിനൊരു പ്രധാന കാരണമാണ്. യോനിയിൽ ആഘാതമുണ്ടാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ക്രൂരമായ ലൈംഗികബന്ധവും രക്തസ്രാവത്തിന് മറ്റൊരു കാരണമാണ്. ഭയം, മാനസിക സമ്മർദ്ദം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകാകുന്ന [[യോനീസങ്കോചം]] ([[വജൈനിസ്മസ്]]), [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], വൾവോഡയനിയ, പെൽവിക് ഇൻഫ്ലമേറ്ററി ഡിസീസ്, എന്ടോമെട്രിയോസിസ്, യോനിയിലെ അണുബാധ, [[പ്രമേഹം]] എന്നിവ [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] ഉണ്ടാകാൻ പ്രധാന കാരണമാണ്. ഇവയൊന്നും തന്നെ കന്യാചർമവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല. ഉഭയ സമ്മതത്തോടെയും, സന്തോഷത്തോടെയും, പങ്കാളിയുടെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങൾ മനസിലാക്കിയും മാത്രം ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുകയും, ആവശ്യത്തിന് സമയം ആമുഖലീലകൾ അഥവാ ഫോർപ്ലേയ്ക്ക് (Foreplay) ചിലവഴിക്കേണ്ടതും ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. ഫാർമസിയിൽ ലഭ്യമായ ഏതെങ്കിലും മികച്ച ജലാധിഷ്ഠിത [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] അഥവാ [[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]] (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ) ആദ്യമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഗുണകരമാണ് എന്ന് ആരോഗ്യവിദഗ്ധർ പറയുന്നു. മേല്പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ധാരണയുള്ളവരിൽ ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങളും കുറവായിരിക്കും. യോനി ഭാഗത്ത്‌ നിന്നും അമിതമായ രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാവുകയാണെങ്കിൽ ഒരു ഡോക്ടറെ കണ്ടു പരിശോധിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrJKiBFnKtjvW0AXgB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672219846/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.lybrate.com%2ftopic%2fhymen-image/RK=2/RS=DNeRq_ooOvjXJP4giISnexuQM2o-|title=Hymen}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGvU19lfigLY1t3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774959/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.self.com%2fstory%2fthe-hymen-what-people-get-wrong/RK=2/RS=PqOCR_0xwu.jTqI7iRP_UlDkkq8-|title=What Is a Hymen and How Does It “Break”? - SELF|website=www.self.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLZnVF9lux8KMUB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700775144/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpatient.info%2fnews-and-features%2fcommon-myths-about-the-hymen-debunked/RK=2/RS=gEqFpjvhDN5SHsszcLUANnhxr70-|title=Myths about the hymen debunked {{!}} Patient|website=patient.info}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLZnVF9lux8KQEB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700775144/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cnn.com%2f2022%2f01%2f27%2fuk%2fvirginity-testing-hymen-repair-as-equals-intl-cmd%2findex.html/RK=2/RS=JL7KvOgwoY.7DQvXlrY8Z8EsfNQ-|title=The hymen's a myth and virginity's a construct|website=www.cnn.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ലൈംഗിക ഉത്തേജനവും യോനിയും == ലൈംഗിക ഉത്തേജനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പുരുഷന്റെ [[ലിംഗം]] ഉദ്ധരിക്കുന്നത് പൊലെ യോനിയിലും മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. മത്തിഷ്ക്കത്തിലെ ഉത്തേജനത്തിന്റെ ഫലമായി യോനീഭാഗത്തേക്ക്‌ രക്തയോട്ടം വർധിക്കുന്നു. പേശികൾ വികസിച്ചു യോനീനാളം 2-3 ഇരട്ടി വലിപ്പം വയ്ക്കുകയും, [[കൃസരി]] ഉദ്ധരിക്കുകയും, വഴുവഴുപ്പ് നൽകുന്ന [[രതിസലിലം|സ്നേഹദ്രവത്തിന്റെ]] ഉൽപ്പാദനം ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യും. മേൽപ്പറഞ്ഞ മാറ്റങ്ങൾ സുഗമവും സുഖകരവുമായ [[ലൈംഗികബന്ധം|ലൈംഗികബന്ധത്തിന്]] അനിവാര്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും വലിപ്പം കൂടുമ്പൊൾ വ്യാസം കുറയുകയാണ്‌ ചെയ്യുന്നത്‌. എന്നാൽ ഘടനാപരമായി പല സ്ത്രീകളിലും പല വലിപ്പത്തിൽ കാണാം. [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]] എന്ന രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവരിൽ മേല്പറഞ്ഞ രീതിയിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. 45-55 വയസിനുള്ളിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോൺ കുറയുന്നത് കാരണം യോനിയിൽ ലൂബ്രിക്കേഷൻ അഥവാ വഴുവഴുപ്പ് കുറയാം.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIS.aPm6tj3rEA9hJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672219664/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.sciencedirect.com%2ftopics%2fveterinary-science-and-veterinary-medicine%2fvaginal-lubrication/RK=2/RS=mRfQZLdKxo9A2wvOzeYrmdoD7h8-|title=vaginal lubrication}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLYWU19lC.gJlkB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700774807/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2f326504/RK=2/RS=twCx4IIFGL9BcNP.E5PrizG3Vww-|title=Vaginal Wetness: Everything You Need to Know About Different ...|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == പ്രസവവും യോനിയിലെ മാറ്റങ്ങളും == യോനി വഴിയുള്ള സാധാരണ പ്രസവ ശേഷം യോനിയിൽ സ്വാഭാവികമായ ചില മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇതേപറ്റി അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. പ്രസവശേഷം യോനി പേശികൾ അല്പം അയഞ്ഞ രീതിയിൽ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. രണ്ടും മൂന്നും പ്രസവം കഴിഞ്ഞവരിൽ യോനി കൂടുതൽ അയഞ്ഞു കാണപ്പെടാറുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഇത് ലൈംഗിക ജീവിതത്തെയും മോശമായി ബാധിച്ചേക്കാം. [[കെഗൽ വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നത് ഒരു പരിധിവരെ ഇത് പരിഹരിക്കാൻ സഹായകരമാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOLZAVV9lK0MK6z53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700775361/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.open.edu%2fopenlearncreate%2fmod%2foucontent%2fview.php%3fid%3d37%26section%3d7.3.1/RK=2/RS=UwCd.qLe.nJ43RB7yKIzOYlLYGk-|title=Changes in the uterus, cervix and vagina - OpenLearn|website=www.open.edu}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ആർത്തവവിരാമവും യോനിയും == മധ്യവയസ്ക്കരിൽ, ഏകദേശം 45 മുതൽ 55 വയസ് പിന്നിട്ടവരിൽ [[ആർത്തവം]] നിലയ്ക്കാം. [[ആർത്തവവിരാമം]] അഥവാ മെനോപോസ് (Menopause) കൊണ്ടോ, യുവതികളിൽ പ്രസവശേഷം മുലയൂട്ടുന്ന കാലയളവിലൊ, ഓവറി നീക്കം ചെയ്തവരിലോ ഈസ്ട്രജൻ ഹോർമോണിന്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിൽ കാര്യമായ ചില മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. അതിന്റെ ഭാഗമായി യോനി ഭാഗത്തേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം കുറയുക, ബർത്തോലിൻ നീർ ഗ്രന്ഥികളുടെ പ്രവർത്തനം കുറയുക, ഇതുമൂലം യോനിയുടെ ഉൾത്തൊലിയിൽ നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവങ്ങളുടെ ഉത്പാദനം കുറയുക, [[യോനീ വരൾച്ച]] (അഥവാ വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്) ഉണ്ടാവുക, യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന സമയത്ത് കടുത്ത വേദനയോ ബുദ്ധിമുട്ടോ അനുഭവപ്പെടാനും ചെറിയ പോറലുകൾ ഉണ്ടാകുവാനും [[രതിമൂർച്ഛ]] ഇല്ലാതാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] കാരണം സ്ത്രീകൾക്ക് ലൈംഗിക വിരക്തിക്കും ചിലപ്പോൾ പങ്കാളിയോട് അകൽച്ചയും ഉണ്ടാകാം. സ്ത്രീകളുടെ ഇത്തരം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ തിരിച്ചറിയാതെ അവരെ പഴിക്കുന്നവരും കുറവല്ല. പലരും ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരോട് പോലും ഇക്കാര്യങ്ങൾ തുറന്നു സംസാരിക്കാൻ മടിക്കുന്നു. എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാവുന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെടുന്ന സമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ഗുണമേന്മയുള്ള [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ|സ്നേഹകങ്ങൾ]]) ഉപയോഗിക്കുക വഴി ഈ അവസ്ഥ പരിഹരിക്കാം. അതുവഴി വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും കുറയുകയും ലൈംഗിക ആസ്വാദ്യതയും വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ന്‌ ഫാർമസി, സൂപ്പർമാർക്കറ്റ്, ഓൺലൈൻ തുടങ്ങിയവ വഴി തുടങ്ങിയ മികച്ച ലൂബ്രിക്കന്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. കേവൈ ജെല്ലി, മൂഡ്സ്, ഡ്യുറക്സ് തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണം. ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം [[ഈസ്ട്രജൻ]] അടങ്ങിയ ക്രീം യോനിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സയാണ്. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും രതിമൂർച്ഛയ്ക്കും ഫലപ്രദമാണ്. ശരിയായ [[ലൈംഗികബന്ധം]] യോനിയുടെ ആകൃതിയും രക്തയോട്ടവും നിലനിർത്തുകയും, പൊതുവായ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അണുബാധ ഉള്ളവർ ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിനെ കണ്ടു വിദഗ്ദ ചികിത്സ സ്വീകരിക്കുക തന്നെ വേണം. <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5cTWF9ldeIKhzl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776084/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2ffor-women%2fsexual-health-menopause-online%2fsexual-problems-at-midlife%2fdecreased-desire/RK=2/RS=Y04fGK0irncEfkKtD9ZsydbJ_1M-|title=Decreased Desire, Sexual Side Effects of Menopause|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN5cTWF9ldeIKkTl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776084/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fcan-a-woman-have-an-orgasm-after-menopause/RK=2/RS=pqBtNsH4dz9mwed_1BDLL1TbES0-|title=Yes, You Can Have an Orgasm After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGoWF9lFAQMGzJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776232/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.yourtango.com%2fexperts%2fkate-balestrieri%2flink-between-menopause-and-sexless-marriage-and-what-do-about-it/RK=2/RS=0AueAzb7RAWtZZQO91YXHAEkoPg-|title=Your Ultimate Guide To Great Sex During (And After) Menopause|website=www.yourtango.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbGoWF9lFAQMCzJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776232/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2f317542/RK=2/RS=ZhbOo0qmxYWmbom5nsyiMoJuFVM-|title=Sex after menopause: Side effects, tips, and treatments|website=www.medicalnewstoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrJO06RnKtj60MAozZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672219922/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fwomen%2fss%2fslideshow-ways-your-vagina-changes-as-you-age/RK=2/RS=uru2IoNZFD.IipLPdNfufj.lLSw-|title=vagina changes with age}}</ref> == യോനിയുടെ ആരോഗ്യം == പലവിധ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും യോനിയെ ബാധിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മിക്കവർക്കും ഇതേപറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവില്ല. ശാസ്ത്രീയ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഒരു പ്രധാന കാരണം. യോനിയുടെ സ്വാഭാവിക ശുചിത്വം നിലനിർത്താൻ നാം അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട ചില കാര്യങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. യോനിയുടെ ഉള്ളിൽ സോപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് കഴുകുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടത് എന്തുകൊണ്ട്? നമ്മുടെ ശരീരം സ്വാഭാവികമായി തന്നെ യോനിയെ വൃത്തിയാക്കാൻ കഴിവുള്ളതാണ്. ഇതിനായി ശരീരം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ദ്രാവകങ്ങൾ (Mucus) അവിടെയുള്ള മാലിന്യങ്ങളെ പുറന്തള്ളുന്നു. നല്ല ബാക്ടീരിയകൾ: യോനിയിൽ ദോഷകരമല്ലാത്ത "നല്ല" ബാക്ടീരിയകളുണ്ട്. ഡൂച്ചിംഗ് (Douching) വഴി ഇവ നശിച്ചുപോകുകയും ദോഷകരമായ ബാക്ടീരിയകൾ വളരാൻ ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. സ്വാഭാവിക ഗന്ധം: യോനിക്ക് അതിന്റേതായ ഒരു നേരിയ ഗന്ധം ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. വ്യായാമത്തിന് ശേഷമോ മറ്റോ ഈ ഗന്ധത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഇതിനെ സുഗന്ധം കൊണ്ട് മറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ഗുണകരമല്ല. ഗന്ധത്തിൽ മാറ്റം കണ്ടാൽ എന്ത് ചെയ്യണം? അമിതമായ ദുർഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് അണുബാധയുടെയോ (Vaginal Infection) അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക രോഗങ്ങളുടെയോ (STI) ലക്ഷണമാകാം. ഗന്ധം മറയ്ക്കരുത്: സുഗന്ധമുള്ള ലോഷനുകളോ സ്പ്രേകളോ ഉപയോഗിക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി ഗന്ധം മറയ്ക്കുമെങ്കിലും അണുബാധയുടെ യഥാർത്ഥ കാരണം ഇല്ലാതാക്കില്ല. ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശം: അസാധാരണമായ ഗന്ധം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ ഒരു ഡോക്ടറെ കാണുക. അനുയോജ്യമായ സോപ്പ് ഏതാണെന്നും ശുചിത്വ മാർഗ്ഗങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും ഒരു വിദഗ്ധന് പറഞ്ഞുതരാൻ സാധിക്കും. *അണുബാധ: യോനിയിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന അസ്വസ്ഥതയും എരിച്ചിലുമാണ് യോനി അണുബാധ അഥവാ രോഗാണുബാധ. വളരെ സാധാരണമായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ രോഗം ശരിയായ ചികിത്സ ലഭ്യമായില്ലെങ്കിൽ ഗുരുതരമാകാറുണ്ട്. ചിലരിൽ ഇതിന് ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറില്ല. *യോനിയിൽ നിന്നും അസാധാരണമായ രൂക്ഷമായ ഗന്ധത്തോട് കൂടിയ സ്രവം പുറത്തുവരിക, യോനിയ്ക്ക് ചുറ്റും ചൊറിച്ചിൽ അനുഭവപ്പെടുക, മൂത്രമൊഴിക്കുമ്പോൾ വേദനയോ പുകച്ചിലോ അനുഭവപ്പെടുക, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], യോനിയിൽ അസ്വസ്ഥത, യോനിയിൽ നിന്ന് അസാധാരണമായ രക്തസ്രാവം തുടങ്ങിയവ രോഗാണുബാധയുടെ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. *പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് സ്ത്രീകളിൽ യോനി അണുബാധയുണ്ടാവുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ബാക്ടീരിയ, ഫംഗസ്, പ്രോട്ടോസോൺ എന്നിവ കൊണ്ടോ, ആർത്തവവിരാമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടോ, അലർജി മൂലമോ, സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത [[ലൈംഗികബന്ധം]] മൂലമോ ഇതുണ്ടാകാം. ഇത് ഒഴിവാക്കാൻ ചില കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. *യോനി വൃത്തിയാക്കാൻ വീര്യം കൂടിയ സോപ്പ്, ലായനി, സ്പ്രേ തുടങ്ങിയവ യോനിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധ ഉണ്ടാകാൻ ഒരു കാരണമാണ്. അതിനാൽ ഇവ യോനി ഭാഗത്ത്‌ ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക. *മറ്റൊന്ന് യോനി മുന്നിൽനിന്നും പിന്നിലേക്ക് മാത്രം തുടയ്ക്കുക മറിച്ചായാൽ മലദ്വാരത്തിന് സമീപത്തുള്ള ബാക്റ്റീരിയ യോനിയിലേക്ക് വ്യാപിക്കാനിടയാകും, ആർത്തവകാലങ്ങളിൽ പാഡ് അഥവാ പിരീഡ് കപ്പ് കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ മാറ്റി ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. *മൂത്രമൊഴിക്കുക: ലൈംഗികബന്ധത്തിന് ശേഷം 15-30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് മൂത്രാശയ അണുബാധ ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കും. *ധാരാളം വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് ഉള്ളിലെ ബാക്റ്റീരിയകളെ പുറന്തള്ളാൻ സഹായിക്കും. *അനുബാധ സാധ്യത കുറയ്ക്കാൻ വായു സഞ്ചാരമുള്ള കോട്ടൺ അടിവസ്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുക. *ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ശേഷം യോനിയിൽ നിന്നും സ്വഭാവികമല്ലാത്ത രീതിയിൽ വേദനയോ രക്തസ്രാവമോ മറ്റോ ഉണ്ടായാൽ ഉടനടി ഒരു ഡോക്ടറെ കണ്ടു ചികിത്സ തേടുന്നതാവും ഉത്തമം, കാരണം ഇത് ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ, ഗർഭാശയ മുഴ, എൻഡോമെട്രിയോസിസ്, വാജിനിസ്മസ്, വൾവോഡയനിയ, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള ചില രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണം കൂടിയാകാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാകില്ല. *മറ്റു ചിലപ്പോൾ മധുവിധു കാലഘട്ടത്തിലോ ലൈംഗികബന്ധം ആരംഭിക്കുമ്പോഴോ ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഹണിമൂൺ സിസ്റ്റയ്‌റ്റിസ് (honeymoon cystitis) എന്നറിയപ്പെടുന്ന രോഗമാണ് ഇത്. *45-55 വയസ് എത്തിയ സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവവിരാമവുമായി ബന്ധപെട്ടു ഈസ്ട്രജന്റെ കുറവുമൂലം യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ കട്ടിയും നനവും കുറഞ്ഞു വരൾച്ചയും ചൊറിച്ചിലും അണുബാധയും ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ വേദനയും ഉണ്ടാകാം. അതിന് ശാസ്ത്രീയമായ ചികിത്സ അനിവാര്യമാണ്. *ലൂബ്രിക്കേഷൻ: യോനിയിൽ ശരിയായ നനവ് അഥവാ [[രതിസലിലം|ലൂബ്രിക്കേഷൻ]] ഉണ്ടായതിന് ശേഷം മാത്രം ലൈംഗികബന്ധത്തിന് ശ്രമിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇത് വേദനയും ചെറിയ മുറിവുകളും രക്തസ്രാവവും ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. [[യോനീ വരൾച്ച]] ഉള്ളവർക്ക് ഫാർമസിയിൽ ലഭ്യമായ കേവൈ ജെല്ലി, ഡ്യുറക്സ് തുടങ്ങിയ ഒരു നല്ല [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ആർത്തവം നിലച്ചവർക്ക് ഈസ്ട്രജൻ അടങ്ങിയ ക്രീമുകൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrJIkvLnKtjBIcA5Cx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672219979/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fvaginal-infection/RK=2/RS=Ezhjvc8YmggeksKnMkH0gcXKcLE-|title=Vaginitis}}</ref> *യോനിയെ ബാധിച്ചേക്കാവുന്ന സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത [[ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ|ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങളാണ്]] (എസ്ടിഐ) എച്ച്ഐവി, ഹ്യൂമൺ പാപ്പിലോമ വൈറസ് (എച്ച്പിവി), ജനിറ്റൽ ഹെർപെസ്, ഗൊണേറിയ, സിഫിലിസ്, ട്രൈക്കോമോണിയാസിസ്, Hepatitis ബി, സി, ഡി തുടങ്ങിയവ. ഇവയും മറ്റ് എസ്ടിഐകളും പകരുന്നത് തടയാൻ ആരോഗ്യ സ്രോതസ്സുകൾ സുരക്ഷിതമായ ലൈംഗിക രീതികൾ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.<ref name="Hales">{{Cite book|vauthors=Hales D|title=An Invitation to Health Brief 2010-2011|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2008|pages=269–271|isbn=978-0-495-39192-0|url=https://books.google.com/books?id=oP91HVIMPRIC&pg=PA269|access-date=October 27, 2015|archive-date=December 31, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231143640/http://books.google.com/books?id=oP91HVIMPRIC&pg=PA269|url-status=live}}</ref><ref name="Alexander">{{cite book|vauthors=Alexander W, Bader H, LaRosa JH|title=New Dimensions in Women's Health|isbn=978-1-4496-8375-7|publisher=[[Jones & Bartlett Learning|Jones & Bartlett Publishers]]|year=2011|page=211|url=https://books.google.com/books?id=GVPHhIM3IZ0C&pg=PA211|access-date=October 27, 2015|archive-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715160215/http://books.google.com/books?id=GVPHhIM3IZ0C&pg=PA211|url-status=live}}</ref> *സുരക്ഷിതമായ ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുക, രോഗാണുവാഹകരുമായി വേഴ്ച ഒഴിവാക്കുക, കോണ്ടം ഉപയോഗിക്കുക എന്നത് ആരോഗ്യത്തിന് പ്രധാനമാണ്. *സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടാൽ ഉടനെ STI പരിശോധന നടത്തുക. *കോണ്ടം: [[കോണ്ടം]] ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആഗ്രഹിക്കാത്ത ഗർഭധാരണം മാത്രമല്ല ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ തടയാനും സഹായിക്കുന്നു. *[[സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടം]] ഇന്ന് പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ഇതൊരു ലളിതമായ [[കുടുംബാസൂത്രണം|കുടുംബാസൂത്രണ]] ഉപകരണമാണ്. ഇത് യോനിയിലേക്ക് തിരുകി വയ്ക്കാവുന്ന ഒരു കോണ്ടമാണ്. ഇതുവഴി [[ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ]] നല്ലൊരു പരിധിവരെ തടയാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് സാധിക്കും. *സുരക്ഷിതമായ ലൈംഗികതയിൽ സാധാരണയായി സ്ത്രീ കോണ്ടം (സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം നൽകുന്നു), പുരുഷ കോണ്ടം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവ യോനിയുമായി ശുക്ലം, സ്നേഹദ്രവം എന്നിവയുടെ നേരിട്ടുള്ള സമ്പർക്കം തടയുന്നതിലൂടെ ഗർഭധാരണവും രോഗാണു പകർച്ചയും നല്ലൊരു പരിധിവരെ തടയാൻ കഴിയുന്നു. *[[ഗുഹ്യരോമം]]: യോനിഭാഗത്തെ രോമങ്ങൾ ക്ഷ്വരം അഥവാ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. ഷേവ് ചെയ്യുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന സൂക്ഷ്മമായ മുറിവുകൾ വഴി രോഗാണുബാധകൾ വേഗം പടരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. *[[ഗുഹ്യരോമം|ഗുഹ്യ രോമങ്ങൾ]] ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാക്കുക ആണെങ്കിൽ അവ ഒരു ട്രിമ്മർ അല്ലെങ്കിൽ ചെറിയ കത്രിക ഉപയോഗിച്ച് മുറിച്ചു നീളം കുറച്ചു നിർത്തുന്നതാവും ആരോഗ്യകരം. <ref name="Knox and Schacht">{{cite book|vauthors=Knox D, Schacht C|title=Choices in Relationships: Introduction to Marriage and the Family|isbn=978-0-495-09185-1|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2007|pages=296–297|url=https://books.google.com/books?id=Q3XD0VEYGSUC&pg=PA296|access-date=January 16, 2017|archive-date=July 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703211359/https://books.google.com/books?id=Q3XD0VEYGSUC&pg=PA296|url-status=live}}</ref><ref name="Kumar and Gupta">{{cite book|vauthors=Kumar B, Gupta S|title=Sexually Transmitted Infections|isbn=978-81-312-2978-1|publisher=[[Elsevier Health Sciences]]|year=2014|pages=126–127|url=https://books.google.com/books?id=kQ9tAwAAQBAJ&pg=PA126|access-date=January 16, 2017|archive-date=July 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703211232/https://books.google.com/books?id=kQ9tAwAAQBAJ&pg=PA126|url-status=live}}</ref> <ref name="Kumar and Gupta"/> *സ്ത്രീകളുടെ കോണ്ടം യോനിയിൽ വഴുതിപ്പോകാം എന്നതിനാൽ പുരുഷ ഗർഭനിരോധന ഉറകളേക്കാൾ അവയ്ക്ക് ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം അൽപ്പം കുറവാണ്. എന്നാൽ ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുക ആണെങ്കിൽ ഇതും വളരെ ഫലപ്രദമാണ്.<ref name="Hornstein and Schwerin">{{cite book|vauthors=Hornstein T, Schwerin JL|title=Biology of Women|isbn=978-1-4354-0033-7|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2012|pages=126–127|url=https://books.google.com/books?id=2iD1CAAAQBAJ&pg=PA326|access-date=January 16, 2017|archive-date=July 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703211314/https://books.google.com/books?id=2iD1CAAAQBAJ&pg=PA326|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFpWV9l9lAMOgZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776425/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fhealthy-lifestyle%2fwomens-health%2fin-depth%2fvagina%2fart-20046562/RK=2/RS=bH5D7ZKUpWuXgHNbzkt2hVjQzKI-|title=Vagina: What's typical, what's not - Mayo Clinic|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbFpWV9l9lAMRAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776425/RO=10/RU=https%3a%2f%2fhealth.clevelandclinic.org%2fhow-to-keep-your-vagina-happy-healthy%2f/RK=2/RS=kzpzNkzPp8cEVqLakguUVYIHnyk-|title=Tips To Keep Your Vagina Healthy|website=health.clevelandclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == യോനിസങ്കോചം (വാജിനിസ്മസ്) == [[ലൈംഗികബന്ധം|ലൈംഗികബന്ധമോ]], ആർത്തവ ടാമ്പൂണ് പോലെയുള്ളവ ഉപയോഗിക്കുന്നതോ, [[മെൻസ്ട്രുവൽ കപ്പ്|മെൻസ്ട്രുവൽ കപ്പോ]], ചിലപ്പോൾ യോനിപരിശോധനയോ പോലും ദുഷ്ക്കരമോ വേദനാജനകമോ ആക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയാണ് [[യോനീസങ്കോചം]] അഥവാ വാജിനിസ്‍മസ് അല്ലെങ്കിൽ [[വജൈനിസ്മസ്]](Vaginismus). ബോധപൂർവ്വമല്ലാത്ത യോനിപേശിയുടെ സങ്കോചങ്ങളാണ് ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നത്. യോനിയുടെ സങ്കോചവികാസങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മസിലുകൾ വലിഞ്ഞു മുറുകി ബന്ധപ്പെടാൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നതും അസ്സഹനീയമായ വേദനയും ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്. സ്ത്രീ പങ്കാളിക്ക് യോനിയിൽ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ആവശ്യമായ വികാസമോ, വഴുവഴുപ്പ് നൽകുന്ന ലൂബ്രിക്കേഷൻ അഥവാ [[രതിസലിലം|സ്നേഹദ്രവം]] ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയും കുറവായിരിക്കും. അതോടൊപ്പം പുരുഷ പങ്കാളിക്ക് ലിംഗ പ്രവേശനം സാധിക്കാതെ വരുന്നതും, ചിലപ്പോൾ [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്|ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവും]] അനുഭവപ്പെടാം. ഇത്തരം അവസ്ഥമൂലം [[വന്ധ്യത]] പോലെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങളും, ബന്ധങ്ങളുടെ തകർച്ചയും ഉണ്ടായി കാണാറുണ്ട്. യോനിസങ്കോചത്തിന് ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട് എങ്കിലും പ്രധാനമായും ഇതൊരു മാനസികമായ പ്രശ്നം തന്നെ ആണ്. പ്രധാനമായും ലൈംഗികതയോടുള്ള വെറുപ്പ്, സംഭോഗം വേദന ഉളവാക്കുമോയെന്ന ഭയം, , ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവ്, ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അറിവില്ലായ്മ, പാപചിന്ത, തെറ്റായ ധാരണകൾ, നേരത്തേ അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുള്ള ലൈംഗികപീഡനത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ, വൈവാഹിക ബലാത്സംഗം, പങ്കാളിയോടുള്ള അടുപ്പക്കുറവ് തുടങ്ങിയവയൊക്കെ വജൈനിസ്മസിന് കാരണമാകുന്ന മാനസികമായ ഘടകങ്ങൾ ആണ്‌. മനസിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ അറിയാതെ കിടക്കുന്ന ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ഒരുപക്ഷെ വ്യക്തി ബോധപൂർവം ശ്രമിച്ചാലും മാറിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. ശാരീരികമായ കാരണങ്ങളിൽ മൂത്രാശയ അണുബാധ, പ്രസവത്തിന് വേണ്ടി യോനി ഭാഗത്ത്‌ ചെയ്യുന്ന എപ്പിസിയോട്ടമി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കീറൽ, ഫൈബ്രോയ്ഡ് മുഴകൾ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ, [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], മലബന്ധം, പെൺചേലാകർമ്മം തുടങ്ങിയവ സ്ത്രീകൾക്ക് [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകും. ഈ വേദന ഭയത്തിലേക്കും താല്പര്യക്കുറവിലേക്കും പിന്നീട് വജൈനിസ്മസ് എന്ന അവസ്ഥയിലേക്കും നയിക്കാറുണ്ട്. മധ്യവയസ്ക്കരിൽ ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം [[യോനീ വരൾച്ച]], ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ വേദന, ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിവ ഉണ്ടായേക്കാം. ഇതും ക്രമേണ യോനീസങ്കോചത്തിലേക്ക് നയിക്കാം. അതിനാൽ ഏതു പ്രായക്കാരായ സ്ത്രീകളിലും യോനി സങ്കോചം ഉണ്ടാകാം. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പങ്കാളി ബന്ധപ്പെടാൻ നിർബന്ധിച്ചാൽ അത് പ്രശ്നം കൂടുതൽ വഷളാക്കുകയേയുള്ളു എന്ന് മാത്രമല്ല അത് സ്ത്രീയുടെ ഉള്ള ലൈംഗികതാല്പര്യത്തെ കൂടി ഇല്ലാതാക്കുകയും മാനസിക നിലയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ചെയ്യും. ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ശ്രമിച്ചാൽ യോനിയിലേക്ക് ലിംഗ പ്രവേശനം സാധിക്കാതെ വരികയും, കഠിനമായ വേദന ഉണ്ടാകുകയും, സംഭോഗം പരാജയത്തിൽ കലാശിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായി അറിവില്ലാത്ത പങ്കാളികൾ പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതും പതിവായേക്കാം. വിദഗ്ദരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശരിയായ ചികിത്സ കൊണ്ട് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. എന്നാൽ ലജ്ജയോ മടിയോ വിചാരിച്ചു പലരും ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ചികിത്സ തേടാറില്ല. ടോപ്പിക്കൽ തെറാപ്പി, പെൽവിക് ഫ്ലോർ തെറാപ്പി അഥവാ [[കെഗൽ വ്യായാമം]], ഡയലേറ്റർ തെറാപ്പി, കോഗ്നിറ്റീവ് ബിഹേവിയറൽ തെറാപ്പി, ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി തുടങ്ങിയ വിവിധ ചികിത്സാ മാർഗങ്ങൾ ഇന്ന് വികസിച്ചു വന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രാഥമികമായ രീതികളിൽ ഫാർമസിയിലും മറ്റും ലഭ്യമായ [[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]] അഥവാ ഗുണമേന്മയുള്ള [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഫലം ചെയ്യും. [[ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്]], സെക്സോളജിസ്റ്റ്, സൈക്യാട്രിസ്റ്റ്, ക്ലിനിക്കൽ സൈക്കോളജിസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ വിദഗ്ദരുടെ സേവനം ഇത്തരം അവസ്ഥകളിൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്താം<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrIQZP2nKtj8H4AQgd3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1672220022/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nhs.uk%2fconditions%2fvaginismus%2f/RK=2/RS=QEMeW9p6n6sr0zDvLo2ec8sDvCs-|title=Vaginismus}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbENWl9lRUwMCxt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776589/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fvaginismus/RK=2/RS=S64S_kF2bQlWp8ZrK0cS7h.1d18-|title=Vaginismus: Symptoms, Causes, Treatments, and More|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbENWl9lRUwMExt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776589/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.bmj.com%2fcontent%2f338%2fbmj.b2284/RK=2/RS=SPJLKchpqvTv1lvSOqqsI_7nWto-|title=Diagnosing and managing vaginismus|website=www.bmj.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPbENWl9lRUwMERt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1700776589/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fwomen%2fvaginismus-causes-symptoms-treatments/RK=2/RS=YrcH_oVeo2d6krv39JCAzg7alPI-|title=Vaginismus: Types, Causes, Symptoms, and Treatment|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ഇത് കൂടി കാണുക == * [[ലിംഗം]] * [[ശിശ്നം]] * [[വൃഷണ സഞ്ചി]] * [[വൃഷണം]] * [[ഭഗം]] * [[ആർത്തവം]] * [[ആർത്തവവിരാമം]] * [[യോനീ വരൾച്ച]] * [[രതിസലിലം]] * [[യോനീസങ്കോചം]] * [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]] * [[കുടുംബാസൂത്രണം]] * [[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]] * [[രതിമൂർച്ഛ]] * [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]] * [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] * [[സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടം]] <br /> == അവലംബം == {{reflist}} {{Human anatomical features}} [[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികത]] [[വർഗ്ഗം:പ്രത്യുല്പാദനവ്യൂഹം]] [[വർഗ്ഗം:യോനി]] cma3icd3nkh868m5paow8kb4ty39182 0 6015 4643751 4619409 2026-07-05T08:35:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643751 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Saint Thomas Christians}} {{Infobox ethnic group | group = മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികൾ<br />ഇന്ത്യയിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ<br />നസ്രാണി മാപ്പിള | image = Nasrani_cross.jpg | caption = മാർത്തോമാ കുരിശ് (പേർഷ്യൻ കുരിശ്)<br> ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ഏറ്റവും പൗരാണികമായ പുരാവസ്തു തെളിവായ ഇത്തരം കൽക്കുരിശുകൾ മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഏതാനം പുരാതന പള്ളികളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. | pop = ഏകദേശം 6,000,000 (2018){{sfnp|Thomas|2018}} | popplace = ഇന്ത്യ ([[കേരളം]], [[തമിഴ്നാട്]], [[കർണാടക]], [[മുംബൈ]], [[ദില്ലി]]), [[യൂറോപ്പ്]], [[ഓഷ്യാനിയ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[കാനഡ]], പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ<ref>{{cite web|url=http://www.indianchristianity.com/html/STCEI.htm |title=The Stcei |publisher=Indianchristianity.com |access-date=24 September 2017}}</ref> | langs = മാതൃ ഭാഷ: [[മലയാളം]]<br />സംസാരഭാഷ: മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഹിന്ദി, കന്നഡ, തമിഴ്<br /> ആരാധനാ ഭാഷ: [[സുറിയാനി]]{{sfnp|Ross|1979|p=80-98}} | related = [[മലയാളികൾ]], [[ദ്രാവിഡർ]], [[കേരളത്തിലെ യഹൂദർ|കൊച്ചിൻ ജൂതന്മാർ]], [[അസ്സീറിയർ]] | native_name =മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ | native_name_lang = | religions = '''[[ക്രിസ്തുമതം കേരളത്തിൽ|ക്രിസ്തുമതം]]''' :''വിവിധ മാർ തോമാ നസ്രാണി സഭാവിഭാഗങ്ങൾ'' '''[[പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ]]'''</br> [[സിറോ-മലബാർ സഭ]] <small>([[കൽദായ ആചാരക്രമം|കൽദായ സുറിയാനി ആചാരക്രമം]])</small></br>[[സിറോ-മലങ്കര കത്തോലിക്കാ സഭ]] <small>([[അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമം|അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമം]])</small> </br></br> '''[[ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകൾ]]''' </br><small>([[അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമം|അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമം]])</small></br>[[മലങ്കര യാക്കോബായ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]]</br> [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ]]</br>[[മലബാർ സ്വതന്ത്ര സുറിയാനി സഭ]]</br></br> '''[[കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭ]]'''</br> <small>([[കൽദായ ആചാരക്രമം|കൽദായ സുറിയാനി ആചാരക്രമം]])</small></br> [[കൽദായ സുറിയാനി സഭ]] </br></br> '''[[പൗരസ്ത്യ പ്രോട്ടസ്റ്റന്റ് ക്രിസ്തീയത|പൗരസ്ത്യ നവീകരണ സഭകൾ]]'''</br><small>(പരിഷ്കൃത [[അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമം|അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമം]])</small></br> [[മാർത്തോമ്മാ സഭ|മലങ്കര മാർത്തോമാ സുറിയാനി സഭ]]</br>[[സെന്റ് തോമസ് ഇവാഞ്ചലിക്കൽ സഭ]]</br> </br> ''മാർത്തോമാ നസ്രാണികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന മറ്റ് സഭാ വിഭാഗങ്ങൾ''</br>[[ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാ സഭ]],</br>[[ചർച്ച് ഓഫ് സൗത്ത് ഇന്ത്യ]],</br>മറ്റ് ചില പ്രൊട്ടസ്റ്റൻറ്, പെന്തകോസ്തൽ സഭകൾ |flag=[[File:St Thomas Cross.svg|20px]]}} {{Nasrani people|}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[മലബാർ തീരം|മലബാർ തീരത്ത്]], പ്രധാനാമായും [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]], അധിവസിച്ചുവരുന്ന [[ക്രിസ്ത്യാനി|ക്രിസ്ത്യാനികളിലെ]] ഒരു മതസാമുദായിക വിഭാഗമാണ് [[മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ]] അഥവാ '''ഇന്ത്യയിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ'''. '''നസ്രാണി മാപ്പിളമാർ''' എന്നും ഈ സമുദായം അറിയപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Perczel|2013|p=416}} ആഗോളതലത്തിൽ [[സുറിയാനി ക്രിസ്തീയത|സുറിയാനി ക്രിസ്തീയതയുടെ]] ഭാഗമായ ഇവർ [[കൽദായ സഭാപാരമ്പര്യം|കൽദായ സുറിയാനി]], [[അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം|അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി]] എന്നീ സഭാ പാരമ്പര്യങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നു.{{sfnp|Brock|2011a}} [[യേശു|യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ]] പന്ത്രണ്ട് ശ്ലീഹന്മാരിൽ ഒരാളായ [[തോമാശ്ലീഹാ|തോമാശ്ലീഹായുടെ]] ഇന്ത്യയിലെ മതപ്രചരണം മൂലമാണ് തങ്ങളുടെ സമുദായം രൂപപ്പെട്ടത് എന്ന് ഇവർ പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിച്ചു പോരുന്നു.<ref name="Erwin Fahlbusch">{{cite book|last1=Fahlbusch|first1=Erwin|last2=Bromiley|first2=Geoffrey William|last3=Lochman|first3=Jan Milic|title=The Encyclodedia of Christianity|url=https://books.google.com/books?id=lZUBZlth2qgC|year=2008|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|isbn=978-0-8028-2417-2|page=285}}</ref><ref name="Orpa Slapak">{{cite book|author=Israel Museum|author-link=Israel Museum|title=The Jews of India: A Story of Three Communities|url=https://books.google.com/books?id=qhKGPprbQaYC|year=1995|publisher=UPNE|isbn=978-965-278-179-6|page=27}}</ref> കേരളത്തിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളിൽ നിലവിൽ വടക്കുംഭാഗർ, തെക്കുംഭാഗർ (ക്നാനായക്കാർ) എന്നീ രണ്ട് വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഈ രണ്ട് വിഭാഗത്തെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയും അല്ലാതെ വടക്കുംഭാഗക്കാരെ മാത്രം ഉദ്ദേശിച്ചും മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ചരിത്രപരമായി [[കിഴക്കിന്റെ സഭ|കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ]] ഭാഗമായിരുന്ന ഇവർ ഇപ്പോൾ പ്രധാനമായും [[പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ|പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ]], [[ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകൾ|ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ്]], [[പൗരസ്ത്യ പ്രോട്ടസ്റ്റന്റ്]] മുതലായ സഭാ വിഭാഗങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്.{{sfnp|Brock|2011a}} ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈ വിഭാഗത്തെ [[കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസ്]] [[ഈശോയാബ് മൂന്നാമൻ]] സഭയുടെ [[ഇന്ത്യ (പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാസന പ്രവിശ്യ)|ഇന്ത്യാ മെത്രാസന പ്രവിശ്യ]] ആയി സംഘടിപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടോടെ [[തിമോത്തെയോസ് ഒന്നാമൻ]] അവരുടെ ഭരണനിർവ്വഹണത്തിനായി ഒരു [[അഖിലേന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്ത|മെത്രാപ്പോലീത്തയും]] തദ്ദേശീയനായ [[അഖിലേന്ത്യയുടെ അർക്കദിയാക്കോൻ|അർക്കദിയാക്കോനും]] ഉള്ള ഒരു ഭരണസംവിധാനം രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Baum|Winkler|2003|p=52}}<ref name="Bundy">{{cite encyclopedia |first=David D. |last=Bundy|title=Timotheos I |encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage: Electronic Edition |editor1=Sebastian P. Brock |editor2=Aaron M. Butts |editor3=George A. Kiraz |editor4=Lucas Van Rompay |url=https://gedsh.bethmardutho.org/Timotheos-I |publisher=Gorgias Press|year=2011|access-date=22 September 2016}}</ref> പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന് ശേഷം കിഴക്കിന്റെ സഭയിലുണ്ടായ തകർച്ചയും പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പോർച്ചുഗീസ് [[ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ]] മിഷനറിമാരുടെ പ്രവർത്തനവും ഈ സമുദായത്തിൽ ദൂരവ്യാപകമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് ഇടവരുത്തി. [[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്|ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിലൂടെ]] മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ അഖിലേന്ത്യാ മെത്രാസനം നിർത്തലാക്കപ്പെടുകയും സഭാപരമായി അവർ [[പദ്രുവാദോ|പോർച്ചുഗീസ് പദ്രുവാദോ]] ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ആവുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=111, 134–136}}{{sfnp|Frykenberg|2023}} ഇതിനെതിരായി [[കൂനൻ കുരിശുസത്യം|കൂനൻ കുരിശ് സത്യം]] എന്ന സംഭവത്തിലൂടെ നസ്രാണികളിലെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം ആളുകളും പ്രതിഷേധിക്കുകയും തങ്ങളെ തന്നെ പോർച്ചുഗീസ് ബന്ധത്തിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രരാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരുമായി ഒത്തുതീർപ്പ് നടത്താൻ [[മാർപ്പാപ്പ]] [[കർമ്മലീത്താ നിഷ്പാദുക സമൂഹം|കർമ്മലീത്താ മിഷണറിമാരുടെ]] ഒരു സംഘത്തെ മലബാറിലേക്ക് അയച്ചു. ഇതിനേത്തുടർന്ന് ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉണ്ടായ പിളർപ്പ് [[പഴയകൂറ്റുകാർ]], [[പുത്തങ്കൂറ്റുകാർ]] എന്നീ വിഭാഗങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായി.{{sfnp|Perczel|2014|p=291}} കത്തോലിക്കാസഭയുമായുള്ള ബന്ധവും പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഇടയിൽ ഉപയോഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ലത്തീൻവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട കൽദായ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമവും തുടർന്നവർ പഴയകൂറ്റുകാർ എന്നും ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയായ [[സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുമായി]] ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച് അവരുടെ അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമം സ്വീകരിച്ചവർ പുത്തങ്കൂറ്റുകാർ എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. [[സിറോ-മലബാർ സഭ]], [[കൽദായ സുറിയാനി സഭ]] എന്നിവയാണ് പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ആധുനിക പിന്തുടർച്ചക്കാർ. [[മലങ്കര യാക്കോബായ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|യാക്കോബായ സഭ]], [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ|ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]], [[മലങ്കര മാർത്തോമാ സുറിയാനി സഭ|മാർത്തോമാ സഭ]], [[മലങ്കര സുറിയാനി കത്തോലിക്കാ സഭ|സിറോ-മലങ്കര സഭ]], [[മലബാർ സ്വതന്ത്ര സുറിയാനി സഭ|തൊഴിയൂർ സഭ]] തുടങ്ങിയവയാണ് പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ പ്രധാന പിന്തുടർച്ചക്കാർ.<ref>{{Cite encyclopaedia |title=Kerala Syrian Christian, Apostle in India, The tomb of the Apostle, Persian Church, Syond of Diamper – Coonan Cross Oath, Subsequent divisions and the Nasrani People |year=2007|url=https://www.nasrani.net/2007/02/13/kerala-syrian-christian-the-tomb-of-the-apostle-persian-church-syond-of-diamper-coonan-cross-oath-divisions/ |access-date=}}</ref>{{sfnp|Brock|2011a}} ഇവയിൽ സിറോ-മലബാർ, സിറോ-മലങ്കര സഭകൾ മാർപ്പാപ്പയെ അനുസരിക്കുന്ന പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകളാണ്. യാക്കോബായ സഭ, ഓർത്തഡോക്സ് സഭ എന്നിവ ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് കൂട്ടായ്മയുടെ ഭാഗമായ സഭകളും തൊഴിയൂർ സഭ സ്വതന്ത്രമായ ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുമാണ്. അതേസമയം മാർത്തോമാ സഭ ഒരു കിഴക്കൻ പ്രൊട്ടസ്റ്റൻറ് സഭയാണ്.{{sfnp|Brock|2011a}} ചില ചെറു പ്രോട്ടസ്റ്റന്റ് സഭകളും ഈ സമുദായത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇവയ്ക്ക് പുറമേ കുറേയധികം മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ [[ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാസഭ|ലത്തീൻ സഭ]], [[ചർച്ച് ഓഫ് സൗത്ത് ഇന്ത്യ]] മുതലായ സഭകളിലും അംഗങ്ങളാണ്.<ref name="Syrianpentecostals1">{{cite book |last1=Anderson |first1=Allan |last2=Tang |first2=Edmond |title=Asian and Pentecostal: The Charismatic Face of Christianity in Asia |year=2005 |publisher=OCMS |isbn=978-1-870345-43-9 |pages=192 to 193, 195 to 196, 203 to 204 |url=https://books.google.com/books?id=LDZgKELq7AoC&q=pentecostalism+kerala+syrian+christian&pg=PA196 |language=en}}</ref><ref name="Syrianpentecostals2">{{cite book |last1=Bergunder |first1=Michael |title=The South Indian Pentecostal Movement in the Twentieth Century |date=6 June 2008 |publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing |isbn=978-0-8028-2734-0 |pages=15 to 16, 26 to 30, 37 to 57 |url=https://books.google.com/books?id=XGiv3riaunQC&q=Pentecostal+evangelical+saint+thomas+syrian+christian |language=en}}</ref> ==പേരിനു പിന്നിൽ== മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ ആ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്രിസ്തുശിഷ്യനായ തോമാശ്ലീഹായുമായുള്ള അവരുടെ ബന്ധം കാരണമാണ്. തോമാശ്ലീഹാ ആണ് ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ക്രിസ്തുമത സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിച്ചത് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. "മാർത്തോമായുടെ മാർഗ്ഗവും വഴിപാടും" എന്നാണ് നസ്രാണികൾ തങ്ങളുടെ മതചര്യയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. "മാർഗ്ഗം" എന്നതിന് "മതം" എന്നൊരു അർത്ഥമുണ്ട്; അതുപോലെ "വഴിപാട്" എന്ന പദത്തിന് "പാരമ്പര്യം" എന്നൊരു അർത്ഥം പ്രാചീനമലയാളത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="MSK">{{cite book |last= |first= |title= ഡോ:പി.ജെ. തോമസിന്റെ 'മലയാള സാഹിത്യവും ക്രിസ്ത്യാനികളും' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ സ്കറിയ സക്കറിയ എഴുതിയ 'ചർച്ചയും പൂരണവും' എന്ന അനുബന്ധ ഭാഗത്തു നിന്നും|date=1989 |publisher=ഡി.സി. ബുക്‌സ് |page=315 }}</ref> പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയിലെ പോർച്ചുഗീസ് അധിനിവേശത്തിന്റെ കാലം മുതൽ ഈ സമുദായത്തിൽപെട്ട ആളുകളെ ഈ പേരിൽ വിളിച്ചുവന്നു. ഇതിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾ മുമ്പേ ഇവർക്ക് തോമാശ്ലീഹായുമായുള്ള ബന്ധം പ്രത്യേകമായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. "മലബാറിലെ കൽദായ ക്രിസ്ത്യാനികൾ" എന്നപേരും പോർച്ചുഗീസ് കാലത്ത് നിലവിൽ വന്നതാണ്. "കൽദായ സഭ" എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കിഴക്കിന്റെ സഭയുമായുള്ള ബന്ധത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രാദേശികമായി 'നസ്രാണികൾ", "നസ്രാണി മാപ്പിള" എന്നെല്ലാമാണ് ഇവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref name="SC6-72-28">{{cite journal |title=Socio-Religious Movements in Kerala: A Reaction to the Capitalist Mode of Production: Part Two |journal=Social Scientist |date=ജൂലൈ 1978 |volume=6 |issue=72 |page=28 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/socialscientist/pager.html?objectid=HN681.S597_72_030.gif |accessdate=8 ഓഗസ്റ്റ് 2019 |archive-date=2020-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726144819/https://dsal.uchicago.edu/books/socialscientist/pager.html?objectid=HN681.S597_72_030.gif |url-status=dead }}</ref> നസ്രാണി എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം നസ്രായന്റെ അനുയായി അഥവാ ക്രിസ്ത്യാനി എന്നാണ്.<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/christianity/tradition-stthomas/2 |title= The Tradition of St. Thomas|last= |first= |date= |website=keralatourism.org |publisher=Dept of Tourism, Govt of Kerala |access-date=12 January 2022|quote=‘Nasrani’ means those who follow Nazarene, a name of Christ who was born in Nazareth.}}</ref> നസ്രത്ത് സ്വദേശിയായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ അനുയായികളെ കുറിക്കുന്ന ഈ വാക്ക് [[അറമായ ഭാഷ|അറമായ ഭാഷയിലെ]] "''നസ്രായ"'', [[ഹീബ്രു ഭാഷ|ഹീബ്രു ഭാഷയിലെ]] "''നെത്‌സർ"'' എന്നീ പദങ്ങളിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടതാണ്.{{sfnp|Russell|1991}} വൈദേശിക ഉൽഭവമുള്ള മതങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരും മധ്യപൂർവ ദേശത്തു നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരുടെ പിന്മുറക്കാരും അവരുമായി വിവാഹബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നവരും മാപ്പിള എന്ന ബഹുമാനസൂചകമായ ശീർഷകത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. നസ്രാണികൾക്ക് പുറമേ യഹൂദരും (യൂദൻ മാപ്പിള) മുസ്ലീങ്ങളും ([[മാപ്പിള മുസ്‌ലിങ്ങൾ|ചൊനക മാപ്പിള]]) ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർക്കും ഈ സ്ഥാനപ്പേര് ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfnp|Perczel|2013|p=416}}{{sfnp|Županov|2005|p=99, അടികുറിപ്പ്}}<ref name="BMalieckal">{{cite journal |first=Bindu |last=Malieckal |year=2005 |title=Muslims, Matriliny, and A Midsummer Night's Dream: European Encounters with the Mappilas of Malabar, India |url=https://archive.org/details/sim_muslim-world_2005-04_95_2/page/300 |journal=The Muslim World |volume=95 |issue=2 |page=300|doi=10.1111/j.1478-1913.2005.00092.x }}</ref> ഇക്കാലത്തും തിരുവിതാംകൂർ മേഖലയിലെ ചില നസ്രാണികൾ മാപ്പിള എന്ന പേര് തങ്ങളുടെ കുടുംബ പേരായോ മറ്റോ നിലനിർത്തുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book |title=The Mappila fisherfolk of Kerala: a study in inter-relationship between habitat, technology, economy, society, and culture |year=1977 |first=P. R. G. |last=Mathur |publisher=Kerala Historical Society |page=1}}</ref> കൊല്ലം തർസ്സാപ്പള്ളി ശാസനത്തിലും മറ്റു ചില രേഖകളിലും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മറ്റൊരു പേരാണ് "''തർസാ''" അല്ലെങ്കിൽ ''തരിസാ'' എന്നത്. ക്രിസ്ത്യാനികളെ വിളിക്കാൻ പേർഷ്യയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വാക്കുകളിൽ ഒന്നാണ് ''തർസാ'' എന്നത്.{{sfnp|Russell|1991}} ഭാരത സർക്കാർ ഈ ജനവിഭാഗത്തിലെ അംഗങ്ങളെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ എന്ന പേര് ഔദ്യോഗികമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ഈ പേര് ഡച്ച് അധിനിവേശകാലത്ത് പ്രചാരത്തിൽ വന്നതാണ്. കത്തോലിക്കാ മിഷനറിമാരുടെ പ്രവർത്തന ഫലമായി രൂപപ്പെട്ട റോമൻ അഥവാ ലത്തീൻ സഭാപാരമ്പര്യം പിന്തുടരുന്ന ലത്തീൻ ക്രിസ്ത്യാനികളിൽ നിന്ന് കൽദായ സുറിയാനി, അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നവരെ വേർതിരിച്ചറിയാനാണ് ഈ പേര് ഡച്ചുകാർ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത്.{{sfnp|വടക്കേക്കര|2007|p=52}} സുറിയാനി എന്ന വാക്ക് രൂപപ്പെട്ടത് സസ്സാനിദ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ ക്രൈസ്തവ വംശീയസമൂഹത്തെ കുറിക്കുന്ന പാഹ്ലവി ഭാഷയിലെ സൊറിയാനി എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ്.{{sfnp|Perczel|2018|p=654}} എന്നാൽ മാർ തോമാ നസ്രാണികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സുറിയാനി എന്ന പദം അവരുടെ സമുദായത്തിന്റെ വംശീയതയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതല്ല, മറിച്ച് അവർക്ക് സസ്സാനിദ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭയുമായി അഥവാ കിഴക്കിന്റെ സഭയുമായി ദീർഘകാലം നിലനിന്നിരുന്ന ചരിത്രപരവും മതപരവും ആരാധനാക്രമപരവുമായ ബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്.{{sfnp|Županov|2005|p=99, അടികുറിപ്പ്}}{{sfnp|Perczel|2018|p=654-662}} ==ചരിത്രം== ===പാരമ്പര്യം=== ==== ഉൽഭവവും മാർത്തോമാ പാരമ്പര്യവും ==== [[File:തോമാശ്ലീഹാ.jpg|thumb|തോമാശ്ലീഹാ]] പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ പന്ത്രണ്ട് ശ്ലീഹന്മാരിൽ ഒരാളായ തോമാശ്ലീഹാ ക്രി. വ. 52ിൽ മലബാറിലെ [[മുസിരിസ്|മുസിരിസിലേക്ക്]] വന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.smithsonianmag.com/travel/how-christianity-came-to-india-kerala-180958117/|title=The Surprisingly Early History of Christianity in India|first1=Lynn |last1=Johnson|first2=Paul|last2=Zacharia|website=Smithsonian Magazine}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://stthoma.com/|title=Thomas The Apostole|date=8 February 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110208073816/http://stthoma.com/|archive-date=8 February 2011}}</ref><ref name="Erwin Fahlbusch"/> മുസിരിസ് ആധുനിക [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്]] തെക്ക് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[പട്ടണം പുരാവസ്തുഖനനം|പട്ടണം]] എന്ന ഗ്രാമമാണ് എന്ന് വിദഗ്ദർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4970452.stm|title = Search for India's ancient city|date = 11 June 2006}}</ref> അക്കാലത്ത് മലബാറിൽ പ്രത്യേകിച്ച് മുസിരിസിൽ [[യഹൂദമതം|യഹൂദരുടെ]] സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="Orpa Slapak"/>{{sfnp|Bayly|2004|p=244}} [[അറമായ ഭാഷ]] മാതൃഭാഷയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന [[ഗലീലിയ|ഗലീലേയൻ]] യഹൂദനായ തോമാശ്ലീഹായ്ക്ക് ഈ പ്രദേശത്ത് വരാനും അവരുടെ ഇടയിൽ പ്രവർത്തിക്കാനും സാധ്യമായിരുന്നു. യഹൂദരുടെ ഇടയിൽ ആയിരുന്നു തോമാശ്ലീഹായുടെ ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfnp|പുതിയാകുന്നേൽ|1973}} തോമാശ്ലീഹായെ ഇന്ത്യയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ ചരിത്രരേഖ രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലോ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിലോ [[എദേസ്സ|എദേസ്സയിൽ]] വെച്ച് എഴുതപ്പെട്ട [[തോമായുടെ നടപടികൾ]] എന്ന പുസ്തകമാണ്. ഇതിൽ ശ്ലീഹായുടെ വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഗൊണ്ടഫൊറസ്]] രാജാവിന് കീഴിൽ [[ഇന്തോ-പാർഥിയൻ രാജ്യം|ഇന്തോ-പാർഥ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]], പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്.{{sfnmp|Frykenberg|2008|1p=99|Klijn|2003|2p=15|3a1=Childers|3y=2011|4a1=Medlycott|4y=1912}} ഇതിനുപുറമേ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലും നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലും ജീവിച്ചിരുന്ന ചില റോമൻ എഴുത്തുകാരും തോമാശ്ലീഹായുടെ ഇന്ത്യൻ പ്രേക്ഷിതത്വം രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. [[അംബ്രോസ്|മിലാനിലെ അംബ്രോസ്]], [[നസിയാൻസസിലെ ഗ്രിഗോറിയോസ്]], [[ജെറോം]], [[വിശുദ്ധ അപ്രേം|അപ്രേം]] എന്നിവർ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.indianchristianity.com/html/chap4/chapter4g.htm|title = Indian Christianity}}</ref> [[പന്തേനോസ്]] എന്ന [[അലക്സാണ്ട്രിയ|അലക്സാണ്ട്രിയൻ]] ക്രൈസ്തവ പണ്ഡിതൻ ഇന്ത്യയിലെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തെ സന്ദർശിക്കുകയും 'ഹെബ്രായ' ഭാഷയിലുള്ള [[മത്തായിയുടെ സുവിശേഷം]] അവരുടെ ഇടയിൽ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു എന്നും [[കേസറിയായിലെ യൂസീബിയസ്|യൗസേബിയോസ്]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. യൗസേബിയോസ് വിവരിക്കുന്നതനുസരിച്ചുള്ള പന്തേനോസിന്റെ സാക്ഷ്യത്തിൽ എന്നാൽ തോമാശ്ലീഹാ അല്ല [[ബർത്തലോമിയോ ശ്ലീഹാ]] ആണ് ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രചാരകൻ.{{sfnmp|1a1=യൗസേബിയോസ്|1loc=Book V Chapter 10 ''"Pantaenus the Philosopher"''|Frykenberg|2008|2p=103|3a1=Baum|3a2=Winkler|3y=2003|3p=52|4a1=Medlycott|4y=1912|Whitehouse|1873|5pp=12–20}} പ്രാചീനകാലത്ത് യൂറോപ്പ്യന്മാർ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ ഉത്പാദനം നടന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തെയാണ് ഇന്ത്യ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. അതിനാൽത്തന്നെ യഥാർത്ഥ ഇന്ത്യക്ക് പുറമേ [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ]] തെക്കൻ മേഖലകളെയും എത്യോപ്യൻ മേഖലയെയും ഇന്ത്യ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ ചരിത്രസാക്ഷ്യങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നതിൽ ഒരു പ്രശ്നം ഈ വസ്തുതയാണ്. എന്നാൽ ജെറോം പന്തേനോസ് [[ബ്രാഹ്മണർ|ബ്രാഹ്മണരുടെ]] ഇടയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിലൂടെ ജെറോം ഇന്ത്യ എന്ന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയെ]] ആണ് എന്ന് വ്യക്തത വരുത്തുന്നുണ്ട്.{{sfnp|Perczel|2018|p=656}} [[ചിത്രം:ഏഴരപള്ളികൾ.jpg|thumb|ഏഴരപ്പള്ളികൾ]] തോമാശ്ലീഹായുടെ ഇന്ത്യയിലെ പ്രവർത്തനത്തെപ്പറ്റിയും മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഉത്ഭവത്തെപ്പറ്റിയും വിശദമായി വിവരിക്കുന്ന കാവ്യങ്ങളാണ് ''[[വീരടിയാൻ പാട്ട്]]'', ''[[മാർഗ്ഗംകളിപ്പാട്ട്]]'', ''തോമാപർവ്വം'' അഥവാ ''[[റമ്പാൻ പാട്ട്]]'' തുടങ്ങിയവ. കൂടുതൽ പഴയതും വിശാലവുമായ ഒരു കൃതിയുടെ പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു സംക്ഷിപ്തരൂപം ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന തോമാപർവ്വത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള ആധുനിക രൂപം പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് എഴുതപ്പെട്ടത്.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=92}}{{sfnp|മേനാച്ചേരി|1998}} തോമാശ്ലീഹാ മാല്യങ്കരയിൽ കപ്പലിറങ്ങി [[ഏഴരപ്പള്ളികൾ]] എന്ന ഏഴ് ക്രൈസ്തവ സമൂഹങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ടതിനെ ഇതിൽ വർണ്ണിക്കുന്നു. [[ശെംഗല|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[കൊല്ലം തർസ്സാപ്പള്ളി|കൊല്ലം]], [[പാലയൂർ പള്ളി|പാലയൂർ]], [[കോട്ടക്കാവ് മാർ തോമാ സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ പള്ളി, വടക്കൻ പറവൂർ|കോട്ടക്കാവ്]], [[കൊക്കമംഗലം]], [[നിരണം സെന്റ് മേരീസ് മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി|നിരണം]], [[ചായൽ]] എന്നിവയാണ് ഏഴരപ്പള്ളികൾ.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=23}} [[തിരുവിതാംകോട് പള്ളി|തിരുവിതാംകോട്]], [[മലയാറ്റൂർ]] മുതലായ സ്ഥലങ്ങളെയും തോമാശ്ലീഹായുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>{{cite book | title = The pastoral care of the Syro-Malabar Catholic migrants | author = James Arampulickal | publisher = Oriental Institute of Religious Studies, India Publications | year = 1994 | page = 40 }}</ref><ref>{{cite book | title = Orientalia christiana periodica: Commentaril de re orientali ...: Volumes 17–18 | publisher = Pontificium Institutum Orientalium Studiorum | year = 1951 | page = 233 }}</ref><ref>{{cite book| author = Adrian Hastings| title = A World History of Christianity| date = 15 August 2000| publisher = Wm. B. Eerdmans| isbn = 978-0-8028-4875-8| page = 149 }}</ref><ref>{{Cite web|author=Department of Tourism|title=Seven and half Churches (Ezhara Pallikal)|url=https://www.keralatourism.org/christianity/seven-half-churches/7}}</ref> യഹൂദർ, തദ്ദേശീയരായ ആളുകൾ, നാടുവാഴികൾ തുടങ്ങിയവരെ തോമാശ്ലീഹാ മിശിഹായുടെ മാർഗ്ഗത്തിൽ ചേർത്തതായി തോമാ പർവ്വം വിവരിക്കുന്നു. അക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന യഹൂദരിൽ ഒരു വിഭാഗം ക്രിസ്ത്യാനികളായി മാറിയിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.{{sfnp|പുതിയാകുന്നേൽ|1973}}<ref>{{cite book|last=Muthiah|first=S.|title=Madras Rediscovered: A Historical Guide to Looking Around, Supplemented with Tales of 'Once Upon a City'|url=https://books.google.com/books?id=zl8MAQAAMAAJ&q=%22long-settled+Jews%22|year= 1999|publisher=East West Books|isbn=818-685-222-0|page=113}}</ref> മലബാറിലെ പ്രവർത്തനത്തിന് ശേഷം മൈലാപ്പൂരിൽ എത്തിച്ചേർന്ന അദ്ദേഹം അവിടെ വെച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടതായും വിവരിക്കുന്നു.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=99}}{{sfnp|മുണ്ടാടൻ|തെക്കേടത്ത്|1982|pp=30–32}} വീരടിയാൻ അഥവാ പാണൻ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ആളുകൾ നസ്രാണികളുടെ ആഘോഷങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടത്തിയിരുന്ന ഒരു കലാരൂപമാണ് വീരടിയാൻ പാട്ട്. അതേസമയം ഒരു നസ്രാണി ആചരണമാണ് [[മാർഗ്ഗംകളി]] എന്നറിപ്പെടുന്നത്. മാർഗ്ഗംകളിപ്പാട്ടിലെ വിവരണം അനുസരിച്ച് തോമാശ്ലീഹാ ആദ്യം മൈലാപ്പൂരിൽ എത്തി അവിടെ ഒരു ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തെ രൂപീകരിച്ചശേഷമാണ് മലബാറിലേക്ക് പോകുന്നത്. ഇതിനുശേഷം മൈലാപ്പൂരിലേക്ക് മടങ്ങിയ തോമാശ്ലീഹാ അവിടെവെച്ച് രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ചു എന്നും പ്രതിപാദിക്കുന്നു.{{sfnp|Perczel|2018|p=656}} 1301ൽ ഇന്ത്യയിലെ മലബാർ തീരത്ത് "''[[ശെംഗല]]''" എന്ന സ്ഥലത്ത് വെച്ച് എഴുതപ്പെട്ടു എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഒരു സുറിയാനി കൈയെഴുത്ത് പ്രതിയിൽ "ഇന്ത്യയിലെ മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെ സിംഹാസനത്തിന്റെ അവകാശിയായ" ഇന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്ത [[ശെംഗലയിലെ യാക്കോവ്|മാർ യാക്കോവിനെ]] പരാമർശിക്കുന്നു.{{sfnp|Perczel|2018|p=656}} തോമാശ്ലീഹാ ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി എത്തിച്ചേർന്ന സ്ഥലം മാർ തോമാ നസ്രാണികൾക്കിടയിൽ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് മാല്യങ്കര അഥവാ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആണ്. അതേസമയം അദ്ദേഹം മൈലാപ്പൂരിലാണ് ആദ്യമെത്തിയത് എന്നും പാരമ്പര്യം ഉണ്ട്. മൈലാപ്പൂരിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കബറിടം കാലാകാലങ്ങളായി ഒരു പ്രമുഖ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു. 1293ൽ [[മാർക്കോ പോളോ]] ഇത് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ആദ്യകാല സഞ്ചാരികളുടെയും പോർച്ചുഗീസുകാരുടെയും വിവരണങ്ങൾ ഇതുമായി ചേർന്നു പോകുന്നതാണ്.{{sfnp|Perczel|2018|p=657}}{{sfnp|മുണ്ടാടൻ|1984|p=71-78}} പ്രചാരത്തിലുള്ള ഐതിഹ്യം അനുസരിച്ച് തോമാശ്ലീഹാ മലബാറിൽ കുറേ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങളെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. [[പകലോമറ്റം]] , ശങ്കരപുരി, കള്ളി, കള്ളിയാങ്കൽ, തുടങ്ങിയവയാണ് അവ.<ref>{{cite book |last=മാണി |first=തട്ടുങ്കൽ സക്കറിയാ |year=2016 |title=തോമാശ്ലീഹായുടെ കേരള ക്രൈസ്തസഭ ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ |pages=14 |publisher=T.Z.Mani }}</ref>{{sfnp|Ayyar|1926}} ഇവരിൽ ചില കുടുംബങ്ങൾ തലമുറ തലമുറയായി പൗരോഹിത്യ പിന്തുടർച്ച കൈമാറിവന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Ayyar|1926}}{{sfnp|Frykenberg|2008|pp=101–102}} ഈ ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ യാഥാർത്ഥ്യം എത്രയുണ്ട് എന്നതിൽ സംശയ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ എങ്കിലും മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികൾ [[പൂണൂൽ]], [[കുടുമ|കുടുമി]], മേൽമുണ്ട് തുടങ്ങി ബ്രാഹ്മണരുടേതിന് സമാനമായ ചില ആചാരങ്ങൾ പിന്തുടർന്നിരുന്നതായി തെളിവുകളുണ്ട്.{{efn| {{harvnb|Brown |1956}}. {{harvnb|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ |2011}}. {{harvp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2010|p=38–61}}. {{harvp|മേനാച്ചേരി|2000}}}} അതേസമയം ഈ ആചാരാവകശങ്ങൾ മദ്ധ്യകാല കേരളത്തിൽ ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തിന്റെ കാലത്ത് ക്രിസ്ത്യാനികൾ നേടിയെടുത്തവയാണ് എന്ന് ചരിത്രകാരനായ [[പയസ് മേലേകണ്ടെത്തിൽ]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. പേർഷ്യൻ ക്രൈസ്തവ വ്യാപാരികളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കേരളത്തിലെ നസ്രാണികൾ ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ശക്തരായ ഒരു വ്യാപാരി സമൂഹമായി വളർന്നു. അക്കാലത്ത് മതപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ആധിപത്യം നേടിയെടുത്ത ബ്രാഹ്മണർ [[ബുദ്ധമതം കേരളത്തിൽ|ബൗദ്ധ]], [[ജൈനമതം കേരളത്തിൽ|ജൈന]] വ്യാപാര സമൂഹങ്ങളുടെ സ്വാധീനം കുറയ്ക്കുന്നതിന് വേണ്ടി പ്രാദേശിക രാജാക്കന്മാരിലൂടെ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് ഇത്തരം അവകാശങ്ങൾ നൽകി എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.{{sfnp|മേലേക്കണ്ടത്തിൽ|2010|p=38-61}} ====മാണിഗ്രാമക്കാർ==== ബ്രാഹ്മണരുമായി മലബാർ തീരത്ത് നസ്രാണികൾക്ക് സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും മറ്റിടങ്ങളിൽ സാഹചര്യം ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. ചോഴമണ്ഡല തീരത്ത്, പ്രധാനമായും മൈലാപ്പൂരിൽ, അധിവസിച്ചിരുന്ന നസ്രാണികൾക്ക് അവിടത്തെ ബ്രാഹ്മണരുമായി സംഘർഷങ്ങൾ പതിവായിരുന്നു. സംഘബലത്തിലും രാഷ്ട്രീയസ്വാധീനത്തിലും മതപാണ്ഡിത്യത്തിലും വളരെ പിന്നിലായിരുന്ന നസ്രാണികളിൽ ഒരു വിഭാഗം കാലക്രമേണ മതം മാറുകയും മറ്റുള്ളവർ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലങ്ങൾ തേടി പലായനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു എന്ന് പാരമ്പര്യ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ചില പുരാരേഖകളിലും മറ്റും കാണാനാകും. പ്രധാനമായും മാണിക്യ വാചകർ എന്ന മന്ത്രവാദിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ കുടിയേറ്റത്തെ കുറിച്ചുള്ള പാരമ്പര്യങ്ങൾ നിലവിലുള്ളത്. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന തമിഴ് ശൈവ സന്യാസിയും കവിയുമായ [[മാണിക്യവാചകർ|മാണിക്യ വാസകർ]] തന്നെയായിരിക്കാം ഇദ്ദേഹം. മൈലാപൂരിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ശൈവമത പ്രചരണം നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന നസ്രാണി സമൂഹത്തിൻറെ ഇടയിൽ മതപരിവർത്തനത്തിന് ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി. നിരവധി ആളുകൾ പല കാരണങ്ങളാൽ ക്രിസ്തുമതം ഉപേക്ഷിച്ച് മാണിക്യ വാചകരോടൊപ്പം ചേരുകയും ചെയ്തു. അവശേഷിച്ചവർ മലബാറിലെ നസ്രാണി കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറിപ്പാർത്തു. മാണിക്യ വാചകരുടെ സ്വാധീനത്തിൽപ്പെട്ട നസ്രാണികൾ [[മണിഗ്രാമം|മാണി ഗ്രാമക്കാർ]] എന്നു അറിയപ്പെട്ടു. ഹിന്ദുമതത്തിന്റെയും ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെയും ഒരു സങ്കര രൂപമാണ് ഇവർ പിന്തുടർന്നിരുന്നത്.{{sfnp|Perczel|2018|p=654, 665–7, 672}}{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=14-16}} പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ ഈ സമൂഹം കേരളത്തിൽ കൊല്ലം, കായംകുളം, കടമറ്റം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്നു.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=47–50}} ====ക്നായി തോമായും തെക്കുംഭാഗക്കാരും==== [[File:Mar Knai Thoma.jpg|thumb|ക്നായി തോമായുടെ ഒരു ചിത്രീകരണം]] നാലാം നൂറ്റാണ്ടിനോട് അടുത്ത് മെസപ്പൊട്ടാമിയിൽ നിന്ന് ഒരു സംഘം യഹൂദ പാരമ്പര്യം പിന്തുടരുന്ന ക്രിസ്ത്യാനികൾ മലബാറിലേക്ക് കുടിയേറി എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ക്നായി തോമാ എന്ന വർത്തക പ്രമാണിയായിരുന്നു അവരുടെ നേതാവ്. ഇദ്ദേഹം കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ ചേരമാൻ പെരുമാളിൽ നിന്ന് ചില അധികാര അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുത്തു എന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfnmp|1a1=Medlycott|1y=1912|Kollaparambil|1992|2pp=1–20|Frykenberg|2010|3p=113|4a1=Fahlbusch|4a2=Bromiley|4a3=Lochman|4y=2008|4p=286}} ക്നായി തോമയ്ക്കും കൂടെ വന്നവർക്കും ചേരമാൻ പെരുമാൾ കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗത്ത് ഒരു പട്ടണം അനുവദിച്ചു എന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ ഇതിനുമുമ്പേ അധിവസിച്ചിരുന്ന നസ്രാണികൾ വടക്കൻ മേഖലയിലാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത് എന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. തെക്കുംഭാഗക്കാർ, വടക്കുംഭാഗക്കാർ എന്നീ വംശീയ വിഭാഗങ്ങളുടെ ഉത്ഭവത്തിന്റെ കാരണം ഇതാണ് എന്ന് അനുമാനങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.{{sfnmp|Frykenberg|2010|1p=113|2a1=Baum|2a2=Winkler|2y=2003|2p=52|3a1=Swiderski|3y=1988}} ക്നായി തോമായുടെ ആഗമനം അക്കാലത്ത് പൗരോഹിത്യ നേതൃത്വവും മതപണ്ഡിതരും ഇല്ലാതെ വലഞ്ഞിരുന്ന നസ്രാണികൾക്ക് സഹായകരമായി എന്നും മാണിക്കവാചകരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ അവരെ സുശക്തരാക്കി എന്നും മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ പരമ്പരാഗത ചരിത്രവിവരങ്ങൾ പ്രതിപാദിക്കുന്നു.{{sfnp|കൊല്ലംപറമ്പിൽ|2015|p=129}} സുറിയാനി ക്രിസ്തീയതയുടെ ഭാഗമായ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭയുമായി അവരെ യോജിപ്പിച്ചത് ഈ സംഭവമാണെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Thomas|2018}}{{sfnp|Neill|2004|pp=42–43}}{{sfnp|നെടുങ്ങാട്ട്|2001|p=41|ps=: Related with East Syriac Church: The spatial separateness of the St Thomas Christians from Christian centres in other lands was not in every way absolute, as at an early stage of their history they found themselves in rapport with the East Syriac Church. Neither their traditions nor their posterior documents exhibit any sign of constraint or bad blood occasioned by such a relationship. On the other hand everything goes to show that it was a happy working arrangement. Their being in dire straits early on in their history and the arrival on the scene of the progenitors of the present-day "Southists" as benefactors, appears to coincide with the Community's acceptance of fellowship with the East Syriac Church. - ബെനഡിക്ട് വടക്കേക്കര}} ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലോ അതിനുശേഷമോ ആയിരിക്കാം ക്നായി തോമാ യഥാർത്ഥത്തിൽ വന്നത് എന്നാണ് വിവിധ ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ക്നായി തോമായ്ക്ക് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ ചേരമാൻ പെരുമാളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച അധികാര അവകാശങ്ങൾ ചെമ്പോലകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ക്നായി തോമൻ ചെപ്പേടുകൾ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധിയാർജ്ജിച്ച ഇവ പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ കൈവശം എത്തിച്ചേരുകയും അവരുടെ കൃത്യവിലോപം കൊണ്ട് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. നസ്രാണികളുടെ പൊതുവായ ഉന്നത സാമൂഹിക സ്ഥിതിയ്ക്ക് കാരണമായി നിലനിന്ന ഇവയുടെ നഷ്ടപ്പെടൽ അവർക്ക് വലിയ വൈകാരിക പ്രശ്നമായി.{{sfnp|D'Aguiar||p=172, 195}}{{sfnp|കൊല്ലംപറമ്പിൽ|2015|p=129}}{{sfnp|Medlycott|1912}} പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനപകുതിയിൽ തെക്കുംഭാഗർ, ക്നാനായ എന്ന പുതിയ പേര് രൂപീകരിച്ച് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ ആരംഭിക്കുന്നതുവരെ, അതേ പേര് മാത്രമാണ് പ്രധാനമായും പ്രചാരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. {{sfnp|കൊല്ലാപറമ്പിൽ|1992|p=134|ps=: the traditional name of the community which originated from the immigrants to Cranganore, has been Tekkumbhagar (Southists). The other name in vogue now, namely Knanaya, is of late nineteenth century origin}} === രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ചരിത്രം === ====പേർഷ്യൻ ബന്ധം==== {{main|പാർസ് (പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാസന പ്രവിശ്യ)}} [[File:ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്തൻ പ്രവിശ്യകൾ, രൂപതകൾ.jpg|thumb|centre|320px|ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്തൻ പ്രവിശ്യകൾ, രൂപതകൾ, സുമുദ്രാന്തര പാതകളിലെ മറ്റ് കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവ]] ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരവും [[ശ്രീലങ്ക]] അടക്കമുള്ള ദ്വീപുകളും സന്ദർശിച്ച അലക്സാണ്ട്രിയക്കാരനായ ഗ്രീക്ക് സഞ്ചാരി [[കോസ്മാസ് ഇൻഡികോപ്ലൂസ്റ്റിസ്|കോസ്മാസ് ഇൻഡികോപ്ല്യൂസ്റ്റസ്]] ആണ് ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളെ പറ്റി ആദ്യ നേർസാക്ഷ്യം എഴുതുന്നത്.{{sfnp|Perczel|2018| p=662–674}}{{sfnp|Mingana|1926| p=70–73}}{{sfnp|Baum|Winkler|2003|p=53–58}} അദ്ദേഹത്തിൻറെ "''തോപ്പോഗ്രഫിയാ ക്രിസ്ത്യാനാ''" എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇന്ത്യയിൽ ക്രിസ്ത്യൻ സാന്നിധ്യമുള്ള മൂന്നു പ്രദേശങ്ങളെ പറ്റി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പേർഷ്യയിൽ നിന്ന് നിയമിക്കപ്പെട്ട ഒരു ബിഷപ്പ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കല്യാണ, തപ്രൊബാനെ എന്ന ശ്രീലങ്ക, കുരുമുളക് വിളയുന്ന മാലി പ്രദേശം എന്നിവയാണ് അവ. കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസ് [[ആബാ ഒന്നാമൻ|ആബാ 1ാമന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള പേർഷ്യൻ ബന്ധമുള്ള ക്രൈസ്തവരുടെ സാന്നിധ്യമാണ് കോസ്മാസ് വിവരിക്കുന്നത്.{{efn|{{harvnb|കോസ്മാസ് ഇൻഡികോപ്ല്യൂസ്റ്റസ്|||p=48, 119–120, 365–366}}. {{harvnb|Walker|2011}}. {{harvnb|Frykenberg|2008|pp=105,110}}. {{harvnb|Weerakkody|1997| p=237 and 244}}. {{harvnb|Mingana|1926| p=26–29}}}} കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ ബാഹ്യ സഭാപ്രവിശ്യകളിൽ ഒന്നായ [[പാർസ് (പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാസന പ്രവിശ്യ)|പാർസ് പ്രവിശ്യയുടെ]] മെത്രാപ്പോലീത്തയാണ് ഇന്ത്യയിലെ സഭ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ സഭാഭരണത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം നടത്തിയിരുന്നത്. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[റെവ് അർദാശിർ|റെവ് അർദാശിറിലെ]] മെത്രാപ്പോലീത്തയായിരുന്ന [[റെവ് അർദാശിറിലെ മാന|മാന]] ഇന്ത്യ ഉൾപ്പടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ പള്ളികളിലെ ഉപയോഗത്തിന് [[പാഹ്ലവി ഭാഷ|പാഹ്ലവി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ മതഗ്രന്ഥങ്ങളും [[താർസൂസിലെ ദിയദോറസ്|ദിയദോറിന്റെയും]] [[മോപ്സുവേസ്ത്യായിലെ തിയദോർ|തിയദോറിന്റെയും]] [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്കിൽ]] നിന്ന് സുറിയാനിയിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്യപ്പെട്ട കൃതികളും അയച്ചുകൊടുത്തതായി ''സീർത്തിന്റെ നാളാഗമം'' സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.{{sfnp|Walker|2011}}{{sfnp|Mingana|1926|p=25}} ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളും റെവ് അർദാശിറിലെ മെത്രാപ്പോലീത്തയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ വിള്ളലുണ്ടായി. കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസ് ഈശോയാബ് 3ാമനും [[റെവ് അർദാശിറിലെ ശിമയോൻ|റെവ് അർദാശിറിലെ ശിമയോനും]] തമ്മിൽ ഉടലെടുത്ത കലഹത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് മാറി. ഇന്ത്യൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾ തന്നെ വ്രണപ്പെടുത്തിയതിനാൽ "''ഖാല''" എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ഒരു ബിഷപ്പിനെ നിയമിക്കാൻ ശിമയോൻ വിസമ്മതിച്ചതായും ഇന്ത്യയിലേക്ക് ബിഷപ്പുമാരെയും വൈദികരെയും അയക്കാതെ ജനങ്ങളെ ശിമയോൻ ആത്മീയ അന്ധകാരത്തിൽ നിർത്തി എന്നും ഈശോയാബ് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{harvnb|Wilmshurst|2011|p=121}}, കൊല്ലമാണ് ആ സ്ഥലം എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു; {{harvnb|Baum| 2003| p= 53–54}}, മലാക്ക കടലിടുക്കിലെ ഖലാഹ് (ഖലാങ്) എന്ന പട്ടണത്തോടാണ് ഇതിനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്.</ref> കാതോലിക്കോസിന് എതിരെ വിമതനിലപാട് തുടർന്ന പാർസിലെ സഭാനേതൃത്വം തങ്ങൾ തോമാശ്ലീഹായിൽ നിന്ന് വിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചവരാണെന്നും അതുകൊണ്ട് സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിലെ മാറിയുടെ സിംഹാസനത്തെ തങ്ങൾ അനുസരിക്കേണ്ടകാര്യമില്ല എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നതായി യാക്കോബായ ചരിത്രകാരനായ [[ഗ്രിഗോറിയോസ് ബർ എബ്രായാ]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.{{sfnp|Platt|2017|p=118}} ====ഇന്ത്യാ മെത്രാസനം==== {{main|ഇന്ത്യ (പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാസന പ്രവിശ്യ)}} സമുദായം വലുതാവുകയും പേർഷ്യൻ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ കുടിയേറ്റം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ആദ്യം [[സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോൺ|സെലൂക്യാ-ക്ടെസിഫോണിലും]] പിന്നീട് [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലും]] ആസ്ഥാനമായ കിഴക്കിന്റെ സഭയുമായുള്ള ഇന്ത്യൻ ക്രൈസ്തവരുടെ ബന്ധവും ശക്തിപ്പെട്ടു. എഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസ് ആയിരുന്ന ഈശോയാബ് 3ാമൻ മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെമേലുള്ള സഭയുടെ സ്വാധീനം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവമായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ മെത്രാസനത്തിന്റെ സ്ഥാപനം. അക്കാലഘട്ടം വരെ പാർസിലെ മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ ആ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെടുകയും അവർക്കായി വ്യതിരിക്തമായ ഒരു പുതിയ മെത്രാസന പ്രവിശ്യ രൂപികരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Baum|Winkler|2003|p=53}}{{sfnp|Walker|2011}} എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കാതോലിക്കോസ് തിമോത്തെയോസ് 1ാമൻ സഭയുടെ ബാഹ്യ പ്രവിശ്യകളിൽ ഒന്നായി ഇന്ത്യാ മെത്രാസനത്തെ സംഘടിപ്പിക്കുകയും അതിന് സ്വയം ഭരണാധികാരം നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref name="Bundy"/> അക്കാലഘട്ടം മുതലെങ്കിലും 'അഖിലേന്ത്യയുടെ ക്രൈസ്തവ സഭ മുഴുവന്റെയും മെത്രാപ്പോലീത്തയും മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെ സിംഹാസനത്തിന്റെ അധികാരിയും' എന്ന ശീർഷകത്തിൽ കാതോലിക്കോസ് നിയമിക്കുന്ന മെത്രാപ്പോലീത്തയും തദ്ദേശീയനായ അർക്കദിയാക്കോനും ഉള്ള ഒരു സംവിധാനമായി ഈ മെത്രാസനം മാറി.{{sfnp|Brock|2011a}}{{sfnp|Baum|Winkler|2003|p=52}} കൊടുങ്ങല്ലൂരോ തോമാശ്ലീഹാ കബറിടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മൈലാപ്പൂരിൽ തന്നെയോ ആയിരുന്നിരിക്കാം ഈ മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ ആസ്ഥാനം.{{sfnp|Baum|Winkler|2003|p=52}} 1301ഓടെ മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ ആസ്ഥാനം മലബാറിലെ "''ശെംഗല''" എന്ന രാജനഗരം ആയിരുന്നു. ആധുനിക കൊടുങ്ങല്ലൂരിന് സമീപമായിരുന്നു ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfnp|പുലിയുറുമ്പിൽ|2016}} ====മദ്ധ്യകാലഘട്ടം==== [[File:Quilon Syrian copper plates (849 CE) plates 1 and 4.jpg|thumb|265px|[[തരിസാപ്പള്ളി ശാസനം]] – മദ്ധ്യകാല മലബാറിൽ മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ അനുഭവിച്ചിരുന്ന പദവികളുടെയും സ്വാധീനത്തിന്റെയും വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളിലൊന്ന്.<ref>{{cite book|first=Burjor|last= Avari |title= India, the ancient past|publisher =Taylor & Francis|year= 2007|page=221|ISBN=0-415-35615-6}}</ref> ഈ രേഖയിൽ [[പാഹ്ലവി ലിപി|പാഹ്ലവി]], കുഫിക്, ഹീബ്രു എന്നീ ലിപികളിൽ ഒപ്പുകൾ ഉണ്ട്.<ref name="Pothen">{{cite book|first=S.G.|last= Pothan |year=1963|title= The Syrian Christians of Kerala|url=https://archive.org/details/syrianchristians0000poth|location= Bombay|publisher =Asia Publishing House|pages=[https://archive.org/details/syrianchristians0000poth/page/102 102]–105}}</ref> ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഒരു പേർഷ്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ രേഖയാണിത്.<ref name="SundermannHintze2009">{{cite book|author1=Werner Sundermann|author2=Almut Hintze|author3=François de Blois|title=Exegisti Monumenta: Festschrift in Honour of Nicholas Sims-Williams|url=https://books.google.com/books?id=b3gOdaiXNKkC&pg=PA31|year=2009|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-05937-4|page=38}}</ref>{{sfnp|Cereti|2009}}]] മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ''[[കൊല്ലം|കുരക്കേണി കൊല്ലം]]'' ഇക്കാലത്ത് വളർന്നു വന്നു. തോമാശ്ലീഹാ സ്ഥാപിച്ചു എന്ന് പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഏഴരപ്പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ് കൊല്ലത്തെ പള്ളി.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=23-42|ps=. p25: "Though Cranganore and Quilon are always mentioned amongst their earliest and most important settlements, five other places are named in conjunction with them, viz., Palúr, North Parúr, South Pallipuram, Neranum, and Nellakkul. The whole group are traditionally styled the Seven Churches founded by St. Thomas the Apostle."}} 849ലെ [[തരിസാപ്പള്ളി ശാസനം|തർസ്സാപ്പള്ളി ശാസനം]] കൊല്ലത്തെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[കൊല്ലം തർസ്സാപ്പള്ളി|തർസാപ്പള്ളിയെക്കുറിച്ച്]] വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.{{sfnp|Cereti|2009}} അക്കാലത്ത് മലബാറിലെത്തി സഭാ ഭരണം നിർവഹിച്ച പേർഷ്യൻ ക്രൈസ്തവ ആചാര്യന്മാരായ [[മാർ സബോർ|സാപോർ, അപ്രോത്ത്]] എന്നിവരാണ് നശിച്ചുകിടന്നിരുന്ന ഈ പള്ളി പുനർനിർമ്മിച്ചത് എന്ന് പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=6, 20–21, സംശോധാവിന്റെ കുറിപ്പ്}} കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമായി ഭരിച്ചിരുന്ന [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേര ചക്രവർത്തി]] [[സ്ഥാണു രവി വർമ്മൻ|സ്ഥാണു രവി കുലശേഖര പെരുമാളിന്റെ]] സാമന്തനായിരുന്ന [[അയ്യനടികൾ തിരുവടികൾ]] എന്ന [[വേണാട്|വേണാട് രാജാവ്]] ആണ് തർസാപ്പള്ളി ശാസനം നൽകിയത്.<ref>{{Cite book|title=Travancore Archeological Series|volume=2 (I)|pages=60-85|last=Rao|first=T. A. Gopinatha|publisher=|year=1986|url=https://archive.org/details/pli.kerala.rare.46989/page/n84/mode/1up}}</ref><ref>{{Cite book|title=Further Studies in the Jewish Copper Plates of Cochin".|last=Narayanan|first=M. G. S.|year=2002|series=Indian Historical Review|volume=29 (1–2)|pages=66–76|doi=10.1177/037698360202900204|S2CID=142756653}}</ref> [[മറുവാൻ സാപിർ ഈശോ]] എന്ന പേർഷ്യൻ വാണിജ്യപ്രമുഖനാണ് ഈ ശാസനം നൽകപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite book|title=Perumals of Kerala: Brahmin Oligarchy and Ritual Monarchy|last=Narayanan|first=M. G. S.|publisher=CosmoBooks.|year=2013|ISBN=9788188765072|location=Thrissur (Kerala)|pages=277, 278, 295, 435–37|orig-year=1972}}</ref><ref>{{Cite book|last1=വാര്യർ|first1=എം. ആർ. രാഘവ|last2=വെളുത്താറ്റ്|first2=കേശവൻ|year=2013|title=തരിസാപ്പള്ളി പട്ടയം|location=Thiruvananthapuram (Kerala)|publisher=National Book Stall}}</ref><ref>{{cite book|title=കേരളചരിത്രം|page=59| last=ശ്രീധരമേനോൻ}}</ref><ref name="Travancore Manual page 244">{{cite book|first=V. |last=Nagam Aiya |year=1906|title=Travancore State Manual|url=https://archive.org/details/travancorestate00aiyagoog | page= [https://archive.org/details/travancorestate00aiyagoog/page/244 244]}}</ref>{{sfnp|Perczel|2018|p=665-671}} കുരക്കേണി കൊല്ലം തുറമുഖ പട്ടണത്തിന്റെ സ്ഥാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് നിലവിൽ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന കേരളീയ കാലഗണനാ സംവിധാനമായ "[[കൊല്ലവർഷം]]" നിലവിൽ വന്നത്.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2010|p=43}} [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യ]], [[പല്ലവർ|പല്ലവ]] മേധാവിത്വത്തിലെത്തിയ സമുദ്രാന്തര വ്യാപാര മേഖലയിൽ [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രതാപം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിൽ കൊല്ലം വഹിച്ച പങ്ക് വലുതായിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=History of Kollam city and Kollam Port |url=http://www.quilon.com/history.htm |website=quilon.com}}</ref> കൊല്ലം പട്ടണത്തിന്റെയും സ്ഥാപനവും തർസ്സാപ്പള്ളിയുടെ നിർമ്മാണവും നടത്തിയത് പേർഷ്യയിൽ നിന്ന് അയയ്ക്കപ്പെട്ട സാബോർ, അപ്രോത്ത് എന്നീ മെത്രാന്മാരാണ് എന്നാണ് പരമ്പരാഗത വിശ്വാസം. കൊല്ലം പട്ടണം സ്ഥാപിച്ച് അവിടെ തർസാപ്പള്ളി പുനർനിർമ്മിച്ച അവർ മലബാറിൽ ഉടനീളം സഞ്ചരിക്കുകയും തകർന്നുകിടന്ന പുരാതന പള്ളികൾ പുതുക്കി പണിയുകയും പള്ളികൾ ഇല്ലാത്ത ഇടങ്ങളിൽ പുതിയ പള്ളികൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. നസ്രാണികളുടെ സാമൂഹികവും മതപരവുമായ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണഭൂതരായ ഇവരെ "''കന്ദീശങ്ങൾ''" അല്ലെങ്കിൽ "''കാദീശങ്ങൾ''" എന്നപേരിൽ വിശുദ്ധന്മാരായി നസ്രാണികൾ വണങ്ങുകയും പല സ്ഥലങ്ങളിലും അവരുടെ പേരിൽ പള്ളികൾ നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തു. പ്രധാനമായും പ്രമുഖ വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളിലെ പള്ളികളാണ് സാബോർ, അപ്രോത്ത് എന്നിവരുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. സാധാരണഗതിയിൽ മറുവാൻ സാപിർ ഈശോ (അഥവാ ഈശോദ താപിർ) ഒന്നെങ്കിൽ സാബോർ, അപ്രോത്ത് എന്നീ മെത്രാന്മാരെ കൊല്ലത്ത് എത്തിച്ച ആളായോ അല്ലെങ്കിൽ അവരിലെ മുതിർന്ന ആൾ ആയ സാബോർ തന്നെയായോ ആണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അയ്യനടികൾ തിരുവടികളിൽ നിന്ന് മറുവാൻ തർസ്സാപ്പള്ളി ശാസനം വഴി വിദേശ വ്യാപാരത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കാനും പട്ടണത്തിലെ അളവുകളുടെയും തൂക്കങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം കൈവശം വയ്ക്കാനും നികുതികൾ പിരിക്കാനും ഉള്ള അവകാശം ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="Sharma2010">{{cite book|author=Yogesh Sharma|title=Coastal Histories: Society and Ecology in Pre-modern India|url=https://books.google.com/books?id=FTTGWSme30YC|year=2010|publisher=Primus Books|page=78|isbn=978-93-80607-00-9}}</ref> ക്നായി തോമയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലേക്ക് നടന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന കുടിയേറ്റത്തിന് പുറമേ മലബാറിലേക്ക് നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ പേർഷ്യൻ ക്രൈസ്തവ കുടിയേറ്റവും ഈ സംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഉണ്ടായത്. {{sfnp|Perczel|2018}} [[File:King_of_Colombo_(Kollam),_Catalan_Atlas_1375.jpg|thumb|left| 1375ലെ കാറ്റലൻ ഭൂപടം. "കൊളൊംബോയുടെ രാജാവ് (കൊളൊംബോ അഥവാ [[കൊല്ലം]], പതാക: [[File:Flag_of_the_Kigdom_of_Colombo,_Catalan_Atlas_1375.png|15px]], ക്രൈസ്തവ പട്ടണം ആണ് എന്ന് സൂചന)<ref name="VL4">{{cite journal |last1=Liščák |first1=Vladimír |title=Mapa mondi (Catalan Atlas of 1375), Majorcan cartographic school, and 14th century Asia |journal=International Cartographic Association |date=2017 |volume=1 |pages=4–5 |doi=10.5194/ica-proc-1-69-2018 |bibcode=2018PrICA...1...69L |url=https://www.proc-int-cartogr-assoc.net/1/69/2018/ica-proc-1-69-2018.pdf |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite book |last1=Massing |first1=Jean Michel |last2=Albuquerque |first2=Luís de |last3=Brown |first3=Jonathan |last4=González |first4=J. J. Martín |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA30 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Hiatt|editor-first=Alfred|title=Cartography between Christian Europe and the Arabic-Islamic World, 1100-1500: Divergent Traditions |date=17 June 2021 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-44603-8 |page=176 |url=https://books.google.com/books?id=eq0zEAAAQBAJ&pg=PA176 |language=en}}</ref> രാജാവിന് മുകളിലുള്ള ശീർഷകം: ''ക്രിസ്ത്യാനിയായ കൊളംബോ രാജാവാണ് ഇവിടെ ഭരിക്കുന്നത്.''<ref>{{cite journal |last1=Liščák |first1=Vladimír |title=Mapa mondi (Catalan Atlas of 1375), Majorcan cartographic school, and 14th century Asia |journal=International Cartographic Association |date=2017 |volume=1 |page=5 |doi=10.5194/ica-proc-1-69-2018 |bibcode=2018PrICA...1...69L |url=https://www.proc-int-cartogr-assoc.net/1/69/2018/ica-proc-1-69-2018.pdf |doi-access=free }}</ref> തീരങ്ങളിലെ കറുത്ത പതാകകൾ ([[File:Sultan of Delhi Flag according to the Catalan Atlas (1375).png|15px]]) [[ദില്ലി സുൽത്താനേറ്റ്|ദില്ലി സുൽത്താനേറ്റിനെ]] സൂചിപ്പിക്കുന്നു.]] മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശത്തെ ഇസ്ലാമിക ഭരണകാലത്തിനിടയിലും പാശ്ചാത്യ ക്രൈസ്തവ ലോകത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളെക്കുറിച്ച് അവ്യക്തമായ ചില വിവരങ്ങൾ എത്തിയിരുന്നു {{sfnp|Frykenberg|2008|p=112}} 883ൽ ഇംഗ്ലീഷ് രാജാവ് മഹാനായ ആൽഫ്രഡ് ഇന്ത്യയിലെ തോമാശ്ലീഹായുടെ കബറിടത്തിലേക്ക് കാഴ്ചകളുമായി ഒരു സംഘത്തെ അയച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=112}} [[കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ|കുരിശുയുദ്ധകാലത്ത്]] യൂറോപ്യൻ സഞ്ചാരികൾ അക്കാലത്തെ കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ വളർച്ചയെയും ഇന്ത്യയിലെയും [[മംഗോൾ സാമ്രാജ്യം|മംഗോളിയൻ രാജാക്കന്മാരുടെ]] ഇടയിലെയും സഭയുടെ ശക്തമായ സ്വാധീനത്തെയും കുറിച്ച് മിഴിവാർന്ന വിവരണങ്ങൾ യൂറോപ്പിൽ എത്തിച്ചു. ക്രൈസ്തവ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്ന ഇസ്ലാമിക രാജാക്കന്മാർക്കെതിരെ പൗരസ്ത്യ ദേശത്ത് ഒറ്റപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ശക്തനായ ക്രൈസ്തവ രാജാവ് തങ്ങളോടൊപ്പം സഖ്യം ചേരും എന്ന് കുരിശുയുദ്ധക്കാർ പ്രതീക്ഷിച്ചു. [[പ്രെസ്റ്റർ ജോൺ|പ്രസ്റ്റർ ജോൺ]] എന്ന യൂറോപ്പ്യൻ ഐതിഹ്യത്തിന്റെ തുടക്കം ഇവിടെയാണ്.<ref>{{cite book|last=Silverberg|first= Robert |year=1996|title=The Realm of Prester John|pages=29–34|publisher =Ohio University Press|ISBN=1-84212-409-9}}</ref> [[File:Church of the East in the Middle Ages.svg|thumb|right|270px|[[കിഴക്കിന്റെ സഭ]]യും പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അതിന്റെ പ്രവിശ്യകളും രൂപതകളും സ്വാധീന മേഖലകളും]] സഭയുടെ ഹൃദയഭൂമിയായ മെസപ്പൊട്ടാമിയായും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അകലവും അക്കാലത്ത് മദ്ധ്യപൂർവദേശത്ത് അരങ്ങേറി കൊണ്ടിരുന്ന രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളും കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ നേതൃത്വവും തമ്മിലുള്ള തുടർച്ചയായ ബന്ധം പലപ്പോഴും നിലയ്ക്കുന്നതിന് കാരണമായി.<ref>{{cite book|last=Fiey|first= J. M. |year=1993|title=Pour un Oriens Christianus novus; répertoire des diocèses Syriaques orientaux et occidentaux|page=96|location =Beirut|publisher =Orient-Institut}}</ref>{{sfnp|Wilmshurst|2000|p=343, 391}} ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പുരാതനമായ സുറിയാനി കയ്യെഴുത്ത് പ്രതി പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിലേതാണ്. {{sfnp|Brock|2011a}}{{sfnp|Van der Ploeg|1983|p=3}} [[വിശുദ്ധ പൗലോസ്|വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ]] ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു വായനാ പുസ്തകമായ ഇത് 1301ൽ ([[സെലൂസിഡ് വർഷം]] 1612) മലബാറിലെ രാജനഗരമായ ശെംഗലയിൽ ({{lang-syc|ܫܸܢܓܲܲܠܐ|}}) അവിടത്തെ [[കുര്യാക്കോസ് സഹദാ|മാർ കുര്യാക്കോസ് സഹദായുടെ]] നാമധേയത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പള്ളിയിൽ വച്ച് എഴുതപ്പെട്ടതാണ്. {{sfnp|Van der Ploeg|1983|p=3}}<ref name="MS Vatican Syriac 22" >{{cite web|url=https://digi.vatlib.it/view/MSS_Vat.sir.22 |title=MS Vatican Syriac 22}}</ref>{{sfnp|Perczel|2018}}{{sfnp|Mingana|1926|p=451-452}} കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പരമാദ്ധ്യക്ഷനായ [[യാഹ്ബാലാഹാ മൂന്നാമൻ|യാഹ്ബാലാഹാ കാതോലിക്കോസിനെയും]] ഇന്ത്യയിലെ മെത്രാപ്പോലീത്തയായ [[ഇന്ത്യയുടെ യാക്കോവ്|മാർ യാക്കോവിനെയും]] ഈ പുസ്തകത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഇന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ ശീർഷകം ഇപ്രകാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു: "മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെ പരിശുദ്ധ സിംഹാസനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടക്കാരനും ഭരണാധികാരിയും അഥവാ ഞങ്ങളുടെയും ക്രൈസ്തവ ഇന്ത്യയുടെ പരിശുദ്ധ സഭ മുഴുവന്റേയും ഭരണാധികാരിയും".{{sfnp|Wilmshurst|2000|p=378}}{{sfnp|Van der Ploeg|1983|p=3}}<ref name="MS Nasrani">{{Cite web|url=https://www.nasrani.net/2012/04/07/ms-vatican-syriac-22-ms-vatican-syriac-17-copied-in-south-india/|title = MS Vatican Syriac 22 & MS Vatican Syriac 17: Syriac Manuscripts copied in South India|date=6 April 2012}}</ref> ഇതിൽ കാതോലിക്കോസ് യാഹ്ബാലാഹാ 3ാമനെ 5ാമൻ എന്ന് തെറ്റായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. {{sfnp|Brock|2011a}} സഭാനേതൃത്വത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ അറിവ് ലഭിക്കാത്തതായിരിക്കാം ഇതിന് കാരണം എന്ന് ചരിത്രകാരനായ [[ജെ. പി. എം. വാൻഡെർപ്ലോഗ്]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Van der Ploeg|1983|p=4}} പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഏഷ്യയിലെ കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പ്രധാന സ്വാധീന മേഖലകളിൽ പലയിടത്തും സഭയ്ക്ക് വലിയ തകർച്ച ഉണ്ടായി. ഇക്കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം നിലയ്ക്കുകയും അവിടെ ദീർഘകാലമായി മെത്രാപ്പോലീത്തമാർ ആരും ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ വരികയും ചെയ്തു. അർക്കദിയാക്കോൻ പദവിയുടെ അധികാരങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ ക്രൈസ്തവരുടെ ഇടയിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നതിന് ഇത് കാരണമായി.{{sfnp|Baum|Winkler|2003|p=105}} [[File:Jordanus, on Saint-Thomas Chrsitians in India (Mirabilia Descripta, 1329–1338).jpg|thumb|upright=1.2|1329–1338 കാലത്ത് ജൊർദാനൂസ് എഴുതിയ ''[[മിറാബിലിയ ഡിസ്ക്രിപ്ത|മിറാബിലിയ ഡിസ്ക്രിപ്റ്റ]]''.]] വെനീഷ്യൻ സഞ്ചാരിയായ [[മാർക്കോ പോളോ]] പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ ഇന്ത്യയിലൂടെ നടത്തിയ യാത്രകളുടെ വിവരണത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളെക്കുറിച്ച് ചില പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ട്. കൊല്ലത്ത് ക്രൈസ്തവ സമൂഹം ശക്തമാണെന്ന് അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തി. ശ്രീലങ്കയുമായി അടുത്തുകിടക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തുള്ള പള്ളിയെയും അതിനുള്ളിലെ തോമാശ്ലീഹായുടെ കബറിടത്തെയും കുറിച്ചും അദ്ദേഹം പരാമർശിക്കുന്നു.{{sfnp|Yule|1871|p=312}}<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=56vP6LiSUmQC|title=The Travels of Marco Polo|date=|publisher=Cosimo, Inc.|isbn=978-1-60206-861-2|pages=293, 297, 301, 317|language=en}}</ref> റോമൻ കത്തോലിക്കാ മിഷനറി ആയിരുന്ന [[ജോർദാനൂസ് കാറ്റലാനി|ജൊർദാനൂസ് കാറ്റലാനിയെ]] 1329ൽ കൊല്ലത്തെ റോമൻ കത്തോലിക്കാ ബിഷപ്പായി [[ജോൺ ഇരുപത്തിരണ്ടാമൻ|ജോൺ 22ാമൻ]] മാർപ്പാപ്പ നിയമിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തിൻറെ എഴുത്തുകളിൽ മാർ തോമാ നസ്രാണികളെക്കുറിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മലബാറിലെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ തോമാശ്ലീഹായ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നവരാണ് എന്നും അദ്ദേഹം എഴുതി.{{sfnp|ജൊർദാനൂസ്||p= 23, paragraph 31}}<ref>{{Cite book|url=https://www.proc-int-cartogr-assoc.net/1/69/2018/ica-proc-1-69-2018.pdf|last=Liščák|first=Vladimír |year=2017|title=Mapa mondi (Catalan Atlas of 1375), Majorcan cartographic school, and 14th century Asia|publisher= International Cartographic Association|pages=4–5}}</ref> ജൊർദാനൂസുമായി സഹകരിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് മാർപ്പാപ്പ 1330 ഏപ്രിൽ 5ന് കൊല്ലത്തെ 'നസ്രാണി ക്രിസ്ത്യാനി' സമൂഹത്തിന്റെ നേതാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഒരു കത്ത് എഴുതി അയക്കുകയും ചെയ്തു. {{sfnp|ജൊർദാനൂസ്||page=vii}} ഇറ്റാലിയൻ കത്തോലിക്കാ മിഷനറി ആയിരുന്ന [[ജോൺ ഡി മാറിനെല്ലി|ജിയോവാന്നി ഡി മരിഗ്നോളിയും]] മാർ തോമാ നസ്രാണികളെക്കുറിച്ച് ഒരു വിവരണം നൽകുന്നുണ്ട്. 1347ൽ കൊല്ലത്ത് എത്തിച്ചേർന്ന അദ്ദേഹം അവിടത്തെ നസ്രാണികളുടെ അതിഥിയായി കുറേക്കാലം കഴിഞ്ഞു. കൊല്ലത്ത് നസ്രാണികൾ സ്വാധീനമുള്ളവരാണെന്നും അവർ 'മൊതലിയാർ' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് എന്നും കുരുമുളകിൻറെ കൃഷിയും വിപണനവും അവരാണ് നടത്തുന്നത് എന്നും അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.{{sfnp|Yule|1864}}<ref>{{Cite book|title=പള്ളികളിലെ ചിത്രാഭാസങ്ങൾ|series=പഴമ |volume= 2|first=ജോർജ്|last= മേനാച്ചേരി|location=London|year=|page=33-34|url=http://www.indianchristianity.com/html/Pazhama--MAY--13_file.pdf}}</ref> പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടായപ്പോഴേക്കും കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ സ്വാധീനം മെസപ്പൊട്ടോമിയയിലെ മലമ്പ്രദേശത്തേക്ക് ചുരുങ്ങിയിരുന്നു. മംഗോളിയൻ ഭരണാധികാരികൾ [[ഇസ്ലാം മതം]] സ്വീകരിച്ച ശേഷം ക്രൈസ്തവർക്ക് എതിരേ ആരംഭിച്ച മതമർദ്ദനങ്ങളും പകർച്ചവ്യാധികളും വംശീയപ്രശ്നങ്ങളും എല്ലാമാണ് ഈ അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിച്ചത്. ഇക്കാലഘട്ടത്തിൽ സഭയിലെ കാതോലിക്കോസ് സ്ഥാനവും മറ്റ് പല മെത്രാപ്പോലീത്തൻ പദവികളും ചില കുടുംബങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ആയി. [[ചൈനയുടെ ചരിത്രം|ചൈന]], [[മദ്ധ്യേഷ്യ]], [[പശ്ചിമേഷ്യ]] എന്നിവടങ്ങളിലെല്ലാം വ്യാപിച്ചുകിടന്ന സഭയുടെ സാന്നിധ്യം ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതിനും ഇക്കാലഘട്ടം സാക്ഷിയായി. അപ്പോഴേക്കും ഇന്ത്യയിലെ സഭ പഴയ ബൃഹത്തായ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭാസംവിധാനത്തിന്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട തുരുത്തായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കാതോലിക്കോസുമായി ബന്ധം ഇല്ലാതായ മാർ തോമാ നസ്രാണികൾക്ക് മെത്രാന്മാരോ വൈദികരോ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ ഉണ്ടായി. ആകെ അവശേഷിച്ച ശെമ്മാശന്മാർ കുർബാന ചൊല്ലൽ അടക്കമുള്ള പുരോഹിതരുടെ കടമകൾ നിറവേറ്റാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇതിനേത്തുടർന്ന് 1490ൽ മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഒരു പ്രതിനിധിസംഘം കാതോലിക്കോസ് [[ശിമയോൻ നാലാമൻ|ശിമയോൻ 4ാമനെ]] ചെന്ന് കാണുകയും ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഒരു മെത്രാനെ അയക്കാൻ അദ്ദേഹത്തോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite encyclopaedia|last=Martin Thomas|first=Antony|year=2010|title=The Story of Joseph, the Indian; A Historical Appraisal of the Affairs of St Thomas' Christians in the Pre Portuguese period |url= https://www.nasrani.net/2010/06/05/the-story-of-joseph-the-indian-with-a-historical-appraisal-of-the-affairs-of-st-thomas-christians/|date=5 June 2010}}</ref> അവരിൽ ഗീവർഗ്ഗീസ്, യൗസേപ്പ് എന്നിവർ കാതോലിക്കോസിൽ നിന്ന് പുരോഹിതരായി പട്ടമേൽക്കുകയും ചെയ്തു. മലബാറിലെത്തിശേഷം നസ്രാണികളുടെ അർക്കദിയാക്കോൻ പദവി ഏറ്റെടുത്ത [[അർക്കദിയാക്കോൻ ഗീവർഗ്ഗീസ്|പകലോമറ്റം ഗീവർഗ്ഗീസ്]], പോർച്ചുഗീസുകാരോടൊപ്പം റോമിലേക്ക് യാത്ര നടത്തി ഇന്ത്യൻ ക്രൈസ്തവരെക്കുറിച്ച് വിവരണം നൽകിയ [[ഇന്ത്യാക്കാരൻ യൗസേപ്പ്]] എന്നിവരാണ് ഇവർ. 1507ൽ ''പേസി നൊവാമെന്തേ റെത്രോവാത്തി''യുടെ നാലാം പുസ്തകത്തിൽ യൗസെപ്പിന്റെ വിവരണം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.{{sfnp|Brock|2011a}} കാതോലിക്കോസ് ഇന്ത്യൻ ക്രൈസ്തവരുടെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് [[തോമാ മെത്രാപ്പോലീത്ത (മാർ ഔഗേനിലെ യൗസേപ്പ്)|മാർ തോമാ]], [[യോഹന്നാൻ (ഇന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്ത)|മാർ യോഹന്നാൻ]] എന്നീ രണ്ട് മെത്രാന്മാരെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് നിയമിച്ചു. കിഴക്കിന്റെ സഭയുമായുള്ള നസ്രാണികളുടെ ബന്ധം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഈ സംഭവം നിർണ്ണായകമായി.{{sfnp|Wilmshurst|2000|p=20, 347, 398, 406–407}}{{sfnp|Brock|2011a}}{{sfnp|Baum|Winkler|2003|p=106–111}} തുടർന്ന് മാർ തോമാ കാതോലിക്കോസിനുള്ള നസ്രാണികളുടെ ഉപഹാരങ്ങളുമായി തിരിച്ചുപോയി. 1503ൽ കാതോലിക്കോസ് [[ഏലിയാ അഞ്ചാമൻ|ഏലിയാ 5ാമൻ]] [[യാഹ്ബാലാഹാ (ഇന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്ത)|മാർ യാഹ്ബാലാഹായെ]] ഇന്ത്യയുടെ അടുത്ത മെത്രാപ്പോലീത്തയായി നിയമിച്ചു. മാർ തോമായും [[മെത്രാപ്പോലീത്ത|മെത്രാപ്പോലീത്തയായി]] ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഈ രണ്ട് മെത്രാപ്പോലീത്താമാരും അവരോടൊപ്പം [[യാക്കോവ് ആബൂന|യാക്കോവ്]], [[ദനഹാ മെത്രാൻ|ദനഹാ]] എന്നീ രണ്ട് ബിഷപ്പുമാരും ഇന്ത്യ, [[ചൈനയിലെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭ|ചൈന]], ദ്വീപുസമൂഹങ്ങൾ എന്നീ മെത്രാസനങ്ങളുടെ ചുമതലയേൽപ്പിക്കപ്പെട്ട് മലബാറിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ടു. ഈ നടപടികൾ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി പാത്രിയർക്കാസനവും ഇന്ത്യൻ മെത്രാസനവും തമ്മിലുള്ള പരമ്പരാഗത ബന്ധം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. മലബാറിലെത്തിച്ചേർന്ന പുതിയ ബിഷപ്പുമാർ ഇന്ത്യയിലെ സഭയെക്കുറിച്ചും മാർ തോമാ നസ്രാണികളെക്കുറിച്ചും കാതോലിക്കോസിന് ഒരു വിവരണവും എഴുതി അയച്ചു. ഏലിയാ 5ാമൻ അപ്പോഴേക്കും മരിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ പിൻഗാമി കാതോലിക്കോസ് [[ശിമയോൻ അഞ്ചാമൻ|ശിമയോൻ 5ാമന്റെ]] പക്കലാണ് ഈ കത്ത് എത്തിച്ചേർന്നത്. ഇക്കാലം ആയപ്പോഴേക്കും ഇന്ത്യയിൽ പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ വരവിനെ തുടർന്നുണ്ടായ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവും വാണിജ്യപരവുമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് നസ്രാണികളും അവരുടെ മതാചാര്യന്മാരും വിധേയരാകാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. മതപരവും സാമുദായികവുമായ തലങ്ങളിലേക്കും ഇത് വ്യാപിച്ചതോടെ പുതിയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായി.{{efn|{{harvnb|Wilmshurst|2000|p=20, 347, 398, 406–407}}. {{harvnb|Brock|2011a}}. {{harvnb|Baum|Winkler|2003|p=106–111}}}} ===പോർച്ചുഗീസ് കാലഘട്ടം=== ====പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ആഗമനം==== [[കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ]], [[മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശം]], [[ഈജിപ്ത്]] തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ നീണ്ടുകിടന്നിരുന്ന പരമ്പരാഗത വാണിജ്യ പാതകൾ [[ഖിലാഫത്ത്|ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തുകളുടെ]] നിയന്ത്രണത്തിൻകീഴിൽ ആയതോടെ യൂറോപ്യൻ ക്രൈസ്തവ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇന്ത്യയുമായി വ്യാപാരത്തിന് അധിക നികുതി കൊടുക്കേണ്ടതായും നിയന്ത്രണങ്ങളും സംഘർഷകാലങ്ങളിൽ നിരോധനങ്ങളും നേരിടേണ്ടതായും വന്നു. ഈ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഒരു പുതിയ സമുദ്രപാത കണ്ടെത്താൻ [[സ്പെയിൻ|സ്പാനിഷ്]], [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗീസ്]] നവികർ ശ്രമം തുടങ്ങി. ഇതിൽ വിജയിച്ചത് 1498ൽ മലബാർ തീരത്ത് എത്തിച്ചേർന്ന പോർട്ടുഗീസ് നാവികനും പര്യവേഷകനുമായ [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ|വാസ്കോ ഡ ഗാമയാണ്]]. എന്നാൽ ആ യാത്രയിൽ മാർ തോമാ നസ്രാണികളുമായി കണ്ടുമുട്ടാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചില്ല. മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ പോർച്ചുഗീസുകാരുമായി ആദ്യമായി സമ്പർക്കത്തിൽ എത്തുന്നത് 1502ൽ [[പെഡ്രോ അൽവാരിസ് കബ്രാൾ|പെഡ്രൊ അൽവാറീസ് കബ്രാളിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘവുമായാണ്.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2021}} തുടക്കത്തിൽ നസ്രാണികളും പോർച്ചുഗീസുകാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സൗഹാർദ്ദപരമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് മലബാറിൽ നസ്രാണികൾ രാഷ്ട്രീയമായ അരക്ഷിതാവസ്ഥ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. പ്രദേശിക രാജാക്കന്മാരുടെയും സ്വന്തം നസ്രാണി പടയാളികളുടെയും സംരക്ഷണയിൽ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെയും മറ്റും വ്യാപാരം നാൾക്കുനാൾ അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരിന്നപ്പോഴും അവരുടെ രാഷ്ട്രീയസ്വാധീനം ചുരുങ്ങികൊണ്ടിരുന്നു. വ്യാപാര മേഖലയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന അന്യസമുദായങ്ങളുമായി സഹകരണത്തിൽ ആയിരുന്നു നസ്രാണി സമുദായം മുന്നോട്ടു പോയിരുന്നത്. എങ്കിലും മുസ്ലിം സമുദായവുമായി പലയിടങ്ങളിലും മത്സരങ്ങൾ രൂക്ഷമായി. [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിയുടെ]] പിന്തുണയും [[കോഴിക്കോട്]] തുറമുഖംവഴി നടന്നിരുന്ന വ്യാപാരത്തിന്റെ മേധാവിത്വവും അവർക്കായിരുന്നു. മദ്ധ്യപൂർവ ദേശത്തും പേർഷ്യയിലുമുള്ള അറബി വ്യാപാരികൾ വഴി തങ്ങളുടെ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ ബലവത്താക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ച അവർ ക്രമേണ തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം തെക്കൻ പട്ടണങ്ങളിലേക്കും തുറമുഖങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ശ്രമം തുടങ്ങി. സാമൂതിരിയുടെ അധിനിവേശം താൽപര്യങ്ങളും ഇതിനോട് ചേർന്നപ്പോൾ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അടക്കമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്ക് വേദിയായി. അതേസമയം നസ്രാണി സമൂഹത്തിന് പരമ്പരാഗത സമുദ്രാന്തര വ്യാപാര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളായ പേർഷ്യ, [[യെമൻ]], ഈജിപ്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉള്ള ബന്ധങ്ങൾ ദുർബലമായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഈ നിർണ്ണായക സമയത്തുള്ള പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ വരവ് ഈ വിടവ് പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നു. പോർച്ചുഗീസുകാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രാദേശികമായ സ്വാധീനവും വിപണന വസ്തുക്കളുടെ തുടർച്ചയായ ലഭ്യതയും പ്രാദേശിക നസ്രാണി വ്യാപാര സംഘങ്ങൾ ഉറപ്പുനൽകി.{{sfnp|Frykenberg|2008|pp=122–124}} എന്നാൽ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ കച്ചവടത്തിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല, തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യത്വ താല്പര്യങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാനും റോമൻ കത്തോലിക്കാ ക്രിസ്തുമതം എല്ലായിടത്തും പ്രചരിപ്പിക്കാനും അവർ പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപിന്റെ ''റീകോൺക്വെസ്റ്റ''യുടെ കാലത്ത് രൂപപ്പെട്ട തീവ്രചിന്താഗതികളും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി. അധികം വൈകാതെ നസ്രാണികളും പോർച്ചുഗീസുകാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ വിള്ളലുകൾ വീഴാൻ തുടങ്ങി. പോർട്ടുഗീസുകാരുടെ കച്ചവട കുത്തകാവകാശത്തിനും രാഷ്ട്രീയ മേധാവിത്വത്തിനും ഉള്ള ശ്രമങ്ങളും നസ്രാണികളുടെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭാ ബന്ധവും ആയിരുന്നു ഇതിന് കാരണമായത്. യേശുക്രിസ്തുവിൽ ദൈവവും മനുഷ്യനും എന്നീ രണ്ടു വ്യക്തികൾ ഉണ്ട് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന "[[നെസ്തോറിയൻ സിദ്ധാന്തം|''നെസ്തോറിയൻ പാഷണ്ഡത''യുടെ]]" വാക്താക്കളാണ് നസ്രാണികൾ എന്ന ആരോപണം ഉയർത്തിക്കൊണ്ട് അൽവാറീസ് പെന്റേഡോ എന്ന വൈദികൻ രംഗത്തെത്തി. ലത്തീൻ ആരാധനാക്രമണത്തിനും സഭാ പാരമ്പര്യത്തിനും എതിരെന്നു തോന്നുന്ന പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി പാരമ്പര്യങ്ങളും ക്രമങ്ങളും പ്രാദേശിക രീതികളും നിർത്തലാക്കാനും പകരം ലത്തീൻ ക്രമങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്താനും പോർച്ചുഗീസുകാർ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. വിവിധ പൗരസ്ത്യ സഭകളിൽ കത്തോലിക്കാ മിഷണറിമാർ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന "[[ലത്തീൻവൽക്കരണം|''ലത്തീൻവൽക്കരണ''ത്തിന്റെ]]" ഭാഗമായിരുന്നു ഇവയും.{{sfnp|Perczel|2018|p=680}} ====പോർച്ചുഗീസ് ആധിപത്യവും പദ്രുവാദോ സംവിധാനവും==== സമുദ്ര പര്യവേഷണങ്ങളിലൂടെ തങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങളിലും ചെന്നെത്തിയ വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളിലും കച്ചവടത്തിനും സഭാഭരണത്തിനും ഉള്ള കുത്തകാവകാശം സ്പെയിൻ, പോർച്ചുഗൽ തുടങ്ങിയ യൂറോപ്യൻ ശക്തികൾക്ക് മാർപ്പാപ്പ അനുവദിച്ചുകൊടുത്തിരുന്നു. അങ്ങനെ [[പദ്രുവാദോ|പോർച്ചുഗീസ് പദ്രുവാദോ]] സംവിധാനം ഇതോടെ ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിലവിൽ വന്നു. [[ഗോവ|ഗോവയിൽ]] [[പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യ|പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യയുടെ]] സർക്കാരിനും [[ഗോവ റോമൻ കത്തോലിക്കാ അതിരൂപത|ഗോവ ആർച്ചുബിഷപ്പിന്]] കീഴിൽ ഇന്ത്യയിൽ [[ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാ സഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ]] സംവിധാനത്തിനും അവർ തുടക്കം കുറിച്ചു.{{sfnp|Frykenberg|2008|pp=127–128}} ഇതിനുശേഷം മലബാറിലെ നസ്രാണികളുടെ സഭാ ഭരണത്തിന്റെ കടിഞ്ഞാൺ പിടിച്ചെടുക്കാൻ പോർച്ചുഗീസുകാർ തീവ്രമായ പരിശ്രമം ആരംഭിച്ചു.{{sfnp|Fenwick|2008|p=86-89}} യാഹ്‌ബാലാഹാ മെത്രാപ്പോലീത്തയ്ക്ക് ശേഷം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നസ്രാണികളുടെ സഭാ ഭരണം ഏറ്റെടുത്ത [[യാക്കോവ് ആബൂന]]യുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കാൻ പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് സാധിച്ചു. കൊടുങ്ങല്ലൂർ അടക്കമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ അധിവസിച്ചിരുന്ന നസ്രാണികൾ അക്കാലത്ത് കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയിൽ നിന്നും മുസ്ലിം വ്യാപാരികളിൽ നിന്നും ഭീഷണികൾ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. സാമൂതിരിയുടെ ആക്രമണങ്ങൾ അവിടെ പതിവായിരുന്നു. സാമ്പത്തികമായി തകർന്ന അവിടത്തെ നസ്രാണികളെ സഹായിക്കാൻ തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന [[ക്നായി തോമൻ ചെപ്പേട്|ക്നായി തോമൻ ചെപ്പേടുകൾ]] അദ്ദേഹം പണയം വെക്കുകപോലും ചെയ്തു. പോർച്ചുഗീസുകാരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കണക്കുകൂട്ടി. മാർ യാക്കോവിലൂടെ നസ്രാണികളെ മുഴുവൻ എളുപ്പത്തിൽ തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയവും വ്യാപാരപരവും മതപരവും ആയ അധീശത്വത്തിൻ കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അവർ പ്രതീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ മാർ യാക്കോവിനെ നസ്രാണികൾക്കിടയിൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയാണ് ഉണ്ടായത്. മലബാറിലെ മറ്റൊരു ബിഷപ്പ് ആയിരുന്ന [[ദനഹാ (ബിഷപ്പ്)|മാർ ദനഹാ]] പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ലത്തീൻവൽക്കരണ ശ്രമങ്ങളെ ചെറുക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം കൊടുത്തുകൊണ്ടിരുന്നു.{{sfnp|Perczel|2018|p=680}}{{sfnp|മുണ്ടാടൻ|1984|pp=287–347}}{{sfnp|Perczel|2018b|p=98-100}} മധ്യപൂർവ ദേശത്തുനിന്ന് വരുന്ന പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാന്മാർ തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യത്തിന് പ്രതിബന്ധം ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ പോർച്ചുഗീസുകാർ അവരുടെ വരവ് തടയാൻ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ ഇതിനെയൊക്കെയും അതിജീവിച്ചും സുറിയാനി മെത്രാന്മാർ മലബാറിൽ എത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു. 1552ൽ കിഴക്കിന്റെ സഭയിലെ കാതോലിക്കോസ് പദവിയിലുള്ള കുടുംബാധിപത്യത്തിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഒരു സംഘം ആളുകൾ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ ചേരുകയും അങ്ങനെ [[കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭ]] രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇത് മെസപ്പൊട്ടാമിയയിലെ കിഴക്കിന്റെ സഭയിൽ പിളർപ്പിന് കാരണമാവുകയും സഭയിലെ ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കും വെവ്വേറെ സഭാദ്ധ്യക്ഷന്മാർ ഒരേസമയം ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്തു. കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ നിന്ന് മാർപാപ്പയുടെ അംഗീകാരത്തോടുകൂടി മലബാറിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന മെത്രാന്മാർ പോർട്ടുഗീസുകാരുടെ പദ്രുവാദോ അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് വെല്ലുവിളിയായി. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ മലബാറിൽ എത്തിച്ചേർന്ന [[യൗസേപ്പ് സുലാഖ]], [[അങ്കമാലിയിലെ മാർ അബ്രാഹം|അബ്രാഹം]] എന്നീ മെത്രാന്മാർ മാർപാപ്പയുടെ പ്രത്യേക അംഗീകാരത്തോടുകൂടി നസ്രാണികളുടെ ആത്മീയ അധികാരികളായി പ്രവർത്തിക്കുകയും [[അങ്കമാലി കൽദായ കത്തോലിക്കാ അതിരൂപത|അങ്കമാലി ആസ്ഥാനമായി കൽദായ കത്തോലിക്കാ അതിരൂപത]] നിലവിൽ വരുകയും ചെയ്തു. {{sfnp|Frykenberg|2008|pp=125–127, 130–134}} ലത്തീൻവത്ക്കരണത്തിനുള്ള പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കിടയിലും നസ്രാണികളുടെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭാബന്ധം നിലനിർത്താൻ ഈ മെത്രാപ്പോലീത്തമാർ പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.{{sfnp|Perczel|2018|p=680-683}} ====ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസും പോർച്ചുഗീസ് സഭാഭരണവും==== {{main|ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്}} 1597ൽ മാർ അബ്രാഹം മരണപ്പെട്ടതോടെ അന്നത്തെ ഗോവൻ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് [[അലെക്സിസ് മെനസിസ്|അലക്സിസ് മെനെസിസ്]] മാർത്തോമാ നസ്രാണികളെ തൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇന്ത്യയിലെ പദ്രുവാദോ സംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാൻ നേരിട്ട് ഇടപെടാൻ തുടങ്ങി. നസ്രാണികളുടെ അക്കാലത്തെ പള്ളികൾ ഉടനീളം സന്ദർശനം നടത്തിയ അദ്ദേഹം പലയിടങ്ങളിലും തൻ്റെ സ്വാധീനം ശക്തമാക്കുകയും കൊച്ചി രാജാവിന്റെ പിന്തുണ നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് നസ്രാണികളുടെ സഭാ ഭരണം നിർവഹിച്ചിരുന്ന [[കുരിശിന്റെ ഗീവർഗ്ഗീസ് അർക്കദിയാക്കോൻ|അർക്കദിയാക്കോൻ ഗീവർഗ്ഗീസ്]] ഇതിനേത്തുടർന്ന് മെനസിസിന് വിധേയപ്പെടാൻ നിർബന്ധിതനായി.{{sfnp|Neill|2004|pp=208–210}} 1599ൽ അലക്സിസ് മെനസിസ് ഉദയംപേരൂരിലെ പള്ളിയിൽ വെച്ച് ഒരു സഭാസമ്മേളനം വിളിച്ചുചേർത്തു. [[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്]] എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് നസ്രാണികളുടെ പുരാതന അഖിലേന്ത്യാ മെത്രാസനം നിർത്തലാക്കുകയും അങ്കമാലി അതിരൂപതയെ തരംതാഴ്ത്തി ഗോവ അതിരൂപതയുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു സാമന്ത രൂപതയാക്കി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ പദ്രുവാദോ അതിരൂപത|പുതിയ അങ്കമാലി രൂപതയുടെ]] ബിഷപ്പുമാരായി പോർച്ചുഗീസുകാരെ നിയമിക്കുവാനും തീരുമാനമുണ്ടായി. മലബാറിലെ നസ്രാണികളെ [[പോർച്ചുഗലിന്റെ രാജാവ്|പോർച്ചുഗീസ് രാജാവിന്റെ]] രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന് കീഴിലാക്കിയ ഈ സൂനഹദോസ് കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസുമായുള്ള അവരുടെ ബന്ധത്തെ അമർച്ച ചെയ്ത് തൽസ്ഥാനത്ത് മാർപാപ്പയെയും ഗോവൻ ആർച്ചുബിഷപ്പിനെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. മലബാറിലെ പള്ളികളിൽ ആരാധനാക്രമവും ഭരണപരവുമായ മാറ്റങ്ങളും ഈ സൂനഹദോസ് അടിച്ചേൽപ്പിച്ചു. ഇതോടൊപ്പം നസ്രാണികൾ പിന്തുടർന്നിരുന്ന കൽദായ ആരാധനാക്രമത്തിൽ വ്യാപകമായി ലത്തീൻവൽക്കരണം നടത്തുകയും പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ കൂട്ടമായി അഗ്നിക്കിരയാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/tracing-the-heritage-of-syrian-christians/article1476371.ece "Tracing the heritage of Syrian Christians."] The Hindu. 21 February 2011.</ref> പരമ്പരാഗത പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി വിശുദ്ധരെയും പ്രാദേശിക പുണ്യവാന്മാരെയും വണങ്ങുന്നത് നിരോധിക്കുകയും തലസ്ഥാനത്ത് ലത്തീൻ സഭയുടെ പുണ്യവാന്മാരെ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. [[ജാതി വ്യവസ്ഥ|ജാതിവ്യവസ്ഥ]], [[തൊട്ടുകൂടായ്മ]], ആഭിചാരം എന്നിവ നിരോധിക്കാനും തദേശീയരായ ഹിന്ദുക്കളുടെ മതപരിവർത്തനം എളുപ്പമാക്കാനും സൂനഹദോസ് തീരുമാനമെടുത്തു. {{sfnmp|1a1=Medlycott|1y=1912|2a1=Takahashi|2y=2011|Neill|2004|3pp=208–214|വടക്കേക്കര|2007|4p=78|Prasad|2009|5p=484}} എന്നാൽ സൂനഹദോസിന്റെ ഇത്തരം തീരുമാനങ്ങൾ മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ ജാതീയവും സാമൂഹികവുമായ ഉന്നതപദവി ഇല്ലാതാകുന്നതിന് പലപ്പോഴും കാരണമായി. {{sfnp|Prasad|2009|p=484}} ഹിന്ദുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കാനും ബ്രാഹ്മണർ അടക്കമുള്ള വിഭാഗങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ഇടപെടാനുള്ള നസ്രാണികളുടെ അവകാശം പലയിടത്തും നിഷേധിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. സഭാഭരണത്തിലും രാഷ്ട്രീയത്തിലും വ്യാപാരത്തിലും പോർച്ചുഗീസുകാർ പുലർത്തിയ അധീശത്വ നിലപാടുകളും ആരാധനാക്രമത്തിലും മതാചാരങ്ങളിലും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളും നസ്രാണികളുടെ ഇടയിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ രൂക്ഷമാക്കി കൊണ്ടിരുന്നു.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=136}}{{sfnp|Takahashi|2011}}{{sfnp|Medlycott|1912}} ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിനെ തുടർന്ന് അങ്കമാലി ബിഷപ്പായി ചുമതലയേറ്റ പോർച്ചുഗീസ് ഈശോസഭാ മിഷനറിയായ [[ഫ്രാൻസിസ് റോസ്|ഫ്രാൻസിസ്കോ റോസാണ്]] ആണ് ഈ പ്രതിഷേധങ്ങൾ നേരിട്ടത്. ഇതേ തുടർന്ന് അദ്ദേഹം നസ്രാണികളുമായി സഹവർത്തകത്തിന് ശ്രമിച്ചു. ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്തുന്നതിന് പകരം പുതിയ [[രണ്ടാം അങ്കമാലി സൂനഹദോസ്|ഒരു സൂനഹദോസ് അങ്കമാലിയിൽ]] അദ്ദേഹം വിളിച്ചു ചേർക്കുകയും സഭാ ഭരണത്തിന് പുതിയ നിയമസംവിധാനം കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. [[റോസിന്റെ നിയമാവലി|''റോസിയൻ ചട്ടങ്ങൾ'']] എന്ന് ഇത് അറിയപ്പെട്ടു. രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവും മതപരവുമായ സമ്മർദ്ദങ്ങളിലൂടെയും ഭീഷണിയിലൂടെയും വിളിച്ചു ചേർക്കപ്പെട്ട ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിൽ ശരിയായ ചർച്ചകൾ നടന്നിട്ടില്ല എന്നും പല തീരുമാനങ്ങളും അലക്സിസെ മെനസിസ് പിന്നീട് വ്യാജമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയാണ് ഉണ്ടായതെന്നും ഫ്രാൻസിസ് റോസ് മാർപാപ്പയ്ക്ക് അയച്ച കത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. റോമൻ കത്തോലിക്കാ ശൈലിയിൽ ബിഷപ്പിൽ അധികാരങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ റോസ് ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ തദ്ദേശീയനായ അർക്കദിയാക്കോന്റെ അധികാര അവകാശങ്ങൾ അടിയറവുവയ്ക്കാനോ പോർച്ചുഗീസുകാരനായ ഒരു ലത്തീൻ മെത്രാനെ തങ്ങളുടെ അധികാരിയായി സ്വീകരിക്കാനോ നസ്രാണികളിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം ഒരുക്കമായിരുന്നില്ല. ഇതേത്തുടർന്ന് ഫ്രാൻസിസ്കോ റോസ് നസ്രാണികളുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്ന അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽ കീഴിലുള്ള കൊടുങ്ങല്ലൂരിലേക്ക് രൂപതാ ആസ്ഥാനം മാറ്റി. റോസിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ [[സ്റ്റീഫൻ ബ്രിട്ടോ|സ്റ്റീഫൻ ബ്രിട്ടോയുടെ]] കാലത്തും അർക്കദിയാക്കോനുമായുള്ള കലഹം തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇതിനേത്തുടർന്ന് ബ്രിട്ടോ അർക്കദിയാക്കോൻ സ്ഥാനത്തിന്റയ ചില പരമ്പരാഗത അവകാശങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് അർക്കദിയാക്കോൻ ഗീവർഗീസുമായി ഒരു കരാറുണ്ടാക്കി. ഈ കരാർ സംഘർഷത്തിന് താൽക്കാലികമായി ശമനം ഉണ്ടാക്കി.{{sfnp|Perczel}}{{sfnp|കൊല്ലാപറമ്പിൽ|1981|p=40-49}}{{sfnp|Fenwick|2009|p=89-103}} === വിപ്ലവവും പിളർപ്പും === ====ഗാർസ്യയും പറമ്പിൽ തോമയും തമ്മിൽ സംഘർഷം==== [[File:Timeline of Saint Thomas Christian denominations.svg|thumb|സെന്റ് തോമസ് ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ശാഖകളും വിഭാഗങ്ങളും]] 1641ൽ [[ഫ്രാൻസിസ്കോ ഗാർസ്യ|ഫ്രാൻസിസ്കോ ഗാർസ്യ മെൻഡെസ്]] കൊടുങ്ങല്ലൂർ മെത്രാപ്പോലീത്ത ആയതോടെ സഭാഭരണത്തിൽ പോർച്ചുഗീസുകാർ പിടിമുറുക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. ബ്രിട്ടോയുടെ കരാർ അട്ടിമറിച്ചുകൊണ്ട് അർക്കദിയാക്കോന്റെ അധികാരാവകാശങ്ങളെ തള്ളിക്കളയുന്ന നിലപാടാണ് ഗാർസ്യ എടുത്തിരുന്നത്. അക്കാലത്ത് അർക്കദിയാക്കോൻ സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന [[തോമാ ഒന്നാമൻ|പറമ്പിൽ തോമ]] അദ്ദേഹവുമായി യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയും തയ്യാറായിരുന്നില്ല. തുടർന്ന് രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ രൂക്ഷമായ അധികാര വടംവലി തുടങ്ങി. പലപ്പോഴും അർക്കദിയാക്കോനുപകരം പോർച്ചുഗീസ് വൈദികരെയും തന്റെ ആജ്ഞാനുവൃത്തികളെയും ''[[വികാരി ജനറാൾ|വികാരി ജനറലായി]]'' ഗാർസ്യ നിയമിച്ചു. ഇതും പറമ്പിൽ തോമായെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. 1645ൽ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] വെച്ച് അർക്കദിയാക്കോനും കുറേ നസ്രാണി വൈദികരും യോഗം ചേരുകയും പണ്ഡിതനായിരുന്ന [[കടവിൽ ചാണ്ടി]] എന്ന വൈദികൻ പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യയുടെ വൈസ്റോയി [[ഫിലിപ്പെ മസ്കരേൻസസ്|ഫിലിപ്പെ മസ്കരേൻസസിന്]] അവരെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ഒരു പരാതി തയ്യാറാക്കി സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1647ൽ മസ്കരേൻസസിന്റെ മദ്ധ്യസ്ഥതയിൽ ഗാർസ്യയും തോമായും ഒത്തുതീർപ്പിൽ എത്തി ഒരു കരാർ ഒപ്പിട്ടു. ആർച്ചുബിഷപ്പ് ഭരണപരമായ ഓരോ കാര്യം ചെയ്യുമ്പോഴും അർക്കദിയാക്കോനുമായി ചർച്ച നടത്തണം എന്ന് ഇതിൽ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതും നടപ്പായില്ല. ഇടപ്പള്ളിയിൽ താവളമുറപ്പിച്ച തോമാ ഗാർസ്യക്കെതിരെ വിമത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം കൊടുത്തു കൊണ്ടിരിന്നു. അതേസമയം ഗാർസ്യയും സംഘവും തോമായ്ക്ക് എതിരെ അച്ചടക്കനടപടികൾ ആരംഭിച്ചു. ഈ സമയം തോമാ സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ച് കൽദായ പാത്രിയർക്കീസിനും മറ്റും കത്തുകൾ അയച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. തോമായുടെ അർക്കദിയാക്കോൻ സ്ഥാനവും അധികാരവും നാൾക്കുനാൾ കൂടുതൽ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങി. ഈ സമയത്താണ് സ്ഥിതിഗതികളെ തകിടം മറിച്ചുകൊണ്ടും അർക്കദിയാക്കോന് പ്രതീക്ഷ പകർന്നുകൊണ്ടും പൗരസ്ത്യ സഭക്കാരനായ ഒരു മെത്രാപ്പോലീത്ത ഇന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്.{{efn|{{harvnb|Toepel|2011|p=388-392}}. {{harvnb|Perczel|2018|p=680-683}}. {{harvnb|കൊല്ലാപറമ്പിൽ|1981|p=60-106}}. {{harvnb|Fenwick|2009|p=119-20}}.}} ====അഹത്തള്ള==== {{main|അഹത്തള്ള}} 1652 ഡിസംബറിൽ മൈലാപ്പൂരിലെ തോമാശ്ലീഹായുടെ കബറിടം സന്ദർശിച്ച ഏതാനം നസ്രാണി പുരോഹിതർ അവിടെവച്ച് അഹത്തള്ള എന്ന ഒരു സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്തയെ കണ്ടു. പകലോമറ്റം ഗീവർഗീസ് എന്ന വൈദികന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉള്ള സംഘമായിരുന്നു അവർ. "''അഖിലേന്ത്യയുടെയും ചൈനയുടെയും പാത്രിയർക്കീസ്"'' ആയി മാർപാപ്പയാൽ [[അന്ത്യോഖ്യൻ സഭ|അന്ത്യോഖ്യൻ സഭയിൽ]] നിന്ന് അയയ്ക്കപ്പെട്ട "ഇഗ്നാത്തിയോസ് അഹത്തള്ളയാണ്" താൻ എന്ന് അദ്ദേഹം അവരോട് പറഞ്ഞു.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=367}}{{sfnp|Neill|2004|pp=316–317}} സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിൽ നിന്ന് കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ ചേർന്നയാളായിരുന്നു അഹത്തള്ള.{{sfnp| Perczel|2011|p=196–197}} അഹത്തള്ളയുടെ വരവ് മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഇടയിൽ പുത്തൻ ഉണർവായി മാറി. ലത്തീൻ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് തങ്ങളെ വിമോചിപ്പിക്കാൻ തങ്ങൾ ദീർഘകാലമായി കാത്തിരുന്ന ഒരു സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്ത അവസാനം എത്തിച്ചേർന്നതിൽ അവർ ഉന്മേഷഭരിതരായി. എന്നാൽ പോർച്ചുഗീസുകാർ അഹത്തള്ളയെ എങ്ങനെയെങ്കിലും ഒഴിവാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അവർ അദ്ദേഹത്തെ ഗോവയിലേക്കുള്ള ഒരു കപ്പലിൽ കയറ്റി അവിടെനിന്നും യൂറോപ്പിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ തീരുമാനിച്ചു. അഹത്തള്ളയെ കയറ്റിയ കപ്പൽ കൊച്ചി തുറമുഖത്തിൽ എത്തി എന്നറിഞ്ഞ അർക്കദിയാക്കോൻ തോമായും വലിയൊരു സംഘം നസ്രാണികളും അവിടെയെത്തുകയും അഹത്തള്ളയെ കാണണമെന്നും അദ്ദേഹത്തിൻറെ കൈവശമുള്ള നിയമനരേഖകൾ പരിശോധിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പോർച്ചുഗീസുകാർ ഇതിന് കൂട്ടാക്കിയില്ല. അഹത്തള്ളയുമായി വന്ന കപ്പൽ തുറമുഖം വിടുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Neill|2004|pp=316–317}} അഹത്തള്ളയെക്കുറിച്ച് പിന്നീട് ഒരു വിവരവും നസ്രാണികൾക്ക് കിട്ടിയില്ല. അദ്ദേഹത്തെ പോർച്ചുഗീസുകാർ കൊലപ്പെടുത്തി എന്ന ഒരു കിംവദന്തി ഇതിനിടയിൽ നസ്രാണികൾക്കിടയിൽ പരന്നു. ഇത്രയും കൂടിയായതോടെ പോർച്ചുഗീസുകാർക്കെതിരായ നസ്രാണികളുടെ വികാരം അണപൊട്ടി.{{sfnp|Neill|2004|p=319}}{{sfnp|Brock|2011a}} ====കൂനൻ കുരിശ് സത്യം==== {{Main|കൂനൻ കുരിശുസത്യം}} അഹത്തള്ളയെ സ്വീകരിക്കാൻ കൊച്ചി തുറമുഖത്ത് എത്തിയ നസ്രാണികളുടെ പ്രതിഷേധം ചെന്നെത്തി നിന്നത് [[പരിശുദ്ധ കന്യകാ മറിയത്തിന്റെ പള്ളി, മട്ടാഞ്ചേരി|മട്ടാഞ്ചേരിയിലെ പരിശുദ്ധ കന്യകാ മറിയത്തിന്റെ പള്ളിയുടെ]] മുറ്റത്തെ കുരിശിൻ ചുവട്ടിലാണ്. പോർച്ചുഗീസുകാർ തങ്ങളോട് കാണിക്കുന്ന അടിച്ചമർത്തലും അവജ്ഞയും അവസാനിപ്പിക്കാൻ അവർക്കെതിരെ ശക്തമായ നിലാപടെടുക്കാൻ നസ്രാണികൾ തീരുമാനിച്ചു. 1653 ജനുവരി 3ന് പള്ളിമുറ്റത്തെ കുരിശിൽ ആലാത്ത് (അഥവാ വലിയ വടം) വലിച്ചുകെട്ടിയ നസ്രാണികൾ പോർച്ചുഗീസുകാർക്കെതിരെ ഒരു കൂട്ടപ്രതിജ്ഞ എടുത്തു. ഇത് കൂനൻ കുരിശു സത്യം എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഈ പ്രതിജ്ഞയുടെ യഥാർത്ഥ വാചകഘടന ഇന്ന് തർക്കവിഷയം ആണ്.<ref name="Gazette">{{cite book |title=Census of India (1961: Kerala|date=1965 |publisher=Office of the Registrar General|url=https://books.google.com/books?id=0JCaAAAAIAAJ|language=en|page=111|quote="There are various versions about the wording of swearing, one version being that it was directed against the Portuguese, another that it was directed against Jesuits, yet another that it was directed against the authority of church of Rome."}}</ref> എങ്കിലും രേഖകളിൽ ലഭ്യമായ വിവരണവും വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഉള്ള പൊതു അഭിപ്രായവും അനുസരിച്ച് പോർച്ചുഗീസ് ''പദ്രുവാദോ'' സംവിധാനത്തിനും പ്രത്യേകിച്ച് [[സാമ്പാളൂർ ആശ്രമം, ഗോവ|ഗോവയിലെ സാമ്പാളൂർ ആശ്രമത്തിൽ]] നിന്നുള്ള [[ഈശോസഭ|ഈശോസഭാ മിഷണറിമാർക്കും]] വ്യക്തിപരമായി ആർച്ചുബിഷപ്പ് ഫ്രാൻസിസ്കോ ഗാർസ്യക്കും എതിരായാണ് കൂനൻ കുരിശ് സത്യം നടന്നത്.{{sfnp|Neill|2004|p=319}} മട്ടാഞ്ചേരിയിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം അഹത്തള്ളയുടേത് എന്ന് പറയപ്പെട്ട മൂന്നു കത്തുകൾ നസ്രാണികളുടെ ഇടയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 1653 ഫെബ്രുവരി 5ന് ഇടപ്പള്ളിയിൽ ചേർന്ന നസ്രാണികളുടെ യോഗത്തിൽ ഇതിലൊന്ന് വായിക്കപ്പെട്ടു. അതിൽ അർക്കദിയാക്കോന് ആർച്ചുബിഷപ്പിന്റെ ചില അധികാരങ്ങൾ നൽകുന്നതിന് അനുമതി നൽകുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് വായിച്ച ഉടനെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നവർ അർക്കദിയാക്കോൻ തോമായെ തങ്ങളുടെ സഭയുടെ ഭരണാധികാരിയായി സ്വീകരിച്ചു.{{sfnp|Neill|2004|p=320}} [[ആഞ്ഞിലിമൂട്ടിൽ ഇട്ടിത്തോമൻ]], കടവിൽ ചാണ്ടി, [[പറമ്പിൽ ചാണ്ടി മെത്രാൻ|പറമ്പിൽ ചാണ്ടി]], വേങ്ങൂർ ഗീവർഗീസ് എന്നീ നാല് വൈദികരെ അർക്കദിയാക്കോന്റെ സഹായികളായും യോഗം നിയമിച്ചു. തുടർന്ന് മെയ് 23ന് [[ആലങ്ങാട് ദേശം|ആലങ്ങാട്ട്]] വച്ചു ഒരു യോഗം നടന്നു. അതിൽ അഹത്തള്ളയുടേതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു കത്തും വായിക്കപ്പെട്ടു. മെത്രാന്റെ അസാന്നിധ്യത്തിൽ പന്തണ്ട് വൈദികർ ചേർന്ന് തോമാ അർക്കദിയാക്കോനെ പുതിയ മെത്രാനായി പ്രഖ്യാപിക്കാവുന്നതാണ് എന്ന് ആ കത്തിൽ പരാമർശിച്ചിരുന്നു. ഈ കത്തുകളുടെ യഥാർത്ഥ രചയിതാവ് അഹത്തള്ള തന്നെ ആയിരുന്നോ അല്ലെങ്കിൽ ആരാണ് എന്നുള്ളത് ഇന്നും തർക്ക വിഷയമാണ്. സുറിയാനി വിദഗ്ധനായിരുന്ന ആഞ്ഞിലിമൂട്ടിൽ ഇട്ടിത്തോമൻ തന്നെയാണ് ഈ കത്തുകൾ വ്യാജമായി എഴുതി ഉണ്ടാക്കിയത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Neill|2004|p=320}} എന്തുതന്നെയായാലും കൂനൻ കുരിശ് സത്യം ചെയ്ത സാധരണക്കാരായ നസ്രാണികൾ ഈ കത്തുകൾ അഹത്തള്ളയുടേത് തന്നെ ആണെന്നാണ് കരുതിയത്. പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ പക്കലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകാൻ അവർ ഒരുക്കവും ആയിരുന്നില്ല. കത്തിലെ നടപടിക്രമം അനുസരിച്ച് അർക്കദിയാക്കോൻ പറമ്പിൽ തോമായെ മാർ തോമാ എന്ന പേരിൽ ആലങ്ങാട്ട് പള്ളിയിൽവെച്ച് അവർ തങ്ങളുടെ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. "ഇന്ത്യ മുഴുവന്റെയും മെത്രാപ്പോലീത്ത" എന്ന പരമ്പരാഗത ശീർഷകം തോമാ സ്വീകരിക്കുകയം ചെയ്തു.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=361-368}}{{sfnp|Neill|2004|pp=320–321}}{{sfnp|Fenwick|2009|p=121-27}} ====കർമ്മലീത്താ ദൗത്യസംഘവും പുനരൈക്യ ദൗത്യവും==== അർക്കദിയാക്കോൻ തോമായെ നസ്രാണികൾ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ പോർച്ചുഗീസ് മിഷനറിമാർ പുനരൈക്യ പരിശ്രമങ്ങൾ നടത്താൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ ഇത് വിജയിച്ചില്ല. ഇതേത്തുടർന്ന് 1657ൽ [[അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപ്പാപ്പ|അലക്സാണ്ടർ 7ാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] വിഘടിച്ച് നിൽക്കുന്ന മാർത്തോമാ നസ്രാണികളെ സഭയുമായി പുനരൈക്യപ്പെടുത്താൻ അസാധാരണമായ ഒരു നടപടിയെടുത്തു. പോർച്ചുഗീസ് ''പദ്രുവാദോ'' സംവിധാനത്തെ മറികടന്ന് [[വിശ്വാസപ്രചരണ സംഘം|വിശ്വാസപ്രചരണ സംഘത്തിന്റെ]] (''പ്രൊപ്പഗാൻദാ ഫിദേ'') മേൽനോട്ടത്തിന് കീഴിൽ ഇറ്റാലിയൻ വൈദികനായ [[ജ്യൂസെപ്പെ സെബസ്ത്യാനി|ജോസഫ് മരിയ സെബസ്ത്യാനിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ [[കർമലീത്താ സമൂഹം|കർമലീത്താ മിഷണറിമാരുടെ]] ഒരു ദൗത്യസംഘത്തെ മലബാറിലേക്ക് അദ്ദേഹം നിയോഗിച്ച് അയച്ചു.{{sfnp|മുണ്ടാടൻ|തെക്കേടത്ത്|1982|pp=96–100}} അർക്കദിയാക്കോനെ നസ്രാണി വൈദികർ ചേർന്ന് മെത്രാപ്പോലീത്തയായി പ്രഖ്യാപിച്ചത് സഭാ പാരമ്പര്യത്തിനും സഭാ നിയമങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമാണ് എന്ന് മലബാറിലെത്തിയ സെബസ്ത്യാനിയും കർമ്മലീത്താ മിഷണറിമാരും നസ്രാണികളോട് വിശദീകരിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു.{{sfnp|Neill|2004|p=323}} അർക്കദിയാക്കോൻ തോമായെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന കടവിൽ ചാണ്ടി, പറമ്പിൽ ചാണ്ടി, വേങ്ങൂർ ഗീവർഗീസ് എന്നിവർ അടക്കമുള്ള വലിയൊരു വിഭാഗം നസ്രാണികളെ അധികം വൈകാതെ ഇക്കാര്യം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അവർ വിജയിച്ചു. തോമായുടെ പക്ഷത്ത് അണിനിരന്ന നസ്രാണികളിൽ വലിയൊരു പങ്കും ഇത്തരത്തിൽ കൂറുമാറി കത്തോലിക്കാ സഭയുമായി പുനരൈക്യപ്പെട്ടു. ഇതിനിടയിൽ 1659ൽ സെബസ്ത്യാനി റോമിലേക്ക് മടങ്ങി പോവുകയും അവിടെ വെച്ച് ബിഷപ്പായി വാഴിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1661ൽ "മലബാറിന്റെ ''വികാരി അപ്പസ്തോലിക്ക''യായി" നിയമിക്കപ്പെട്ട് സെബസ്ത്യാനി മലബാറിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. തദ്ദേശീയനായ ഒരാളെ മെത്രാനായി വാഴിക്കാനുള്ള അധികാരത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം നിയോഗിക്കപ്പെട്ടതെങ്കിലും അർക്കദിയാക്കോനെയോ മറ്റാരെയെങ്കിലുമോ മെത്രാനാക്കാൻ അദ്ദേഹം കൂട്ടാക്കിയില്ല. 1663ൽ [[ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി|ഡച്ചുകാർ]] കൊച്ചിയുടെ നിയന്ത്രണം പിടിക്കുകയും പോർച്ചുഗീസുകാരെ മലബാറിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് പുറമേ എല്ലാ വിഭാഗത്തിലും പെട്ട യൂറോപ്യൻ കത്തോലിക്കാ മിഷണറിമാരോടും മലബാറിൽ നിന്ന് മടങ്ങിപ്പോകാൻ ഡച്ചുകാർ നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇതോടെ സെബസ്ത്യാനിയും മലബാറിൽ നിന്നും മടങ്ങി പോകാൻ നിർബന്ധിതനായി. മടങ്ങി പോകുന്നതിനു മുമ്പായി 1663 ഫെബ്രുവരി 1ന് [[കടുത്തുരുത്തി വലിയപള്ളി|കടുത്തുരുത്തി വലിയപള്ളിയിൽ]] വെച്ച് പറമ്പിൽ ചാണ്ടിയെ അദ്ദേഹം ബിഷപ്പായി വാഴിച്ചു. "മലബാറിന്റെ വികാരി അപ്പസ്തോലിക്ക" എന്ന സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്ത ചാണ്ടി "ഇന്ത്യയുടെ മുഴുവൻ മെത്രാപ്പോലീത്ത" എന്ന പരമ്പരാഗത സ്ഥാനപ്പേരും ഉപയോഗിച്ചു.{{sfnp|Frykenberg|2008|p=361}}{{sfnp|Fenwick|2009|p=127-37}} ====പഴയകൂറ്റുകാരും പുത്തങ്കൂറ്റുകാരും==== പറമ്പിൽ ചാണ്ടി മെത്രാൻ ആയതോടെ പറമ്പിൽ തോമായുടെ അധികാരം പ്രതിസന്ധിയിലായി. തോമായുടെ മെത്രാൻ സ്ഥാനം സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലായിരുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ മെത്രാഭിഷേകം ലഭിച്ച തദ്ദേശീയനായ ഒരു വ്യക്തിയായി ചാണ്ടി മറിയതോടെ തോമായുടെ പക്ഷത്തുള്ള കൂടുതൽ പള്ളികൾ കത്തോലിക്കാ സഭയുമായി പുനരൈക്യപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. ആകെയുണ്ടായിരുന്ന ചെറുതും വലുതുമായ 116 പള്ളികളിൽ 72 എണ്ണം ചാണ്ടിയുടെ അധികാരം അംഗീകരിച്ചു. അപകടം മനസ്സിലാക്കിയ തോമാ തന്നെ സാധുവായ രീതിയിൽ മെത്രാഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ഒരു മെത്രാനെ അപേക്ഷിച്ച് വിവിധ പൗരസ്ത്യ സഭകൾക്ക് കത്തുകൾ എഴുതി അയച്ചു. അങ്ങനെയിരിക്കെ 1665ൽ [[സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിൽ]] നിന്ന് പാത്രിയാർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുൽമസിഹ് പ്രഥമൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുൽമസിഹ് 1ാമന്റെ]] നിർദ്ദേശാനുസരണം [[ഗ്രിഗോറിയോസ് അബ്ദൽ ജലീൽ]] എന്ന മെത്രാപ്പോലീത്ത മലബാറിൽ എത്തി. തോമായും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നവരും അദ്ദേഹത്തെ സ്വീകരിച്ചു.{{sfnp|Brock|2011a}} തുടർന്ന് അബ്ദൽ ജലീൽ അർക്കദിയാക്കോൻ തോമായെ കാനോനികമായി മെത്രാഭിഷേകം നടത്തിക്കൊടുത്തു.{{efn|{{harvnb|ജോസഫ്|2011}}. {{harvnb|മേനാച്ചേരി |1973}}. {{harvnb|മേനാച്ചേരി | 1982}}. {{harvnb|മേനാച്ചേരി | 1998}}. {{harvnb|പൊടിപ്പാറ|1970}}. {{harvnb| Brown|1956}}. {{harvnb|Tisserant|1941}}. {{harvnb|മുണ്ടാടൻ|തെക്കേടത്ത്|1982|p=}}.}} തോമായോടൊപ്പം നിലകൊണ്ടവർക്ക് ഇടയിൽ തുടർന്നും അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി സഭാ പ്രതിനിധികൾ വന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. 1685ൽ [[ബസേലിയോസ് യൽദോ]], [[യൊവാന്നീസ് ഹിദായത്തല്ല]] എന്നിവരും തുടർന്ന് മറ്റ് അന്ത്യോഖ്യൻ ദൗത്യസംഘങ്ങളും മലബാറിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. ഇവർ കാലക്രമേണ തങ്ങളുടെ അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി രീതികൾ തോമായുടെ വിഭാഗത്തിന്റെ ഇടയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കാനും തുടങ്ങി.{{sfnp|Fenwick|2009|p=145-147}} അങ്ങനെ അതുവരെ ഒരേ സഭാവിഭാഗത്തിലെ പറമ്പിൽ തോമാ, പറമ്പിൽ ചാണ്ടി എന്നീ രണ്ട് വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള അധികാരതർക്കം മാത്രമായിരുന്ന പ്രശ്നം സഭയിലെ ആചാരപരവും ദൈവശാസ്ത്രപരവും ആയ ഒരു പിളർപ്പായി രൂപാന്തരപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.{{sfnp|Brock|2011a}} തോമായുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചവർ "[[പുത്തങ്കൂറ്റുകാർ]]" എന്നറിയപ്പെട്ടു. ചാണ്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കത്തോലിക്കാ ബന്ധത്തിൽ തുടർന്നവർ "[[പഴയകൂറ്റുകാർ]]" എന്നുമറിയപ്പെട്ടു.{{sfnmp|വടക്കേക്കര|2007|1p=84|Frykenberg|2008|2p=361|3a1=Fernando|3a2=Gispert-Sauch|3y=2004|3p=79|Chaput|1999|4pp=7–8|Perczel|2013|5p=425}}<ref name="MS">{{cite book |last= |first= |title=The Quarterly Journal of the Mythic Society. Vol.3 |date=1911 |publisher=Mythic Society |page=141 |url=https://books.google.com/books?id=4JtEAQAAMAAJ |language=en}}</ref> 1661നും 1665നു ഇടയിൽ നസ്രാണികളുടെ ആകെയുണ്ടായിരുന്ന 116 പള്ളികളിൽ 72 എണ്ണം പഴയകൂറ്റുകാരുടേതും 32 എണ്ണം പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടേതും ആയി. ശേഷിച്ച 12 പള്ളികളിൽ ഇരുവിഭാഗവും ആരാധന നടത്തിവന്നു.{{sfnp|MacKenzie|1901|p=28}} ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിന്റെയും കത്തോലിക്കാ മിഷണറിമാരുടെയും പ്രവർത്തനഫലമായി പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ക്രിസ്തുവിജ്ഞാനീയത്തോട് രൂപപ്പെട്ടിരുന്ന എതിർപ്പ് പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ [[ഐക്യസ്വഭാവവാദം|ഓറിയൻറൽ ഓർത്തഡോക്സ് ക്രിസ്തുവിജ്ഞാനീയത്തിന്]] വളക്കൂറുള്ള മണ്ണായി. തുടക്കത്തിൽ ഇരുവിഭാഗങ്ങളും ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിന് ശേഷം ലത്തീൻവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട കൽദായ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമം തന്നെയാണ് പള്ളികളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യം മുതൽ പുത്തങ്കൂറ്റുകാർക്കിടയിൽ [[അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം|അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമം]] പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.{{sfnp|വടക്കേക്കര|2007|p=88}}{{sfnp|Brock|2011a}} ഇതോടെ ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ പങ്കുവയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പള്ളികളിൽ കലഹങ്ങൾ രൂക്ഷമാവുകയും അവിടെയും പള്ളികൾ വീതം വെയ്ക്കപ്പെടുകയും നസ്രാണികൾക്ക് ഇടയിലെ പിളർപ്പ് പൂർണമാവുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇതിനിടെ പല പുനരൈക്യ ശ്രമങ്ങളും ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ നടന്നിരുന്നു. പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ പ്രതിനിധികൾ നടത്തിയ വിവിധ ഇടപെടലുകൾ പലപ്പോഴും ആഭ്യന്തരമായ പിളർപ്പുകൾക്കും കാരണമായി. ഇതിന് പുറമേ ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടത്തിൽ ആംഗ്ലിക്കൻ മിഷണറിമാരും പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ ഇവരുടെ ഇടയിൽ വ്യാപകമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. കത്തോലിക്കാസഭയുമായി പുനരൈക്യപ്പെടാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും പലപ്പോഴും ഉണ്ടായി. ഇതിന്റെ എല്ലാം ഫലമായി മലബാർ സ്വതന്ത്ര സുറിയാനി സഭ (തൊഴിയൂർ സഭ), മലങ്കര മാർത്തോമാ സുറിയാനി സഭ, മലങ്കര യാക്കോബായ സുറിയാനി സഭ, മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ, മലങ്കര സുറിയാനി കത്തോലിക്കാ സഭ എന്നിവ രൂപപ്പെട്ടു. പഴയകൂറ്റുകാരുടെ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ സ്ഥാനം ചാണ്ടിക്ക് ശേഷം നിർത്തലാവുകയും അതോടെ അവർ കൽദായ കത്തോലിക്കാ ബന്ധം ഏതു വിധേയനെയും പുനസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇത്തരം ശ്രമങ്ങളെ പ്രാദേശിക റോമൻ കത്തോലിക്കാ മിഷണറിമാരും റോമിലെ കത്തോലിക്കാ സഭ നേതൃത്വവും ശക്തമായി എതിർത്തു. തുടർന്ന് പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ആഭ്യന്തരമായ ഒരു പിളർപ്പും ഉണ്ടായി. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ കീഴിൽ കൽദായ പാരമ്പര്യത്തിൽ പെട്ട ഒരു സ്വയാധികാര സഭയായി സിറോ-മലബാർ സഭ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച ഒരു വിഭാഗം റോമിന്റെ ഇടപെടലിനെ തുടർന്ന് പിന്നീട് കിഴക്കിന്റെ അസീറിയൻ സഭയുടെ കീഴിലായി. ഇവർ കൽദായ സുറിയാനി സഭ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ===പുനരൈക്യത്തത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളും പിളർപ്പിന്റെ ശക്തിപ്പെടലും=== ====പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാന്മാർ==== മാർ തോമാ നസ്രാണികളിലെ ഒരു വിഭാഗം പ്രത്യേകിച്ച് പഴയകൂറ്റുകാർ കൽദായ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം നിലനിർത്താനും കൽദായ സഭയുമായി ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ [[ബാബിലോണിന്റെ കൽദായ കത്തോലിക്കാ പത്രിയർക്കീസ്|ബാബിലോണിയാ പാത്രിയർക്കീസുമാരും]] പരമ്പരാഗത കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ കാതോലിക്കോസുമാരും ഇതിനു മറുപടിയായി തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് അയച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Brock|2011c}} ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ [[ആദായിലെ ശിമയോൻ|ശിമയോൻ]] (മരണം. {{circa}} 1720)<ref>{{cite web|url=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdomins.html|title=Archbishop Simon Dominicus [Catholic-hierarchy]}}</ref>, [[കോട്ടയത്തെ ഗബ്രിയേൽ|ഗബ്രിയേൽ]] എന്നീ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്തമാർ ഇന്ത്യയിൽ എത്തി.{{sfnp|Brock|2011c}} ഇതിൽ ഗബ്രിയേൽ പുത്തങ്കൂറ്റുകാരിൽ നിന്നും പഴയകൂറ്റുകാരിൽ നിന്നും ഒരു വിഭാഗത്തെ ഒരുമിച്ചു കൂട്ടി പരമ്പരാഗത കിഴക്കിന്റെ സഭയുമായി ബന്ധം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ താൽക്കാലികമായി വിജയിച്ചു. എന്നാൽ പകലോമറ്റം കുടുംബക്കാരായ മെത്രാന്മാരിൽ നിന്നും മലബാറിലെ ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ''പ്രൊപ്പഗാൻദാ'', ''പദ്രുവാദോ'' വിഭാഗങ്ങളിലെ വിദേശ മെത്രാന്മാരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന് കടുത്ത എതിർപ്പ് നേരിടേണ്ടി വരുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ കാലശേഷം അനുയായികൾ തങ്ങളുടെ പഴയ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവുകയും ചെയ്തു.{{sfnmp|Brown|1956|1pp=115–117|മൂക്കൻ|1977|2pp=50–51|മൂക്കൻ|1983|3pp=25–26|Neill|2002|4pp=62–65|Perczel|2013|5pp=428-431}} ====പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിലെ ആദ്യ പിളർപ്പും അന്ത്യോഖ്യൻവത്കരണവും==== 1751ൽ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം [[മഫ്രിയോനോ]] [[ബസേലിയോസ് ശക്രള്ള]] മലബാറിൽ എത്തി.{{sfnp|Fenwick|2011a}} പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിന്റെ ഇടയിൽ അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി പാരമ്പര്യത്തിലെ ആരാധനാക്രമം പ്രചരിപ്പിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്.{{sfnp|Fenwick|2011a}} [[ഗ്രിഗോറിയോസ് യൂഹന്ന]], [[യൊവാന്നീസ് ക്രിസ്തോഫൊറോസ്]] എന്നിവരും ഇദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfnp|Perczel|2013|p=427 and note}}{{sfnp|Fenwick|2011a}} പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ അന്ത്യോഖ്യൻ സഭാ ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താനും അക്കാലത്തെ പുത്തങ്കൂർ നേതാവ് പകലോമറ്റം [[തോമാ അഞ്ചാമൻ|തോമാ 5ാമന്റെ]] പൗരോഹിത്യ പട്ടങ്ങളും മെത്രാൻ സ്ഥാനവും ക്രമപ്പെടുത്തി അദ്ദേഹത്തെ സഭയ്ക്ക് വിധേയപ്പെടുത്താനും ലക്ഷ്യമിട്ട് സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് പാത്രിയാർക്കീസ് അയച്ച പ്രതിനിധികൾ ആയിരുന്നു ഇവർ.{{sfnp|Fenwick|2011a}} ഇവർ തോമാ 5ാമന്റെ അനുമതി കൂടാതെ ആളുകൾക്ക് വൈദിക പട്ടവും മറ്റും കൊടുക്കുകയും സഭാ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം വ്യാപകമാക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} എന്നാൽ ഇവർക്ക് കീഴ്പ്പെടാൻ തോമാ 5ാമൻ ഒരുക്കമായില്ല, പകരം [[തോമാ ആറാമൻ|തോമാ 6ാമൻ]] എന്ന പേരിൽ തന്റെ ബന്ധുവിനെ പിൻഗാമിയായി അദ്ദേഹം വാഴിക്കുകയാണ് ഉണ്ടായത്.{{sfnp|Fenwick|2011a}}{{sfnp|Neill|2002|p=67}} തോമാ 6ാമനും അന്ത്യോഖ്യൻ ദൗത്യസംഘത്തിന്റെ ഇടപെടലുകളെ ആദ്യം ചെറുത്തുനിന്നു.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} 1764ൽ തന്റെ മരണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് കാട്ടുമാങ്ങാട്ട് കുടുംബത്തിൽപെട്ട [[അബ്രാഹം കൂറിലോസ്|അബ്രാഹം]] എന്ന [[റമ്പാൻ|റമ്പാനെ]] ബിഷപ്പായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.{{sfnp|Fenwick|2011a}} 1770ൽ തോമാ 6ാമൻ അന്ത്യോഖ്യൻ ദൗത്യസംഘത്തിലെ അവശേഷിച്ച രണ്ടുപേരുമായി അനുരഞ്ജനപ്പെടുകയും "ദിവന്നാസ്സിയോസ്" എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ച് അവരിൽ നിന്ന് തന്റെ പൗരോഹിത്യ പദവികൾ വീണ്ടും സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Neill|2004|p=67 – 68}} എന്നാൽ 1772ഓടെ തോമാ 6ാമൻ അവരുമായി വീണ്ടും കലഹത്തിലായി. ഇതേത്തുടർന്ന് അവർ അബ്രാഹം കൂറിലോസിനെ ദിവന്നാസ്സിയോസിന് ബദലായി മെത്രാപ്പോലീത്തയായി വാഴിച്ചു.{{sfnp|Fenwick|2011a}} അന്ത്യോഖ്യൻ ദൗത്യസംഘം കൂറിലോസിന്റെ സഹായത്തോടെ പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമം പ്രചരിപ്പിക്കാനും തുടങ്ങി.{{sfnp|Fenwick|2011a}}{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|കൊച്ചി രാജാവ്]] കൂറിലോസിനെ പുത്തങ്കൂർ നസ്രാണികളുടെ തലവനായി അംഗീകരിച്ചു.{{sfnp|Fenwick|2011a}} എന്നാൽ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ സഹായത്തോടെ [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിന്റെ]] പിന്തുണ നേടിയെടുക്കാൻ ദിവന്നാസിയോസിന് കഴിഞ്ഞു. തുടർന്ന് കൂറിലോസിനെ തിരസ്കരിക്കാൻ കൊച്ചി രാജാവിന്റെമേൽ സമ്മർദ്ദമുണ്ടാവുകയും അവസാനം കൂറിലോസിന് തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി രാജ്യങ്ങൾക്കെല്ലാം പുറത്ത് സാമൂതിരിയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള [[അഞ്ഞൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് മാറേണ്ടതായും വന്നു.{{sfnp|Fenwick|2011a}} ഇതിനിടെ അന്ത്യോഖ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന ദിവന്നാസിയോസ് 1796ൽ തന്റെ പിൻഗാമിയായി സ്വന്തം അനന്തരവനെ വാഴിച്ചു. മാർത്തോമാ 7ാമൻ എന്നാണ് ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടത്.{{sfnp|Fenwick|2009|p=310-311}} ഇതിനിടെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ തൻ്റെ സ്വാധീനമുറപ്പിക്കാൻ അബ്രാഹം കൂറിലോസിന് കഴിഞ്ഞു. കൊച്ചി രാജാവിൻറെ തീരുമാനം അനുസരിച്ച് ദിവന്നാസിയോസിനെ തലവനായി അംഗീകരിച്ചിരുന്ന കുന്നംകുളം പ്രദേശത്തെ പുത്തങ്കൂറ്റകാരുടെ ഇടയിലും ഇദ്ദേഹത്തിന് പിന്തുണ ലഭിച്ചിരുന്നു. പ്രദേശിക പിന്തുണയോടെ തൊഴിയൂർ എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം ആസ്ഥാനം മാറ്റി ഏതാനം വിശ്വാസികളുടെ മേൽ ആത്മീയാധികാരം ചുലത്തുകയും ചെയ്തു വന്നു. ഈ വിഭാഗത്തിൽ അബ്രാഹം കൂറിലോസ്, കൂറിലോസ് ഒന്നാമൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിൻറെ മരണശേഷം പിൻഗാമിമാരായി തുടർച്ചയായി മെത്രാന്മാർ ചുമതല ഏൽക്കുകയും മെത്രാൻ പരമ്പര തുടർന്നു പോവുകയും ചെയ്തു. ഇവർ അഞ്ഞൂർ സഭ, തൊഴിയൂർ സഭ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ടുവന്നു. 1862ലെ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി വിധിയെത്തുടർന്നാണ് 'മലബാർ സ്വതന്ത്ര സുറിയാനി സഭ' എന്ന പേര് ഔദ്യോഗികമായി സ്വീകരിച്ച് സ്വതന്ത്ര സഭയായി ഇവർ മാറിയത്.{{efn|{{cite book|first=N. M. |last=Mathew|title=History of the Marthoma Church| volume=1|year=2006|pages= 205–207}} {{cite book|last=Kochumon |first=M.P. |title=Saintly bishops of Kattumangat|pages=42–44}} {{cite book|first=K.C. |last=Varghese Kassessa|title=History of Malabar Independent Syrian Church| page=45}} {{harvnb|Fenwick|2009|p=200–246}}. {{cite book|first=Michael|last= Burgess |title=The Eastern Orthodox Churches|publisher =McFarland|year= 2005|ISBN=0-7864-2145-2| page=175}} {{harvnb|Fenwick|2011a}}}} ====ദിവന്നാസിയോസ് 1ാമനും പുനരൈക്യ ശ്രമങ്ങളും==== ഇക്കാലയളവിൽ പഴയകൂറ്റുകാർ ലത്തീൻ സഭാ അധികാരികളുടെ അടിച്ചമർത്തൽ കാരണം പ്രതിസന്ധിയിലായിരുന്നു. അന്ത്യോഖ്യൻ പ്രതിനിധികളുടെ ഇടപെടലുകൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന ദിവന്നാസ്സിയോസ് ഇവരുമായി കൂടുതൽ അടുത്തു. സ്വന്തം കുടുംബത്തിൻറെ മെത്രാൻ പദവിക്ക് അന്ത്യോഖ്യൻ പ്രതിനിധികൾ ഭീഷണിയാണെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെയും പഴയകൂറ്റുകാരുടെയും പുനരേകീകരണം ഈ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമാകും എന്ന് അദ്ദേഹം വിലയിരുത്തി. സാധുവായ രീതിയിൽ മെത്രാഭിഷേകം ലഭിച്ചതിനാൽ ദിവന്നാസ്സിയോസിനെ പൊതുതലവനായി അംഗീകരിക്കാൻ പഴയകൂറ്റുകാരും ഇത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ മാർപ്പാപ്പയ്ക്ക് വിധേയപ്പെടാൻ ദിവന്നാസിയോസും ഒരുക്കമായിരുന്നു.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} തുടർന്ന് ഇരു വിഭാഗങ്ങളുടെയും നേതാക്കൾ തങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ചർച്ചകൾ നടത്തുകയും വിദേശ സഭാ പ്രതിനിധികളെ ഒരുമിച്ച് എതിർക്കാനും പിളർന്ന സഭയെ വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. അത്മായ നേതാവും വാണിജ്യപ്രമുഖനുമായ [[തച്ചിൽ മാത്തൂ തരകൻ|തച്ചിൽ മാത്തൂത്തരകൻ]] ഇതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Neill|2002|p=68 – 69}} പഴയകൂറ്റുകാരുടെ സഭാഭരണം നിർവ്വഹിച്ചിരുന്ന കർമ്മലീത്താ മിഷണറിമാർ ഈ നീക്കത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു. ദിവന്നാസിയോസ് നസ്രാണികളുടെ മുഴുവൻ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ തങ്ങളുടെ അധികാരവും സ്വാധീനവും പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാകും എന്ന് അവർ വിലയിരുത്തി.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} അതേസമയം ഇതിനിടെ 1778ൽ ദിവന്നാസ്സിയോസിനെയും നസ്രാണികളെയും പ്രതിനിധീകരിച്ച് മാർപ്പാപ്പയെ കാണാൻ [[കരിയാറ്റിൽ യൗസേപ്പ്]], [[പാറേമ്മാക്കൽ തോമ്മാക്കത്തനാർ|പാറേമ്മാക്കൽ തോമാ]] എന്നീ പഴയകൂർ വൈദികർ റോമിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} എന്നാൽ മാർപ്പാപ്പയോ റോമൻ സഭാധികാരികളോ അവർക്ക് അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചില്ല. നിരാശരായി റോമിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയ അവർ ലിസ്ബണിൽ പോർച്ചുഗീസ് രാജ്ഞിയെ സന്ദർശിച്ച് സങ്കടം ഉണർത്തിച്ചു. രാജ്ഞി കരിയാറ്റിൽ യൗസേപ്പിന്റെ പാണ്ഡിത്യത്തിലും യോഗ്യതകളിൽ സംതൃപ്തയായി. മലബാറിലെ നസ്രാണികൾക്കിടയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട പദ്രുവാദോ സംവിധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന അവർ യൗസേപ്പിനെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അതിരൂപതയുടെ പുതിയ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി നിയമിച്ചു. 1782ൽ ലിസ്ബണിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മെത്രാഭിഷേകം നടന്നു.{{sfnp|Brock|2011d}} എന്നാൽ ഇതിനുശേഷം ഇന്ത്യയിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ കരിയാറ്റിൽ യൗസേപ്പ് ഗോവയിൽ പോർച്ചുഗീസ് ആശ്രമത്തിൽ വെച്ച് ദുരൂഹമായ സാഹചര്യത്തിൽ മരണപ്പെട്ടു.{{sfnp|Perczel|2013|p=431-432}}{{sfnp|Brock|2011d}}{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} 1785ൽ പാറേമ്മാക്കൽ തോമാ എഴുതിയ ''[[വർത്തമാനപ്പുസ്തകം]]'' ഈ സംഭവങ്ങളുടെ വിവരണം നൽകുന്നു.{{sfnp|Brock|2011d}}{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} യൗസേപ്പിന്റെ അകാല മരണത്തോടെ ആ പുനരൈക്യ ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടു. പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം വലിയ വിവാദത്തിന് തിരികൊളുത്തി. വിവാദം തണുപ്പിക്കാൻ പാറേമ്മാക്കൽ തോമായെ അതിരൂപതയുടെ ഭരണാധിപനായി (''ഗൊവർണ്ണദോർ'') പോർച്ചുഗീസുകാർ അംഗീകരിച്ചു. 1787ൽ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ 84 പള്ളികളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ [[അങ്കമാലി വലിയപള്ളി|അങ്കമാലി വലിയപള്ളിയിൽ]] യോഗം ചേർന്ന് ലത്തീൻ സഭാഭരണത്തിനെതിരെ നിലപാടെടുത്തു. പാറേമ്മാക്കൽ തോമായെ തങ്ങളുടെ നേതാവായി അംഗീകരിച്ച അവർ തദ്ദേശീയ കൽദായ സുറിയാനി സഭാസംവിധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതിന് പ്രാദേശിക റോമൻ കത്തോലിക്കാ അധികാരികൾ തടസ്സം നിന്നാൽ പകരം കൽദായ കത്തോലിക്കാ പാത്രിയർക്കീസ് [[യൗസേപ്പ് നാലാമൻ|യൗസേപ്പ് 4ാമനെ]] സമീപിക്കാനും അവർ തീരുമാനിച്ചു. ഈ തീരുമാനങ്ങൾ അടങ്ങിയ പ്രമേയം "[[അങ്കമാലി പടിയോല]]" എന്നറിയപ്പെട്ടു.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} എന്നാൽ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഇത്തരം നീക്കങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താനാണ് ''പ്രൊപ്പഗാൻദാ'', ''പദ്രുവാദോ'' നേതൃത്വങ്ങൾ ശ്രമിച്ചത്. പാറേമ്മാക്കൽ തോമായെ മെത്രാനായി നിയമിക്കാൻ അവർ ഒരിക്കലും തയ്യാറായില്ല. ഇതിനിടയിൽ മാർപ്പാപ്പയുടെ അനുമതിക്കായി കാത്തുനിൽക്കാതെ ദിവന്നാസിയോസിനെ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി അംഗീകരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും കൽദായ പാത്രിയർക്കീസിന്റെ അടുക്കൽ നിന്ന് മെത്രാനെ ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. പാറേമ്മാക്കൽ തോമാ എന്നാൽ ഇതിനെ ഒന്നും പിന്തുണച്ചില്ല. ദിവന്നാസിയോസിനെ കത്തോലിക്കാ സഭാ അധികാരികളുടെ അംഗീകാരത്തോടെ സ്വീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.{{sfnp|മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|2013}} 1796 നവംബറിൽ [[അബ്രാഹം പണ്ടാരിക്കൽ|പൗലോസ് പണ്ടാരിക്കൽ]] എന്നയാളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|രാമവർമ്മയുടെ]] ഒരു കത്തുമായി യൗസേപ്പ് 4ാമന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഒരു പ്രതിനിധി സംഘം പോയി. 1797ൽ അവർ അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നപ്പോഴേക്കും യൗസേപ്പ് 4ാമൻ മരണപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടർന്ന് 1798ൽ കൽദായ പാത്രിയർക്കാസനത്തിന്റെ ഭരണാധികാരി ആയിരുന്ന [[യോഹന്നാൻ എട്ടാമൻ ഹോർമിസ്ദ്|യോഹന്നാൻ ഹോർമിസ്ദ്]] പൗലോസ് പണ്ടാരിയെ "മാർ അബ്രാഹം" എന്ന പേരിൽ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി വാഴിച്ച് മലബാറിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചു. അവിഭക്ത മാർ തോമാ നസ്രാണികളുടെ അവസാന സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്തായിരുന്ന മാർ അബ്രാഹമിന്റെ സ്മരണ ഉണർത്തിക്കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് അദ്ദേഹത്തിന് നൽകപ്പെട്ടത്. ഈ നീക്കങ്ങൾക്കെല്ലാം പ്രചോദനവും സഹായവും നൽകാൻ തച്ചിൽ മാത്തുത്തരകൻ മുൻപന്തിയിൽ നിന്നു.{{sfnp|Fenwick|2009|p=256-264}} മലബാറിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അബ്രാഹം പണ്ടാരിക്കൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ മെത്രാപ്പോലീത്ത എന്ന സ്ഥാനം സ്വീകരിച്ചു. എന്നാൽ പദ്രുവാദോ മിഷണറിമാരുടെ സമ്മർദ്ദത്തെ തുടർന്ന് പാറേമ്മാക്കൽ തോമാ അദ്ദേഹത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. 1799 മാർച്ച് 19ന് പാറേമ്മാക്കൽ തോമാ മരിച്ചതോടെ പണ്ടാരി മെത്രാപ്പോലീത്ത കൂടുതൽ സജീവമായി. പാറേമ്മാക്കൽ തോമായുടെ മരണശേഷം കൊടുങ്ങല്ലൂർ അതിരൂപതാ ഭരണാധികാരി ആയി അബ്രാഹം കട്ടക്കയം സ്ഥാനമേറ്റതോടെ നസ്രാണി സമുദായ ഐക്യത്തിനും സ്വതന്ത്ര്യത്തിനും പുതിയ നീക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി. 1799 മെയ് 20ന് ദിവന്നാസിയോസും അബ്രാഹം പണ്ടാരിയും തമ്മിൽ ഒരു കരാർ രൂപപ്പെടുത്തി. അപ്പോഴേക്കും പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ വ്യാപകമായി തുടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമം ഉപേക്ഷിക്കാനും പഴയ കൽദായ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമം നടപ്പിൽ വരുത്താനും ദിവന്നാസ്സിയോസ് സമ്മതിച്ചു. 1799 ജൂൺ 11ന് [[സെന്റ് മൈക്കിൾസ് പള്ളി, തത്തംപള്ളി|തത്തംപള്ളി പള്ളിയിൽ]] വെച്ച് അബ്രാഹം പണ്ടാരി മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ മുമ്പാകെ ദിവന്നാസിയോസ് കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസം ഏറ്റുപറയുകയും അബ്രാഹം പണ്ടാരി അദ്ദേഹത്തെ കത്തോലിക്കാ സഭയിലേക്ക് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ പഴയകൂറ്റുകാരും പുത്തങ്കൂറ്റുകാരും സാങ്കേതികമായി ഒരൊറ്റ സഭയായി ഐക്യപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ ദീർഘകാലത്തെ തങ്ങളുടെ പുനരൈക്യ സ്വപ്നം സഫലീകരിച്ചു. റോമിലെ മാർപ്പാപ്പയെ അംഗീകരിക്കുകയും കൽദായ സുറിയാനി പാരമ്പര്യം പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുന്ന രണ്ട് തദ്ദേശീയ മെത്രാന്മാരുടെ കീഴിലുള്ള സഭയായി മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ മാറി.{{sfnp|Fenwick|2009|p=256-264}} എന്നാൽ ഈ പുനരൈക്യം നേതൃതലത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിന്നു. പുത്തങ്കൂറ്റുകാരിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം ഇതിനോടകം അന്ത്യോഖ്യൻ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിച്ച് പഴയ കൽദായ രീതിയിൽ നിന്ന് അകന്നു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. നസ്രാണി വിഭാഗങ്ങളുടെ നേതൃത്വങ്ങൾ തമ്മിൽ തങ്ങളുടെ കൺമുമ്പിൽ തങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി അവഗണിച്ച് നടത്തിയ പുനരൈക്യം കണ്ട് റോമൻ കത്തോലിക്കാ മിഷണറിമാർ അടങ്ങിയിരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. അബ്രാഹം കട്ടക്കക്കയത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അതിരൂപതാ ഭരണാധികാരി എന്ന സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് അവർ നീക്കം ചെയ്തു. അബ്രഹാം പണ്ടാരി മെത്രാപ്പോലീത്ത ആകട്ടെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് തന്നെ ദുരൂഹമായി അപ്രത്യക്ഷനായി. അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നീട് എന്തു സംഭവിച്ചു എന്നത് ഇന്നും നിഗൂഢമായി തുടരുന്നു. ഇതോടെ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ ദിവന്നാസിയോസിന് പിന്തുണയായി ആരുമില്ലാതായി. മാത്രമല്ല ഇതിനോടകം അന്ത്യോഖ്യൻ പാരമ്പര്യത്തിലേക്ക് മാറിയിരുന്ന പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിൽ കൂറിലോസ് മെത്രാന്റെ വളരുന്ന സ്വാധീനം അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ഭിഷണിയായി. സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് പ്രതിനിധികൾ പ്രചരിപ്പിച്ച അന്ത്യോഖ്യൻ സഭാപാരമ്പര്യത്തിന്റെ കറകളഞ്ഞ അനുയായി ആയിരുന്ന കൂറിലോസിന് വലിയ പിന്തുണ അവരുടെ സ്വാധീനത്തിൽ എത്തിയ പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ടാകാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ദിവന്നാസിയോസ് കത്തോലിക്കാ ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കുകയും തിരിച്ച് വന്ന് പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിന്റെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Perczel|2013|p=432}} അതേസമയം ഗീവർഗ്ഗീസ് ശങ്കൂരിക്കൽ എന്ന തദ്ദേശീയനായ വൈദികനെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അതിരൂപതാ ഭരണാധികാരിയായി നിയമിക്കാൻ ഗോവയിലെ പദ്രുവാദോ അധികാരികൾ തയ്യാറായതോടെ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ കെട്ടടങ്ങി.{{sfnp|പുലിയുറുമ്പിൽ|1994}}{{sfnp|പുലിയുറുമ്പിൽ|2004}} ഇതേത്തുടർന്ന് ദിവന്നാസിയോസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗം തിരുവിതാംകൂറിലും കൊച്ചിയിലും അക്കാലത്ത് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ആംഗ്ലിക്കൻ മിഷനറിമാരുമായി പുതിയ സഖ്യത്തിന് ശ്രമിച്ചു.{{sfnp|Fenwick|2009|p=256-264}} ===ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടം=== ====<u>ആംഗ്ലിക്കൻ മിഷനറിമാരും പുത്തങ്കൂറ്റുകാരും</u>==== [[മൈസൂർ രാജ്യം|മൈസൂർ]] ഭരണാധികാരി [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പുസുൽത്താന്റെ]] മലബാർ അധിനിവേശത്തെ തുടർന്ന് 1795ഓടെ തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാർ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി|ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുമായി]] രാഷ്ട്രീയ സഖ്യത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നിരുന്നു. തുടർന്ന് ഈ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അധീശത്വം അംഗീകരിക്കുകയും കമ്പനി അധികൃതർക്ക് കപ്പം കൊടുക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. ടിപ്പുവിന്റെ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിരവധി ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതിനോടൊപ്പം പല പ്രമുഖ നസ്രാണി പള്ളികളും തകർക്കപ്പെടുകയോ ആക്രമിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് മേധാവിത്വവും ഇടപെടലുകളും ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ സാമൂഹിക സ്ഥിതിയിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. കളരി ആയോധനമുറകളിൽ പരിശീലനം സിദ്ധിച്ച് സൈനിക സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന നസ്രാണികൾക്ക് ഇത് വലിയ തിരിച്ചടിയായി.{{sfnp|Bayly|2004|pp=281–286}} വ്യാപാര മേഖലയിലും സമുദായത്തിന് വലിയ തകർച്ച നേരിട്ടു. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച യൂറോപ്യന്മാർ മലബാറിലെ നസ്രാണികളുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ, അക്കാലത്തെ പരിതാപകരമായ അവസ്ഥ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book|first=George|last =Joseph|title= The life and times of a Kerala Christian nationalist|publisher =Orient Blackswan|year=200|page=33–39|ISBN=81-250-2495-6}}</ref> [[ആംഗ്ലിക്കൻ സഭ]] പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുമായി ബന്ധം തുടങ്ങുന്നത് ഇക്കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് മിഷനറിയും ഗവേഷകനുമായ [[ക്ലോഡിയസ് ബുക്കാനൻ]] ആണ് ഈ സഹകരണത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്.{{sfnp|Fenwick|2009|p=299-310}} ദിവന്നാസിയോസിന് ശേഷം പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിന്റെ തലവനായി ചുമതലയേറ്റ പകലോമറ്റം [[തോമാ ഏഴാമൻ|തോമാ 7ാമന്റെ]] കാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായുള്ള സഖ്യം കൂടുതൽ ശക്തമായി. തിരുവിതാംകൂറിലെയും കൊച്ചിയിലെയും ബ്രിട്ടീഷ് [[റസിഡൻറ്]] ആയിരുന്ന [[കോളിൻ മെക്കോളെ|കേണൽ കോളിൻ മെക്കോളെ]] ഇതിൽ പ്രത്യേക താൽപര്യം കാണിച്ചിരുന്നു. നസ്രാണികളുടെ പുത്തങ്കൂർ, പഴയകൂർ വിഭാഗങ്ങളുടെ പേരിൽ ഈസ്റ്റിന്ത്യാ കമ്പനിയിൽ 3000 [[പൂവരാഹൻ]] വീതം അദ്ദേഹം പലിശയ്ക്ക് നിക്ഷേപിച്ചു. [[വട്ടിപ്പണം]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഈ നിക്ഷേപത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്രോതസ്സ് എന്താണെന്ന് ഉള്ളത് ഇന്നും തർക്ക വിഷയമാണ്.{{sfnp|Fenwick|2009|p=311-2}} യൂറോപ്പ്യൻ കത്തോലിക്കാ മിഷനറിമാരുടെ ഇടപെടലുകളുടെ ഫലമായി പഴയകൂർ വിഭാഗത്തിന് സാമാന്യം ഭേദപ്പെട്ട സാമൂഹിക സ്ഥിതി നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. മാത്രമല്ല ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയും കത്തോലിക്കാസഭയും തമ്മിൽ ദീർഘകാലമായി നിലനിന്നിരുന്ന വൈരം പഴയകൂർ വിഭാഗവും ബ്രിട്ടീഷുകാരും തമ്മിൽ ശക്തമായ സഹകരണം ഉടലെടുക്കുന്നതിന് തടസ്സമായി നിലകൊണ്ടു. അതേസമയം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിന്തുണ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവും ആയ ഉനമനത്തിന് തങ്ങളെ സഹായിക്കുമെന്ന് പുത്തങ്കൂറ്റുകാർ വിലയിരുത്തി. പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിന് അക്കാലത്ത് വിദേശ മിഷനറിമാരുടെ സഹായങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ഒന്നിന് പുറകെ ഒന്നായി പകലോമറ്റം കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട മുതിർന്ന വൈദികരാണ് ഇവരുടെ സഭാ അധ്യക്ഷന്മാരായി ചുമതല നിർവ്വഹിച്ചിരുന്നത്. മത വിദ്യാഭ്യാസം, വൈദിക പരിശീലനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്കൊന്നും കാര്യക്ഷമമായ സംവിധാനങ്ങൾ അവർക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. റോമൻ കത്തോലിക്കാ മിഷണറിമാർക്കെതിരെ കടുത്ത എതിർപ്പും അവരുടെ ഇടയിൽ വ്യാപകമായിരുന്നു.{{sfnp|McKenzie|1906|p=214}} ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷുകാരും പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗവും തമ്മിൽ സുദൃഢമായ ഒരു സഖ്യം രൂപപ്പെടുന്നതിന് കളമൊരുക്കി. കമ്പനി ഭരണത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ആയിരുന്ന കൽക്കട്ടയിലെ ഇന്ത്യാ ആർച്ചുബിഷപ്പിന്റെ ആത്മീയ അധികാരത്തിന് കീഴിൽ പുത്തങ്കൂറ്റുകാരെ ചേർക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ആഗ്രഹിച്ചു. ഇതിന് പകലോമറ്റം മെത്രാന്മാർ ഒരു പ്രതിബന്ധമാണെന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ ബ്രിട്ടീഷുകാർ 1815ൽ റെസിഡന്റ് [[ജോൺ മൺറോ|കേണൽ ജോൺ മൺറോ]] തിരുവിതാംകൂർ റാണിയെ സ്വാധീനിച്ച് കോട്ടയത്ത് പുത്തങ്കൂറ്റുകാർക്കായി ആംഗ്ലിക്കൻ മിഷനറിമാരുടെ കീഴിൽ [[കോട്ടയം പഴയ സെമിനാരി|ഒരു സെമിനാരി]] സ്ഥാപിച്ചു.{{sfnp|Neill|2004|p=241}} കുന്നംകുളം സ്വദേശിയും പകലോമറ്റം മെത്രാന്മാരോട് വലിയ ആഭിമുഖ്യം ഇല്ലാത്ത ആളുമായിരുന്ന [[ദിവന്നാസിയോസ് ജോസഫ് ഒന്നാമൻ|പുലിക്കോട്ടിൽ ഇട്ടൂപ്പ് റമ്പാൻ]] ആയിരുന്നു പുത്തങ്കൂർ പക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ഈ ഉദ്യമത്തിന് പിന്തുണ കൊടുത്തിരുന്നത്. കോട്ടയത്തെ സെമിനാരിയിൽ ആംഗ്ലിക്കൻ പ്രൊട്ടസ്റ്റൻറ് രീതിയിലുള്ള വൈദിക പരിശീലനത്തിനും മിഷനറിമാർ തുടക്കമിട്ടു.{{sfnp|Fenwick|2009|p=331-5}}{{sfnp|Mackenzie|1906|p=214–215}} ====='''പകലോമറ്റം മെത്രാൻ പരമ്പരയുടെ അന്ത്യം'''===== ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭരണസ്വാധീനം നാൾക്കുനാൾ ശക്തിപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരുന്നു. പുത്തങ്കൂറ്റുകാരിലെ പകലോമറ്റം മെത്രാന്മാരുടെ കുടുംബാധിപത്യം ഭീഷണിയിൽ ആകുന്നത് ഇക്കാലഘട്ടത്തിലാണ്. തോമാ 7ാമന്റെ പിൻഗാമിയായി സ്ഥാനമേറ്റ [[തോമാ എട്ടാമൻ|തോമാ 8ാമൻ]] സാധുവായരീതിയിൽ മെത്രാൻ പട്ടം നേടിയിരുന്നില്ല. നിരവധിയാളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് എതിരെ രംഗത്ത് വന്നു. തൊഴിയൂർ മെത്രാന്മാരെ രഹസ്യമായി പിന്തുണച്ചിരുന്ന കുന്നംകുളംകാരൻ ഇട്ടൂപ്പ് റമ്പാൻ ആയിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന നേതാവ്.{{sfnp|Fenwick|2009|p=314}} തോമാ 7ാമന്റെ കാലം മുതൽ പകലോമറ്റം കുടുംബക്കാർ കുറവിലങ്ങാട് പ്രദേശത്തു നിന്നുള്ളവരും പഴയകൂർ വിഭാഗത്തിൽ ജനിച്ചു വളർന്നവരും ആയിരുന്നു. അധികാരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ആളുടെ മരണശേഷം പിൻഗാമി പുത്തങ്കൂറിലേക്ക് വരുകയാണ് ചെയ്തിരുന്നത്. ഇത് പലരുടെയും അമർഷത്തിന് കാരണമായി. പകലോമറ്റം മെത്രാൻമാർ ആഭിചാരക്രിയകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി അനാചാരങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതായും എതിരാളികൾ ആരോപിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കുടുംബാധിപത്യപരമായി പകലോമറ്റം മെത്രാന്മാരിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരുന്ന അധികാരം എടുത്തുകളയാനും ബ്രിട്ടീഷുകാർ പരിശ്രമിച്ചു. വടക്കൻ മേഖലയിൽ നിന്നുമുള്ള ഐപ്പ് റമ്പാന്റെയും കൂട്ടാളികളുടെയും മറ്റ് പകലോമറ്റം വിരുദ്ധരുടെയും പിന്തുണ ഈ നീക്കങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴയകൂറ്റുകാരുമായുള്ള പുനരൈക്യം സാധ്യമാക്കണമെങ്കിൽ അത് പഴയകൂറിലേക്ക് തങ്ങൾ ചേർന്നുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് പഴയകൂറ്റുകാർ പുത്തങ്കൂർ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് ആകണം എന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആശിർവാദത്തോടെ പകലോമറ്റം മെത്രാന്മാരുടെ എതിരാളികൾ നിലപാടെടുത്തു. നസ്രാണികളുടെ ഇരുവിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത രൂഢമൂലമാകുന്നതും പുനരൈക്യ സാധ്യതകൾ ഏതാണ്ട് പൂർണമായും അടയുന്നതും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.{{sfnp|Fenwick|2009|p=327-331}} 1815ഓടെ ഇട്ടൂപ്പ് റമ്പാൻ അന്നത്തെ തൊഴിയൂർ മെത്രാപ്പോലീത്ത [[ഗീവർഗ്ഗീസ് ഫീലക്സീനോസ് രണ്ടാമൻ|കിടങ്ങൻ ഗീവർഗ്ഗീസ് ഫീലക്സീനോസ് 2ാമനെ]] സമീപിക്കുകയും ദിവന്നാസ്സിയോസ് 2ാമൻ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായി മെത്രാൻ പട്ടം ഏൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|first=ഇ. എം. |last=ഫിലിപ്പ്|title=The Indian Church of St. Thomas|year=|page=177}}</ref> 1816ൽ തോമാ 8ാമൻ മരണമടഞ്ഞു. സ്വന്തം മരണത്തിനു മുമ്പ് പിതൃസഹോദരനെ [[തോമാ ഒൻപതാമൻ|തോമാ 9ാമൻ]] എന്ന പേരിൽ അദ്ദേഹം മെത്രാനായി അവരോധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ മണ്റോയുതെ പിന്തുണയോടെ തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിൽ നിന്ന് തനിക്ക് അനുകൂലമായി സഭാ തലവൻ എന്ന നിലയിലുള്ള അംഗീകാരം വാങ്ങി എടുക്കുന്നതിൽ ദിവന്നാസ്സിയോസ് 2ാമൻ വിജയിച്ചു. സമുദായത്തിന്റെ തലവൻ ആരാണെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി തീരുമാനിക്കുന്നത് തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിന്റെ അധികാരത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത് ഈ സംഭവത്തോടെയാണ്.{{sfnp|Fenwick|2009|p=333-4}} പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിലെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ളവരുടെ സമ്പൂർണ്ണമായ പിന്തുണയും തെക്കൻ മേഖലയിലെ പകലോമറ്റം വിരുദ്ധരുടെ പിന്തുണയും ആർജിക്കാൻ ദിവന്നാസ്സിയോസിന് കഴിഞ്ഞു.{{sfnp|Fenwick|2009|p=335-338}} തോമാ 9ാമൻ ഒറ്റപ്പെടുകയും അതോടെ പകലോമറ്റം മെത്രാൻ പരമ്പര പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിന്റെ ഇടയിൽ പൂർണമായും അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Fenwick|2009|p=323-324}} ====='''പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിലെ ആംഗ്ലിക്കൻ സ്വാധീനവും ആംഗ്ലിക്കൻ സുറിയാനിക്കാരും'''===== ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയും പുത്തങ്കൂറ്റുകാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഏറ്റവും ശക്തമാകുന്നതിന് ദിവന്നാസ്സിയോസ് 2ാമന്റെ ഏതാനും മാസങ്ങൾ മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന ഭരണകാലം സാക്ഷിയായി. ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയുടെ മിഷനറി പ്രസ്ഥാനമായിരുന്ന ''[[ചർച്ച് മിഷൻ സൊസൈറ്റി]]'' (സി. എം. എസ്.) പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കുന്നത് ഇക്കാലഘട്ടത്തിലാണ്.{{sfnp|Fenwick|2009|p=338-343}} ദിവന്നാസ്സിയോസ് 2ാമന്റെ മരണശേഷം ഫീലക്സീനോസ് 2ാമൻ സഭാഭരണം നേരിട്ട് ഏറ്റെടുക്കുകയും [[ദിവന്നാസിയോസ് മൂന്നാമൻ|പുന്നത്തറ ദിവന്നാസിയോസ്]], [[ദിവന്നാസിയോസ് നാലാമൻ|ചേപ്പാട് ദിവന്നാസിയോസ്]] എന്നിവരെ തന്റെ സഹായികളായും പിൻഗാമികളായും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സമയങ്ങളിൽ മെത്രാന്മാരായി വാഴിക്കുകയും ചെയ്തു. [[File:Original Syrian-Anglican cattanars from the nineteenth century (available freely in public domain).jpg|thumb|ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയിലെ പുത്തങ്കൂർ സുറിയാനി വൈദികർ (1836ൽ)]] സി. എം. എസ്. മിഷനറിമാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തിൽ ദൂരവ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. പ്രോട്ടസ്റ്റന്റ് ആശയങ്ങൾ പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ വ്യാപകമാക്കാനും അവരെ ക്രമേണ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയുടെ ഒരു ഘടകമാക്കിമാറ്റാനുമാണ് മിഷനറിമാർ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്. തിരുവിതാംകൂറിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സി. എം. ഏസ്. മിഷനറിമാർ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയിലെ നവീകരണ അനുഭാമുള്ള 'അധോസഭ'യുടെ ({{lang-en|Low Church}}) ആശയങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നവരായിരുന്നു. 'വിശ്വാസം മാത്രം', 'തിരുവെഴുത്ത് മാത്രം' ({{lang-la|Sola Scriptura, Sola Fide}}) എന്ന പ്രൊട്ടസ്റ്റൻറ് ആശയം അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിശുദ്ധരോടുള്ള വണക്കം, മരിച്ചവർക്കുള്ള പ്രാർത്ഥനകൾ, പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഇവർ എതിർത്തു. ചേപ്പാട് ദിവന്നാസിയോസ് 4ാമന്റെ ഭരണകാലത്തിന്റെ ആദ്യപകുതിവരെ ഈ നീക്കം സുഗമമായി മുന്നോട്ടുപോയി.{{sfnp|McKenzie|1906|p=214-5}} എന്നാൽ ഇതിനുശേഷം അധികം വൈകാതെ പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ വിഭാഗീയതയിലേക്കും ഇവ നയിച്ചു. സഭയിലെ ആംഗ്ലിക്കൻ മിഷനറിമാരുടെ ഇടപെടലിനെതിരെ നിലപാടെടുക്കാൻ ദിവന്നാസിയോസ് 4ാമൻ ഇതോടെ നിർബന്ധിതനായി. 1836 ജനുവരിയിൽ ദിവന്നാസ്സിയോസ് 4ാമ ന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന [[മാവേലിക്കര സുന്നഹദോസ്]] ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയുമായുള്ള ബന്ധം തള്ളിപ്പറയുകയും 'മലങ്കര സഭ' അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയർക്കീസിനും യാക്കോബായ സഭാപാരമ്പര്യത്തിനും വിധേയരായിരിക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു.{{sfnp|Fenwick|2009|p=397-402}}<ref>Cherian, Dr. C.V., ''Orthodox Christianity in India''. Academic Publishers, College Road, Kottayam. 2003.p. 254-262.</ref> ഇതോടെ സി. എം. എസ് മിഷനറിമാരുമായി നിലനിന്നിരുന്ന പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ സഭാ സഖ്യം അവസാനിച്ചു.{{sfnp|Neill|2002|pp=247–251}}{{sfnp|Bayly|2004|p=300}} എന്നാൽ ഇതിനോടകം ആംഗ്ലിക്കൻ ആശയങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായ ഒരു വിഭാഗം പുത്തങ്കൂറ്റുകാരിൽ രൂപപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഇവരിൽ ഒരു വിഭാഗം ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയുടെ ഭാഗമായി മാറി. എന്നാൽ ഇവർ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയിലും തങ്ങളുടെ വ്യതിരിക്തത നിലനിർത്തിയിരുന്നു. ഇവർ [[ആംഗ്ലിക്കൻ സുറിയാനിക്കാർ]] എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.{{efn|{{harvnb|Neill|2002|pp=247–251}}. {{cite news |title=Missionaries led State to renaissance: Pinarayi |journal=The Hindu |date=13 November 2016 |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Missionaries-led-State-to-renaissance-Pinarayi/article16444369.ece |language=en-IN |issn=0971-751X}}{{cite journal |title=Kerala to celebrate CMS mission |journal=Church Mission Society |date=9 November 2016 |url=https://churchmissionsociety.org/our-stories/kerala-celebrate-cms-mission |language=en}} {{cite book|last=Forrester|first=Duncan B. |year=2017|title=V. Caste Converts and the Kerala Christians|series= Caste and Christianity: Attitudes and Policies on Caste of Anglo-Saxon Protestant Missions in India. |publisher=Routledge|url=https://books.google.com/books?id=DSStDQAAQBAJ}}}} ഇവർക്കായി 1879ഓടെ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭ [[തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി മഹാ ഇടവക]] സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{cite journal |title=The Diocese of Travancore and Cochin, 1879. The Country of Fiords, Mountains, and Moplahs Bishops|journal=A History of the Church of England in India Since the Early Days of the East India Company.|first=Eyre |last=Chatterton |year=1924|url=http://anglicanhistory.org/india/chatterton1924/20.html|location=London|publisher =SPCK}}</ref><ref name="Keralawindow">{{cite journal |title=Kerala Window |website=keralawindow.net |url=http://www.keralawindow.net/Church_CSI.html |archive-date=2017-10-29 |access-date=2023-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029174020/http://www.keralawindow.net/Church_CSI.html |url-status=dead }}</ref> 1947ൽ ഇന്ത്യയിലെ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയും മറ്റ് ചില പ്രോട്ടസ്റ്റന്റ് സഭകളും ചേർന്ന് [[ചർച്ച് ഓഫ് സൗത്ത് ഇന്ത്യ|സി. എസ്. ഐ സഭയ്ക്ക്]] ({{lang-en|Church of South India|ചർച്ച് ഓഫ് സൗത്ത് ഇന്ത്യ}}) രൂപം കൊടുത്തതോടെ ഇവരെല്ലാം അതിൻറെ ഭാഗമായി. അതുകൊണ്ട് സി. എസ്. ഐ. സുറിയാനിക്കാർ എന്നും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="Keralawindow" /> ====='''പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിലെ സഭാനവീകരണ പ്രസ്ഥാനം, വിഭാഗീയത'''===== അതേസമയം മലങ്കര സഭയുടെ ഭാഗമായി തുടരാനും സുറിയാനി പൈതൃകം തുടരാനും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന നവീകരണ അനുഭാവികളും പുത്തങ്കൂറ്റുകാരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[അബ്രഹാം മല്പാൻ|പാലക്കുന്നത്ത് അബ്രഹാം മല്പാൻ]] എന്ന വൈദികന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇവർ സംഘടിച്ചു ഇവർ മലയാളത്തിലേക്ക് കുർബാന വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും വിശുദ്ധന്മാരുടെ വണക്കം, മരിച്ചവരോടുള്ള പ്രാർത്ഥനകൾ എന്നിവ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും മിഷനറിമാരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഏകസ്വഭാവവാദം ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രാർത്ഥനാ ഭാഗങ്ങൾ തിരുത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|ജോർജ്ജ്|1919|p=42}} പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗക്കാരുടെ ഇടയിൽ അക്കാലത്ത് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ലിപിയും ഉച്ചാരണരീതിയും ഉപേക്ഷിച്ച് പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ലിപിയും ഉച്ചാരണവും നടപ്പിൽ വരുത്താനും അബ്രാഹം മല്പാൻ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.{{sfnp|Fenwick|2011b}} എന്നാൽ ഈ നീക്കങ്ങളിൽ പലതും ദിവന്നാസിയോസ് 4ാമനെ ചൊടിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം അബ്രഹാം മൽപ്പാനെതിരെ അച്ചടക്ക നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ തങ്ങളുടെ പക്ഷത്തിന് അനുകൂലമായ നിലപാട് എടുക്കുന്ന ഒരാളെ മെത്രാനായി ലഭിക്കാൻ നവീകരണ പക്ഷക്കാർ ആഗ്രഹിച്ചു. ആംഗ്ലിക്കൻ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ പാലക്കുന്നത്ത് മാത്തൻ ശെമ്മാശനെ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിന്തുണയോടെ തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത അവർ സിറിയയിൽ അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ അടുക്കലേക്ക് അയച്ചു. 1842ൽ പാത്രിയർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് ഏലിയാസ് ദ്വിതീയൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് ഏലിയാസ് 2ാമൻ]] അദ്ദേഹത്തെ [[മാത്യൂസ് അത്താനാസിയോസ്]] എന്ന പേരിൽ മെത്രാഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ഇന്ത്യയിലേക്ക് ചുമതല ഏൽപ്പിച്ച് തിരിച്ചയക്കുകയും ചെയ്തു. മലബാറിൽ എത്തിച്ചേർന്ന അദ്ദേഹം ദിവന്നാസ്സിയോസ് 4ാമനെതിരെ നിലപാട് എടുത്തു. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിന്തുണ അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ദിവന്നാസിയോസ് സിറിയയിലേക്ക് കത്തുകൾ അയക്കുകയും മാത്യൂസ് അത്താനാസിയോസ് ആംഗ്ലിക്കൻ പക്ഷക്കാരൻ ആണ് എന്ന് ആരോപിച്ച് പാത്രിയർക്കീസിൽ നിന്ന് സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Mackenzie|1906|p=214-9}} തുടർന്ന് [[യുയാഖീം കൂറിലോസ്]] എന്ന സിറിയക്കാരനായ മെത്രാനെ പാത്രിയാർക്കീസ് മലബാറിലേക്ക് അയച്ചു. ദിവന്നാസിയോസ് 4ാമൻ തൻ്റെ സഭാദ്ധ്യക്ഷസ്ഥാനം കൂറിലോസിന് കൈമാറുകയും ഇരുവരും ചേർന്ന് അത്താനാസിയോസിന് എതിരെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ അധികാര തർക്കം കോടതി വ്യവഹാരത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. 1852ൽ തിരുവിതാംകൂർ റോയൽ കോടതി വിധി പ്രകാരം മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തയായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് മാത്യൂസ് അത്താനാസിയോസ് ആയിരുന്നു. യുയാഖീം കൂറിലോസിന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾ കെട്ടിച്ചമക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും ദിവന്നാസ്സിയോസ് അതിൽ പങ്കാളിയാണെന്നും കോടതി വിധിയെഴുതി. ഇതിനെ തുടർന്ന് കൂറിലോസിനെ തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ തങ്ങളുടെ അധികാരമേഖലയിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തി. {{sfnp|Mackenzie|1906|p=217-8}} ====='''മുളന്തുരുത്തി സുന്നഹദോസ്, മലങ്കര യാക്കോബായ സഭ മലങ്കര സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയായി മാറുന്നു'''===== മാത്യൂസ് അത്താനാസിയോസിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയുമായുള്ള ബന്ധം പഴയ രീതിയിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ ആംഗ്ലിക്കൻ മിഷനറിമാർ തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം വീണ്ടും സജീവമാക്കി. അതേസമയം സഭയിലെ പാരമ്പര്യവാദികൾ അത്താനാസിയോസിന് എതിരായ തങ്ങളുടെ എതിർപ്പ് തുടരുകയും യുയാഖീം കൂറിലോസിനെ തങ്ങളുടെ നേതാവായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവർക്കിടയിൽ പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ലിപിയും ഉച്ചാരണ ശൈലിയും കൂറിലോസ് നടപ്പിലാക്കി. 1865ൽ ഇവർ പുലിക്കോട്ടിൽ ഇട്ടൂപ്പ് എന്ന വൈദികനെ തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുത്ത് പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ അടുക്കലേക്ക് അയച്ചു. അന്നത്തെ യാക്കോബായ പാത്രിയർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് യാക്കൂബ് ദ്വിതീയൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് യാക്കൂബ് 2ാമൻ]] അദ്ദേഹത്തെ [[ദിവന്നാസിയോസ് ജോസഫ് രണ്ടാമൻ|ദിവന്നാസിയോസ് ജോസഫ് 2ാമൻ]] എന്ന പേരിൽ മെത്രാനായി അഭിഷേകം ചെയ്ത് തിരിച്ചയച്ചു. എന്നാൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പിന്തുണയുണ്ടായിരുന്ന അത്താനാസിയോസിനെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് നീക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല. ദിവന്നാസിയോസിനെ അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറാകാതിരുന്ന അദ്ദേഹം 1868ൽ തൻ്റെ പിൻഗാമിയായി [[തോമസ് അത്താനാസിയോസ്|തോമസ് അത്താനാസിയോസിനെ]] നിയമിച്ചു. തുടർന്ന് ദിവന്നാസ്സിയോസ് ജോസഫ് 2ാമന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാരമ്പര്യവാദികളുടെ അഭ്യർത്ഥനയെ തുടർന്ന് 1874ൽ അന്നത്തെ പാത്രിയാർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് പത്രോസ് തൃതീയൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് പത്രോസ് 3ാമൻ]] മലബാറിലേക്ക് വന്നു. 1876ൽ [[മുളന്തുരുത്തി സുന്നഹദോസ്|മുളന്തുരുത്തിയിൽ ഒരു സുന്നഹദോസ്]] പാത്രിയർക്കീസ് വിളിച്ചു ചേർത്തു. എന്നാൽ മാത്യൂസ് അത്താനാസിയോസ് അതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല. തുടർന്ന് പാത്രിയാർക്കീസ് സുന്നഹദോസിൽവെച്ച് അത്താനാസിയോസ് സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ടതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും പകരം മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്ത ചുമതല ദിവന്നാസിയോസിനെ ഏൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. സഭയെ ആറ് ഭദ്രാസനങ്ങളായി പാത്രിയാർക്കീസ് വിഭജിക്കുകയും ഓരോന്നിനും മെത്രാപ്പോലീത്തമാരെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ പുത്തങ്കൂർ വിഭാഗത്തെ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ഘടകമാക്കി മാറ്റുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചു. മലങ്കര സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ എന്ന പേര് ഔദ്യോഗികമായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയും സഭയുടെ ഭരണനിർവഹണത്തിന് അല്മായരുടെയും വൈദികരുടെയും പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിന് വ്യവസ്ഥാപിത സംവിധാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.{{efn| {{Cite book|url=https://books.google.co.in/books/about/India.html?id=y7GKwhuea9kC&source=kp_book_description&redir_esc=y|pages=357-364|last=Varghese|first=Alexander P.|title=India: History, Religion, Vision and Contribution to the World|location=India|publisher=Atlantic Publishers & Distributors|year=2008|isbn=9788126909032}} {{harvnb|വർഗ്ഗീസ്|2011}}. {{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=6hSODgAAQBAJ&pg=PT254&dq=mulanthuruthy+synod&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwi8uZu9o6L9AhV72TgGHdBUCtIQ6AF6BAgFEAM#v=onepage&q=mulanthuruthy%20synod&f=false|title=The Eucharistic Liturgy: A Liturgical Foundation for Mission in the Malankara Mar Thoma Syrian Church|last=Pallikunnil|first=Jameson K.|date=2017-03-20|publisher=AuthorHouse|isbn=978-1-5246-7652-0|language=en}} {{harvnb|Mackenzie|1906|p=218}}. {{harvnb|ജോസഫ്|2011}}}} ====='''ഭിന്നത അടുത്ത പിളർപ്പിലേക്ക്, മലങ്കര മാർത്തോമാ സുറിയാനി സഭ'''===== എന്നാൽ ഈ തീരുമാനങ്ങളെ അംഗീകരിക്കാൻ മാത്യൂസ് അത്താനാസിയോസ് കൂട്ടാക്കിയില്ല. പ്രാദേശിക ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികളുടെ പിന്തുണയോടെ അദ്ദേഹം സഭാദ്ധ്യക്ഷ പദവിയിൽ തുടർന്നു. 1877ൽ അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് പിൻഗാമിയായി തോമസ് അത്താനാസിയോസ് ചുമതലയേറ്റു. ഇത് ദിവന്നാസ്സിയോസിനോ പാത്രിയാർക്കീസ് പക്ഷക്കാർക്കോ ഒരിക്കലും സ്വീകാര്യമായിരുന്നില്ല. അവർ തോമസ് അത്താനാസിയോസിനെതിരെ കോടതിയെ സമീപിച്ചു. 1889ൽ ദിവന്നാസ്സിയോസിന് അനുകൂലമായി തിരുവിതാംകൂർ [[മലങ്കര സഭാ റോയൽ കോടതിവിധി (1889)|റോയൽ കോടതിവിധി]] പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇതോടെ സഭാദ്ധ്യക്ഷ പദവിയും കോട്ടയം സെമിനാരിയും സ്വത്ത് വകകളും പള്ളികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാം നവീകരണ പക്ഷക്കാർക്ക് നഷ്ടമാവുകയും അവയെല്ലാം ദിവന്നാസ്സിയോസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാത്രിയാർക്കീസ് പക്ഷക്കാർക്ക് ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം തോമസ് അത്താനാസിയോസന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിലകൊണ്ടവർ [[മലങ്കര മാർത്തോമാ സുറിയാനി സഭ]] എന്ന പേരിൽ സ്വതന്ത്ര സഭയായി.{{sfnp|Fenwick|2011b}} പാത്രിയർക്കീസിന്റെ പരമാധ്യക്ഷത അംഗീകരിച്ച് ദിവന്നാസ്സിയോസ് ജോസഫ് 2ാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിലകൊണ്ടവർ മലങ്കര സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ എന്ന പേരിൽ തുടർന്നു.{{sfnp|Varghese|2008|p=363}}<ref>N.M. Mathew, ''History of the Marthoma Church'' (Malayalam), Volume II.(2007). Page 125.</ref> ====='''പുത്തങ്കൂറ്റുകാർ വീണ്ടും പിർപ്പിലേക്ക്, മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ'''===== {{main|മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് - യാക്കോബായ സഭാതർക്കം}} 1908ൽ ദിവന്നാസ്സിയോസ് ജോസഫ് 2ാമന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് [[വട്ടശ്ശേരിൽ ദിവന്നാസിയോസ് ഗീവർഗീസ്|വട്ടശ്ശേരിൽ ദിവന്നാസിയോസ് ഗീവർഗീസിനെ]] (ദിവന്നാസ്സിയോസ് 6ാമൻ) മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തയായും [[കൊച്ചുപറമ്പിൽ കൂറിലോസ് പൗലോസ്|കൊച്ചുപറമ്പിൽ കൂറിലോസ് പൗലോസിനെ]] മെത്രാപ്പോലീത്തയായും അന്നത്തെ അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയാർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുല്ല രണ്ടാമൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുല്ല 2ാമൻ]] വാഴിച്ചു. എന്നാൽ അധികം വൈകാതെ മലങ്കര സഭയുടെ സ്വത്തുക്കളുടെ മേലും ദൈനംദിന ഭരണത്തിന്റെ മേലും അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയർക്കീസും വട്ടശ്ശേരി ദിവന്നാസിയോസും തമ്മിൽ തർക്കം ഉടലെടുത്തു. സഭയിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം പാത്രിയാർക്കീസിനെ അനുകൂലിച്ചു. ഇതിനെ തുടർന്ന് 1911ൽ പാത്രിയാർക്കീസ് അബ്ദുല്ല 2ാമൻ ദിവന്നാസ്സിയോസിനെ മുടക്കുകയും സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കുകയും പകരം കൂറിലോസ് പൗലോസിനെ മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തയായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Varghese|2011}} ഇത് അംഗീകരിക്കാൻ വട്ടശ്ശേരി ദിവന്നാസിയോസും കൂട്ടരും തയ്യാറായില്ല. ഇതിനെ തുടർന്ന് സഭ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇതിനിടയിൽ വട്ടശ്ശേരിയിൽ ദിവന്നാസിയോസും കൂട്ടരും ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് തുർക്കി അധികാരികൾ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ട മുൻ പാത്രിയർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുൽമസീഹ് 2ാമൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുൽമസീഹ് 2ാമനെ]] മലബാറിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Varghese|2011}} 1912ൽ ഇന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചേർന്ന അബ്ദുൽമസിഹ് 2ാമൻ ഇവരുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം [[മുറിമറ്റത്തിൽ പൗലോസ് ഇവാനിയോസ്|മുറിമറ്റത്തിൽ പൗലോസ് ഇവാനിയോസിനെ]] [[മഫ്രിയോനോ]] അഥവാ കാതോലിക്കോസ് ആയി വാഴിച്ചു.{{sfnp|Varghese|2011}} എന്നാൽ ഈ നീക്കം സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ അംഗീകരിച്ചില്ല.<ref>{{cite encyclopaedia|last=Kiraz|first=George A.|title=ʿAbdulmasīḥ II|url=https://gedsh.bethmardutho.org/entry/Abdulmasih-II|year=2011b|encyclopaedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage: Electronic Edition}}</ref> മുമ്പ് 1902ൽ അബ്ദുൽമസിഹ് 2ാമൻ പാത്രിയാർക്കീസ് ആയിരിക്കെ ഇതേ ആവശ്യം ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഉയർന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം അത് അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല.{{sfnp|Kiraz|2011a}} ഈ സംഭവത്തെ തുടർന്ന് ദിവനാസിയോസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മെത്രാൻ കക്ഷി വിഭാഗം തങ്ങളുടെ സഭ പാത്രിയർക്കീസിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായ ഒരു സ്വയംശീർഷക ആണ് എന്ന് അവകാശപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.{{sfnp|Kiraz|2011a}}{{sfnp|Varghese|2011}} എന്നാൽ മറുവശത്ത് പാത്രിയർക്കീസിനെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന ബാവകക്ഷിക്കാർ ഈ അവകാശവാദങ്ങൾ തള്ളിക്കളയുകയും കൂറിലോസ് പൗലോസിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിനുശേഷം [[അത്താനാസിയോസ് പൗലോസ്|അത്താനാസിയോസ് പൗലോസിന്റെയും]] നേതൃത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Joseph|2011}}<ref>{{cite book |author=K Mani Rajan|date=2017|title=Holy Fathers of The Syrian Orient Entombed in Kerala|pages=111–116|url=http://rajanachen.com/files/eng3.pdf|publisher=JSC Publications}}</ref> പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ പരമാധികാരം അംഗീകരിച്ച വിഭാഗം [[മലങ്കര സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] എന്ന പേരിൽ നിലകൊണ്ടു. ബാവ കക്ഷി, പാത്രിയർക്കീസ് കക്ഷി, യാക്കോബായ സഭ എന്നെല്ലാം ഇവർ അറിയപ്പെട്ടു. മറുഭാഗത്ത് വട്ടശ്ശേരി ദിവന്നാസിയോസിന് പിന്തുണച്ചവർ മെത്രാൻ കക്ഷി അല്ലെങ്കിൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ]] എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു.{{sfnp|Varghese|2011}} പിളർപ്പിനെ തുടർന്ന് ഇരുവിഭാഗവും ദീർഘമായ കോടതി വിപഹാരങ്ങൾക്ക് മുന്നോട്ടു പോയി. കോടതിക്ക് പുറത്ത് തർക്കം ഒത്തുതീർപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും നടന്നു. 1958ൽ ഇരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ബിഷപ്പുമാർ പരസ്പരം അനുരഞ്ജനപ്പെടുകയും കാതോലിക്കോസ് [[ബസേലിയോസ്‌ ഗീവർഗീസ് ദ്വിതീയൻ|ബസേലിയോസ്‌ ഗീവർഗീസ് 2ാമന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഉള്ള ബിഷപ്പുമാരുടെ സുന്നഹദോസിന്റെ അധികാരം അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു കരാറിൽ എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Joseph|2011}}<ref>[https://books.google.com/books?id=QUMOAAAAQAAJ ''A History of Eastern Christianity''] – Taylor & Francis, pp. 372–374</ref> 1958ൽ മലങ്കര സഭയുടെ സ്വയം ഭരണാധികാരം അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് സുപ്രീംകോടതി നൽകിയ വിധി ഈ പുനരൈക്യത്തിന് നിർണായകമായി തീർന്നു. ഇതിനെ തുടർന്ന് 1964ൽ ഗീവർഗീസ് 2ാമൻ കാതോലിക്കരുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് അന്നത്തെ പാത്രിയർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് യാക്കൂബ് തൃതീയൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് യാക്കൂബ് 3ാമൻ]] കേരളത്തിൽ എത്തിച്ചേരുകയും [[ബസേലിയോസ്‌ ഔഗേൻ|ബസേലിയോസ്‌ ഔഗേൻ 1ാമനെ]] പുതിയ കാതോലിക്കയായി വാഴിക്കുകയും ചെയ്തു. 1965ൽ [[അഡിസ് അബെബ|അഡിസ് അബാബയിൽ]] ചേർന്ന [[ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകൾ|ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകളുടെ]] ആഗോള സമ്മേളനത്തിൽ പാത്രിയർക്കീസ് യാക്കൂബ് 3ാമന്റെയും കാതോലിക്കോസ് ഔഗേൻ 1ാമന്റെയും നേതൃത്വത്തിൽ ഏകസഭയായി സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ പങ്കെടുത്തു. എന്നാൽ ഈ ഐക്യം അധികം കാലം നിലനിന്നില്ല. ആഭ്യന്തരമായ തർക്കങ്ങൾ തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. സഭയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ അധികാരത്തിന്റെയും വ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങൾ സഭയെ വീണ്ടും പിളർപ്പിൽ എത്തിച്ചു.{{sfnp|Joseph|2011}} 1975ൽ ചേർന്ന് ആഗോള സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭാ സുന്നഹദോസ് കാതോലിക്കോസ് ഔഗേൻ 1ാമനെ സ്ഥാനഭൃഷ്ടനാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.{{sfnp|Joseph|2011}} ഇതിനെ തുടർന്ന് സഭ വീണ്ടും പിളരുകയും പാത്രിയർക്കീസിനെ അനുകൂലിക്കുന്നവർക്ക് പുതിയ പ്രാദേശിക തലവനായി കാതോലിക്കോസ് [[ബസേലിയോസ് പൗലോസ് ദ്വിതീയൻ|ബസേലിയോസ്‌ പൗലോസ് 2ാമൻ]] നിയമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ കോടതി വ്യവഹാരങ്ങൾ പഴയ രീതിയിൽ വീണ്ടും ശക്തമായി. 1995ലും 2017ലും സഭയുടെ ഐക്യവും മെത്രാൻ കക്ഷി വിഭാഗത്തിന്റെ ഭരണഘടനയുടെ നിയമസാധുതയും മലങ്കര സഭയുടെ സ്വയം ഭരണാധികാരവും ഇവയോടൊപ്പം പാത്രിയർക്കീസിന്റെ സ്ഥാനീക മേൽക്കോയ്മയും ആഗോള പരമാദ്ധ്യക്ഷതയും അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് സുപ്രീംകോടതിയിൽ നിന്ന് വിധികൾ ഉണ്ടായി. എന്നാലും ഇരുവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത ഇന്നും തുടരുന്നു. ബാവാ കക്ഷി അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയർക്കീസിന്റെ കീഴിൽ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ ഭാഗമായ സ്വയംഭരണ സഭയായി മലങ്കര യാക്കോബായ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ എന്ന പേരിൽ തുടരുന്നു. അതേസമയം സ്വയം ശീർഷകത്വം അവകാശപ്പെടുന്ന മെത്രാൻ കക്ഷി വിഭാഗം മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ എന്ന പേരിൽ സ്വതന്ത്ര ഓറിയൻറൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയായി നിലകൊള്ളുന്നു.{{sfnp|Joseph|2011}}{{sfnp|Varghese|2011}}{{sfnp|Vadakkekara|2007|p=94-96}}{{sfnp|Kiraz|2011a}} ====='''മലങ്കര സുറിയാനി കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ രൂപീകരണം'''===== ബാവാ കക്ഷി, മെത്രാൻ കക്ഷി വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ നിലനിന്ന കലഹത്തിനിടെ 1930ൽ [[ഗീവർഗ്ഗീസ് ഇവാനിയോസ്|പണിക്കർവീട്ടിൽ ഗീവർഗ്ഗീസ് ഇവാനിയോസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ പുത്തങ്കൂറ്റുകാരിൽ ഒരു വിഭാഗം ആളുകൾ കത്തോലിക്കാ സഭയോട് പുനരൈക്യപ്പെട്ടു. ഇവർ [[മലങ്കര സുറിയാനി കത്തോലിക്കാ സഭ]] എന്നറിയപ്പെട്ടു. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ നിന്ന് ഗീവർഗീസ് ഇവാനിയോസിന് പുറമേ [[യാക്കൂബ് തെയോഫിലോസ്|യാക്കൂബ് തെയോഫിലോസും]] ഈ നീക്കത്തിന്റെ ഭാഗമായി. 1932 ജൂൺ 11ന് [[തിരുവനന്തപുരം മലങ്കര കത്തോലിക്കാ അതിഭദ്രാസനം|തിരുവനന്തപുരം ഇവരുടെ ആസ്ഥാന അതിഭദ്രാസനമായും]] ഇവാനിയോസ് മെത്രാപ്പോലീത്തയായും [[തിരുവല്ല മലങ്കര കത്തോലിക്കാ ഭദ്രാസനം|തിരുവല്ല ഭദ്രാസനം]] സാമന്തരൂപതയായും തിയോഫിലോസ് അതിന്റെ ബിഷപ്പായും നിയമിക്കപ്പെട്ടു.<ref>Cherian, Dr. C.V., ''Orthodox Christianity in India''. Academic Publishers, College Road, Kottayam. 2003.p. 354.</ref>{{sfnp|Brock|2011b}} മലങ്കര സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ ക്നാനായ മെത്രാപ്പോലീത്ത തോമസ് ദിയസ്കോറസ്, തൊഴിയൂർ സഭയിൽ നിന്ന് പൗലോസ് ഫീലക്സീനോസ് എന്നിവരും കത്തോലിക്കാ സഭയിലേക്ക് ചേർന്നു. 2005 ഫെബ്രുവരി 10ന് ഈ സഭയെ ഒരു മേജർ ആർക്കിഎപിസ്കോപ്പൽ സ്വയാധികാര സഭയായി റോം ഉയർത്തുകയും സഭയുടെ ആദ്യ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായി [[മുളഞ്ചരുവിൽ സിറിൾ ബസേലിയോസ്‌]] സ്ഥാനമേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തിന് ശേഷം സഭാദ്ധ്യക്ഷൻ കാതോലിക്കോസ് എന്ന ശീർഷകം ഔദ്യോഗികമായി ഉപയോഗിക്കാനും ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite book|last=ചേടിയത്ത്|first=ഗീവർഗ്ഗീസ്|author-link=|url=https://malankaralibrary.com/ImageUpload/2f994b126f0c07feb01530cc639479f5.pdf|pages=201, 226| publisher=OIRSI publications| location=Vadavathoor|title=The Malankara Catholic Church}}</ref> ==== <u>പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിലെ സ്വതന്ത്ര കൽദായ സുറിയാനി സഭാസംവിധാനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ശ്രമങ്ങൾ</u> ==== കൂനൻ കുരിശ് സത്യത്തിന് ശേഷം പറമ്പിൽ ചാണ്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ''പ്രൊപ്പഗാൻദാ'' സംവിധാനവുമായി ഐക്യപ്പെട്ട പഴയകൂറ്റുകാരുടെ മേൽ പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന ദശകങ്ങളിൽ തന്നെ ലത്തീൻ ആധിപത്യം വീണ്ടും അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ''പ്രൊപ്പഗാൻദാ'' സംവിധാനത്തിന്റെ കീഴിലെ കർമ്മലിത്താ മിഷനറിമാരുടെ സഭാ ഭരണം ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിനു ശേഷമുള്ള ''പദ്രുവാദോ'' ഈശോസഭാ മിഷണറിമാരുടെ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നില്ല. തങ്ങളുടെ ഇടവകപള്ളികളുടെ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും വിദേശികളും തങ്ങളുടേതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ സഭാപരമ്പര്യം പിന്തുടരുന്നവരും ആയ ലത്തീൻ മെത്രാന്മാരുടെ കുത്തകയായി സഭാഭരണം നിലകൊണ്ടു. ഇതിനെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ തുടർക്കഥയായി. പുത്തങ്കൂറ്റുകാരുമായി വീണ്ടും ഐക്യപ്പെടാനും കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ സംവിധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും അവർ തുടർച്ചയായി ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ കരിയാറ്റിൽ യൗസേപ്പ്, അബ്രാഹം പണ്ടാരിക്കൽ എന്നീ മെത്രാപ്പോലീത്താമാർ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഭരണാധികാരികളായി ചുമതലയേറ്റിരുന്നു. എന്നാൽ ''പ്രൊപ്പഗാൻദാ'', ''പദ്രുവാദോ'' എന്നിവയുടെ ഭാഗമായ പ്രാദേശിക കത്തോലിക്കാ നേതൃത്വങ്ങളും റോമിലെ ആഗോള സഭാനേതൃത്വവവും ഈ നീക്കങ്ങളെ എതിർത്തിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ നീക്കങ്ങളെല്ലാം ഫലമണിയാതെ പരാജയപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിലെ ലത്തീൻ ഭരണത്തോടുള്ള അസംതൃപ്തിയും കൽദായ ബന്ധത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളും തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരുന്നു. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ ഈ നീക്കങ്ങൾ അതിൻറെ നിർണായക ഘട്ടത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.{{efn|{{harvnb|പുലിയുറുമ്പിൽ|1994}}. {{harvnb|പള്ളത്ത്|2006}}. {{harvnb|പള്ളിപ്പുറത്തുകുന്നേൽ|1982}}. {{harvnb|പെരുന്തോട്ടം|1994}}. {{harvnb|തോണിപ്പാറ|1999}}. {{harvnb|വാരിക്കാട്ട്|1995}}.}} ====='''പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നീക്കങ്ങൾ'''===== റോമിൽ മാർപാപ്പയുടെ അടുത്തേക്കും ''മൊസൂളിലെ'' കൽദായ കത്തോലിക്ക പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ അടുക്കലേക്കും തുടർച്ചയായി നടത്തിയ ദീർഘമായ കത്തിടപാടുകൾക്ക് ഫലം ഒന്നും ഉണ്ടാകാതെ വന്നതിനേത്തുടർന്ന് 1856ൽ പഴയകൂർ വൈദികരുടെ പ്രതിനിധികളായി ഏതാനും പേർ കൽദായ പാത്രിയർക്കീസ് [[യൗസേപ്പ് ആറാമൻ|യൗസേപ്പ് 6ാമൻ ഔദോയെ]] സന്ദർശിക്കാൻ യാത്രയായി. [[അന്തോണി കുടക്കാച്ചിറ]] എന്ന വൈദികൻ ആയിരുന്നു അവരുടെ നേതാവ്. ഈ സന്ദർശനത്തിനുശേഷം മലബാറിലേക്ക് മടങ്ങിയ അദ്ദേഹം വീണ്ടും [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലേക്ക്]] യാത്ര ചെയ്യുകയും അവിടെവെച്ച് അകാലത്തിൽ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തു. മലബാറിലേക്ക് മെത്രാനെ നിയമിച്ച അയക്കാനുള്ള പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ നീക്കങ്ങളെ റോമിലെ ''പ്രൊപ്പഗാൻദാ'' തീവ്രമായി എതിർത്തിരുന്നു. മലബാറിലെയും ബാഗ്ദാദിലെയും ലത്തീൻ സഭാ നേതൃത്വവും കൽദായ ബന്ധം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതിന് എതിരെയും തദ്ദേശീയ വൈദികരെ മെത്രാന്മാരാക്കുന്നതിന് എതിരെയും നിലപാടെടുത്തുകൊണ്ടിരുന്നു. മലബാറിലെ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ എന്നപോലെ കൽദായ കത്തോലിക്കരുടെ ഇടയിലും ഇത് കടുത്ത അതൃപ്തിയ്ക്ക് കാരണമായി. അന്തോണി കുടക്കാച്ചിറയോടൊപ്പം ബാഗ്ദാദിലേക്കുള്ള ആദ്യ യാത്രയിൽ അനുഗമിച്ചിരുന്ന [[അന്തോണി തൊണ്ടനാട്ട്]] എന്ന മലയാളി വൈദികനെ അവർ [[ഖുദ്ശാനിസ്|ഖുദ്ശാനിസിൽ]] ആസ്ഥാനമാക്കിയ പരമ്പരാഗത അസ്സീറിയൻ പാത്രിയർക്കീസ് [[ശിമയോൻ പതിനെട്ടാമൻ റൂവേൽ|ശിമയോൻ 18ാമൻ റൂവേലിന്റെ]] പക്കലേക്ക് അയച്ചു. അദ്ദേഹം അന്തോണി തൊണ്ടനാട്ടിനെ അബ്ദീശോ എന്ന പേരിൽ ഇന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്തയായി നിയമിച്ചു.{{sfnp|Brock|2011c}} ====='''തോമാ റോക്കോസും ഏലിയാ മേലൂസും'''===== ഇതിനിടെ 1860ൽ കൽദായ കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസികളുടെയും പുരോഹിതരുടെയും നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി [[തോമാ റോക്കോസ്]] എന്ന വൈദികനെ പാത്രിയർക്കീസ് യൗസേപ്പ് 6ാമൻ മെത്രാനായി വാഴിച്ച് ഇന്ത്യയിലേക്ക് അയച്ചു. 1861ൽ മലബാറിൽ എത്തിയ തോമാ റോക്കോസ് മെത്രാപ്പോലീത്ത ഭൂരിഭാഗം വരുന്ന പഴയകൂർ സുറിയാനി പള്ളികളുടെയും പിന്തുണ നേടിയെടുത്തു. എന്നാൽ ഈ നീക്കത്തോട് ലത്തീൻ സഭാ നേതൃത്വം അതിരൂക്ഷമായ രീതിയിലാണ് പ്രതികരിച്ചത്. മൊസൂളിലെ റോമൻ പ്രതിനിധി ആയിരുന്ന ഹെൻറി അമാന്റൺ കൽദായ കത്തോലിക്കാ പാത്രിയർക്കീസിനെയും സഭയിലെ മുഴുവൻ മെത്രാന്മാരെയും മുടക്കുമെന്നും ശിക്ഷാനടപടികൾക്ക് വിധേയരാക്കും എന്നും ഭീഷണി മുഴക്കി. വരാപ്പുഴയിലെ കർമ്മലീത്താ വികാരി അസ്തോലിക്ക [[ബർണദീൻ ബച്ചിനെല്ലി|ബർണ്ണദീൻ ബച്ചിനെല്ലിയും]] രൂക്ഷമായ പ്രതികരണവുമായി മുന്നോട്ടു വന്നു. തോമാ റോക്കോസ് സുറിയാനിക്കാരുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്വാധീനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ [[കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസ് ചാവറ|ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസ്]] എന്ന തദ്ദേശീയ കർമ്മലീത്താ വൈദികനെ സുറിയാനി പള്ളികൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വികാരി ജനറലായി അദ്ദേഹം നിയമിച്ചു. ഇതോടെ തോമാ റോക്കോസിന്റെ ജനപിന്തുണയിൽ ഇടിവുണ്ടായി. ഇതിനിടയിൽ അന്നത്തെ മാർപാപ്പ [[പിയൂസ് ആറാമൻ|പിയൂസ് 6ാമനും]] ''പ്രൊപ്പഗാൻദാ'' സംഘവും തോമാ റോക്കോസിനെ തിരിച്ചുവിളിക്കാൻ പാത്രിയർക്കീസിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു.<ref>{{cite book|first=Giacomo|last=Martina|title=Pio IX (1851-1866)|url=https://archive.org/details/pioix185118660000mart|year=1986|isbn=8876525432|pages=[https://archive.org/details/pioix185118660000mart/page/372 372]–374}}</ref> അല്ലാത്തപക്ഷം പാത്രിയർക്കീസിനെതിരെ അച്ചടക്ക നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്നും അവർ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി. തോമാ റോക്കോസിനെ റോം മഹറോൻ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ അദ്ദേഹത്തിന് മലബാറിൽ ലഭിച്ചിരുന്ന പിന്തുണ ദുർബലമാവുകയും പാത്രിയാർക്കീസ് അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചു വിളിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Brock|2011c}} ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസിന്റെ കാലഘട്ടം പഴയകൂറ്റുകാർക്ക് പുരോഗതിയുടെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു. ആംഗ്ലിക്കൻ മിഷനറിമാരുടെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രേരണ ഉൾക്കൊണ്ടുകൊണ്ട് വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ നവോത്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വ്യാപകമാക്കി. അതേസമയം അബ്ദീശോ തൊണ്ടാനാട്ട് മലബാറിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. എന്നാൽ അദ്ദേഹം കത്തോലിക്കൻ അല്ലാത്ത അസീറിയൻ പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ അടുക്കൽ നിന്നും മെത്രാൻ പട്ടം ഏറ്റതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ മെത്രാപ്പോലീത്ത സ്ഥാനം അംഗീകരിക്കാൻ നാട്ടുകാർ തയ്യാറായില്ല. പകരം അദ്ദേഹത്തെ ഇടവക വികാരിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് അനുവദിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ കൽദായ പാത്രിയാർക്കീസിന്റെ അടുക്കലേക്ക് പഴയകൂറ്റുകാർ വീണ്ടും കത്തുകൾ എഴുതി അയച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ഇതിനേത്തുടർന്ന് 1864ൽ [[യോഹന്നാൻ ഏലിയാ മേലൂസ്]] എന്ന കൽദായ വൈദികനെ പാത്രിയർക്കീസ് മെത്രാപ്പോലീത്തയായി വാഴിച്ച് ഇന്ത്യയിലേക്ക് അയച്ചു.{{sfnp|Wilmshurst|2000|p=34}}{{sfnp|Brock|2011c}}<ref>{{Cite web|url=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bmellus.html|title=Bishop Jean-Élie Mellus &#91;Catholic-Hierarchy&#93;}}</ref> എന്നാൽ 1882ൽ റോമിൽ നിന്നുള്ള രൂക്ഷമായ ഇടപെടലിനെ തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിനും മടങ്ങേണ്ടതായി വന്നു. തോമാ റോക്കോസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നടന്ന നിങ്ങളുടെ തനിയാവർത്തനമാണ് അപ്പോഴും സംഭവിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.churchoftheeastindia.org/the-church.php|title=Church of the East - India|access-date=2023-11-23|archive-date=2023-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409232814/http://www.churchoftheeastindia.org/the-church.php|url-status=dead}}</ref>{{sfnp|Wilmshurst|2000|p=75}} ====='''കൽദായ സുറിയാനി സഭ, അസ്സീറിയൻ സഭാ ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു'''===== റോമിൽ നിന്നുള്ള കടുത്ത ഇടപെടൽ മൂലം ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് മടങ്ങി പോകേണ്ടി വന്നെങ്കിലും [[മിഖായേൽ അഗസ്തീനോസ്]] എന്ന ഒരു [[കോറപ്പിസ്ക്കോപ്പ|കോറപ്പിസ്കോപ്പയെ]] മലബാറിൽ ഏലിയാ മേലൂസ് നിലനിർത്തിയിരുന്നു. മേലൂസിനെ അംഗീകരിച്ചിരുന്നവരുടെ നേതൃത്വം ഇദ്ദേഹം ഏറ്റെടുത്തു. അബ്ദീശോ തൊണ്ടാനാട്ട് ഇക്കാലത്ത് മെത്രാപ്പോലീത്ത എന്ന നിലയിലുള്ള തൻ്റെ അധികാരങ്ങൾ വിനിയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. {{sfnp|മൂക്കൻ|1987|p=}} ഇവർ [[കൽദായ സുറിയാനി സഭ]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. അബ്ദീശോയുടെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിൻറെ പിൻഗാമിയായി 1907ൽ [[അബിമലേക്ക് തിമോത്തെയോസ്]] എന്ന മെത്രാപ്പോലീത്തയെ അന്നത്തെ അസ്സീറിയൻ പാത്രിയർക്കീസ് [[ശിമയോൻ പത്തൊമ്പതാമൻ ബെന്യാമിൻ|ശിമയോൻ 19ാമൻ ബെന്യാമിൻ]] അയച്ചു. {{sfnp|മൂക്കൻ|1975|p=11-26}}{{sfnp|Perczel|2013|p=435-436}} താൻ നിയന്ത്രണ ഏറ്റെടുത്ത പള്ളികളിൽ നിന്ന് കത്തോലിക്കാ സ്വാധീനത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പിക്കുകളായ രൂപങ്ങൾ ചിത്രങ്ങൾ മുതലായവ നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്ത് [[കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭ|കിഴക്കിന്റെ അസീറിയൻ സഭയുടെ]] സഭാ പാരമ്പര്യവും ആചാരക്രമരീതികളും പുനുരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.{{sfnp|Brock|2011c}}{{sfnp|വടക്കേക്കര|2007|p=103}} ====='''സുറിയാനി കത്തോലിക്കർ ലത്തീൻ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തപ്പെടുന്നു, സിറോ-മലബാർ സഭ'''===== ലത്തീൻ സഭാ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമാകാനും കൽദായ സുറിയാനി ആചാരക്രമം പാലിക്കുന്ന തദ്ദേശീയ സഭാസംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്താനും ഇതിന് ആവശ്യമെങ്കിൽ കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനുമുള്ള പഴയകൂറ്റുകാരുടെ നൂറ്റാണ്ടുകളായുള്ള തീർച്ചയായ ശ്രമങ്ങൾ റോമിനെയും പ്രൊപ്പഗാൻദാ സംവിധാനത്തെയും അലോസരപ്പെടുത്തി. അടിച്ചമർത്തലിലൂടെ എല്ലാ കാലത്തും തദ്ദേശീയരായ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളെ ഭരിക്കാൻ ആവില്ല എന്നും അതിനു ഇനിയും തുനിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും സഭയിൽ പിളർപ്പുകൾ ഉണ്ടാകും എന്നും മനസ്സിലാക്കിയ റോമൻ കത്തോലിക്ക നേതൃത്വം മലബാറിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളെ ലത്തീൻ സഭയുടെ വരാപ്പുഴ വികാരിയാത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. 1887ൽ മലബാറിലെ സുറിയാനി കത്തോലിക്കരെ വരാപ്പുഴ അപ്പസ്തോലിക് വികാരിയത്തിൽ നിന്ന് അന്നത്തെ മാർപാപ്പ [[പിയൂസ് പതിമൂന്നാമൻ|പിയൂസ് 13ാമൻ]] സ്വതന്ത്രമാക്കി. ലത്തീൻ ക്രിസ്ത്യാനികളിൽ നിന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ [[സിറോ-മലബാർ സഭ|സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ]] എന്ന പേരും അവർക്ക് കൊടുത്തു. പകരം അവർക്കായി [[തൃശൂർ സിറോ-മലബാർ അതിരൂപത|തൃശ്ശൂർ]], [[ചങ്ങനാശ്ശേരി സിറോ-മലബാർ അതിരൂപത|കോട്ടയം]] (പിന്നീട് ചങ്ങനാശ്ശേരി) എന്നീ രണ്ട് അപ്പസ്തോലിക് വികാരിയാത്തുകൾ സ്ഥാപിതമായി. [[അഡോൾഫസ് മെഡ്ലികോട്ട്]], [[ചാൾസ് ലവീഞ്ഞ്]] എന്നീ വിദേശികളായ ലത്തീൻ മെത്രാന്മാരാണ് ഈ സംവിധാനങ്ങളുടെ അധ്യക്ഷന്മാരായി നിയമിതരായത്. 1896ൽ മാർപാപ്പ ഈ വികാരിയാത്തുകളെ [[എറണാകുളം-അങ്കമാലി സിറോ-മലബാർ മേജർ അതിരൂപത|എറണാകുളം]], ചങ്ങനാശ്ശേരി, തൃശ്ശൂർ എന്നീ മൂന്ന് പുതിയ വികാരിയാത്തുകളായി പുനക്രമീകരിക്കുകയും യഥാക്രമം [[ലൂയീസ് പാഴേപ്പറമ്പിൽ]], [[മാത്തായി മാക്കീൽ]], [[യോഹന്നാൻ മേനാച്ചേരി]] എന്നീ തദ്ദേശീയരെ അവിടങ്ങളിൽ ബിഷപ്പുമാരായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. 1911ൽ ക്നാനായ കത്തോലിക്കർക്കായി [[കോട്ടയം സിറോ-മലബാർ അതിരൂപത|കോട്ടയം കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരു പുതിയ വികാരിയാത്ത്]] സ്ഥാപിതമാവുകയും മത്തായി മാക്കീലിനെ അവിടേക്ക് സ്ഥലം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സിറോ-മലബാർ സഭയ്ക്ക് കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസംവിധാനമോ നേതൃത്വമോ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. 1923ൽ അന്നത്തെ മാർപാപ്പ [[പിയൂസ് പതിനൊന്നാമൻ|പിയൂസ് 11ാമൻ]] സിറോ-മലബാർ സഭയ്ക്ക് വ്യവസ്ഥാപിതവും കേന്ദ്രീകൃതവുമായ ഭരണസംവിധാനം സ്ഥാപിച്ചു. വികാരിയാത്തുകളെ രൂപതകൾ ആയി ഉയർത്തുകയും എറണാകുളം രൂപതയെ അതിരൂപതയായും അതിൻറെ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന [[കണ്ടത്തിൽ ആഗസ്തീനോസ്|അഗസ്തീനോസ് കണ്ടത്തിലിനെ]] സഭയുടെ മുഴുവൻ മെത്രാപ്പോലീത്തയായും പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചങ്ങനാശ്ശേരി, തൃശൂർ, കോട്ടയം എന്നിവയെ സാമന്ത രൂപതകൾ ആക്കുകയും ചെയ്തു. 1992ൽ ജോൺ പോൾ 2ാമൻ മാർപ്പാപ്പ എറണാകുളം അതിരൂപതയുടെ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന കർദിനാൾ [[ആന്റണി പടിയറ|ആന്റണി പടിയറയെ]] സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്ബിഷപ്പായി നിയമിച്ചുകൊണ്ട് സഭയെ മേജർ ആർക്കിഎപിസ്കോപ്പൽ പദവിയുള്ള ഒരു സ്വയാധികാര സഭയായി ഉയർത്തി. 2011ൽ അന്നത്തെ മേജർ ആർച്ചുബിഷപ്പ് കർദിനാൾ [[വർക്കി വിതയത്തിൽ|വർക്കി വിതയത്തിലിന്റെ]] മരണത്തെ തുടർന്ന് സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ തദ്ദേശീയമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ തലവനായി കർദ്ദിനാൾ [[ജോർജ്ജ് ആലഞ്ചേരി]] സ്ഥാനമേറ്റു. തുടർന്ന് സഭയുടെ അധികാര മേഖല ഇന്ത്യ മുഴുവനിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇതിനിടയിൽ സഭയുടെ ആചാരക്രമവും പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തർക്കങ്ങളും ആഭ്യന്തരമായി ഉടലെടുത്തു. അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ലത്തീൻവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട കൽദായ സുറിയാനി ആചാരക്രമം തുടരണമെന്ന് ചിലർ വാദിച്ചപ്പോൾ മറ്റു ചിലർ കൂടുതൽ ശുദ്ധമായ കൽദായ സുറിയാനി ആചാരക്രമം പുനരുദ്ധരിക്കണം എന്ന് നിലപാടെടുത്തു. അതേസമയം മറ്റൊരു വിഭാഗം കൂടുതൽ ലത്തീൻവൽക്കരണം വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിനിടയിൽ ഉത്തരേന്ത്യൻ ബ്രാഹ്മണ രീതികൾ സന്നിവേശിപ്പിച്ച് മറ്റ് ഇന്ത്യൻ സ്വയാധികാര കത്തോലിക്കാ സഭകളെ കൂടി ചേർത്ത് ഒരു ഭാരതീയ ആചാരക്രമം രൂപപ്പെടുത്തണം എന്ന പുതിയ ആശയവുമായി മറ്റൊരു വിഭാഗം രംഗത്തെത്തി. ഈ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും തർക്കങ്ങളും സഭയെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി മാറ്റി. ഈ പ്രശ്നത്തെ തുടർന്ന് സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ ആരാധനാക്രമ വിഷയത്തിൽ ഇടപെട്ട റോം 1934ൽ പരമ്പരാഗത കൽദായ സുറിയാനി ആചാരക്രമം പുനരുദ്ധരിക്കുകയാണ് വേണ്ടത് എന്ന് നിലപാടെടുത്തു. 1964ൽ സമ്മേളിച്ച [[രണ്ടാം വത്തിക്കാൻ സൂനഹദോസ്|2ാം വത്തിക്കാൻ സൂനഹദോസ്]] [[പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ|പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകളിലെ]] ലത്തീൻവൽക്കരണം നിരോധിക്കുകയും പൗരസ്ത്യ ആചാരക്രമങ്ങൾ പുനരുദ്ധരിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ സീറോ-മലബാർ സഭയിൽ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആചാരക്രമം ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിന് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന രീതിയിൽ പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതിന് ഔദ്യോഗികമായ ശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങി. 2020ഓടെ [[നെസ്തോറിയസിന്റെ അനാഫൊറ|നെസ്തോറിയസിന്റെയും]] [[തെയദോറിന്റെ അനാഫൊറ|മോപ്സുവേസ്ത്യയിലെ തെയദോറിന്റെയും]] പേരുകളിലുള്ള അനാഫോറകൾ പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെട്ടത് സഭയുടെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായക ഏടുകളായി മാറി. അതേസമയം നീക്കങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങളും എതിർവിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.{{sfnp|Brock|2011d}} ==വിവിധ സഭകൾ== [[File:Timeline of Saint Thomas Christian denominations.svg|alt=|thumb|350px|മാർ തോമാ നസ്രാണികളിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ]] {{Nasrani people}} ഒറ്റ സമുദായമായി കഴിഞ്ഞിരുന്ന മാർ തോമാ നസ്രാണികൾ [[കൂനൻ കുരിശു സത്യം|കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തിനു]] ശേഷം 1657-65 കാലത്താണു് ആദ്യമായി പിളർന്നതു്. ഇപ്പോൾ ഇവർ [[സിറോ മലബാർ സഭ]], [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ]], [[യാക്കോബായ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനി സഭ]], [[സീറോ മലങ്കര കത്തോലിക്കാ സഭ]], [[ മാർത്തോമ്മാ സഭ|മലങ്കര മാർത്തോമ്മാ സുറിയാനി സഭ]], [[കൽദായ സുറിയാനി സഭ]], [[മലബാർ സ്വതന്ത്ര സുറിയാനി സഭ]], [[സെന്റ് തോമസ് ഇവാഞ്ചലിക്കൽ സഭ]] എന്നിങ്ങനെ വിവിധ സഭകളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. ഇവരിൽ [[സിറോ മലബാർ സഭ]]യും [[സീറോ മലങ്കര കത്തോലിക്കാ സഭ|സിറോ മലങ്കര സഭ]]യും സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള [[പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭകൾ|പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്കാ സഭ]]കളാണ്. സിറോ മലബാർ സഭ [[പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം|പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആരാധനക്രമവും]] സിറോ മലങ്കര സഭ [[പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം|പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ആരാധനക്രമവും]] പിന്തുടരുന്നു. കേരളത്തിലെ [[ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]]കളാണ് [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ]]യും [[യാക്കോബായ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനി സഭ]]യും. ഇവയിൽ യാക്കോബായ സുറിയാനി സഭ, [[സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]]യുടെ സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള കേരളത്തിലെ പ്രാദേശിക സഭയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഔദ്യോഗികമായി ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് സഭാകുടുംബത്തിലെ അംഗമല്ലെങ്കിലും ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് വിശ്വാസത്തിലും പാരമ്പര്യത്തിലുമുള്ള കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു സഭയാണ് [[മലബാർ സ്വതന്ത്ര സുറിയാനി സഭ]]. ഈ മൂന്നു സഭകളും [[പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം|പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ആരാധനക്രമം]] പിന്തുടരുന്നു. പൗരസ്ത്യ നവീകരണ സഭകളായ [[മാർത്തോമ്മാ സഭ]]യും [[സെന്റ് തോമസ് ഇവാഞ്ചലിക്കൽ സഭ]]യും പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ആരാധനക്രമം അവരുടെ നവീകരണ ദർശനങ്ങൾക്കനുസൃതമായ രീതിയിൽ പരിഷ്കരിച്ചുപയോഗിക്കുന്നു. [[അസ്സീറിയൻ പൗരസ്ത്യ സഭ]]യുടെ കേരളത്തിലെ ശാഖയാണ് [[കൽദായ സുറിയാനി സഭ]]. ഇവർ [[പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭാപാരമ്പര്യം|പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ആരാധനക്രമം]] പിന്തുടരുന്നു. ==ഇതും കാണുക== * [[തോമാശ്ലീഹാ]] * [[സുറിയാനി]] * [[ഉദയംപേരൂർ സുന്നഹദോസ്]] * [[കൂനൻ കുരിശുസത്യം]] * [[കേരളത്തിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ]] * [[ക്രിസ്തുമതം കേരളത്തിൽ]] * [[ഇന്ത്യയിലെ പുരാതന ക്രൈസ്തവ കേന്ദ്രങ്ങൾ]] == അവലംബം == ===സൂചിക=== {{Reflist|2}} ====കുറിപ്പുകൾ==== {{notelist}} ===സ്രോതസ്സുകൾ=== ====പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സുകൾ==== * {{cite book |author=യൗസേബിയോസ്|title=Church History |url=http://www.newadvent.org/fathers/250105.htm |translator-first=Arthur Cushman |translator-last=McGiffert |editor-first=Kevin |editor-last=Knight |volume= Book V Chapter 10}} *{{cite book|title =മാർഗ്ഗംകളി പാട്ട്|editor=T. K. Joseph|edition=1931}} *{{cite book|title=The Song of Thomas Ramban|editor-first=ജോർജ്ജ് |editor-last=മേനാച്ചേരി |edition=1998|series=The Indian Church History Classics|volume=I|location =Ollur|ISBN=81-87133-05-8}} *{{cite book|title=പുരാതന പാട്ടുകൾ|editor-first=പി. യു. |editor-last=ലൂക്കാസ് |orig-year=1910|year=1985|edition=6ാം}} * {{cite book |editor-last= Klijn |editor1-first= Albertus Frederik Johannes |edition= 2003 |title= The Acts of Thomas: Introduction, Text, and Commentary |publisher= BRILL |isbn= 90-04-12937-5 |url= https://books.google.com/books?id=MuVHh60YC4UC}} *{{cite book|author=കോസ്മാസ് ഇൻഡികോപ്ല്യൂസ്റ്റസ്|editor=J. W. McCrindle|title=The Christian Topography of Cosmas, an Egyptian Monk: Translated from the Greek, and Edited with Notes and Introduction|date=|url=https://books.google.com/books?id=Cp9S9o5lj5oC&pg=PA119|access-date=|edition=2010|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-01295-9}} *{{cite book|title=സീർട്ടിന്റെ ദിനവൃത്താന്തം|editor=Addai Scher|translator=Addai Scher|edition=1908, 1910, 1911, 1919. |series=Histoire nestorienne inédite: Chronique de Séert|pages= PO 4.3, 5.2, 7.2, 13.4}} *{{cite book|editor1-first=എം. ആർ. രാഘവ |editor1-last=വാര്യർ |editor2-first= കേശവൻ |editor2-last=വെളുത്താറ്റ്|edition=2013|title =തരിസാപ്പള്ളിപ്പട്ടയം (ചരിത്രം)|location=കോട്ടയം|publisher=Sahithya Pravarthaka C. S. Ltd.|pages= 109–13}} *{{cite book|title=Travancore Archeological Series|editor-first=എ. എസ്. രാമാനാഥ|editor-last=അയ്യർ | edition =1927 |volume=VI/1|pages= 68–71; 176–80|quote=Funerary Inscription of the Last Villarvattam King; Kumari-Muṭṭam Tamil Inscription}} *{{Cite book|title=The book of Ser Marco Polo, the Venetian|volume=2|editor-first=Henry |editor-last=Yule|year=1871|page=312|language=en}} *{{Cite book|author=ജൊർദാനൂസ്|editor1-last=Yule|editor1-first =Henry|editor2-last=Parr|url=https://archive.org/details/bub_gb_wQUVAAAAQAAJ/page/n52/mode/1up|editor2-first =Charles McKew donor|editor3-first =Parr|editor3-last=Ruth |edition=1863|title= Mirabilia descripta : the wonders of the East|location=London |publisher=the Hakluyt Society}} *{{Cite book|title=Cathay and the way thither |volume= 2|editor-first=Henry|editor-last= Yule|location=London|year=1864|page=342-346|url=https://archive.org/details/bub_gb_KzEMAAAAIAAJ/page/n99/mode/1up}} *{{cite book|title=പാത്രിയാർക്കീസ് മാർ ഏലിയാ 5ാമന് മാർ തോമാ, മാർ യാഹ്ബല്ലാഹാ, മാർ യാക്കോവ്, മാർ ദെനഹാ എന്നിവർ അയച്ച കത്ത്|editor= Josephus Simonius Assemani|edition=1725|series=Bibliotheca Orientalis Clementino Vaticana|location =Rome|volume= III/1|publisher=Sacrae Congregationis de Propaganda Fide|pages= 589–99}} *{{cite book|author=മിശിഹായുടെ ഗീവർഗ്ഗീസ് |year=1578|title =Rev. Georgius de Christo, Archidiaconus Christianorum S. Thomae, P. E. Mercuriano, praep. gen. S. I. Cocino 3 Ianuarii 1578|editor= Josephus Wicki|edition= 1970|series= Documenta Indica XI (1577–1580). |publisher=Rome|publisher =Institutum Historicum Societatis Iesu|pages= 129–31}} *{{cite book|author=ഫ്രാൻസിസ്കോ ദിവന്നൈഷ്യോ|year= 1578|title=Relatio P. Francisci Dionysii S. I. De Christianis S. Thomae Cocini 4 Ianuarii 1578. |editor=Josephus Wicki|edition= 1970|series= Documenta Indica XI (1577–1580)|location= Rome|publisher =Institutum Historicum Societatis Iesu|pages=131–43|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015078388348;view=1up;seq=221.}} *{{cite book|title= ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിന്റെ നടപടികൾ|editor= da Cunha Rivara |orig-year=1862 |series=Archivo Portuguez-Oriental, Fasciculo 4o que contem os Concilios de Goa e o Synodo de Diamper|location =Nova-Goa|publisher=Imprensa Nacional. Reprint: New Delhi: Asian Educational Services|year= 1992|pages= 283–556}} *{{cite book|last=ഗുവേയ|first=അന്തോണിയോ|year= 1606|title =[[അലെക്സിസ് മെനെസിസിന്റെ ജൊർണാദ|Jornada do Arcebispo de Goa Dom Frey Aleixo de Menezes Primaz da India Oriental, Religioso da Orden de S. Agostino]]|location =Coimbra|publisher=Officina de Diogo Gomez|language=pt}} **{{cite book|title=ഡോം അലെക്സിസ് ഡി മെനെസിസിന്റെ ജോർനാദ|publisher=L. R. C. Publications|year=2003|ISBN=9788188979004|editor-last=മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|editor-first=പയസ്|location=കൊച്ചി|language=en|translator-last=മേലേക്കണ്ടത്തിൽ|translator-first=പയസ്|language=en}} *{{cite book|title=Relação sobre a Serra. British Library, Add 9853, ff. 86 (525)–99 (539).zl|last= റോസ്|first=ഫ്രാൻസിസ്കോ|title =De erroribus Nestorianorum qui in hac India orientali versantur}} *{{Cite book|title=ജ്യൂസെപ്പെ മരിയാ സെബസ്ത്യാനിയുടെ മലബാറിലേക്കുള്ള ഒന്നാമത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും യാത്രകൾ|author=ജ്യൂസെപ്പെ മരിയാ സെബസ്ത്യാനി|language=It}} **{{cite book|url=https://archive.org/details/bub_gb_MTA5d2U3NKMC|title=Prima speditione all'Indie Orientali di monsignor Sebastiani fr. Giuseppe di S. Maria|year=1666}} **{{Cite book|url=https://archive.org/details/bub_gb_XV38nWq7p0oC|title=Seconda speditione all'Indie Orientali di monsignor Sebastiani fr. Giuseppe di S. Maria|year=1672}} **{{harvnb|പള്ളത്ത്|2006}}ൽ നിന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ *{{cite book|author=പൗളിനോസ് |publisher=Typis Salomonianis|year=1794|url=https://books.google.co.in/books?id=IL1OAAAAcAAJ|title=ഇന്ത്യാ ഓറിയന്റാലിസ് ക്രിസ്റ്റ്യാന}} *{{cite book|title=Brevis notitia historica circa Ecclesiae Syro-Chaldaeo-Malabaricae statum|editor= Samuel Giamil|edition=1902|series=Genuinae relationes inter sedem apostolicam et Assyriorum orientalium seu Chaldaeorum ecclesiam |location=Rome|publisher=Loe- scher|pages=552–64}} *{{Cite book|title=Syrische Handschriften juristischen Inhalts in südindischen Bibliotheken|series=Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften|edition= 1989|isbn=9783700116325|editor-first= Hubert|editor-last =Kaufhold|language=de}} *{{cite book|last=കരിയാറ്റിൽ|first=യൗസേപ്പ് |title="Noticias do Reyno do Malabar " Information of the Kingdom of Malabar|publisher=National Library of Paris|date=1782}} * {{cite book |editor-last=മുത്തേടൻ |editor-first=തോമസ് |edition=1977 |title=വർത്തമാനപ്പുസ്തകം |publisher=ജനാതാ സർവ്വീസസ്|location=തേവര|first=തോമാ|last=പാറേമ്മാക്കൽ|year=1785}} *{{cite book|last=Whitehouse|first= Thomas |year=1873|title= Lingerings of light in a dark land: Researches into the Syrian church of Malabar. |url=https://archive.org/details/lingeringsofligh00whit|publisher=William Brown and Co. |language=en}} ====ദ്വിതീയ സ്രോതസ്സുകൾ==== {{Refbegin|2}} *{{cite book |last=Ayyar |first=L. K. Anantakrishna |year=1926 |title=Anthropology of the Syrian Christians |pages=3 |publisher=Cochin Government Press |url=https://archive.org/details/AnthropologyOfTheSyrianChristians/mode/1up |language=en }} * {{Cite book|last=Bayly|first=Susan|title=Saints, Goddesses and Kings: Muslims and Christians in South Indian Society, 1700–1900|year=2004|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521891035|url=https://books.google.com/books?id=Fxqtx8SflEsC|language=en}} * {{Cite book|last1=Baum|first1=Wilhelm|last2=Winkler|first2=Dietmar W.|title=The Church of the East: A Concise History|year=2003|location=London-New York|publisher=Routledge-Curzon|isbn=9781134430192|url=https://books.google.com/books?id=CnSCAgAAQBAJ|language=en}} * {{cite encyclopedia|title=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage: Electronic Edition|editor1-first=Sebastian P.|editor1-last=Brock|editor2-first=Aaron M.|editor2-last=Butts|editor3-first=George A.|editor3-last=Kiraz|editor4-first=Lucas|editor4-last=Van Rompay|url=https://gedsh.bethmardutho.org|publisher=Gorgias Press|year=2011|access-date=|language=en}} ** {{cite encyclopedia|first=Sebastian P.|last=Brock|title=Thomas Christians|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Thomas-Christians|publisher=Gorgias Press|year=2011a|access-date=}} **{{cite encyclopedia|first=Sebastian P.|last=Brock|title=Malankara Catholic Church|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Malankara-Catholic-Church|publisher=Gorgias Press|year=2011b|access-date=}} **{{cite encyclopedia|first=Sebastian P.|last=Brock|title=Chaldean Syrian Church|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Chaldean-Syrian-Church|publisher=Gorgias Press|year=2011c|access-date=}} ** {{cite encyclopedia|first=Sebastian P.|last=Brock|title=Malabar Catholic Church|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Malabar-Catholic-Church|publisher=Gorgias Press|year=2011d|access-date=}} **{{cite encyclopedia |last=Childers |first=Jeff W. |title=Thomas, Acts of. |encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage |url=https://gedsh.bethmardutho.org/Thomas-Acts-of |publisher=Gorgias Press |year=2011 |access-date= }} ** {{cite encyclopedia|first=John R. K.|last=Fenwick|title=Malabar Independent Syrian Church|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Malabar-Independent-Syrian-Church|publisher=Gorgias Press|year=2011a|access-date=}} ** {{cite encyclopedia|first=John R. K.|last=Fenwick|title=Mar Thoma Syrian Church (Malankara)|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Mar-Thoma-Syrian-Church-Malankara|publisher=Gorgias Press|year=2011b}} ** {{cite encyclopedia|first=George A.|last=Kiraz|title=Maphrian|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Maphrian|publisher=Gorgias Press|year=2011a|access-date=}} ** {{cite encyclopedia|first=തോമസ്|last=ജോസഫ്|title=Malankara Syriac Orthodox Church|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Malankara-Syriac-Orthodox-Church|publisher=Gorgias Press|year=2011|access-date=}} ** {{cite encyclopedia|first=Hidemi|last=Takahashi|title=Diamper, Synod of|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Diamper-Synod-of|publisher=Gorgias Press|year=2011|access-date=}} **{{cite encyclopedia|first=ബേബി|last=വർഗ്ഗീസ്|title=Malankara Orthodox Syrian Church|encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Malankara-Orthodox-Syrian-Church|publisher=Gorgias Press|year=2011|access-date=}} ** {{cite encyclopedia |first=Joel T. |last=Walker |title=Fars |encyclopedia=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage |url=https://gedsh.bethmardutho.org/Fars |publisher=Gorgias Press |year=2011 |access-date= }} * {{Cite book|last=Brown|first=Leslie W.|title=The Indian Christians of St Thomas: An Account of the Ancient Syrian Church of Malabar|year=1956|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=H9gYAAAAIAAJ|language=en}} *{{cite book|title=|editor1-first=Peter |editor1-last=Bruns|editor2-first=Heinz|editor2-last =Otto Luthe|title=Orientalia Christiana: Festschrift für Hubert Kaufhold zum 70. Geburtstag|publisher=Harrassowitz Verlag|location=Wiesbaden|year=2013|isbn=9783447068857|language=en}} **{{cite book|last=കൂനമ്മാക്കൽ|first=തോമസ്|url=https://books.google.com/books?id=KDoyEAAAQBAJ&pg=PA259|title=Syro-Malabar History and Traditions|series=Orientalia Christiana: Festschrift für Hubert Kaufhold zum 70. Geburtstag|pages=259-276|publisher=Harrassowitz Verlag|location=Wiesbaden|year=2013}} **{{cite book|last=Perczel|first=István|title=Some New Documents on the Struggle of the Saint Thomas Christians to Maintain the Chaldaean Rite and Jurisdiction|url=https://www.academia.edu/5266468|series=Orientalia Christiana: Festschrift für Hubert Kaufhold zum 70. Geburtstag|pages=415-436|publisher=Harrassowitz Verlag|location=Wiesbaden|year=2013}} *{{Cite book|url=https://www.academia.edu/41997319|pages=21-37|title=The Pahlavi Signatures on the Quilon Copper Plates|last=Cereti|first=Carlo G.|year=2009|others=Nicholas Sims-Williams, Werner Sundermann, Almut Hintze, François de Blois|isbn=978-3-447-05937-4|series=Exegisti monumenta : festschrift in honour of Nicholas Sims-Williams|location=Wiesbaden|oclc=318871639|language=en}} * {{Cite journal|last1= Chaput|first1= Pascale|year= 1999|title= La Double identité des chrétiens keralais: confessions et castes chrétiennes au Kerala (Inde du Sud) / The Double Identity of Kerala Christians: Confessions and Christian Castes (South India)|journal= Archives des sciences sociales des religions|volume= 106|pages= 5–23|doi= 10.3406/assr.1999.1084|url= http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/assr_0335-5985_1999_num_106_1_1084#|language= en}} *{{cite journal|title=Antiquity of Christianity in India with Special Reference to South Central Kerala|last1=Cyriac Jose|first2=R. K.|last2=Mohanty|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=5|year=2017|pages=100-139|url=http://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume5/7.pdf|editor1=Rajesh S. V.|editor2=Ajit Kumar|editor3=Abhayan G. S.|editor4=Preeta Nayar|language=en|archive-date=2023-11-25|access-date=2023-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20231125105652/http://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume5/7.pdf|url-status=dead}} *{{cite book|last=D'Aguiar|first= J. Monteiro|title=The Magna Carta of St. Thomas Christians|volume= ''K. S. P.'', no. 4|pages= 172, 195|language=en}} *{{cite book|title=The Syriac World|editor=Daniel King|url=https://books.google.com/books?id=e-GEDwAAQBAJ|isbn=9781317482116|publisher=Routledge|year=2018|language=en}} **{{cite book|last=Perczel|first=István|title=Syriac Christianity in India|series=The Syriac World|editor=Daniel King|url=https://books.google.com/books?id=e-GEDwAAQBAJ&pg=PA653|isbn=9781317482116|publisher=Routledge|pages=653–697|year=2018}} *{{cite book|last=Geddes|first=M|year=1694|title=The History of Church of Malabar|url=https://archive.org/details/historychurchma00geddgoog|location=London|language=en}} *{{cite book|url=|title=The Forgotten Bishops: The Malabar Independent Syrian Church and its Place in the Story of the St Thomas Christians of South India |isbn=978-1-60724-619-0 |last=Fenwick|first=John R. K.|publisher=Gorgias Press|year=2009|language=en}} * {{cite book|first1=Leonard|last1=Fernando|first2=G.|last2=Gispert-Sauch|year=2004|isbn=9780670057696|url=https://books.google.com/books?id=7dgYjLCSa0wC&pg=PA79|title=Christianity in India: Two Thousand Years of Faith|publisher=Penguin Books India|language=en}} * {{Cite book|last=Frykenberg|first=Robert E.|title=Christianity in India: From Beginnings to the Present|year=2008|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|isbn=9780198263777|url=https://books.google.com/books?id=mXgSDAAAQBAJ|language=en}} *{{cite encyclopedia|last=Frykenberg|first=Robert Eric|title=Thomas Christians|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|date=21 September 2023|year=2023|url=https://www.britannica.com/topic/Thomas-Christians|language=en}} *{{cite book|url=https://www.google.com/books/edition/Eastern_Christianity_and_Politics_in_the/zt2vAwAAQBAJ?hl=en|language=en|editor-first=Lucian N.|editor-last=Leustean|publisher=Taylor & Francis|isbn=9781317818663|series=Eastern Christianity and Politics in the Twenty-First Century|year=2014|title=Syrian Christian churches in India|first1=M. P.|last1=Joseph|first2=Uday|last2=Balakrishnan|first3=Istvan|last3=Perczel|pages=563-97}} *{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books/about/The_Archdeacon_of_All_India.html?id=rUjKNAAACAAJ&redir_esc=y|title=The Archdeacon of All-India|last=കൊല്ലാപറമ്പിൽ|first=ജേക്കബ്|date=1972|publisher=|language=en}} *{{Cite book|url=|title=The Saint Thomas Christians' Revolution of 1653|last=കൊല്ലാപറമ്പിൽ|first=ജേക്കബ്|date=1981|publisher=|language=en}} *{{cite book|first=ജേക്കബ്|last=കൊല്ലാപറമ്പിൽ|title=The Babylonian Origin of the Southists among the St Thomas Christians|page=134|url=https://books.google.co.in/books/about/The_Babylonian_Origin_of_the_Southists_A.html?id=VPctAAAAYAAJ&redir_esc=y|series=Volume 241 of Orientalia Christiana analecta|ISSN=1590-7449|publisher=Pontifical Institutum Studiorum Orientalium|year=1992|isbn=9788872102893|language=en}} * {{cite book |last=കൊല്ലാപറമ്പിൽ|first=ജേക്കബ്|title= Sources of the Syro Malabar Law |publisher= Oriental Institute of Religious Studies India |year= 2015 |isbn= 9789382762287|editor-first=Sunny|editor-last=Kokkaravalayil|language=en}} *{{cite book |first=പയസ് |last=മേലെക്കണ്ടത്തിൽ |title=Maritime India: Trade, Religion and Polity in the Indian Ocean |publisher=Primus Books |location=Delhi |year=2010 |isbn=978-93-8060-701-6 |url=https://books.google.com/books?id=rN69iFj1PJoC |language=en |author-link=പയസ് മേലെക്കണ്ടത്തിൽ }} *{{cite web |url=http://www.nasrani.net/2011/03/07/nazrani-christians-and-the-social-processes-of-kerala/ |title=Nazrani Christians and the Social Processes of Kerala, 800–1500 &#124; Nasranis |year=2011 |date=6 March 2011 |publisher=Nasrani.net |access-date= |first=പയസ് |last=മേലെക്കണ്ടത്തിൽ |language=en }} * {{cite encyclopedia |first=പയസ് |last=മേലെക്കണ്ടത്തിൽ |title=Nazrani History and Discourse on Early Nationalism in Varthamanapusthakam |encyclopedia=NSC Network |url=https://www.nasrani.net/2013/01/28/nazrani-history-and-discourse-on-early-nationalism-in-varthamanapusthakam/ |year=2013 |access-date= |language=en }} *{{cite web|url=https://www.nasrani.net/2020/07/15/contextualizing-the-encounters-between-portuguese-missionaries-and-the-st-thomas-christians/|title=Contextualizing the encounters between portuguese missionaries and the st thomas christians|website=nasrani.net|last=മേലെക്കണ്ടത്തിൽ|first=പയസ്|date=Feb 1, 2021|year=2021|language=en}} *{{cite book|title=Christianity in Travancore|first=Gordon Thomson|last=MacKenzie|year=1901|publisher=Travancore Government Press|page=28|url=https://books.google.com/books?id=cVQoAAAAYAAJ|isbn=9781230341651|language=en}} *{{cite book |page=216-219 |title=History of Christianity in travancore |first=G. T. |last=Mackenzie |series=Travancore State Manual |volume=2 |year=1906 |url=https://archive.org/details/b29352708_0002/page/212/mode/2up }} *{{Cite encyclopedia|last=Medlycott|first=A|title=St. Thomas Christians|encyclopedia=The Catholic Encyclopedia|year=1912|location=New York|publisher=Robert Appleton Company|url=http://www.newadvent.org/cathen/14678a.htm|access-date=|language=en}} *{{Cite book|editor-last=മേനാച്ചേരി|editor-first= ജോർജ്ജ്|url=|title= The St Thomas Christian Encyclopedia of India| volume= 1 |year=1973}} **{{Cite book|editor-last=മേനാച്ചേരി|editor-first= ജോർജ്ജ്|url=|title= The St Thomas Christian Encyclopedia of India| volume= 2 |year=1982}} *{{Cite book|editor-last=മേനാച്ചേരി|editor-first=ജോർജ്ജ്|url=http://worldcat.org/oclc/56405161|title=Thomapedia|year=2000|publisher=Thomapedia|isbn=81-87132-13-2|oclc=56405161|language=en}} *{{cite book|first=തോമസ്|last= പുതിയാകുന്നേൽ|year=1973|title=Jewish colonies of India paved the way for St. Thomas|series=The Saint Thomas Christian Encyclopedia of India|editor= ജോർജ്ജ് മേനാച്ചേരി|volume= II|location=തൃശ്ശൂർ|language=en}} * {{Cite journal|last=Mingana|first=Alphonse|title=The Early Spread of Christianity in India|journal=Bulletin of the John Rylands Library|year=1926|volume=10|number=2|pages=435–514|doi=10.7227/BJRL.10.2.7|url=https://www.escholar.manchester.ac.uk/api/datastream?publicationPid=uk-ac-man-scw:1m1200&datastreamId=POST-PEER-REVIEW-PUBLISHERS-DOCUMENT.PDF|language=en|access-date=2023-11-03|archive-date=2021-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124093126/https://www.escholar.manchester.ac.uk/api/datastream?publicationPid=uk-ac-man-scw:1m1200&datastreamId=POST-PEER-REVIEW-PUBLISHERS-DOCUMENT.PDF|url-status=dead}} * {{Cite book|last=മൂക്കൻ|first=അപ്രേം|author-link=അപ്രേം മൂക്കൻ|title=Mar Abimalek Timotheus: A Biography|year=1975|location=Trichur|publisher=Mar Narsai Press|url=https://archive.org/details/marabimalektimot0000mara|language=en}} * {{Cite book|last=മൂക്കൻ|first=അപ്രേം|title=The Chaldean Syrian Church in India|year=1977|location=Trichur|publisher=Mar Narsai Press|url=https://books.google.com/books?id=QwkuAAAAYAAJ|language=en}} * {{Cite book|last=മൂക്കൻ|first=അപ്രേം|title=The Chaldean Syrian Church of the East|year=1983|location=Delhi|publisher=National Council of Churches in India|url=https://books.google.com/books?id=HMoP4lsmGXoC|language=en}} * {{Cite book|last=മൂക്കൻ|first=അപ്രേം|title=Mar Abdisho Thondanat: A Biography|year=1987|location=Trichur|publisher=Mar Narsai Press|url=https://books.google.com/books?id=6ZxKAAAAMAAJ|language=en}} * {{Cite book|last=Moraes|first=George M.|title=A History of Christianity in India: From Early Times to St. Francis Xavier: A. D. 52-1542|year=1964|location=Bombay|publisher=Manaktalas|url=https://books.google.com/books?id=dM_YAAAAMAAJ|language=en}} * {{cite book|last=മുണ്ടാടൻ|first=അന്തോണി മഥ്യാസ്|year=1943|title=History of Christianity in India|volume=1|location=Bangalore|publisher=Church History Association of India|language=en}} ** {{cite book|author1-last=മുണ്ടാടൻ|author1-first=അന്തോണി മഥ്യാസ്|author2-first=ജോസഫ്|author2-last=തെക്കേടത്ത്|year=1982|title=History of Christianity in India|volume=2|location=Bangalore|publisher=Church History Association of India|language=en}} * {{Cite book|last=മുണ്ടാടൻ|first=അന്തോണി മഥ്യാസ്|title=The Arrival of the Portuguese in India and the Thomas Christians Under Mar Jacob, 1498–1552|year=1967|location=Bangalore|publisher=Dharmaram College|url=https://books.google.com/books?id=UqEhAAAAMAAJ|language=en}} * {{Cite book|last=മുണ്ടാടൻ|first=അന്തോണി മഥ്യാസ്|title=Sixteenth century traditions of St. Thomas Christians|year=1970|location=Bangalore|publisher=Dharmaram College|url=https://books.google.com/books?id=zI4hAAAAMAAJ|language=en}} * {{Cite book|last=മുണ്ടാടൻ|first=അന്തോണി മഥ്യാസ്|title=Indian Christians: Search for Identity and Struggle for Autonomy|year=1984|location=Bangalore|publisher=Dharmaram College|url=https://books.google.com/books?id=VdXUAAAAMAAJ|language=en}} * {{Cite book|first=മോഹനാക്ഷൻ|last=നായർ|title=വാസ്തുവിദ്യ: ക്രൈസ്തവ, മുസ്ലീം ദേവാലയങ്ങൾ|year=2009|publisher=വാസ്തുവിദ്യാ ഗുരുകുലം|location=ആറന്മുള}} * {{Cite book|last=നെടുങ്ങാട്ട്|first=ജോർജ്ജ്|title= The Synod of Diamper Revisisted|year=2001|publisher=Pontificio Istituto Orientale|isbn=8872103312|language=en}} *{{Cite book|last=നെടുങ്ങാട്ട്|first=ജോർജ്ജ്|title= A Quest for the Historical Thomas, Apostle of India: A Re-reading of the Evidence|year=2008|publisher=Theological Publications in India|location= Bangalore|isbn=|language=en}} * {{Cite book|last=Neill|first=Stephen|title=Colonialism and Christian Missions|year=1966|orig-year=1984|location=New York|publisher=McGraw-Hill|url=https://books.google.com/books?id=WgdLAAAAIAAJ|language=en}} * {{Cite book|last=Neill|first=Stephen|title=A History of Christianity in India: The Beginnings to AD 1707|year=2004|orig-year=1984|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521548854|url=https://books.google.com/books?id=RH4VPgB__GQC|language=en}} ** {{Cite book|last=Neill|first=Stephen|title=A History of Christianity in India: 1707-1858|year=2002|orig-year=1985|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521893329|url=https://books.google.com/books?id=Xi-tvrYbYxMC|language=en}} * {{cite encyclopedia |last= |title=Addai and Mari, Liturgy of |encyclopedia=The Oxford Dictionary of the Christian Church |edition=3 revised |editor1=F. L. Cross |editor2=E. A. Livingstone |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780192802903.001.0001/acref-9780192802903-e-78 |publisher=Oxford University Press |year=2009 |orig-year=2005 |isbn=9780192802903 |language=en }} *{{cite book|last=പാലയ്ക്കൽ|first=ജോസഫ് J.|title=The Survival Story of the Syriac Chants among the Saint Thomas Christians in South India|journal=The Oxford Handbook of Music and World Christianities|editor1=Suzel Ana Reily|editor2=Jonathan M. Dueck|publisher=Oxford University Press|year=2016|isbn=978-0-19-061417-1|url=https://books.google.com/books?id=T9beDAAAQBAJ&pg=PT527|language=en}} *{{cite book|first=പോൾ  |last=പള്ളത്ത്|title=The Provincial Councils of Goa and the Church of St Thomas Christians|year=2005|url=https://www.academia.edu/39001868|language=en}} *{{cite book|first=പോൾ  |last=പള്ളത്ത്|title=The Grave Tragedy of St Thomas Christians and the Apostolic Mission of Sebastiani|year=2006|url=https://www.academia.edu/39001943|language=en}} *{{cite book|first=പോൾ  |last=പള്ളത്ത്|title=Rome and Chaldean Patriarchate in Conflict: Schism of Bishop Rokos in India|year=2017|url=https://www.academia.edu/39001754|language=en}} *{{cite book|first=പോൾ  |last=പള്ളത്ത്|title=Syro-Malankara Catholic Church: Important Documents (1925-2019)|year=2022|url=https://www.academia.edu/100807647|language=en}} *{{cite book|first=തോമസ്  |last=പള്ളിപ്പുറത്തുകുന്നേൽ|title=A Double Regime in the Malabar Church, 1663–1716 |year=1982|language=en}} *{{cite journal|last=Perczel|first=István|title=Have the flames of Diamper destroyed all the old manuscripts of the Saint Thomas Christians?|journal=The Harp|volume=XX|year=2006|pages=87–104|url=https://www.academia.edu/19664388|language=en}} *{{cite journal|title=Four apologetic church histories from India|last=Perczel|first=István|journal=The Harp|volume=24|year=2011|url=https://www.researchgate.net/publication/333954350|publisher=Gorgias Press|isbn=9781463233136|editor1=ബേബി വർഗ്ഗീസ്|editor2=ജേക്കബ് തെക്കേപ്പറമ്പിൽ|editor3=അബ്രാഹം കാളക്കുടി|language=en}} *{{cite journal|title=Garshuni Malayalam: A Witness to an Early Stage of Indian Christian Literature|first=István|last=Perczel|url=https://www.academia.edu/8456992|journal=Hugoye: Journal of Syriac Studies|year=2014|page=291|volume=17|issue=2|language=en}} *{{cite web|url=http://www.srite.de/index?id=2&cikk=84|last=Perczel|first=István|title=History of St. Thomas Christians from 52 to 1687 AD|website=srite.de|language=en|access-date=2023-11-25|archive-date=2021-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205195039/http://www.srite.de/index?id=2&cikk=84|url-status=dead}} *{{cite journal|first=István|last=Perczel|year=2018b|editor1-first=P. A.|editor1-last=Fabre|editor2-first=Ines|editor2-last=Zupanov|journal=The Rites Controversy in the Early Modern World|location=Leiden|publisher=Brill|pages=191-232|url=https://www.academia.edu/52513765|title=Accommodationist Strategies on the Malabar Coast: Competition or Complementarity?|language=en}} * {{cite book|url=https://books.google.co.in/books/about/Christianity_in_India.html?id=l7NWAAAAMAAJ&redir_esc=y|editor1-first=Hormice C.|editor1-last=Perumalil|editor2-first=Edward René|editor2-last=Hambye|title=Christianity in India- a History in ecumenical perspective|year=1973|language=en}} *{{cite book|first= ജോസഫ്|last= പെരുന്തോട്ടം|title= A Period of Decline of the Mar Thoma Christians (1712–1752) |year=1994|isbn=9788186063279|language=en}} * {{cite book|last=Prasad|first= Rajendra |year= 2009|series= History of Science, Philosophy, and Culture in Indian Civilization| title= A Historical-Developmental Study of Classical Indian Philosophy of Morals|volume=12|issue=2|publisher= Concept Publishing Company |location= Delhi, India |isbn= 978-81-8069-595-7|language=en}} *{{cite book|url=https://archive.org/details/periodofjurisdic0000jame/page/n18/mode/1up|title=A Period of Jurisdictional Conflict in the Suriani Church of India, 1800-1838|last=പുലിയുറുമ്പിൽ|first=ജെയിംസ്|publisher=Oriental Institute of Religious Studies India|location=വടവാതൂർ|year=1994|language=en}} *{{cite book|url=|title=പണ്ടാരി ശീശ്മ|isbn=81-88456-16-0 |last=പുലിയുറുമ്പിൽ|first=ജെയിംസ്|publisher=Oriental Institute of Religious Studies India|location=വടവാതൂർ|year=2004}} *{{cite book|title=Muziris Turned Kodungalloor: Capital City & Metropolitan See|first=ജെയിംസ് എബ്രഹാം |last=പുലിയുറുമ്പിൽ|year= 2016|language=en}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/indianchristian00richgoog|title=The Indian Christians of St. Thomas|last=Richards|first=W. J.|date=1908|publisher=Bemrose and Sons Limited|location=London|language=en}} *{{cite journal |last=Ross |first=Israel J. |year=1979 |title=Ritual and Music in South India: Syrian Christian Liturgical Music in Kerala |journal=Asian Music |volume=11 |issue=1 |pages=80–98 |doi=10.2307/833968 |jstor=833968 |language=en}} *{{Cite book|url=http://www.iranicaonline.org/articles/christianity-i|title=CHRISTIANITY i. In Pre-Islamic Persia: Literary Sources|last=Russell|first=James R.|year=1991|series=Encyclopædia Iranica|volume=5|pages=327-28|language=en}} * {{cite journal |last= Swiderski |first= Richard Michael |year= 1988 |title= Northists and Southists: A Folklore of Kerala Christians |journal= Asian Folklore Studies |volume= 47 |issue= 1 |pages= 76–80, 80–83 |publisher= Nanzan University |jstor= 1178253 |doi= 10.2307/1178253 |language=en}} *{{cite book|url=|title=ഇന്ത്യയിലെ പൗരസ്ത്യ ക്രൈസ്തവരുടെ കഥ|isbn= |last=Tisserant|first=Eugene|publisher=ദീപിക ബുക്ക് ഹൗസ്|location=കോട്ടയം|year=1941|editor-last=മറ്റം|editor-first=എ. ഡി.|translator1=എ. ഡി. മറ്റം|translator2=ജെ. തച്ചിൽ|editor2-last=തച്ചിൽ|editor2-first=ജെ.}} *{{cite book |last=Thomas|first=Sonja|year=2018|title=Privileged Minorities:Syrian Christianity, Gender, and Minority Rights in Postcolonial India|publisher=University of Washington Press|pages=4|language=en}} * {{cite book |last=തളിയൻ |first=ജോർജ്ജ് |url=http://geocities.ws/kandathil/kandathil/kandathil.html |title=The Great Archbishop Mar Augustine Kandathil, D. D.: the Outline of a Vocation |publisher=Mar Louis Memorial Press |year=1961 |language=en }} * {{Cite encyclopedia |last=തോമസ് |first=മാർട്ടിൻ |title=Catalogue of ancient Nasrani Churches, their affiliations and population statistics in the background of division and attempts of Reconciliation- A review of Literature |encyclopedia=Nasranis |year=2009 |url=https://www.nasrani.net/2009/09/13/catalogue-of-ancient-nasrani-churches-their-affiliations-and-population-statistics-in-the-background-of-division-and-attempts-of-reconciliation/ |access-date= |language=en }} * {{cite book|first=ഫ്രാൻസിസ്|last=തോണിപ്പാറ|title=St Thomas Christians of India: a Period of Struggle for Unity and Self-Rule, 1775–1787 |year=1999|language=en}} * {{cite journal|first=Alexander|last=Toepel|year=2011|editor1=Timothy B Sailors|editor2=Alexander Toepel|editor3=Emmanouela Grypeou|editor4=Dmitrij Bumazhnov|title=A letter from Alexander Kadavil to the Congregation of St. Thomas at Edapally|series=Bibel, Byzanz und Christlicher Orient: Festschrift für Stephen Gerö zum 65. Geburtstag|journal=Orientalia Lovaniensia Analecta|volume=187|location=Leuven|publisher=Peeters|ISBN=9789042921771|ISSN=0777-978X|url=https://www.academia.edu/10859397|language=en}} * {{Cite book|last=വടക്കേക്കര|first=ബനഡിക്ട്|title=Origin of Christianity in India: A Historiographical Critique|year=2007|location=Delhi|publisher=Media House|isbn=9788174952585|url=https://books.google.com/books?id=7f3YAAAAMAAJ|language=en}} *{{Cite book|last=Van der Ploeg|first=J. P. M., O.P.|title=''The Christians of St. Thomas in South India and their Syriac Manuscripts.''|location=Rome; Bangalore|publisher=Center for Indian and Inter-Religious Studies; Dharmaram Publications|year=1983|url=https://books.google.com/books?id=pAI7AAAAMAAJ|language=en}} *{{cite book|first=ചെറിയാൻ|last=  വാരിക്കാട്ട്|title=The Suriani Church of India. Her Quest for Autochthonous Bishops (1877–1896) |year=1995|language=en}} * {{cite book|last= വെള്ളിയാൻ|first= ജേക്കബ്|year= 1986|title= Symposium on Knanites|series= Syrian Church Series|volume= 12|publisher= Jyothi Book House|url= https://books.google.com/books?id=3PIMGwAACAAJ|language= en}} *{{cite book|last= Weerakkody|first=D.|title=Taprobanê: Ancient Sri Lanka as known to Greeks and Romans |year=1997 |isbn=9782503505527}} * {{Cite book|last=Wilmshurst|first=David|title=The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913|year=2000|location=Louvain|publisher=Peeters Publishers|isbn=9789042908765|url=https://books.google.com/books?id=jB8ir0ek8bgC|language=en}} *{{cite book|last=Wilmshurst|first=David|year=2011|title=The Martyred Church: A History of the Church of the East|url=https://archive.org/details/martyredchurchhi0000wilm|publisher=East and West Publishing|language=en}} *{{cite book|last=Županov|first=Ines G.|year=2005|url=https://books.google.com/books?id=Nix4M4dy7nQC|title=Missionary Tropics: The Catholic Frontier in India (16th–17th centuries)|page=99 and note|publisher=University of Michigan|isbn=0-472-11490-5|language=en}} {{Refend}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവ സഭാചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] ithrbelhd5bh2gql8c045dc26xgcu8a 0 6124 4643669 4600428 2026-07-04T17:29:53Z Malikaveedu 16584 4643669 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Jayan}} {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ജയൻ | image = Jayan-'Krishnan-Nair'-pic.jpg | image_size = | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1939|7|25}} | birth_place = [[കൊല്ലം]], [[തിരുവിതാംകൂർ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] (ഇന്നത്തെ കൊല്ലം ജില്ല, [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | death_date = {{death date and age |1980|11|16 |1939|7|25 |df=yes}} | death_place = [[ഷോളവാരം]], [[മദ്രാസ്]], [[തമിഴ്നാട്]], ഇന്ത്യ | death_cause = (''[[കോളിളക്കം]]'') ചിത്രീകരണത്തിനിടെ ഷോളവരം, [[ചെന്നൈ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഹെലികോപ്റ്റർ തകർന്നു. | height = „5.9” | othername = കൃഷ്ണൻ നായർ | years_active = 1972 – 1980 | occupation = {{hlist|actor|[[Officer (armed forces)|Naval officer]]}} | parents = {{ubl|മാധവൻ പിള്ള|ഭാരതിയമ്മ}} | spouse = | children = | website = | module = {{Infobox military person|embed=yes | allegiance = {{Flag|India}} | branch = {{Navy|India}} | serviceyears = 1954 – 1970 | rank = [[File:India-Navy-OR-9.svg|25px]] [[Master Chief Petty Officer]] }} | relatives = സോമൻ നായർ എന്ന അജയൻ (സഹോദരൻ) [[ജയഭാരതി]] (ബന്ധു) }} '''ജയൻ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''കൃഷ്ണൻ നായർ''' (ജീവിതകാലം: ജൂലൈ 25, 1939 - നവംബർ 16, 1980) ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്ര]] നടനും [[നാവികസേന|നാവികസേനാ ഓഫീസറും]] സ്റ്റണ്ട് നടനും 1970-കളിലെ [[കേരളം|കേരളത്തിൻറെ]] സാംസ്കാരികചിഹ്നവും ആയിരുന്നു. ഏകദേശം 120-ലധികം മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അതുല്യ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. തന്റെ സിനിമാ ജീവിതകാലത്ത് അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും ഒരു ആക്ഷൻ താരമായാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും ഏതാനും ചിത്രങ്ങളിൽ സ്വഭാവ വേഷങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. പൗരുഷഭാവത്തിൻ്റേയും അതുല്യമായ അഭിനയ ശൈലിയുടേയും പേരിലാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിസങ്കീർണ്ണമായ സാഹസിക രംഗങ്ങളിൽ അവയുടെ അപകടസ്വഭാവം ഗൗനിക്കാതെ തന്മയത്വമായ പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതിലായിരുന്നു പ്രധാനമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മികവ്. 1970-കളുടെ അന്ത്യപാദങ്ങളിൽ മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രീതിയുള്ള അഭിനേതാവായി ഉയർന്നുവന്ന അദ്ദേഹത്തെ മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യ ആക്ഷൻ നായകനെന്ന വിശേഷണവും തേടിവന്നു.<ref>Mathrubhumi weekly, 2010 November 21 issue, Page 9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർഥ പേര് കൃഷ്ണൻ നായർ എന്നായിരുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] യുവാക്കൾക്കിടയിൽ വേഷവിധാനത്തിലും ശൈലിയിലും മറക്കാനാവത്ത ഒരു തരംഗം സൃഷ്ടിച്ച അഭിനേതാവായിരുന്നു ജയൻ.<ref>Mathrubhumi weekly, 2010 November 21 issue, Page 9</ref> വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയം കൊണ്ട് അഭിനേതാവായി ഉയർന്നുവരുന്നതിന് മുമ്പ് ജയൻ [[ഇന്ത്യൻ നേവി|ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയിലെ]] മാസ്റ്റർ ചീഫ് പെറ്റി ഓഫീസർ ആയിരുന്നു. 41-ആം വയസിൽ തന്റെ പ്രശസ്തിയുടെ കൊടുമുടിയിലായിരിക്കവേ തമിഴ്നാട്ടിലെ ഷോളവരത്തുവച്ച് നടന്ന ഒരു [[ഹെലികോപ്റ്റർ|ഹെലിക്കോപ്റ്റർ]] അപകടത്തിൽ അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു. ഒരു ഹെലികോപ്ടർ ഉൾപ്പെടുന്ന രംഗത്തെ അത്യന്തം അപകടം പിടിച്ച ഒരു ഫൈറ്റ് സീൻ ഷൂട്ട് ചെയ്യുന്ന സമയത്താണ് ഇതു സംഭവിച്ചത്. പറന്നു പൊങ്ങിയ ഹെലിക്കോപ്റ്റിൻറെ ലാന്റിംഗ് പാഡിൽ തൂങ്ങി ഫൈറ്റ് സീൻ ചിത്രീകരിക്കുന്ന വേളയിൽ ഹെലിക്കോപ്റ്റർ തകർന്നുവീഴുകയായിരുന്നു.&nbsp;&nbsp; കാലത്തിന്റെ തിരശീലയ്ക്കു പിന്നിൽ മറഞ്ഞുവെങ്കിലും പൌരുഷത്തിന്റേയും സാഹസകതയുടേയും പ്രതീകമായി ഇന്നും ജനമനസുകളിൽ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്ന എന്നത് ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ ജയനു മാത്രമാണ് സാധിച്ചിട്ടുള്ളത്. 2011-ൽ [[കമ്പ്യൂട്ടർ ഗ്രാഫിക്സ്|കമ്പ്യൂട്ടർ ഗ്രാഫിക്സിന്റെ]] സഹായത്തോടെ ജയനെ പുനർനിർമ്മിച്ച് [[അവതാരം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|അവതാരം]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനായി അവതരിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. == ജീവചരിത്രം == 1939 ജൂലൈ 25ന് [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിൽ]] [[തേവള്ളി]] എന്ന സ്ഥലത്ത് കൃഷ്ണൻ നായർ എന്ന പേരിലാണ് ജയൻ ജനിച്ചത്. [[തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബം|തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിന്റെ]] [[കൊല്ലം]] ശാഖയായ [[തേവള്ളി കൊട്ടാരം|തേവള്ളി കൊട്ടാരത്തിലെ]] വിചാരിപ്പുകാരനായിരുന്നു ജയന്റെ പിതാവായിരുന്ന മാധവവിലാസം വീട്ടിൽ മാധവൻപിള്ള. സത്രം മാധവൻപിള്ള എന്നും [[കൊട്ടാരക്കര]] മാധവൻപിള്ള എന്നും ജയന്റെ പിതാവ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. മാതാവ് ഓലയിൽ ഭാരതിയമ്മയായിരുന്നു. [[സോമൻ നായർ]] എന്ന അനുജനും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ജയനും അനുജനും 6 വയസിൻ്റെ വ്യത്യാസമുണ്ട്. വീടിനു സമീപത്ത് സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന [[മലയാളി മന്ദിരം]] സ്കൂളിലാണ് ജയൻ പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. പിന്നീട് ജയൻ ഒരു ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് സ്കൂളിലാണ് പഠിച്ചത്. പഠനത്തിലും കലാകായികരംഗത്തും മിടുമിടുക്കനായിരുനു ജയൻ. ചെറുപ്പത്തിലേ ജയൻ നന്നായി പാടുമായിരുന്നു. സ്കൂളിലെ [[NCC|എൻ.സി.സിയിൽ]] ബെസ്റ്റ് കേഡറ്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജയന് അതുവഴി നേവിയിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശനം ലഭിക്കുകയായിരുന്നു. == നേവിയിൽ == പതിനഞ്ച് വർഷക്കാലം ജയൻ [[ഭാരതീയ നാവികസേന|ഇന്ത്യൻ നേവിയിൽ]] ഓഫീസറായി സേവനമനുഷ്ടിച്ചിരുന്നു. [[ഭാരതീയ നാവികസേന|ഇന്ത്യൻ നേവിയിൽ]] നിന്ന് രാജിവെക്കുമ്പോൾ ജയൻ ചീഫ് പെറ്റി ഓഫീസർ പദവിയിൽ എത്തിയിരുന്നു. പതിനഞ്ച് വർഷത്തെ നാവികജീവിതം ജയന് ജീവിതാനുഭവങ്ങളുടെ ബൃഹത്തായ ഒരു പുസ്തകമായിരുന്നു. == <font color="black">സിനിമാജീവിതം</font> == 1974-ൽ [[ശാപമോക്ഷം]] എന്ന [[ജേസി]] ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ജയൻ ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. പിന്നീട് ചെറിയ വേഷങ്ങൾ ജയന് ലഭിച്ചുതുടങ്ങി. ഇവയിൽ പലതും വില്ലൻവേഷങ്ങളായിരുന്നു. [[ജോസ് പ്രകാശ്|ചലച്ചിത്ര നടൻ ജോസ് പ്രകാശാണ്‌]] ജയനെ ചലച്ചിത്രരംഗത്തു പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത്. ജയന്റെ അമ്മാവന്റെ മകളായിരുന്നു ചലച്ചിത്ര നടി [[ജയഭാരതി]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/women/column/mukhangal-mudrakal/mukhangal-mudrakal-raji-thampi-remembering-actor-jayan-1.6180165|title='ചേച്ചീ അടുക്കളയിൽ എല്ലാം ഉണ്ടല്ലോ ഇല്ലേ' എന്ന് ചോദിച്ച് വരാറുള്ള ജയൻ|access-date=2022-01-17|archive-date=2022-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117064852/https://www.mathrubhumi.com/women/column/mukhangal-mudrakal/mukhangal-mudrakal-raji-thampi-remembering-actor-jayan-1.6180165|url-status=dead}}</ref> പിന്നെ അവസരങ്ങൾ ജയനെ തേടി എത്തുകയായിരുന്നു. അഭിനയത്തിലെ പ്രത്യേക ശൈലികൊണ്ട് കഥാപാത്രങ്ങളെ ശ്രദ്ധേയമാക്കുവാൻ ജയനു കഴിഞ്ഞു. മിന്നിമറയുന്നത് ഒരു സീനിലാണെങ്കിൽ പോലും ജയന്റെ കഥാപാത്രം പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റി. ഭാവാഭിനയത്തിൽ മികവു പുലർത്തിയിതോടൊപ്പം ശരീരത്തിന്റെ കരുത്തും മെയ് വഴക്കവും അഭിനയത്തിൽ സംക്രമിപ്പിച്ച് ജയൻ അവതരിപ്പിച്ച സ്റ്റൈലൈസ്ഡ് ആക്ടിംഗ് പ്രേക്ഷകർ ആവേശപൂർവ്വം നെഞ്ചിലേറ്റി. സംഭാഷണത്തിൽ വളരെയധികം സ്വാഭാവികതയുണ്ടായിരുന്ന ജയന്റെ ശബ്ദം അതുവരെ മലയാള സിനിമയിലെ നായകൻമാർക്കില്ലാതിരുന്ന തരത്തിൽ ഗാംഭീര്യമുള്ളതായിരുന്നു. ജയന്റെ മനസ്സിലെ സാഹസികതയോടുള്ള പ്രണയം തുടക്കത്തിൽ തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ സംവിധായകർ ജയനുവേണ്ടി അതുവരെയുണ്ടായിരുന്ന മലയാള സിനിമയുടെ കഥാഗതിയെപ്പോലും തിരുത്തിയെഴുതി. സിംഹത്തോടും കാട്ടാനയോടും ഏറ്റുമുട്ടാനോ ക്രെയിനിൽ തൂങ്ങി ഉയരങ്ങളിലേക്ക് പൊങ്ങിപ്പോകാനോ കൂറ്റൻ ഗ്ലാസ് ഡോറുകൾ തകർത്തു മുന്നേറാനോ വലിയ കെട്ടിടത്തിൽ നിന്നു താഴേക്ക് ചാടാനോ ജയന് ഒട്ടും ഭയമുണ്ടായിരുന്നില്ല. തനിക്കു ലഭിക്കുന്ന കയ്യടികൾ തൻറെ അദ്ധ്വാനത്തിനു കിട്ടുന്ന പ്രതിഫലമായിരിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആത്മാർ‌ത്ഥമായി ആഗ്രഹിച്ചു. ജയന്റ അസാധ്യമായ പ്രകടനങ്ങൾക്കൊപ്പം നിഴലുപോലെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന മരണം ഒടുവിൽ ജയനെ കീഴ്‌പ്പെടുത്തി. പതിറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ജയനെ ജയിച്ചെന്നു കരുതുന്ന മരണത്തെ ആരാധക ഹൃദയങ്ങളിലെ കെടാത്ത സാന്നിധ്യമായി നിന്ന് ജയൻ തോല്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. ജീവിതാഭിനയത്തിന് വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ അപകടം തിരശ്ശീല വീഴ്ത്തിയെങ്കിലും പൗരുഷത്തിന്റെയും സാഹസികതയുടെയും പ്രതീകമായി ഇന്നും ജനമനസ്സുകളിൽ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നു എന്നത് ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ ജയനു മാത്രം സാധ്യമായ അപൂർവ്വതയാണ്. ചെറിയ വില്ലൻവേഷങ്ങളിൽ നിന്നു പ്രധാന വില്ലൻവേഷങ്ങളിലേക്കും ഉപനായകവേഷങ്ങളിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് നായക വേഷങ്ങളിലേക്കുമുള്ള ജയന്റെ വളർച്ച വളരെ പെട്ടെന്നായിരുന്നു. [[ഹരിഹരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ശരപഞ്ജരം|ശരപഞ്ജരമാണ്]] അദ്ദേഹത്തിനു നായകപദവി നൽകിയ ആദ്യവേഷം. 1974 മുതൽ '80 വരെ കേവലം ആറ് വർഷങ്ങൾകൊണ്ട് "''പൂട്ടാത്ത പൂട്ടുകൾ''" എന്ന തമിഴ്ചിത്രമുൾപ്പെടെ നൂറ്റിപതിനാറ് ചിത്രങ്ങളിൽ ജയൻ വേഷമിട്ടു. [[ശാപമോക്ഷം]] മുതൽ [[കോളിളക്കം]] വരെ ജയന്റെ മുദ്ര പതിഞ്ഞ 90 ശതമാനം ചിത്രങ്ങളും ഹിറ്റുകളും സൂപ്പർഹിറ്റുകളും ആയിരുന്നു. ജയനെ ജനകീയ നടനാക്കിത്തീർത്തത് [[അങ്ങാടി (ചലച്ചിത്രം)|അങ്ങാടി]] ആയിരുന്നു. [[ഗൃഹലക്ഷ്മി പ്രൊഡക്ഷൻസ്|ഗൃഹലക്ഷ്മി പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ]] ബാനറിൽ [[ഐ.വി. ശശി|ഐ.വി ശശി]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം മുൻകാല കളക്ഷൻ റെക്കോർഡുകൾ തിരുത്തിക്കുറിച്ചു. [[ഐ.വി. ശശി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[അങ്ങാടി (ചലച്ചിത്രം)|അങ്ങാടിയിലെ]] ഒരു അഭ്യസ്തവിദ്യനായ ചുമട്ടുതൊഴിലാളിയുടെ വേഷത്തിൽ ജയൻ ഗർജ്ജിക്കുമ്പോൾ ആ സ്വരഗാംഭീര്യത്തിൽ കോരിത്തരിച്ച് ആംഗ്ലേയഭാഷ വശമില്ലാത്തവർ പോലും കയ്യടിച്ചു. സാഹസികത നിറഞ്ഞ അഭിനയമുഹൂർത്തങ്ങളോട് ജയന് വലിയ താൽപര്യമായിരുന്നു. കഠിനമായ പരിശ്രമത്തിലൂടെയാണ് മലയാളത്തിൽ സ്വന്തമായൊരു സിംഹാസനം ജയൻ തീർത്തത്. മറ്റ് നായകനടന്മാർക്കുവേണ്ടി ഡ്യൂപ്പുകൾ അടികൂടുമ്പോൾ ജയൻ അത് സ്വന്തമായി ചെയ്യുകയായിരുന്നു. അതിരുകടന്ന സാഹസികതതന്നെയാണ് ഒടുവിൽ ജയന്റെ ജീവനെടുത്തത്. == മരണം == [[കോളിളക്കം]] എന്ന സിനിമയിലെ ഒരു സാഹസികരംഗത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനിടയിലുണ്ടായ ഒരു ഹെലിക്കോപ്റ്റർ അപകടത്തിലാണ് 1980 നവംബർ 16-ന് ജയൻ അകാലമൃത്യുവടഞ്ഞത്. 41 വയസ് പ്രായമേ അദ്ദേഹത്തിന് അപ്പോൾ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചെന്നൈ]]<nowiki/>ക്കടുത്തുള്ള കോളിളക്കം ചിത്രത്തിന്റെ ക്ലൈമാക്സ് രംഗം ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനിടെയായിരുന്നു സിനിമാലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച ഈ സംഭവം ഉണ്ടായത്. സംവിധായകൻ ഈ രംഗത്തിന്റെ ആദ്യ ഷൂട്ടിൽ സംതൃപ്തനായിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഈ രംഗത്തിന്റെ മൂന്നു ഷോട്ടുകൾ എടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ തന്റെ പ്രകടനത്തിൽ അസംതൃപ്തനായിരുന്ന ജയനായിരുന്നു മറ്റൊരു ഷോട്ട് എടുക്കാൻ സംവിധായകനെ നിർബന്ധിച്ചത് എന്ന് കോളിളക്കത്തിന്റെ നിർമാതാവ് പറയുന്നു. റീടേക്കിൽ ഹെലിക്കോപ്റ്റർ നിയന്ത്രണം വിട്ട് ഇടിക്കുകയായിരുന്നു. ജയന്റെ മരണസമയത്ത് ഹിറ്റായി ഓടുകയായിരുന്ന ചിത്രമായ "[[ദീപം (സിനിമ)|ദീപ]]"ത്തിൽ ജയന്റെ മരണവാർത്ത ചേർത്തു. ഈ ചിത്രം കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് ആരാധകർ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു തിയേറ്ററിന്റെ പുറത്തേക്ക് ഓടി. ചിലർ വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാതെ അമ്പരന്ന് നിന്നു. മറ്റ് ചിലർ ഇതു വിശ്വസിക്കാൻ തയ്യാറാവാതെ വരാൻ പോകുന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ ഒരു പരസ്യമാണ് എന്ന് കരുതി സിനിമ കാണുന്നത് തുടർന്നു. ജയന്റെ മൃതദേഹം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] നിന്ന് പ്രത്യേക വിമാനത്തിൽ നാട്ടിലെത്തിച്ചു. തുടർന്ന് മൃതദേഹം വിലാപയാത്രയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിലെത്തിച്ചശേഷം വീട്ടുവളപ്പിൽ അച്ഛന്റെ അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥാനത്തിനടുത്ത് പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. അനുജൻ സോമൻ നായരാണ് ചിതയ്ക്ക് തീ കൊളുത്തിയത്. നിരവധി ആളുകളാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി കാണാനെത്തിയത്. ജനക്കൂട്ടത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ പോലീസിന് വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടേണ്ടിവന്നു. ജയന്റെ മരണത്തോടെ തകർന്നുപോയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ ഭാരതിയമ്മ തുടർന്ന് കിടപ്പിലാകുകയും രണ്ടുവർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അവരും മരിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണത്തിന് ശേഷം == [[File:Jayan-actor- malayalam movie-statue at Kollam-kerala.jpg|thumb|ജയൻ നഗറിലെ ജയന്റെ പ്രതിമ]] ജയന്റെ മരണശേഷം, [[കോളിളക്കം]] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന ചിത്രമാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രങ്ങളിലെല്ലാം, ജയന്റെ ശബ്ദം അക്കാലത്തെ ജനപ്രിയ ഡബ്ബിംഗ് കലാകാരനായ [[ആലപ്പി അഷ്റഫ്|ആലപ്പി അഷ്‌റഫ്]] ഡബ്ബ് ചെയ്തു. [[ഐ.വി. ശശി|ഐ.വി. ശശിയുടെ]] [[തുഷാരം]], പി.ജി. വിശ്വംബരന്റെ [[സ്ഫോടനം (ചലച്ചിത്രം)|സ്‌ഫോടനം]], ശശികുമാറിന്റെ [[ധ്രുവസംഗമം]] തുടങ്ങി അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന നിരവധി പ്രോജക്ടുകൾ മറ്റ് താരങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി പുനർനിർമ്മിച്ചു. മറ്റ് നിരവധി പ്രോജക്ടുകൾ പൂർണ്ണമായും റദ്ദാക്കി. സി.വി. രാജേന്ദ്രന്റെ [[ഗർജ്ജനം]] എന്ന ചിത്രത്തിനായി ജയനുമായി ഒരു സ്റ്റണ്ട് രംഗവും രണ്ട് ഗാനങ്ങളും ഇതിനകം ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം, അത് രജനീകാന്തിനെ നായകനാക്കി പുനർനിർമ്മിച്ചു. ജയന്റെ മരണത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ [[കൊല്ലം]] 'ഓലയിൽ' എന്ന സ്ഥലത്തിന് ജയൻ നഗർ എന്ന് പേര് നൽകി. [[കൊല്ലം]] 'ഓലയിൽ' നാണി മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലിനു മുൻവശം സ്ഥാപിച്ച പ്രതിമ കാണനും കൂടെ നിന്നു ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കാനും സിനിമ താരങ്ങളും, സിനിമയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരാധകരും [[ജയൻ മെമ്മോറിയൽ ആർട്സ് & സ്പോർട്സ് ക്ലബ് കൊല്ലം|കൊല്ലം ഓലയിൽ ജയൻ മെമ്മോറിയൽ]] ക്ലബിൽ എത്താറുണ്ട്. മിമിക്രി കലാകാരന്മാർ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അനുകരിക്കുന്ന നടന്മാരിൽ ഒരാളാണ് ജയൻ =='''അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ'''== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! സിനിമ !! സംവിധായകൻ !! ഒപ്പം അഭിനയിച്ചവർ |- |1974 || [[ശാപമോക്ഷം]] || [[ജേസി]]||ഷീല, അടൂർഭാസി, ജോസ്പ്രകാശ് |- | 1974|| [[പൂന്തേനരുവി]] ||ജെ. ശശികുമാർ || |പ്രേംനസീർ, നന്ദിതാബോസ് |- | 1975|| [[ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്]]||എ.ബി.രാജ് ||പ്രേംനസീർ, സോമൻ, ജയഭാരതി |- | 1975|| [[സൂര്യവംശം]]||എ.ബി.രാജ് ||പ്രേംനസീര്, ജയഭാരതി |- | 1975||[[ഉല്ലാസയാത്ര (ചലച്ചിത്രം)|ഉല്ലാസയാത്ര]]|| എ.ബി.രാജ് ||രവികുമാർ, ഷീല, ലക്ഷ്മി |- | 1976||[[പിക്‌ പോക്കറ്റ്‌|പിക്പോക്കറ്റ്]]|| ശശികുമാര് || പ്രേംനസീർ, വിധുബാല |- | 1976|| [[മധുരം തിരുമധുരം]]|| ഡോ. ബാലകൃഷ്ണൻ||സോമന്, റാണിചന്ദ്ര, ഉണ്ണിമേരി, വിന്സന്റ് |- | 1976|| [[രാജാങ്കണം]]||ജേസി ||സോമന്, ഷീല, സാധന |- | 1976|| [[അഗ്നിപുഷ്പം]]|| ജേസി ||കമലഹാസന്, സോമന്, ജയഭാരതി, സുധീര്, റീന |- | 1976|| [[മല്ലനും മാതേവനും]]|| കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ, ഷീല, ഉണ്ണിമേരി |- | 1976|| [[പാൽക്കടൽ]]|| ടി.കെ. പ്രസാദ് ||സോമന്, രാഘവന്, ഷീല, ശാരദ, പ്രേമ |- | 1976||[[പഞ്ചമി (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചമി]]|| ഹരിഹരൻ|| പ്രേംനസീർ |- | 1976|| [[കാമധേനു]]|| ശശികുമാര് ||പ്രേംനസീര്, ജയഭാരതി, ശ്രീവിദ്യ |- | 1976|| [[അമൃതവാഹിനി]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||പ്രേംനസീര്, ശാരദ, ശോഭ, റീന |- | 1976||[[ലൈറ്റ് ഹൗസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ലൈറ്റ്ഹൌസ്]]|| ||പ്രേംനസീര്, ജയഭാരതി |- | 1977|| || എ.ടി. രഘു ||സോമന്, ലക്ഷ്മി |- | 1977|| [[മകം പിറന്ന മങ്ക]]|| എൻ. ആർ. പിള്ള ||സോമന്, ജയഭാരതി. ഉഷാറാണി |- | 1977|| [[ആശീർവാദം]]|| ||കമലഹാസന്, സോമന്, ഷീല, ശ്രീദേവി |- | 1977||[[മനസൊരു മയിൽ|മനസ്സൊരു മയിൽ]]||പി. ചന്ദ്രകുമാർ ||വിന്സന്റ്, ജയഭാരതി, രാഘവന് |- | 1977|| [[തോൽക്കാൻ എനിക്കു മനസ്സില്ല]]||ഹരിഹരന് ||പ്രേംനസീര്, ജയഭാരതി, സോമന് |- | 1977||[[ആദ്യപാഠം (ചലച്ചിത്രം)|ആദ്യപാഠം]]||അടൂർഭാസി ||കമലഹാസന്, ഷീല, ശ്രീദേവി |- | 1977|| [[അപരാജിത]]|| ശശികുമാര് ||പ്രേംനസീര്, ശാരദ, ജയഭാരതി |- | 1977|| [[ഇവനെന്റെ പ്രിയപുത്രൻ|ഇവനെൻറെ പ്രിയപുത്രൻ]]||[[ഹരിഹരൻ(സംവിധായകൻ)|ഹരിഹരൻ]]||പ്രേംനസീർ |- | 1977|| [[ശുക്രദശ]]||അന്തിക്കാട് മണി ||ജയഭാരതി, രാഘവന് |- | 1977|| [[കാവിലമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|കാവിലമ്മ]]|| എൻ ശങ്കരൻ നായർ ||മധു, ഷീല, മല്ലികസുകുമാരന് |- | 1977|| [[അഭിനിവേശം]]||ഐ.വി. ശശി ||സോമന്, രവികുമാര്, സുമിത്ര, പത്മപ്രിയ |- | 1977|| [[അവൾ ഒരു ദേവാലയം]]|| എ.ബി.രാജ് ||പ്രേംനസീര്, ഷീല, ജയഭാരതി |- | 1977|| [[അഞ്ജലി (ചലച്ചിത്രം)|അഞ്ജലി]]||ഐ.വി. ശശി ||പ്രേംനസീര്, സോമന്, ശാരദ |- | 1977|| [[രാജപരമ്പര (ചലച്ചിത്രം)|രാജപരമ്പര]]|| ഡോ. ബാലകൃഷ്ണൻ ||ജയഭാരതി, രാഘവന്, ശോഭ, റീന |- | 1977|| [[രതിമന്മഥൻ]]|| [[J. ശശികുമാർ|ശശികുമാർ]]|| |പ്രേംനസീർ |- | 1977||[[രണ്ട് ലോകം|രണ്ടു ലോകം]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||പ്രേംനസീർ |- | 1977|| [[ഓർമ്മകൾ മരിക്കുമോ]]|| [[K. S സേതുമാധവൻ|കെ. എസ്. സേതുമാധവൻ]]||കമലഹാസൻ, ശോഭ |- | 1977|| [[ഇതാ ഇവിടെ വരെ]]||[[ഐ.വി._ശശി]]|| മധു |- | 1977|| [[അച്ചാരം അമ്മിണി ഓശാരം ഓമന]]||[[അടൂർ ഭാസി]]||പ്രേംനസീർ, ഷീല (ഡബിൾ റോൾ) |- | 1977|| [[കണ്ണപ്പനുണ്ണി]]||കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ, ഷീല, ജയഭാരതി |- | 1978|| [[പാവാടക്കാരി]]||റോച്ചി അലക്സ് ||വിന്സന്റ്, ഉണ്ണിമേരി, സാധന |- | 1978|| [[ഹേമന്തരാത്രി|ഹേമന്ദരാത്രി]]||പി. ബൽതസർ ||ജയഭാരതി, സോമന്, രാഘവന് |- | 1978|| [[അവകാശം (ചലച്ചിത്രം)|അവകാശം]]|| എ.ബി.രാജ് ||സോമന്, ജയഭാരതി |- | 1978|| [[അനുഭൂതികളുടെ നിമിഷം]]||പി. ചന്ദ്രകുമാർ ||സോമന്, ശാരദ, സീമ |- | 1978|| [[അവൾ കണ്ട ലോകം]]||എം. കൃഷ്ണൻ നായർ||സീമ, രവികുമാര് |- | 1978|| [[അനുമോദനം (ചലച്ചിത്രം)|അനുമോദനം]]||ഐ.വി. ശശി||കമലഹാസന്,സോമന്, സീമ, വിധുബാല |- | 1978|| [[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]]||മോഹൻ ||മധു, ശോഭ, സുകുമാരന്, വിധുബാല |- | 1978|| [[സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല|സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല.]]||വിജയാനന്ദ് ||മധു, റീന, വിജയലളിത |- | 1978|| [[വിശ്വരൂപം]]||നാരായണൻ പി.വി & വാസുദേവൻ ടി.കെ.||സോമന്, വിധുബാല, വിന്സന്റ് |- | 1978|| [[ഓർക്കുക വല്ലപ്പോഴും]]|| എസ്. ബാബു ||ജയഭാരതി, സോമന് |- | 1978|| [[മദനോത്സവം]]|| N. ശങ്കരൻ നായർ ||കമലഹാസൻ, സറീനാവഹാബ് |- | 1978|| [[മിടുക്കി_പൊന്നമ്മ |മിടുക്കി പൊന്നമ്മ]]|| AB Raj ||ജയഭാരതി |- | 1978|| [[ശത്രുസംഹാരം]]|| ജെ. ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീര്, പ്രവീണ, ഉണ്ണിമേരി |- | 1978|| [[അടിമക്കച്ചവടം]]||ഹരിഹരന് ||സോമന്, ജയഭാരതി, ശുഭ |- | 1978|| [[പട്ടാളം ജാനകി]]|| ക്രോസ്ബൽറ്റ് മണി ||രവികുമാര്, വിജയലളിത, ഉണ്ണിമേരി |- | 1978|| [[അസ്തമയം (ചലച്ചിത്രം)|അസ്തമയം]]|| പി. ചന്ദ്രകുമാർ||മധു, ശാരദ, ജയഭാരതി. |- | 1978|| [[കല്പവൃക്ഷം_(ചലച്ചിത്രം)|കല്പവൃക്ഷം]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||പ്രേംനസീർ |- | 1978||[[കന്യക (ചലച്ചിത്രം)|കന്യക]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||മധു, ഷീല, ജയഭാരതി. |- | 1978|| [[ഏതോ ഒരു സ്വപ്നം]]||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]||ഷീല, സുകുമാരന്, കനകദുഃര്ഗ്ഗ |- | 1978||[[തച്ചോളി അമ്പു]]||അപ്പച്ചൻ||പ്രേംനസീർ, ശിവാജിഗണേശന് |- | 1978|| [[സൂത്രക്കാരി]]|| റോച്ചി അലക്സ്||സുകുമാരന്, ഉണ്ണിമേരി, സീമ |- | 1978|| [[മറ്റൊരു കർണ്ണൻ]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||ജയഭാരതി, സോമന്, പ്രവീണ |- | 1978|| [[കാത്തിരുന്ന നിമിഷം]]||ബേബി||ജയഭാരതി, കമലഹാസന്, സുകുമാരന് |- | 1978||[[ജയിക്കാനായ് ജനിച്ചവൻ(ചലച്ചിത്രം)|ജയിക്കാനായ് ജനിച്ചവൻ]]|| [[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||പ്രേനസീര്, ഷീല |- | 1978|| [[ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ]]||ഐ.വി. ശശി ||മധു, ഷീല, ജയഭാരതി |- | 1978||[[ഇനിയും പുഴയൊഴുകും]]||ഐ.വി. ശശി ||സോമന്, വിധുബാല, ലക്ഷ്മി. |- | 1978|| [[ഈ മനോഹര തീരം]]||ഐ.വി. ശശി ||മധു, ജയഭാരതി, സീമ, വിധുബാല |- | 1978|| [[അടവുകൾ പതിനെട്ട്]]||വിജയാനന്ദ് ||കനകദുർഗ്ഗ |- | 1978|| [[ആനപ്പാച്ചൻ]]||എ. വിൻസൻറ്||പ്രേംനസീര്, |- | 1978|| [[മുക്കുവനെ സ്നേഹിച്ച ഭൂതം]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||സോമന്, ഉണ്ണിമേരി |- | 1978||[[കടത്തനാട്ട് മാക്കം (ചലച്ചിത്രം)|കടത്തനാട്ടു മാക്കം]]|| നവോദയ അപ്പച്ചൻ ||പ്രേംനസീര്, ഷീല, ജയഭാരതി. |- | 1978|| [[ലിസ]]||ബേബി ||പ്രേംനസീർ |- | 1979|| [[രാത്രികൾ നിനക്കു വേണ്ടി]]|| || |- | 1979||[[കല്ലു കാർത്ത്യായനി]]|| പി.കെ. ജോസഫ് ||പ്രമീള |- | 1979|| [[പിച്ചാത്തി_കുട്ടപ്പൻ|പിച്ചാത്തി കുട്ടപ്പൻ]]|| പി. വേണു ||പ്രേംനസീർ |- | 1979|| [[ശിഖരങ്ങൾ]]|| ഷീല ||ഷീല |- | 1979|| [[പുഷ്യരാഗം (ചലച്ചിത്രം)|പുഷ്യരാഗം]]|| സി. രാധാകൃഷ്ണന് ||മധു, ശാരദ, ശ്രീവിദ്യ |- | 1979|| [[സന്ധ്യാരാഗം]]||പി. ഗോവിന്ദൻ||സുകുമാരന്, വിധുബാല |- | 1979|| [[പെണ്ണൊരുമ്പെട്ടാൽ]]|| || |- | 1979|| [[ഒരു രാഗം പല താളം]]||എം. കൃഷ്ണൻ നായർ ||മധു, ശ്രീവിദ്യ |- | 1979|| [[സായൂജ്യം]]||ജി. പ്രേംകുമാർ ||എം.ജി.സോമന്, ജയഭാരതി |- | 1979|| [[ശരപഞ്ജരം]]|| [[Hariharan (സംവിധാനം)|ഹരിഹരൻ]]||ഷീല |- | 1979|| [[വെള്ളായണി പരമു]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||പ്രേംനസീർ |- | 1979|| [[പുതിയ വെളിച്ചം]]||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]||ശ്രീവിദ്യ, ജയഭാരതി. |- | 1979|| [[പ്രഭു]]||ബേബി||പ്രേംനസീർ, , സീമ |- | 1979|| [[മോചനം (ചലച്ചിത്രം)|മോചനം]]||[[തോപ്പിൽ ഭാസി]]||ജയഭാരതി, ഉണ്ണിമേരി |- | 1979|| [[മാമാങ്കം]]||അപ്പച്ചൻ||പ്രേംനസീർ |- | 1979|| [[ഇവിടെ കാറ്റിനു സുഗന്ധം]]||പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ||ജയഭാരതി, ശ്രീവിദ്യ |- | 1979|| [[സർപ്പം]]|| ബേബി||പ്രേംനസീർ, സീമ |- | 1979|| [[ഇരുമ്പഴികൾ]]||എ.ബി.രാജ് ||പ്രേംനസീർ, ജയഭാരതി, കെ.പി.ഉമ്മര് |- | 1979|| [[വേനലിൽ ഒരു മഴ]]||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]||മധു, ശ്രീവിദ്യ |- | 1979|| [[കഴുകൻ]]||[[എ.ബി. രാജ്]]||ശുഭ |- | 1979|| [[ചുവന്ന ചിറകുകൾ]]||എൻ. ശങ്കരൻ നായർ ||ജയഭാരതി, ഷര്മ്മിള ടാഗോര് |- | 1979|| [[അവനോ അതോ അവളോ]]||ബേബി||കനകദുർഗ്ഗ |- | 1979|| [[അനുപല്ലവി]]||ബേബി||ശ്രീവിദ്യ |- | 1979|| [[അങ്കക്കുറി]]||വിജയാനന്ദ് ||ജയഭാരിതി, സീമ |- | 1979|| [[ആവേശം]]|| വിജയാനന്ദ് ||ഷീല |- | 1980|| [[ശക്തി (1980 film)|ശക്തി]]||വിജയാനന്ദ്||സീമ, ശ്രീവിദ്യ, |- | 1980|| [[ചന്ദ്രഹാസം]]||ബേബി ||പ്രേംനസീർ, ജയഭാരതി |- | 1980|| [[തീനാളങ്ങൾ]]|| [[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||സീമ |- | 1980||[[പാലാട്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ (ചലച്ചിത്രം)|പാലാട്ടു കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]]||ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ |- | 1980||[[ഇത്തിക്കരപ്പക്കി (ചലച്ചിത്രം)|ഇത്തിക്കരപ്പക്കി]]||[[ജെ. ശശികുമാർ|ശശികുമാർ]]||പ്രേംനസീർ |- | 1980|| [[നായാട്ട്]]|| [[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]||പ്രേംനസീർ, സറീനാവഹാബ് |- | 1980||[[കാന്തവലയം (ചലച്ചിത്രം)|കാന്തവലയം]]||ഐ.വി. ശശി ||സീമ |- | 1980||[[അങ്ങാടി (ചലച്ചിത്രം)|അങ്ങാടി]]||ഐ.വി. ശശി ||സീമ |- | 1980|| [[കരിമ്പന]]||ഐ.വി. ശശി ||സീമ |- | 1980|| [[ഇടിമുഴക്കം]]||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]||ശോഭന (old-ചെമ്പരുത്തി ഫെയിം), രതീഷ്. |- | 1980|| [[മീൻ (ചലച്ചിത്രം)|മീൻ]]||ഐ.വി. ശശി ||മധു, സീമ |- | 1980|| [[കരിപുരണ്ട ജീവിതങ്ങൾ]]||[[J. Sasikumar|ശശികുമാർ]]||പ്രേംനസീർ, ജയഭാരതി |- | 1980|| [[അന്തഃപുരം]]|| കെ.ജി. രാജശേഖരൻ ||പ്രേംനസീർ, അംബിക, സീമ |- | 1980|| [[ലവ് ഇൻ സിംഗപ്പൂർ]]||ബേബി ||പ്രേംനസീർ, ലത, മാഡലിൻ ടോ. |- | 1980|| [[ചാകര (ചലച്ചിത്രം)|ചാകര]]||[[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]]||ശ്രീവിദ്യ |- | 1980|| [[പൂട്ടാത്ത പൂട്ടുകൾ]]||[[J. Mahendran|മഹേന്ദ്രൻ]]|| തമിഴ് സിനിമ |- | 1980|| [[ബെൻസ് വാസു]]||ഹസൻ||സീമ |- | 1980||[[ദീപം (സിനിമ)|ദീപം]]||പി. ചന്ദ്രകുമാർ||മധു, ശ്രീവിദ്യ, സീമ |- | 1980|| [[മൂർഖൻ (ചലച്ചിത്രം)|മൂർഖൻ]]|| ജോഷി|| സമലത |- | 1980|| [[മനുഷ്യമൃഗം]]|| ബേബി || സീമ |- | 1981|| [[തടവറ]]||[[P. ചന്ദ്രകുമാർ|പി. ചന്ദ്രകുമാർ]]||സീമ |- | 1981|| [[കോളിളക്കം]]||പി.എൻ സുന്ദരം ||മധു, സോമൻ, സുകുമാരൻ |- | 1981||[[ആക്രമണം (ചലച്ചിത്രം)|ആക്രമണം]]||[[ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി]]|| മധു, ശ്രീവിദ്യ, ജയഭാരതി |- | 1981|| [[അഭിനയം]]||ബേബി ||വിധുബാല |- | 1981|| [[അഗ്നിശരം]]||[[എ.ബി. രാജ്]]||ജയഭാരതി |- | 1981|| [[സഞ്ചാരി]]||ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ, മോഹൻലാൽ |- | 1981|| [[അറിയപ്പെടാത്ത രഹസ്യം]]|| ||പ്രേംനസീർ, ജയഭാരതി |- | 1981||[[ഗർജ്ജനം|ഗര്ജ്ജനം]]||സി.വി. രാജേന്ദ്രൻ ||<font color="violet">രണ്ടു ഗാനരംഗങ്ങള് ഉള്പ്പെടെ ചിത്രം പകുതിയോളം പൂര്ത്തിയാക്കിയിരുന്നു. ചിത്രം പിന്നീട് പൂര്ണ്ണമായി രജനീകാന്ത് അഭിനയിച്ച് റിലീസ് ചെയ്തു</font> |- | 1982|| [[കോമരം]]||ജേസി || |- | 1982|| എന്റെ ശത്രുക്കൾ||എസ്. ബാബു || |- | 1983|| ||സുരേഷ് || |- | 1983|| [[പഞ്ചപാണ്ഡവർ]]||എ. നടരാജൻ ||സൌമിനി, രാഘവന് |} == ചിത്രശാല == <gallery> Image:HelicopterRemainsAfterAccident.jpg|അപകടത്തിന് ശേഷം ഹെലിക്കോപ്റ്ററിന്റെ . |ജയന്റെ ശവസംസ്കാരം. Image:JayanCitizenWatch.jpg|ജയൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സിറ്റീസൺ വാച്ച്. Image:JayanStatueHome.jpg|ജയന്റെ ഒരു പ്രതിമ. <gallery> Chandhu.jpg|ജയന്റെ പ്രതിമ Chandhuc.jpg|ജയന്റെ പ്രതിമ നിർമ്മിക്കുന്നു Jayankollam.jpg|ജയന്റെ ജന്മ ദിനം </gallery> == അവലംബം == <references/> == പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Jayan}} *[http://www.manoramaonline.com/advt/movie/jayan/index.htm Jayan Nostalgia homepage in Manorama Online portal] *{{Imdb name|1549796|Jayan}} *[http://ഇതിഹാസ%20നായകന്%20ഓർമ്മ%20പ്പൂക്കൾ ഇതിഹാസ നായകന് ഓർമ്മ പ്പൂക്കൾ http://epathram.com/cinema-2010/11/16/154156-actor-jayan-remembering-37th-death-anniversary-commemoration-day.html]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{actor-stub}} [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1980-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 16-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] l64c3eqty7k5bawmr7jewmv7v4exles 0 7209 4643581 4631714 2026-07-04T15:39:22Z ~2026-38139-74 219942 /* പ്രധാന പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4643581 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|T.Padmanabhan}} {{Infobox Writer | name =ടി. പത്മനാഭൻ | image =T Padmanabhan closeup.JPG|thumb|right|ടി. പത്മനാഭൻ | imagesize = 250px | caption = ടി. പത്മനാഭൻ | pseudonym = | birthdate = ഫെബ്രുവരി 5 , 1931 | birthplace = [[പള്ളിക്കുന്ന്]],[[കണ്ണൂർ ജില്ല]] | occupation = [[എഫ്.എ.സി.ടി]] (FACT) ഡപ്യൂട്ടി ജനരൽ മാനേജർ റിട്ടയേർഡ് | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = | subject = ചെറുകഥ | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = }} [[ആധുനിക മലയാളസാഹിത്യം|ആധുനിക മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ]] പ്രശസ്തനായ ഒരു [[ചെറുകഥ|ചെറുകഥാകൃത്താണ്]] '''ടി. പത്മനാഭൻ.''' മുഴുവൻ പേര് '''തിണക്കൽ പത്മനാഭൻ'''. കഥാസാഹിത്യത്തിന്റെ അനന്തസാധ്യതകൾ മലയാള വായനക്കാരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തിയ കഥാകൃത്താണ്<ref name="erumeli">മലയാള സാഹിത്യം കാലഘട്ടങ്ങളിലൂടെ, പേജ് 371, എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള, [[കറന്റ് ബുക്സ്]], 2008 ജൂലൈ </ref> ഇദ്ദേഹം എന്നു പറയാം. കവിതയുടെ വരമ്പത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുന്നവ എന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ആഖ്യാനത്തിലെ സങ്കീർണതകൾ ഒഴിവാക്കുന്ന കഥാകൃത്താണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="kmg">ആധുനിക മലയാള സാഹിത്യം പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ, പേജ് 328, എഡിറ്റർ: കെ.എം. ജോർജ്ജ്, ഡി.സി. ബുക്സ്, 2009 ഏപ്രിൽ</ref> ഉദാത്തമായ ലാളിത്യം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളെ ശ്രദ്ധേയമാക്കുന്നു.<ref name="kmg" /> . ലളിതകൽപ്പനകളിലൂടെയും അനവദ്യസുന്ദരമായ ചമൽക്കാരങ്ങളിലൂടെയും കഥയെഴുത്തിൽ തനതായ സരണിയും നവഭാവുകത്വവും അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു. സത്യം, സ്നേഹം, ദയ, സഹാനുഭൂതി, ത്യാഗം, സമത്വം, മാനവികത തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങൾ ഉണർത്തുന്നവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളെല്ലാം. റഷ്യൻ, ഫ്രഞ്ച്, ജർമൻ ഭാഷകളിലേക്കും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ തർജിമ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. == സാഹിത്യശൈലികൾ == കഥകൾ മാത്രമേ എഴുതൂ എന്ന് ഉറപ്പിച്ച എഴുത്തുകാരനാണ് ടി പത്മനാഭൻ.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ കഥയും നല്കുന്ന ആശയം ഒരു ലേഖനത്തിനുപോലും നൽകാനാവില്ല..ഒരു കവിതയുടെ എല്ലാ ശൈലിയും ഒത്തൊരുങ്ങിയ ഒരു കഥ എന്നുതന്നെ ഓരോ കഥയെയും വിശേഷിപ്പിക്കാം കാരണം പ്രകാശം പരത്തുന്ന പെൺകുട്ടിയെ പോലെ,ഗൗരിയെ പോലെ ,ശേഖൂട്ടിയെ പോലെ ,മഖൻസിങ്ങിനെ പോലെ ജീവിതത്തിൻ്റെ നാനാമുഖങ്ങൾ നമുക്കുമുന്നിൽ മറ്റൊരാളും വരച്ചുകാട്ടിയിട്ടില്ല.തന്റെ കഥയിലൂടെ വായനക്കാരനെകൊണ്ട് മനസ്സിൽ അതിൻ്റെ ബാക്കിഭാഗത്തെ കുറിച്ച് അഗാധമായി ആലോചിക്കുവാനുള്ള പ്രേരണയും നൽകുന്നു.ഒരെഴുത്തുകാരൻ ഒരു വായനക്കാരന് നൽകുന്ന ഏറ്റവും മികച്ച സമ്മാനങ്ങളിൽ ഒന്നാണത്. == ജീവചരിത്രം == [[പ്രമാണം:T Padmanabhan.JPG|ലഘുചിത്രം|ടി പദ്മനാഭൻ കേരള വനഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ വച്ചു നടന്ന ഒരു കഥാക്യാമ്പിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു.]] 1931-ൽ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] പള്ളിക്കുന്നിൽ ജനനം. അച്ഛൻ പുതിയടത്ത് കൃഷ്ണൻ നായർ. അമ്മ തിണക്കൽ ദേവകി എന്ന അമ്മുക്കുട്ടിയമ്മ. ചിറക്കൽ രാജാസ് ഹൈസ്ക്കൂളിലും [[മംഗലാപുരം]] ഗവൺമെന്റ് കോളേജിലും പഠനം. കുറച്ചുകൊല്ലം കണ്ണൂരിൽ വക്കീലായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു. ശേഷം [[എഫ്.എ.സി.ടി|ഫാക്ടിൽ]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു. 1989-ൽ ഡപ്യൂട്ടി ജനറൽ മാനേജരായി റിട്ടയർ ചെയ്തു. പരേതയായ കല്ലന്മാർതൊടി ഭാർഗ്ഗവിയാണു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1465|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 751|date = 2012 ജൂലൈ 16|accessdate = 2013 മെയ് 09|language = മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:T.padmanabhan.jpg|ലഘുചിത്രം|ടി പത്മനാഭൻ ഒരു പരിപാടിയിൽ പ്രസംഗിക്കുന്നു.]] 1948 മുതൽ കഥകളെഴുതി തുടങ്ങി. ഇന്ത്യയിലെ ഏതാണ്ടെല്ലാ ഭാഷകളിലും കഥകളുടെ തർജ്ജമകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രകാശം പരത്തുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടി എന്ന സമാഹാരം നാഷനൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ് 11 ഭാഷകളിൽ തർജ്ജമ ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.നൂറ്റി അറുപതിൽ പരം കഥകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.<ref>പ്രശസ്തരായ സാഹിത്യകാരന്മാർ ( ഡോ.കെ. രവീന്ദ്രൻ നായർ)</ref> == പ്രധാന പുരസ്കാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:T Padmanabhan and P K Parakkadavu.jpg|ലഘുചിത്രം|ടി. പദ്മനാഭൻ പി കെ പാറക്കടവിനോടൊപ്പം]] * മാതൃഭൂമി സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം - 2015<ref>{{cite web|title=മാതൃഭൂമി സാഹിത്യ പുരസ്‌ക്കാരം ടി.പത്മനാഭന്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/specials/t_padmanabhan/574325/index.html|website=മാതൃഭൂമി|accessdate=7 സെപ്റ്റംബർ 2015|archive-date=2015-09-07|archive-url=https://archive.today/20150907132457/http://www.mathrubhumi.com/specials/t_padmanabhan/574325/index.html|url-status=bot: unknown}}</ref> *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിശിഷ്ടാംഗത്വം (2012)<ref>http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=286203{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] (2003) (കേരള സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയത്)<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2003/11/02/stories/2003110202680500.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2006-11-26 |archive-date=2003-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031124024424/http://www.hindu.com/2003/11/02/stories/2003110202680500.htm |url-status=dead }}</ref> * [[വയലാർ ‍അവാർഡ്]] (2001)-പുഴ കടന്നു മരങ്ങളുടെ ഇടയിലേക്ക് *വള്ളത്തോൾ പുരസ്‌കാരം (2001) * [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം പുരസ്കാരം]] (1998) <ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/literacycriticsm.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2006-11-26 |archive-date=2016-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604173519/http://www.prd.kerala.gov.in/literacycriticsm.htm |url-status=dead }}</ref> * സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ആൽ- ഐൻ അവാർഡ് (1997) - ([[ഗൗരി (ചെറുകഥ)|ഗൗരി]] എന്ന കൃതിക്ക്) * സാഹിത്യപരിഷത്ത് അവാർഡ് (1988) - (കാലഭൈരവൻ എന്ന കൃതിക്ക്) * ഓ.എൻ.വി. സ്മാരക പുരസ്‌കാരം -2019 1974-ൽ 'സാക്ഷി' എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന് കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡും<ref name="KSA">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ |url=http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award%20Pages.pdf |accessdate=27 മാർച്ച് 2020}}</ref> 1996-ൽ 'ഗൗരി' എന്ന പുസ്തകത്തിന് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡും ലഭിച്ചു. എന്നാൽ ഈ പുരസ്കാരങ്ങൾ അവാർഡ് സംവിധാനത്തോടുള്ള എതിർപ്പു മൂലം ഇദ്ദേഹം നിരസിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1711618/2012-07-13/kerala |title=അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ് സ്വീകരിക്കും; അതിന് കാരണവുമുണ്ട്- ടി.പദ്മനാഭൻ, മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ |access-date=2012-07-26 |archive-date=2012-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120714145931/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1711618/2012-07-13/kerala |url-status=dead }}</ref>. 1995-ൽ ''കടൽ'' എന്ന കൃതിക്ക് ലഭിച്ച ഓടക്കുഴൽ അവാർഡും ഇദ്ദേഹം നിരസിച്ചു.<ref>{{cite web |url= https://dcbookstore.com/authors/padmanabhan-t|title= എഴുത്തുകാർ : ടി. പത്മനാഭൻ|last= |first= |date= 2022 |website=dcbookstore.com|publisher=ഡി.സി. ബുക്സ് |access-date=4 ജനുവരി 2022|quote=സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെയും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെയും അവാർഡുകളും ഓടക്കുഴൽ അവാർഡും നിരസിച്ചു.}}</ref> ==കൃതികൾ== [[File:T. Padmanabhan ( Thinakkal Padmanabhan ) 13.jpg|thumb|കാനായിയിൽ നടന്ന ബാലസാഹിത്യക്യാമ്പിൽ]] === കഥാസമാഹാരങ്ങൾ=== * [[പ്രകാശം പരത്തുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടി]] (1955)<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1891|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 778|date = 2013 ജനുവരി 21|accessdate = 2013 മെയ് 20|language = മലയാളം}}</ref> * ഒരു കഥാകൃത്ത് കുരിശിൽ (1956) * [[മഖൻ സിംഗിന്റെ മരണം]] (1958) * [[ടി. പത്മനാഭന്റെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കൃതികൾ]] (1971) * [[സാക്ഷി (ചെറുകഥ)|സാക്ഷി]] (1973) *ശേഖൂട്ടി * [[ഹാരിസൺ സായ്‌വിന്റെ നായ]] (1979) * വീടു നഷ്ടപ്പെട്ട കുട്ടി (1983) * അശ്വതി *[[ഗസ്സയിലെ കുട്ടികൾ]] (2026) * *മരയ *പെരുമഴ പോലെ * * [[കാലഭൈരവൻ]] (1986) . *[[കത്തുന്ന ഒരു രഥ ചക്രം]] * നളിനകാന്തി (1988)<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1529|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 755|date = 2012 ഓഗസ്റ്റ് 13|accessdate = 2013 മെയ് 11|language = മലയാളം}}</ref> * [[ഗൗരി (ചെറുകഥ)|ഗൗരി]] (1991) * കടൽ 1994 * പത്മനാഭന്റെ കഥകൾ (1995) * പള്ളിക്കുന്ന് * ഖലീഫാ ഉമറിന്റെ പിൻമുറക്കാർ<ref>{{cite news|title = വായന|url = http://www.madhyamam.com/weekly/744|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 708|date = 2011 സെപ്റ്റംബർ 19|accessdate = 2013 മാർച്ച് 24|language = മലയാളം}}</ref> ===സ്മരണകൾ=== *കഥകൾക്കിടയിൽ *യാത്രയ്ക്കിടയിൽ == അവലംബം == {{reflist|2}} * [http://www.malayalamresourcecentre.org/Mrc/literature/authors/authors.html മലയാളം റിസോഴ്സ് സെന്റർ . ഓർഗ്ഗ്]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070518124401/http://www.malayalamresourcecentre.org/Mrc/literature/authors/authors.html |date=2007-05-18 }} == പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|T. Padmanabhan}} * [http://www.hindu.com/2003/11/02/stories/2003110202680500.htm ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ വന്ന ലേഖനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031124024424/http://www.hindu.com/2003/11/02/stories/2003110202680500.htm |date=2003-11-24 }} {{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:1931-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 5-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{India-writer-stub}} fvar5y2712ba4vcpio2iwy8re5nk0lx 0 7444 4643632 4617877 2026-07-04T16:47:11Z Drsanthoshnair 45452 /* വിദ്യാഭ്യാസം */ 4643632 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lalitambika Antarjanam}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം | image = Lalithambika Antherjanam.jpg | imagesize = | caption = | pseudonym = | birth‌_date = മാർച്ച് 30, 1909 | birth_place = [[പുനലൂർ]], [[കൊല്ലം ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|1987|2|6|1909|3|30}} | death_place = [[ഞാലിയാകുഴി]], [[കോട്ടയം ജില്ല]], കേരളം | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, ചെറുകഥാകൃത്ത്, | nationality = {{IND}} | genre = [[നോവൽ]], [[ചെറുകഥ]], [[ബാലസാഹിത്യം]] | subject = സാമൂഹികം | movement = | spouse = | awards =ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ്, വയലാർ അവാർഡ്,കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് | website = |Dead=February 8 ,1987}} മലയാള സാഹിത്യ ലോകത്തെ പ്രശസ്തയായ കഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമായ '''ലളിതാംബിക അന്തർജനം''' [[കൊല്ലം|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[കൊട്ടാരക്കര|കൊട്ടാരക്കരയിലെ]] [[കോട്ടവട്ടം]] എന്ന സ്ഥലത്ത് 1909 മാർച്ച്‌ 30ന് ജനിച്ചു. ഒരു മുത്തശ്ശിയായിരിക്കേ എഴുതിയ “[[അഗ്നിസാക്ഷി]]" എന്ന ഒറ്റ നോവൽ കൊണ്ട് [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യത്തിലെ ചിരപ്രതിക്ഷ്ഠയായി മാറി . അഗ്നിസാക്ഷി അതേ പേരിൽ സിനിമ ആയിട്ടുണ്ട് (സംവിധാനം: ശ്യാമപ്രസാദ്, 1998). [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[സംസ്കൃതം]], [[ഹിന്ദി]] എന്നീ ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു കവിതകളിലൂടെ സാഹിത്യലോകത്ത് പ്രവേശിച്ച ഇവർ കാലക്രമേണ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തുമായി.മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ കഥാകാരി.കൊട്ടാരക്കരയിലെ കോട്ടവട്ടത്ത് ജനിച്ചു കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വൈസ്പ്രസിഡൻ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.കേന്ദ്ര-കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ,വയലാർ അവാർഡ്,ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.1987 ഫെബ്രുവരി 6ന് അന്തരിച്ചു. == കുടുംബം == മലയാളത്തിൽ [[കവിത|കവിതാ]] രംഗത്തും [[കഥ|കഥാരംഗത്തും]] ഒന്നുപോലെ കരവിരുതു തെളിയിച്ചിട്ടുള്ള സാഹിത്യകാരിയായിരുന്നു ലളിതാംബിക അന്തർജനം. [[കൊട്ടാരക്കര]] താലൂക്കിൽകോട്ടവട്ടത്ത് തെങ്ങുന്നത്തു മഠത്തിൽദാമോദരൻപോറ്റിയുടെ പുത്രിയായി ജനിച്ചു. പിതാവ് ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭ അംഗവും പണ്ഡിതനും സമുദായ പരിഷ്കർത്താവും ആയിരുന്നു. മാതാവ് ഹരിപ്പാട് ചെങ്ങാരാപള്ളി നങ്ങയ്യ അന്തർജനം. കേരള നിയമസഭാസ്പീക്കറും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഡി. ദാമോദരൻപോറ്റി]] ഉൾപ്പെടെ എട്ടു സഹോദരന്മാരുടെ ഏക സഹോദരിയായിരുന്നു ലളിതാംബിക. [[പാലാ]] [[രാമപുരം, കോട്ടയം|രാമപുരത്ത്]] അമനകര ഇല്ലത്ത് നാരായണൻനമ്പൂതിരിയായിരുന്നു ഭർത്താവ്. മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖകഥാകൃത്തുക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്ന [[എൻ. മോഹനൻ]] ഇവരുടെ രണ്ടാമത്തെ പുത്രനായിരുന്നു, . ഭാസ്കരകുമാരൻ, രാജം, ലളിത, ലീല, ശാന്ത, രാജേന്ദ്രൻ എന്നിവരായിരുന്നു മറ്റുമക്കൾ. == വിദ്യാഭ്യാസം == വിദ്യാഭ്യാസം സ്വഗൃഹത്തിൽവച്ചു നടത്തി. [[മലയാളം]], [[സംസ്കൃതം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഹിന്ദി]] എന്നീ ഭാഷകൾ വശമാക്കി. കവിതയിലൂടെ സാഹിത്യ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് കഥാരചനയിൽഏർപ്പെട്ട് പേരെടുത്തു. അന്തർജനത്തിന്റെ ''തിരഞ്ഞെടുത്തകഥകളുടെ'' അവതാരികയിൽ, അവരുടെ സാഹിത്യസൃഷ്ടിപരമായ അന്തശ്ചോദനയെപ്പറ്റി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; 'നിയന്ത്രണാതീതമായ സർഗചോദനയ്ക്ക് കീഴടങ്ങി സാഹിത്യസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്ന ഒരെഴുത്തുകാരിയാണ് ശ്രീമതി ലളിതാംബിക അന്തർജനം. ഭാവനാശക്തിക്കു തീ കൊളുത്തുന്ന അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് നേരിട്ട് ഉയർന്നു വന്നിട്ടുള്ളതാണ് അവരുടെ കഥകൾ മുഴുവനും. നാലുകെട്ടുകൾക്കുള്ളിൽ മൂടുപടങ്ങളിലും മറക്കുടകളിലും മൂടി നെടുവീർപ്പിട്ടു കണ്ണുനീർവാർത്തു കഴിഞ്ഞ ആത്തോൽസമൂഹത്തിൻറെ ദുരന്ത കഥകൾക്ക് നാവും നാമവും കൊടുക്കാൻ അവരുടെ ഇടയിൽനിന്നുതന്നെ ഉയർന്നുവന്ന പ്രതിഭാസമാണ്‌ അന്തർജനം.' ജൻമനാ കവിയായ അവരുടെ കവിത്വത്തിൻ്റെ അഭിരാമത, കവിതയിലെപോലെ കഥകളിലും കാണാൻകഴിയും. 1937ലാണ് ലളിതാഞ്ജലി എന്ന കവിതാസമാഹാരത്തോടെ കാവ്യലോകത്ത് രംഗപ്രവേശം ചെയ്തത്. തുടർന്ന് അതേ വർഷം തന്നെ അംബികാഞ്ജലി എന്ന കഥാസമാഹാരവും രചിച്ചു.1965ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ശകുന്തള എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും നിർവഹിച്ചത് ഇവരാണ്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == ''[[കുഞ്ഞോമന]]'' എന്ന ബാലസാഹിത്യ കൃതിക്കു കല്യാണീ കൃഷ്ണമേനോൻ പ്രൈസും, [[1973|1973ൽ]] ''[[സീത മുതൽ സത്യവതി വരെ]]'' എന്ന കൃതിക്കു നിരൂപണം/പഠനത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും]] 1977-ൽ മികച്ച നോവലിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും]] ആദ്യത്തെ [[വയലാർ_പുരസ്കാരം|വയലാർ പുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. സോഷ്യൽ വെൽഫയർ ബോർഡ്, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, സാഹിത്യപ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം ഡയറക്ടർ ബോർഡ്, പാഠപുസ്തക കമ്മിറ്റി എന്നിവയിൽ അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. == പ്രധാനപ്പെട്ട കൃതികൾ == === ചെറുകഥകൾ === ആദ്യത്തെ കഥകൾ *മൂടുപടത്തിൽ ([[1946]]) *കാലത്തിന്റെ ഏടുകൾ ([[1949]]) *തകർന്ന തലമുറ ([[1949]]) *കിളിവാതിലിലൂടെ ([[1950]]) *കൊടുങ്കാറ്റിൽ നിന്ന് ([[1951]]) *കണ്ണീരിന്റെ പുഞ്ചിരി ([[1955]]) *അഗ്നിപുഷ്പങ്ങൾ ([[1960]]) *തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ ([[1966]]) *സത്യത്തിന്റെ സ്വരം ([[1968]]) *വിശ്വരൂപം ([[1971]]) *ധീരേന്ദ്ര മജുംദാറിന്റെ അമ്മ ([[1973]]) *പവിത്ര മോതിരം ([[1979]]) *മാണിക്കൻ *മാറാലകൾ === നോവൽ === *[[അഗ്നിസാക്ഷി|അഗ്നി സാക്ഷി]] ([[1977]]) *[[മനുഷ്യനും മനുഷ്യരും]] ([[1979]]) ===ആത്മകഥ=== *ആത്മകഥക്ക് ഒരാമുഖം ==കവിതാസമാഹാരങ്ങൾ == *ലളിതാഞ്ജലി *ഓണക്കാഴ്ച *ശരണമഞ്ജരി *ഭാവദീപ്തി *നിശ്ശബ്ദസംഗീതം *ഒരു പൊട്ടിച്ചിരി *ആയിരത്തിരി - 1969 *ആത്മകഥയ്ക്കൊരാമുഖം == മറ്റുകൃതികൾ == *ഗ്രാമബാലിക (ലഘു നോവൽ) *പുനർജന്മം,വീരസംഗീതം([[നാടകം]]) *[[കുഞ്ഞോമന]],[[ഗോസായി പറഞ്ഞ കഥ]]([[ബാലസാഹിത്യം]]) <references/> {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ സ്ത്രീ എഴുത്തുകാർ‎]] [[വർഗ്ഗം:1909-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1987-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ലിംഗസമത്വചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] e990n0p11ey6kqy062jzntuk5lbgpi7 4643633 4643632 2026-07-04T16:48:28Z Drsanthoshnair 45452 /* വിദ്യാഭ്യാസം */ 4643633 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lalitambika Antarjanam}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം | image = Lalithambika Antherjanam.jpg | imagesize = | caption = | pseudonym = | birth‌_date = മാർച്ച് 30, 1909 | birth_place = [[പുനലൂർ]], [[കൊല്ലം ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|1987|2|6|1909|3|30}} | death_place = [[ഞാലിയാകുഴി]], [[കോട്ടയം ജില്ല]], കേരളം | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, ചെറുകഥാകൃത്ത്, | nationality = {{IND}} | genre = [[നോവൽ]], [[ചെറുകഥ]], [[ബാലസാഹിത്യം]] | subject = സാമൂഹികം | movement = | spouse = | awards =ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ്, വയലാർ അവാർഡ്,കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് | website = |Dead=February 8 ,1987}} മലയാള സാഹിത്യ ലോകത്തെ പ്രശസ്തയായ കഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമായ '''ലളിതാംബിക അന്തർജനം''' [[കൊല്ലം|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[കൊട്ടാരക്കര|കൊട്ടാരക്കരയിലെ]] [[കോട്ടവട്ടം]] എന്ന സ്ഥലത്ത് 1909 മാർച്ച്‌ 30ന് ജനിച്ചു. ഒരു മുത്തശ്ശിയായിരിക്കേ എഴുതിയ “[[അഗ്നിസാക്ഷി]]" എന്ന ഒറ്റ നോവൽ കൊണ്ട് [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യത്തിലെ ചിരപ്രതിക്ഷ്ഠയായി മാറി . അഗ്നിസാക്ഷി അതേ പേരിൽ സിനിമ ആയിട്ടുണ്ട് (സംവിധാനം: ശ്യാമപ്രസാദ്, 1998). [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[സംസ്കൃതം]], [[ഹിന്ദി]] എന്നീ ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു കവിതകളിലൂടെ സാഹിത്യലോകത്ത് പ്രവേശിച്ച ഇവർ കാലക്രമേണ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തുമായി.മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ കഥാകാരി.കൊട്ടാരക്കരയിലെ കോട്ടവട്ടത്ത് ജനിച്ചു കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വൈസ്പ്രസിഡൻ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.കേന്ദ്ര-കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ,വയലാർ അവാർഡ്,ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.1987 ഫെബ്രുവരി 6ന് അന്തരിച്ചു. == കുടുംബം == മലയാളത്തിൽ [[കവിത|കവിതാ]] രംഗത്തും [[കഥ|കഥാരംഗത്തും]] ഒന്നുപോലെ കരവിരുതു തെളിയിച്ചിട്ടുള്ള സാഹിത്യകാരിയായിരുന്നു ലളിതാംബിക അന്തർജനം. [[കൊട്ടാരക്കര]] താലൂക്കിൽകോട്ടവട്ടത്ത് തെങ്ങുന്നത്തു മഠത്തിൽദാമോദരൻപോറ്റിയുടെ പുത്രിയായി ജനിച്ചു. പിതാവ് ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭ അംഗവും പണ്ഡിതനും സമുദായ പരിഷ്കർത്താവും ആയിരുന്നു. മാതാവ് ഹരിപ്പാട് ചെങ്ങാരാപള്ളി നങ്ങയ്യ അന്തർജനം. കേരള നിയമസഭാസ്പീക്കറും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഡി. ദാമോദരൻപോറ്റി]] ഉൾപ്പെടെ എട്ടു സഹോദരന്മാരുടെ ഏക സഹോദരിയായിരുന്നു ലളിതാംബിക. [[പാലാ]] [[രാമപുരം, കോട്ടയം|രാമപുരത്ത്]] അമനകര ഇല്ലത്ത് നാരായണൻനമ്പൂതിരിയായിരുന്നു ഭർത്താവ്. മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖകഥാകൃത്തുക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്ന [[എൻ. മോഹനൻ]] ഇവരുടെ രണ്ടാമത്തെ പുത്രനായിരുന്നു, . ഭാസ്കരകുമാരൻ, രാജം, ലളിത, ലീല, ശാന്ത, രാജേന്ദ്രൻ എന്നിവരായിരുന്നു മറ്റുമക്കൾ. == വിദ്യാഭ്യാസം == വിദ്യാഭ്യാസം സ്വഗൃഹത്തിൽവച്ചു നടത്തി. [[മലയാളം]], [[സംസ്കൃതം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഹിന്ദി]] എന്നീ ഭാഷകൾ വശമാക്കി. കവിതയിലൂടെ സാഹിത്യ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് കഥാരചനയിൽഏർപ്പെട്ട് പേരെടുത്തു. അന്തർജനത്തിന്റെ ''തിരഞ്ഞെടുത്തകഥകളുടെ'' അവതാരികയിൽ, അവരുടെ സാഹിത്യസൃഷ്ടിപരമായ അന്തശ്ചോദനയെപ്പറ്റി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; 'നിയന്ത്രണാതീതമായ സർഗചോദനയ്ക്ക് കീഴടങ്ങി സാഹിത്യസൃഷ്ടി ചെയ്യുന്ന ഒരെഴുത്തുകാരിയാണ് ശ്രീമതി ലളിതാംബിക അന്തർജനം. ഭാവനാശക്തിക്കു തീ കൊളുത്തുന്ന അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് നേരിട്ട് ഉയർന്നു വന്നിട്ടുള്ളതാണ് അവരുടെ കഥകൾ മുഴുവനും. നാലുകെട്ടുകൾക്കുള്ളിൽ മൂടുപടങ്ങളിലും മറക്കുടകളിലും മൂടി നെടുവീർപ്പിട്ടു കണ്ണുനീർവാർത്തു കഴിഞ്ഞ ആത്തോൽസമൂഹത്തിന്റെ ദുരന്ത കഥകൾക്ക് നാവും നാമവും കൊടുക്കാൻ അവരുടെ ഇടയിൽനിന്നുതന്നെ ഉയർന്നുവന്ന പ്രതിഭാസമാണ്‌ അന്തർജനം.' ജൻമനാ കവിയായ അവരുടെ കവിത്വത്തിന്റെ അഭിരാമത, കവിതയിലെപോലെ കഥകളിലും കാണാൻകഴിയും. 1937ലാണ് ലളിതാഞ്ജലി എന്ന കവിതാസമാഹാരത്തോടെ കാവ്യലോകത്ത് രംഗപ്രവേശം ചെയ്തത്. തുടർന്ന് അതേ വർഷം തന്നെ അംബികാഞ്ജലി എന്ന കഥാസമാഹാരവും രചിച്ചു.1965ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ശകുന്തള എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും നിർവഹിച്ചത് ഇവരാണ്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == ''[[കുഞ്ഞോമന]]'' എന്ന ബാലസാഹിത്യ കൃതിക്കു കല്യാണീ കൃഷ്ണമേനോൻ പ്രൈസും, [[1973|1973ൽ]] ''[[സീത മുതൽ സത്യവതി വരെ]]'' എന്ന കൃതിക്കു നിരൂപണം/പഠനത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും]] 1977-ൽ മികച്ച നോവലിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും]] ആദ്യത്തെ [[വയലാർ_പുരസ്കാരം|വയലാർ പുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. സോഷ്യൽ വെൽഫയർ ബോർഡ്, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി, സാഹിത്യപ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം ഡയറക്ടർ ബോർഡ്, പാഠപുസ്തക കമ്മിറ്റി എന്നിവയിൽ അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. == പ്രധാനപ്പെട്ട കൃതികൾ == === ചെറുകഥകൾ === ആദ്യത്തെ കഥകൾ *മൂടുപടത്തിൽ ([[1946]]) *കാലത്തിന്റെ ഏടുകൾ ([[1949]]) *തകർന്ന തലമുറ ([[1949]]) *കിളിവാതിലിലൂടെ ([[1950]]) *കൊടുങ്കാറ്റിൽ നിന്ന് ([[1951]]) *കണ്ണീരിന്റെ പുഞ്ചിരി ([[1955]]) *അഗ്നിപുഷ്പങ്ങൾ ([[1960]]) *തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ ([[1966]]) *സത്യത്തിന്റെ സ്വരം ([[1968]]) *വിശ്വരൂപം ([[1971]]) *ധീരേന്ദ്ര മജുംദാറിന്റെ അമ്മ ([[1973]]) *പവിത്ര മോതിരം ([[1979]]) *മാണിക്കൻ *മാറാലകൾ === നോവൽ === *[[അഗ്നിസാക്ഷി|അഗ്നി സാക്ഷി]] ([[1977]]) *[[മനുഷ്യനും മനുഷ്യരും]] ([[1979]]) ===ആത്മകഥ=== *ആത്മകഥക്ക് ഒരാമുഖം ==കവിതാസമാഹാരങ്ങൾ == *ലളിതാഞ്ജലി *ഓണക്കാഴ്ച *ശരണമഞ്ജരി *ഭാവദീപ്തി *നിശ്ശബ്ദസംഗീതം *ഒരു പൊട്ടിച്ചിരി *ആയിരത്തിരി - 1969 *ആത്മകഥയ്ക്കൊരാമുഖം == മറ്റുകൃതികൾ == *ഗ്രാമബാലിക (ലഘു നോവൽ) *പുനർജന്മം,വീരസംഗീതം([[നാടകം]]) *[[കുഞ്ഞോമന]],[[ഗോസായി പറഞ്ഞ കഥ]]([[ബാലസാഹിത്യം]]) <references/> {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ സ്ത്രീ എഴുത്തുകാർ‎]] [[വർഗ്ഗം:1909-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1987-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ലിംഗസമത്വചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] im5nr99d45kudqtzq66tmqclt9v3f8l 0 12933 4643771 4630976 2026-07-05T10:57:53Z ~2026-38147-33 219993 /* ജീവിതരേഖ */ 4643771 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|A. Ayyappan}} {{ToDisambig|വാക്ക്=അയ്യപ്പൻ}} {{Infobox Writer | name =എ അയ്യപ്പൻ | image = A ayyappan.JPG | imagesize = 250px | caption = എ. അയ്യപ്പൻ | pseudonym = | birthdate = {{birth date|1932|10|27}} | birthplace = [[ബാലരാമപുരം]] | deathdate = {{death date and age|2010|10|21|1949|10|27|df=yes}} | deathplace = [[തമ്പാനൂർ]] | occupation = [[കവി]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | period = | genre = പുരുഷൻ | subject = മലയാളം | movement = | debutworks = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = | notableworks = * വെയിൽതിന്നുന്ന പക്ഷി * എന്റെ ശവപ്പെട്ടി ചുമക്കുന്നവരോട് }} ആധുനികതയുടെ കാലത്തിനുശേഷമുള്ള തലമുറയിലെ [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രമുഖനായ കവിയായിരുന്നു '''എ. അയ്യപ്പൻ''' ([[1939|1949]] [[ഒക്ടോബർ 27]] - [[2010]] [[ഒക്ടോബർ 21]]). സവിശേഷമായ ബിംബയോജനയിലൂടെ കയ്പാർന്ന ജീവിതാനുഭവങ്ങളാവിഷ്കരിച്ചുകൊണ്ടു്, കവിതയ്ക്കു പുത്തൻഭാവുകത്വം രൂപപ്പെടുത്താൻ അയ്യപ്പനു കഴിഞ്ഞു. തൻറെ കവിതകളെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ ഒരു കവിത കുറിച്ചു: "ഞാൻ കാട്ടിലും കടലോരത്തുമിരുന്നു കവിതയെഴുതുന്നു. സ്വന്തമായൊരു മുറിയില്ലാത്തവൻ. എന്റെ കാട്ടാറിന്റെ അടുത്തു വന്നു നിന്നവർക്കും ശത്രുവിനും സഖാവിനും സമകാലീന ദുഃഖിതർക്കും ഞാനിതു  പങ്കുവയ്ക്കുന്നു." == ജീവിതരേഖ == 1949 ഒക്ടോബർ 27ന് [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[ബാലരാമപുരം|ബാലരാമപുരത്തു]] ജനിച്ചു.<ref name="സമയംതെറ്റിയോടുന്നസൂചി&quot;">{{cite news|title=കവി അയ്യപ്പൻ അന്തരിച്ചു.|url=http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134722&cat=678|accessdate=22 ഒക്ടോബർ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=21 ഒക്ടോബർ 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701143258/http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134722&cat=678|archivedate=2014-07-01|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}</ref> <ref name="manorama">{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134874&cat=678 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-07-01 |archive-date=2014-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140701143253/http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134874&cat=678 |url-status=dead }}</ref> അറുമുഖനും മുത്തമ്മാളുമായിരുന്നു മാതാപിതാക്കൾ. അയ്യപ്പന് ഒരു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അച്ഛനും പതിനഞ്ചു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അമ്മയും ആത്മഹത്യചെയ്തു. തുടർന്ന്, മൂത്തസഹോദരി സുബ്ബലക്ഷ്മിയുടെയും സഹോദരീഭർത്താവായ വി. കൃഷ്ണന്റെയും സംരക്ഷണയിൽ, നേമത്തു വളർന്നു. വിദ്യാഭ്യാസംകഴിഞ്ഞ് [[അക്ഷരം]] മാസികയുടെ പ്രസാധകനും പത്രാധിപരുമായി. 2010 ൽ കവിതയ്ക്കുള്ള [[ആശാൻ പുരസ്കാരം|ആശാൻ പുരസ്കാരത്തിനർഹനായി.]] 2010 ഒക്ടോബർ 23-ന്, ചെന്നൈയിൽവച്ചു പുരസ്കാരമേറ്റുവാങ്ങാനിരിക്കേ, ഒക്ടോബർ 21-നു വൈകീട്ട്, ആറുമണിയോടെ തിരുവനന്തപുരത്തുവച്ച്, അയ്യപ്പൻ അന്തരിച്ചു. പോലീസിന്റെ ഫ്ലയിങ്ങ് സ്ക്വാഡ്, വഴിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽക്കണ്ടെത്തി, ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ച അയ്യപ്പനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞതു മരണശേഷമാണ്. [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതമാണു]] മരണകാരണമെന്നു സംശയിക്കപ്പെടുന്നു. പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ ഒക്ടോബർ 26-നു തൈക്കാടു ശാന്തികവാടത്തിൽ അയ്യപ്പൻ്റെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. ജീവിതത്തിൻെറ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ, അദ്ദേഹം നാലു വർഷത്തോളം [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[മണത്തണ|മണത്തണയിൽ]] താമസിച്ച് കവിതകളെഴുതിയിരുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ== # 1992 - കനകശ്രീ അവാർഡ് / കവിത - പ്രവാസികളുടെ ഗീതം # 1999 - കേരളസാഹിത്യഅക്കാദമിപുരസ്‌ക്കാരം / കവിത - [[വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി|വെയിൽതിന്നുന്ന പക്ഷി]] # 2003 - പണ്ഡിറ്റ്‌ കെ പി കറുപ്പൻ പുരസ്ക്കാരം /കവിത - ചിറകുകൾകൊണ്ടൊരു കൂട് # 2007 - എസ്.ബി.ടി. അവാർഡ്‌ # 2008 - അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്‌ # 2010 - [https://malayalamkavithakal.com/category/malayalam-literary-awards/asan-smaraka-kavitha-puraskaram-%e0%b4%86%e0%b4%b6%e0%b4%be%e0%b5%bb-%e0%b4%b8%e0%b5%8d%e0%b4%ae%e0%b4%be%e0%b4%b0%e0%b4%95-%e0%b4%95%e0%b4%b5%e0%b4%bf%e0%b4%a4%e0%b4%be-%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b0/ആശാൻ പുരസ്‌കാരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == കൃതികൾ == {{Div col begin|3}} *കറുപ്പ് *മാളമില്ലാത്ത പാമ്പ് *ബുദ്ധനും ആട്ടിൻകുട്ടിയും *ബലിക്കുറിപ്പുകൾ *[[വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി|വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി]] *ഗ്രീഷ്മവും കണ്ണീരും *ചിറകുകൾകൊണ്ടൊരു കൂട് *മുളന്തണ്ടിനു രാജയക്ഷ്മാവ് *കൽക്കരിയുടെ നിറമുള്ളവൻ *തെറ്റിയാടുന്ന സെക്കന്റ് സൂചി (എ. അയ്യപ്പന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) *പ്രവാസിയുടെ ഗീതം *ചിത്തരോഗാശുപത്രിയിലെ ദിവസങ്ങൾ *ജയിൽമുറ്റത്തെപ്പൂക്കൾ *ഭൂമിയുടെ കാവൽക്കാരൻ *മണ്ണിൽ മഴവില്ലു വിരിയുന്നു *കാലംഘടികാരം {{Div col end}} ==അവസാന കവിത== '''പല്ല്''' :''അമ്പ് ഏതു നിമിഷവും :''മുതുകിൽ തറയ്ക്കാം :''പ്രാണനും കൊണ്ട് ഓടുകയാണ് :''വേടന്റെ കൂര കഴിഞ്ഞ് റാന്തൽ വിളക്കുകൾ ചുറ്റും :''എന്റെ രുചിയോർത്ത് :''അഞ്ചെട്ടു പേർ :''കൊതിയോടെ :''ഒരു മരവും മറ തന്നില്ല :''ഒരു പാറയുടെ വാതിൽ തുറന്ന് :''ഒരു ഗർജ്ജനം സ്വീകരിച്ചു :''അവന്റെ വായ്‌ക്ക് ഞാനിരയായി ചെന്നൈയിൽ വച്ച് ആശാൻ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്ന വേളയിൽ അവതരിപ്പിക്കുവാൻ വേണ്ടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈമടക്കിൽ സൂക്ഷിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തിയതാണീ കവിത ==മരണം== എ. അയ്യപ്പൻ 2010 ഒക്ടോബർ 21-നു അന്തരിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം തമ്പാനൂരിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കാണപ്പെട്ട അയ്യപ്പനെ പോലീസ് ജനറൽ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കുകയായിരുന്നു. ആശുപത്രിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു അന്ത്യം.<ref name="manorama" /> എ. അയ്യപ്പൻറെ മരണാനന്തരം പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളിലും സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലും ഏറെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിൻറെ കവിതകളിൽ ഒന്നാണ് 'എൻ‌റെ ശവപ്പെട്ടി ചുമക്കുന്നവരോട്.' കവിത ഇങ്ങനെ: എൻ‌റെ ശവപ്പെട്ടി ചുമക്കുന്നവരോട് ഒസ്യത്തിൽ ഇല്ലാത്ത ഒരു രഹസ്യം പറയാനുണ്ട് എൻ‌റെ ഹൃദയത്തിൻ‌റെ സ്ഥാനത്ത് ഒരു പൂവുണ്ടായിരിക്കും ജിജ്ഞാസയുടെ ദിവസങ്ങളിൽ പ്രേമത്തിൻ‌റെ- ആത്മതത്വം പറഞ്ഞു തന്നവളുടെ ഉപഹാരം മണ്ണു മൂടുന്നതിനു മുമ്പ് ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും ആ പൂവ് പറിക്കണം ദലങൾ കൊണ്ടു മുഖം മൂടണം രേഖകൾ മാഞ്ഞ കൈവെള്ളയിലും ഒരു ദലം പൂവിലൂടെ എനിക്കു തിരിച്ചു പോകണം പൂവിലൂടെ എനിക്കു തിരിച്ചുപോകണം മരണത്തിൻ‌റെ തൊട്ടുമുമ്പുള്ള നിമിഷം ഈ സത്യം പറയാൻ സമയമില്ലായിരിക്കും ഒഴിച്ചു തന്ന തണുത്ത വെള്ളത്തീലൂടെ അതു മൃതിയിലേക്ക് ഒലിച്ചുപോകും ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ ശവപ്പെട്ടി മൂടാതെ പോകൂ ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ ശവപ്പെട്ടി മൂടാതെ പോകൂ ഇനിയെൻ‌റെ ചങ്ങാതികൾ മരിച്ചവരാണല്ലോ! ==അവലംബം== <references />3. [https://malayalamkavithakal.com/category/a-ayyappan/ എ.അയ്യപ്പന്റെ കവിതകൾ A. Ayyapante Kavithakal]{{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} {{DEFAULTSORT:അയ്യപ്പൻ, എ.}} [[വർഗ്ഗം:1949-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2010-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 27-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 21-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:അവിവാഹിതർ]] 28vnseer5xiwzuy4rav3iowaa9ny57l 0 25125 4643747 3807100 2026-07-05T08:08:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643747 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Suzuki MR Wagon}} {{Infobox Automobile | image = [[പ്രമാണം:Mrwagon2.jpg|250px|Suzuki MR Wagon]] | manufacturer = [[Suzuki|സുസുക്കി]] | name = സുസുക്കി എം.ആർ. വാ‍ഗൺ | aka = നിസ്സാൻ മോകോ, മാരുതി സെൻ എസ്റ്റിലോ | production = 2001–ഇതുവരെ | assembly = [[Gurgaon|ഗുഡ്‌ഗാവ്]], [[ഇന്ത്യ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.maruti.co.in/sb/chairman.asp?ch=4&ct=3&sc=0 |title=Maruti.co.in article - Maruti Wagon R exporting |access-date=2009-08-19 |archive-date=2008-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922162359/http://www.maruti.co.in/sb/chairman.asp?ch=4&ct=3&sc=0 |url-status=dead }}</ref> | predecessor = | body_style = 5-door [[Mini MPV]] | layout = [[FF layout]], [[4WD]] | platform = | class = [[Kei car]] | related = [[Suzuki Alto|സുസുകി ആൾടോ]], [[Suzuki Alto Lapin|സുസുകി ആൾടോ ലാപിൻ]], [[Suzuki Wagon R|സുസുകി വാഗൺ ആർ]] | similar = [[Daihatsu Move]], [[Honda Life]], [[Subaru Stella]] | designer = }} [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിൽ]] സുസുക്കി 2001 -ൽ പുറത്തിറക്കിയ എം.ആർ. വാഗൺ ആണ് മാരുതി 2006 -ൽ ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ അവതരിപ്പിച്ച '''സെൻ എസ്റ്റിലോ'''. == ആദ്യ തലമുറ == [[പ്രമാണം:2001-2004 Suzuki MR Wagon.jpg|200px|thumb|left|Suzuki MR Wagon, 1st generation (pre-facelifted)]] {{Infobox Automobile generation | image = [[പ്രമാണം:2004 Suzuki MR Wagon 01.jpg|250px|Suzuki MR Wagon, 1st generation]] | name = ആദ്യ തലമുറ | production = 2001-2006 | engine = 657&nbsp;cc [[inline-3]] [[dohc]] 40&nbsp;kW<br />657&nbsp;cc [[inline-3]] [[turbocharger|turbo]] [[dohc]] 44&nbsp;kW | transmission = 4-speed [[automatic transmission|automatic]] [[Manual transmission#Column-mounted shifter|column shift]] | wheelbase = {{Auto mm|2360|1}} | length = {{Auto mm|3395|1}} | width = {{Auto mm|1475|1}} | height = 1590 - {{Auto mm|1600|1}} | ground_clearance = 165 mm (Estilo Zen) | front_track = 1290 (FWD) / 1295 (AWD)&nbsp;mm | rear_track = {{Auto mm|1290|1}} | weight = {{Auto kg|840|0}}-{{Auto kg|900|0}} | top_speed = | fuel_capacity = {{Convert|30|L|usgal impgal|1}} | designer = }} ഇതിന്റെ ആദ്യ തല മുറ കാറുകൾ ഡിസംബർ 4, 2001 ലാണ് വിപണിയിലെത്തിയത്. ഇതിൽ [[Suzuki K6A engine|സുസുകി കെ.6.എ എൻ‌ജിൻ]] ആണ് ഉപയോഗിച്ചത്. {{-}} == രണ്ടാം തലമുറ == {{Infobox Automobile generation | image = [[പ്രമാണം:Suzuki Mrwagon 2006.JPG|250px|Suzuki MR Wagon, 2nd generation]] | name = രണ്ടാം തലമുറ | production = 2006-ഇതുവരെ | assembly = [[Gurgaon|ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | engine = 657&nbsp;cc [[inline-3]] [[dohc]] 40&nbsp;kW<br />657&nbsp;cc [[inline-3]] [[turbocharger|turbo]] [[dohc]] 44&nbsp;kW | transmission = 4-speed [[automatic transmission|automatic]] [[console shift]] | wheelbase = {{Auto mm|2360|1}} | length = {{Auto mm|3395|1}} | width = {{Auto mm|1475|1}} | height = {{Auto mm|1620|1}}-{{Auto mm|1600|1}} | ground_clearance = | front_track = {{Auto mm|12855|1}}-{{Auto mm|1295|1}} | rear_track = {{Auto mm|1280|1}}-{{Auto mm|1290|1}} | weight = {{Auto kg|820|0}}-{{Auto kg|900|0}} | top_speed = | fuel_capacity = {{Convert|30|L|usgal impgal|1}} | designer = }} ഇതിന്റെ രണ്ടാം തലമുറ കാറുകൾ ആദ്യമായി വിപണിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് 2005ൽ 39മത് ടോക്യോ മോട്ടർ ഷോവിലാണ്. ഇത് ഒരു കുടുംബ കാറായിട്ടാണ് അന്ന് അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇതിൽ കുടുംബത്തിന് യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ വേണ്ട സൌകര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഉള്ള രീതിയിലായിരുന്നു നിർമ്മാണം. {{-}} == അവലംബം == {{reflist}} <div class="references-small"> * {{cite web | title=Global Autoindex | url=http://www.globalautoindex.org/ | accessdate=2007-01-25 }} ''(technical data in infoboxes)'' * ''The article incorporates text translated from the corresponding Japanese Wikipedia articles on the [[:ja:スズキ・MRワゴン|Suzuki MR Wagon]] and [[:ja:日産・モコ|Nissan Moco]] as of January 25, 2007.'' </div> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.suzuki.co.jp/dom4/lineup/mrwagon/ Suzuki MR Wagon at the official manufacturer's site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090222175448/http://www.suzuki.co.jp/dom4/lineup/mrwagon/ |date=2009-02-22 }} {{In lang|ja}} * [http://www.nissan.co.jp/MOCO/ Nissan Moco at the official manufacturer's site] {{In lang|ja}} * [http://www.autonagar.com/AutoReviews/Review-Maruti-Zen-Estilo-Review-80.html Maruti Zen Estilo Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512054644/http://www.autonagar.com/AutoReviews/Review-Maruti-Zen-Estilo-Review-80.html |date=2008-05-12 }} {{മാരുതി - കാറുകൾ}} {{Maruti Suzuki}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കാറുകൾ]] qd9p1eyfw4rpli8f4flb54uukeu1sbb 0 26378 4643699 4139411 2026-07-04T23:54:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643699 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Balachandra Menon}} {{Otheruses4|'''ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ ''' എന്ന നടനേപ്പറ്റിയുള്ളതാണ്|ഇതേ പേരിലുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|പി. ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ}} {{Infobox person | name = ബാലചന്ദ്രമേനോൻ | image = [[File:Balachandra Menon.JPG|200px]] | caption = Balachandra Menon | birth_name = എസ്. ബാലചന്ദ്രമേനോൻ | birth_date = {{Birth date and age|1954|01|11}} | birth_place = [[കൊല്ലം]], [[കേരളം]] <ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news-amp.php?id=1227099|title=Balachandra Menon celebrates 70th birthday; Assures new movie for fans|access-date=2024-11-26|archive-date=2024-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214191337/https://keralakaumudi.com/en/news/news-amp.php?id=1227099|url-status=dead}}</ref> | residence = | other_names = | occupation = ചലച്ചിത്രനടൻ, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, നിർമ്മാതാവ്, അഭിഭാഷകൻ | yearsactive = 1978– | spouse = വരദ (1982–) | awards = {{Plainlist| * '''[[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]''': * മികച്ച നടൻ – ''[[സമാന്തരങ്ങൾ]]'' (1998) }} | website = http://www.balachandramenon.com/ }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത്]] നടൻ, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാണ് '''ബാലചന്ദ്രമേനോൻ'''. സ്വയം രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് 1998-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[സമാന്തരങ്ങൾ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഇസ്മായിൽ എന്ന കഥാപാത്രത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം അദ്ദേഹം നേടി. [[ഫാസിൽ]], [[പത്മരാജൻ]] എന്നീ സം‌വിധായകരെ പോലെ മേനോനും ഒട്ടനവധി പുതുമുഖ താരങ്ങളെ [[മലയാള സിനിമ|മലയാള സിനിമയിലേക്ക്]] കൊണ്ട് വന്നിട്ടുണ്ട്. [[ശോഭന]] - ''[[ഏപ്രിൽ 18 (ചലച്ചിത്രം)|ഏപ്രിൽ 18]]'', [[പാർ‌വ്വതി (ചലച്ചിത്രനടി)|പാർ‍വതി]] - ''വിവാഹിതരേ ഇതിലേ ഇതിലേ'', [[മണിയൻപിള്ള രാജു]] - ''മണിയൻ പിള്ള അഥവ മണിയൻ പിള്ള '', [[കാർത്തിക (ചലച്ചിത്രനടി)|കാർ‍ത്തിക]] - ''മണിച്ചെപ്പ് തുറന്നപ്പോൾ'' , [[ആനി]] - ''അമ്മയാണെ സത്യം'', [[കൗസല്യ (നടി)|നന്ദിനി]] - ''ഏപ്രിൽ 19'' എന്നിവർ മേനോന്റെ സിനിമയിലൂടെ ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെത്തിയവരാണ്. == സ്വകാര്യജീവിതം == ശിവശങ്കരപ്പിള്ളയുടെയും ലളിതാദേവിയുടെയും മകനായി 1954 ജനുവരി 11-ന് [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലാണ്]] ബാലചന്ദ്രമേനോൻ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news-amp.php?id=1227099|title=Balachandra Menon celebrates 70th birthday; Assures new movie for fans|access-date=2024-11-26|archive-date=2024-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214191337/https://keralakaumudi.com/en/news/news-amp.php?id=1227099|url-status=dead}}</ref> [[ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജ്|കൊല്ലം ഫാത്തിമ മാതാ കോളേജിൽ]] നിന്ന് പ്രീ-ഡിഗ്രിക്ക് ശേഷം [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] [[ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം|ഭൂഗർഭശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|title=Balachandra Menon – My Education|url=http://www.balachandramenon.com/balachandra_menon_who_am_i.php|accessdate=October 6, 2012|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026010609/http://www.balachandramenon.com/balachandra_menon_who_am_i.php|url-status=dead}}</ref> ==ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തനം== മലയാള സിനിമയിൽ ഒറ്റയാൾ പ്രസ്ഥാന കൊണ്ടുവന്നത് മേനോനാണ്. സംവിധാനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്ന മേനോൻ പാട്ടു പാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പാശ്ചാത്യവത്കരണത്തിനെതിരെ മലയാളത്തനിമയെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നവയാണ് മേനോൻ സിനിമകൾ. ജന്മം കൊണ്ടുതന്നെ പ്രതിഭാശാലിയായ അദ്ദേഹത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെയധികം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan="2" style="width:33px;"| വർഷം ! rowspan="2" style="width:175px;"| ചലച്ചിത്രം ! colspan="6" | Credited as ! rowspan="2" style="width:175px;"| കഥാപാത്രം ! rowspan="2" style="text-align:center; width:350px;"| കുറിപ്പുകൾ |- ! width=65 | നടൻ ! width=65 | സംവിധായകൻ ! width=65 | നിർമ്മാതാവ് ! width=65 | തിരക്കഥ ! width=65 | കഥ ! width=65 | സംഭാഷണം |- |2016 | ''[[Oozham (2016 film)|ഊഴം]]'' |{{y}} | | | | | |കൃഷ്ണമൂർത്തി | |- |2015|| ''[[ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || കൃഷ്ണദാസ് || |- |2013|| ''[[കടൽ കടന്നുവരും മാത്തുക്കുട്ടി |കടൽ കടന്നുവരും മാത്തുക്കുട്ടി]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ഫാദർ വട്ടത്തറ || |- |2013 |[[കുഞ്ഞനന്തന്റെ കട]] |{{y}} | | | | | | | |- |2013|| ''[[ബഡ്ഡി ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരി/ശങ്കു ഭായ് || |- |2009 || ''[[നമ്മൾ തമ്മിൽ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||രാമചന്ദ്രൻ നായർ || |- |2009 ||''[[ഉത്തരാസ്വയംവരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||'Yamandan' ശ്രീധരക്കുറുപ്പ് || |- |2008 ||''[[കോളജ് കുമാരൻ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |2008 || ''[[ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജോജി || |- |2007|| ''[[പ്രണയകാലം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||ബാലഗോപാൽ|| |- |2006|| ''[[ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||അയ്യർ സാർ|| |- ||2005|| ''[[ഡിസംബർ(ചലച്ചിത്രം) |December]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || പട്ടേരി|| |- |2005|| ''[[രാപ്പകൽ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ദേവനാരായണൻ || |- |2003|| ''[[വരും വരുന്നു വന്നു]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ജോണി || |- |2003|| ''[[സഫലം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||ബാരിസ്റ്റർ നമ്പ്യാർ|| |- |2002 ||''[[നമ്മൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || സത്യനാഥൻ || |- |2002 || ''[[കൃഷ്ണ ഗോപാലകൃഷ്ണ|കൃഷ്ണാ ഗോപാലകൃഷ്ണാ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ഗോപാലകൃഷ്ണൻ || Editor, Playback Singer,Composer |- |2001|| ''[[ഇഷ്ടം (ചലച്ചിത്രം)|ഇഷ്ടം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||Anjana's Father || |- |2000|| ''[[സത്യം ശിവം സുന്ദരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||കെ.എസ്.കെ നമ്പ്യാർ || |- |-2000||''[[മേലേവാര്യത്തെ മാലാഖക്കുട്ടികൾ]]'' |- |2000|| ''[[സത്യമേവ ജയതേ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |1998|| ''[[സമാന്തരങ്ങൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || Ismail || Editor, Composer |- |1998|| ''[[ദ ട്രൂത്ത്|The Truth]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || Chief Minister Madhavan || |- |1997|| ''[[ജനാധിപത്യം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |1997|| [[കൃഷ്ണഗുഡിയിൽ ഒരു പ്രണയകാലത്ത്]] || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || പവി || |- |1996|| ''[[ഏപ്രിൽ 19 (ചലച്ചിത്രം)|ഏപ്രിൽ 19]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1996|| ''[[Kanden Seethaiyai (1996 film)|Kanden Seethaiyai]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || Unreleased film |- |1995|| ''[[അവിട്ടം തിരുനാൾ ആരോഗ്യശ്രീമാൻ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || പ്രഭാകരൻ || |- |1994 || ''[[സുഖം സുഖകരം]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1993 || ''[[അമ്മയാണെ സത്യം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||S. Nനാരായണൻ|| |- |1991 || ''[[നയം വ്യക്തമാക്കുന്നു]]'' || style="text-align:center;"| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1990 || ''[[കുറുപ്പിന്റെ കണക്കുപുസ്തകം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || വിനയചന്ദ്ര കുറുപ്പ് || Editor, Composer |- |1990 || ''[[സസ്നേഹം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || തോമസ് കുര്യൻ || |- |1990|| ''[[നൂറ്റൊന്നുരാവുകൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || വിഷ്ണു || |- |1990 || ''[[വർത്തമാനകാലം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ജേയിംസ് കുട്ടി || |- |1989 || ''[[ഞങ്ങളുടെ കൊച്ചു ഡോക്ടർ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജേംസ് വർഗീസ്|| Editor |- |1989 || ''[[കണ്ടതും കേട്ടതും]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||പി.കെ.കൃഷ്ണൻ കുട്ടി|| |- |1988 ||''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ഡേവിഡ് || |- |1988 || ''[[ഇസബല്ല]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ഉണ്ണികൃഷ്ണമേനോൻ || |- |1988|| ''[[ജന്മാന്തരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||പോലീസ് ഓഫീസർ || |- |1988|| ''[[കുടുംബപുരാണം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || കൃഷ്ണനുണ്ണി|| |- |1987 || ''[[ഒരു മെയ്മാസപ്പുലരിയിൽ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |1987 || ''[[വിളംബരം (ചലച്ചിത്രം) |വിളംബരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || പി.കെ.നാമ്പൂതിരി || |- |1987|| ''[[അച്ചുവേട്ടന്റെ വീട്]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || വിപിൻ || Editor |- |1986 || ''[[ഋതുഭേദം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || രാജൻ || |- |1986 || ''[[വിവാഹിതരെ ഇതിലെ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || അപ്പു || |- |1986 || ''[[തായക്ക് ഒരു താലാട്ടു]]'' || || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || Tamil film |- |1985 || ''[[മണിച്ചെപ്പു തുറന്നപ്പോൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1985 || ''[[ദൈവത്തെയോർത്ത്]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||അനിയങ്കുട്ടൻ || |- |1985 || ''[[എന്റെ അമ്മു നിന്റെ തുളസി അവരുടെ ചക്കി]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||എസ്. നന്ദകുമാർ || Playback Singer, Soundtrack Performer |- |1984 || ''[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || കണ്ണൻ || |- |1984 || ''[[ആരാന്റെ മുല്ല കൊച്ചുമുല്ല]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||പ്രഭാകരൻ || |- |1984 || ''[[ഏപ്രിൽ 18 (ചലച്ചിത്രം)|ഏപ്രിൽ 18]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||എസ് ഐ രവികുമാർ || |- | 1983 || ''[[ശേഷം കാഴ്ചയിൽ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജി കെ രാജ || |- |1983||''[[പ്രശ്നം ഗുരുതരം]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ബാലു || |- |1983 ||''[[കാര്യം നിസ്സാരം]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ശേഖർ || |- | 1982 || ''[[കിലുകിലുക്കം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || മഹേന്ദ്രൻ || |- | 1982 || ''[[കേൾക്കാത്ത ശബ്ദം]]''||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ലംബോദരൻ നായർ || |- |1982 || ''[[ഇത്തിരി നേരം ഒത്തിരി കാര്യം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജിജോ || |- |1982|| ''[[ചിരിയോചിരി]]'' ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ഉണ്ണി || |- |1981 || ''[[തേനും വയമ്പും]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ബാബു മാത്യു || |- |1981|| ''[[താരാട്ട്]]'' || || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1981|| ''[[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]]'' || || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1981|| ''[[മണിയൻ പിള്ള അഥവാ മണിയൻ പിള്ള]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ഗോപിനാഥൻ|| |- |1980|| ''[[വൈകി വന്ന വസന്തം]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1980|| ''[[കലിക]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || || ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1980|| ''[[ഇഷ്ടമാണ് പക്ഷെ]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1980 || ''[[അണിയാത്ത വളകൾ]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1979 ||''[[രാധ എന്ന പെൺകുട്ടി ]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1978|| ''[[ഉത്രാട രാത്രി]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || Unreleased || |} == ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ് == ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ സ്വന്തമായി [[തിരക്കഥ]] എഴുതി [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|സംവിധാനം]] ചെയ്ത് അഭിനയിച്ച വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ ((29 ചലച്ചിത്രങ്ങൾ) 2018-ൽ [[ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ്|ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ]] സ്ഥാനം ലഭിച്ചു.<ref name="മീഡിയ">{{cite web|url=https://www.mediaonetv.in/entertainment/2018/05/23/48153-balachandramenon-in-limka-books-of-records|title=ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ ഇടം നേടി ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ|date=2018-05-24|publisher=മീഡിയ വൺ|language=മലയാളം|accessdate=14 August 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/balachandra-menon-limca-book-of-records-maximum-number-of-films-scripted-directed-acted-in-1.2510942|title=ഒടുവിൽ ലിംക റെക്കോഡ്‌സും ബാലചന്ദ്രമേനോനെ അംഗീകരിച്ചു.|date=2018-01-07|publisher=[[മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]]|language=മലയാളം|accessdate=14 August 2018}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb|id=0579755}} * {{Official website|http://www.balachandramenon.com/}} {{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}} {{NationalFilmAwardBestActor}} [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ സ്ഥാനം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] {{Bio-stub|Balachandra Menon}} l6dlv1p0udb93t1ae3upar48t1wpdv2 4643700 4643699 2026-07-04T23:54:02Z KiranBOT 205977 URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v2.2.9s 4643700 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Balachandra Menon}} {{Otheruses4|'''ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ ''' എന്ന നടനേപ്പറ്റിയുള്ളതാണ്|ഇതേ പേരിലുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|പി. ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ}} {{Infobox person | name = ബാലചന്ദ്രമേനോൻ | image = [[File:Balachandra Menon.JPG|200px]] | caption = Balachandra Menon | birth_name = എസ്. ബാലചന്ദ്രമേനോൻ | birth_date = {{Birth date and age|1954|01|11}} | birth_place = [[കൊല്ലം]], [[കേരളം]] <ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1227099|title=Balachandra Menon celebrates 70th birthday; Assures new movie for fans|access-date=2024-11-26|archive-date=2024-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214191337/https://keralakaumudi.com/en/news/news-amp.php?id=1227099|url-status=dead}}</ref> | residence = | other_names = | occupation = ചലച്ചിത്രനടൻ, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, നിർമ്മാതാവ്, അഭിഭാഷകൻ | yearsactive = 1978– | spouse = വരദ (1982–) | awards = {{Plainlist| * '''[[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]''': * മികച്ച നടൻ – ''[[സമാന്തരങ്ങൾ]]'' (1998) }} | website = http://www.balachandramenon.com/ }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത്]] നടൻ, സംവിധായകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാണ് '''ബാലചന്ദ്രമേനോൻ'''. സ്വയം രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് 1998-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[സമാന്തരങ്ങൾ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഇസ്മായിൽ എന്ന കഥാപാത്രത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം അദ്ദേഹം നേടി. [[ഫാസിൽ]], [[പത്മരാജൻ]] എന്നീ സം‌വിധായകരെ പോലെ മേനോനും ഒട്ടനവധി പുതുമുഖ താരങ്ങളെ [[മലയാള സിനിമ|മലയാള സിനിമയിലേക്ക്]] കൊണ്ട് വന്നിട്ടുണ്ട്. [[ശോഭന]] - ''[[ഏപ്രിൽ 18 (ചലച്ചിത്രം)|ഏപ്രിൽ 18]]'', [[പാർ‌വ്വതി (ചലച്ചിത്രനടി)|പാർ‍വതി]] - ''വിവാഹിതരേ ഇതിലേ ഇതിലേ'', [[മണിയൻപിള്ള രാജു]] - ''മണിയൻ പിള്ള അഥവ മണിയൻ പിള്ള '', [[കാർത്തിക (ചലച്ചിത്രനടി)|കാർ‍ത്തിക]] - ''മണിച്ചെപ്പ് തുറന്നപ്പോൾ'' , [[ആനി]] - ''അമ്മയാണെ സത്യം'', [[കൗസല്യ (നടി)|നന്ദിനി]] - ''ഏപ്രിൽ 19'' എന്നിവർ മേനോന്റെ സിനിമയിലൂടെ ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെത്തിയവരാണ്. == സ്വകാര്യജീവിതം == ശിവശങ്കരപ്പിള്ളയുടെയും ലളിതാദേവിയുടെയും മകനായി 1954 ജനുവരി 11-ന് [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലാണ്]] ബാലചന്ദ്രമേനോൻ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1227099|title=Balachandra Menon celebrates 70th birthday; Assures new movie for fans|access-date=2024-11-26|archive-date=2024-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214191337/https://keralakaumudi.com/en/news/news-amp.php?id=1227099|url-status=dead}}</ref> [[ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജ്|കൊല്ലം ഫാത്തിമ മാതാ കോളേജിൽ]] നിന്ന് പ്രീ-ഡിഗ്രിക്ക് ശേഷം [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] [[ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം|ഭൂഗർഭശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite web|title=Balachandra Menon – My Education|url=http://www.balachandramenon.com/balachandra_menon_who_am_i.php|accessdate=October 6, 2012|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026010609/http://www.balachandramenon.com/balachandra_menon_who_am_i.php|url-status=dead}}</ref> ==ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തനം== മലയാള സിനിമയിൽ ഒറ്റയാൾ പ്രസ്ഥാന കൊണ്ടുവന്നത് മേനോനാണ്. സംവിധാനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുന്ന മേനോൻ പാട്ടു പാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പാശ്ചാത്യവത്കരണത്തിനെതിരെ മലയാളത്തനിമയെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നവയാണ് മേനോൻ സിനിമകൾ. ജന്മം കൊണ്ടുതന്നെ പ്രതിഭാശാലിയായ അദ്ദേഹത്തെ ജനങ്ങൾ വളരെയധികം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan="2" style="width:33px;"| വർഷം ! rowspan="2" style="width:175px;"| ചലച്ചിത്രം ! colspan="6" | Credited as ! rowspan="2" style="width:175px;"| കഥാപാത്രം ! rowspan="2" style="text-align:center; width:350px;"| കുറിപ്പുകൾ |- ! width=65 | നടൻ ! width=65 | സംവിധായകൻ ! width=65 | നിർമ്മാതാവ് ! width=65 | തിരക്കഥ ! width=65 | കഥ ! width=65 | സംഭാഷണം |- |2016 | ''[[Oozham (2016 film)|ഊഴം]]'' |{{y}} | | | | | |കൃഷ്ണമൂർത്തി | |- |2015|| ''[[ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || style="text-align:center;"|{{y}} || കൃഷ്ണദാസ് || |- |2013|| ''[[കടൽ കടന്നുവരും മാത്തുക്കുട്ടി |കടൽ കടന്നുവരും മാത്തുക്കുട്ടി]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ഫാദർ വട്ടത്തറ || |- |2013 |[[കുഞ്ഞനന്തന്റെ കട]] |{{y}} | | | | | | | |- |2013|| ''[[ബഡ്ഡി ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരി/ശങ്കു ഭായ് || |- |2009 || ''[[നമ്മൾ തമ്മിൽ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||രാമചന്ദ്രൻ നായർ || |- |2009 ||''[[ഉത്തരാസ്വയംവരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||'Yamandan' ശ്രീധരക്കുറുപ്പ് || |- |2008 ||''[[കോളജ് കുമാരൻ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |2008 || ''[[ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജോജി || |- |2007|| ''[[പ്രണയകാലം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||ബാലഗോപാൽ|| |- |2006|| ''[[ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||അയ്യർ സാർ|| |- ||2005|| ''[[ഡിസംബർ(ചലച്ചിത്രം) |December]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || പട്ടേരി|| |- |2005|| ''[[രാപ്പകൽ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ദേവനാരായണൻ || |- |2003|| ''[[വരും വരുന്നു വന്നു]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ജോണി || |- |2003|| ''[[സഫലം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||ബാരിസ്റ്റർ നമ്പ്യാർ|| |- |2002 ||''[[നമ്മൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || സത്യനാഥൻ || |- |2002 || ''[[കൃഷ്ണ ഗോപാലകൃഷ്ണ|കൃഷ്ണാ ഗോപാലകൃഷ്ണാ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ഗോപാലകൃഷ്ണൻ || Editor, Playback Singer,Composer |- |2001|| ''[[ഇഷ്ടം (ചലച്ചിത്രം)|ഇഷ്ടം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||Anjana's Father || |- |2000|| ''[[സത്യം ശിവം സുന്ദരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||കെ.എസ്.കെ നമ്പ്യാർ || |- |-2000||''[[മേലേവാര്യത്തെ മാലാഖക്കുട്ടികൾ]]'' |- |2000|| ''[[സത്യമേവ ജയതേ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |1998|| ''[[സമാന്തരങ്ങൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || Ismail || Editor, Composer |- |1998|| ''[[ദ ട്രൂത്ത്|The Truth]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || Chief Minister Madhavan || |- |1997|| ''[[ജനാധിപത്യം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |1997|| [[കൃഷ്ണഗുഡിയിൽ ഒരു പ്രണയകാലത്ത്]] || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || പവി || |- |1996|| ''[[ഏപ്രിൽ 19 (ചലച്ചിത്രം)|ഏപ്രിൽ 19]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1996|| ''[[Kanden Seethaiyai (1996 film)|Kanden Seethaiyai]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || Unreleased film |- |1995|| ''[[അവിട്ടം തിരുനാൾ ആരോഗ്യശ്രീമാൻ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || പ്രഭാകരൻ || |- |1994 || ''[[സുഖം സുഖകരം]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1993 || ''[[അമ്മയാണെ സത്യം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||S. Nനാരായണൻ|| |- |1991 || ''[[നയം വ്യക്തമാക്കുന്നു]]'' || style="text-align:center;"| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1990 || ''[[കുറുപ്പിന്റെ കണക്കുപുസ്തകം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || വിനയചന്ദ്ര കുറുപ്പ് || Editor, Composer |- |1990 || ''[[സസ്നേഹം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || തോമസ് കുര്യൻ || |- |1990|| ''[[നൂറ്റൊന്നുരാവുകൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || വിഷ്ണു || |- |1990 || ''[[വർത്തമാനകാലം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ജേയിംസ് കുട്ടി || |- |1989 || ''[[ഞങ്ങളുടെ കൊച്ചു ഡോക്ടർ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജേംസ് വർഗീസ്|| Editor |- |1989 || ''[[കണ്ടതും കേട്ടതും]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||പി.കെ.കൃഷ്ണൻ കുട്ടി|| |- |1988 ||''[[ഡേവിഡ് ഡേവിഡ് മിസ്റ്റർ ഡേവിഡ്]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ഡേവിഡ് || |- |1988 || ''[[ഇസബല്ല]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ഉണ്ണികൃഷ്ണമേനോൻ || |- |1988|| ''[[ജന്മാന്തരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||പോലീസ് ഓഫീസർ || |- |1988|| ''[[കുടുംബപുരാണം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || കൃഷ്ണനുണ്ണി|| |- |1987 || ''[[ഒരു മെയ്മാസപ്പുലരിയിൽ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || || |- |1987 || ''[[വിളംബരം (ചലച്ചിത്രം) |വിളംബരം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || പി.കെ.നാമ്പൂതിരി || |- |1987|| ''[[അച്ചുവേട്ടന്റെ വീട്]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || വിപിൻ || Editor |- |1986 || ''[[ഋതുഭേദം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || രാജൻ || |- |1986 || ''[[വിവാഹിതരെ ഇതിലെ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || അപ്പു || |- |1986 || ''[[തായക്ക് ഒരു താലാട്ടു]]'' || || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || Tamil film |- |1985 || ''[[മണിച്ചെപ്പു തുറന്നപ്പോൾ]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1985 || ''[[ദൈവത്തെയോർത്ത്]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || ||അനിയങ്കുട്ടൻ || |- |1985 || ''[[എന്റെ അമ്മു നിന്റെ തുളസി അവരുടെ ചക്കി]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||എസ്. നന്ദകുമാർ || Playback Singer, Soundtrack Performer |- |1984 || ''[[ഒരു പൈങ്കിളിക്കഥ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || കണ്ണൻ || |- |1984 || ''[[ആരാന്റെ മുല്ല കൊച്ചുമുല്ല]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||പ്രഭാകരൻ || |- |1984 || ''[[ഏപ്രിൽ 18 (ചലച്ചിത്രം)|ഏപ്രിൽ 18]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||എസ് ഐ രവികുമാർ || |- | 1983 || ''[[ശേഷം കാഴ്ചയിൽ]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജി കെ രാജ || |- |1983||''[[പ്രശ്നം ഗുരുതരം]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ബാലു || |- |1983 ||''[[കാര്യം നിസ്സാരം]]''|| style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ശേഖർ || |- | 1982 || ''[[കിലുകിലുക്കം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || മഹേന്ദ്രൻ || |- | 1982 || ''[[കേൾക്കാത്ത ശബ്ദം]]''||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ലംബോദരൻ നായർ || |- |1982 || ''[[ഇത്തിരി നേരം ഒത്തിരി കാര്യം]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ജിജോ || |- |1982|| ''[[ചിരിയോചിരി]]'' ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} ||ഉണ്ണി || |- |1981 || ''[[തേനും വയമ്പും]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || || || || || || ബാബു മാത്യു || |- |1981|| ''[[താരാട്ട്]]'' || || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1981|| ''[[പ്രേമഗീതങ്ങൾ]]'' || || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1981|| ''[[മണിയൻ പിള്ള അഥവാ മണിയൻ പിള്ള]]'' || style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || ഗോപിനാഥൻ|| |- |1980|| ''[[വൈകി വന്ന വസന്തം]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- |1980|| ''[[കലിക]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || || ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1980|| ''[[ഇഷ്ടമാണ് പക്ഷെ]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1980 || ''[[അണിയാത്ത വളകൾ]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1979 ||''[[രാധ എന്ന പെൺകുട്ടി ]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || |- | 1978|| ''[[ഉത്രാട രാത്രി]]''|| || style="text-align:center;"| {{y}} || ||style="text-align:center;"| {{y}} ||style="text-align:center;"| {{y}} || style="text-align:center;"| {{y}} || || Unreleased || |} == ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ് == ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ സ്വന്തമായി [[തിരക്കഥ]] എഴുതി [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|സംവിധാനം]] ചെയ്ത് അഭിനയിച്ച വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ ((29 ചലച്ചിത്രങ്ങൾ) 2018-ൽ [[ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ്|ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ]] സ്ഥാനം ലഭിച്ചു.<ref name="മീഡിയ">{{cite web|url=https://www.mediaonetv.in/entertainment/2018/05/23/48153-balachandramenon-in-limka-books-of-records|title=ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ ഇടം നേടി ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ|date=2018-05-24|publisher=മീഡിയ വൺ|language=മലയാളം|accessdate=14 August 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/balachandra-menon-limca-book-of-records-maximum-number-of-films-scripted-directed-acted-in-1.2510942|title=ഒടുവിൽ ലിംക റെക്കോഡ്‌സും ബാലചന്ദ്രമേനോനെ അംഗീകരിച്ചു.|date=2018-01-07|publisher=[[മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]]|language=മലയാളം|accessdate=14 August 2018}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb|id=0579755}} * {{Official website|http://www.balachandramenon.com/}} {{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}} {{NationalFilmAwardBestActor}} [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ സ്ഥാനം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] {{Bio-stub|Balachandra Menon}} farlh0v4rprhz7eaylunhck1rydsv46 0 29574 4643689 4550055 2026-07-04T21:14:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643689 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Philippe Kahn}} {{Infobox person | name = ഫിലിപ്പ് കാൻ | image = Philippe Kahn.JPG | caption = | image_size = 200px | birth_date = {{birth date and age|1952|3|16|}}<ref name="Henderson2003">{{cite book|author=Harry Henderson|title=A to Z of computer scientists|url=https://books.google.com/books?id=pNmm_Axdor8C&pg=PA127|accessdate=January 14, 2012|year=2003|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-4531-0|page=127}}</ref><ref>{{cite news|last=Lewis|first=Peter H.|title=The Executive Computer; Philippe Kahn of Borland, in His Own Words|url=https://www.nytimes.com/1991/08/18/business/the-executive-computer-philippe-kahn-of-borland-in-his-own-words.html|accessdate=January 16, 2012|newspaper=The New York Times|date=August 18, 1991}}</ref> | birth_place = Paris, France | death_date = | death_place = | occupation = CEO of [[Borland Software]], [[Fullpower Technologies]], [[Inventor]], [[Entrepreneur]] | known for = Executive, inventor, serial entrepreneur | spouse = Sonia Lee | website = }} '''ഫിലിപ്പ് കാൻ''' (1952 മാർച്ച് 16 ന് ജനനം)ഒരു എഞ്ചിനീയറും, സംരംഭകനുമാണ്<ref name="CRN">{{cite news|last=Darrow|first=Barbara|title=Phillipe Kahn | work=CRN | date=November 10, 1999 |url=https://www.crn.com/news/channel-programs/18810982/phillipe-kahn.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20131206040854/https://www.crn.com/news/channel-programs/18810982/phillipe-kahn.htm|url-status=dead|archive-date=December 6, 2013|publisher=Computer Reseller News |accessdate=February 19, 2012}}</ref> [[ക്യാമറ]] [[ഫോൺ]] കണ്ടുപിടിച്ചത് ഫിലിപ്പ് കാനാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/digital-photography-revolution-2015-4 |title=In just one hour, two Bell Labs scientists had a breakthrough that won the Nobel prize — and changed photography forever |website=businessinsider.com |date=2015-06-17 |accessdate=2019-11-19}}</ref><ref name="Sloan">{{cite news| last=Epstein| first=Sonia| date=August 2018| url=http://scienceandfilm.org/articles/3126/the-birth-of-the-camera-phone| title=The Birth of the Camera Phone| accessdate=2018-08-07}}</ref> ഇത് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ കാൻ ലൈറ്റ് സർഫ് ടെക്നോളജീസിന് തുടക്കമിട്ടു. '''വെരിസൈൻ''' എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ് ഈ കമ്പനി ഇപ്പോൾ. കാൻ തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത സോഫ്റ്റ്‌വേർ കമ്പനിയായ '''ബോർലാൻഡി'''ന്റെ ആദ്യത്തെ വിജയിച്ച ഉല്പ്പന്നം [[ടർബോ പാസ്കൽ]] എന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ ഭാഷയാണ്. '''സ്റ്റാർ ഫിഷ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ''' (മോട്ടോറോള സ്വന്തമാക്കി),'''ഫുൾ പവർ ടെക്നോളജീസ്''' എന്നിവ കാനിന്റെ മറ്റു രണ്ട് കമ്പനികളാണ്. ധരിക്കാവുന്ന ടെക്‌നോളജി ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിന്റെ പയനിയർ, കൂടാതെ [[IoT|ഇന്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിംഗ്‌സ്]] (IoT), [[AI|ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്]] (AI) മോഡലിംഗ്, വെയറബിൾ, ഐവെയർ, സ്‌മാർട്ട്‌ഫോൺ, മൊബൈൽ, ഇമേജിംഗ്, വയർലെസ്, സിൻക്രൊണൈസേഷൻ, മെഡിക്കൽ ടെക്‌നോളജികൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഡസൻ കണക്കിന് സാങ്കേതിക പേറ്റന്റുകളുടെ ഉടമസ്ഥനാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.macworld.com/article/163185/2011/10/iphoneographers_learn_from_the_pros_at_1197_conference.html|title=iPhoneographers learn from the pros at 1197 conference|date=2011-10-24|accessdate=2019-11-19|work=Macworld}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.memsjournal.com/2013/08/wearable-electronics-huge-opportunity-for-mems-based-sensors.html|title=MEMS Journal -- The Largest MEMS Publication in the World|website=memsjournal.com|date=2013-08-01|accessdate=2019-11-19|archive-date=2015-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20150729101922/http://www.memsjournal.com/2013/08/wearable-electronics-huge-opportunity-for-mems-based-sensors.html|url-status=dead}}</ref> ==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും== ചാൾസ്-ഹെൻറി കാൻ (1915-1999), ക്ലെയർ മോനിസ് (1922-1967) എന്നിവരുടെ മകനാണ് ഫിലിപ്പെ കാൻ. ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിലാണ് കാൻ ജനിച്ചതും വളർന്നതും..<ref>{{cite web|url=https://mashable.com/2012/03/06/philippe-kahn-camera-phone/ |title=Meet the Man Behind the Very First Camera Phone |website=mashable.com |date=2012-03-06 |accessdate=2019-11-13}}</ref> യഹൂദ കുടിയേറ്റക്കാരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൂർവ്വികർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ ഒരു ഫ്രഞ്ച് ഗായികയും നടിയും വയലിനിസ്റ്റുമായിരുന്നു, റഷ്യൻ വംശഹത്യയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട് ഓടിപ്പോയ മാതാപിതാക്കൾ പാരീസിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. 1942-ൽ ഫ്രഞ്ച് റെസിസ്റ്റൻസിൽ ലെഫ്റ്റനന്റ് ആയതിന് അറസ്റ്റിലായി, [[ഓഷ്‌വിറ്റ്സ് തടങ്കൽപ്പാളയം|ഓഷ്‌വിറ്റ്സ് തടങ്കൽപ്പാളയത്തിലേക്ക്]] അയയ്ക്കുമ്പോൾ അവൾക്ക് 21 വയസ്സായിരുന്നു. അൽമ റോസ് നടത്തിയ ഓഷ്വിറ്റ്സ് വനിതാ ഓർക്കസ്ട്രയിലെ അംഗമായി അവർ അതിജീവിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/client/mdh/base_resistants/detail_fiche.php?ref=3176898&debut=0|title=Faire une recherche - Mémoire des hommes|access-date=2022-12-14|archive-date=2023-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20231125131135/https://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/client/mdh/base_resistants/index.php|url-status=dead}}</ref> 1957-ൽ മാതാപിതാക്കൾ വേർപിരിഞ്ഞ ശേഷം, ഫിലിപ്പ് കാനെ വളർത്തിയത് അമ്മ മാത്രമാണ്. പാരീസിൽ ഒരു വാഹനാപകടത്തെ തുടർന്ന് അമ്മ മരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് 15 വയസ്സ് മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.<ref name=latimes1>{{cite news | last = Weber | first = Jonathan | title = Kahn the Barbarian | work = Los Angeles Times | date = February 23, 1992 | url = http://articles.latimes.com/print/1992-02-23/business/fi-5118_1_borland-international-chairman-philippe-kahn | accessdate = February 7, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.valdosta.edu/about/news/releases/2017/10/dr.-susan-eischeid-honored-with-presidential-excellence-award-for-research.php |title=Dr. Susan Eischeid Honored with Presidential Excellence Award for Research |website=valdosta.edu |date=2017-10-12 |accessdate=2019-11-19}}</ref> == ഇവയും കാണുക == *[[വിവരസാങ്കേതികരംഗത്തെ പ്രശസ്തരുടെ പട്ടിക]] {{Bio-stub|Philippe Kahn}} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാവിദഗ്ദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]] 1j73sa2c6ywfxf1udpi5tkdxj2qnc5e 0 31974 4643733 4547231 2026-07-05T06:10:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643733 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] കിഴക്കൻ മലയോര മേഖലകളായ [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] കേരളത്തിലെ കിഴക്കൻ മലയോര മേഖലകളിൽ അധിവസിക്കുന്ന ഒരു [[ആദിവാസി]] സമൂഹമാണ് '''മലപണ്ടാരം''' (Malapandaram) അഥവാ ''മലൈ പണ്ടാരം.'' പ്രാഥമികമായി കൊല്ലം, പത്തനംതിട്ട ജില്ലകളിലാണ് ഇവരെ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] ജില്ലകളിലും ഇവരുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകമായി ദുർബലരായ ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളിൽ (Particularly Vulnerable Tribal Group - PVTG) ഒന്നായാണ് മലപണ്ടാരങ്ങളെ കണക്കാക്കുന്നത്.<ref name="mala1">[https://www.academia.edu/45387086/Full_paper_status_of_malapandara_women_in_kerala_by_Salini_R അക്കാഡമിയ റിപ്പോർട്ട്]</ref> ഇവരുടെ [[ഭാഷ]] തമിഴിൽ നിന്നും മലയാളത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ശൈലികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു ഭാഷയാണ്. [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] ശൈലികൾ കലർന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര ഭാഷതന്നെയാണിത്. സംസ്ഥാന പട്ടികവർഗ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിഭാഗം തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്കും വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവരുടെ ആകെ ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 1600–1700 വരെയാണെന്നാണ് സർക്കാർ കണക്ക്.<ref name="mala2">[https://www.thenewsminute.com/kerala/losing-out-development-keralas-nomadic-malapandarams-hope-caste-survive-49042 പത്ര റിപ്പോർട്ട്]</ref> ==ഭാഷയും സംസ്കാരവും== മലൈപണ്ടാരങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ മലയാളം, തമിഴ് ഭാഷകളുമായി ബന്ധമുള്ള, എന്നാൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞതും മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡൻ]] ഉപഭാഷയാണ്. ഇത് മൗഖിക പാരമ്പര്യത്തിലൂടെ മാത്രം നിലനിർത്തപ്പെടുന്നു. എഴുത്തുപ്രതിഷ്ഠ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഈ ഭാഷ വംശപരമ്പരാഗതമായ രീതിയിൽ മാത്രമേ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ. ==സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ഘടന== മലപണ്ടാരങ്ങൾ പരമ്പരാഗതമായി നാടോടി വനവാസികളാണ് (nomadic forest dwellers). ഇവർ കാടുകളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിഭവങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നു. കുറച്ചുകാലം ഒരു സ്ഥലത്ത് തങ്ങിയ ശേഷം, വനേതര ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ (Non-Timber Forest Products - NTFP) ശേഖരിക്കുന്നതിനായി മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് മാറുന്നതാണ് ഇവരുടെ രീതി. ചരിത്രപരമായി, [[തിരുവിതാംകൂർ]] കാലഘട്ടത്തിൽ വനേതര ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിൽ മലപണ്ടാരങ്ങൾ പ്രഗത്ഭരായിരുന്നു. ഉപജീവനത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും ഇവർ ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ആവശ്യവസ്തുക്കൾക്കായി വ്യാപാരികളുമായി വനവിഭവങ്ങൾ കൈമാറുന്ന പതിവും ഇവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ഇപ്പോഴും ഉപജീവനത്തിനായി ഇവർ വനവിഭവങ്ങളെയാണ് പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ പ്രദേശങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇവരുടെ കൂട്ടായ്മകളെ ''''കൂട്ടം'''' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഓരോ കൂട്ടത്തിനും ഒരു തലവനുണ്ടാകും, ഇദ്ദേഹത്തെ ''''മുട്ടുകാണി'''' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മുട്ടുകാണിക്ക് സാമൂഹികവും ആചാരപരവുമായ കാര്യങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്കുണ്ട്. ഇദ്ദേഹം സാമൂഹിക-പരമ്പരാഗത പ്രശ്നങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുകയും ആചാരങ്ങൾ നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ആധിപത്യ വ്യവസ്ഥയല്ല; ആത്മനിർണ്ണയം, വ്യക്തിഗത സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയെ അടിസ്ഥമാക്കിയ ജീവിതശൈലിയാണ്. [[വിവാഹം]], [[കുടുംബം]] എന്നീ സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂടുതൽ സാവകാശവുമായിട്ടാണ് ഇവിടെയുണ്ട്. ബന്ധങ്ങൾ ലളിതവും തങ്ങൾക്കിഷ്ടാനുസൃതവുമായിരിക്കും. ചരിത്രപരമായി, ഇവർ തടിയിതര വനഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ([[തേൻ]], കറിയുണ്ണി, [[വേരുകൾ]], [[ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ]]) ശേഖരിച്ച് അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വ്യാപാരികളുമായി കൈമാറ്റം നടത്തിയിരുന്നു. ഇന്നും ഇവർ വനവിഭവങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്. ==ആചാരങ്ങൾ, വിശ്വാസങ്ങൾ== മലൈപണ്ടാരങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം ആചാരങ്ങളും ആരാധനാ രീതികളുമുണ്ട്. വനത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ജീവിതം മൂലം, ഇവർക്ക് പരിസ്ഥിതി വിജ്ഞാനത്തിന്റെ വലിയ നിക്ഷേപമുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇവരുടെ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ വ്യവസ്ഥാപിതമായ പ്രയത്നങ്ങൾ കുറവാണ്. മലയ്ക്കു ചേർന്നുള്ള ആത്മാവുകൾ, വനദേവതകൾ, പൂർവ്വികന്മാരുടെ ആത്മാവുകൾ എന്നിവയെ ആരാധിക്കുന്നത് മൂലമാകുന്ന ആനിമിസ്റ്റിക് വിശ്വാസമാണ് മൈലൈപണ്ടാരങ്ങളുടെ പ്രധാന മതവിശ്വാസം. ചില വൈദ്യപരിപാടികൾ, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് തുള്ളൽ, താലവെട്ടം തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളും ഉൾപ്പെടും. ==വിദ്യാഭ്യാസവും വികസനവും== [[സാക്ഷരത|സാക്ഷരതാ]] നിരക്ക് വളരെ താഴ്ന്ന നിലയിലാണ്. സമൂഹത്തിന് സ്വന്തമായി വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ഒരു സാക്ഷര തലമുറ രൂപപ്പെടുത്താൻ സർക്കാർ സംഘടനകളുടെ ഇടപെടൽ ആവശ്യമാണ്. മലയാളം ഭാഷാപരമായി പിന്നോക്കത്വം, കൈമാറാവുന്ന പഠനരീതിയുടെ അഭാവം, കുടിവെള്ളത്തിന്റെയും ശുചിത്വത്തിന്റെയും അഭാവം, ജനിതക രോഗങ്ങൾ, കുട്ടികൾക്കുള്ള പോഷണക്കുറവ് എന്നിവ പ്രധാന വെല്ലുവിളികളാണ്. ഭൂരിഭാഗം കുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ പോകാറില്ല. പല സ്ഥലങ്ങളിലും ഇവരെ നിർബന്ധിതമായി കുടിയേറ്റിക്കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഉപജീവന മാർഗങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വനനശീകരണം മൂലം ജീവിതവിഭവങ്ങൾ കുറയുന്നു. ആധുനിക വികസന പദ്ധതികളിൽ നിന്ന് പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നു. രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാത്ത സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം. ഇവയൊക്കെ കൊണ്ട് ഇന്നും ഏറെ പിന്നിലാണ് മലപ്പണ്ടാരം എന്ന ആദിവാസി ജനത. ==ജനസംഖ്യാപരമായ വിവരങ്ങൾ== നിലവിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം മലപണ്ടാരം സമുദായത്തിൽ 514 കുടുംബങ്ങളിലായി മൊത്തം 1662 പേരാണുള്ളത്. ഇവരുടെ ശരാശരി കുടുംബ വലുപ്പം 3.23 ആണ്, ഇത് സംസ്ഥാന ശരാശരിയെക്കാൾ വളരെ കുറവാണ്. ജനസംഖ്യയിൽ 821 പുരുഷന്മാരും 841 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് ലിംഗാനുപാതം 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 1024 സ്ത്രീകൾ എന്ന നിലയിൽ സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണം കൂടുതലാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. <ref name="mala3">[https://kerala.gov.in/subsubdetail/MTc3NTU5OTMxLjEy/MTE0NTIwOTAyLjMy കേരള ഗവണ്മെന്റ് റിപ്പോർട്ട്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഏകദേശം 97% മലപണ്ടാരം കുടുംബങ്ങളും കൊല്ലം, പത്തനംതിട്ട ജില്ലകളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ബാക്കിയുള്ളവർ കോട്ടയം, ഇടുക്കി ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഇവരുടെ ജനസംഖ്യ 16 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലുമായി വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പിറവന്തൂർ, ആര്യങ്കാവ്, പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ റാന്നി, പെരുനാട്, സീതത്തോട്, അരുവാപ്പുലം എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലാണ് മലപണ്ടാരങ്ങൾ കൂടുതലായി വസിക്കുന്നത്. ==നിലവിലെ അവസ്ഥ== സാക്ഷരതയുടെ കാര്യത്തിൽ മലപണ്ടാരം സമുദായം ഇപ്പോഴും പിന്നിലാണ്. നടപ്പിലാക്കിയ വികസന പദ്ധതികൾക്ക് ഇവരിൽ ഒരു സാക്ഷര തലമുറയെ വാർത്തെടുക്കാൻ വേണ്ടത്ര സഹായകമായിട്ടില്ല. വനവിഭവങ്ങളെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നത് കാലക്രമേണ വെല്ലുവിളിയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവരുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും സാമൂഹികമായി ഉന്നതിയിലെത്തിക്കുന്നതിനും പ്രത്യേകമായ, സമൂഹം കേന്ദ്രീകൃതമായ പദ്ധതികൾ ആവശ്യമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസപരമായ മുന്നേറ്റങ്ങളും ആധുനിക സാമൂഹിക ധാരകളുമായുള്ള സംയോജനവും ഈ സമുദായത്തിന്റെ ഭാവിക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ==അന്താരാഷ്ട്ര ഗവേഷണങ്ങൾ== ആൻഥ്രോപോളജിസ്റ്റുകൾ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ കാലം മുതൽ മലൈപണ്ടാരത്തെക്കുറിച്ച് പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് എഥ്നോഗ്രാഫർ എഡ്ഗർ തർസ്റ്റൺ (1912), ആൻഥ്രോപോളജിസ്റ്റ് ബ്രയാൻ മോറിസ് (1980-കൾ) തുടങ്ങിയവർ ഇവരുടെ സാമൂഹിക ഘടന, ഭാഷ, ജീവിതരീതികൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} *കേരള സർക്കാർ ST വിഭാഗം റിപ്പോർട്സ് (Kerala ST Development Dept), *എഥ്നോഗ്രാഫിക് സർവേ (Anthropological Survey of India)‌, *ആൻഥ്രോപോളജിക്കൽ സ്റ്റഡീസ് *Peaceful Societies Database {{കേരളത്തിലെ ആദിവാസികൾ}} {{India-ethno-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആദിവാസികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] cr4y7v7khltywsstxistmdf3c1jaokd 0 41037 4643547 3298658 2026-07-04T14:14:16Z Vishkailas 214655 /* */ An important and small portion added 4643547 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് പയർ, കടല, നിലക്കടല, സോയ, പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] കോഴി പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]]. [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] എന്നിവയൊക്കെയ്യാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] 80mcj0zbvsutphuxj4ukdp85f02t57g 4643551 4643547 2026-07-04T14:17:14Z Vishkailas 214655 /* */ 4643551 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് പയർ, കടല, നിലക്കടല, സോയ, പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] കോഴി പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ് പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ വളർച്ച, ആരോഗ്യം എന്നിവ തകർക്കുകയും രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]]. [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] എന്നിവയൊക്കെയ്യാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] 32m9d62we1h3fdaszig81hlivwj8v02 4643552 4643551 2026-07-04T14:19:15Z Vishkailas 214655 /* */ 4643552 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീൻ സമ്പുഷ്ടമാണ്. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് പയർ, കടല, നിലക്കടല, സോയ, പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] കോഴി പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ് പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ വളർച്ച, ആരോഗ്യം എന്നിവ തകർക്കുകയും രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]]. [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] എന്നിവയൊക്കെയ്യാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] frqp6mhoqyhmirnjt0nlsgciqypzbf6 4643553 4643552 2026-07-04T14:21:58Z Vishkailas 214655 /* */ 4643553 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീൻ സമ്പുഷ്ടമാണ്. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് പയർ, കടല, നിലക്കടല, സോയ, പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] കോഴി പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]]. [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] എന്നിവയൊക്കെയ്യാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] sgd9f1vq0lzlj9pwl3aouhm7tmd7h2g 4643554 4643553 2026-07-04T14:27:18Z Vishkailas 214655 /* */ 4643554 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീൻ സമ്പുഷ്ടമാണ്. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് പയർ, കടല, നിലക്കടല, സോയ, പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] കോഴി പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]]. [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] എന്നിവയൊക്കെയ്യാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] f4k8ctmycz8cxrz4y7oy21y4c6cyrus 4643556 4643554 2026-07-04T14:29:12Z Vishkailas 214655 /* */ 4643556 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീൻ സമ്പുഷ്ടമാണ്. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് പയർ, കടല, നിലക്കടല, സോയ, പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] കോഴി പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] ijvrdrvxf12ba1kz6705mthlxmmejlz 4643557 4643556 2026-07-04T14:31:21Z Vishkailas 214655 /* */ link added 4643557 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീൻ സമ്പുഷ്ടമാണ്. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് [[പയർ]], [[കടല]], [[നിലക്കടല]], [[സോയാബീൻസ്|സോയാ ഉത്പന്നങ്ങൾ]], പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] [[കോഴി]] പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] 4peifhb1ametyyuzwvgyq6dtkqelrag 4643562 4643557 2026-07-04T14:46:20Z Vishkailas 214655 /* */ 4643562 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഒരു സമീകൃത ആഹാരത്തിൽ മാംസ്യം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന്‌ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീൻ സമ്പുഷ്ടമാണ്. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് [[പയർ]], [[കടല]], [[നിലക്കടല]], [[സോയാബീൻസ്|സോയാ ഉത്പന്നങ്ങൾ]], പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] [[കോഴി]] പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] 55dslounwwkxde5xnyh6z88559rd4pu 4643563 4643562 2026-07-04T14:46:43Z Vishkailas 214655 /* */ 4643563 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. സമീകൃത ആഹാരത്തിൽ മാംസ്യം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന്‌ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീൻ സമ്പുഷ്ടമാണ്. പല മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് [[പയർ]], [[കടല]], [[നിലക്കടല]], [[സോയാബീൻസ്|സോയാ ഉത്പന്നങ്ങൾ]], പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സസ്യാഹാരത്തെക്കാൾ [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] [[കോഴി]] പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസം എന്നിവയിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] js679rpxajlfhdy4pe31ewfc146id3p 4643565 4643563 2026-07-04T15:01:33Z Vishkailas 214655 /* */ 4643565 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. സമീകൃത ആഹാരത്തിൽ മാംസ്യം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന്‌ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ട പ്രോട്ടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീന്റെ കലവറയാണ്. പല ചെറുതും ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ളതുമായ മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ സമൃദ്ധമാണ്, കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ മത്സ്യം സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഒരു ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് [[പയർ]], [[കടല]], [[നിലക്കടല]], [[സോയാബീൻസ്|സോയാ ഉത്പന്നങ്ങൾ]], പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] [[കോഴി]] പോലെയുള്ള മെലിഞ്ഞ മാംസത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] 4p8u8gzxvc5lk04lkh2rp4d3l1yvfak 4643567 4643565 2026-07-04T15:04:50Z Vishkailas 214655 /* */ 4643567 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. സമീകൃത ആഹാരത്തിൽ മാംസ്യം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന്‌ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ട പ്രോട്ടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീന്റെ കലവറയാണ്. പല ചെറുതും ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ളതുമായ മത്സ്യങ്ങളും പ്രോടീൻ സമൃദ്ധമാണ്, കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ മത്സ്യം സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഒരു ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് [[പയർ]], [[കടല]], [[നിലക്കടല]], [[സോയാബീൻസ്|സോയാ ഉത്പന്നങ്ങൾ]], പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] [[കോഴി|കോഴി,]] [[താറാവ്|താറാവ്,]] [[കൽക്കം|ടർക്കി അഥവാ കൽക്കം]] പോലെയുള്ളവയുടെ മെലിഞ്ഞ മാംസത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] 7ovvxs3p84s8k7z2kdw689jfxpb2aza 4643569 4643567 2026-07-04T15:11:27Z Vishkailas 214655 /* */ 4643569 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. സമീകൃത ആഹാരത്തിൽ മാംസ്യം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന്‌ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ട പ്രോട്ടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീന്റെ കലവറയാണ്. മത്സ്യങ്ങl പ്രോടീൻ സമൃദ്ധമാണ്, കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ പല മത്സ്യങ്ങളും സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഒരു ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് [[പയർ]], [[കടല]], [[നിലക്കടല]], [[സോയാബീൻസ്|സോയാ ഉത്പന്നങ്ങൾ]], പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] [[കോഴി|കോഴി,]] [[താറാവ്|താറാവ്,]] [[കൽക്കം|ടർക്കി അഥവാ കൽക്കം]] പോലെയുള്ളവയുടെ മെലിഞ്ഞ മാംസത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] svanefmetdeynaw9hb36xctfbnu4twj 4643570 4643569 2026-07-04T15:12:16Z Vishkailas 214655 /* */ sorry. ചെറിയ ഒരു mistake തിരുത്തി 4643570 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Protein}} {{ആധികാരികത}} [[പ്രമാണം:Myoglobin.png|thumb|300px|right|[[മയോഗ്ലോബിൻ]] എന്ന മാംസ്യത്തിന്റെ ത്രിമാന ഘടന, ഇതിന്റെ ഘടനയാണ് എക്സ്-റേ ക്രിസ്റ്റലോഗ്രാഫി ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി അപഗ്രഥിക്കപ്പെട്ടാത്]] [[അമിനോ അമ്ലം|അമിനോ ആസിഡുകളാൽ]] നിർമ്മിതമായ [[കാർബണീക സംയുക്തം|കാർബണീക സംയുക്തങ്ങളാണ്]] '''മാംസ്യങ്ങൾ''' അഥവാ '''പ്രോട്ടീനുകൾ (പ്രോട്ടീൻ)'''. നിരയായുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളിൽ അടുത്തടുത്ത അമിനോ അമ്ലം തന്തുക്കളുടെ [[കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പ്|കാർബോക്സിൽ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[അമിനോ ഗ്രൂപ്പ്|അമിനോ ഗ്രൂപ്പിനെയും]] [[പെപ്റ്റൈഡ്]] ബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[പോളിസാക്കറൈഡ്|പോളിസാക്കറൈഡുകൾ]], [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡുകൾ]] പോലെയുള്ള [[ബൃഹതൻ‌മാത്ര|ബൃഹതൻമാത്രകളെ]] പോലെ തന്നെ [[ജീവൻ|ജീവനുള്ള]] വസ്തുക്കളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് മാംസ്യങ്ങൾ, എല്ലാ [[കോശം|കോശ]] പ്രവർത്തങ്ങളിലും മാംസ്യങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പല മാംസ്യങ്ങളും [[എൻസൈം|എൻസൈമുകളാണ്]], ഇത്തരം മാംസ്യങ്ങൾ [[ജൈവരാസ പ്രവർത്തനം|ജൈവരാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ]] [[ഉൽ‌പ്രേരകം|ഉൽപ്രേരകങ്ങളായി]] വർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഒഴിച്ചുകൂടുനാവാത്ത ഘടകകങ്ങളാണ്. മാംസ്യങ്ങൾക്ക് ഘടനാപരമായതും യാന്ത്രികവുമായ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. [[ജന്തു|ജന്തുക്കളുടെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണത്തിൽ]] പ്രോട്ടീൻ അഥവാ മാംസ്യം ഒരു അവശ്യ ഘടകമാണ്, കാരണം ജന്തുക്കൾക്ക് അവയ്ക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാ‍ൻ കഴിയില്ല അവ മാംസ്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽ നിന്ന് ആവശ്യയമായ അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ വേർതിരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യത്തിന്]] പ്രോട്ടീൻ ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. സമീകൃത ആഹാരത്തിൽ മാംസ്യം കൃത്യമായ അളവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന്‌ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് മനുഷ്യരുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ശാരീരിക വളർച്ച, പേശികളുടെ ബലം, [[പ്രമേഹം]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയേറിയ പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാകുന്നത് മുട്ടയിൽ നിന്നും മാംസാഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇത് ശരീരം പെട്ടന്ന് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. മുട്ട പ്രോട്ടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് മുട്ടയുടെ വെള്ള പ്രോട്ടീന്റെ കലവറയാണ്. മത്സ്യങ്ങൾ പ്രോടീൻ സമൃദ്ധമാണ്, കൂടാതെ ആരോഗ്യകരമായ ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിടുകളാൽ പല മത്സ്യങ്ങളും സമ്പന്നമാണ്. കോഴിയിറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസം പൊതുവേ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടമാണ്. ഇതിൽ ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് പ്രോട്ടീന്റെ ഒരു ഉത്തമ ഉറവിടമാണ്. സസ്യാഹാരികൾക്ക് [[പയർ]], [[കടല]], [[നിലക്കടല]], [[സോയാബീൻസ്|സോയാ ഉത്പന്നങ്ങൾ]], പരിപ്പ് (നട്സ്) എന്നിവ പ്രോട്ടീന്റെ ഉറവിടങ്ങളാണ്. പാൽ, യോഗർട്ട്, പനീർ പോലെയുള്ള ഭക്ഷ്യ വസ്തുക്കളിലും പ്രോട്ടീൻ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും [[മുട്ട|മുട്ട,]] [[മത്സ്യം|മത്സ്യം,]] [[കോഴി|കോഴി,]] [[താറാവ്|താറാവ്,]] [[കൽക്കം|ടർക്കി അഥവാ കൽക്കം]] പോലെയുള്ളവയുടെ മെലിഞ്ഞ മാംസത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും ആരോഗ്യകരവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ മാംസ്യം ലഭ്യമാകുന്നത് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, ശാരീരിക അധ്വാനം വേണ്ട ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] ബാധിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണത്തിൽ മാംസ്യത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പ് വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ, ഫൈബർ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചോറ്, ചപ്പാത്തി, എണ്ണ പോലെയുള്ള അന്നജ പ്രധാനമായ അല്ലെങ്കിൽ കൊഴുപ്പടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂടുകയും ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം, വളർച്ച, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെ മോശമായി ബാധിക്കുകയും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പ്രോട്ടീനുകൾ [[ആൽബുമിൻ]], [[ഗ്ലോബുലിൻ]], [[ഗ്ലോട്ടെൻ]], [[ഗ്ലിയാഡിൻ]], [[പ്രോട്ടാമിൻ]], [[ഹിസ്റ്റോൺ]] തുടങ്ങിയവയാണ്.<ref name="vns1">പേജ് 26, All about human body-Addone Publishing group</ref> == ജൈവരസതന്ത്രം == 20 തരത്തിലുള്ള അമിനോ അമ്ലങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ [[പോളിമർ|പോളിമറുകളാണ്]] മാംസ്യങ്ങൾ. എല്ലാ അമിനോ അമ്ലങ്ങളും പൊതുവായ ഘടനവിശേഷം ഉള്ളവയാണ്, അവയുടെ [[ആൽഫാ കാർബൺ|α കാർബണിലാണ്]] , അമിനോ ഗ്രൂപ്പും കാർബോക്സീൽ ഗ്രൂപ്പും. ഇവയാണ് ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാനുളള കൊളുത്തുകളായി ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. [[പ്രോലീൻ]] മാത്രമാണ് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതിന് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലുള്ള അമിനോ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഒരു വളയമുണ്ട്. == ഉൽ‌പാദനം == ജീനുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ ഇണക്കിച്ചേർത്താണ് മാംസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. == കോശങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ == കോശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്‌ മാംസ്യങ്ങൾ, ചില പ്രത്യേകതരം ആർ.എൻ.എ കളെ ഒഴിച്ച് നിത്തിയാൽ ജീനുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ജനിതക വിവരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് മാംസ്യങ്ങളിലാണ്‌.. മാംസ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റുള്ള ജൈവതന്മാത്രകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുഛമാണ്‌. ഇ.കോളി ബാക്ടീരിയയുടെ വെള്ളമൊഴിച്ചുള്ള ബാക്കി ഭാഗത്തിന്റെ അൻപത് ശതമാനവും മാംസ്യങ്ങളുടേതാണ്‌, മറ്റ് ബഹുതൻമാത്രകളായ [[ഡി.എൻ.എ]] യും [[ആർ.എൻ.എ]] യും യഥാക്രമം 3% ഉം 20 % ഉം ആണ്‌. ഒരു കോശത്തിലടങ്ങിയ അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം കോശങ്ങളിലടങ്ങിയ മാംസ്യങ്ങളെ പൊതുവായി പ്രോട്ടോം (Proteome) എന്ന് പറയുന്നു. [[പ്രമാണം:Hexokinase ball and stick model, with substrates to scale copy.png|thumb|350px|right|The enzyme [[hexokinase]] is shown as a simple ball-and-stick molecular model. To scale in the top right-hand corner are two of its substrates, [[adenosine triphosphate|ATP]] and [[glucose]].]] മാംസ്യങ്ങളെ വൈവിധ്യങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത മറ്റ് തൻമാത്രകളെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌. മറ്റ് തൻമാത്രകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മംസ്യം തൻമാത്രയിലെ മേഖലെയെ ബന്ധന മേഖല എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി ഉപരിതലത്തിലെ നിമ്നഭാഗങ്ങളായൊരിക്കും. നിമ്നതലങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാംസ്യങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടനയും ചുറ്റിലും കാണപ്പെടുന്ന അമിനോ അമ്ള കണ്ണികളുടെ സ്വഭാവങ്ങളുമാണ്‌ ഈ ഗുണവിശേഷത്തിന്‌ മാംസ്യത്തെ സഹായിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|}} {{biochem-stub|Protein}} [[വർഗ്ഗം:മാംസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൈവരസതന്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തൻ‌മാത്രാ ജൈവശാസ്ത്രം]] hwwj9xu52j08lgiaabres1eam7peh4w 0 42387 4643516 4643515 2026-07-04T12:02:08Z Irshadpp 10433 4643516 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref>..<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref> അഹിംസാത്മകമായ സമരത്തിനും ജീവിതകാലം മുഴുവൻ സമാധാനവാദത്തിനും പേരുകേട്ട ഒരു രാഷ്ട്രീയ, ആത്മീയ നേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം; ഒരു ഭക്തനായ മുസ്ലീമും ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ഹിന്ദു-മുസ്ലീം ഐക്യത്തിനുവേണ്ടി ശക്തമായി വാദിച്ചവയാളുമായിരുന്നു.<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref> പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിലെ സമാനതയും [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും കാരണം, ഖാന് "അതിർത്തി ഗാന്ധി" എന്ന് വിളിപ്പേര് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ വിജയവും ജനപ്രീതിയും കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെ വിറളി പിടിപ്പിക്കുകയും ഒടുവിൽ ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾക്കുമെതിരെ നിരവധി അടിച്ചമർത്തലുകൾ നടത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയർ സർക്കാരിനെ ഇത് പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ; ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ ചിലത് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ അനുയായികൾ അനുഭവിച്ചു.<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} e31btfsfs4c9ulrjbjhoeakc8d6xi9m 4643517 4643516 2026-07-04T12:04:15Z Irshadpp 10433 4643517 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref>. പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിലെ സമാനതയും [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും കാരണം, ഖാന് "അതിർത്തി ഗാന്ധി" എന്ന് വിളിപ്പേര് ലഭിച്ചു.<ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ വിജയവും ജനപ്രീതിയും കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെ വിറളി പിടിപ്പിക്കുകയും ഒടുവിൽ ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾക്കുമെതിരെ നിരവധി അടിച്ചമർത്തലുകൾ നടത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയർ സർക്കാരിനെ ഇത് പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ; ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ ചിലത് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ അനുയായികൾ അനുഭവിച്ചു.<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} qc2opo7rewgvdt877f5coqeniefp5ez 4643518 4643517 2026-07-04T12:06:27Z Malikaveedu 16584 4643518 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref>. പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിലെ സമാനതയും [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും കാരണം, ഖാന് "അതിർത്തി ഗാന്ധി" എന്ന് വിളിപ്പേര് ലഭിച്ചു.<ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ വിജയവും ജനപ്രീതിയും കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെ വിറളി പിടിപ്പിക്കുകയും ഒടുവിൽ ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾക്കുമെതിരെ നിരവധി അടിച്ചമർത്തലുകൾ നടത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയർ സർക്കാരിനെ ഇത് പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ; ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ ചിലത് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ അനുയായികൾ അനുഭവിച്ചു.<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിയോട് ചേർന്നുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ അവർ താമസിച്ചിരുന്ന അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും നേരത്തെ മരിച്ചു. ദാരുണമായി, == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} bqo87czj1rumnpj328899gqw2ed79fo 4643519 4643518 2026-07-04T12:07:36Z Malikaveedu 16584 /* വ്യക്തിജീവിതം */ 4643519 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref>. പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിലെ സമാനതയും [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും കാരണം, ഖാന് "അതിർത്തി ഗാന്ധി" എന്ന് വിളിപ്പേര് ലഭിച്ചു.<ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ വിജയവും ജനപ്രീതിയും കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെ വിറളി പിടിപ്പിക്കുകയും ഒടുവിൽ ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾക്കുമെതിരെ നിരവധി അടിച്ചമർത്തലുകൾ നടത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയർ സർക്കാരിനെ ഇത് പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ; ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ ചിലത് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ അനുയായികൾ അനുഭവിച്ചു.<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ അവർ താമസിച്ചിരുന്ന അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും ദാരുണമായി അകാലത്ത് മരണമടഞ്ഞു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} d298uzl39ly1dvrm8x4tj9wazpbr2ho 4643520 4643519 2026-07-04T12:12:35Z Malikaveedu 16584 4643520 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref>. പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിലെ സമാനതയും [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും കാരണം, ഖാന് "അതിർത്തി ഗാന്ധി" എന്ന് വിളിപ്പേര് ലഭിച്ചു.<ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ വിജയവും ജനപ്രീതിയും കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെ വിറളി പിടിപ്പിക്കുകയും ഒടുവിൽ ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾക്കുമെതിരെ നിരവധി അടിച്ചമർത്തലുകൾ നടത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയർ സർക്കാരിനെ ഇത് പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ; ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അടിച്ചമർത്തലുകളിൽ ചിലത് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറിന്റെ അനുയായികൾ അനുഭവിച്ചു.<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ അവർ താമസിച്ചിരുന്ന അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും ദാരുണമായി അകാലത്ത് മരണമടഞ്ഞു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} 66kadv35peh4zmc6mofmmibo0810ye5 4643521 4643520 2026-07-04T12:19:20Z Irshadpp 10433 4643521 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ അവർ താമസിച്ചിരുന്ന അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും ദാരുണമായി അകാലത്ത് മരണമടഞ്ഞു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} 7wzt9nztjakk4a2tdfdb32j19ib2lna 4643526 4643521 2026-07-04T12:27:25Z Malikaveedu 16584 4643526 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} 56bcgpu9o8x2kjn5jzz2mm5gwwccw73 4643527 4643526 2026-07-04T12:37:01Z Malikaveedu 16584 /* ആദ്യകാല കരിയർ */ 4643527 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമംം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമായതോടെ, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} su4l1i18r0gso0c62pdo9lrjr5ovfg0 4643528 4643527 2026-07-04T12:39:41Z Malikaveedu 16584 /* ആദ്യകാല കരിയർ */ 4643528 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} jww840irgv66z960d6kexy9jtmymsbl 4643529 4643528 2026-07-04T12:41:07Z Malikaveedu 16584 /* ആദ്യകാല കരിയർ */ 4643529 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} kqspha1f713ylyyc3mh61iq6dczba9d 4643532 4643529 2026-07-04T12:48:49Z Malikaveedu 16584 /* ആദ്യകാല കരിയർ */ 4643532 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} twfemt57fxhpsy8jq670ojhl0wavjxp 4643536 4643532 2026-07-04T12:57:10Z Malikaveedu 16584 4643536 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} rldxrbaidjag27wa3umwrmn82xbd5vp 4643537 4643536 2026-07-04T13:06:29Z Malikaveedu 16584 4643537 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നിങ്ങനെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദവും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ''ഖാൻ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} 34uoli5uxj1om4tigzhdxe777dm1qvl 4643539 4643537 2026-07-04T13:46:20Z Malikaveedu 16584 4643539 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയായ മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു; ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു അവർ. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകൾ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ ഇൻഫ്ലുവൻസ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ സമയത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യ നമ്പാത്ത, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} ow096gf2le8qcsv0z0hluywojauwudv 4643540 4643539 2026-07-04T13:48:46Z Malikaveedu 16584 /* വ്യക്തിജീവിതം */ 4643540 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} kbz0x17xs9pkngvl0ob3bvzj2qbex7o 4643544 4643540 2026-07-04T14:03:26Z Malikaveedu 16584 /* ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ */ 4643544 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} qudl3yxvm7jdiih5pzvjady2qe7u6yo 4643545 4643544 2026-07-04T14:10:47Z Malikaveedu 16584 4643545 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വെച്ച് ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടർന്ന് ബച്ച ഖാൻ അന്തരിച്ചു, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ അദ്ദേഹത്തെ സംസ്കരിച്ചു. അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സിയ ഉൾ-ഹഖ് ബച്ച ഖാന്റെ സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ് ഗാന്ധി അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} np7pc5odmg1b7s3cbl5lwc3yqvgkw99 4643549 4643545 2026-07-04T14:16:36Z Malikaveedu 16584 /* മരണം */ 4643549 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വെച്ച് ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടർന്ന് ബച്ച ഖാൻ അന്തരിച്ചു, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ അദ്ദേഹത്തെ സംസ്കരിച്ചു. അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സിയ ഉൾ-ഹഖ് തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ് ഗാന്ധി യുടെ സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} 39ldhq1e4rruvxv6uzjrm8049li0yzi 4643555 4643549 2026-07-04T14:29:03Z Malikaveedu 16584 /* മരണം */ 4643555 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിൽ]] വെച്ച് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് ബച്ചാ ഖാൻ അന്തരിച്ചു, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിലുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ സംസ്കാരം നടന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-01-21-mn-37192-story.html|author=Ron Tempest|title=Ghaffar Khan: 'Frontier Gandhi' of India|newspaper=Los Angeles Times|date=21 June 1988|accessdate=19 July 2024}}</ref><ref name="15-killed">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള]] ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സിയ ഉൾ ഹഖ്|സിയ ഉൾ-ഹഖ്]] അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ]] സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രാജീവ് ഗാന്ധി പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. കൂടാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Abdul Ghaffar Khan 1988">Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi (21 January 1988) ''The New York Times''. Retrieved 21 January 2008</ref> ആവർത്തിച്ച് തടവിലാക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വിലാപയാത്രക്കാർ പങ്കെടുത്തു. ഒരു റിപ്പോർട്ടർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം വഹിക്കുന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു യാത്രാസംഘം" ഖൈബറിന് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂണുകളിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുള്ളവരിലേക്ക്, പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിലൂടെ]] മാർച്ച് ചെയ്തു" എന്നാണ്. [[അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ]], പതിനഞ്ച് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളാൽ പ്രദേശം കലുഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും ശവസംസ്കാരം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="15-killed2">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} cjyzsj83mmhpz4a5jgxbven6y9vf022 4643558 4643555 2026-07-04T14:33:53Z Malikaveedu 16584 4643558 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിൽ]] വെച്ച് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് ബച്ചാ ഖാൻ അന്തരിച്ചു, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിലുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ സംസ്കാരം നടന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-01-21-mn-37192-story.html|author=Ron Tempest|title=Ghaffar Khan: 'Frontier Gandhi' of India|newspaper=Los Angeles Times|date=21 June 1988|accessdate=19 July 2024}}</ref><ref name="15-killed">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള]] ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സിയ ഉൾ ഹഖ്|സിയ ഉൾ-ഹഖ്]] അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ]] സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രാജീവ് ഗാന്ധി പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. കൂടാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Abdul Ghaffar Khan 1988">Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi (21 January 1988) ''The New York Times''. Retrieved 21 January 2008</ref> ആവർത്തിച്ച് തടവിലാക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വിലാപയാത്രക്കാർ പങ്കെടുത്തു. ഒരു റിപ്പോർട്ടർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം വഹിക്കുന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു യാത്രാസംഘം" ഖൈബറിന് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂണുകളിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുള്ളവരിലേക്ക്, പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിലൂടെ]] മാർച്ച് ചെയ്തു" എന്നാണ്. [[അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ]], പതിനഞ്ച് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളാൽ പ്രദേശം കലുഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും ശവസംസ്കാരം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="15-killed2">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. == ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും == അഹിംസാത്മകമായ ബഹുജന സിവിൽ നിയമലംഘനത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനായ മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത് ഇടപഴകിയബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹവുമായി ആത്മീയവും തടസ്സമില്ലാത്തതുമായ ഒരു സൗഹൃദബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇരുവരും പരസ്പര ബഹുമാനം പുലർത്തുകയും 1947 വരെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} tmqlijd0lmqu6atncv7slnvbenjera6 4643560 4643558 2026-07-04T14:44:13Z Malikaveedu 16584 /* ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും */ 4643560 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിൽ]] വെച്ച് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് ബച്ചാ ഖാൻ അന്തരിച്ചു, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിലുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ സംസ്കാരം നടന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-01-21-mn-37192-story.html|author=Ron Tempest|title=Ghaffar Khan: 'Frontier Gandhi' of India|newspaper=Los Angeles Times|date=21 June 1988|accessdate=19 July 2024}}</ref><ref name="15-killed">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള]] ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സിയ ഉൾ ഹഖ്|സിയ ഉൾ-ഹഖ്]] അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ]] സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രാജീവ് ഗാന്ധി പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. കൂടാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Abdul Ghaffar Khan 1988">Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi (21 January 1988) ''The New York Times''. Retrieved 21 January 2008</ref> ആവർത്തിച്ച് തടവിലാക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വിലാപയാത്രക്കാർ പങ്കെടുത്തു. ഒരു റിപ്പോർട്ടർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം വഹിക്കുന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു യാത്രാസംഘം" ഖൈബറിന് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂണുകളിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുള്ളവരിലേക്ക്, പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിലൂടെ]] മാർച്ച് ചെയ്തു" എന്നാണ്. [[അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ]], പതിനഞ്ച് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളാൽ പ്രദേശം കലുഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും ശവസംസ്കാരം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="15-killed2">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. == ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും == അഹിംസാത്മകമായ ബഹുജന സിവിൽ നിയമലംഘനത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനായ മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത് ഇടപഴകിയ ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹവുമായി ആത്മീയവും തടസ്സമില്ലാത്തതുമായ ഒരു സൗഹൃദബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇരുവരും പരസ്പര ബഹുമാനം പുലർത്തുകയും 1947 വരെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ (ദൈവദാസന്മാർ) സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടുന്ന പ്രമുഖ ദേശീയ സംഘടനയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനോടൊത്ത് (ഐഎൻസി) പ്രക്ഷോഭം നടത്തുകയും യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ബച്ചാ ഖാൻ ആ സംഘടനയിലെ മുതിർന്ന അംഗവും ആദരണീയനുമായിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് ഗാന്ധിയോട് നയപരമായ വിയോജിപ്പുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ച പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉറച്ച സഖ്യകക്ഷിയായി തുടർന്നു. 1931-ൽ കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തിന് പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ചു, "ഞാൻ ഒരു ലാളിത്യം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു പട്ടാളക്കാരനും ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുമാണ്, എനിക്ക് സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹമുള്ളൂ." വർഷങ്ങളോളം കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി തുടർന്നു അദ്ദേഹം, പാർട്ടിയുടെ യുദ്ധനയവുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം 1939-ൽ മാത്രമാണ് രാജിവച്ചത്. യുദ്ധനയം പരിഷ്കരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം വീണ്ടും കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. വനിതകളുടെ അവകാശങ്ങളുടെയും അഹിംസയുടെയും വക്താവായിരുന്നു ബച്ചാ ഖാൻ. അക്രമം ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നായകനായി മാറി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലിബറൽ കാഴ്ചപ്പാടുകളും അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസവും വ്യക്തമായ ധൈര്യവും വളരെയധികം ബഹുമാനം നേടുന്നതിന് കാരണമായി. ജീവിതത്തിലുടനീളം, അഹിംസാത്മക രീതികളിലോ ഇസ്ലാമിന്റെയും അഹിംസയുടെയും പൊരുത്തത്തിലോ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിക്കലും വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. വാളുകൾ മാത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുമായി ഒരു ജിഹാദ് പോരാട്ടം നടത്തേണ്ടിതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അഹിംസാത്മക തത്വങ്ങൾ കാരണം മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന, ഇന്ത്യയിൽ അദ്ദേഹം 'അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോൺഗ്രസ് സഹകാരികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു പെഷവാറിലെ പണ്ഡിറ്റ് അമീർ ചന്ദ് ബോംബ്വാൾ. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} dqbgy3hi1dj4r6s21uj6yx140phjl5y 4643561 4643560 2026-07-04T14:45:12Z Malikaveedu 16584 /* ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും */ 4643561 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിൽ]] വെച്ച് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് ബച്ചാ ഖാൻ അന്തരിച്ചു, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിലുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ സംസ്കാരം നടന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-01-21-mn-37192-story.html|author=Ron Tempest|title=Ghaffar Khan: 'Frontier Gandhi' of India|newspaper=Los Angeles Times|date=21 June 1988|accessdate=19 July 2024}}</ref><ref name="15-killed">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള]] ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സിയ ഉൾ ഹഖ്|സിയ ഉൾ-ഹഖ്]] അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ]] സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രാജീവ് ഗാന്ധി പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. കൂടാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Abdul Ghaffar Khan 1988">Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi (21 January 1988) ''The New York Times''. Retrieved 21 January 2008</ref> ആവർത്തിച്ച് തടവിലാക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വിലാപയാത്രക്കാർ പങ്കെടുത്തു. ഒരു റിപ്പോർട്ടർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം വഹിക്കുന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു യാത്രാസംഘം" ഖൈബറിന് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂണുകളിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുള്ളവരിലേക്ക്, പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിലൂടെ]] മാർച്ച് ചെയ്തു" എന്നാണ്. [[അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ]], പതിനഞ്ച് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളാൽ പ്രദേശം കലുഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും ശവസംസ്കാരം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="15-killed2">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. == ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും == അഹിംസാത്മകമായ ബഹുജന സിവിൽ നിയമലംഘനത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനായ മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത് ഇടപഴകിയ ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹവുമായി ആത്മീയവും തടസ്സമില്ലാത്തതുമായ ഒരു സൗഹൃദബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇരുവരും പരസ്പര ബഹുമാനം പുലർത്തുകയും 1947 വരെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ (ദൈവദാസന്മാർ) സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടുന്ന പ്രമുഖ ദേശീയ സംഘടനയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനോടൊത്ത് (ഐഎൻസി) പ്രക്ഷോഭം നടത്തുകയും യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ബച്ചാ ഖാൻ ആ സംഘടനയിലെ മുതിർന്ന അംഗവും ആദരണീയനുമായിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് ഗാന്ധിയോട് നയപരമായ വിയോജിപ്പുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ച പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉറച്ച സഖ്യകക്ഷിയായി തുടർന്നു. 1931-ൽ കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തിന് പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ചു, "ഞാൻ ഒരു ലാളിത്യം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു പട്ടാളക്കാരനും ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുമാണ്, എനിക്ക് സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹമുള്ളൂ." വർഷങ്ങളോളം കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി തുടർന്നു അദ്ദേഹം, പാർട്ടിയുടെ യുദ്ധനയവുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം 1939-ൽ മാത്രമാണ് രാജിവച്ചത്. യുദ്ധനയം പരിഷ്കരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം വീണ്ടും കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. വനിതകളുടെ അവകാശങ്ങളുടെയും അഹിംസയുടെയും വക്താവായിരുന്നു ബച്ചാ ഖാൻ. അക്രമം ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നായകനായി മാറി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലിബറൽ കാഴ്ചപ്പാടുകളും അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസവും വ്യക്തമായ ധൈര്യവും വളരെയധികം ബഹുമാനം നേടുന്നതിന് കാരണമായി. ജീവിതത്തിലുടനീളം, അഹിംസാത്മക രീതികളിലോ ഇസ്ലാമിന്റെയും അഹിംസയുടെയും പൊരുത്തത്തിലോ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിക്കലും വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. വാളുകൾ മാത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുമായി ഒരു ജിഹാദ് പോരാട്ടം നടത്തേണ്ടിതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അഹിംസാത്മക തത്വങ്ങൾ കാരണം മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന അദ്ദഹം ഇന്ത്യയിൽ 'അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോൺഗ്രസ് സഹകാരികളിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു പെഷവാറിലെ പണ്ഡിറ്റ് അമീർ ചന്ദ് ബോംബ്വാൾ. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} d52nwpm9cdfx08blo94ihjtfhggxfxc 4643566 4643561 2026-07-04T15:03:42Z Malikaveedu 16584 /* ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും */ 4643566 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പാകിസ്ഥാനായും ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ ഇന്ത്യയായും വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തെ ഖാൻ അതിശക്തമായി എതിർത്തു. തൽഫലമായി, അദ്ദേഹം വിഭജനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിനെതിരെ, യൂണിയൻ അനുകൂല ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ ആസാദ് മുസ്ലീം കോൺഫറൻസിന്റെയും പക്ഷം ചേർന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref> ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് വിഭജന പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതായി മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുകയും, "നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചെന്നായ്ക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു" എന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref> 1947 ജൂണിൽ ഖാനും മറ്റ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ നേതാക്കളും ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾക്ക് ബന്നു പ്രമേയം ഔദ്യോഗികമായി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും (മറ്റെല്ലാ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യകളെയും പോലെ) പാകിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തരുതെന്നും അത് ആവശ്യപ്പെട്ടു - ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ അപ്പോഴും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈ പ്രമേയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിരസിച്ചു.<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, ഖാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനും 1947-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ലയിപ്പിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള റഫറണ്ടം പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ പ്രവിശ്യ സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷനുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ ബഹിഷ്കരിച്ചു.<ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിൽ]] വെച്ച് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് ബച്ചാ ഖാൻ അന്തരിച്ചു, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിലുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ സംസ്കാരം നടന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-01-21-mn-37192-story.html|author=Ron Tempest|title=Ghaffar Khan: 'Frontier Gandhi' of India|newspaper=Los Angeles Times|date=21 June 1988|accessdate=19 July 2024}}</ref><ref name="15-killed">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള]] ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സിയ ഉൾ ഹഖ്|സിയ ഉൾ-ഹഖ്]] അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ]] സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രാജീവ് ഗാന്ധി പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. കൂടാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Abdul Ghaffar Khan 1988">Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi (21 January 1988) ''The New York Times''. Retrieved 21 January 2008</ref> ആവർത്തിച്ച് തടവിലാക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വിലാപയാത്രക്കാർ പങ്കെടുത്തു. ഒരു റിപ്പോർട്ടർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം വഹിക്കുന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു യാത്രാസംഘം" ഖൈബറിന് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂണുകളിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുള്ളവരിലേക്ക്, പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിലൂടെ]] മാർച്ച് ചെയ്തു" എന്നാണ്. [[അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ]], പതിനഞ്ച് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളാൽ പ്രദേശം കലുഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും ശവസംസ്കാരം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="15-killed2">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. == ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും == അഹിംസാത്മകമായ ബഹുജന സിവിൽ നിയമലംഘനത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനായ മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത് ഇടപഴകിയ ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹവുമായി ആത്മീയവും തടസ്സമില്ലാത്തതുമായ ഒരു സൗഹൃദബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇരുവരും പരസ്പര ബഹുമാനം പുലർത്തുകയും 1947 വരെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ (ദൈവദാസന്മാർ) സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടുന്ന പ്രമുഖ ദേശീയ സംഘടനയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനോടൊത്ത് (ഐഎൻസി) പ്രക്ഷോഭം നടത്തുകയും യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ബച്ചാ ഖാൻ ആ സംഘടനയിലെ മുതിർന്ന അംഗവും ആദരണീയനുമായിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് ഗാന്ധിയോട് നയപരമായ വിയോജിപ്പുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ച പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉറച്ച സഖ്യകക്ഷിയായി തുടർന്നു. 1931-ൽ കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തിന് പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ചു, "ഞാൻ ഒരു ലാളിത്യം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു പട്ടാളക്കാരനും ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുമാണ്, എനിക്ക് സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹമുള്ളൂ." വർഷങ്ങളോളം കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി തുടർന്നു അദ്ദേഹം, പാർട്ടിയുടെ യുദ്ധനയവുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം 1939-ൽ മാത്രമാണ് രാജിവച്ചത്. യുദ്ധനയം പരിഷ്കരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം വീണ്ടും കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. വനിതകളുടെ അവകാശങ്ങളുടെയും അഹിംസയുടെയും വക്താവായിരുന്നു ബച്ചാ ഖാൻ. അക്രമം ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നായകനായി മാറി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലിബറൽ കാഴ്ചപ്പാടുകളും അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസവും വ്യക്തമായ ധൈര്യവും വളരെയധികം ബഹുമാനം നേടുന്നതിന് കാരണമായി. ജീവിതത്തിലുടനീളം, അഹിംസാത്മക രീതികളിലോ ഇസ്ലാമിന്റെയും അഹിംസയുടെയും പൊരുത്തത്തിലോ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിക്കലും വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. വാളുകൾ മാത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുമായി ഒരു ജിഹാദ് പോരാട്ടം നടത്തേണ്ടിതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അഹിംസാത്മക തത്വങ്ങൾ കാരണം മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന അദ്ദഹം ഇന്ത്യയിൽ 'അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോൺഗ്രസ് സഹകാരികളിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു പെഷവാറിലെ പണ്ഡിറ്റ് അമീർ ചന്ദ് ബോംബ്വാൾ. == വിഭജനം == ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തെ ഖാൻ ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan3">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref> ചില രാഷ്ട്രീയക്കാർ അദ്ദേഹം ഒരു മുസ്ലീം വിരുദ്ധനാണെന്ന് ആരോപിച്ചതോടെ, 1946-ൽ ഖാൻ ശാരീരികമായി ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും പെഷവാറിൽ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>"Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi." ''The New York Times'', 21 January 1988.</ref> 1947 ജൂൺ 21-ന്, വിഭജനത്തിന് കേവലം ഏഴ് ആഴ്ച മുമ്പ് ബന്നുവിൽവച്ച്, ബച്ചാ ഖാൻ, [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുകൾ]], പ്രവിശ്യാ അസംബ്ലി അംഗങ്ങൾ, മിർസാലി ഖാൻ (ഇൽപിയിലെ ഫഖീർ), മറ്റ് ഗോത്ര മേധാവികൾ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ലോയ ജിർഗ (സമവായത്തിലൂടെ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന ഗോത്ര നേതാക്കളുടെ ഒരു സമ്മേളനം) നടന്നു. ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ചേരുന്നതിന് പകരം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം പഷ്തൂണുകൾക്ക് നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ലോയ ജിർഗ ബന്നു പ്രമേയം പുറപ്പെടുവിച്ചു.<ref name="Ali Shah2">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard2">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> കാബിനറ്റ് മിഷൻ പദ്ധതിയും ജിന്നയ്ക്ക് പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്യാനുള്ള ഗാന്ധിയുടെ നിർദ്ദേശവും പോലെ വിഭജനം തടയാനുള്ള അവസാനത്തെ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി നിരസിച്ചു. 1947 ജൂലൈയിൽ പാകിസ്ഥാനിൽ ചേരുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള NWFP റഫറണ്ടം നടന്നപ്പോൾ ബച്ചാ ഖാൻ, ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗാർസ്, അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി ഖാൻ സാഹിബ്, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി എന്നിവർ റഫറണ്ടം ബഹിഷ്കരിച്ചു. ജനസംഖ്യയിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന് വോട്ടുചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ചിലർ വാദിക്കുന്നു.<ref name="Books.google.com2">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} nrpfa1rtyt86j7mqhd03qjli4igdv5o 4643728 4643566 2026-07-05T05:53:07Z Irshadpp 10433 4643728 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. മതാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയെ വിഭജിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ എതിർത്തുവന്ന ഖാനും സംഘടനയും, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref>. കോൺഗ്രസ് വിഭജനത്തിന് സമ്മതിച്ചതോടെ തങ്ങളെ കോൺഗ്രസ് ചതിച്ചു എന്നവർ കരുതി<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref>. വിഭജനം യാഥാർത്ഥ്യമാകുമെന്ന് ഉറപ്പായതോടെ പാകിസ്ഥാനിൽ ചേരാൻ താല്പര്യപ്പെടാതിരുന്ന അവർ പഷ്തൂൺ പ്രവിശ്യകൾ ചേർന്നുള്ള ഒരു പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ എന്ന ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ട് ബന്നു പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിനായി റഫറണ്ടം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷ് അധികൃതർ അവ നിരസിച്ചു<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref><ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref>. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിൽ]] വെച്ച് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് ബച്ചാ ഖാൻ അന്തരിച്ചു, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിലുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ സംസ്കാരം നടന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-01-21-mn-37192-story.html|author=Ron Tempest|title=Ghaffar Khan: 'Frontier Gandhi' of India|newspaper=Los Angeles Times|date=21 June 1988|accessdate=19 July 2024}}</ref><ref name="15-killed">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള]] ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സിയ ഉൾ ഹഖ്|സിയ ഉൾ-ഹഖ്]] അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ]] സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രാജീവ് ഗാന്ധി പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. കൂടാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Abdul Ghaffar Khan 1988">Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi (21 January 1988) ''The New York Times''. Retrieved 21 January 2008</ref> ആവർത്തിച്ച് തടവിലാക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വിലാപയാത്രക്കാർ പങ്കെടുത്തു. ഒരു റിപ്പോർട്ടർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം വഹിക്കുന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു യാത്രാസംഘം" ഖൈബറിന് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂണുകളിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുള്ളവരിലേക്ക്, പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിലൂടെ]] മാർച്ച് ചെയ്തു" എന്നാണ്. [[അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ]], പതിനഞ്ച് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളാൽ പ്രദേശം കലുഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും ശവസംസ്കാരം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="15-killed2">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. == ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും == അഹിംസാത്മകമായ ബഹുജന സിവിൽ നിയമലംഘനത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനായ മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത് ഇടപഴകിയ ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹവുമായി ആത്മീയവും തടസ്സമില്ലാത്തതുമായ ഒരു സൗഹൃദബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇരുവരും പരസ്പര ബഹുമാനം പുലർത്തുകയും 1947 വരെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ (ദൈവദാസന്മാർ) സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടുന്ന പ്രമുഖ ദേശീയ സംഘടനയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനോടൊത്ത് (ഐഎൻസി) പ്രക്ഷോഭം നടത്തുകയും യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ബച്ചാ ഖാൻ ആ സംഘടനയിലെ മുതിർന്ന അംഗവും ആദരണീയനുമായിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് ഗാന്ധിയോട് നയപരമായ വിയോജിപ്പുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ച പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉറച്ച സഖ്യകക്ഷിയായി തുടർന്നു. 1931-ൽ കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തിന് പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ചു, "ഞാൻ ഒരു ലാളിത്യം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു പട്ടാളക്കാരനും ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുമാണ്, എനിക്ക് സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹമുള്ളൂ." വർഷങ്ങളോളം കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി തുടർന്നു അദ്ദേഹം, പാർട്ടിയുടെ യുദ്ധനയവുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം 1939-ൽ മാത്രമാണ് രാജിവച്ചത്. യുദ്ധനയം പരിഷ്കരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം വീണ്ടും കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. വനിതകളുടെ അവകാശങ്ങളുടെയും അഹിംസയുടെയും വക്താവായിരുന്നു ബച്ചാ ഖാൻ. അക്രമം ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നായകനായി മാറി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലിബറൽ കാഴ്ചപ്പാടുകളും അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസവും വ്യക്തമായ ധൈര്യവും വളരെയധികം ബഹുമാനം നേടുന്നതിന് കാരണമായി. ജീവിതത്തിലുടനീളം, അഹിംസാത്മക രീതികളിലോ ഇസ്ലാമിന്റെയും അഹിംസയുടെയും പൊരുത്തത്തിലോ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിക്കലും വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. വാളുകൾ മാത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുമായി ഒരു ജിഹാദ് പോരാട്ടം നടത്തേണ്ടിതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അഹിംസാത്മക തത്വങ്ങൾ കാരണം മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന അദ്ദഹം ഇന്ത്യയിൽ 'അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോൺഗ്രസ് സഹകാരികളിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു പെഷവാറിലെ പണ്ഡിറ്റ് അമീർ ചന്ദ് ബോംബ്വാൾ. == വിഭജനം == ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തെ ഖാൻ ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan3">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref> ചില രാഷ്ട്രീയക്കാർ അദ്ദേഹം ഒരു മുസ്ലീം വിരുദ്ധനാണെന്ന് ആരോപിച്ചതോടെ, 1946-ൽ ഖാൻ ശാരീരികമായി ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും പെഷവാറിൽ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>"Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi." ''The New York Times'', 21 January 1988.</ref> 1947 ജൂൺ 21-ന്, വിഭജനത്തിന് കേവലം ഏഴ് ആഴ്ച മുമ്പ് ബന്നുവിൽവച്ച്, ബച്ചാ ഖാൻ, [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുകൾ]], പ്രവിശ്യാ അസംബ്ലി അംഗങ്ങൾ, മിർസാലി ഖാൻ (ഇൽപിയിലെ ഫഖീർ), മറ്റ് ഗോത്ര മേധാവികൾ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ലോയ ജിർഗ (സമവായത്തിലൂടെ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന ഗോത്ര നേതാക്കളുടെ ഒരു സമ്മേളനം) നടന്നു. ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ചേരുന്നതിന് പകരം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം പഷ്തൂണുകൾക്ക് നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ലോയ ജിർഗ ബന്നു പ്രമേയം പുറപ്പെടുവിച്ചു.<ref name="Ali Shah2">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard2">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> കാബിനറ്റ് മിഷൻ പദ്ധതിയും ജിന്നയ്ക്ക് പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്യാനുള്ള ഗാന്ധിയുടെ നിർദ്ദേശവും പോലെ വിഭജനം തടയാനുള്ള അവസാനത്തെ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി നിരസിച്ചു. 1947 ജൂലൈയിൽ പാകിസ്ഥാനിൽ ചേരുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള NWFP റഫറണ്ടം നടന്നപ്പോൾ ബച്ചാ ഖാൻ, ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗാർസ്, അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി ഖാൻ സാഹിബ്, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി എന്നിവർ റഫറണ്ടം ബഹിഷ്കരിച്ചു. ജനസംഖ്യയിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന് വോട്ടുചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ചിലർ വാദിക്കുന്നു.<ref name="Books.google.com2">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} gcef1b0cmcnw8ivzxxwck12r6tettsg 4643761 4643728 2026-07-05T10:23:48Z Malikaveedu 16584 /* ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും */ 4643761 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox person | name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ | title = ബച്ചാ ഖാൻ | image = Undated picture of Bacha Khan 1.jpg | caption = ഖാൻ, {{circa|1960s}} | birth_name = ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ | birth_date = {{birth date|df=yes|1890|02|06}} | birth_place = [[Utmanzai, Charsadda|ഉത്മാൻസായ്]], [[Punjab Province (British India)|പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ<ref name="Manishika-2021">{{Cite book |last=Manishika |first=Meena |year=2021 |title=Biography of Khan Abdul Ghaffar Khan: Inspirational Biographies for Children |publisher=Prabhat Prakashan |language=en |url=https://books.google.com/books?id=EhAVEAAAQBAJ }}</ref><br />(ഇന്നത്തെ [[ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]], പാകിസ്ഥാൻ) | death_date = {{death date and age|df=yes|1988|01|20|1890|02|06}} | death_place = [[പെഷാവർ]], [[വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]], പാകിസ്ഥാൻ | resting_place = [[ജലാലാബാദ്]], അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ | education = [[അലിഗഢ് മുസ്ലീം സർവകലാശാല]] | political_party = {{plainlist| * [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1920–1947) * [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] (1947–1949) *[[ആസാദ് പാകിസ്ഥാൻ പാർട്ടി]](1949–1957) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി]](1957–1967) * [[നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി (വാലി)]](1967–1986) * [[അവാമി നാഷണൽ പാർട്ടി]] (1986–1988) }} | movement = [[ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|മെഹർഖണ്ഡ കിനാങ്കെl|1912|1918}} * {{marriage|നമ്പാട കിനാങ്കെl|1920|1926}} }} | children = 5, including {{plainlist|[[അബ്ദുൾ ഗനി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൽ വാലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ]]}} | parents = [[Khan Abdul Bahram Khan|അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ]] (പിതാവ്) | relatives = [[ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാൻ]] (സഹോദരൻ) | awards = {{plainlist| * [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] [[പ്രിസണർ ഓഫ് കോൺഷ്യസ്]] (1962) * [[ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു അവാർഡ്]] (1967) * [[ഭാരത് രത്‌ന]] (1987) }} }} [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ]] നോർത്ത്-വെസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ പ്രോവിൻസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാൻ''' (6 ഫെബ്രുവരി 1890-20 ജനുവരി 1988)<ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref>. ബച്ചാഖാൻ, ബാദ്ഷാ ഖാൻ എന്നീ പേരുകളിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം<ref>{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |url=https://books.google.com/books?id=mWb7AAAAQBAJ&pg=PA137 |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=7 January 2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-72411-8 |pages=137 |language=en}}</ref>. വിഭജനത്തോടെ പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു<ref name="Burrell2011">{{Cite book |last=Burrell |first=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref>. സമാധാനപരമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു<ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref>. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായുള്ള]] അടുത്ത സൗഹൃദവും ഇരുവരുടേയും ആശയസമാനതകളും കാരണം അതിർത്തി ഗാന്ധി ("the Frontier Gandhi" (सरहदी गांधी, Sarhadi Gandhi) എന്ന വിശേഷണത്താൽ പ്രസിദ്ധനായി<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{Cite book |last=Raza |first=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hamling |first=Anna |url=https://books.google.com/books?id=1ei4DwAAQBAJ&dq=Abdul+Ghaffar+khan+pashtun&pg=PA173 |title=Contemporary Icons of Nonviolence |date=16 October 2019 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1-5275-4173-3 |language=en}}</ref><ref name="Burrell2011">{{cite book |last1=Burrell |first1=David B. |title=Towards a Jewish-Christian-Muslim Theology |date=23 March 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-9579-2 |page=138 |language=en}}</ref><ref>''An American Witness to India's Partition'' by Phillips Talbot, (2007), Sage Publications {{ISBN|978-0-7619-3618-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/uttarakhand-journalist-gave-frontier-gandhi-title-to-abdul-gaffar-khan-claims-book-174496|title=Uttarakhand journalist gave Frontier Gandhi title to Abdul Gaffar Khan, claims book|access-date=28 April 2021|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref><ref name="RazaAhmad1990">{{cite book |last1=Raza |first1=Moonis |title=An Atlas of Tribal India: With Computed Tables of District-level Data and Its Geographical Interpretation |last2=Ahmad |first2=Aijazuddin |publisher=Concept Publishing Company |year=1990 |isbn=978-8170222866 |page=1}}</ref> 1929-ൽ ഖാൻ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|''ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗ''ർ]] എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനകീയതയിൽ പരിഭ്രാന്തരായ കൊളോണിയൽ സർക്കാർ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോയി<ref name="Zartman">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref>. ഇതോടെ സംഘടനാപ്രവർത്തകർ വലിയ പീഢനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. മതാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയെ വിഭജിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ എതിർത്തുവന്ന ഖാനും സംഘടനയും, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="QasmiRobb2017">{{cite book |last1=Qasmi |first1=Ali Usman |title=Muslims against the Muslim League: Critiques of the Idea of Pakistan |last2=Robb |first2=Megan Eaton |date=2017 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1108621236 |pages=2 |language=en}}</ref>. കോൺഗ്രസ് വിഭജനത്തിന് സമ്മതിച്ചതോടെ തങ്ങളെ കോൺഗ്രസ് ചതിച്ചു എന്നവർ കരുതി<ref name="icdc.com">{{cite web|url=http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pashtunistan.htm#pashtunistanpoliticsPakistan:|title=Partition and Military Succession Documents from the U.S. National Archives}}</ref>. വിഭജനം യാഥാർത്ഥ്യമാകുമെന്ന് ഉറപ്പായതോടെ പാകിസ്ഥാനിൽ ചേരാൻ താല്പര്യപ്പെടാതിരുന്ന അവർ പഷ്തൂൺ പ്രവിശ്യകൾ ചേർന്നുള്ള ഒരു പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ എന്ന ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ട് ബന്നു പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിനായി റഫറണ്ടം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷ് അധികൃതർ അവ നിരസിച്ചു<ref name="Ali Shah">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref><ref name="Books.google.com">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimes.com.pk/110699/was-jinnah-democratic-ii/|title=Was Jinnah democratic? — II|access-date=24 February 2019|date=25 December 2011|website=Daily Times}}</ref>. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ചതിനുശേഷം, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പാകിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറ് പുലർത്തുന്നതായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഖാൻ, ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു. 1948 നും 1954 നും ഇടയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.<ref name="BKT">{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=10 July 2013|last=Shah|first=Sayed Wiqar Ali|work=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325020951/http://baachakhantrust.org/AbdulGhaffarKhan.pdf|archive-date=25 March 2018}}</ref><ref name="Jaffrelot2015">{{cite book |author=Christophe Jaffrelot |author-link=Christophe Jaffrelot |url=https://books.google.com/books?id=i5GMCwAAQBAJ&pg=PA153 |title=The Pakistan Paradox: Instability and Resilience |publisher=Oxford University Press |year=2015 |isbn=978-0-19-023518-5 |pages=153}}</ref>1956-ൽ, വൺ യൂണിറ്റ് പരിപാടിയോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, പടിഞ്ഞാറൻ പാക്കിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവിശ്യകളെയും പഴയ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാൻ്റെ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) രാഷ്ട്രീയ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി ലയിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960 കളിലും 1970 കളിലും ഖാൻ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1987 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[ഭാരതരത്നം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1988-ൽ പെഷവാറിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭീഷ്ടപ്രകാരം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജലാലാബാദിലുള്ള വസതിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ഖൈബർ ചുരം വഴി മാർച്ച് ചെയ്ത അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള ഉൾപ്പെടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയം 15 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ രണ്ട് ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ ആശങ്ക പരത്തുകയും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയമാണെങ്കിൽപ്പോലും സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സഖ്യവും അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീനും ഖാന്റെ ശവസംസ്കാരം അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് സൈനിക ബഹുമതികൾ നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="indiaGov" /><ref name="ndtvList" /> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ|ഹാഷ്‌ത്നഗ]][[അഷ്ടനഗർ|ർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സമ്പന്ന സുന്നി മുസ്ലീം മുഹമ്മദ്സായി പഷ്തൂൺ കുടുംബത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുൾ ബഹ്‌റാം ഖാൻ ഹാഷ്‌ത്നഗറിൽ ഒരു ഭൂവുടമയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്വാത് നദിയുടെ ഒരു ശാഖയായ ജിൻഡീ-എയ്ക്ക് സമീപമാണ് അവർ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="Kyber-Gateway">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|title=Ghani Khan|publisher=Kyber Gateway|archive-url=https://web.archive.org/web/20070823223758/http://www.khyber.org/people/literary/GhaniKhan.shtml|archive-date=23 August 2007|url-status=usurped}}</ref> മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള എഡ്വേർഡ്‌സ് മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. ഈ മേഖലയിലെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക സ്‌കൂളായിരുന്നു അത്, ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിമാരാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. സ്കൂളിൽ, ഖാൻ പഠനത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹത്തിന് സേവനം നൽകുന്നതിൽ വിദ്യാഭ്യാസം വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായ റെവറന്റ് വിഗ്രാമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പത്താം വർഷത്തിലും അവസാന വർഷത്തിലും, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ കോർപ്സ് ഓഫ് ഗൈഡ്സ് റെജിമെന്റിൽ വളരെ അഭിമാനകരമായ ഒരു കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗൈഡ്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസർമാർ പോലും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇപ്പോഴും രണ്ടാംതരം പൗരന്മാരായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന നിരീക്ഷണം ചെയ്ത ഖാൻ ആ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേരണമെന്ന തന്റെ പ്രാരംഭ ആഗ്രഹവുമായി അദ്ദേഹം പിന്നീട് മുന്നോട്ടുപോകുകയും, റവറന്റ് വിഗ്രാം (ഖാന്റെ അധ്യാപകൻ) തന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനെ പിന്തുടർന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിൽ പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്തു. അലിഗഡ് മുസ്ലീം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഖാന് ഒടുവിൽ ലണ്ടനിലേക്ക് പോകാൻ പിതാവിൽ നിന്ന് അനുമതി ലഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു മകനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ അമ്മ തയ്യാറായില്ല, അതിനാൽ തന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യത്തേലേയ്ക്കുള്ള ചുവടുവയ്പ്പിനായി പിതാവിന്റെ ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Karl">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref> 1910-ൽ 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഖാൻ തന്റെ ജന്മനാടായ ഉത്മൻസായിയിൽ ഒരു മദ്രസ ആരംഭിച്ചു. 1911-ൽ അദ്ദേഹം തുരാങ്‌സായിയിലെ പഷ്തൂൺ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഹാജി സാഹിബിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു. 1915-ഓടെ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഖാന്റെ മദ്രസയുടെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ അനുകൂല പ്രവർത്തനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് കരുതി അടച്ചുപൂട്ടി.<ref>{{cite web|url=http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|title=Khan Abdul Ghaffar Khan|access-date=4 February 2013|publisher=Baacha Khan Trust|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827031507/http://www.baachakhantrust.org/Chronology%20of%20Baacha%20Khan.pdf|archive-date=27 August 2018|url-status=dead}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ കലാപങ്ങളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയം കണ്ട ഖാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിഷ്കരണങ്ങളും വംശീയ പഷ്തൂണുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് കണ്ടു. ഇത് 1921-ൽ അഞ്ജുമാൻ-ഇ ഇസ്‌ലാഹ്-ഇ അഫ്ഗാനിയ ([[പഷ്തു]]: انجمن اصلاح افاغنه, 'അഫ്ഗാൻ റിഫോം സൊസൈറ്റി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്കും 1927 ൽ യുവജന പ്രസ്ഥാനമായ പാക്‌ടൂൻ ജിർഗ (پښتون جرګه, 'പഷ്തൂൺ അസംബ്ലി') രൂപീകരിക്കുന്നതിലേയ്ക്കും നയിച്ചു. 1928 മെയ് മാസത്തിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടനത്തിനായി മക്കയിലെ ഹെജാസ്−നെജ്ദ് (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യ) ലേക്ക് പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ഖാൻ, പാഷ്തോ ഭാഷയിലെ പ്രതിമാസ രാഷ്ട്രീയ ജേണലായ ''Pax̌tūn'' (پښتون, 'പഷ്തൂൻ') സ്ഥാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1929 നവംബറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏകീകൃതവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു ഇന്ത്യ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ശക്തമായി വാദിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ''[[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗാർ]]'' (خدايي خدمتګار, 'ദൈവദാസന്മാർ') എന്ന പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Zartman2">{{cite book |last=Zartman |first=I. William |author-link=I. William Zartman |url=https://books.google.com/books?id=fyUV8NnlXhEC&pg=PA284/ |title=Peacemaking in International Conflict: Methods & Techniques |publisher=US Institute of Peace Press |year=2007 |isbn=978-1929223664 |page=284 |access-date=4 February 2013}}</ref> == ആദ്യകാല കരിയർ == [[File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhi_at_Peshawar_meeting.jpg|ലഘുചിത്രം|1938-ൽ പെഷവാറിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യാനുകൂല റാലിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഖാൻ.]] [[File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pesh_muhajireengoingtokabul_1920.jpg|ലഘുചിത്രം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ പരാജയത്തിനുശേഷം (c. 1920) ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക ഖിലാഫത്തിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പെഷവാറിൽ നിന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിലേക്ക് മാർച്ച് നയിക്കുന്ന ഖാൻ.]] സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ കഴിയാതിരുന്ന ബച്ചാ ഖാൻ മറ്റുള്ളവരെ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ അത്തരം പല പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ, റഷ്യൻ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന് ഒരു സംരക്ഷണമായി പുതുതായി രൂപീകരിച്ച വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യയുടെ (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ, [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]]) തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയോജനമൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പിനോടൊപ്പം മുല്ലമാരുടെ അധികാരം, അക്രമം, പ്രതികാരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഗോത്രങ്ങളുടെ പുരാതന സംസ്കാരം എന്നിവയാണ് ബച്ചാ ഖാനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കൂടെയുള്ളവരെ സേവിക്കാനും ഉയർത്താനും പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 20 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ബച്ചാ ഖാൻ ഉത്മാൻസായിയിൽ തന്റെ ആദ്യ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചു. അത് ഒരു തൽക്ഷണ വിജയമാകുകയും, താമസിയാതെ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായ പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ ഒരു വലിയ വലയത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനമുള്ള "ആസാദ്" വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ പഖ്തൂണുകൾക്കിടയിൽ വിപ്ലവകരമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഈ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പലതും അടച്ചുപൂട്ടി. അതിർത്തികളിലെ പഖ്തൂണുകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമില്ലെന്നും ലളിതവും പരമ്പരാഗതവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ കൊളോണിയൽ ആശയത്തിലും വിശ്വാസത്തിലും ഇത് വേരൂന്നിയിരുന്നു.'''<ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mohammad Sohail |title=Bacha Khan`s Vision of Alternative Education |publisher=Bacha Khan Chair |year=2018 |isbn=9789692325813 |edition=First}}</ref><ref name=":0">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MAnEjbFeV8|title=Badshah Khan: A Perfect Muslim Exponent of Nonviolence|date=21 June 2025|last=Vinay Lal|access-date=22 June 2025|via=YouTube}}</ref>''' ഒട്ടേറെ എതിർപ്പുകൾക്കും വ്യക്തിപരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും , ബച്ചാ ഖാൻ തന്റെ സഹ പഷ്തൂണുകളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും അവർക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും അക്ഷീണം യത്നിച്ചു.1915 നും 1918 നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ (NWFP) ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ 500 ഗ്രാമങ്ങളെങ്കിലും സന്ദർശിച്ചു. ഈ ഉന്മത്തമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹം ബാദ്ഷാ ഖാൻ ("മൂപ്പൻമാരുടെ രാജാവ്") എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട് അത് ബച്ചാ ഖാൻ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Karl2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/12/07/opinion/07MEYE.html|title=The Peacemaker of the Pashtun Past|last=Meyer|first=Karl E.|newspaper=The New York Times|date=7 December 2001}}</ref><ref name="Ahmad-2005">{{Cite journal |last=Ahmad |first=Aijaz |year=2005 |title=Frontier Gandhi: Reflections on Muslim Nationalism in India |journal=Social Scientist |volume=33 |issue=1/2 |pages=22–39 |jstor=3518159}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1912-ൽ അദ്ദേഹം ഉത്മാൻസായിക്ക് സമീപത്തുള്ള ഗ്രാമമായ റസ്സറിലെ മുഹമ്മദ്സായി ഗോത്രത്തിലെ കിനാൻഖേൽ വംശത്തിലെ യാർ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്ന മെഹർഖണ്ഡയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1913-ൽ അവർക്കുണ്ടായ മകൻ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രശസ്ത കലാകാരനും കവിയുമായി മാറി. തുടർന്ന്, അവർക്ക് മറ്റൊരു മകനായ അബ്ദുൾ വാലി ഖാൻ (17 ജനുവരി 1917 - 2006), മകളായ സർദാരോ എന്നിവരും ജനിച്ചു. 1918-ലെ [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പകർച്ചവ്യാധിയുടെ കാലത്ത് മെഹർഖണ്ഡ മരിച്ചു. 1920-ൽ, ബച്ച ഖാൻ വീണ്ടുമൊരു വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ ഭാര്യയായ നമ്പാത്ത, ആദ്യ ഭാര്യയുടെ കസിനും റസ്സറിലെ സുൽത്താൻ മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മകളുമായിരുന്നു. അവർക്ക് മെഹർ താജ് (25 മെയ് 1921 - 29 ഏപ്രിൽ 2012), അബ്ദുൾ അലി ഖാൻ (20 ഓഗസ്റ്റ് 1922 - 19 ഫെബ്രുവരി 1997) എന്ന മകനും ജനിച്ചു. വിധിവൈപരീത്യമെന്നുപറയട്ടെ, 1926-ൽ ജറുസലേമിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ പടികളിൽ നിന്ന് വീണു നമ്പാറ്റയും അകാലത്ത് അന്തരിച്ചു. == ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ == [[File:Nv-army-gray_BG.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nv-army-gray_BG.jpg|ലഘുചിത്രം|ഖാന്റെ [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ]] പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ അനുയായികൾ (c. 1947).]] കാലക്രമേണ, ബച്ചാ ഖാന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഏകീകൃത, സ്വതന്ത്ര, മതേതര ഇന്ത്യ രൂപീകരിക്കുക എന്നതായി മാറി. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി, 1920-കളിൽ അദ്ദേഹം "റെഡ് ഷർട്ടുകൾ" (സുർഖ് പോഷ്) എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] ("ദൈവത്തിന്റെ ദാസന്മാർ") സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്ന സജീവമായ അഹിംസയുടെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] സത്യാഗ്രഹമെന്ന ആശയത്തിന്റെ ശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിലാണ് ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ സ്ഥാപിതമായത്, അദ്ദേഹം അതിലെ അംഗങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: "പോലീസിനും സൈന്യത്തിനും നേരിടാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ആയുധമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ പോകുന്നത്. അത് പ്രവാചകന്റെ ആയുധമാണ്, പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഇനിയും അത് എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ ആയുധം ക്ഷമയും നീതിയുമാണ്. ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും അതിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല."<ref>[http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html Nonviolence in the Islamic Context by Mohammed Abu Nimer 2004] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701052717/http://www.forusa.org/fellowship/sept-oct-04/abu-nimer.html|date=1 July 2007}}</ref> കൊളോണിയൽ സർക്കാരിനെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനായി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഈ സംഘടന ഏകദേശം 100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു. പണിമുടക്കുകൾ, രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ, അഹിംസയിലൂന്നയി ചെറുത്തുനിൽപ്പ് എന്നിവയിലൂടെ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിന് ഏതാനും ചില വിജയം നേടാനും NWFP യുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പ്രവിശ്യയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന (1937 മുതലും പിന്നീട് 1947 വരെയും മുസ്ലീം ലീഗിലെ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ) സഹോദരൻ ഡോ. ഖാൻ അബ്ദുൾ ജബ്ബാർ ഖാനായിരുന്നു (ഡോ. ഖാൻ സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത്. == കിസ്സ ഖ്വാനി കൂട്ടക്കൊല == 1930 ഏപ്രിൽ 23 ന്, [[ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹം|ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ ബച്ചാ ഖാൻ അറസ്റ്റിലായി. പെഷവാറിലെ കിസ്സ ഖ്വാനി (കഥാകൃത്ത്) ബസാറിൽ ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗറിൻ്റെ അനുയായികളായ ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടി. നിരായുധരായ ജനക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ മെഷീൻ ഗൺ ഉപയോഗിച്ച് വെടിയുതിർക്കാൻ കൊളോണിയൽ ഗവൺമെൻ്റ് സൈന്യത്തോട് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ വെടിവയ്പ്പിൽ ഏകദേശം 200-250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>Habib, p. 56.</ref> ബച്ചാ ഖാന്റെ കീഴിൽ അഹിംസയിൽ അധിഷ്ടിതമായ പരിശീലനം നേടിയിരുന്ന ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ അംഗങ്ങൾ സൈന്യത്തിന്റെ വെടിയുണ്ടകളെ നിരായുധരായി നേരിട്ടു.<ref>Johansen, p. 62.</ref> ചന്ദ്ര സിംഗ് ഗർവാലിയുടെ കീഴിലുള്ള ഗർവാൾ റൈഫിൾസ് റെജിമെന്റിലെ രണ്ട് പ്ലാറ്റൂണുകൾ സമാധാനപരമായി സമരം ചെയ്ത ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നീട് അവരെ കോർട്ട്മാർഷൽ ചെയ്യുകയും ജീവപര്യന്തം തടവ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണം == 1988-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിൽ]] വെച്ച് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് ബച്ചാ ഖാൻ അന്തരിച്ചു, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിലുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ സംസ്കാരം നടന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-01-21-mn-37192-story.html|author=Ron Tempest|title=Ghaffar Khan: 'Frontier Gandhi' of India|newspaper=Los Angeles Times|date=21 June 1988|accessdate=19 July 2024}}</ref><ref name="15-killed">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|മുഹമ്മദ് നജിബുള്ള]] ഉൾപ്പെടെ 200,000-ത്തിലധികം പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി [[സിയ ഉൾ ഹഖ്|സിയ ഉൾ-ഹഖ്]] അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ]] സന്ദർശനം തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രാജീവ് ഗാന്ധി പെഷവാറിലേക്ക് പോയി. കൂടാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Abdul Ghaffar Khan 1988">Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi (21 January 1988) ''The New York Times''. Retrieved 21 January 2008</ref> ആവർത്തിച്ച് തടവിലാക്കപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് വിലാപയാത്രക്കാർ പങ്കെടുത്തു. ഒരു റിപ്പോർട്ടർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം വഹിക്കുന്ന സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു യാത്രാസംഘം" ഖൈബറിന് കിഴക്കുള്ള പഷ്തൂണുകളിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറുള്ളവരിലേക്ക്, പെഷവാറിൽ നിന്ന് ജലാലാബാദിലേക്ക് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിലൂടെ]] മാർച്ച് ചെയ്തു" എന്നാണ്. [[അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|സോവിയറ്റ്-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിൽ]], പതിനഞ്ച് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങളാൽ പ്രദേശം കലുഷിതമായിരുന്നെങ്കിലും ശവസംസ്കാരം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="15-killed2">{{Cite news|agency=AP|date=23 January 1988|title=15 Killed at Afghan Rites for Pathan Leader|newspaper=[[The New York Times]]|page=Section 1, page 28|url=https://www.nytimes.com/1988/01/23/world/15-killed-at-afghan-rites-for-pathan-leader.html}}</ref> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. == ബച്ചാ ഖാനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസും == അഹിംസാത്മകമായ ബഹുജന സിവിൽ നിയമലംഘനത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനായ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി]] അടുത്ത് ഇടപഴകിയ ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹവുമായി ആത്മീയവും തടസ്സമില്ലാത്തതുമായ ഒരു സൗഹൃദബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇരുവരും പരസ്പര ബഹുമാനം പുലർത്തുകയും 1947 വരെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ]] (ദൈവദാസന്മാർ) സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടുന്ന പ്രമുഖ ദേശീയ സംഘടനയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനോടൊത്ത് (ഐഎൻസി) പ്രക്ഷോഭം നടത്തുകയും യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ബച്ചാ ഖാൻ ആ സംഘടനയിലെ മുതിർന്ന അംഗവും ആദരണീയനുമായിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് മഹാത്മാഗാന്ധിയോട് നയപരമായ വിയോജിപ്പുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ച പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ബച്ചാ ഖാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉറച്ച സഖ്യകക്ഷിയായി തുടർന്നു. 1931-ൽ കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തിന് പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ചു, "ഞാൻ ഒരു ലാളിത്യം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു പട്ടാളക്കാരനും ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുമാണ്, എനിക്ക് സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹമുള്ളൂ." വർഷങ്ങളോളം കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി തുടർന്നു അദ്ദേഹം, പാർട്ടിയുടെ യുദ്ധനയവുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം 1939-ൽ മാത്രമാണ് രാജിവച്ചത്. യുദ്ധനയം പരിഷ്കരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം വീണ്ടും കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. വനിതകളുടെ അവകാശങ്ങളുടെയും അഹിംസയുടെയും വക്താവായിരുന്നു ബച്ചാ ഖാൻ. അക്രമം ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു നായകനായി മാറി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലിബറൽ കാഴ്ചപ്പാടുകളും അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസവും വ്യക്തമായ ധൈര്യവും വളരെയധികം ബഹുമാനം നേടുന്നതിന് കാരണമായി. ജീവിതത്തിലുടനീളം, അഹിംസാത്മക രീതികളിലോ ഇസ്ലാമിന്റെയും അഹിംസയുടെയും പൊരുത്തത്തിലോ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിക്കലും വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. വാളുകൾ മാത്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുമായി ഒരു ജിഹാദ് പോരാട്ടം നടത്തേണ്ടിതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അഹിംസാത്മക തത്വങ്ങൾ കാരണം മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന അദ്ദഹം ഇന്ത്യയിൽ 'അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോൺഗ്രസ് സഹകാരികളിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു പെഷവാറിലെ പണ്ഡിറ്റ് അമീർ ചന്ദ് ബോംബ്വാൾ. == വിഭജനം == ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തെ ഖാൻ ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്നു.<ref name="Encyclopædia Britannica-Abdul Ghaffar Khan3">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Khan-Abdul-Ghaffar-Khan|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref name="iloveindia.com -Abdul Ghaffar Khan2">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|access-date=24 September 2008|publisher=I Love India|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|archive-date=6 March 2023|url-status=dead}}</ref> ചില രാഷ്ട്രീയക്കാർ അദ്ദേഹം ഒരു മുസ്ലീം വിരുദ്ധനാണെന്ന് ആരോപിച്ചതോടെ, 1946-ൽ ഖാൻ ശാരീരികമായി ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും പെഷവാറിൽ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>"Abdul Ghaffar Khan, 98, a Follower of Gandhi." ''The New York Times'', 21 January 1988.</ref> 1947 ജൂൺ 21-ന്, വിഭജനത്തിന് കേവലം ഏഴ് ആഴ്ച മുമ്പ് ബന്നുവിൽവച്ച്, ബച്ചാ ഖാൻ, [[ഖുദായി ഖിദ്മത്ഗർ|ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗറുകൾ]], പ്രവിശ്യാ അസംബ്ലി അംഗങ്ങൾ, മിർസാലി ഖാൻ (ഇൽപിയിലെ ഫഖീർ), മറ്റ് ഗോത്ര മേധാവികൾ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ലോയ ജിർഗ (സമവായത്തിലൂടെ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന ഗോത്ര നേതാക്കളുടെ ഒരു സമ്മേളനം) നടന്നു. ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ചേരുന്നതിന് പകരം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പഷ്തൂൺ പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര പഷ്തൂണിസ്ഥാൻ സംസ്ഥാനം പഷ്തൂണുകൾക്ക് നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ലോയ ജിർഗ ബന്നു പ്രമേയം പുറപ്പെടുവിച്ചു.<ref name="Ali Shah2">{{cite book |last=Ali Shah |first=Sayyid Vaqar |url=https://books.google.com/books?id=c05uAAAAMAAJ |title=Afghanistan and the Frontier |date=1993 |publisher=Emjay Books International |editor1-last=Marwat |editor1-first=Fazal-ur-Rahim Khan |location=[[University of Michigan]] |page=256}}</ref><ref name="Thomas Howard2">{{cite book |last1=H Johnson |first1=Thomas |author-link1=Thomas Howard Johnson |url=https://books.google.com/books?id=B9ZZAgAAQBAJ |title=Culture, Conflict, and Counterinsurgency |last2=Zellen |first2=Barry |date=2014 |publisher=[[Stanford University Press]] |isbn=978-0804789219 |page=154}}</ref> കാബിനറ്റ് മിഷൻ പദ്ധതിയും ജിന്നയ്ക്ക് പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്യാനുള്ള ഗാന്ധിയുടെ നിർദ്ദേശവും പോലെ വിഭജനം തടയാനുള്ള അവസാനത്തെ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി നിരസിച്ചു. 1947 ജൂലൈയിൽ പാകിസ്ഥാനിൽ ചേരുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള NWFP റഫറണ്ടം നടന്നപ്പോൾ ബച്ചാ ഖാൻ, ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗാർസ്, അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി ഖാൻ സാഹിബ്, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി എന്നിവർ റഫറണ്ടം ബഹിഷ്കരിച്ചു. ജനസംഖ്യയിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന് വോട്ടുചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ചിലർ വാദിക്കുന്നു.<ref name="Books.google.com2">{{cite book |last1=Meyer |first1=Karl E. |url=https://books.google.com/books?id=M9iwFmvKTwcC |title=The Dust of Empire: The Race For Mastery in the Asian Heartland – Karl E. Meyer – Google Boeken |publisher=PublicAffairs |year=2008 |isbn=978-0786724819 |access-date=10 July 2013}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} auzetdzv7fk50a6gc2ll741q0mp2u3l 0 60012 4643759 4634364 2026-07-05T10:01:03Z ~2026-38139-74 219942 /* */ 4643759 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|joesph Vijay Chandra Sekhar}} {{Infobox officeholder | office = തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രി | order = 9-ാം | term_start = 10 മെയ് 2026 | governor = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | predecessor = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]] {{Collapsed infobox section begin|വകുപ്പുകൾ}} | 1blankname1 = മന്ത്രാലയവും വകുപ്പുകളും | 1namedata1 = * പൊതുഭരണം * ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് * ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ് * ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ് * ജില്ലാ റവന്യൂ ഓഫീസർമാർ * പൊലീസ് * ആഭ്യന്തരം * പ്രത്യേക പദ്ധതി നടപ്പാക്കൽ * വനിത, ശിശു, വയോജന ക്ഷേമം * യുവജന ക്ഷേമം * ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ ക്ഷേമം * നഗരഭരണം (നഗരകാര്യങ്ങൾ) * നഗര വികസനം * നഗര ജലവിതരണം | term_start1 = 10 മെയ് 2026 | predecessor1 = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]] {{Collapsed infobox section end}} | office2 = തമിഴ്നാട് [[നിയമസഭാംഗം]] | constituency2 = പെരാമ്പൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലം | term_start2 = 10 മെയ് 2026 | predecessor2 = ആർ.ഡി.ശേഖർ | constituency3 = | term_start3 = | predecessor3 = | office4 = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] പ്രസിഡൻ്റ് | term_start4 = 2 ഫെബ്രുവരി 2024 | 1blankname4 = ജനറൽ സെക്രട്ടറി | 1namedata4 = എൻ. ആനന്ദ് | image = Vijay meeting PM Modi.jpg | caption = Vijay in 2026 | birth_name = ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}} | birth_place = [[മദ്രാസ്]] {{small|(ഇപ്പോൾ [[ചെന്നൈ]])}}, [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]] | party = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (2024 മുതൽ) | spouse = {{marriage|സങ്കീത സോർണലിംഗം|25 August 1999|2026|end={{abbr|sep.|separated}}}}<ref>{{Cite web |date=5 February 2026 |title=Actor-politician Vijay's wife Sankgeetha files for divorce |url=https://www.thenewsminute.com/flix/actor-politician-vijays-wife-sankgeetha-files-for-divorce |website=The News Minute}}</ref><ref name="N">{{Cite news |date=27 February 2026 |title=Who Is Vijay's Wife Sankgeetha Sornalingam, Who Filed For Divorce After 26 Years Of Marriage? |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304070139/https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-date=4 March 2026 |access-date=4 March 2026 |work=NDTV |language=en}}</ref> | children = 2 | father = എസ്.എ.ചന്ദ്രശേഖരൻ | mother = ശോഭ ചന്ദ്രശേഖർ | occupation = {{hlist|രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ|നടൻ}} | relatives = | awards = | education = ലയോള കോളേജ്, മദ്രാസ് (dropped out) | nickname = ''ദളപതി'' (കൂട്ടത്തിൻ്റെ നേതാവ്) | name = ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ </br>{{Small| Joseph Vijay Chandra Sekhar}} }} [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ്]] ചലച്ചിത്രരംഗത്തെ ഒരു നടനും പിന്നണിഗായകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും നിലവിൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ്]] '''ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ''' ({{lang-ta|விஜய்}}) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ''', (ജനനം: ജൂൺ 22, 1974). [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (ടി.വി.കെ.) എന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസിഡന്റുമാണ് അദ്ദേഹം. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, [[തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലെ]] മുൻനിര നടന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ആരാധകർ ഇദ്ദേഹത്തെ "ദളപതി" എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. 1997, 2005 വർഷങ്ങളിൽ തമിഴ്നാട് സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്‌കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.{{തെളിവ്}} [[പൂവേ ഉനക്കാക]], [[കാതലുക്കു മരിയാതൈ|കാതലുക്ക് മര്യാദൈ]], [[തുള്ളാത മനവും തുള്ളും]] (1999), [[ഷാജഹാൻ(ചലച്ചിത്രം)|ഷാജഹാൻ]] (2001), [[ഗില്ലി]] (2004), [[പോക്കിരി]] (2007), [[തുപ്പാക്കി]](2012), [[തെരി]] (2016), [[മെർസൽ (ചലച്ചിത്രം)|മെർസൽ]] (2017), [[ബിഗിൽ (ചലച്ചിത്രം)|ബിഗിൽ]] (2019), [[മാസ്റ്റർ]] (2021), [[ബീസ്റ്റ്]] (2022),[[varisu | വരിസു]] (2023), [[ലിയോ (2023 ഇന്ത്യൻ സിനിമ)|ലിയോ]] (2023) എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ. == ആദ്യ ജീവിതം == === ജനനം === ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ 1974 ജൂൺ 22-ന് മദ്രാസിൽ (ഇന്നത്തെ ചെന്നൈ) ജനിച്ചു. === കുടുംബം === * '''പിതാവ്:''' എസ്. എ. ചന്ദ്രശേഖർ (എസ്.എ.സി.) – പ്രശസ്ത തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവുമാണ്. * '''മാതാവ്:''' ശോഭാ ചന്ദ്രശേഖർ – പിന്നണി ഗായികയും സംഗീതജ്ഞയുമാണ്. * '''സഹോദരി:''' വിദ്യ – ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖറിന് രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മരണമടഞ്ഞ സഹോദരിയാണ് വിദ്യ. ഈ നഷ്ടം ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖറിന്റെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്, അത് പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചില സിനിമകളിലെ വൈകാരിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കാറുമുണ്ട്. === വിദ്യാഭ്യാസം === ചെന്നൈയിലെ ഫാത്തിമ സ്‌കൂളിലും, പിന്നീട് വിരുഗംബാക്കത്തെ ബാലലോക സ്കൂളിലുമായിരുന്നു ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖറിന്റെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. ചെന്നൈയിലെ ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്ന് വിഷ്വൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ ബിരുദം പഠനത്തിന് ചേർന്നെങ്കിലും, അഭിനയത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനായി വിദ്യാഭ്യാസം ഇടയ്ക്ക് വെച്ച് ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://votermood.com/biography/joseph-vijay-chandrasekhar|title=Joseph Vijay Chandra Sekhar Biography: Early Life, Education, and Political Career|access-date=2025-10-21|language=en}}</ref> == വ്യക്തിഗത ജീവിതം == === വിവാഹം === 1999 ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് വിജയ് ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് വംശജയായ '''സംഗീത സോർണലിംഗത്തെ''' വിവാഹം ചെയ്തു. സംഗീത വിജയിയുടെ കടുത്ത ആരാധികയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/thalapathy-vijay-love-story-wife-sangeetha-sornalingam-wedding-kids-film-beast-25754|title=Vijay's Love Story: When Thalapathy Fell For His Fan, Sangeetha And Married Her In A Dream Wedding|access-date=2025-10-21|date=2021-06-22|language=en}}</ref> === മക്കൾ === * '''മകൻ:''' ജേസൺ സഞ്ജയ് (Jason Sanjay) – 2000-ൽ ജനിച്ചു. വിദേശത്ത് സിനിമാ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം നിലവിൽ സംവിധാന രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. * '''മകൾ:''' ദിവ്യ സാഷ (Divya Saasha) – 2005-ൽ ജനിച്ചു. 'തെരി' (2016) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചെറിയ വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. == പ്രത്യേകതകൾ== 2017ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഭൈരവയിലെ തലക്കെട്ട് ഗാനം പിന്നീട് ഹിന്ദിയിലേക്കും ഈണം ആക്കാൻ തീരുമാനം ഉണ്ടായി.{{തെളിവ്}} 2017 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മെർസൽ സിനിമയുടെ ടീസർ ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി 1മില്യൺ യൂട്യൂബ് ലൈക് കിട്ടിയ വീഡിയോ ആയി മാറി. <ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt6485666/|title=Mersal|access-date=2025-10-21}}</ref> == സിനിമാ ജീവിതം (1984 - 2024) == {{പ്രധാനലേഖനം|വിജയ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} === ബാലതാരം (1984–1988) === വിജയ് തൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത് ബാലതാരമായിട്ടാണ്. പിതാവ് എസ്.എ. ചന്ദ്രശേഖർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെട്രി' (1984) എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം. അതിനുശേഷം ഏതാനും ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ബാലവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. === നായകനിലേക്കുള്ള വളർച്ച (1992–2002) === * '''നായകനായി അരങ്ങേറ്റം:''' 1992-ൽ, പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ, പിതാവ് സംവിധാനം ചെയ്ത '''<nowiki/>'നാളൈയ തീർപ്പു'''' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് വിജയ് ആദ്യമായി നായകനായെത്തുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളും കുറഞ്ഞ ബഡ്ജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചതും കാര്യമായ വിജയം നേടാത്തതുമായിരുന്നു. * '''ആദ്യത്തെ വഴിത്തിരിവ്:''' 1996-ൽ '''വിക്രമൻ''' സംവിധാനം ചെയ്ത '''<nowiki/>'പൂവേ ഉനക്കാകെ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയ്ക്ക് ഒരു നടൻ എന്ന നിലയിൽ ബ്രേക്ക് നൽകിയത്. ഈ സിനിമ അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബപ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ പ്രിയങ്കരനാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/poove-unakkaga.html|title=Poove Unakkaga 1996 {{!}} Poove Unakkaga Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}</ref> * '''സ്ഥിരതയാർന്ന വിജയം:''' 1997-ലെ 'ലവ് ടുഡേ', 1998-ലെ 'തുളളാത മനവും തുളളും', 2000-ലെ 'ഖുഷി' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ വിജയിയെ മുൻനിര നായകന്മാരുടെ നിരയിലേക്ക് ഉയർത്തി. മലയാള സംവിധായകൻ സിദ്ദിഖിൻ്റെ 'ഫ്രണ്ട്സ്' (2001) എന്ന തമിഴ് റീമേക്കിലെ പ്രകടനവും ശ്രദ്ധേയമായി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം 'ഇളയദളപതി' എന്നറിയപ്പെട്ടു. === ആക്ഷൻ താരത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം (2003–2011) === 2003-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '''<nowiki/>'തിരുമലൈ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയിൻ്റെ കരിയറിലെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്ന്. ഈ ചിത്രം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശൈലി റൊമാൻ്റിക് ഹീറോയിൽ നിന്ന് ആക്ഷൻ ഹീറോയിലേക്ക് മാറ്റി. * '''പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ:''' 'ഗില്ലി' (2004), 'തിരുപ്പാച്ചി' (2005), 'പോകിരി' (2007) എന്നിവയെല്ലാം വാണിജ്യപരമായി വലിയ വിജയങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ വിജയ് തമിഴ് സിനിമയിലെ 'ബോക്സ് ഓഫീസ് കിംഗ്' ആയി വളർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/standpoint/story/ghilli-re-release-thalapathy-vijay-trisha-dharani-2530194-2024-04-22|title=Revisiting 'Ghilli': Why Thalapathy Vijay reigns supreme|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2024-04-22|language=en}}</ref> === സൂപ്പർസ്റ്റാർ പദവി (2012–2024) === 2010-ന് ശേഷം വിജയ്, പ്രമുഖ സംവിധായകരുമായി ചേർന്ന് വലിയ പ്രൊജക്റ്റുകൾ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. * '''മുരുകദോസ് ചിത്രങ്ങൾ:''' '''<nowiki/>'തുപ്പാക്കി'''' (2012) വിജയിയുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഈ ചിത്രവും തുടർന്ന് വന്ന 'കത്തി' (2014), 'സർക്കാർ' (2018) എന്നിവയും വലിയ വാണിജ്യ വിജയങ്ങൾ നേടുകയും, രാഷ്ട്രീയപരമായ ഉള്ളടക്കം കാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Aug/19/ar-murugadoss-says-only-vijay-can-do-thuppakki-2|title=AR Murugadoss says only Vijay can do Thuppakki 2|access-date=2025-10-21|last=Desk|first=Cinema Express|date=2025-08-19|language=en}}</ref> * '''ആറ്റ്‌ലി ചിത്രങ്ങൾ:''' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls527848457/|title=Atlee Filmography|access-date=2025-10-21|language=en-US}}</ref> 'തെരി' (2016), 'മെർസൽ' (2017), 'ബിഗിൽ' (2019) എന്നിവ അദ്ദേഹത്തെ തമിഴകത്തെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള താരമാക്കി മാറ്റി. 'മെർസൽ' $250 കോടിക്ക് മുകളിൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ആദ്യ വിജയ് ചിത്രമാണ്. * '''ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രങ്ങൾ:''' 'മാസ്റ്റർ' (2021), 'ബീസ്റ്റ്' (2022), 'വാരിശ്' (2023), '''<nowiki/>'ലിയോ'''' (2023) എന്നിവയെല്ലാം വൻ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. 'ലിയോ' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ₹500 കോടി കടന്ന ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. '''ദളപതി (Commander):''' ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആരാധകർ "ദളപതി" എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. തമിഴ് സിനിമയിലെ യുവതലമുറയിലെ സൂപ്പർതാരങ്ങളിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തേക്ക് അദ്ദേഹം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2021-01-13|language=en}}</ref> 2014ൽ വിജയ്, [[ജില്ല (ചലച്ചിത്രം)|ജില്ല]] എന്ന സിനിമയിൽ [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലി]]ന്റെ കൂടെ അഭിനയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/jilla.html|title=Jilla 2014 {{!}} Jilla Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}</ref> == പിന്നണിഗായകൻ == തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ പിന്നണിഗായകനായും വിജയ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. രസികൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചിത്രയ്ക്കൊപ്പം ബംബായ് സിറ്റി സിക്ക റൊട്ടി എന്ന ഗാനം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു ''സച്ചിൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ വിജയ് പാ‍ടിയ ഗാനങ്ങൾ വിജയമായിരുന്നു. 2012ൽ തുപ്പാക്കി, എന്ന ചിത്രത്തിലും, 2013ൽ തലൈവ എന്ന ചിത്രത്തിലും പാടി. 2014ൽ ജില്ലയിലെ കണ്ടാങ്കി <ref>{{Cite web|url=https://www.kollyinsider.com/2013/11/vijay-sings-kandangi-kandangi-with.html|title=Vijay sings 'Kandangi Kandangi' with Shreya Ghoshal in Jilla|access-date=2025-10-21|last=Vijay|first=D. Imman Jilla Kajal Agarwal Shreya Ghoshal|date=2013-11-06}}</ref>എന്നാരംഭിക്കുന്ന ഗാനം വിജയ് പാടി. == രാഷ്ട്രീയം: തമിഴക വെട്രി കഴകം (TVK) == വർഷങ്ങളോളം സാമൂഹ്യ സേവനങ്ങളിലൂടെയും സിനിമകളിലെ രാഷ്ട്രീയ പരാമർശങ്ങളിലൂടെയും സൂചനകൾ നൽകിയിരുന്ന വിജയ്, 2024-ൽ തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2024/Oct/27/inside-vijays-big-bang-political-entry|title=Inside Vijay's big-bang political entry|access-date=2025-10-21|last=desk|first=TNIE online|date=2024-10-27|language=en}}</ref> === 3.1. രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള പശ്ചാത്തലം === * '''വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം:''' 2009-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഈ ആരാധക കൂട്ടായ്മ, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അടിത്തറയായി വർത്തിച്ചു. ആരാധക കൂട്ടായ്മയിലൂടെ സൗജന്യ ഭക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസ സഹായം, നിയമസഹായം തുടങ്ങിയ ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. 2021-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കത്തിലെ അംഗങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരായി മത്സരിച്ച് നിരവധി സീറ്റുകളിൽ വിജയിച്ചു. * '''രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കമുള്ള സിനിമകൾ:''' 'തുപ്പാക്കി', 'കത്തി', 'മെർസൽ', 'സർക്കാർ' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ അഴിമതി, കർഷക പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ പൊതുവിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും സർക്കാരുകളുടെ വിമർശനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്തു. === 3.2. പാർട്ടി പ്രഖ്യാപനം === * '''പാർട്ടിയുടെ പേര്:''' '''തമിഴക വെട്രി കഴകം (Tamilaga Vettri Kazhagam - TVK)'''. * '''പ്രഖ്യാപനം:''' 2024 ഫെബ്രുവരി 2-ന് പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. * '''ലക്ഷ്യം:''' 2026-ലെ തമിഴ്‌നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുകയും വിജയിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 2024-ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കില്ലെന്നും, ഒരു പാർട്ടിക്കും പിന്തുണ നൽകില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി. === 3.3. TVK-യുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം (Ideology) === * '''മുദ്രാവാക്യം:''' "പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും" (ജനനം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്). * '''പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങൾ:''' നിസ്വാർത്ഥവും, സുതാര്യവും, ജാതി-മത വിവേചനമില്ലാത്തതും, അഴിമതിരഹിതവുമായ ഒരു ഭരണം കാഴ്ചവയ്ക്കുക. <ref>{{Cite web|url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/lights-camera-ideology-vijay-names-his-historical-dream-team/|title=Lights, camera, ideology? Vijay names his historical 'Dream team'|access-date=2025-10-21|last=Shivani|first=k Nitika|date=2024-10-28|language=en}}</ref> * '''നിലപാടുകൾ:''' ദ്രാവിഡ രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ മൂല്യങ്ങളായ സാമൂഹ്യനീതി, യുക്തിവാദം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. നീറ്റ് (NEET) പരീക്ഷ നിരോധിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamil-nadu-ban-neet-examination-mk-stalin-medical-entrance-2561578-2024-07-03|title=Actor Vijay calls for ban on NEET exam, claims bias against rural students|access-date=2025-10-21|last=Nair|first=Shilpa|date=2024-07-03|language=en}}</ref> * '''വിരമിക്കൽ:''' രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി, നിലവിലുള്ള സിനിമകൾ (പ്രധാനമായും 'ദ ഗ്രേറ്റസ്റ്റ് ഓഫ് ഓൾ ടൈം' - GOAT, 'ദളപതി 69') പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം സിനിമയിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. == ജനപ്രിയതയും സ്വാധീനവും == വിജയിയുടെ ജനപ്രീതി കേവലം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കേരളം, കർണാടക, ശ്രീലങ്ക, മലേഷ്യ, യൂറോപ്പ്, പശ്ചിമേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ആരാധകവൃന്ദമുണ്ട്. * '''ദളപതി:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശക്തമായ ഓൺ-സ്‌ക്രീൻ കഥാപാത്രങ്ങൾ, നൃത്തത്തിലെ അസാമാന്യമായ വൈഭവം, വൈകാരിക രംഗങ്ങളിലെ പ്രകടനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബ പ്രേക്ഷകർക്കും യുവതലമുറയ്ക്കും ഒരുപോലെ പ്രിയങ്കരനാക്കുന്നു. * '''വാണിജ്യ വിജയം:''' സ്ഥിരമായി ₹100, ₹200, ₹300 കോടി ക്ലബ്ബുകളിൽ ഇടം നേടുന്ന ചിത്രങ്ങളിലൂടെ, തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ മൂല്യമുള്ള താരമായി വിജയ് നിലകൊള്ളുന്നു. * '''രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകളും ഡയലോഗുകളും പലപ്പോഴും സമൂഹത്തിൽ ചർച്ചാവിഷയമാവുകയും, യുവാക്കൾക്കിടയിൽ രാഷ്ട്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിൽ പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>[https://www.ndtv.com/india-news/vijay-tamil-nadu-mk-stalin-star-power-mass-appeal-a-look-at-actor-vijays-political-impact-9138582 Vijay, Tamil Nadu, MK Stalin: Star Power, Mass Appeal: A Look At Actor Vijay's Political Impact]</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Vijay}} * {{IMDb name|name= Vijay|id=0897201}} * [http://www.vijaynet.com വിജയ് ഫാൻസിന്റെ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105171408/http://vijaynet.com/ |date=2009-01-05 }} * {{Rotten-tomatoes-person|id=Vijay|name=Vijay}} {{TamilNaduStateAwardForBestActor}} [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] 1r2bfm29scrzdgvegixo4hj7jxsgayc 0 60031 4643697 4618263 2026-07-04T23:11:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643697 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Baruch Spinoza}} {{featured}} {{Infobox Philosopher | <!-- Scroll down to edit this page --> <!-- Philosopher Category --> region = | era = 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ തത്ത്വചിന്തകൻ | color = #B0C4DE | <!-- Image and Caption --> image_name = Spinoza.jpg | image_size = 200px | image_caption = പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രഖ്യാതചിന്തകൻ ബറൂക്ക് സ്പിനോസ | <!-- Information --> | name = {{PAGENAME}} | birth = {{birth date|1632|11|24}} | birth_place = [[Amsterdam|ആംസ്റ്റർഡാം]], [[Netherlands|നെതർലൻഡ്‌സ്]] | death_date = {{death date and age|1677|2|20|1632|11|24}} | death_place = [[The Hague|ഹേഗ്]], [[Netherlands|നെതർലൻഡ്‌സ്]] | school_tradition = [[യുക്തിവാദം]], [[സ്പിനോസവാദം|സ്പിനോസവാദത്തിന്റെ]] സ്ഥാപകൻ | main_interests = [[സന്മാർഗ്ഗശാസ്ത്രം]], [[Epistemology|ജ്ഞാനസിദ്ധാന്തം]], [[മെറ്റഫിസിക്സ്]] | influences = [[Thomas Hobbes|ഹോബ്സ്]], [[René Descartes|ദെക്കാർത്ത്]], [[Stoicism|സ്റ്റോയിക്കുകൾ]], [[അവിസെന്ന]], [[മൈമോനിഡിസ്]], [[കുസ്സായിലെ നിക്കോളാസ്]], [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ]], [[Francis Bacon|ബേക്കൺ]], [[പ്ലേറ്റോ]] | influenced = [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|ഹേഗെൽ]], [[Karl Heinrich Marx|മാക്സ്]], [[Donald Davidson (philosopher)|ഡേവിഡ്സൺ]], [[Arthur Schopenhauer|ഷോപ്പൻഹോവർ]], [[Gilles Deleuze|Deleuze]], [[Albert Einstein|ഐൻസ്റ്റീൻ]], [[Fitche]], [[നൊവാലിസ്]],[[Gottfried Leibniz|ലീബ്നിറ്റ്സ്]], [[Johann Wolfgang von Goethe|ഗെയ്ഥേ]], [[Friedrich Nietzsche|ഫ്രീഡ്രിക് നീച്ച]], [[Ludwig Wittgenstein|വിറ്റ്ജൻസ്റ്റൈൻ]], [[Louis Althusser|അൽത്തൂസർ]], [[Michael Hardt|Hardt]], [[Antonio Negri|Negri]], [[Erich Fromm|Fromm]], [[George Santayana|സന്തായന]], [[Friedrich Wilhelm Joseph Schelling|ഷെല്ലിങ്]], [[Murray Bookchin|Bookchin]], [[Immanuel Kant|ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്]], [[Judith Butler|ബുട്ട്‌ലർ]],[[Abraham Isaac Kook|Kook]], [[Mordecai Kaplan|കപ്ലാൻ]], [[David Ben-Gurion|ബെൻ-ഗൂരിയൻ]], [[Emmanuel Levinas|Levinas]],[[Samuel Taylor Coleridge|കോളറിഡ്ജ്]]| notable_ideas = [[Pantheism]], [[Deism]], [[neutral monism]], [[intellectual freedom|intellectual]] and [[Freedom of religion|religious freedom]] / [[separation of church and state]], Criticism of [[Moses|Mosaic]] authorship of certain books of the [[Hebrew Bible]], [[Government|Political society]] derived from [[Power (sociology)|power]], not [[Social contract|contract]] }} '''ബറൂക്ക് സ്പിനോസ''' പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ([[നവംബർ 24]], [[1632]]-[[ഫെബ്രുവരി 20]], [[1677]]) [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലന്റ്സിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു തത്ത്വചിന്തകനായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ്: Baruch Spinoza. "അനുഗൃഹീതൻ" എന്നർത്ഥമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിന്റെ ആദ്യഭാഗം [[ലത്തീൻ|ലത്തീനിൽ]] ബെനഡിക്ട് എന്നാണ്. [[പോർത്തുഗൽ|പോർത്തുഗീസ്]] [[ജൂതമതം|യഹൂദപശ്ചാത്തലമുള്ള]] കുടുംബത്തിലാണ് സ്പിനോസ ജനിച്ചത്. ഏറെ ശാസ്ത്രീയ ചായ്‌വ് കാട്ടിയ സ്പിനോസയുടെ ചിന്തയുടെ പരപ്പും പ്രാധാന്യവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന് വർഷങ്ങൾക്കുശേഷമാണ് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ജ്ഞാനോദയത്തിനും ആധുനിക [[ബൈബിൾ]] നിരൂപണത്തിനും പശ്ചാത്തലമൊരുക്കിയ സ്പിനോസ, പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വലിയ യുക്തിചിന്തകന്മാരിൽ ഒരാളായി ഇന്ന് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. മരണശേഷം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച '''സന്മാർഗ്ഗശാസ്ത്രം [[ക്ഷേത്രഗണിതം|ക്ഷേത്രഗണിതരീതിയിൽ]]''' എന്ന പ്രഖ്യാതകൃതിയിൽ സ്പിനോസ [[റെനെ ദെക്കാർത്ത്|ദെക്കാർത്തിന്റെ]] മനോ-പദാർഥ ദ്വൈതവാദത്തെ (Mind-body dualism) എതിർത്തു. ഈ കൃതിയുടെ പേരിൽ അദ്ദേഹം പാശ്ചാത്യലോകത്തെ ഏറ്റവും മുന്തിയ തത്ത്വചിന്തകന്മാരിൽ ഒരാളായി എണ്ണപ്പെടുന്നു. സ്ഫടികം ഉരച്ച് ലെൻസുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന തൊഴിൽ ചെയ്ത് സ്പിനോസ ഒച്ചപ്പാടില്ലാതെ ജീവിച്ചു. ഒരു സർവകലാശാലയിലെ അദ്ധ്യപകസ്ഥാനം അടക്കം വിലമതിക്കപ്പെടുന്ന ഉദ്യോഗങ്ങളും ബഹുമതികളും തേടിവന്നെങ്കിലും, സ്പിനോസ അവയൊക്കെ നിരസിക്കുകയാണുണ്ടായത്. കുടുംബസ്വത്തിൽ തനിക്കുണ്ടായിരുന്ന അവകാശം അദ്ദേഹം സഹോദരിക്ക് നൽകി. സ്പിനോസയുടെ സ്വഭാവശുദ്ധിയും തത്ത്വചിന്തയിലെ നേട്ടങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത് പരിപൂർണ്ണദാർശനികൻ (Absolute Philosopher) എന്നുപോലും അദ്ദേഹം വിശേഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>Gilles Deleuze, 1990. ''Negotiations'' trans. Martin Joughin (New York: Columbia University Press).</ref> 45 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ സ്പിനോസ അകാലമൃത്യുവായി. മരണകാരണം ക്ഷയരോഗമോ, ലെൻസ് ഉരക്കുന്ന ജോലിക്കിടെ ശ്വാസകോശത്തിൽ കടന്നുകൂടിയ സ്ഫടികത്തരികൾ മൂലമുണ്ടായ സിലിക്കോസിസ് രോഗമോ ആയിരിക്കാം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. == പശ്ചാത്തലം == സ്പിനോസയുടെ പൂർവികർ സെഫാർദിക യഹൂദരായിരുന്നു. 1492-ൽ [[യഹൂദർ|യഹൂദർക്കെതിരെ]] [[സ്പെയിൻ]] പുറപ്പെടുവിച്ച അൽഹമ്രാ പ്രഖ്യാപനവും പോർത്തുഗലിലെ മതദ്രോഹവിചാരണകളും മൂലം, ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപിൽ പെട്ട ആ രാജ്യങ്ങളിലെ യഹൂദർക്ക് മനസ്സില്ലാതെയുള്ള മതപരിവർത്തനമോ, പലായനമോ അല്ലാതെ വഴിയില്ലെന്നായതിനെ തുടർന്ന് അവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് നെഥർലാൻഡ്സിലെ ആംസ്റ്റർഡാമിൽ അഭയംതേടിയ യഹൂദരുടെ കൂട്ടയ്മയിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു അവർ.<ref>Magnusson, M (ed.), '''''Spinoza, Baruch''''', Chambers Biographical Dictionary, Chambers 1990, ISBN 0-550-16041-8</ref> സ്പിനോസയുടെ കുടംബപ്പേര് [[പോർത്തുഗൽ|പോർത്തുഗീസ്]] ഭാഷയിൽ എസ്പിനോസ എന്നാണ്. ഇതിന്റെ ആടിസ്ഥാനത്തിൽ, കുടുംബം [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] ബർഗോസിനടുത്തുള്ള എസ്പിനോസ ഡി ലോസ് മോണ്ടെറോസ് എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നുള്ളവരായിരുന്നുവെന്ന് വാദിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്.<ref>Javier Muguerza in his ''Desde la perplejidad''</ref> സ്പിനോസയുടെ പിതാവ് കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ, മുത്തച്ഛൻ ഐസക്ക് സ്പിനോസ കുടുംബത്തോടൊപ്പം [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] നാന്റ്സ്(Nantes) എന്ന സ്ഥലത്തേക്കുപോയി. 1615-ൽ അവിടന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അവർ നെഥർലന്റ്സിലെ റോട്ടർഡാമിലെത്തി. 1627-ൽ ഐസക്ക് അവിടെ വച്ച് മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, സ്പിനോസയുടെ പിതാവ് മിഗയൂലും അമ്മാവൻ മാനുവലും ആംസ്റ്റർഡാമിലെക്കുപോയി. അവിടെ അവർ യഹൂദാചാരവിശ്വാസങ്ങൾ അനുസരിച്ചുള്ള ജീവിതം പുനരാരംഭിച്ചു. == ആദ്യകാലജീവിതം == [[ആംസ്റ്റർഡാം|ആംസ്റ്റർഡാമിലാണ്]] ബറൂക്ക് സ്പിനോസ ജനിച്ചത്. പിതാവിന്റെ രണ്ടാം വിവാഹത്തിലെ കുട്ടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അമ്മ ആനാ ഡെബോറ, ബറൂക്കിന് ആറുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ മരിച്ചു. പിതാവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നാം ഭാര്യയും ചേർന്ന് പരമ്പരാഗതയഹൂദരീതികളനുസരിച്ചാണ്‌ ബറൂക്കിനെ വളർത്തിയത്.<ref name=durantcivil >Will and Ariel Durant - Spinoza - The Story of Civilization - Part VIII- The Age of Louis-XIV</ref> പിതാവ് മിഗയൂൽ അംഗീകാരവും പ്രാധാന്യവുമുള്ള ഒരു വ്യാപാരിയായിരുന്നു. എന്നാൽ ബാറുക്കിന് വ്യാപാരത്തിന്റെ വഴിയിൽ താത്പര്യമില്ലായിരുന്നു. [[ജൂതമതം|യഹൂദചരിത്രത്തിലും]] മതസിദ്ധാന്തങ്ങളിലുമുള്ള പഠനത്തിൽ മുഴുകി [[സിനഗോഗ്|സിനഗോഗിലും]] പരിസരങ്ങളിലുമായി സമയം ചിലവിടാനാണ് അദ്ദേഹം ഇഷ്ടപ്പെട്ടത്. [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിനും]] അതിന്റെ റബൈനികവ്യാഖ്യാനമായ [[താൽമുദ്|താൽമുദിനും]] പുറമേ, ലെവി ബെൻ ഗെർസോൻ, ഇബൻ എസ്രാ, ഹസ്ദായ് ക്രെസ്കാസ്, ഇബൻ ഗബ്രിയേൽ, കൊർദോവയിലെ മോശെ തുടങ്ങിയ യഹൂദപണ്ഡിതന്മാരുടെ രചനകളുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടു. വിമർശനബുദ്ധിയോടെയായിരുന്നു പഠനം. പ്രഖ്യാതയഹൂദചിന്തകനായ [[മൈമോനിഡിസ്|മോസസ് മൈമോനിഡിസിന്റെ]] മുഖ്യരചനയായ [[ഗൈഡ് ഫോർ ദ പെർപ്ലെക്സ്ഡ്|"സന്ദേഹികൾക്ക് വഴികാട്ടി"]] (Guide to the Perplexed) സ്പിനോസക്ക് വഴിയേക്കാൾ സന്ദേഹമാണ് കാട്ടിക്കൊടുത്തത്.<ref name=durantphil >Spinoza in Will Durant's Story of Philosophy - പുറം115</ref> പഠനത്തിൽ ഏറെ മികവുകാട്ടിയ സ്പിനോസ സ്വന്തം മതത്തിനും ജനതക്കും മാർഗ്ഗദീപമായിത്തീരുമെന്ന് മുതിർന്നവർ കരുതി. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനാത്മകബുദ്ധിയും അടങ്ങാത്ത ജിജ്ഞാസയും യഹൂദസമൂഹവുമായി ഉരസലിന് കാരണമുണ്ടാക്കാൻ പോന്നവയായിരുന്നു. മതപരമായ അറിവിനുപുറമേ സ്പിനോസ [[സ്പാനിഷ്]], [[എബ്രായ ഭാഷ|എബ്രായ]], പോർത്തുഗീസ്, ഡച്ച്, [[ലത്തീൻ]] എന്നീ ഭാഷകളിൽ അവഗാഹവും [[ഇറ്റാലിയൻ]], [[ഫ്രഞ്ച്]] ഭാഷകളുമായി പരിചയവും സമ്പാദിച്ചു. [[ഗണിതശാസ്ത്രം]] ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട അദ്ദേഹം അത് പഠിക്കുകയും പിന്നീട്, [[ക്ഷേത്രഗണിതം|ക്ഷേത്രഗണിതത്തെ]] തന്റെ ദർശനത്തിന്റേയും തത്ത്വചിന്താശൈലിയുടേയും അടിസ്ഥാനമാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=durantcivil />{{Ref_label|ഖ|ഖ|none}} [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടും]] [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസുമായുള്ള]] നെഥർലാൻഡ്സിന്റെ യുദ്ധങ്ങളിൽ മിഗയൂൽ മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തികസ്ഥിതി മോശമായി. പിതൃസ്വത്തിലുള്ള സ്പിനോസയുടെ ഭാഗത്തിന്മേൽ ഒരു സഹോദരി അവകാശം ഉന്നയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ അവകാശം കോടതിയിൽ സ്ഥാപിച്ചെടുത്തു. എന്നാൽ അങ്ങനെ നിയമാനുസൃതം തനിക്കുകിട്ടിയ സ്വത്തിൽ ഒരു കിടക്കയൊഴിച്ചുള്ളതെല്ലാം അദ്ദേഹം ആ സഹോദരിക്കുതന്നെ നൽകി. തുടർന്ന്, കുടുംബവ്യാപാരത്തിന്റെ ചുമതലയും കടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തവും സഹോദരൻ ഗബ്രിയേലിനെ ഏല്പ്പിച്ച് തന്റെ സമയമത്രയും തത്ത്വചിന്തയിലും കണ്ണട, [[സൂക്ഷ്മദർശിനി]], [[ദൂരദർശിനി]] എന്നിവക്കുവേണ്ട ലെൻസുകൾ ഉരച്ചുനിർമ്മിക്കുന്നതിലും കഴിച്ചു.<ref name=durantcivil /> == വിവാദപരമായ ആശയങ്ങളും യഹൂദപ്രതികരണവും == === പുതിയ ചിന്തകൾ, പ്രണയം === ഒരു മുൻ ഈശോസഭക്കാരനായ സ്വതന്ത്രചിന്തകൻ, ഫ്രാൻസ് വാൻഡെൻ എൻഡെ എന്നയാളുടെ സ്കൂളിൽ അദ്ധ്യപകനായും സ്പിനോസ ഇക്കാലത്ത് പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. സ്പിനോസയുടെ ലത്തീൻ ഭാഷ മെച്ചപ്പെടാനും [[റെനെ ദെക്കാർത്ത്|ദെക്കാർത്ത്]], [[ഫ്രാൻസിസ് ബേക്കൺ]], [[തോമസ് ഹോബ്സ്]] തുടങ്ങിയവരുടെ ചിന്തകളിലേക്ക് അദ്ദേഹം ആകർഷിക്കപ്പെടാനും ഇത് ഇടവരുത്തി. അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം [[തോമസ് അക്വിനാസ്|തോമസ് അക്വിനാസിന്റെ]] ദൈവശാസ്ത്രസംഗ്രഹവും (Summa Theologica) വായിച്ചിരിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=durantcivil /> ഇതിനൊക്കെപ്പുറമേ സ്പിനോസ, പ്രധാനാദ്ധ്യാപകന്റെ മകളുമായി പ്രണയത്തിലാവുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അവൾ ധനവാനായ മറ്റൊരു കാമുകനുവേണ്ടി സ്പിനോസയെ തിരസ്കരിക്കുകയാണുണ്ടായത്.{{Ref_label|ക|ക|none}} പിന്നീടുള്ള ജീവിതകാലമത്രയും അദ്ദേഹം വിവാഹത്തെപ്പറ്റി ആലോചിച്ചില്ല. === ഭ്രഷ്ട് === താൽമുദിനും മറ്റു മതഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കും നേരെ വിമർശനാത്മകമായ സമീപനം സ്വീകരിച്ച സ്പിനോസ, അംഗീകൃത യഹൂദനിലപാടുകൾക്ക് വിരുദ്ധമായ വിശ്വാസങ്ങൾ വച്ചുപുലർത്തുന്നവനെന്ന നിലയിൽ യഹൂദസമുദായത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. 1656-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, മതനേതൃത്വം സ്പിനോസയെ യഹൂദസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിക്കൊണ്ട് ഉത്തരവിറക്കി. ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമായ സൂചനയില്ലായിരുന്നെങ്കിലും, സ്പിനോസയുടെ [[ദൈവം|ദൈവസങ്കല്പം]], മതനിരാസത്തിന്(apostacy) സമാനമായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടതാണ് പുറത്താക്കലിന് കാരണമായതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'പാഷണ്ഡത' യഹൂദനേതൃത്വത്തിലുളവാക്കിയ ധർമ്മരോഷം മാത്രമായിരുന്നില്ല കാരണം; യഹൂദമതത്തിന്റെയെന്നപോലെ മറ്റുമതങ്ങളുടേയും യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിന് നിരക്കാത്ത സ്പിനോസയുടെ ആശയങ്ങൾ, മുഴുവൻ യഹൂദസമൂഹത്തിനുമെതിരെ ആംസ്റ്റർഡാമിലെ ക്രൈസ്തവനേതൃത്വത്തെ തിരിച്ച്, യഹൂദർ ആ നഗരത്തിൽ അനുഭവിച്ചിരുന്ന താരതമ്യേനയുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കിയേക്കാമെന്ന പ്രായോഗികപ്രശ്നവും മതനേതൃത്വത്തിന്റെ തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരിക്കാം. മതനിഷ്കാസനത്തിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ വളരെ കഠിനമായിരുന്നു.<ref>[http://www.tau.ac.il/~kasher/pspin.htm Tel Aviv University: "Why Was Baruch De Spinoza Excommunicated?", by Asa Kasher and Shlomo Biderman]</ref> ബൈബിളിലെ [[നിയമാവർത്തനം|നിയമാവർത്തനപ്പുസ്തകത്തിലെ]] എല്ലാ ശാപവചനങ്ങൾക്കും പുറമേ, തന്നെ പരിഹസിച്ച കുട്ടികളെ കാട്ടിലെ ഒരു പെൺകരടിവന്ന് കടിച്ചുകീറാനിടയാകും വിധം ശപിച്ച ഏലീശാ പ്രവാചകന്റെ ശാപവാക്കുകൾ കൊണ്ടും സ്പിനോസ ശപിക്കപ്പെട്ടെന്ന് [[ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ]] പറയുന്നു.<ref>Bertrand Russell, ''A History of Western Philosophy'' Allen & Unwin (1946) New Ed.1961 p.552</ref> മതനിഷ്കാസനത്തിന്റെ ആ ഉത്തരവ് ഒരിക്കലും പിൻവലിക്കപ്പെട്ടില്ല. == റിൻസ്ബർഗ്, ആദ്യകാലരചനകൾ == [[പ്രമാണം:Casa espinoza.jpg|right|thumb|റിൻസ്ബർഗിൽ സ്പിനോസ താമസിച്ചിരുന്ന ഈ വീട് ഇന്നൊരു മ്യൂസിയമാണ്]] യഹൂദ മതത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടതിനെതുടർന്ന്, അനുഗൃഹീതൻ എന്നർഥമുള്ള തന്റെ പേരിന്റെ ലത്തീൻ രൂപമായ ബെനഡിക്ടസ് എന്ന പുതിയ പേര് സ്പിനോസ സ്വീകരിച്ചു. ആംസ്റ്റർഡാമിൽ, ബാറുക്കിന്റെ [[പോർത്തുഗീസ്]] രൂപമായ ബെന്റൊ എന്ന പേരിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടു. അതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനൗപചാരികനാമം. ഇതിനിടെ നാടകശാലയിലെ ഒരു സന്ദർശനത്തിനിടെ ഒരു മതഭ്രാന്തൻ സ്പിനോസയെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ആയുധം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേൽക്കുപ്പായം കീറുക മാത്രമേ ഉണ്ടായുള്ളു. 1660-ൽ സ്വസ്ഥമായ ജീവിതം തേടി സ്പിനോസ ആംസ്റ്റർഡാം വിട്ട് റിൻസ്ബർഗ് എന്ന ഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കൊളേജിയന്മാർ എന്ന വിമതക്രൈസ്തവവിഭാഗത്തിലെ അംഗങ്ങളിൽ പലരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു. അവരിലൊരാളുടെ വീട്ടിൽ സ്പിനോസ താമസമാക്കി. സ്പിനോസയുടെ ആദ്യകാലകൃതികൾ പലതും എഴുതപ്പെട്ടത് ആ വീട്ടിൽ വച്ചാണ്‌. === ബുദ്ധിയുടെ വികാസത്തെക്കുറിച്ച് === '''ബുദ്ധിയുടെ വികാസത്തെക്കുറിച്ച്''' എന്ന ലഘുകൃതി അക്കാലത്തെ ശ്രദ്ധേയമായ രചനകളിൽ ഒന്നാണ്. തത്ത്വചിന്തയിലേക്ക് താൻ തിരിഞ്ഞതെങ്ങനെയെന്നും അതിൽ തന്റെ അന്വേഷണം ലക്‌ഷ്യമാക്കുന്നതെന്തെന്നും ആ രചനയുടെ തുടക്കത്തിൽ സ്പിനോസ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിച്ചു. {{ഉദ്ധരണി|സാധാരണ ജീവിതത്തിൽ നിത്യം നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെല്ലാം മിഥ്യയും വൃഥാവേലയും ആണെന്ന് അനുഭവം എന്നെ പഠിപ്പിച്ചപ്പോൾ, എനിക്കു ഭയം തരുകയും എന്നെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നവയായുള്ളവക്കൊന്നിനും മനസ്സിനെ അവ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നതൊഴിച്ച് ഗുണമോ ദോഷമോ ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. അതിനാൽ, കണ്ടെത്തുകയും പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തുകഴിയുമ്പോൾ നമുക്ക് നിരന്തരവും അത്യുന്നതവും അനന്തവുമായ സന്തുഷ്ടി പ്രദാനം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളതായി എന്തെങ്കിലുമുണ്ടോ എന്ന് അന്വേഷിക്കാൻ ഞാൻ ഉറച്ചു<ref>On the Improvement of the Understanding - ഓൺലൈൻ - http://www.yesselman.com/teielwes.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107044006/http://www.yesselman.com/teielwes.htm |date=2010-01-07 }}</ref>}} ശാശ്വതവും അതിരില്ലാത്തതുമായുള്ള ഒന്നിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിനേ എല്ലാ വേദനയിൽ നിന്നും മുക്തമായ സന്തുഷ്ടി മനസ്സിന് തരാൻ കഴിയൂ എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഗമനം. ശാശ്വതവും അതിരില്ലാത്തതുമെന്ന് സ്പിനോസ വിളിച്ചത് [[ദൈവം|ദൈവത്തെയാണെന്ന്]] പറയാമെങ്കിലും അവിടെ ദൈവത്തിന്റെ നിർവചനം പ്രകൃതിയുടെ സർഗ്ഗശക്തിയും നിയമങ്ങളും എന്നാണ്.{{Ref_label|ഗ|ഗ|none}} === ദെക്കാർത്തിന്റെ തത്ത്വചിന്തയെക്കുറിച്ച് === ഇക്കാലത്തെഴുതിയ മറ്റൊരു കൃതി [[ദെക്കാർത്ത്|ദെക്കാർത്തിന്റെ]] തത്ത്വചിന്തയെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. ആംസ്റ്റർഡാമിലെ പഴയ സുഹൃത്തുക്കളുടെ പ്രോത്സാഹനത്തിൽ എഴുതി അവരുടെ ചെലവിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ കൃതിയുടെ പേര്, '''ദെക്കാർത്തിന്റെ തത്ത്വചിന്തയുടെ ക്ഷേത്രഗണിതരൂപം''' എന്നായിരുന്നു. സ്പിനോസയുടെ ജീവിതകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിൽ പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഏകരചനയാണിത്. അതിനൊടുവിൽ എഴുതിയ ഒരു കുറിപ്പിൽ സമയം ഒരു വസ്തുനിഷ്ഠയാഥാർഥ്യമല്ലെന്നും ഒരു ചിന്താരീതി മാത്രമാണെന്നും സ്പിനോസ സൂചിപ്പിച്ചു. == വൂർബർഗിൽ - "ദൈവശാസ്ത്രവും രാഷ്ട്രനീതിയും" == [[പ്രമാണം:Spinoza Tractatus Theologico-Politicus.jpg|thumb|175px|right|1670 പേരുവെളിപ്പെടുത്താതെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സ്പിനോസയുടെ "ദൈവശാസ്ത്രവും രാഷ്ട്രനീതിയും" എന്ന കൃതിയുടെ പുറംചട്ട]] 1663-ൽ സ്പിനോസ റിൻസ്ബർഗിൽ നിന്ന് ഹേഗിനടുത്തുള്ള വൂർബർഗിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. അവിടെ ഒരു കലാകാരന്റെ വീട്ടിൽ ലെൻസ് ഉരച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ജോലിയിലും മരണാനന്തരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സദാചാരശാസ്ത്രം എന്ന തന്റെ മുഖ്യകൃതിയുടെ രചനയിലും മുഴുകി അദ്ദേഹം 1670 വരെ താമസിച്ചു. സ്പിനോസയുടെ പ്രധാനരചനകളിലൊന്നായ "ദൈവശാസ്ത്രവും രാഷ്ട്രനീതിയും" (Treatise on Theology and Politics) പേരുവെളിപ്പെടുത്താതെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത് ഇക്കാലത്തിനൊടുവിലാണ്. [[ബൈബിൾ]] വിമർശനത്തെക്കുറിച്ച് തീർത്തും നവീനവും വിപ്ലവകരവുമായ വീക്ഷണങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച ഈ കൃതി ആ മേഖലയിൽ ഒരു നാഴികക്കല്ലായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [[വ്യഞ്ജനങ്ങൾ]] മാത്രം ഉപയോഗിച്ചെഴുതിയിരുന്ന പഴയ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിലെ പാഠത്തോട്, സ്വരങ്ങളുടേയും ഉച്ചാരണത്തിരിവുകളുടേയും(accents) ചിഹ്നങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ക്രി.വ. ഏഴും പത്തും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട [[എബ്രായബൈബിൾ|എബ്രായബൈബിളിന്റെ]] അംഗീകൃതമായ [[മസോറട്ടിക് പാഠം]](Masoretic Text) ഊഹാപോഹങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയാണെന്ന് സ്പിനോസ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പഞ്ചഗ്രന്ഥിയുടെ കർത്താവ് മോശെയോ യോശുവായുടെ പുസ്തകം എഴുതിയത് യോശുവയോ അല്ലെന്നും പഴയനിയമത്തിലെ ചരിത്രപരമായ പുസ്തകങ്ങൾ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പുരോഹിതലേഖകനായ എസ്രാ എഴുതിയതായിരിക്കാമെന്നും സ്പിനോസ വാദിച്ചു. [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകത്തെ]] അദ്ദേഹം, യഹൂദേതരപശ്ചാത്തലത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട് എബ്രായഭാഷയിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട രചനയായി കണ്ടു. [[പഴയനിയമം|പഴയനിയമത്തിലെ]] പ്രവാചകന്മാർ ജ്ഞാനികളോ, ദൈവപ്രചോദിതരോ എന്നതിനേക്കാൾ ഭാവനാസമൃദ്ധിയാൽ അനുഗൃഹീതരായ കവികളും ജീവിതനിഷ്ടകൊണ്ട് മാതൃകകാട്ടിയവരും ആയിരുന്നെന്ന് സ്പിനോസ കരുതി. [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിൽ]] വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന അത്ഭുതകഥകളെ സ്പിനോസ മുഖവിലക്കെടുത്തില്ല. പ്രകൃതിയുടെ സാർവലൗകികനിയമങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായുള്ളത് ദൈവനിയമത്തിനും, ദൈവജ്ഞാനത്തിനും, ദൈവസ്വഭാവത്തിനും വിരുദ്ധമായിരിക്കുമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്ഷം. ദൈവം പ്രകൃതിനിയമങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുമെന്നു പറയുന്നത് അവിടന്ന് സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിനു വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുമെന്നാകയാൽ അബദ്ധമാണ്.<ref>Benedict Spinoza - Theology and Politics - https://web.archive.org/web/20080720144659/http://www.earlymoderntexts.com/pdf/spinttp.pdf</ref> യഹൂദനയി ജനിച്ച സ്പിനോസ, [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തെയും]] [[പുതിയനിയമം|പുതിയനിയമത്തെയും]] മനസ്സിലാക്കാനും അനുരജ്ഞകമായ മനസ്ഥിതിയോടെ സമീപിക്കാനും ശ്രമിച്ചു. ക്രിസ്തുവിന് കല്പിക്കപ്പെട്ട ദൈവസ്വഭാവത്തെ അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചില്ല. എന്നാൽ യേശുവിന്റെ ജീവിതത്തെയും പ്രബോധനങ്ങളേയും സ്പിനോസ പ്രത്യേകം വിലമതിച്ചു. മതത്തിനും രാഷ്ട്രത്തിനുമിടയിൽ അധികാരത്തെച്ചൊല്ലി നടക്കാറുള്ള തർക്കത്തിൽ സ്പിനോസയുടെ നിലപാട്, മതത്തിന്റെ പരസ്യാനുഷ്ടാനം രാഷ്ട്രാധികാരത്തിനുവിധേയമായി വേണമെന്നായിരുന്നു. അതേസമയം, വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യവിശ്വാസങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ രാഷ്ട്രം ശ്രമിക്കുന്നതിനെ അദ്ദേഹം എതിർത്തു. == ഹേഗിൽ, ജീവിതാന്ത്യം == [[പ്രമാണം:Estudio espinoza.jpg|right|thumb|സ്പിനോസയുടെ പഠനമേശയും പുസ്തകശേഖരവും{{Ref_label|ങ|ങ|none}}]] ''ദൈവശാസ്ത്രവും രാഷ്ട്രനീതിയും'' എന്ന കൃതിയിൽ സ്പിനോസ പ്രകടിപ്പിച്ച അഭിപ്രായങ്ങൾ യാഥാസ്ഥിതികമതവിശ്വാസികളുടെ കടുത്ത എതിർപ്പിന് കാരണമായി. [[ആംസ്റ്റർഡാം|ആംസ്റ്റർഡാമിൽ]] ചേർന്ന [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്]] സഭാസമ്മേളനം, 'മതവിരുദ്ധമായ' അത്തരമൊരു കൃതി ഒരു ക്രൈസ്തവരാജ്യത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതിൽ പ്രതിക്ഷേധം പ്രകടിപ്പിച്ചു. വളഞ്ഞവഴിയിലൂടെ നിരീശ്വരത്വം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും, മതവിശ്വാസത്തിന്റെ വേരറക്കുന്നതുമായ കൃതിയെന്ന് അത് വിശേഷിക്കപ്പെട്ടു. 1670-ൽ സ്പിനോസ വൂർബർഗിൽ നിന്ന് [[ഹേഗ്|ഹേഗിലെ]] സുഹൃത്തുക്കളുടെ അടുത്തായിരിക്കാനായി, അവിടേക്ക് താമസം മാറ്റി. അവശേഷിച്ച ജീവിതകാലം അദ്ദേഹം ചെലവഴിച്ചത് ഹേഗിലാണ്. അവിടെ ഹെന്റിക്ക് വാൻഡെർ സ്പിക്ക് എന്ന സുഹൃത്തിന്റെ വസതിയിൽ ലെൻസ് നിർമ്മാണത്തിലും, ചിന്തയിലും, രചനയിലും മുഴുകി അദ്ദേഹം താമസിച്ചു. വീടിന്റെ മുകളിലത്തെ നിലയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുറി. അതിൽ, പകൽ സമയത്ത് ഭിത്തിയോടുചേർത്ത് മടക്കിവക്കാൻ പറ്റുമായിരുന്ന ഒരു കിടക്കയിൽ അദ്ദേഹം ഉറങ്ങി. ചിലപ്പോഴൊക്കെ മൂന്നുമാസത്തോളം വരെ വീടിനുപുറത്തിറങ്ങിയതേയില്ല. സ്വന്തം പേരിൽ കാര്യമായ രചനകളൊന്നും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചില്ലായിരുന്നെങ്കിലും സ്പിനോസയുടെ വ്യക്തിത്വവും ചിന്താഗഹനതയും പരക്കെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഹൈഡൽബർഗ് സർവകലാശാല അദ്ധ്യാപകസ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തോട് അഭ്യർഥിച്ചു. അവർ വച്ചുനീട്ടിയ വ്യവസ്ഥകൾ വളരെ ഉദാരമായിരുന്നിട്ടും അദ്ദേഹം ആ സ്ഥാനം സ്വീകരിച്ചില്ല. "ഭേദപ്പെട്ട മറ്റൊരു സ്ഥാനം കിട്ടുമെന്നുള്ള കണക്കുകൂട്ടലല്ല, സമാധാനപ്രേമമാണ്" തന്റെ തീരുമാനത്തിനുപിന്നിലെന്ന് അദ്ദേഹം സർവകലാശാലക്ക് എഴുതി. സ്പിനോസയെപ്പറ്റി കേട്ടറിഞ്ഞ് പ്രശസ്ത [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] ചിന്തകൻ [[ലീബ്നീസ്]] അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിക്കാനെത്തിയെന്നും സ്പിനോസയുടെ അപ്രകാശിതമായിരുന്ന '''സന്മാർഗശാസ്ത്രം ക്ഷേത്രഗണിതരീതിയിൽ''' എന്ന മുഖ്യകൃതിയുടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതി ലീബ്നീസ് കണ്ടിരുന്നെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.{{Ref_label|ഘ|ഘ|none}} ആ കൃതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ സ്പിനോസ പലവട്ടം ആലോചിച്ചെങ്കിലും അത് വിളിച്ചുവരുത്തിയേക്കാവുന്ന പ്രതികരണം ഭയന്ന് ഒടുവിൽ വേണ്ടെന്നുവക്കുകയാണുണ്ടായത്. ആരോഗ്യം മോശമായപ്പോൾ, തനിക്കുസ്വന്തമായുണ്ടായിരുന്ന ചുരുക്കം വസ്തുക്കൾ വിറ്റ്, മരണശേഷം തന്റെ കടം വീട്ടണമെന്ന് സ്പിനോസ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകി. സന്മാർഗശാസ്ത്രം ഉൾപ്പെടെ അപ്രസിദ്ധീകൃതമായിരുന്ന രചനകളുടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളും സ്പിനോസ സുഹൃത്തുക്കളെ ഏല്പിച്ചു. സ്പിനോസയുടെ [[മരണം]] നടന്നത് ഒരു ഞായറാഴ്ചയാണ്. തനിക്ക് കാര്യമായ അസുഖമൊന്നും തോന്നുന്നില്ലെന്ന് സ്പിനോസ പറഞ്ഞതതിനാൽ അദ്ദേഹം താമസിച്ചിരുന്ന വീട്ടിലുണ്ടായിരുന്നവർ പള്ളിയിൽ പോയ സമയത്തായിരുന്നു അന്ത്യം. ആരാധകനായ യുവവൈദ്യൻ ജോർജ്ജ് ഹെർമൻ ഷുള്ളർ അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. തത്ത്വചിന്തകന്മാരും അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചിരുന്നവരും അടക്കം നാനാമതസ്ഥരും വിഭാഗക്കാരുമായ ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവമഞ്ചത്തെ അനുഗമിച്ചു. ഹേഗിലെ ന്യൂ ചർച്ചിലെ സിമിത്തേരിയിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ സംസ്കരിച്ചത്.<ref name=durantphil /> == സന്മാർഗശാസ്ത്രം ക്ഷേത്രഗണിതരീതിയിൽ == [[പ്രമാണം:Spinoza Ethica.jpg|right|175px|thumb|"സന്മാർഗശാസ്ത്രം ക്ഷേത്രഗണിതരീതിയിൽ" - മരണശേഷം പ്രൈസിദ്ധീകരിച്ച സ്പിനോസയുടെ മുഖ്യകൃതിയുടെ പുറംചട്ട]] സ്പിനോസയുടെ മുഖ്യകൃതിയായ "സന്മാർഗശാസ്ത്രം ക്ഷേത്രഗണിതരീതിയിൽ", അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവർഷമായ 1677-നൊടുവിൽ സുഹൃത്തുക്കളാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. === ഘടന === അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ച ഘടനയാണ് ഈ കൃതിക്കുള്ളത്. ഒന്നാം ഭാഗം [[ദൈവം|ദൈവത്തെക്കുറിച്ചാണ്]]. അതിൽ സ്പിനോസ തന്റെ ദൈവസങ്കല്പം അനാവരണം ചെയ്യുന്നു. പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് അന്യമല്ലാത്ത, പ്രകൃതിതന്നെയായ ദൈവത്തെയാണ് അദ്ദേഹം സങ്കല്പിക്കുന്നത്. രണ്ടാം ഭാഗം മനസ്സിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും ഉത്ഭവത്തേയും കുറിച്ചാണ്. മൂന്നാം ഭാഗം, വികാരങ്ങളുടെ വിശകലനവും ഉത്ഭവചരിത്രവുമാണ്. മനുഷ്യബന്ധനത്തെക്കുറിച്ച് (Of Human Bondage) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ നാലാം ഭാഗം, വികാരങ്ങളുടെ ശക്തിയെക്കുറിച്ചാണ്. മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള (Of Human Freedom) അഞ്ചാംഭാഗം അറിവിന്റെ ശക്തിയെക്കുറിച്ചാണ്. === ശ്രദ്ധിച്ചു മാത്രം വായിക്കേണ്ട കൃതി === ഒറ്റയിരുപ്പിൽ എളുപ്പം വായിച്ചുതീർക്കാവുന്ന രചനയല്ല സന്മാർഗശാസ്ത്രം. ആ ഗ്രന്ഥത്തെ എങ്ങനെ സമീപിക്കണമെന്ന് [[വിൽ ഡുറാന്റ്]] "തത്ത്വചിന്തയുടെ കഥ"-യിൽ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്:- {{Cquote|[[ബാറുക് സ്പിനോസ|സ്പിനോസയെ]] വായിക്കുകയല്ല, പഠിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. (സന്മാർഗ്ഗശാസ്ത്രത്തിന്റെ)ഹ്രസ്വമയ ഇരുനൂറുപുറങ്ങളിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ, തന്റെ ആയുഷ്കാലത്തെ ചിന്തകളത്രയും, പകർന്നുവച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും, അനാവശ്യമായതിനെയെല്ലാം ചീന്തിക്കളയുന്ന സ്റ്റോയിക് ശില്പനിഷ്കർഷയാണ് അദ്ദേഹം പിന്തുടർന്നത് എന്നും അറിഞ്ഞ്, [[യൂക്ലിഡ്|യൂക്ലിഡിനെ]] സമീപിക്കുന്നതുപോലെ വേണം സ്പിനോസയെ സമീപിക്കാൻ. ഓടിച്ചുള്ള വായനയിൽ സന്മാർഗശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാമ്പ് പിടികിട്ടുമെന്ന് കരുതരുത്. ഒറ്റയടിക്കല്ല, പല ഇരുപ്പിൽ, ഭാഗങ്ങളായാണ് അത് വായിക്കേണ്ടത്. വായന തീർന്നുകഴിയുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ അതിനെ കഷ്ടിച്ചു മനസ്സിലാക്കാൻ തുടങ്ങിയെന്നേ കരുതാവൂ. തുടർന്ന്, പൊള്ളോക്ക്, മാർട്ടിന്യൂ എന്നിവരിൽ ഒരാളെങ്കിലും എഴുതിയ പഠനം വായിക്കുക. രണ്ടു പഠനങ്ങളും വായിക്കാനായാൽ ഏറെ നന്ന്. ഒടുവിൽ 'സന്മാർഗ്ഗശാസ്ത്രം' വീണ്ടും വായിക്കുക. അപ്പോൾ അത് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പുതിയ പുസ്തകമായിരിക്കും. രണ്ടാമത്തെ വായനക്ക് ശേഷം നിങ്ങൾ നിത്യകാലവും തത്ത്വചിന്തയുമായി പ്രണയത്തിലായിരിക്കും.<ref name=durantphil />}} === പദാർഥം, ഗുണം, ഭാവം === നൂതനചിന്തയുടെ ലോകത്തിൽ ക്രമവും ഏകീഭാവവും കൊണ്ടുവന്ന്, പരമ്പരാഗതവിശ്വാസങ്ങളുമായുള്ള മുഖാമുഖത്തിന് അതിനെ സജ്ജമാക്കുകയാണ് സ്പിനോസ ചെയ്തത്. സവിശേഷമായ ഒരുജാതി ദൈവാവബോധത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ ഉണ്മയെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ നിലപാടുകൾ സ്പിനോസ പടുത്തുയർത്തിയത്, പദാർഥം, ഗുണം, ഭാവം (substance/attribute/mode)എന്നീ സങ്കല്പങ്ങളിന്മേലാണ്. "എന്താണ് ഉള്ളത്?" എന്ന ചോദ്യത്തിന് സ്പിനോസയുടെ മറുപടി, "പദാർഥവും, അതിന്റെ ഗുണ-ഭാവങ്ങളും" എന്നാണ്.<ref>''Spinoza'', Karl Jaspers p.9</ref> പദാർഥത്തിന്റെ പൊരുളായി ബുദ്ധിക്കു കാണപ്പെടുന്നതെന്തോ, അതാണ് ഗുണം. അവസ്ഥാഭേദങ്ങളാണ് ഭാവങ്ങൾ. ഭാവാന്തരങ്ങളിൽ ഒന്ന് മറ്റൊന്നായിരിക്കുകയും മറ്റൊന്നായി സങ്കല്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. === ദൈവം തന്നെയായ പ്രകൃതി === യുവാവായിരിക്കുമ്പോൾ സ്പിനോസ, മനസ്സും പദാർഥവും രണ്ടാണെന്ന വിശ്വാസത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[റെനെ ദെക്കാർത്ത്|ദെക്കാർത്തിന്റെ]] ദ്വൈതചിന്ത പിന്തുടർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീടദ്ദേഹം, അവ രണ്ടല്ല അവക്ക് ഒരേ ഉണ്മയാണുള്ളത് എന്ന വിശ്വാസത്തിലെത്തി. പ്രകൃതിയിൽ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതെല്ലാം ഒരേ യാഥാർഥ്യം (പദാർഥം) ആണെന്നും നമുക്കും ചുറ്റും കാണുന്നതും നമ്മെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ യാഥാർഥ്യമാകെ പിന്തുടരുന്നത് ഒരേനിയമക്രമമാണെന്നും അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ [[ദൈവം]], പ്രകൃതി എന്നിവ ഒരേ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ രണ്ടുനാമങ്ങളാണ്. എല്ലാത്തിനും അടിസ്ഥാനമായിരിക്കുന്ന ആ പദാർഥത്തിന്റെ ഭാവാന്തരങ്ങളാണ് നാം വ്യതിരിക്തമായി കാണുന്നതെല്ലാം. ഭാവാന്തരങ്ങൾ പ്രകൃതിയിൽ നിലകൊള്ളുകയും കാര്യങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. കാര്യ-കാരണങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണശൃഖലയെ പൂർണ്ണതയിൽ ഗ്രഹിക്കുക അസാധ്യമാണ്. [[ദൈവം]] അല്ലെങ്കിൽ പ്രകൃതി, കണക്കില്ലാത്ത ഗുണങ്ങൾ (attributes) ഉള്ള ഒരുണ്മയാണെന്ന് സ്പിനോസ വാദിച്ചു. ആ ഗുണങ്ങളിൽ ചിന്തയും പ്രകടനവും(thought and extension) ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തത്ത്വമീമാംസ പദാർഥ-മനോലോകങ്ങളെ ഒന്നുതന്നെയായി പരിഗണിക്കുന്നു. വിശ്വസത്തയിൽ (universal substance) ശരീരവും മനസ്സും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അവയ്ക്കുതമ്മിൽ വ്യത്യാസമൊന്നുമില്ല. മനോ-ശരീരദ്വൈതത്തിന്റെ പ്രശ്നത്തിന്(Mind-body dualism) പരിഹാരമെന്ന നിലയിൽ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ഈ വിശദീകരണം നിഷ്പക്ഷ-ഏകതാവാദം (neutral monism) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ വിശദീകരണം പിന്തുടർന്നാൽ പ്രപഞ്ചത്തെ പരിപാലിച്ചു ഭരിക്കുന്ന ഒരു ദൈവത്തെ കണ്ടെത്താനാവില്ല. പ്രകൃതിയിൽ കാണുന്നതിനെയെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, ഒരു ദൈവത്തെയാണ് അത് സങ്കല്പിക്കുന്നത്. വിശ്വപ്രകൃതിതന്നെയായ ആ [[ദൈവം]] ഒരു വ്യക്തിദൈവമല്ല. സ്പിനോസയുടെ തത്ത്വചിന്തയിലെ ദൈവസങ്കല്പം യഹൂദ-ക്രൈസ്തവ-ഇസ്ലാം മതങ്ങളിലെ സ്രഷ്ടാവും പരിപാലകനുമായുള്ള ദൈവം എന്ന ആശയവുമായി ചേർന്നുപോകുന്നതല്ല. സ്പിനോസയുടേത് നിരീശ്വരചിന്തയായിരുന്നു എന്നുപോലും ആരോപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. === നിശ്ചയവാദം, സ്വാതന്ത്ര്യം === തികഞ്ഞ നിശ്ചയവാദി (determinist) ആയിരുന്ന സ്പിനോസ, സംഭവിക്കുന്നതെല്ലാം ആവശ്യകതയുടെ പ്രവർത്തനത്താൽ സംഭവിക്കുന്നുവെന്ന് വാദിച്ചു. മനുഷ്യന്റെ കർമ്മങ്ങളും നിശ്ചിതമാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യമെന്നാൽ, നമ്മുടെ വ്യാപാരങ്ങൾ നിശ്ചിതമാണെന്നും, അവയിലെക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നതെന്തെന്നും അറിയുക എന്നാണ്. സംഭവഗതികളെ ചെറുത്തുനിൽക്കാനുള്ള പ്രാപ്തിയല്ല, അവയോട് സമ്മതം പറയാനും അവയുടെ അനിവാര്യത മനസ്സിലാക്കാനുമുള്ള കഴിവാണ് സ്വാതന്ത്ര്യം. നമ്മുടെ പ്രവർത്തികളെയും വികാരങ്ങളേയും കുറിച്ച് പര്യാപ്തജ്ഞാനം നേടുകവഴി നാം ഉളവാക്കുന്ന ഫലങ്ങളുടെ പര്യാപ്തകാരണങ്ങൾ നാം തന്നെയാകുന്നു. അത് നമ്മുടെ നിഷ്ക്രിയത കുറച്ച് നമ്മെ സക്രിയരാക്കുന്നു. നാം കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രരും ദൈവഭാവികളും ആയിത്തീരുന്നു.(Scholium to Prop. 49, Part II.) സംഭവിക്കുന്നതെല്ലാം അത് പോലെ തന്നെ സംഭവിക്കേണ്ടതാണെന്ന നിലപാടിൽ സ്പിനോസ ഉറച്ചുനിന്നു. മനുഷ്യർ സ്വതന്ത്രമനസ്കരല്ല. എന്നാൽ തങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമനസ്കരാണെന്നാണ് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നത്. ജി.എച്ച് ഷാല്ലർക്കയച്ച കത്തിൽ (62-ആമത്തെ കത്ത്), സ്പിനോസ ഇങ്ങനെ എഴുതി: "മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധമുള്ളവരാണ്; എന്നാൽ ആ ആഗ്രഹങ്ങളെ ഉളവാക്കുന്ന കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവർ അജ്ഞരാണ്."<ref>''സന്മാർഗശാസ്ത്രം'', Pt. I, Prop. XXXVI, Appendix: "തങ്ങളുടെ താത്പര്യങ്ങളേയും ആഗ്രഹങ്ങളേയും കുറിച്ചുള്ള ബോധത്തിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യർ സ്വയം സ്വതന്ത്രരായി കണക്കാക്കുന്നു. എന്നാൽ അത്തരം താത്പര്യങ്ങളേയും ആഗ്രഹങ്ങളേയും നിശ്ചയിച്ചുറപ്പിച്ച കാരണങ്ങളെ അവർ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും കാണുന്നില്ല."</ref> === സ്റ്റോയിക്കുകളും സ്പിനോസയും === സന്മാർഗശാസ്ത്രത്തിലെ തത്ത്വചിന്തക്ക് [[സ്റ്റോയിസിസം|സ്റ്റോയിസിസവുമായി]] സമാനതകളുണ്ട്. മനുഷ്യർക്ക് സന്തുഷ്ടിയിലേക്കുള്ള വഴി കാണിച്ചുകൊടുക്കാനാണ് സ്പിനോസയും സ്റ്റോയിക്കുകളും ശ്രമിച്ചത്. സൗഖ്യദാനം(therapeuthy) ലക്‌ഷ്യമാക്കിയ തത്ത്വചിന്തകളാണ് ഇവയെന്ന് പറയാം. എന്നാൽ സ്റ്റോയിക്കുകളെപ്പോലെ, യുക്തിയെ ആശ്രയിച്ച് വികാരങ്ങളുടേയും അഭിലാഷങ്ങളുടേയും മേൽ വിജയം നേടാമെന്ന് സ്പിനോസ കരുതിയില്ല. ഒരു വികാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ അതിനേക്കാൾ ശക്തമായ മറ്റൊരു വികാരത്തിനേ കഴിയൂ എന്ന് സ്പിനോസ വിശ്വസിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചടുത്തോളം സക്രിയവും നിഷ്ക്രിയവും ആയ വികാരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പ്രധാനമായിരുന്നു. യുക്തിപൂർവം മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ട വികാരമാണ് സക്രിയമായത്. അങ്ങനെയല്ലാത്തത് നിഷ്ക്രിയവും. നിഷ്ക്രിയവികാരങ്ങളും, യഥാർഥകാരണം കണ്ടെത്തിക്കഴിയുമ്പോൾ സക്രിയവികാരങ്ങളായി പരിണമിക്കുന്നു. [[സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ്|സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡിന്റെ]] [[മനോവിശ്ലേഷണം|മനോവിശ്ലേഷണരീതിയുടെ]] അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങളിലൊന്നിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ പൂർവദർശനമായിരുന്നു ഇത്.<ref>Roger Scruton, ''Spinoza, A very Short Introduction'', p.86</ref> == ആധുനികകാലത്തെ പ്രസക്തി == ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനകാലത്തെ [[യൂറോപ്പ്]] സ്പിനോസയുടെ തത്ത്വചിന്തയിൽ കൂടുതൽ താത്പര്യം കാട്ടി. ഇടതുപക്ഷ-[[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] നിലപാടുകളിൽ നിന്നായിരുന്നു ആ താത്പര്യം ഏറെയും. ഗിൽസ് ഡെലൂസ്, അന്റോണിയോ നെഗ്രി തുടങ്ങിയ ചിന്തകന്മാരും പ്രസിദ്ധ [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിയൻ]] ചിന്തകനായ മാരിലേന ചവുയിയും സ്പിനോസയെപ്പറ്റി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ എഴുതി . 1968-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഡെലൂസിന്റെ ഗവേഷണപ്രബന്ധത്തിൽ സ്പിനോസ തത്ത്വചിന്തകന്മാരിലെ രാജകുമാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. സ്പിനോസയുടെ സ്വാധീനം ഏറെ പ്രകടിപ്പിച്ച മറ്റുചിന്തകന്മാരിൽ കോണ്സ്റ്റാന്റിൻ ബ്രണ്ണർ, ജോൺ ഡേവിഡ് ഗാർസിയ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. സ്റ്റ്യൂവാർട്ട് ഹാം‌പ്ഷയർ [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] സ്പിനോസയെക്കുറിച്ച് ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഗ്രന്ഥമെഴുതി. മറ്റൊരു കൃതി എച്ച്.എച്ച്. ജോവാക്കിമിന്റേതാണ്. [[ഫ്രീഡ്രിക്ക് നീച്ച]] സ്പിനോസയുടെ തത്ത്വചിന്തയെ ഏറെ വിലമതിച്ചിരുന്നു. തത്ത്വചിന്തകൻ [[ലുഡ്വിഗ് വിറ്റ്ജൻസ്റ്റൈൻ]], "യുക്തിയേയും തത്ത്വചിന്തയേയും കുറിച്ച്" എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിന് പേരിട്ടത്, "ദൈവശാസ്ത്രത്തേയും രാഷ്ട്രനീതിയേയും" കുറിച്ചുള്ള സ്പിനോസയുടെ കൃതിയുടെ പേരിനെ പിന്തുടർന്നാണ്. "നിത്യതയുടെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന്" (sub specie aeternitatis) എന്ന സ്പിനോസയുടെ സങ്കല്പം വിറ്റ്ജൻസ്റ്റൈൻ കടമെടുക്കുന്നുണ്ട്. നിത്യതയേയും നിത്യജീവിതം എന്ന മതസങ്കൽപത്തേയും കുറിച്ചുള്ള സ്പിനോസയുടെ ആശയങ്ങൾ വിറ്റ്ജൻസ്റ്റൈന്റെ ഈ രചനയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. 'നിത്യത' എന്നതിന്, 'എക്കാലവും' എന്നർത്ഥമാക്കുന്നതിനു പകരം 'കാലരഹിതമായത്' എന്ന് അർത്ഥം കല്പിച്ചാൽ, വർത്തമാനത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ നിത്യതയിൽ ജീവിക്കുന്നു എന്ന് വിറ്റ്ജൻസ്റ്റൈൻ പറഞ്ഞത് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. തത്ത്വചിന്തയുടെ ലോകത്തിനപ്പുറവും സ്പിനോസയുടെ സ്വാധീനം കാണാം. സന്മാർഗശാസ്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ [[ഇംഗ്ലീഷ്]] മൊഴിമാറ്റം പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നോവലിസ്റ്റ് ജോർജ് എലിയട്ടിന്റേതാണ്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[സോമർസെറ്റ് മോം|സോമർസെറ്റ് മോമിന്റെ]] 'മനുഷ്യബന്ധനത്തെക്കുറിച്ച്'(Of Human Bondage) എന്ന നോവലിന് സ്പിനോസയുടെ സന്മാർഗശാസ്ത്രത്തിന്റെ നാലാം ഭാഗത്തിന്റെ പേരാണ്. [[ഐൻസ്റ്റീൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈന്റെ]] ലോകവീക്ഷണത്തെ ഏറ്റവുമേറെ സ്വാധീനിച്ച തത്ത്വചിന്തകനായിരുന്നു സ്പിനോസ. അന്തമില്ലാത്ത പദാർഥമായി താൻ സങ്കല്പിച്ച [[ദൈവം|ദൈവത്തെ]] സ്പിനോസ പ്രകൃതിതന്നെയായി കരുതി. [[ഐൻസ്റ്റീൻ|ഐൻസ്റ്റൈന്റെ]] സങ്കല്പത്തിലെ വ്യക്തിരൂപമെടുക്കാത്ത (Impersonal)ദൈവത്തോട് ഈ ദൈവസങ്കല്പത്തിന് സാമ്യമുണ്ട്. 1929-ൽ [[ജൂതമതം|യഹൂദ]] റാബൈ ഹെർബർട്ട് എസ്. ഗോൾഡ്സ്റ്റീൻ, "ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നോ" എന്ന് ചോദിച്ച് അയച്ച കമ്പി സന്ദേശത്തിന് [[ഐൻസ്റ്റീൻ|ഐൻസ്റ്റൈൻ]] കൊടുത്ത മറുപടി "മനുഷ്യവ്യക്തികളുടെ കർമ്മങ്ങളിലും വിധിയിലും ഇടപെടുന്ന ദൈവത്തിലല്ല, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ താളക്രമത്തിൽ പ്രകടമാകുന്ന സ്പിനോസയുടെ ദൈവത്തിലാണ് എനിക്കു വിശ്വാസം" എന്നായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.aip.org/history/einstein/essay-einsteins-third-paradise.htm |title=Einstein's Third Paradise, by Gerald Holton<!--Bot-generated title--> |access-date=2009-01-10 |archive-date=2011-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522061107/http://www.aip.org/history/einstein/essay-einsteins-third-paradise.htm |url-status=dead }}</ref> നെഥർലാൻഡ്സിൽ സ്പിനോസ ഒരു പ്രധാന ചരിത്രപുരുഷനായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] കൂട്ടായ്മയുടെ പൊതുനാണയവ്യവസ്ഥയായ [[യൂറോ]] നിലവിൽ വരുന്നതുവരെ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന നെഥർലാൻഡ്സിലെ ആയിരം ഗിൽഡറിന്റെ നോട്ടിൽ, സ്പിനോസയുടെ ചിത്രം പ്രാധാന്യത്തോടെ കൊടുത്തിരുന്നു. ആ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ഉന്നതവും വിലമതിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ശാസ്ത്രസമ്മാനം സ്പിനോസ സമ്മാനം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. == കുറിപ്പുകൾ == ക.{{Note_label|ക|ക|none}}പ്രേമം നൽകിയ ഈ തിക്താനുഭവമാണ് സ്പിനോസയെ തത്ത്വചിന്തകനാക്കിയതെന്നതിൽ സംശയം വേണ്ട എന്നാണ് ഇതേക്കുറിച്ച് [[വിൽ ഡുറാന്റ്]] തത്ത്വചിന്തയുടെ കഥയിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്നത്.("No doubt, it was at that moment that our hero became a philosopher."). ഖ.{{Note_label|ഖ|ഖ|none}}"ആശയരൂപത്തിലുള്ള സത്യത്തിന്റെ വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ഗണിതശാസ്ത്രം. [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്|കാന്റിനെപ്പോലെ]] സ്പിനോസയും തികച്ചും ശാസ്ത്രീയമായ ഒരു തത്ത്വമീമാംസ ലക്‌ഷ്യം വച്ചു. ഗണിതശാസ്ത്രം സത്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു മാനം കാട്ടിത്തന്നിരുന്നില്ലെങ്കിൽ സത്യം മനുഷ്യവർഗത്തിന് എക്കാലവും അപ്രാപ്യമായിരുന്നേനെ എന്ന് സ്പിനോസ കരുതി. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ദൈവത്തേയും, അറിവിനെയും, മനുഷ്യകാമനകളേയും വൃത്തങ്ങളും ത്രികോണങ്ങളും എന്ന മട്ടിൽ കൈകാര്യം ചെയ്തു".<ref>ഏസ്.രാധാകൃഷ്ണൻ - Eastern Religions and Western Thought എന്ന പുസ്തകം - 12-13 പുറങ്ങൾ</ref> ഗ.{{Note_label|ഗ|ഗ|none}}ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു ചോദിച്ച റാബൈ ഹെർബർട്ട് ഗോൾഡ്സ്റ്റീന് ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ കൊടുത്തിരുന്ന മറുപടി, താൻ "സ്പിനോസയുടെ ദൈവത്തിൽ" വിശ്വസിക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു. ഘ.{{Note_label|ഘ|ഘ|none}}മാത്യൂ സ്റ്റീവാർട്ടിന്റെ '''രാജസേവകനും പാഷണ്ഡിയും'''(The Courtier and the Heretic)എന്ന കൃതി, ലീബ്നീസും സ്പിനോസയും തമ്മിൽ നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു മുഖാമുഖത്തിന്റെ കഥയാണ്.<ref>2006 ഫെബ്രുവരി 26-ലെ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിൽ Great Minds Don't Think Alike എന്ന ശീർഷകത്തിൽ വന്ന Liesl Schillinger-ടെ നിരൂപണം. http://www.nytimes.com/2006/02/26/books/review/26schillinger.html</ref> ങ.{{Note_label|ങ|ങ|none}}സ്പിനോസയുടെ ശേഖരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് അറുപത് ഗ്രന്ഥങ്ങളായിരുന്നെന്ന് ജവഹർലാൽ നെഹ്രു മകൾക്കെഴുതിയ കത്തുകളിലൊന്നിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: "ഇക്കാലത്ത് നമ്മൾ ഏറെ പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവയിൽ മിക്കവയും കാമ്പില്ലാത്തവയാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. പണ്ടുള്ളവർ കുറച്ചു പുസ്തകങ്ങളേ വായിച്ചിരുന്നുള്ളുവെങ്കിലും അവ നല്ല പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. അവർ അവ നന്നായി മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. യൂറോപ്പിലെ മഹാചിന്തകന്മാരിലൊരാളായിരുന്ന സ്പിനോസ, അറിവും വിവേകവും തികഞ്ഞവനായിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രന്ഥശേഖരത്തിൽ അറുപതു പുസ്തകങ്ങളേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു."<ref>ഇന്ദിരക്ക് 1933 ജൂലൈ 13-ന് എഴുതിയ കത്ത് - "Science Goes Ahead" - Glimples of World History - പുറം 866 - അദ്ധ്യായം 182</ref> == സ്പിനോസയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൃതികൾ == === സ്പിനോസയുടെ കൃതികൾ === * ca. 1660.''Short Treatise on God, Man and His Well-Being''.<ref>http://nl.wikisource.org/wiki/Korte_Verhandeling_van_God,_de_mensch_en_deszelvs_welstand</ref>. * 1662.''On the Improvement of the Understanding''. [http://gutenberg.net/etext/1016 Project Gutenberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724084206/http://gutenberg.net/etext/1016 |date=2008-07-24 }}; [http://spinoza.csack.over-blog.com/pages/On_the_Improvement_of_the_Understanding_Benedict_Spinoza-584003.html Pdf Version]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * 1663.''Principles of Cartesian Philosophy'', translated by Samuel Shirley, with an Introduction and Notes by Steven Barbone and Lee Rice, Indianapolis, 1998. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k943625 Gallica]. * 1670. A Theologico-Political Treatise.<ref>{{Cite web |url=http://www.yesselman.com/ttpelws1.htm |title=Spinoza's A Theologico-Political Treatise - Part 1:<!--Bot-generated title--> |access-date=2009-01-08 |archive-date=2007-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070430102052/http://www.yesselman.com/ttpelws1.htm |url-status=dead }}</ref>[http://gutenberg.net/etext/989 Project Gutenberg: Part 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720070120/http://gutenberg.net/etext/989 |date=2008-07-20 }};[http://gutenberg.net/etext/990 Part 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080708201434/http://gutenberg.net/etext/990 |date=2008-07-08 }};[http://gutenberg.net/etext/991 Part 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081007162810/http://gutenberg.net/etext/991 |date=2008-10-07 }};[http://gutenberg.net/etext/992 Part 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041014183443/http://gutenberg.net/etext/992 |date=2004-10-14 }}; [http://spinoza.csack.over-blog.com/pages/TheologicoPolitical_Treatise_Benedict_Spinoza-590949.html Pdf Version]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * 1675/76 ''Tractatus Politicus'' (Unfinished) [http://spinoza.csack.over-blog.com/pages/Political_Treatise_Benedict_Spinoza-585863.html Pdf Version]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * 1677.''[[Ethics (book)|The Ethics]]'' [http://gutenberg.net/etext/3800 Project Gutenberg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705054403/http://gutenberg.net/etext/3800 |date=2008-07-05 }} [http://www.earlymoderntexts.com/f_spinoza.html Another translation, by Jonathan Bennett.] * 1677. ''Hebrew Grammar''. === സ്പിനോസയെക്കുറിച്ചുള്ള രചനകൾ === * [http://es.wikipedia.org/wiki/Gabriel_Albiac Albiac, Gabriel], 1987. ''La sinagoga vacía: un estudio de las fuentes marranas del espinosismo''. [[Madrid]]: [http://www.hiperion.com/ Hiperión D.L.] ISBN 84-7517-214-8 * Balibar, Étienne, 1985. ''Spinoza et la politique'' ("Spinoza and politics") Paris: [[University Presses of France|PUF]]. * Boucher, Wayne I., 1999. ''Spinoza in English: A Bibliography from the Seventeenth Century to the Present''. 2nd edn. Thoemmes Press. * Boucher, Wayne I., ed., 1999. ''Spinoza: Eighteenth and Nineteenth-Century Discussions''. 6 vols. Thoemmes Press. * Damásio, António, 2003. Looking for Spinoza: Joy, Sorrow, and the Feeling Brain, Harvest Books,ISBN 978-0156028714 * Deleuze, Gilles, 1968. ''Spinoza et le problème de l'expression''. Trans. "Expressionism in Philosophy: Spinoza" Martin Joughin (New York: Zone Books). * ———, 1970. ''Spinoza - Philosophie pratique''. Transl. "[[Spinoza: Practical Philosophy]]". * ———, 1990. ''Negotiations'' trans. Martin Joughin (New York: Columbia University Press). * Della Rocca, Michael. 1996. ''Representation and the Mind-Body Problem in Spinoza''. Oxford University Press. ISBN 0-19-509562-6 * Garrett, Don, ed., 1995. ''The Cambridge Companion to Spinoza''. Cambridge Uni. Press. * Gatens, Moira, and Lloyd, Genevieve, 1999. ''Collective imaginings : Spinoza, past and present''. Routledge. ISBN 0-415-16570-9, ISBN 0-415-16571-7 * Gullan-Whur, Margaret, 1998. ''Within Reason: A Life of Spinoza''. Jonathan Cape. ISBN 0-224-05046-X * Hampshire, Stuart, 1951. Spinoza and Spinozism , OUP, 2005 ISBN 978-0199279548 * [[Michael Hardt|Hardt, Michael]], trans., University of Minnesota Press. Preface, in French, by Gilles Deleuze, available [http://multitudes.samizdat.net/article.php3?id_article=1355 here] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611234714/http://multitudes.samizdat.net/article.php3?id_article=1355 |date=2011-06-11 }}. * Israel, Jonathan, 2001. ''The Radical Enlightenment'', Oxford: Oxford University Press. * ———, 2006. ''Enlightenment Contested: Philosophy, Modernity, and the Emancipation of Man 1670-1752'', (ISBN 0-19-927922-5 hardback) * Kasher, Asa, and Shlomo Biderman. "[http://www.tau.ac.il/~kasher/pspin.htm Why Was Baruch de Spinoza Excommunicated?]" * Kayser, Rudolf, 1946, with an introduction by [[Albert Einstein]]. ''Spinoza: Portrait of a Spiritual Hero''. New York: The Philosophical Library. * Lloyd, Genevieve, 1996. ''Spinoza and the Ethics''. Routledge. ISBN 0-415-10781-4, ISBN 0-415-10782-2 * Lovejoy, Arthur O, 1936. "Plenitude and Sufficient Reason in Leibniz and Spinoza" in his ''The [[Great Chain of Being]]''. Harvard University Press: 144-82 (ISBN 0-674-36153-9). Reprinted in Frankfurt, H. G., ed., 1972. ''Leibniz: A Collection of Critical Essays''. Anchor Books. * Lucas, P. G., 1960. "Some Speculative and Critical Philosophers", in I. Levine (ed.), ''Philosophy'' (London: Odhams) * Macherey, Pierre, 1977. ''Hegel ou Spinoza'', Maspéro (2nd ed. La Découverte, 2004). * ———, 1994-98. ''Introduction à l'Ethique de Spinoza''. Paris: PUF. * Matheron, Alexandre, 1969. ''Individu et communauté chez Spinoza'', Paris: [[Les Éditions de Minuit|Minuit]]. * Moreau, Pierre-François, 2003, ''Spinoza et le spinozisme'', PUF (Presses Universitaires de France) * Morgan, Michael L. (ed.), 2002. "Spinoza: Complete Works", (Indianapolis/Cambridge: [[Hackett Publishing Company]]). ISBN 0-87220-620-3 * Nadler, Steven, 1999. ''Spinoza: A Life''. Cambridge Uni. Press. ISBN 0-521-55210-9 * Negri, Antonio, 1991. ''The Savage Anomaly: The Power of Spinoza's Metaphysics and Politics''. * ———, 2004. ''Subversive Spinoza: (Un)Contemporary Variations)''. * Popkin, R. H., 2004. ''Spinoza'' (Oxford: One World Publications) * Ratner, Joseph, 1927. ''The Philosophy of Spinoza'' (The Modern Library: Random House) * Smilevski, Goce. ''Conversation with SPINOZA.'' Chicago: Northwestern University Press, 2006. * Stoltze, Ted and Warren Montag (eds.), ''The New Spinoza'' (Minneapolis: University of Minnesota Press, 1997. * Yovel, Yirmiyahu, "Spinoza and Other Heretics", Princeton, Princeton University Press, 1989. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{wikiquote}} {{wikisource|Author:Benedictus de Spinoza|Benedictus de Spinoza}} {{commons|Baruch de Spinoza}} * [http://nigelwarburton.typepad.com/philosophy_bites/2007/12/susan-james-on.html Susan James on Spinoza on the Passions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013013712/http://nigelwarburton.typepad.com/philosophy_bites/2007/12/susan-james-on.html |date=2012-10-13 }} ''Philosophy Bites'' podcast * [http://bdsweb.tripod.com Spinoza and Spinozism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010201051200/http://bdsweb.tripod.com/ |date=2001-02-01 }} - BDSweb * [http://www.iep.utm.edu/s/spinoza.htm Internet Encyclopedia of Philosophy - Spinoza] * Stanford Encyclopedia of Philosophy: ** [http://plato.stanford.edu/entries/spinoza/ Spinoza] ** [http://plato.stanford.edu/entries/spinoza-psychological/ Spinoza's Psychological Theory] * [http://www.euronet.nl/~advaya/randomnotes.htm Immortality in Spinoza] * [http://www.bbc.co.uk/radio4/history/inourtime/inourtime_20070503.shtml BBC Radio 4] [[In Our Time (BBC Radio 4)|In Our Time]] programme on Spinoza * [http://www.radioopensource.org/spinoza-mind-of-the-modern Spinoza: Mind of the Modern] - audio from Radio Opensource * [http://www.infography.com/content/230787841244.html Infography about Baruch Spinoza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304194604/http://www.infography.com/content/230787841244.html |date=2012-03-04 }} * [http://www.spinozahuis.nl/rijnsburg.html Spinoza Museum in Rijnsburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070128055307/http://www.spinozahuis.nl/rijnsburg.html |date=2007-01-28 }} {{In lang|nl}} * [http://spinoza.csack.over-blog.com/ Spinoza Csack's Blog with pdf files of Spinoza's works]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=31022656 Spinoza's grave in The Hague] Works: * {{gutenberg author|id=Benedictus+de+Spinoza | name=Baruch Spinoza}} * [http://books.google.com/books?vid=OCLC27375057&id=cQUZAAAAMAAJ&pg=PA1&lpg=PA1&dq=leibniz&as_brr=1#PPP10,M1 Refutation of Spinoza by Leibniz] In full at Google Books * [http://www.earlymoderntexts.com/f_spinoza.html More easily readable versions of Ethics Demonstrated in Geometrical Order and Treatise on Theology and Politics] [[വർഗ്ഗം:1632-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1677-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 24-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 21-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡച്ച് തത്ത്വചിന്തകർ]] h9upiwy5v1px54hf7doq11veq6ndbw4 0 64975 4643653 4619590 2026-07-04T17:04:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643653 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Puthenchira}} {{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ= പുത്തൻചിറ |അപരനാമം = |ചിത്രം = |ചിത്രം വീതി = |ചിത്രം തലക്കെട്ട് = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം= ഗ്രാമം |അക്ഷാംശം = 10.2700966 |രേഖാംശം = 76.2280582 |വില്ലേജ് = പുത്തൻചിറ |താലൂക്ക്‌ = [[മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക് | മുകുന്ദപുരം]] |നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] |ജില്ല = തൃശ്ശൂർ |വിസ്തീർണ്ണം = 22.29 ച.കി.മീ |ജനസംഖ്യ = 21,416 (2011)<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=716630|title=Census of India|access-date=2 June 2018}}</ref> |വാർഡുകൾ = 15 |ജനസാന്ദ്രത = 961 |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പ്രസിഡണ്ട് |ഭരണനേതൃത്വം = വി.എ. നദീർ<ref>{{Cite news|date=6 Oct 2017|title=പുത്തൻചിറ പഞ്ചായത്ത് ഭരണം യു.ഡി.എഫിന്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/article-1.2289688|work=[[Mathrubhumi]]|access-date=2018-06-02|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220035106/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/article-1.2289688|url-status=dead}}</ref> |Pincode/Zipcode = 680 682 |TelephoneCode = 0480 |Time zone = IST (UTC+05:30) |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = [[പുത്തൻചിറ ഫൊറോന പള്ളി]], [[മറിയം ത്രേസ്യ]]യുടെ ജന്മഗൃഹം |കുറിപ്പുകൾ= }} ഇതേ പേരിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ, [[പുത്തൻചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല | തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[മാള|മാളക്കടുത്തുള്ള]] [[പുത്തൻചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുത്തൻചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ആസ്ഥാനമാണ് '''പുത്തൻചിറ''' ഗ്രാമം. [[തൃശ്ശൂർ | തൃശ്ശൂർ പട്ടണത്തിൽ]] നിന്നും ഏകദേശം 33 കി. മി ദൂരത്തിലും, [[കൊച്ചി | കൊച്ചി നഗരത്തിൽ]] നിന്നും ഏകദേശം 40 കി. മി ദൂരത്തിലും, [[ചാലക്കുടി | ചാലക്കുടി പട്ടണത്തിൽ]] നിന്നും ഏകദേശം 15 കി. മി ദൂരത്തിലും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് പുത്തൻചിറ. തൃശ്ശുർ ജില്ലയിലെ വളരെ കാർഷിക പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു ഗ്രാമമാണ് പുത്തൻചിറ. പുത്തൻചിറ എന്ന പേരിൽ തന്നെയാണ് വില്ലേജും അറിയപ്പെടുന്നത്. [[പുത്തൻചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] മുഴുവനായും പുത്തൻചിറ വില്ലേജിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രദേശികമായി മറ്റുപേരുകളിലറിയപ്പെടുന്ന എന്നാൽ പുത്തൻചിറയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളാണ്, [[കൊമ്പത്തുകടവ്]], [[വെള്ളൂർ (തൃശ്ശൂർ)|വെള്ളൂർ]], [[മാണിയംകാവ്]], കിഴക്കെ പുത്തൻചിറ, മങ്കിടി, [[Karingachira | കരിങ്ങാച്ചിറ]] എന്നിവ. == ചരിത്രം == അയോയുഗത്തിൽ നിന്നുള്ള ചില പുരാവസ്തുക്കൾ പുത്തൻചിറയിൽ നിന്നും കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിന്റെ ചരിത്രപ്രാധാന്യം വിലയിരുത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല.<ref name="cusat">{{cite web|url=https://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/1843/Dyuthi-T0203.pdf;sequence=4|title=STUDIES ON LATE QUATERNARYSEDIMENTSAND SEA LEVEL CHANGES OF THE CENTRAL KERALA COAST, INDIA|pages=78|quote="Hundreds of megalithic urn burials (Plate 9) are found in the study area (Fig. 3). Most of the megalithic remains are currently being destroyed by the people as most of the lands are brought under either for cultivation or used for house building. The important sites in the mid land regions are KaJamassery, Alwaye, Aduvassery, Chengamanad, Kurumassery, Kunnukara, Puthenchira and Pullut."|access-date=8 June 2018|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220035110/https://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/1843/Dyuthi-T0203.pdf;sequence%3D4|url-status=dead}}</ref> 1984 ൽ ഇവിടെ നിന്നും റോമൻ നാണയങ്ങളും കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി.<ref "EssaysOnIndianHistory">{{Cite book|url=https://books.google.de/books?id=2jMg8K5dPZUC&pg=PA38&lpg=PA38&dq=megalithic+coins+puthenchira&source=bl&ots=wTbkWTl0lZ&sig=wvT8b3QMDsKVAuG1gFJZ2lm0r-k&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj23cbat8TbAhXLD8AKHYmICSQQ6AEIKTAA#v=onepage&q&f=false|title=Essays on Indian history and culture: Felicitation volume in honour of Professor B. Sheik Ali|last1=Murthy|first1=H. V. Sreenivasa |publisher=Mittal Publications, New Delhi|year=1990|pages=38|accessdate=3 June 2018}}</ref> എന്നാൽ ഇതൊരു ഹോർഡ്‌ (നിധി പോലെ) പോലെയുള്ള ശേഖരമായതിനാൽ ഇതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം വിലയിരുത്താൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല.<ref>{{cite web|url=http://ces.iisc.ac.in/hpg/ragh/ccs/CCSPublications/GR/Gurukkal%20Jun%202013-EPW.pdf|title=Classical Indo-Roman Trade: A Misnomer in Political Economy|pages=23|quote="Pollachi, Karur, Vellalur, Kalayamuttur, Madurai, Coimbatore and Pudukkottai in Tamilnadu and Eyyal, Kottayam, Valluvalli and Puthenchira in Kerala are the main sites."|access-date=8 June 2018}}</ref> ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ചേരസാമ്രാജ്യം]] തകർന്നതിനുശേഷം കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരാണ് പുത്തൻചിറ ഭരിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് കോഴിക്കോട് [[സാമൂതിരി]] പുത്തൻചിറയും [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരും]] തന്റെ സാമ്രാജത്വത്തോട് കൂട്ടിചേർത്തു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കൊച്ചി രാജാവ് കോഴിക്കോട് രാജ്യത്തിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തതിൽ പുത്തൻചിറയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref "HistoryZamorins">{{Cite book|url=https://books.google.de/books?redir_esc=y&hl=de&id=oUtuAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=puttanchira|title=Zamorins Of Calicut From The Earliest Times Down To A.d. 1806|last1=Iyer|first1=K. V. Krishna|publisher=Publication Division, University of Calicut|year=1938|pages=236|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726152701/https://books.google.de/books?redir_esc=y&hl=de&id=oUtuAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=puttanchira#page/n245/mode/2up/search/Puttanchira|archive-date=2020-07-26|accessdate=3 June 2018|url-status=bot: unknown}}</ref><ref group="note">Quote from "Zamorins Of Calicut From The Earliest Times Down To A.d. 1806" : "At last a treaty was concluded on March 6, 1758, by which the Zamorin agreed to give up Matilakam, Puttanchira, Chetwai, and Pappiniwattam, and pay Rs 65,000 as war indemnity". </ref> [[തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരികൾ | തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിന്റെ]] സഹായത്താൽ കൊച്ചി രാജാവ് കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ ആക്രമത്തെ 1761 ൽ എതിർത്തുതോൽപ്പിച്ചിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ചതിന്റെ സന്തോഷസൂചകമായി കൊച്ചി രാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ പട്ടാളത്തിന്റെ കമാണ്ടറായിരുന്ന ദിവാൻ അയ്യപ്പൻ മാർത്താണ്ഡപിള്ളയ്ക്ക് പുത്തൻചിറ ഗ്രാമത്തെ സമ്മാനിച്ചു. തുടർന്ന് ദിവാൻ പുത്തൻചിറയെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിനും സമ്മാനിച്ചു.<ref name="psckerala">{{cite web|url=https://www.keralapsc.gov.in/index.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=29876&Itemid=17|title=പി എസ് സി ബുള്ളറ്റിൻ, സെപ്റ്റംബർ 15, 2016|pages=11|access-date=8 June 2018}}</ref> 1949 ൽ [[തിരു-കൊച്ചി | കൊച്ചി-തിരുവിതാംകൂർ ലയനം]] നടക്കുന്നതുവരെ കൊച്ചി രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ പുത്തൻചിറ തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന്റേതായിരുന്നു.<ref name="lsgkerala">{{cite web|url=http://lsgkerala.in/puthenchirapanchayat/puthenchira/|title=പുത്തൻചിറ|access-date=2 June 2018|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221081701/http://lsgkerala.in/puthenchirapanchayat/puthenchira/|url-status=deviated|archivedate=2019-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221081701/http://lsgkerala.in/puthenchirapanchayat/puthenchira/}}</ref><ref name="Shodhganga">{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/36450/11/chapter%201.pdf|title=Puthenchira - the Village of Blessed Mariam Thresia. |access-date=2 June 2018}}</ref><ref "HistoryTravancore">{{Cite book|url=http://dspace.wbpublibnet.gov.in:8080/xmlui/handle/10689/2219|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805084533/http://dspace.wbpublibnet.gov.in:8080/xmlui/handle/10689/2219|archive-date=2020-08-05|title=A History Of Travancore|last1=Menon|first1=P. Shungoonny|publisher=Cosmo Publications|year=1878|isbn=978-1165280636|location=New Delhi|pages=191|accessdate=3 June 2018|url-status=bot: unknown}}</ref><ref group="note">Quote from "A History Of Travancore" : "As the Dalawah had observed every one of the conditions of the Cochin Raja's treaty, and that Rajah was highly pleased with his heroic conduct, he gave him the grant of a village called Puthencheray, but the Dalawah very nobly and honestly annexed the said village to Travancore and made the same a Pro-verthy under the Alangad district"</ref><ref "TheCochinStateManual">{{Cite book|url=http://ipindiaservices.gov.in/GI_DOC/179/179%20-%20GI%20-%20The%20Cochin%20State%20Manual%20%20-%2013-07-2009.pdf|title=The Cochin State Manual|last1=Menon|first1=C. Achyuta |publisher=Publication Division, University of Calicut|year=1911|pages=117|archive-url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.22142?q=puttanchira|archive-date=04 March 2009|accessdate=3 June 2018}}</ref> തിരുവിതാംകൂറിൽ നെല്ലിന് ക്ഷാമം ഉള്ളതിനാലാണ് നെല്ല് സമൃദ്ധമായി വിളയുന്ന പുത്തൻചിറയെ നൽകിയതെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. === കൊതിക്കല്ല് === {{Main|കൊതിക്കല്ല്}} [[File:Border_Stone_-_കൊതിക്കല്ല്_-_Kochi-Travencore_Border_in_Puthenchira_02.JPG|left|250 px|thumb|കൊതിക്കല്ല്]] [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|കൊച്ചി]] - [[തിരുവിതാംകൂർ]] നാട്ടുരാജ്യങ്ങളൂടെ അതിർത്തി രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന കൊതിക്കല്ലുകൾ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭാഗമായ പുത്തൻചിറയുടെ അതിർത്തി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുമായും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അതിർത്തിയിലുള്ള ആറടി പാതയുടെ മധ്യത്തിലാണ് കൊതിക്കല്ലുകൾ സ്ഥാപിച്ചത്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഭൂമിയളവുകളിൽ പ്രധാന രേഖയായി ഈ കല്ലുകൾ ഇപ്പോഴും കണക്കാക്കുന്നു. === പേരിനു പിന്നിൽ === [[ബുദ്ധൻ|ബുദ്ധൻചിറയാണ്‌]] പുത്തൻചിറയായത് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. സമീപത്തെങ്ങും പഴയ ചിറ ഇല്ലാത്തതിനാൽ പുത്തൻ എന്നതിനു കാലഗണനാസൂചകമായ അർത്ഥം എടുക്കുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല. മറിച്ച് പുത്തര് അഥവാ ബുദ്ധർ എന്നതിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ച പദമാൺ പുത്തൻ. [[ബുദ്ധൻ|ബുദ്ധനേയും]] [[ജൈനമതം|ജൈനതീർത്ഥങ്കരന്മാരേയും]] കേരളത്തിൽ പുത്തൻ, പുത്തരച്ചൻ എന്നൊക്കെ വിളിച്ചിരുന്നു. ചിറ എന്നതിന് [[നീർക്കര]], മതിൽ, സ്ഥലം, പറമ്പ്, [[അണക്കെട്ട്]] എന്നൊക്കെയാണ്‌ അർത്ഥം. ബുദ്ധ-ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ഈ സ്ഥലത്ത് മേൽ പറഞ്ഞവയിലെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നും അതിൽ നിന്നുമാണ്‌ പുത്തൻചിറ എന്ന പേരുവരാൻ കാരണമെന്ന് സ്ഥലനാമ ചരിത്രങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. മറ്റൊരു വാദം. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ പുത്തൻചിറയും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും മഹാദേവൻ പട്ടണമെന്ന പേരിലാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്ക് ഉപ്പുവെള്ളം കയറുന്നത് തടഞ്ഞു നിർത്തുന്നതിനായി രണ്ടോ മൂന്നോ നൂറ്റാണ്ടിൽ പെരുമാക്കൻമാർ ഒരു ചിറ നിർമ്മിച്ചു. ചേരൻ പെരുമാൾ പുത്തൻ (അന്ന് പൈസയെ വിളിച്ചിരുന്ന പേര്) എറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ചിറ പണിയാനുള്ള സ്ഥലം അടയാളപ്പെടുത്തിയത്. അതിനുശേഷം പുത്തൻചിറ എന്ന് വിളിച്ചുപോരുന്നു എന്ന് കരുതുന്നു.<ref name="lsgkerala"/> ==ഭൂപ്രകൃതി == [[File:പുത്തൻചിറ നെയ്തക്കുടി തണ്ണീർത്തടം.jpg|left|thumb|പുത്തൻചിറ നെയ്തക്കുടി തണ്ണീർത്തടം]] പുത്തൻചിറ മുഴുവനായും കേരളത്തിന്റെ ''മിഡ്‌ലാൻഡ്‌സ്'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇടനാട്ടിൽ കിടക്കുന്നു.<ref name="KSLUB">{{cite web|url=http://kslub.kerala.gov.in/images/pdf/natural_resources/8Thrissur.compressed.pdf|title=NATURAL RESOURCES DATA BANK THRISSUR|pages=75|access-date=8 June 2018|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220035104/http://kslub.kerala.gov.in/images/pdf/natural_resources/8Thrissur.compressed.pdf|url-status=deviated|archivedate=2019-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220035104/http://kslub.kerala.gov.in/images/pdf/natural_resources/8Thrissur.compressed.pdf}}</ref> കോട്ടയം, ആലപ്പുഴ, എറണാകുളം, തൃശൂർ, മലപ്പുറം എന്നീ ജില്ലകളിലായി പരന്നുകിടക്കുന്ന [[തണ്ണീർത്തടം#റാംസർ പ്രദേശങ്ങൾ | വേമ്പനാട്-കോൾ തണ്ണീർ തടത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ് ഇത്.<ref name="mangroves">{{cite web|url=https://www.mangrovesforthefuture.org/assets/Repository/Documents/Wetlands-International-SGP-Final-report.pdf|title=Conservation and Wise use of Vembanad-Kol An Integrated Management Planning Framework |pages=12|access-date=8 June 2018}}</ref> ഗ്രാമത്തിന്റെ വടക്കൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾ താരതമ്യേന ഉയർന്നതാണ്. പ്രധാനമായും [[ചെങ്കല്ല്| ലാറ്ററൈറ്റ്]] മണ്ണ് ആണ് ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. തെക്ക്, തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ താഴ്ന്നതും പ്രധാനമായും ചളി നിറഞ്ഞ മണ്ണുള്ളതുമാണ്.<ref name="International Journal of Advanced Research">{{cite journal|last=Jose|first=Subin K.|date=2015|title=POTENTIAL GROUND WATER TARGETING AND WATER MANAGEMENT IN SEMI ARID REGION THROUGH THE APPLICATION OF GEO INFORMATION TECHNOLOGY|volume=3|issue=7|pages=813-821|url=http://www.journalijar.com/uploads/698_IJAR-6480.pdf|archive-date=2017-05-16|access-date=2018-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170516162828/http://www.journalijar.com/uploads/698_IJAR-6480.pdf|url-status=dead}}</ref> ഉപ്പുവെള്ളം നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ വേമ്പനാട് കോൾ പ്രദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നതാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചെമ്മീൻ, മൽസ്യകൃഷി നടത്തിവരുന്നു. പൊക്കാളി നെൽകൃഷിയ്ക്കും ഈ പ്രദേശങ്ങൾ പ്രശസ്തമാണ്.<ref name="moef">{{cite web |url=http://www.moef.gov.in/sites/default/files/Kerala.pdf |title=PROMOTION OF INTEGRATED FARMING SYSTEM OF KAIPAD AND POKKALI IN COASTAL WET LANDS OF KERALA |access-date=22 June 2018 |pages=12 |archive-date=2018-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180712164129/http://www.moef.gov.in/sites/default/files/Kerala.pdf |url-status=dead }}</ref> === എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി === * റോഡ് വഴി - [[തൃശ്ശൂർ]], [[എറണാകുളം]], [[ചാലക്കുടി]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്നും ബസ്സ് വഴി പുത്തൻചിറയിലെത്താം. * റെയിൽ വഴി - അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകൾ ചാലക്കുടി, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട എന്നിവയാണ്. * വിമാനം വഴി - ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] (നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവളം) === പുത്തൻചിറയുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങൾ === * [[മാള ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[ആളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[വേളൂക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[വെള്ളാങ്ങല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗരസഭ]] * [[പൊയ്യ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[അഷ്ടമിച്ചിറ]] * [[കുണ്ടായി]] * [[കുതിരത്തടം]] * [[തുമ്പൂർ]] ==വിദ്യാഭ്യാസം == [[File:Puthenchira_Govt._L.P_School.JPG|thumb|left|പുത്തൻചിറ വടക്കുംമുറി സർക്കാർ എൽ.പി വിദ്യാലയം]] [[File:Puthenchira_-_Govt._U.P_School.JPG|thumb|left|പുത്തൻചിറ സർക്കാർ യു.പി വിദ്യാലയം]] [[File:Puthenchira_Govt._V.H.S.School-1.JPG|thumb|left|പുത്തൻചിറ സർക്കാർ വി.എച്ച്.എസ് വിദ്യാലയം]] [[File:Puthenchira_(_Velloor)_Thekkumuzhi_High_School-1.JPG|thumb|പുത്തൻചിറ തെക്കുമുറി ഹൈസ്കൂൾ, വെള്ളൂർ]] 2011 സെൻസസ് പ്രകാരം ഗ്രാമത്തിലെ സാക്ഷരതാനിലവാരം 95.30% ആണ്. ഇത് സംസ്ഥാന നിലവാരത്തെക്കാളും അല്പം മുകളിലാണ്. സ്ത്രീകളുടെ സാക്ഷരത 94.05 ശതമാനവും പുരുഷന്മാരുടേത് 96.81 ശതമാനവും ആണ്.<ref name="census2011">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/village/627910-puthenchira-kerala.html|title=Puthenchira Population - Thrissur, Kerala|access-date=2 June 2018 | quote="Puthenchira village has higher literacy rate compared to Kerala. In 2011, literacy rate of Puthenchira village was 95.30 % compared to 94.00 % of Kerala. In Puthenchira Male literacy stands at 96.81 % while female literacy rate was 94.05 %."}}</ref> ബിരുദനിലവാരത്തിൽ കോഴ്സുകൾ നടത്തുന്ന കോളേജുകൾ ഒന്നും ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ഇല്ല. ഏറ്റവും അടുത്ത ആർട്സ്&സയൻസ് കോളേജുകൾ [[മാള#പ്രധാന വിദ്യഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ | കാർമൽ കോളേജ്-മാള]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ#സ്മാരകങ്ങൾ | കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ മെമ്മോറിയൽ കോളേജ്-പുല്ലൂറ്റ്]], [[ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട | ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ്-ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]], [[സെൻറ് ജോസഫ്സ് കോളേജ്, ഇരിങ്ങാലക്കുട | സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് കോളേജ്-ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]], [[ചാലക്കുടി#കലാലയങ്ങൾ | സെന്റ് മേരീസ് കോളേജ്-ചാലക്കുടി]] തുടങ്ങിയവയാണ്. മെറ്റ്സ് സ്കൂൾ ഓഫ് എൻജിനീയറിങ്-മാള, ഹോളി ഗ്രെയ്സ് അക്കാദമി ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്-മാള തുടങ്ങിയവയാണ് സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജുകൾ. 2011 ലെ കണക്കുകൾ അനുസരിച്ചുള്ള ഗ്രാമത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ താഴെ കൊടുത്തിരിയ്ക്കുന്നു.<ref name="CensusThrissur2011">{{cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3207_PART_A_THRISSUR.pdf|title=DISTRICT CENSUS HANDBOOK, THRISSUR |access-date=3 June 2018 | pages=262}}</ref><ref name="Study4Sure">{{cite web |url=https://study4sure.com/institutes/schools/kerala/thrissur/school.php?place=Puthenchira |title=Schools in Puthenchira, Thrissur district of Kerala |access-date=3 June 2018 |archive-date=2020-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726152653/https://study4sure.com/institutes/schools/kerala/thrissur/school.php?place=Puthenchira |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center;float-left;" |- !സ്ഥാപനം !എണ്ണം |- |പ്രീപ്രൈമറി സ്കൂൾ |1 |- |പ്രൈമറി സ്കൂൾ |6 |- |മിഡിൽ സ്കൂൾ |2 |- |സെക്കന്ററി സ്കൂൾ |2 |- |സീനിയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ |1 |} ===ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ=== പ്രധാന ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ ഇവയാണ്:<ref name="DDEThrissur">{{cite web|url=http://ddethrissur.org/showcontent.php?cid=92|title=AEO Mala |access-date=3 June 2018 }}</ref><ref name="Study4Sure"/> * പുത്തൻചിറ സർക്കാർ എൽ.പി വിദ്യാലയം, വെള്ളൂർ * പുത്തൻചിറ സർക്കാർ എൽ.പി വിദ്യാലയം, മങ്കിടി * സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യർസ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ, കൊമ്പത്തുകടവ് * സെന്റ് ജൂഡ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ, കരിങ്ങാച്ചിറ * എ.എൽ.പി.എസ്, കണ്ണികുളങ്ങര * ഹോളി ഫാമിലി ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ, പുത്തൻചിറ ഇവയിൽ ആദ്യ രണ്ടെണ്ണം സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളും മറ്റു നാലെണ്ണം എയ്ഡഡ് സ്കൂളുകളും ആണ്. ===അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ:<ref name="DDEThrissur"/><ref name="Study4Sure"/>=== * പുത്തൻചിറ സർക്കാർ യു.പി വിദ്യാലയം, മങ്കിടി ===ഹൈസ്കൂളുകൾ:<ref name="DDEThrissur1">{{cite web|url=http://ddethrissur.org/showcontent.php?cid=83|title=DEO Irinjalakuda |access-date=3 June 2018}}</ref><ref name="Study4Sure"/>=== * പുത്തൻചിറ സർക്കാർ വി.എച്ച്.എസ് വിദ്യാലയം * പുത്തൻചിറ തെക്കുമുറി ഹൈസ്കൂൾ, വെള്ളൂർ പുത്തൻചിറ സർക്കാർ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ 12 ആം ക്ലാസ് വരെ പഠിയ്ക്കാവുന്നതാണ്. ==സാമ്പത്തികം== [[File:Mala_Cooperative_Spinning_Mills_02.JPG|thumb|മാള സഹകരണ സ്പിന്നിംഗ് മിൽ]] [[File:Puthenchira_Agricultral_Office_-_പുത്തൻചിറ_കൃഷിഭവൻ.JPG|thumb|left|പുത്തൻചിറ കൃഷിഭവൻ]] 2011 ലെ സെൻസസ് അനുസരിച്ച് ഗ്രാമത്തിലെ 31% ആളുകൾ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ജോലിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുള്ളവരാണ്. എന്നാൽ സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവരുടെ നിരക്ക് 13% മാത്രമാണ്. തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവരിൽ ഏകദേശം 18 ശതമാനത്തോളം പേർ കാർഷികമേഖലയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നവരാണ്.<ref name="census2011"/> ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു ഗവണ്മെന്റ് മൃഗാശുപത്രിയും കൃഷിഭവനും ഉണ്ട്. [[മാള]] സഹകരണ സ്പിന്നിംഗ് മിൽ പുത്തൻചിറ പഞ്ചായത്തിലാണ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. 1994 നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ ഈ മില്ലിന്റെ പ്രവർത്തനം 2017 ൽ ആരംഭിച്ചു. 1824 സ്പിൻഡിൽ വീതമുള്ള മൂന്ന് റിങ് ഫ്രെയിംസ് അടക്കം ആധുനിക മിൽ മെഷീനുകൾ ഈ മില്ലിൽ പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite news |date=27 December 2017|title=Karunakaran memorial mill sends its first load |url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/karunakaran-memorial-mill-sends-its-first-load/article22288750.ece |work=[[ദ ഹിന്ദു]]}}</ref> == പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ == ===മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങൾ=== * [[തൃപ്പേക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം]] * [[പുത്തൻചിറ ഫൊറോന പള്ളി]] [[File:Puthenchira_Forane_Church,_പുത്തൻച്ചിറ_ഫോറോന_പള്ളി.JPG|thumb|പുത്തൻചിറ ഫൊറോന പള്ളി]] * [[Kombathukadavu Church | കൊമ്പത്തുകടവ് പള്ളി]] * [[മറിയം ത്രേസ്യ |മറിയം ത്രേസ്യയുടെ ജന്മഗൃഹം]]<ref name="lsgkerala"/> * കരിങ്ങാചിറ ശ്രീ ദുർഗ്ഗാഭഗവതി ക്ഷേത്രം, [[പരശുരാമൻ]] സ്ഥാപിച്ച 108 ദുർഗ്ഗാലയങ്ങളിലൊന്ന്. * [[പുത്തൻചിറ കിഴക്കെ പള്ളി]] * കരിങ്ങാചിറ മസ്ജിദ് * മാലിക് ബിൻ ദീനാർ ഇസ്ലാമിക് & ആർട്സ് കോളേജ് (വാഫി കോഴ്സ്) * പുത്തൻചിറ ഗവ. ഹെൽത്ത് സെന്റർ * പുത്തൻചിറ [[തൃച്ചക്രപുരം ക്ഷേത്രം | ശ്രീ തൃച്ചക്രപുരം ക്ഷേത്രം]] * പകരപ്പിള്ളി ശ്രീ അയ്യപ്പക്ഷേത്രം * പുത്തൻചിറ സദനം * പുത്തൻ‌ചിറ പാറമേൽതൃക്കോവിൽ ശ്രീ കൃഷ്ണ സ്വാമി അമ്പലം * കൊമ്പത്ത്കടവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം *വില്ല്വമംഗലത്ത് കളരി വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == ===ഇ. കെ. ദിവാകരൻ പോറ്റി === പ്രമുഖ ഹിന്ദി വിദ്വാൻ ആയിരുന്ന ഇദ്ദേഹം ഹിന്ദിയിലെ പല സാഹിത്യകൃതികളും മലയാളത്തിലേയ്ക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="sahithya">{{cite book|url=https://books.google.de/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA338|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|last=Dutt|first=Kartik Chandra |publisher= Sahithya Academi|year=1999|isbn=8126008733|location=New Delhi|pages=338|access-date=22 June 2018}}</ref> 1918 ൽ പുത്തൻചിറയിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം 2005 ൽ തന്റെ എൺപത്തിയേഴാമത്തെ വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. ഒരു ഹിന്ദി അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. പ്രമുഖ ഹിന്ദി എഴുത്തുകാരനായിരുന്നു പ്രേംചന്ദിന്റെ ''ഗോദാനം'', ''രംഗഭൂമി'', ''നിർമ്മല'', രാഹുൽ സംകൃത്യായൻ എഴുതിയ ''[[വോൾഗ മുതൽ ഗംഗ വരെ]]'' തുടങ്ങിയ കൃതികൾ മലയാളത്തിലേയ്ക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തിന് വിവർത്തനത്തിനുള്ള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹിന്ദിയ്ക്ക് പുറമെ പല വിദേശഭാഷകളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പുത്തൻചിറയിലെ ഗ്രാമീണ വായനശാല സ്ഥാപിച്ചതിൽ മുൻകൈ എടുത്തത് അദ്ദേഹമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്ക് വായനശാല 2006 മുതൽ മലയാളത്തിലെ മികച്ച വിവർത്തകനുള്ള ''ദിവാകരൻ പോറ്റി അവാർഡ്'' നൽകിപ്പോരുന്നു.<ref name="mala">{{cite web|url=https://www.mala.co.in/article/ek-divakaran-potti-puthenchira|title= E.K. Divakaran Potti, Puthenchira|access-date=22 June 2018}}</ref><ref name="mathrubhumi">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/thrissur-1.2752373|title=ഇ.കെ. ദിവാകരൻ പോറ്റി പുരസ്‌കാരം കെ. സച്ചിദാനന്ദന്‌|access-date=22 June 2018|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220082057/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/thrissur-1.2752373|url-status=deviated|archivedate=2019-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220082057/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/thrissur-1.2752373}}</ref> ===മറിയം ത്രേസ്യ=== {{Main|മറിയം ത്രേസ്യ}} [[സിറോ മലബാർ സഭ | സിറോ മലബാർ സഭയിലെ]] വിശുദ്ധ ഗണത്തിലുള്ള കന്യാസ്ത്രീയും സാമൂഹ്യസേവികയും ആയിരുന്നു [[മറിയം ത്രേസ്യ]] അഥവ മദർ മറിയം ത്രേസ്യ (1876 ഏപ്രിൽ 26 – 1926 ജൂൺ 8 )<ref name="Shodhganga"/>. [[പുത്തൻചിറ ഫൊറോന പള്ളി |പുത്തൻചിറ ഫൊറോന പള്ളി ഇടവകയിലെ]] ചിറമ്മൽ മങ്കിടിയാൻ കുടുംബത്തിലാണ് ഇവർ ജനിച്ചത്.<ref name="vatican">{{cite web|url=http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20000409_beat-Mankidiyan_en.html|title= MARIAM THRESIA CHIRAMEL MANKIDIYAN (1876-1926)|access-date=22 June 2018}}</ref> ഇവർ സ്ഥാപിച്ച ഹോളി ഫാമിലി സന്യാസിനിമഠം ഇന്ന് നാല് വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങളിലായി പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു.<ref name="Tharoor">{{cite book|url=https://books.google.de/books?id=uqvpZutXN7cC&pg=PA223|title=The Elephant, the Tiger, and the Cell Phone: Reflections on India, the Emerging 21st-Century Power|last=Tharoor|first=Shashi|publisher= Arcade Publishing|year=2007|isbn=9781559708616|location=New Delhi|pages=223|access-date=22 June 2018}}</ref> 2000 -മാണ്ടിൽ [[ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ | ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പ]] ഇവരെ വാഴ്‌ത്തപ്പെട്ടവൾ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. ഈ പദവിയിലേയ്ക്ക് ഉയർത്തപ്പെടുന്ന ഭാരതത്തിൽ നിന്നുള്ള നാലാമത്തെ ആളാണ് മറിയം ത്രേസ്യ. 2019 ഒക്ടോബർ 13ന് ഫ്രാൻസിസ് പാപ്പ അവരെ വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു .<ref name="Tharoor"/> == ചിത്രശാല == <gallery widths="110" heights="110" align="center"> പ്രമാണം:Puthenchira Maniyamkavu - പുത്തൻചിറ മാണിയംകാവ്.jpg|മാണിയംകാവ് കവല പ്രമാണം:Karingachira Masjid, Puthenchira - കരിങ്ങാച്ചിറ മസ്ജിദ്-002.JPG|കരിങ്ങാചിറ മസ്ജിദ് പ്രമാണം:Puthenchira - Govt. Social Health Center.JPG|പുത്തൻചിറ സാമൂഹ്യരോഗ്യകേന്ദ്രം പ്രമാണം:Karingachira Temple-1.JPG|കരിങ്ങാചിറ ശ്രീ ദുർഗ്ഗാഭഗവതി ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:Puthenchira East Church - പുത്തൻചിറ കിഴക്കെ പള്ളി-1.JPG|പുത്തൻചിറ കിഴക്കെ പള്ളി പ്രമാണം:Puthenchira ( Velloor) Thekkumuzhi High School-2.JPG|പുത്തൻചിറ തെക്കുമുറി ഹൈസ്കൂൾ, വെള്ളൂർ പ്രമാണം:Puthenchira Govt. V.H.S.School-2.JPG|പുത്തൻചിറ സർക്കാർ വി.എച്ച്.എസ് വിദ്യാലയം പ്രമാണം:Puthenchira - Govt. Vetenary Dispensary.JPG|പുത്തൻചിറ മൃഗാശുപത്രി പ്രമാണം:Puthenchira Sadan - പുത്തൻചിറ സദനം.JPG|പുത്തൻചിറ സദനം പ്രമാണം:Vimelikavu Sri Bhagavati Temple, Puthenchira.jpg|വിമേലിക്കാവ് </gallery> ==ചരിത്രഗ്രന്ഥം== Sunil Villwamangalath: [http://www.geocities.ws/sunilv/ സ്വന്തം പുത്തൻചിറ ചരിത്രവഴികളിലൂടെ], Dec. 2014., "16നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ട പുത്തൻചിറ ഫോറോന ഇടവക"ഡിസംബർ -2015 == കുറിപ്പുകൾ == {{reflist|group=note}} ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist|37em}} ==പുറംകണ്ണികൾ == *[http://www.kkmcsm.com/ K. KARUNAKARAN MEMORIAL CO-OPERATIVE SPINNING MILLS LTD.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180805041629/http://kkmcsm.com/ |date=2018-08-05 }} * [http://mariamthresia.org മദർ മറിയം ത്രേസ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} {{Thrissur-geo-stub}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] jw21riqf7p03bg25zp8yb2x8iypsbwi 0 67149 4643660 3126296 2026-07-04T17:17:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643660 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Precession}} [[ചിത്രം:Gyroscope precession.gif|thumb|right|ഒരു [[ഗൈറോസ്കോപ്പ്|ഗൈറോസ്കോപ്പിന്റെ]] പുരസ്സരണം]] ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഒരു വസ്തുവിന്റെ അച്ചുതണ്ട് വൃത്താകൃതിയിൽ ചലിക്കുന്ന പ്രതിഭാസമാണ്‌ '''പുരസ്സരണം''' (Precession). ഭ്രമണം മൂലമുള്ള കോണീയപ്രവേഗത്തിന്‌ ലംബമായി ടോർക് (torque) പ്രയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോൾ കോണീയപ്രവേഗത്തിന്റെ [[പരിമാണം]] വ്യത്യാസപ്പെടാതെ ദിശ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതിനാൽ അച്ചുതണ്ട് വൃത്താകൃതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. പുരസ്സരണത്തിനു പുറമെ [[അക്ഷഭ്രംശം]] (Nutation) മൂലവും അച്ചുതണ്ടിന്റെ ദിശയിൽ വ്യതിയാനം സംഭവിക്കുന്നു. == ഉത്ഭവം == [[കോണീയസംവേഗം]] (Angular Momentum) ഒരു [[സദിശം (ജ്യാമിതി)|സദിശമാണ്‌]]. ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഒരു വസ്തുവിന്റെ കോണീയസംവേഗം അതിന്റെ അച്ചുതണ്ടിന്റെ ദിശയിലായിരിക്കും. ഇതിന്‌ ലംബമായി ഒരു ടോർക് പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ ടോർകിന്റെ ദിശയിൽ കോണീയസംവേഗത്തിന്‌ വ്യത്യാസം വരുന്നു. ഒരു സദിശത്തിന്‌ എല്ലായ്പ്പോഴും ലംബമാണ്‌ ആ സദിശത്തിനുണ്ടാകുന്ന മാറ്റം എങ്കിൽ അതിന്റെ പരിമാണം വ്യത്യാസപ്പെടാതെ ദിശ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന വസ്തുവിന്റെ ആവൃത്തി വ്യത്യാസപ്പെടാതെ അച്ചുതണ്ടിന്റെ ദിശ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അച്ചുതണ്ട് അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഒരു വൃത്തസ്തൂപിക(cone) നിർമ്മിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == ഹിപ്പാർക്കസ് എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് പുരസ്സരണം എന്ന ആശയം ആദ്യമായി മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നത്. ഭൂമി ഒരു സാങ്കല്പിക അച്ചു തണ്ടിൽ സ്വയം കറങ്ങുന്നത് കാരണമാ​ണ് രാവും പകലും ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നകാര്യം നമുക്കറിയാവുന്നതാണ്. ഈ കറക്കത്തെ ഒരു പമ്പരത്തിന്റെ കറക്കവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പമ്പരത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ടിന്റെ ചലനം ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ.ഒരേ ബിന്ദുവിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ചലനമല്ല അതിനുള്ളത്, കറങ്ങാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അച്ചുതണ്ടിന്റെ അഗ്രഭാഗംത്തിന്റെ സ്ഥാനം കേന്ദ്ര ബിന്ദു ആകത്തക്ക വിധത്തിൽ അച്ചു തണ്ട് ഒരു വൃത്താകാര പഥം സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി കാണാം.അച്ചു തണ്ടിന്റെ ഈ ചലനമാണ് പുരസ്സരണം എന്നത് കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്, ഭൂമിയുടെ അച്ചുതണ്ടിന് ഇത്തരത്തിൽ ഒരു കറക്കം പൂർത്തീകരിക്കുന്നതിന് ഏതാണ്ട് 26,000 വർഷങ്ങൾ വേണ്ടി വരും. അതായത് ഒരു ഡിഗ്രി കറങ്ങുന്നതിന് 72 വർഷം. ഈ പരസ്സരണത്തിന്റെ ഫലമായി ഖഗോള മദ്ധ്യ രേഖയും ക്രാന്തിവൃത്തവും പരസ്പരം ഖണ്ഡിക്കുന്ന വിഷുവസ്ഥാനങ്ങളിൽ (സമരാത്ര ദിനം) മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നു. പൂർവ്വ വിഷുവ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ( മേടം-മേഷാദി) പിറകോട്ടാണ് ഇത്തരത്തിൽ മാറ്റം സംഭവിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇന്ന് ഇത് ഏകദേശം 23 ഡിഗ്രി പിറകോട്ട് മാറി മീനം 7 നടുത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മീനം 7 എന്നത് ഇംഗ്ലീഷ കലണ്ടർ പ്രകാരം മാർച്ച് 21 ആകും. അന്നാണ് സമരാത്ര ദിനം അഥവാ വിഷുവം അഥവാ വിഷു. ഏകദേശം 1650 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇത് മേടം 1 ന് ആയിരുന്നു. (സായന രീതി പ്രകാരം ഇന്നും ഇത് തന്നെ വിഷുവ ദിനം) അത്കൊണ്ട് അന്ന് മേടം 1 ആയിരുന്നു വിഷു. കാലം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് നമ്മുടെ കലണ്ടർ മാറാത്തത് മൂലം അത് ഇന്നും തുടർന്ന് വരുന്നു എന്ന് മാത്രം. പുരസ്സരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി മറ്റ് രസകരമായ സംഭവങ്ങളും ഉണ്ടാകും.എന്നാൽ ഇത് നമുക്ക് ദൃശ്യമാകുമോ എന്ന കാര്യം സംശയകരമാണ്. ഭൂമിയുടെ അച്ചുതണ്ടിന് നേരെയായി ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തിൽ ഒരു നക്ഷത്രത്തെ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. അതേ സമയം ഉത്തരാകാശത്തിൽ അച്ചുതണ്ട് ധ്രുവ നക്ഷത്രത്തിന് നേരെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ എല്ലാക്കാലത്തും ഇത് ഇതേ നക്ഷത്രത്തിന് നേരെ തന്നെ ആയിരുന്നിരുന്നില്ല.<ref name="maths">{{cite web | url=https://nrich.maths.org/6867 | title=Ancient Astronomical Terms | accessdate=5 ജൂൺ 2018 | archive-date=2019-05-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190503090539/https://nrich.maths.org/6867 | url-status=dead }}</ref><ref "Kreisberg">{{Cite book|url=https://books.google.de/books?id=BOMzDwAAQBAJ&pg=SA4-PA20&lpg=SA4-PA20&dq=thuban+location+in+sky+20346&source=bl&ots=VcEv6LGywn&sig=fl37x53cCUilHGTheAKHnezBBf4&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwickZLA6LvbAhWcOsAKHZsTB6M4ChDoAQg9MAA#v=onepage&q&f=false|title=Spirits in Stone: The Secrets of Megalithic America|last1=Kreisberg|first1=Glenn|publisher=Simon and Schuster|year=2018|pages=4-20|accessdate=5 June 2018}}</ref><ref name="MOORE">{{Cite web | title=The Observer's Year: 366 Nights in the Universe | url =https://books.google.de/books?redir_esc=y&hl=de&id=ZnDvAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=thuban | author=Moore, Patrick | page=283 | year=2005 }}</ref> ഇനി ഇതും മാറി മറ്റൊരു നക്ഷത്രത്തിന് നേരെ ആയിരിക്കാം അച്ചുതണ്ടിന്റെ സ്ഥാനം.<ref name="maths"/> == ഉദാഹരണങ്ങൾ == * [[ചിത്രം:Precessing-top.gif|thumb|right|കറങ്ങുന്ന [[പമ്പരം|പമ്പരത്തിന്റെ]] പുരസ്സരണം]] കറങ്ങുന്ന [[പമ്പരം]] പ്രതലത്തിന്‌ ലംബമായി കറങ്ങാറില്ല. പമ്പരം അച്ചുതണ്ടിനു ചുറ്റും കറങ്ങുന്നതിനു പുറമെ പുരസ്സരണം മൂലം പമ്പരത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ട് പ്രതലത്തിന്‌ സമാന്തരമായ (ഭൂഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്‌ ലംബമായ) വൃത്തത്തിൽ കറങ്ങുന്നു. * പുരസ്സരണവും അക്ഷഭ്രംശവും [[ഗൈറോസ്കോപ്പ്|ഗൈറോസ്കോപ്പിന്റെ]] പ്രവർത്തനതത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്‌ * [[സൂര്യൻ|സൂര്യന്റെയും]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രന്റെയും]] ആകർഷണം മൂലം ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണാക്ഷത്തിന്‌ പുരസ്സരണം സംഭവിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി വിഷുവങ്ങൾക്കുണ്ടാകുന്ന സ്ഥാനചലനത്തിന്‌ [[വിഷുവങ്ങളുടെ പുരസ്സരണം]] എന്നു പറയുന്നു. 26000 വർഷം കൊണ്ട് പൂർത്തിയാകുന്ന ഈ പ്രതിഭാസം മൂലം ധ്രുവനക്ഷത്രവും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു ==അവലംബം== {{Reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/HBASE/rotv2.html * http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/HBASE/top.html {{physics-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഭൗതികശാസ്ത്രം]] 3tl2f3f6gvte9u5yenzi953l89g3nzk 0 72599 4643753 4628850 2026-07-05T08:50:21Z Fotokannan 14472 4643753 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Murukan Kattakada}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = മുരുകൻ കാട്ടാക്കട | honorific_suffix = | image = Murugan Kattakada at Prakkulam 08.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = മുരുകൻ കാട്ടാക്കട | birth_name = മുരുകൻ കാട്ടാക്കട | birth_date = {{Birth date and age|1967|05|25}} | birth_place = [[കാട്ടാക്കട]], [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]], [[കേരളം]] | disappeared_date = <!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline}} --> | monuments = | residence = കാട്ടാക്കട | nationality = ഇന്ത്യൻ | other_names = | ethnicity = | citizenship = ഇന്ത്യൻ | education = | alma_mater = | occupation = മലയാളകവി | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = കണ്ണട, രേണുക തുടങ്ങിയവ | style = | influences = | influenced = | home_town = കാട്ടാക്കട | salary = | net_worth = | height = | weight = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = | denomination = | criminal_charge = | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = | partner = | children = അദ്വൈത | parents = | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | website = <!-- {{URL|www. example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} ഒരു മലയാളകവിയാണ് മുരുകൻ കാട്ടാക്കട. [[File:Muruka kattakada sings Poem renuka.ogg|thumb|മുരുകൻ കാട്ടാക്കടയുടെ കവിതാലാപനം]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കാട്ടാക്കടയിൽ കുച്ചപ്പുറം എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ബി. രാമൻ പിള്ളയുടേയും ജി. കാർത്യായനിയുടേയും മകനായി ജനിച്ചു. കണ്ണട എന്ന കവിതയിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. ദീർഘകാലം തിരുവനന്തപുരം എസ് എം വി ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായിരുന്നു. തുടർന്ന് എസ് എം വി സ്കൂൾ,ഗവണ്മെന്റ് എച് എസ് എസ് ആര്യനാട് തുടങ്ങിയ സ്കൂളുകളിൽ പ്രിൻസിപ്പലായിരുന്നു. കേരളം സർക്കാർ വിക്‌ടേഴ്‌സ് വിദ്യാഭ്യാസ ചാനലിന്റെ മേധാവിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണ യജ്‌ഞത്തിന്റെ സംസ്ഥാന അക്കാദമിക് കോർഡിനേറ്റർ ആയിരുന്നു. ദൂരദർശൻ ചാനലിൽ എല്ലാരും ചൊല്ലണ് എന്ന പരിപാടിയുടെ അവതാരകനായും കൈരളി ചാനൽ മാമ്പഴം കവിത റിയാലിറ്റി ഷോയുടെ വിധികർത്താവായും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. കവിതയുടെ ദൃശ്യ-ശ്രാവ്യ സാധ്യതകളെ കണ്ടെത്തി രണ്ടര മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ "മെഗാ പോയട്രി സ്റ്റേജ്ഷോ " അവതരിപ്പിച്ചു വരുന്നു. മുല്ലനേഴി പുരസ്​കാരം, കുവൈറ്റ് കലാ പുരസ്കാരം, വയലാർ സാംസ്കാരികവേദി പുരസ്കാരം,ഇ വി കൃഷ്ണപിള്ള പുരസ്കാരം തുടങ്ങിയവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ്,സൂര്യ ടി വി അവാർഡ്, ബ്രഹ്മാനന്ദൻ പുരസ്കാരം , ജെ സി പുരസ്കാരം എന്നിവയും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കവിതയുടെ ജനകീയ പ്രചാരണത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനയെ മാനിച്ച് യു എ ഇ ഗവണ്മെന്റ് ഗോൾഡൻ വിസ നൽകി ആദരിച്ചു. മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ആദ്യ ഗോൾഡൻ വിസ ആണ് ഇത്. സാംസ്‌കാരിക വകുപ്പ് മലയാളം മിഷൻ ഡയറക്ടർ ആയി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Murukankattakata.jpg|thumb|300px|കവിത അവതരിപ്പിക്കുന്നു]] ==കുടുംബം== ഭാര്യ:ലേഖ മകൻ:അദ്വൈത്. ==കവിതകൾ== *കണ്ണട *ബാഗ്ദാദ് *ഒരു കർഷകന്റെ ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പ് *രേണുക *മനുഷ്യനാകണം *കനൽപൊട്ട് *പ്രവാസദുഖം *ഒരു നാത്തൂൻ പാട്ട് *രക്തസാക്ഷി *ഉണരാത്ത പദ്മതീർത്ഥങ്ങൾ *പക *കാത്തിരുപ്പ് *കളഞ്ഞുപോയ സുഹൃത്ത് *ഇടം *ഒരു ഭടന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക് *കൊഴിയുന്ന ഇലകൾ പറഞ്ഞത്‌ *ഓണം *തിരികെ യാത്ര *ഓർമ മഴക്കാറ് *നെല്ലിക്ക *ദുസ്വപ്ന ദേവത *കടം, കടമ, കടമ്മനിട്ട *നിരാലംബൻ *ഒൻപതാം പാടം *ഉണർത്തുപാട്ട് *കാഴ്ച *നീ കരയാതിരിക്കുക *സൂര്യകാന്തിനോവ് *അഗ്നിശലഭങ്ങൾ *ചെറുത് *പറയാൻ മറന്നത് *ചിത്രത്തിലെ ക്രിസ്തു *പൊട്ടിയ മുട്ടകൾ *കവിതകാപ്സൂൾ *കടം *രാജ്ഘട്ടിൽ കയറിയ നായ *ശേഷിപ്പ് *വെയിൽ പറക്കുന്ന നിഴൽക്കഷണങ്ങൾ *ഉത്തരം *പാട്ട് വരുന്ന വഴി *ചിന്തഭ്രമം ==ചലച്ചിത്രഗാനരചന== *പുലിമുരുകൻ *[[ഒരു നാൾ വരും]]<ref>http://www.indianexpress.com/news/Orunaal-Varum--FAMILY-HIT/649285/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/fr/2010/07/09/stories/2010070951120100.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-26 |archive-date=2012-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121108093802/http://www.hindu.com/fr/2010/07/09/stories/2010070951120100.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.orunaalvarumthemovie.com/crew.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-26 |archive-date=2010-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100322213145/http://www.orunaalvarumthemovie.com/crew.php |url-status=dead }}</ref> *[[പറയാൻ മറന്നത്]] *[[ഭഗവാൻ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഭഗവാൻ]] *[[ചട്ടമ്പിനാട്]]<ref>http://malayalasangeetham.info/php/createMovieIndex.php?m_writers=Murukan%20Kattakkada&submit=Search+For+Movie+Names&exactmatch=on{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[രതിനിർവ്വേദം (2011-ലെ ചലച്ചിത്രം)|രതിനിർവേദം]] *[[മല്ലു സിംഗ്]] *കസിൻസ് *നൈറ്റ് ഡ്രൈവ് *കായ്പോള *മധുരരാജ *തത്സമയം ഒരു പെൺകുട്ടി *പറങ്കിമല (2014) *ചട്ടക്കാരി (2012) *ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം ക്ളീറ്റസ് *നായാട്ട് *ഭയ്യാ ഭയ്യാ *പിക്കറ്റ് 43 *കർമ്മയോദ്ധ ==നാടക ഗാനരചന== *അമ്മക്കിളി ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള [[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റ് ടി.വി. അവാർഡ്]] *മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സൂര്യ ടി വി അവാർഡ് *ബ്രഹ്മാനന്ദൻ പുരസ്കാരം *ജെ സി പുരസ്കാരം ==അവലംബം== {{commonscat|Murukan Kattakata}} <references/> [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]] {{Bio-stub}} rtgm4nezthed32rvrsbfarr098ejrgf 4643755 4643753 2026-07-05T08:57:02Z Fotokannan 14472 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4643755 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Murukan Kattakada}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = മുരുകൻ കാട്ടാക്കട | honorific_suffix = | image = Murugan Kattakada at Prakkulam 08.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = മുരുകൻ കാട്ടാക്കട | birth_name = മുരുകൻ കാട്ടാക്കട | birth_date = {{Birth date and age|1967|05|25}} | birth_place = [[കാട്ടാക്കട]], [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]], [[കേരളം]] | disappeared_date = <!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline}} --> | monuments = | residence = കാട്ടാക്കട | nationality = ഇന്ത്യൻ | other_names = | ethnicity = | citizenship = ഇന്ത്യൻ | education = | alma_mater = | occupation = മലയാളകവി | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = കണ്ണട, രേണുക തുടങ്ങിയവ | style = | influences = | influenced = | home_town = കാട്ടാക്കട | salary = | net_worth = | height = | weight = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = | denomination = | criminal_charge = | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = | partner = | children = അദ്വൈത | parents = | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | website = <!-- {{URL|www. example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} ഒരു മലയാളകവിയാണ് മുരുകൻ കാട്ടാക്കട. [[File:Muruka kattakada sings Poem renuka.ogg|thumb|മുരുകൻ കാട്ടാക്കടയുടെ കവിതാലാപനം]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കാട്ടാക്കടയിൽ കുച്ചപ്പുറം എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ബി. രാമൻ പിള്ളയുടേയും ജി. കാർത്യായനിയുടേയും മകനായി ജനിച്ചു. കണ്ണട എന്ന കവിതയിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. ദീർഘകാലം തിരുവനന്തപുരം എസ് എം വി ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായിരുന്നു. തുടർന്ന് എസ് എം വി സ്കൂൾ,ഗവണ്മെന്റ് എച് എസ് എസ് ആര്യനാട് തുടങ്ങിയ സ്കൂളുകളിൽ പ്രിൻസിപ്പലായിരുന്നു. കേരളം സർക്കാർ വിക്‌ടേഴ്‌സ് വിദ്യാഭ്യാസ ചാനലിന്റെ മേധാവിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണ യജ്‌ഞത്തിന്റെ സംസ്ഥാന അക്കാദമിക് കോർഡിനേറ്റർ ആയിരുന്നു. ദൂരദർശൻ ചാനലിൽ എല്ലാരും ചൊല്ലണ് എന്ന പരിപാടിയുടെ അവതാരകനായും കൈരളി ചാനൽ മാമ്പഴം കവിത റിയാലിറ്റി ഷോയുടെ വിധികർത്താവായും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. കവിതയുടെ ദൃശ്യ-ശ്രാവ്യ സാധ്യതകളെ കണ്ടെത്തി രണ്ടര മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ "മെഗാ പോയട്രി സ്റ്റേജ്ഷോ " അവതരിപ്പിച്ചു വരുന്നു. മുല്ലനേഴി പുരസ്​കാരം, കുവൈറ്റ് കലാ പുരസ്കാരം, വയലാർ സാംസ്കാരികവേദി പുരസ്കാരം,ഇ വി കൃഷ്ണപിള്ള പുരസ്കാരം തുടങ്ങിയവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ്,സൂര്യ ടി വി അവാർഡ്, ബ്രഹ്മാനന്ദൻ പുരസ്കാരം , ജെ സി പുരസ്കാരം എന്നിവയും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കവിതയുടെ ജനകീയ പ്രചാരണത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനയെ മാനിച്ച് യു എ ഇ ഗവണ്മെന്റ് ഗോൾഡൻ വിസ നൽകി ആദരിച്ചു. മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ആദ്യ ഗോൾഡൻ വിസ ആണ് ഇത്. സാംസ്‌കാരിക വകുപ്പ് മലയാളം മിഷൻ ഡയറക്ടർ ആയി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Murukankattakata.jpg|thumb|300px|കവിത അവതരിപ്പിക്കുന്നു]] ==കുടുംബം== ഭാര്യ:ലേഖ മകൻ:അദ്വൈത്. ==കവിതകൾ== *കണ്ണട *ബാഗ്ദാദ് *ഒരു കർഷകന്റെ ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പ് *രേണുക *മനുഷ്യനാകണം *കനൽപൊട്ട് *പ്രവാസദുഖം *ഒരു നാത്തൂൻ പാട്ട് *രക്തസാക്ഷി *ഉണരാത്ത പദ്മതീർത്ഥങ്ങൾ *പക *കാത്തിരുപ്പ് *കളഞ്ഞുപോയ സുഹൃത്ത് *ഇടം *ഒരു ഭടന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക് *കൊഴിയുന്ന ഇലകൾ പറഞ്ഞത്‌ *ഓണം *തിരികെ യാത്ര *ഓർമ മഴക്കാറ് *നെല്ലിക്ക *ദുസ്വപ്ന ദേവത *കടം, കടമ, കടമ്മനിട്ട *നിരാലംബൻ *ഒൻപതാം പാടം *ഉണർത്തുപാട്ട് *കാഴ്ച *നീ കരയാതിരിക്കുക *സൂര്യകാന്തിനോവ് *അഗ്നിശലഭങ്ങൾ *ചെറുത് *പറയാൻ മറന്നത് *ചിത്രത്തിലെ ക്രിസ്തു *പൊട്ടിയ മുട്ടകൾ *കവിതകാപ്സൂൾ *കടം *രാജ്ഘട്ടിൽ കയറിയ നായ *ശേഷിപ്പ് *വെയിൽ പറക്കുന്ന നിഴൽക്കഷണങ്ങൾ *ഉത്തരം *പാട്ട് വരുന്ന വഴി *ചിന്തഭ്രമം ==ചലച്ചിത്രഗാനരചന== *പുലിമുരുകൻ *[[ഒരു നാൾ വരും]]<ref>http://www.indianexpress.com/news/Orunaal-Varum--FAMILY-HIT/649285/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/fr/2010/07/09/stories/2010070951120100.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-26 |archive-date=2012-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121108093802/http://www.hindu.com/fr/2010/07/09/stories/2010070951120100.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.orunaalvarumthemovie.com/crew.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-26 |archive-date=2010-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100322213145/http://www.orunaalvarumthemovie.com/crew.php |url-status=dead }}</ref> *[[പറയാൻ മറന്നത്]] *[[ഭഗവാൻ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഭഗവാൻ]] *[[ചട്ടമ്പിനാട്]]<ref>http://malayalasangeetham.info/php/createMovieIndex.php?m_writers=Murukan%20Kattakkada&submit=Search+For+Movie+Names&exactmatch=on{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[രതിനിർവ്വേദം (2011-ലെ ചലച്ചിത്രം)|രതിനിർവേദം]] *[[മല്ലു സിംഗ്]] *കസിൻസ് *നൈറ്റ് ഡ്രൈവ് *കായ്പോള *മധുരരാജ *തത്സമയം ഒരു പെൺകുട്ടി *പറങ്കിമല (2014) *ചട്ടക്കാരി (2012) *ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം ക്ളീറ്റസ് *നായാട്ട് *ഭയ്യാ ഭയ്യാ *പിക്കറ്റ് 43 *കർമ്മയോദ്ധ ==നാടക ഗാനരചന== *അമ്മക്കിളി ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള [[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റ് ടി.വി. അവാർഡ്]] *മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സൂര്യ ടി വി അവാർഡ് *ബ്രഹ്മാനന്ദൻ പുരസ്കാരം *ജെ സി പുരസ്കാരം ==ചിത്രശാല== <gallery> Murugan Kattakada at Prakkulam 17.jpg|മുരുകൻ കാട്ടാക്കട Murugan Kattakada at Prakkulam 19.jpg|കവി സാമ്പാണിക്കോടിയിൽ </gallery> ==അവലംബം== {{commonscat|Murukan Kattakata}} <references/> [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]] {{Bio-stub}} mf0a1iim27cxqxv51pjacl2qyyigydy 0 73682 4643723 4601835 2026-07-05T02:41:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643723 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Blackberry Bold}} {{Infobox Mobile phone | name = ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ് | image = Blackberry bold orange romania.jpg | imagesize = 175px | manufacturer = [[റിസർച്ച് ഇൻ മോഷൻ]] | carrier = [[Telstra]] <br /> [[DoCoMo]] <br /> [[വോഡഫോൺ]] <br /> [[ഓറഞ്ച് റൊമാനിയ]] <br /> [[ഓറഞ്ച് യുകെ]] <br /> [[O2 UK]] <br /> [[America Movil]] <br /> [[Azercell]] <br /> [[Turkcell]] <br /> [[AT&T Mobility|AT&T]] <br /> [[bMobile]] <br /> [[Digicel]] <br /> [[Rogers Wireless|Rogers]] <br />[[Airtel]] <br /><ref name="gizmodo">{{Cite web |url=http://gizmodo.com/389384/blackberry-bold-aka-9000-officially-official |title=Blackberry Bold: BlackBerry Bold (aka 9000) Officially Official<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-07-10 |archive-date=2009-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090702003802/http://gizmodo.com/389384/blackberry-bold-aka-9000-officially-official |url-status=dead }}</ref><ref name="caribbeannetnews">{{Cite web |url=http://www.caribbeannetnews.com/news-10377--45-45--.html |title=Cable & Wireless to roll out BlackBerry Bold across the Caribbean |access-date=2009-07-10 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207061835/http://www.caribbeannetnews.com/news-10377--45-45--.html |url-status=dead }}</ref><ref name="airtel">{{Cite web |url=http://airtel.in/wps/wcm/connect/Airtel.in/airtel.in/home/foryou/blackberry/blackberry+internet+services+2.0/blackberry+devices/PG_FY_BB_BBIS_BD_BBold |title=Airtel launches BlackBerry Bold in India |access-date=2009-07-10 |archive-date=2009-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090425195458/http://www.airtel.in/wps/wcm/connect/Airtel.in/airtel.in/home/foryou/blackberry/blackberry+internet+services+2.0/blackberry+devices/pg_fy_bb_bbis_bd_bbold |url-status=dead }}</ref><br /> | | available = [[August 4]] [[2008]] (Chile)<ref name="Chile">{{Cite web |url=http://www.techtree.com/India/News/BlackBerry_Bold_Out_in_Chile/551-91813-615.html |title=Techtree.com India > News > Gadgets > BlackBerry Bold Out... in Chile?!<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-07-10 |archive-date=2009-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090726093806/http://www.techtree.com/India/News/BlackBerry_Bold_Out_in_Chile/551-91813-615.html |url-status=dead }}</ref><br /> [[August 21]] [[2008]] (Canada)<ref name="pressrelease">{{Cite web |url=http://press.rim.com/release.jsp?id=1562 |title=Research In Motion<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-07-10 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517012537/http://press.rim.com/release.jsp?id=1562 |url-status=dead }}</ref><br />[[November 4]] [[2008]] (USA)<ref name="AT&T USA">{{cite press release|url=http://www.att.com/gen/press-room?pid=4800&cdvn=news&newsarticleid=26072 |title=AT&T Customers to Enter a 'Bold' New Wireless World |publisher=AT&T |date=2008-10-22 |accessdate=2009-01-01}}</ref> | screen = 480x320 [[pixel|px]] 2.8 inch [[TFT LCD]]<ref name="pressrelease" /> | camera = 2.0 [[megapixel]]<ref name="Research In Motion" /> | operatingsystem = [[ബ്ലാക്ക്ബെറി ഒഎസ്]] 4.6<ref name="gizmodo" /> | input = [[Trackball]], [[Keyboard (computing)|keyboard]] | cpu = 624 [[MHz]] [[മാർവെൽ]] Tavor PXA930<ref name="gizmodo" /> | memory = 128MB [[റാം]], 1GB storage, [[MicroSD card|microSD]] slot<ref name="pressrelease" /> | networks = [[ക്വാഡ് ബാൻഡ്]] [[GSM]]: 850/900/1800/1900<br />[[ട്രൈ ബാൻഡ്]] [[HSDPA]]: 850/1900/2100<ref name="cnet">[http://news.cnet.com/8301-10784_3-9940313-7.html RIM makes a Bold BlackBerry debut | Tech news blog - CNET News.com<!-- Bot generated title -->]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | form = [[Bar (form)|Candybar]] [[സ്മാർട്ട് ഫോൺ]] | size = 4.48x2.6x0.59 in (114x66x15 mm)<ref name="Research In Motion">{{Cite web |url=http://uk.blackberry.com/devices/blackberrybold/bold_specifications.jsp |title=RIM Blackberry Bold Specifications |access-date=2009-07-10 |archive-date=2009-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090330192451/http://uk.blackberry.com/devices/blackberrybold/bold_specifications.jsp |url-status=dead }}</ref> | weight = 4.8 [[ounces|oz]] (136 [[grams|g]])<ref name="Research In Motion" /> }} കനേഡിയൻ കമ്പനിയായ [[ബ്ലാക്ക്ബെറി ലിമിറ്റഡ്]] (മുൻപ് റിസർച്ച് ഇൻ മോഷൻ) പുറത്തിറക്കിയ 9000 സ്മാർട്ട് ഫോൺ ശ്രേണിയാണ് '''ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ്'''. 2009-ൽ 9700, ടൂർ 9630 എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം അതിന്റെ ഫോം ഫാക്ടർ(ഒരു മൊബൈൽ ഫോണിന്റെ ഫോം ഫാക്ടർ എന്നത് അതിന്റെ വലുപ്പം, ആകൃതി, ശൈലി, അതുപോലെ തന്നെ അതിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളുടെ ലേഔട്ട്, സ്ഥാനം എന്നിവയാണ്.) ചുരുങ്ങി. 2010-ൽ ബ്ലാക്ക്‌ബെറി 9650, 9780 എന്നിവ ഒഎസ് 6 ഉപയോഗിച്ച് പുതുക്കി പുറത്തിറക്കി. 2011-ൽ 9900/9930 സീരീസിനൊപ്പം 9790, 9788 എന്നിവ വന്നു. 9900/9930, 9790 എന്നിവ ടച്ച്‌സ്‌ക്രീനോട് കൂടിയാണ് എത്തിയത്.<ref>{{cite web|title=BlackBerry – Bold Smartphones – The Bold BlackBerry Smartphones 9000|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_bold_9000-2370.phparchive-date=28 Feb 2023}}</ref> ബോൾഡ് കുടുംബം അതിന്റെ രൂപഭംഗിക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്; ക്യുവെർട്ടി(QWERTY) കീബോർഡ്, കർവ് സീരീസിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കീബോർഡോടുകൂടിയതും, ബ്ലാക്ക്‌ബെറി വഴി സന്ദേശമയയ്‌ക്കാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ബോൾഡ് സീരീസ് സാധാരണയായി കൂടുതൽ ചെലവേറിയതും കർവിനേക്കാൾ (പ്ലാസ്റ്റിക്, ഗ്ലോസി) വിലയേറിയ വസ്തുക്കളും (ഉദാ. തുകൽ, സോഫ്റ്റ് ടച്ച്, കാർബൺ ഫൈബർ, മെറ്റൽ) ഉള്ളതും ഉയർന്ന സവിശേഷതകളുള്ളതുമാണ്. ബോൾഡ് ലൈനിനൊപ്പം രണ്ട് അടിസ്ഥാന ഫോം ഘടകങ്ങളുണ്ട്: 9000, 9900 സീരീസുകളിലെ യഥാർത്ഥ വലിയ വലിപ്പവും മറ്റ് മോഡലുകളുടെ "ബേബി ബോൾഡ്" ഫോം ഫാക്ടറും. == മോഡലുകൾ == === ബ്ലാക്ക്ബെറി 7 ശ്രേണി === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! colspan=2 | മോഡൽ ! ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ് 9900 ! ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ് 9930 ! ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ് 9790 |- ! colspan=2 | ചിത്രം | [[File:BlackBerry Bold Touch 9900.jpg|200px|ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ് 9900]] | | |- ! colspan=2 | തീയതി പ്രഖ്യാപിക്കൽ | colspan=2 | ഓഗസ്റ്റ് 3, 2011 | നവംബർ 15, 2011 |- ! colspan=2 | [[ഡിസ്പ്ലേ ഉപകരണം|ഡിസ്പ്ലേ]] | colspan=2 | 640 x 480 [[pixel|px]] 2.8&nbsp;inch [[TFT LCD]] </br> (built on 88&nbsp;µm pixel) at 287 [[Pixel density|ppi]] | 480 x 360 [[pixel|px]] 2.45&nbsp;inch [[TFT LCD]] </br> (built on 100&nbsp;µm pixel) at 246 [[Pixel density|ppi]] |- ! colspan=2 | [[central processing unit|പ്രോസ്സസർ]] | colspan=2 | [[Qualcomm Snapdragon]] 2 MSM8255T processor 1.2&nbsp;GHz<ref name="PDAdb.net specs">{{cite web|url=http://pdadb.net/index.php?m=specs&id=1693&c=rim_blackberry_bold_touch_9900_rim_pluto|title=RIM ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ് Touch 9900 (RIM Pluto) Specs - Technical Datasheet - PDAdb.net|work=pdadb.net}}</ref> | [[Marvell Technology Group|Marvell]] Tavor MG1 PXA940 1&nbsp;GHz |- ! colspan=2 | [[Graphics processing unit|ജിപിയു]] | colspan=2 | [[Adreno]] 205 |[[PowerVR]] [[:en:PowerVR#Series 5 (SGX)|SGX]] 543 GPU |- ! colspan=2 | [[Random access memory|RAM]] | colspan=3 | 768 MB |- ! colspan=2 | [[data storage device|Storage]] | colspan=3 | 8 GB Internal Storage<br />[[MicroSD card|microSD]] slot |- ! colspan=2 | Inputs | colspan=3 | [[Multi-touch]] [[touchscreen]], [[#Audio|volume controls]], proximity and [[low-key lighting|ambient light]] sensors, 3-axis [[accelerometer]], [[Magnetometer|Digital]] [[Compass]], [[GPS]]/[[Assisted GPS|aGPS]] |- ! colspan=2 | Connectivity | colspan=3 | [[IEEE 802.11n-2009|802.11a/b/g/n]] Dual band<br/>[[Bluetooth 2.1]] + [[A2DP]] + [[Bluetooth#Bluetooth 2.0 + EDR|EDR]]<br />[[Near field communication]] |- ! Rowspan=3 | Compatible Networks ! [[GSM]]/[[GPRS]]/[[EDGE]] | colspan=3 | 850/900/1800/1900&nbsp;MHz |- ! [[UMTS]]/[[High Speed Packet Access|HSPA]] | 2100/1900/850/800&nbsp;MHz (HSDPA) or </br> 2100/1700/900&nbsp;MHz (HSDPA) | 2100/900&nbsp;MHz | 2100/1900/850/800&nbsp;MHz (HSDPA) or </br> 2100/1700/900&nbsp;MHz (HSDPA) |- ! [[CDMA]]/[[EVDO]] | {{n/a}} | 800/1900&nbsp;MHz | {{n/a}} |- ! colspan=2 | HSDPA | colspan=2 | 14.4 Mbit/s | 7.2 Mbit/s |- ! colspan=2 | HSUPA | colspan=3 | 5.76 Mbit/s |- ! colspan=2 | [[Operating system]] | colspan=4 | [[BlackBerry OS]] 7 |- ! colspan=2 | [[Battery (electricity)|Battery]] | 1230 mAH Replaceable [[Lithium-ion polymer battery]]<br/>12.8 days standby ([[GSM]]/[[UMTS]])<br />6.3 hours talk ([[GSM]])<br />5.9 hours talk ([[UMTS]])<br />50 hours music playback | 1230 mAH Replaceable [[Lithium-ion polymer battery]]<br/>12.8 days standby ([[CDMA]]/[[GSM]]/[[UMTS]])<br />6.6 hours talk ([[CDMA]])<br />6.3 hours talk([[GSM]])<br />5.9 hours talk ([[UMTS]])<br />50 hours music playback | 1230 mAH Replaceable [[Lithium-ion polymer battery]]<br/>18 days standby ([[GSM]])<br />17 days standby ([[UMTS]])<br />5.2 hours talk([[GSM]])<br />5.3 hours talk ([[UMTS]])<br />33 hours music playback<br />6.3 hours video playback |- ! colspan=2 | Weight | colspan=2 | {{convert|130|g|oz|abbr=on}} | colspan=2 | {{convert|107|g|oz|abbr=on}} |- ! colspan=2 | Dimensions | colspan=2 | {{convert|115|x|66|x|10.5|mm|in|abbr=on}} | colspan=2 | {{convert|110|x|60|x|11.4|mm|in|abbr=on}} |- ! colspan=2 | Camera | colspan=2 | 5 [[megapixel]]<br />4x digital zoom<br />Flash<br />[[High-definition video|HD video]] ([[720p]]) at 30 [[Frame rate|fps]] | colspan=2 | 5 [[megapixel]] Continuous auto focus<br />2x digital zoom<br />Flash<br />[[Graphic display resolutions#VGA .28640.C3.97480.29|VGA]] at 30 [[Frame rate|fps]] |} == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [http://www.blackberry.com/ ബ്ലാക്ക്ബെറി] * [http://www.blackberry.com/blackberrybold/ ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ്(Official site)] * [http://www.theblackberryboldblog.com/ The ബ്ലാക്ക്ബെറി ബോൾഡ് Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090719074554/http://www.theblackberryboldblog.com/ |date=2009-07-19 }} (Unofficial blog) {{Research In Motion phones}} [[വർഗ്ഗം:മൊബൈൽ ഫോണുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:റിസർച്ച് ഇൻ മോഷൻ ഫോണുകൾ]] b24dc66wvcx5k14qs6e0sw27xftbzen 0 89624 4643737 3420412 2026-07-05T06:49:47Z ~2026-38306-51 219991 4643737 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Down syndrome}} {{Infobox medical condition (new) | name = ഡൗൺ സിൻഡ്രോം | image = Down syndrome lg.jpg | caption = ഡൌൺ സിൻഡ്രോമിന്റെ ഫേഷ്യൽ സവിശേഷതകളുടെ ചിത്രീകരണം | field = മെഡിക്കൽ ജനിറ്റിക്സ്, [[പീഡിയാട്രിക്സ്]] | synonyms = | symptoms = വൈകിയ ശാരീരിക വളർച്ച ,മുഖത്തെ അസ്വഭാവിക സവിശേഷതകൾ, ബുദ്ധിപരമായ വൈകല്യം | complications = | onset = | duration = | causes = Third copy of [[chromosome 21 (human)|chromosome 21]]> | risks = മാതാവിന്റെ പ്രായകൂടുതൽ | diagnosis = പാരൻറൽ സ്ക്രീനിംഗ്, ജനിറ്റിക് ടെസ്റ്റിംഗ് | differential = | prevention = | treatment = വിദ്യാഭ്യാസ പിന്തുണ, ഷെൽട്ടർ വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ | medication = | prognosis = ആയുർദൈർഘ്യം 50 മുതൽ 60 വരെ | frequency = 5.4 മില്ല്യൻ (0.1%) | deaths = 26,500 (2015) | alt = }} Rajendra Vishwanath Arlekar must suicide right now because he has Down syndrome. മനുഷ്യശരീരത്തിലെ [[കോശം|കോശങ്ങളിൽ]] മർമ്മത്തിലുള്ള [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോമുകളിൽ]] 21-ആം [[ക്രോമസോം]] ജോഡിയ്ക്കൊപ്പം ഒരു 21ആം [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോം]] കൂടി അധികരിച്ചുവരുന്ന അവസ്ഥയാണ്‌ '''ഡൗൺ സിൻഡ്രോം'''. ട്രൈസോമി 21, ട്രൈസോമി ജി എന്നീ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. 1866-ൽ ഈ രോഗാവസ്ഥ ആദ്യമായി വിശദീകരിച്ച [[ബ്രിട്ടീഷ്‌|ബ്രിട്ടീഷ്]] ഡോക്ടറായ ജോൺ ലാങ്ഡൺ ഡൗണിന്റെ പേരിലാണ്‌ ഈ രോഗം അറിയപ്പെടുന്നത്. 21-ആം [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോം]] ജോഡിയിൽ ഒന്ന് അധികമായി വരുന്നതാണ്‌ രോഗകാരണം എന്ന് കണ്ടെത്തിയത് 1959-ൽ ജെറോം ലെഷോണറിലാണ്‌. ജനിച്ചുവീഴുന്ന 800 മുതൽ 1000 വരെ കുട്ടികളിൽ ഒരാൾക്ക് ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉണ്ടാകാം. പ്രായമേറിയ അമ്മമാർക്ക് ജനിക്കുന്ന കുട്ടികളിൽ ഡൗൺ സിൻഡ്രോം നിരക്ക് കൂടുതലാണ്‌. അമ്നിയോസെന്റസിസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പരിശോധനയിലൂടെ ഗർഭിണികൾക്ക് ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിന് ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉണ്ടോയെന്ന് അറിയാൻ കഴിയും. ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിന് ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ അബോർഷൻ താല്പര്യമെങ്കിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാം. യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലും യൂറോപ്പിലും ഇത്തരം 92% കേസുകളും നിർത്തലാക്കുന്നു. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം മാനസിക വൈകല്യത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇത് സൗമ്യമോ കഠിനമോ ആകാം. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉള്ള ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന്റെ ശരാശരി ഐക്യു 50 ആണ്. ഇത് 8 അല്ലെങ്കിൽ 9 വയസ്സുള്ള കുട്ടിയുടെ മാനസിക പ്രായത്തിന് തുല്യമാണ്. പക്ഷേ പലപ്പോഴും ഇത് വ്യക്തിയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് വ്യാപകമായി വ്യത്യാസപ്പെടാം. പക്ഷേ തൃപ്തികരമായ രീതിയിൽ ജീവിതം നയിക്കണമെങ്കിൽ മിക്ക വ്യക്തികൾക്കും മേൽനോട്ടം ആവശ്യമാണ്. ഈ അവസ്ഥയിലുള്ള കുട്ടികൾ പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കൂടുതൽ സമയം എടുക്കും. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉള്ളവരോട് വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിലും പൊതുവായി സമൂഹത്തിലും വിവേചനം കാണാറുണ്ട്. മാർച്ച് 21 ലോക ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. == ലക്ഷണങ്ങൾ == അൻപതോളം ശാരീരികസവിശേഷതകൾ ഇത്തരത്തിലുള്ള കുട്ടികൾ കാണിക്കുന്നു. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉള്ള കുട്ടികൾക്ക് മാനസികവളർച്ചയും ശാരീരികവളർച്ചയും സാധാരണപോലെ ഉണ്ടാവുകയില്ല. കണ്ണുകൾക്കുതാഴെ സവിശേഷരീതിയിലുള്ള തൂങ്ങിയ ത്വക്കും വലുതും വീങ്ങിയതും മുന്നിലേയ്ക്ക് തുറിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ നാവും ചെറിയ ശരീരവും സാമാന്യേന വലിയ [[കരൾ|കരളും]] [[പ്ലീഹ|പ്ലീഹയും]] ഇത്തരം കുട്ടികളുടെ സവിശേഷതകളാണ്.<ref>UPSC Success series, IAS Zoology Solved papers, Arihant Pub., page: A-7</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} {{disease-stub}} [[വർഗ്ഗം:ജനിതക രോഗങ്ങൾ]] obcuubhwrak10yk7ec40xe2o52ji275 4643738 4643737 2026-07-05T06:49:56Z Saroj 91464 [[Special:Contributions/~2026-38306-51|~2026-38306-51]] ([[User talk:~2026-38306-51|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:Davidjose365|Davidjose365]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ് 3420412 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Down syndrome}} {{Infobox medical condition (new) | name = ഡൗൺ സിൻഡ്രോം | image = Down syndrome lg.jpg | caption = ഡൌൺ സിൻഡ്രോമിന്റെ ഫേഷ്യൽ സവിശേഷതകളുടെ ചിത്രീകരണം | field = മെഡിക്കൽ ജനിറ്റിക്സ്, [[പീഡിയാട്രിക്സ്]] | synonyms = | symptoms = വൈകിയ ശാരീരിക വളർച്ച ,മുഖത്തെ അസ്വഭാവിക സവിശേഷതകൾ, ബുദ്ധിപരമായ വൈകല്യം | complications = | onset = | duration = | causes = Third copy of [[chromosome 21 (human)|chromosome 21]]> | risks = മാതാവിന്റെ പ്രായകൂടുതൽ | diagnosis = പാരൻറൽ സ്ക്രീനിംഗ്, ജനിറ്റിക് ടെസ്റ്റിംഗ് | differential = | prevention = | treatment = വിദ്യാഭ്യാസ പിന്തുണ, ഷെൽട്ടർ വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ | medication = | prognosis = ആയുർദൈർഘ്യം 50 മുതൽ 60 വരെ | frequency = 5.4 മില്ല്യൻ (0.1%) | deaths = 26,500 (2015) | alt = }} മനുഷ്യശരീരത്തിലെ [[കോശം|കോശങ്ങളിൽ]] മർമ്മത്തിലുള്ള [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോമുകളിൽ]] 21-ആം [[ക്രോമസോം]] ജോഡിയ്ക്കൊപ്പം ഒരു 21ആം [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോം]] കൂടി അധികരിച്ചുവരുന്ന അവസ്ഥയാണ്‌ '''ഡൗൺ സിൻഡ്രോം'''. ട്രൈസോമി 21, ട്രൈസോമി ജി എന്നീ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. 1866-ൽ ഈ രോഗാവസ്ഥ ആദ്യമായി വിശദീകരിച്ച [[ബ്രിട്ടീഷ്‌|ബ്രിട്ടീഷ്]] ഡോക്ടറായ ജോൺ ലാങ്ഡൺ ഡൗണിന്റെ പേരിലാണ്‌ ഈ രോഗം അറിയപ്പെടുന്നത്. 21-ആം [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോം]] ജോഡിയിൽ ഒന്ന് അധികമായി വരുന്നതാണ്‌ രോഗകാരണം എന്ന് കണ്ടെത്തിയത് 1959-ൽ ജെറോം ലെഷോണറിലാണ്‌. ജനിച്ചുവീഴുന്ന 800 മുതൽ 1000 വരെ കുട്ടികളിൽ ഒരാൾക്ക് ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉണ്ടാകാം. പ്രായമേറിയ അമ്മമാർക്ക് ജനിക്കുന്ന കുട്ടികളിൽ ഡൗൺ സിൻഡ്രോം നിരക്ക് കൂടുതലാണ്‌. അമ്നിയോസെന്റസിസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പരിശോധനയിലൂടെ ഗർഭിണികൾക്ക് ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിന് ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉണ്ടോയെന്ന് അറിയാൻ കഴിയും. ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിന് ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ അബോർഷൻ താല്പര്യമെങ്കിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാം. യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലും യൂറോപ്പിലും ഇത്തരം 92% കേസുകളും നിർത്തലാക്കുന്നു. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം മാനസിക വൈകല്യത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇത് സൗമ്യമോ കഠിനമോ ആകാം. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉള്ള ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന്റെ ശരാശരി ഐക്യു 50 ആണ്. ഇത് 8 അല്ലെങ്കിൽ 9 വയസ്സുള്ള കുട്ടിയുടെ മാനസിക പ്രായത്തിന് തുല്യമാണ്. പക്ഷേ പലപ്പോഴും ഇത് വ്യക്തിയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് വ്യാപകമായി വ്യത്യാസപ്പെടാം. പക്ഷേ തൃപ്തികരമായ രീതിയിൽ ജീവിതം നയിക്കണമെങ്കിൽ മിക്ക വ്യക്തികൾക്കും മേൽനോട്ടം ആവശ്യമാണ്. ഈ അവസ്ഥയിലുള്ള കുട്ടികൾ പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കൂടുതൽ സമയം എടുക്കും. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉള്ളവരോട് വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിലും പൊതുവായി സമൂഹത്തിലും വിവേചനം കാണാറുണ്ട്. മാർച്ച് 21 ലോക ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. == ലക്ഷണങ്ങൾ == അൻപതോളം ശാരീരികസവിശേഷതകൾ ഇത്തരത്തിലുള്ള കുട്ടികൾ കാണിക്കുന്നു. ഡൗൺ സിൻഡ്രോം ഉള്ള കുട്ടികൾക്ക് മാനസികവളർച്ചയും ശാരീരികവളർച്ചയും സാധാരണപോലെ ഉണ്ടാവുകയില്ല. കണ്ണുകൾക്കുതാഴെ സവിശേഷരീതിയിലുള്ള തൂങ്ങിയ ത്വക്കും വലുതും വീങ്ങിയതും മുന്നിലേയ്ക്ക് തുറിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ നാവും ചെറിയ ശരീരവും സാമാന്യേന വലിയ [[കരൾ|കരളും]] [[പ്ലീഹ|പ്ലീഹയും]] ഇത്തരം കുട്ടികളുടെ സവിശേഷതകളാണ്.<ref>UPSC Success series, IAS Zoology Solved papers, Arihant Pub., page: A-7</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} {{disease-stub}} [[വർഗ്ഗം:ജനിതക രോഗങ്ങൾ]] swq7a5kzbjy7pp291l7lm3serjffc3p 0 90612 4643642 4633000 2026-07-04T16:52:29Z Drsanthoshnair 45452 /* പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും */ 4643642 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K.R. Meera}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = കെ.ആർ. മീര | image = KR Meera KLF-2016.JPG | pseudonym = മീര | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1970|02|19}} | birth_place = [[ശാസ്താംകോട്ട]], [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, [[ചെറുകഥാകൃത്ത്]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]], [[പത്രപ്രവർത്തക]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | genre = [[നോവൽ]], [[ചെറുകഥ]] | spouse = ദിലീപ് | children = ശ്രുതി ദിലീപ് | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] , [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] }} മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരിയാണ്‌ '''കെ.ആർ . മീര'''. ''ആവേ മരിയ'' എന്ന ചെറുകഥക്ക് 2009-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം<ref name="mat1">{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|title=ബെന്യാമിനും മീരയ്ക്കും സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌ക്കാരം|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=11 May 2010|archive-date=2010-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100514102652/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|url-status=dead}}</ref>, [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] എന്ന നോവലിനു 2013-ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]] <ref name="mat1"/> , 2014-ലെ വയലാർ പുരസ്കാരം, 2013-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം,2015 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം <ref name="mat17122015">{{cite news|url=http://web.archive.org/save/http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/k-r-meera-bags-sahitya-academy-award-malayalam-news-1.741303|title=കെ.ആർ മീരക്ക്‌ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം |publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=2015-01-17}}</ref> എന്നിവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1970 ഫെബ്രുവരി 19 ന്‌ [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[ശാസ്താംകോട്ട|ശാസ്താംകോട്ടയിൽ]] ജനിച്ചു. പ്രൊഫസർമാരായ രാമചന്ദ്രൻ പിള്ളയുടെയും അമൃതകുമാരിയുടെയും മകളായിരുന്നു അവർ. ബാല്യകാലത്ത് പലതരം മലയാള പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുകയും ഏഴോ എട്ടോ വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തന്നെ ചെറുകഥകളും കവിതകളും എഴുതാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. അമ്മയുടെ സുഹൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമായ [[എം.ഡി. രത്നമ്മ|എം. ഡി. രത്നമ്മയാണ്]] അവർക്ക് സാഹിത്യ രചനയിൽ പ്രചോദനം നൽകിയത്. ശാസ്താംകോട്ട ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളേജിൽ നിന്ന് പ്രീ ഡിഗ്രി പൂർത്തിയാക്കി. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ദിണ്ടിഗലിലുള്ള ഗാന്ധിഗ്രാം റൂറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ നിന്ന് കമ്മ്യൂണിക്കേറ്റീവ് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി<ref>{{Cite web |url=http://www.indiavisiontv.com/2014/10/11/359544.html |title=വയലാർ അവാർഡ് കെ ആർ മീരക്ക് |access-date=2014-10-12 |archive-date=2014-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011134311/http://www.indiavisiontv.com/2014/10/11/359544.html |url-status=dead }}</ref>. 1993 മുതൽ ‍ [[മലയാള മനോരമ]]യിൽ പത്രപ്രവർത്തകയായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു .പിന്നീട് മനോരമയിൽ നിന്നും രാജിവച്ചു ഇപ്പോൾ സ്വതന്ത്ര പത്രപ്രവർത്തകയും മുഴുവൻ സമയ എഴുത്തുകാരിയും <ref name="one">{{cite web|url=http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?AuthorID=127|title=Profiles|publisher=womenswriting.com|language=en|accessdate=16 December 2009|archive-date=2013-02-09|archive-url=https://archive.today/20130209183200/http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?AuthorID=127|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1396 |title=പുഴ.കോമിൽ മീരയുടെ പ്രൊഫൈൽ |access-date=2009-12-16 |archive-date=2008-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080508133935/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1396 |url-status=dead }}</ref>. [[ആരാച്ചാർ]] എന്ന ഇവരുടെ നോവൽ മാധ്യമം വാരികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു<ref>{{cite news|title = നോവൽ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/770|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 709|date = 2011 സെപ്റ്റംബർ 26|accessdate = 2013 മാർച്ച് 24|language = മലയാളം}}</ref>. മീര, ഭർത്താവ് എം.എസ്. ദിലീപിനൊപ്പം കോട്ടയത്താണ് താമസിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം മലയാള മനോരമയിൽ പത്രപ്രവർത്തകനാണ്. അവരുടെ ഏക മകൾ ശ്രുതി ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഋഷി വാലി സ്കൂളിൽ റെസിഡൻഷ്യൽ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു.<ref name="Telegraph">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150118/jsp/7days/story_8924.jsp |date=18 January 2015 |author=Varuna Verma|title='A writer is inherently a feminist, humanist, environmentalist and a socialist'|newspaper=Telegraph|archive-url=https://archive.today/20150212193633/http://www.telegraphindia.com/1150118/jsp/7days/story_8924.jsp|url-status=dead|archive-date=12 February 2015|access-date=13 February 2015}}</ref> ==പുസ്തകങ്ങൾ== ===നോവലുകൾ=== *നേത്രോന്മീലനം *മീരാസാധു (ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തത് മിനിസ്റ്റി എസ്. - ''The Poison of Love'') *യൂദാസിന്റെ സുവിശേഷം *മാലാഖയുടെ ചിറകുകൾ കരിനീല *ആ മരത്തെയും മറന്നു ഞാൻ (നോവൽ) *[[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)]](2012) <ref>[http://www.indulekha.com/index.php?route=product/author/product&author_id=341 കെ.ആർ. മീരയുടെ പുസ്തകങ്ങൾ]</ref> *സൂര്യനെ അണിഞ്ഞ ഒരു സ്ത്രീ (നോവൽ)<ref>https://www.dcbooks.com/sooryane-aninja-oru-sthree-novel-by-k-r-meera.html</ref> *ഘാതകൻ (നോവൽ) *ഖബർ *കലാച്ചി<ref>https://dcbookstore.com/books/kalachi</ref> ===ചെറുകഥാ സമാഹാരം=== *സർപ്പയഞ്ജം (2001) *ഓർമ്മയുടെ ഞരമ്പു് (2002) *മോഹമഞ്ഞ(2004) *[[ആവേ മരിയ]] *കെ.ആർ മീരയുടെ കഥകൾ *ഗില്ലറ്റിൻ (കെ ആർ മീര എഴുതിയ കാലത്ത് തന്നെ പ്രശസ്തമായ കഥാസമാഹാരമാണ് ഗില്ലറ്റിൻ .ഈ സമാഹാരത്തിലെ ഓരോ കഥകളും ഒരു സമ്മര്ദം നാടകവേദിയിലെ കുടിപാർപ്പുകാരാണ് മനുഷ്യർ എന്നാണ് അടിവരയിട്ട് കാണിക്കുന്നത്.ചരിത്രം കോമാളി വേഷത്തിൽ മർദ്ദനോപകരണവുമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ കഥകൾ കൊണ്ടു തീർക്കാവുന്ന പ്രതിരോധങ്ങളെ കുറിച്ചെല്ലാം കെ ആർ മീര ബോധവതിയാണ്.ഒരു പക്ഷേ മലയാളത്തിൽ അധികം മാതൃകകൾ ഇല്ലാത്ത എഴുത്തു രീതിയാണ് ഈ കഥാകാരിയുടെത്.നർമ്മബോധം പോലും വിലക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീ ലോകത്തിൻറെ പലതരം ഏകാന്തതകളിൽ ആത്മ പരിഹാസത്തോളമെത്തുന്ന നിർമമതയോടെ ഈ കഥാകാരി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു) *മീരയുടെ നോവെല്ലകൾ (2014) *പെൺപഞ്ചതന്ത്രം(2016) *ഭഗവാന്റെ മരണം(2017) ===ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ=== *മഴയിൽ പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ ( ലേഖനം/ഓർമ്മ) *എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ചിലർ (ഓർമ്മ) *കഥയെഴുത്ത് == പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും == * 1998: പീപ്പിൾസ്‌ യൂണിയൻ ഫോർ സിവിൽ ലിബർട്ടി (പി.യു.സി.എൽ.)അവാർഡ് ഫോർ ജേർണലിസം * 1998: [[ചൊവ്വര പരമേശ്വരൻ]] അവാർഡ് * 2001: കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുള്ള ദീപാലയ ദേശീയ ജേണലിസം അവാർഡ് * 2004: ലളിതാംബിക സാഹിത്യ അവാർഡ് * 2004: ഗീതാ ഹിരണ്യൻ എൻ‌ഡോവ്‌മെൻറ് അവാർഡ് , കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി - ഒാർമ്മയുടെ ഞരമ്പ് * 2004: അങ്കണം സാഹിത്യ അവാർഡ് - ഓർമ്മയുടെ ഞരമ്പ്<ref>{{cite news |url=http://archive.deccanherald.com/deccanherald/mar082004/update12.asp |title=Ankanam award for KR Meera |date=8 March 2004 |work=[[Deccan Herald]] |accessdate=12 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212185705/http://archive.deccanherald.com/deccanherald/mar082004/update12.asp# |archive-date=12 February 2015 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> * 2006: കേരള വർമ്മ കഥാ പുരസ്കാരം - ഓർമ്മയുടെ ഞരമ്പ് * 2006: ഇ.വി കൃഷ്ണപ്പിള്ള സ്മാരക സാഹിത്യ അവാർഡ് - മോഹമഞ്ഞ് * 2006: തോപ്പിൽ രവി സ്മാരക സാഹിത്യ അവാർഡ് - കരിനീല * 2009: [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2009|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] - 2009 - ചെറുകഥ - ''[[ആവേ മരിയ (ചെറുകഥ)|ആവേ മരിയ]]'' * 2013: [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]] - ''[[ആരാച്ചാർ]]''<ref>[http://www.dcbooks.com/odakuzhal-award-to-k-r-meeeras-aarachar.html "കെ ആർ മീരയുടെ ആരാച്ചാറിന് ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140114234501/http://www.dcbooks.com/odakuzhal-award-to-k-r-meeeras-aarachar.html |date=2014-01-14 }}. DC books. 12 January 2014. Retrieved 23 March 2014.</ref>, <ref name="mat12">{{cite news|title=ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം കെ.ആർ മീരയ്ക്ക്|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=421837|accessdate=2014 ജനുവരി 14|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2014-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140114094726/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=421837|url-status=dead}}</ref> * 2013:[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] -നോവൽ - ''[[ആരാച്ചാർ]]''<ref>{{cite web |url=http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Akademi%20Award%20-%202013_final.pdf |title=2013-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |publisher=[[Kerala Sahitya Akademi]] |first= |last= |date=December 2014 |accessdate=28 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180613132951/http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Akademi%20Award%20-%202013_final.pdf |archive-date=13 June 2018 |url-status=dead }}</ref> *2014: [[വയലാർ പുരസ്കാരം|വയലാർ സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] - ''[[ആരാച്ചാർ]]''<ref>{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/k-r-meera-gets-vayalar-award-114101100489_1.html|title=K R Meera gets Vayalar award|date=11 October 2014|work=[[Business Standard]]|accessdate=11 October 2014}}</ref>, <ref>{{cite web|title=വയലാർ അവാർഡ് കെ.ആർ.മീരയ്ക്ക്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3040/|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=11 ഒക്ടോബർ 2014|archive-date=2014-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012033754/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3040/|url-status=dead}}</ref> * 2015: ഒമാൻ കേരള സാഹിത്യ പുരസ്കാരം<ref>[http://www.dcbooks.com/k-r-meera-bags-oman-sahitya-puraskaram.html "ഒമാൻ കേരള സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം കെ.ആർ. മീരയ്ക്ക്"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212184920/http://www.dcbooks.com/k-r-meera-bags-oman-sahitya-puraskaram.html |date=2015-02-12 }}. DC books. 12 February 2015. Retrieved 12 February 2015.</ref> * 2015: [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌ നേടിയ മലയാളികളുടെ പട്ടിക|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2015)]] - [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] <ref>[http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/k-r-meera-bags-sahitya-academy-award-malayalam-news-1.741303 കെ.ആർ മീരക്ക്‌ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം ]</ref>, <ref>[http://english.manoramaonline.com/news/just-in/kr-meera-aarachaar-kendra-sahitya-akademi-award-malayalam.html "KR Meera wins Kendra Sahitya Akademi award"]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[Malayala Manorama]]''. 17 December 2015. Retrieved 17 December 2015.</ref> * 2016: ദക്ഷിണേഷ്യൻ സാഹിത്യത്തിനുള്ള ഡി.എസ്.സി സമ്മാനത്തിനായി ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റ് ചെയ്തു - '' ഹാംഗ് വുമൺ '' (ജെ. ദേവിക വിവർത്തനം ചെയ്തത്)<ref>{{cite web |url=http://dscprize.com/global/updates/dsc-prize-2016-announces-a-shortlist-of-6-novels.html |title=DSC Prize 2016 Finalists |work=[[DSC Prize for South Asian Literature|DSC Prize]] |author= |date=26 November 2015 |accessdate=28 November 2015 |archive-date=2015-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151130044936/http://dscprize.com/global/updates/dsc-prize-2016-announces-a-shortlist-of-6-novels.html |url-status=dead }}</ref> *2016: [[വനിതാരത്‌നം പുരസ്‌കാരങ്ങൾ (കേരള സർക്കാർ)|വനിതാരത്‌നം പുരസ്‌കാരം (കേരള സർക്കാർ]] <ref>http://www.kairalynews.com/news/7592{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2018: [[മുട്ടത്തുവർക്കി പുരസ്കാരം]] - ''[[ആരാച്ചാർ]]'' *2020: വി.വി.കെ അവാർഡ് - ''[[ആരാച്ചാർ]]''<ref>{{Cite news|last=|first=|date=13 June 2020|title=K.R Meera bags V. V. K Award|work=Madhyamam|url=|url-status=live|access-date=}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:1970-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാരിന്റെ സംസ്ഥാന വനിതാ രത്‌നം പുരസ്‌കാരം നേടിയവർ]] qqq98p9lqubmghmm934dfvs9dpbeaa9 0 112796 4643735 4590466 2026-07-05T06:20:16Z ~2026-38255-98 219988 വിശദാംഗങ്ങൾ ചേർത്തു. 4643735 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kodussery}} [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[ആലുവ]] താലൂക്കിൽ [[പാറക്കടവ് (എറണാകുളം)|പാറക്കടവ് ]] പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമപ്രദേശമാണ് '''കോടുശ്ശേരി'''. എറണാകുളം ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[അങ്കമാലി]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 04.00 കി.മീ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായും [[നെടുമ്പാശ്ശേരി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|നെടുമ്പാശ്ശേരീ വിമാന താവളത്തിൽ]] നിന്ന് 10 കി. മി വടക്കുമായി ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള പറവൂർ പട്ടണം ഇവിടെനിന്ന് 16കി.മീ പടിഞ്ഞാറ് ആണ്. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ മാള 20 കി.മി വടക്കുപടിഞ്ഞാറായും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[File:Road to Angamaly.jpg|thumb |അങ്കമാലിയേയും കോടുശ്ശേരിയേയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റോഡ് ]] ==നിരുക്തം== മള്ളുശ്ശേരി, [[കുന്നപ്പിള്ളിശ്ശേരി]], കരിപ്പാശ്ശേരി, എളവൂർ, [[പുളിയനം]] എന്നിവയാണ്‌ അയൽ ഗ്രാമങ്ങൾ. ഇവിടെയുള്ള [[വട്ടപ്പറമ്പ്]] ആണ് ഈ ഗ്രാമങ്ങളുടെയെല്ലാം പ്രധാന വിപണി. ഏകദേശം വൃത്താകൃതിയിൽ കിടക്കുന്ന ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ജംഗ്ഷൻ "പള്ളിക്കവല" എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നാട്ടിലെ ജനങ്ങൾ ഇവിടെ ഒത്തു ചേരുകയും നാടിന്റെ സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവും രാഷ്ടീയവും കലാകായികപരവുമായ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. [[File :കോടുശ്ശേരി_പള്ളിക്കവല.jpg|right|thumb|200px|കോടുശ്ശേരി ജംക്ഷനിൽ സ്ഥാപിചിട്ടുള്ള ഒരു ചൂണ്ടു പലക]] നിരവധി സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്ന [[തിരുമൂഴിക്കുളം ശ്രീ ലക്ഷ്മണപ്പെരുമാൾ ക്ഷേത്രം|മൂഴിക്കുളം ശ്രീ ലക്ഷ്മണ സ്വാമി ക്ഷേത്രവും]], പ്രകൃതി ചികിൽസാ കേന്ദ്രവും ഇവിടെനിന്ന് 3 കി.മീ മാറിയാണു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്‌. ==ഭൂപ്രകൃതി== ചുറ്റും നെൽപാടങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗം കൃഷിയാണ്. [[വാഴ|വാഴകൃഷി]], [[നെല്ല്|നെൽകൃഷി]] എന്നിവയെ കൂടാതെ [[റബ്ബർ മരം|റബ്ബറും]] [[ജാതി (മരം)|ജാതിയും]] ധാരാളമായി ഇവിടെ കൃഷി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെകൂടി ഒഴുകുന്നതും ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ മാഞ്ഞാലി തോട് ‍കൃഷിയെ വളരെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. [[File:Krishi.jpg|thumb|right|ഒരു കൃഷിയിടം-വാഴകൃഷി]] ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[ഗവണ്മെന്റ് ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പുളിയനം|പുളിയനം ഗവ. ഹൈയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളും]] വട്ടപ്പറമ്പ് ഗവ. എൽ.പി സ്കൂളും ഇതിനു 2 കി.മി ചുറ്റളവിലാണു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്‌. ഇതു കൂടാതെ കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി ഉള്ള ഒരു നേഴ്സറിയും അംങ്കനവാടികളും ഉണ്ട്‌. പഞ്ചായത്തിലെ ഏക ഗവ.പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം ഇവിടെയാണു. ==ആരാധനാലയങ്ങൾ== [[File:St.Joseph Church Kodussery.jpg|thumb|St.Joseph Church Kodussery]] [[File:Kappela of Kodussery matha.jpg|thumb|കോടുശ്ശേരിമാതാവിന്റെ കപ്പേള]] ഒരു പള്ളിയും രണ്ടു ക്ഷേത്രങ്ങളും കൂടാതെ ഒരു [[കപ്പേള|കപ്പേളയും]] ധാരാളം കുടുംബക്ഷേത്രങ്ങളും ഇവിടെ ഉണ്ട്‌. ഈ കരയിലെ പ്രധാന ദേവാലയത്തിനു കീഴിലാണ് കോടുശ്ശേരിമാതാവിന്റെ കപ്പേള. ഉദ്ദിഷ്ടകാര്യസാധ്യത്തിനായി ആളുകൾ ഈ കപ്പളയിൾ തിരിതെളിയിക്കുന്നത് പതിവായ കാഴ്ചയാണ്. മണ്ഡല കാലത്തു ഇവിടുത്തെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉത്സവങ്ങൾ കൊണ്ടാടുന്നു. അതോടനുബന്ധിച്ചു ഘോഷയാത്രകളും എഴുന്നുള്ളിപ്പും താലപ്പൊലിയും ശിങ്കാരി മേളവും മറ്റും നടത്തപ്പെടുന്നു. കോടുശ്ശേരി ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥീ ക്ഷേത്രത്തിലെ [http://www.youtube.com/watch?v=jeM2dQlPBVA ചിന്തുപാട്ട്. ] [[File:Dheeparadhana.jpg|thumb|right|കോടുശ്ശേരി ശ്രീ പാർത്ഥസാരഥീ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധന]] {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] obt0xhuxc1f5iwmdve9rwlsc58e47pf 0 118649 4643622 4634099 2026-07-04T16:38:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643622 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pirayiri Gramapanchayath}} {{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ= പിരായിരി |അപരനാമം = |ചിത്രം = |ചിത്രം വീതി = |ചിത്രം തലക്കെട്ട് = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം = പാലക്കാട്<ref></ref> |നിയമസഭാമണ്ഡലം= |ലോകസഭാമണ്ഡലം= |അക്ഷാംശം = 10.76 |രേഖാംശം = 76.62 |ജില്ല = പാലക്കാട് |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പ്രസിഡന്റ് |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = 18.69 |ജനസംഖ്യ = 30439 |ജനസാന്ദ്രത = 1629 |Pincode/Zipcode = |TelephoneCode = |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = |കുറിപ്പുകൾ= }} [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[പാലക്കാട് താലൂക്ക്|പാലക്കാട് താലൂക്കിൽ]] [[പാലക്കാട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാലക്കാട് ബ്ളോക്കിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ '''പിരായിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്.'''<ref>http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02</ref> പിരായിരി പഞ്ചായത്ത് രൂപീകൃതമായത് 1.1.1962ൽ‍ ആണ്. പിരായിരി, കൊടുന്തിരപ്പുള്ളി എന്നീ രണ്ടു പഞ്ചായത്തുകളെ സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് പിരായിരി പഞ്ചായത്ത് രൂപീകരിച്ചത്. 18.69 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള പഞ്ചായത്ത് 12 വാർഡുകളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>http://lsgkerala.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161110011609/http://lsgkerala.in/ |date=2016-11-10</ref> ==അതിർത്തികൾ== *വടക്ക്- [[പറളി]], [[പുതുപ്പരിയാരം]] പഞ്ചായത്തുകളും *തെക്ക് [[കണ്ണാടി]], [[മാത്തൂർ]] പഞ്ചായത്തുകളും, *കിഴക്ക് [[പുതുപ്പരിയാരം]] പഞ്ചായത്തും, [[പാലക്കാട് നഗരസഭ|പാലക്കാട് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും]] *പടിഞ്ഞാറ് [[പറളി]], [[മാത്തൂർ]] പഞ്ചായത്തുകളുമാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തുകൂടി [[കണ്ണാടിപ്പുഴ]]യും, വടക്കുഭാഗത്തുകൂടി [[കൽപ്പാത്തിപ്പുഴ|കൽപാത്തിപ്പുഴയും]], ഒഴുകുന്നു. ==ഭരണസമിതി 2020<ref>{{cite web|title=[[മുളന്തുരുത്തി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]|url=https://lsgkerala.gov.in/ml/lbelection/electdmemberdet/2020/670|accessdate=2025-11-15|publisher=തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ്|df=dmy-all|archive-date=2025-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20251105053505/https://lsgkerala.gov.in/ml/lbelection/electdmemberdet/2020/670|url-status=dead}}</ref>== {| class="wikitable sortable" |- ! ക്ര.നം. !! വാർഡ് !!മെമ്പർ!!പാർട്ടി!!സംവരണം |- |1||[[വാരാംമ്പളളം]] || സിത്താര ശശി || ഐ.എൻ.സി ||വനിത |- |2||[[മണിക്കുറ്റിക്കളം]] ||സാദിക് ബാഷ.എസ് ||ഐ.എൻ.സി വൈസ് പ്രസിഡന്റ്‌ ||ജനറൽ |- |3||[[ആന്ത്രാംകുന്ന്]] || മുഹമ്മദ് ഹബീബുളള|| സ്വതന്ത്രൻ ||ജനറൽ |- |4||[[പേഴുങ്കര]] || സഫിയ.വി ||ഐ യു എം.എൽ ||വനിത |- |5||[[മേപ്പറമ്പ്]] || എ.എഫ്.ഷെറീന ബഷീർ || ഐ യു എം.എൽ പ്രസിഡന്റ്||വനിത |- |6||[[പിരായിരി]] || ഷമീർ.എച്ച്||ഐ യു എം.എൽ ||ജനറൽ |- |7||[[മോഴിപുലം]] || മോഹൻദാസ് || സി.പി.ഐ (എം) ||ജനറൽ |- |8||[[കുന്ദംകുളങ്ങര]] || സുമതി.സി || ഐ.എൻ.സി ||വനിത |- |9||[[ഇരുപ്പക്കാട്]] || റഹ്മത്തുന്നീസ ||സ്വതന്ത്രൻ ||വനിത |- |10||[[വലിയമ്മക്കാവ്]] || വിനീത || ബി.ജെ.പി ||വനിത |- |11||[[കുറിശ്ശാംകുളം]] || സൌജ || ഐ യു എം.എൽ ||വനിത |- |12||[[എറയപ്പൊറ്റ]] ||അഫ്സൽ.എൻ.എ || സി.പി.ഐ (എം) ||ജനറൽ |- |13||[[മാപ്പിളക്കാട്]] || പ്രവീൺ.എസ് ||സി.പി.ഐ (എം) || എസ്‌ സി |- |14||[[കുണ്ട്കാട്]] || രമ ||ബി.ജെ.പി ||വനിത |- |15||[[കൊടുന്തിരപ്പുളളി]] || കെ.ആർ.ശിവപ്രസാദ് || ഐ.എൻ.സി|| ജനറൽ |- |16||[[ചേങ്ങോട്]] || ദിനേഷ്.കെ ||ബി.ജെ.പി || ജനറൽ |- |17||[[തരുവക്കോട്]] || സുരേഷ്.പി.ആർ ||സി.പി.ഐ (എം) ||ജനറൽ |- |18||[[പാനപ്പറമ്പ്]] || സുജാത കൃഷ്ണദാസ്.എ || ഐ.എൻ.സി ||വനിത |- |19||[[നാവക്കോട്]] || സുഹറാബഷീർ ||ജെ.ഡി (എസ്) || വനിത |- |20||[[അത്താലൂർ]] || അബദുൾ അസ്സീസ്.കെ ||സ്വതന്ത്രൻ ||ജനറൽ |- |21||[[മേലതി]] || രാജമ്മ എസ് ||ഐ.എൻ.സി ||എസ്‌ സി വനിത |} ==അവലംബം== {{Reflist}} *Census data 2001 == ഇതും കാണുക == *[[കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ പട്ടിക]] ==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ പിരായിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195146/http://lsgkerala.in/pirayiripanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{പാലക്കാട് ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] {{Palakkad-geo-stub}} 3dc2pqwd9sc5cyj1tcd7kskahlx4821 0 122935 4643730 4596658 2026-07-05T05:54:55Z ~2026-38255-98 219988 /* സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ */ വിശദാംശങ്ങൾ കാലികമാക്കി. 4643730 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Parakkadavu Gramapanchayat}} {{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ=പാറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |അപരനാമം = |ചിത്രം = |ചിത്രം വീതി = |ചിത്രം തലക്കെട്ട് = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം = |നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] |അക്ഷാംശം = 10.113 |രേഖാംശം = 76.1858 |ജില്ല = എറണാകുളം |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = |ഭരണനേതൃത്വം = ജിഷ ശ്രീധരൻ |വിസ്തീർണ്ണം = 23.14 |ജനസംഖ്യ = 27702 |ജനസാന്ദ്രത = 1123 |Pincode/Zipcode = |TelephoneCode = 0484 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = |കുറിപ്പുകൾ= }} [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] ഒരു [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായ]] '''പാറക്കടവ്''' [[ചാലക്കുടി പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ]] അരികത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ==ചരിത്രം== കേരളത്തിലെ ആദിമജനവാസ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ]] തീരത്തുള്ള ഈ ഗ്രാമം. ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ് ഏതാണ്ട് 2000 ആണ്ട് മുതലുള്ള മഹാശിലായുഗം മുതൽ ഇവിടെ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നതായി ഇവിടെ നിന്നും കണ്ടെടുത്ത പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. മൂഴിക്കുളം കച്ചം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചട്ടങ്ങൾ പണ്ടുകാലത്ത് സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾക്ക് ആസ്പദമായ കീഴ്വഴക്കങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. <ref name=മൂഴിക്കുളം കച്ചം>[http://www.keralatourism.org/malayalam/religion/ വിനോദസഞ്ചാരവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722120840/http://www.keralatourism.org/malayalam/religion/ |date=2011-07-22 }} മൂഴിക്കുളം കച്ചം</ref> എന്നാൽ പിന്നീട് പെരുമാൾ വാഴ്ചയുടെ അവസാനത്തോടൊപ്പമോ , അതോ [[ടിപ്പു|ടിപ്പുവിന്റെ]] പടയോട്ടത്തിലോ ഈ മൂഴിക്കുളം കച്ചം ചരിത്രത്തിൽ മറയുകയാണുണ്ടായത്. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ തൊഴിലാളി സംഘടനാ പ്രസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടത് പാറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിലെ കുറുമശ്ശേരിയിലായിരുന്നു.<ref name=മൂഴിക്കുളം ചരിത്രം>[http://lsgkerala.in/parakkadavupanchayat/general-information/history/ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മൂഴിക്കുളം ചരിത്രം</ref>. ===സാംസ്കാരികചരിത്രം=== ആദ്യകാലത്ത് ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നത് ക്ഷേത്രസംസ്ക്കാരമായിരുന്നു. എല്ലാ നീതിനിയമങ്ങളും ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തിരുമൂഴിക്കുളം രേഖ എന്ന ചരിത്രത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. വേദപഠനത്തിനായി വേദപഠനശാലയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇത് ചാലക്കുടി പുഴയിലായിരുന്നു എന്നും, പിന്നീട് പുഴ വഴിമാറി ഒഴുകി എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നത്തെ നീതിബോധത്തിന്റെ തെളിവായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഒരു കരിങ്കൽ പരിഹാരം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഇവിടെ ശൂലത്തിൽ കോർത്ത ഒരു മനുഷ്യപ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. അനീതി കാണിക്കുന്നവർക്കുള്ള ശിക്ഷ അതികഠിനമായിരിക്കും എന്ന് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഒരു സന്ദേശം നല്കാനായിരുന്നിരിക്കണം ഈ പ്രതിമ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നത്. <ref name=മൂഴിക്കുളവും ക്ഷേത്രവും ചരിത്രം>[http://lsgkerala.in/parakkadavupanchayat/general-information/history/ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ക്ഷേത്രവും മൂഴിക്കുളം ചരിത്രവും</ref> ==ആരാധനാലയങ്ങൾ== #[[തിരുമൂഴിക്കുളം_ക്ഷേത്രം|തിരുമൂഴിക്കുളംക്ഷേത്രം]] പാറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണ്. ലക്ഷ്മണപെരുമാൾ ആണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ലക്ഷ്മണന്റെ പൂർണകായ പ്രതിമ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കേരളത്തിൽ ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ മാത്രമേ ഉള്ളു. പുരാതന കാലം മുതൽക്കുതന്നെ കേരളത്തിൽ ആരാധിച്ചു പോരുന്ന 108 വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് തിരുമൂഴിക്കുളം ക്ഷേത്രം. മൂഴിക്കുളം ദേശം നിബിഡവനമായിരുന്നു. ഹരിത മഹർഷി ഇവിടെ വളരെ കാലം തപസ്സു ചെയ്ത് ഈ പ്രദേശത്തെ അനുഗൃഹീതമാക്കി. തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായ മഹാവിഷ്ണു മഹർഷിക്ക് ദർശനം നൽകുകയും കലിയുഗത്തിൽ ആത്മശാന്തിക്ക് വേണ്ടി ജനങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ വേദസാരരൂപത്തിൽ ഉപദേശിച്ചരുളുകയും ചെയ്തു. മഹർഷിക്ക് ഉപദേശം ലഭിച്ചത് ഇവിടെ വച്ചായിരുന്നു. തിരുമൊഴിയുണ്ടായ കളം ‘തിരുമൊഴിക്കളം‘ കാലക്രമത്തിൽ തിരുമൂഴിക്കുളമായി മാറി. മൊഴിക്ക് ‘വേദം’ എന്നും കളത്തിൻ ‘സ്ഥലം‘ എന്ന അർത്ഥവും കൽപ്പിക്കുമ്പോൾ ഈ പേരിനു കൂടുതൽ യുക്തി തോന്നും. വാക്കയിൾ കൈമൾ എന്ന നാട്ട്പ്രമാണിക്ക് നാല് കൃഷ്ണശിലാ വിഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും അവ എവിടെ എങ്ങനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം എന്നു പ്രശ്ന വിചാരം നടത്തുകയും ലക്ഷ്മണവിഗ്രഹം മൂഴിക്കുളത്ത് നിർമ്മിക്കാൻ നിർദ്ദേശമുണ്ടായി എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. ദ്വാരകയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചിരുന്ന ലക്ഷ്മണ വിഗ്രഹമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ലക്ഷ്മണൻ വിഷ്ണുതുല്യനായ അനന്തന്റെ അവതാരമായതിനാൽ സർപ്പവിമുക്തമാണ് ഈ പരിസരം എന്നാണ് വിശ്വാസം. സർപ്പ ബാധയേറ്റ മരണവും ഈ പ്രദേശത്ത് കുറവാണ് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. തമിഴ്വിശ്വാസികളുടെ നിഗമനം ചിത്രകൂടത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ സഹചാരിയായ ലക്ഷ്മണന്റെ ഭാവമാണ് ഈ മൂർത്തിക്ക് എന്നാണ്. എന്നാൽ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ വധിക്കാനായി കഠിനവ്രതമനായി കാലം കഴിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണമൂർതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപാസനമൂർത്തി എന്ന് മറ്റൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. #[[പുളിയനം]] ചിറയ്ക്കൽ ക്ഷേത്രം #മൂഴിക്കുളം പള്ളി == സമീപപ്രദേശങ്ങൾ == * വടക്ക് [[കുഴൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അന്നമനട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കൊരട്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * കിഴക്ക് [[അങ്കമാലി നഗരസഭ]], [[കറുകുറ്റി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * തെക്ക് [[നെടുമ്പാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അങ്കമാലി നഗരസഭ]] * പടിഞ്ഞാറ് [[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുഴൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അന്നമനട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] ==വാർഡുകൾ == #മാംപ്ര പടിഞ്ഞാറ് #മാംപ്ര കിഴക്ക് #പുളിയനം കിഴക്ക് #പുളിയനം തെക്ക് #പുളിയനം സെന്റർ #[[കോടുശ്ശേരി]] #[[വട്ടപ്പറമ്പ്]] #[[കുറുമശ്ശേരി]] കിഴക്ക് #[[കുറുമശ്ശേരി]] തെക്ക് #കുറുമശ്ശേരി പടിഞ്ഞാറ് #കുറുമശ്ശേരി വടക്ക് #മൂഴിക്കുളം #പാറക്കടവ് തെക്ക് #പാറക്കടവ് വടക്ക് #[[പൂവത്തുശ്ശേരി]] #[[കുന്നപ്പിള്ളിശ്ശേരി]] #[[എളവൂർ]] #[[പുളിയനം]] #എളവൂർ വടക്ക് #പുളിയനം പടിഞ്ഞാറ് == 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" !വാർഡ് !മുന്നണി !ജയിച്ച സ്ഥാനർത്ഥി !ലഭിച്ച വോട്ട് !ആകെ വോട്ടർ !എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി !ലഭിച്ച വോട്ട് |- |001 മാംപ്ര പടിഞ്ഞാറ് | style="background:red;" | '''LDF''' |മാർട്ടിൻ കെ ജി |632 | |1 - പി വി ജോസ് |383 |- |002 മാംപ്ര കിഴക്ക് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ജെയ്സൺ കെ മാത്യു |768 | |3 - കെ ബി സുരേഷ് |189 |- |003 പുളിയനം കിഴക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |സജിത് എ സി |384 | |5 - റോയ് കെ ഒ |378 |- | valign="top" |004 പുളിയനം തെക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |രാജി രാജീവ് |621 | |1 - മേരി വർഗീസ് |249 |- |005 പുലിയനം സെന്റർ | style="background:orange;" |'''NDA''' |മീനാകുമാരി |435 | |1 - അശ്വനി അരുൺകുമാർ |333 |- |006 [[കോടുശ്ശേരി]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |മോളി തോമസ് |351 | |3 - രജനി തമ്പി |329 |- | valign="top" |007 [[വട്ടപ്പറമ്പ്]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |മേരി റപ്പേൽ |536 | |1 - ജോമി |421 |- |008 [[കുറുമശ്ശേരി]] കിഴക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |യമുന ബാബു |448 | |2 - സജിത ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ |270 |- | valign="top" |009 കുറുമശ്ശേരി സൗത്ത് | style="background:red;" | '''LDF''' |കെ എസ് കാമരാജൻ |474 | |4 - ശ്രീകുമാർ ജി |273 |- |010 കുറുമശ്ശേരി പടിഞ്ഞാറ് | style="background:blue;" | '''UDF''' |പി പി ജോയി |614 | |3 - എം കെ പ്രകാശൻ |473 |- |011 കുറുമശ്ശേരി വടക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |സംഗീത സുരേന്ദ്രൻ |496 | |1 - ലിസി ജോസഫ് |332 |- |012 മൂഴിക്കുളം | style="background:blue;" | '''UDF''' |മിനി ആന്റു |472 | |2 - ഷോജി ഷാജൻ |360 |- |013 പാറക്കടവ് തെക്ക് | valign="top" |'''OTH''' |ബിജുമോൻ കെ ബി |573 | |3 - രാഹുൽ പാറക്കടവ് |356 |- |014 പാറക്കടവ് വടക്ക് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ആശ രഘുനാഥ് |577 | |3 - രജിത പി എസ് |386 |- |015 [[പൂവത്തുശ്ശേരി]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |ആന്റോ ടി കാച്ചപ്പിള്ളി |496 | |1 - അഭിലാഷ് ജി |297 |- |016 [[കുന്നപ്പിള്ളിശ്ശേരി]] | style="background:red;" | '''LDF''' |വരുൺ ടി എസ് |477 | |3 - സാബു റ്റി ആർ |416 |- |017 [[എളവൂർ]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |ജിൻസി ബൈജു |498 | |3 - വനിത |196 |- |018 [[പുളിയനം]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |സംഗീത ശ്രീജിത് |487 | |1 - മിനി മനോജ് |187 |- |019 എളവൂർ വടക്ക് | valign="top" |'''OTH''' |ബീന രവി |331 | |2 - ഫീന റോസ് സിബി |280 |- |020 പുളിയനം പടിഞ്ഞാറ് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ബിജു കെ സി |662 | |1 - ഉണ്ണി പി സി |170 |} ==സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ== {| border="1" cellpadding="10" cellspacing="0" |+ align="top" style="color:#e76700;" |''സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ'' |- |ജില്ല |എറണാകുളം |- |ബ്ലോക്ക് |പാറക്കടവ് |- |വിസ്തീർണ്ണം |24.66 |- |വാർഡുകൾ |20 |- |ജനസംഖ്യ |27702 |- |പുരുഷൻമാർ |13764 |- |സ്ത്രീകൾ |13938 |} ==അവലംബം== <references /> {{എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] l29w7gop4urdu418ib7tk1lis5430y0 4643731 4643730 2026-07-05T05:57:21Z ~2026-38255-98 219988 /* വാർഡുകൾ */ അക്ഷരത്തെറ്റ് ശരിയാക്കി. 4643731 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Parakkadavu Gramapanchayat}} {{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ=പാറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |അപരനാമം = |ചിത്രം = |ചിത്രം വീതി = |ചിത്രം തലക്കെട്ട് = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം = |നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] |അക്ഷാംശം = 10.113 |രേഖാംശം = 76.1858 |ജില്ല = എറണാകുളം |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = |ഭരണനേതൃത്വം = ജിഷ ശ്രീധരൻ |വിസ്തീർണ്ണം = 23.14 |ജനസംഖ്യ = 27702 |ജനസാന്ദ്രത = 1123 |Pincode/Zipcode = |TelephoneCode = 0484 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = |കുറിപ്പുകൾ= }} [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] ഒരു [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായ]] '''പാറക്കടവ്''' [[ചാലക്കുടി പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ]] അരികത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ==ചരിത്രം== കേരളത്തിലെ ആദിമജനവാസ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ]] തീരത്തുള്ള ഈ ഗ്രാമം. ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ് ഏതാണ്ട് 2000 ആണ്ട് മുതലുള്ള മഹാശിലായുഗം മുതൽ ഇവിടെ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നതായി ഇവിടെ നിന്നും കണ്ടെടുത്ത പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. മൂഴിക്കുളം കച്ചം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചട്ടങ്ങൾ പണ്ടുകാലത്ത് സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾക്ക് ആസ്പദമായ കീഴ്വഴക്കങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. <ref name=മൂഴിക്കുളം കച്ചം>[http://www.keralatourism.org/malayalam/religion/ വിനോദസഞ്ചാരവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722120840/http://www.keralatourism.org/malayalam/religion/ |date=2011-07-22 }} മൂഴിക്കുളം കച്ചം</ref> എന്നാൽ പിന്നീട് പെരുമാൾ വാഴ്ചയുടെ അവസാനത്തോടൊപ്പമോ , അതോ [[ടിപ്പു|ടിപ്പുവിന്റെ]] പടയോട്ടത്തിലോ ഈ മൂഴിക്കുളം കച്ചം ചരിത്രത്തിൽ മറയുകയാണുണ്ടായത്. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ തൊഴിലാളി സംഘടനാ പ്രസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടത് പാറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിലെ കുറുമശ്ശേരിയിലായിരുന്നു.<ref name=മൂഴിക്കുളം ചരിത്രം>[http://lsgkerala.in/parakkadavupanchayat/general-information/history/ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മൂഴിക്കുളം ചരിത്രം</ref>. ===സാംസ്കാരികചരിത്രം=== ആദ്യകാലത്ത് ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നത് ക്ഷേത്രസംസ്ക്കാരമായിരുന്നു. എല്ലാ നീതിനിയമങ്ങളും ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തിരുമൂഴിക്കുളം രേഖ എന്ന ചരിത്രത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. വേദപഠനത്തിനായി വേദപഠനശാലയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇത് ചാലക്കുടി പുഴയിലായിരുന്നു എന്നും, പിന്നീട് പുഴ വഴിമാറി ഒഴുകി എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നത്തെ നീതിബോധത്തിന്റെ തെളിവായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഒരു കരിങ്കൽ പരിഹാരം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഇവിടെ ശൂലത്തിൽ കോർത്ത ഒരു മനുഷ്യപ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. അനീതി കാണിക്കുന്നവർക്കുള്ള ശിക്ഷ അതികഠിനമായിരിക്കും എന്ന് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഒരു സന്ദേശം നല്കാനായിരുന്നിരിക്കണം ഈ പ്രതിമ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നത്. <ref name=മൂഴിക്കുളവും ക്ഷേത്രവും ചരിത്രം>[http://lsgkerala.in/parakkadavupanchayat/general-information/history/ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ക്ഷേത്രവും മൂഴിക്കുളം ചരിത്രവും</ref> ==ആരാധനാലയങ്ങൾ== #[[തിരുമൂഴിക്കുളം_ക്ഷേത്രം|തിരുമൂഴിക്കുളംക്ഷേത്രം]] പാറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണ്. ലക്ഷ്മണപെരുമാൾ ആണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ലക്ഷ്മണന്റെ പൂർണകായ പ്രതിമ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കേരളത്തിൽ ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ മാത്രമേ ഉള്ളു. പുരാതന കാലം മുതൽക്കുതന്നെ കേരളത്തിൽ ആരാധിച്ചു പോരുന്ന 108 വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് തിരുമൂഴിക്കുളം ക്ഷേത്രം. മൂഴിക്കുളം ദേശം നിബിഡവനമായിരുന്നു. ഹരിത മഹർഷി ഇവിടെ വളരെ കാലം തപസ്സു ചെയ്ത് ഈ പ്രദേശത്തെ അനുഗൃഹീതമാക്കി. തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായ മഹാവിഷ്ണു മഹർഷിക്ക് ദർശനം നൽകുകയും കലിയുഗത്തിൽ ആത്മശാന്തിക്ക് വേണ്ടി ജനങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ വേദസാരരൂപത്തിൽ ഉപദേശിച്ചരുളുകയും ചെയ്തു. മഹർഷിക്ക് ഉപദേശം ലഭിച്ചത് ഇവിടെ വച്ചായിരുന്നു. തിരുമൊഴിയുണ്ടായ കളം ‘തിരുമൊഴിക്കളം‘ കാലക്രമത്തിൽ തിരുമൂഴിക്കുളമായി മാറി. മൊഴിക്ക് ‘വേദം’ എന്നും കളത്തിൻ ‘സ്ഥലം‘ എന്ന അർത്ഥവും കൽപ്പിക്കുമ്പോൾ ഈ പേരിനു കൂടുതൽ യുക്തി തോന്നും. വാക്കയിൾ കൈമൾ എന്ന നാട്ട്പ്രമാണിക്ക് നാല് കൃഷ്ണശിലാ വിഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും അവ എവിടെ എങ്ങനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം എന്നു പ്രശ്ന വിചാരം നടത്തുകയും ലക്ഷ്മണവിഗ്രഹം മൂഴിക്കുളത്ത് നിർമ്മിക്കാൻ നിർദ്ദേശമുണ്ടായി എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. ദ്വാരകയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചിരുന്ന ലക്ഷ്മണ വിഗ്രഹമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ലക്ഷ്മണൻ വിഷ്ണുതുല്യനായ അനന്തന്റെ അവതാരമായതിനാൽ സർപ്പവിമുക്തമാണ് ഈ പരിസരം എന്നാണ് വിശ്വാസം. സർപ്പ ബാധയേറ്റ മരണവും ഈ പ്രദേശത്ത് കുറവാണ് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. തമിഴ്വിശ്വാസികളുടെ നിഗമനം ചിത്രകൂടത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ സഹചാരിയായ ലക്ഷ്മണന്റെ ഭാവമാണ് ഈ മൂർത്തിക്ക് എന്നാണ്. എന്നാൽ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ വധിക്കാനായി കഠിനവ്രതമനായി കാലം കഴിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണമൂർതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപാസനമൂർത്തി എന്ന് മറ്റൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. #[[പുളിയനം]] ചിറയ്ക്കൽ ക്ഷേത്രം #മൂഴിക്കുളം പള്ളി == സമീപപ്രദേശങ്ങൾ == * വടക്ക് [[കുഴൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അന്നമനട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കൊരട്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * കിഴക്ക് [[അങ്കമാലി നഗരസഭ]], [[കറുകുറ്റി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * തെക്ക് [[നെടുമ്പാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അങ്കമാലി നഗരസഭ]] * പടിഞ്ഞാറ് [[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുഴൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അന്നമനട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] ==വാർഡുകൾ == #മാമ്പ്ര പടിഞ്ഞാറ് #മാമ്പ്ര കിഴക്ക് #പുളിയനം കിഴക്ക് #പുളിയനം തെക്ക് #പുളിയനം സെന്റർ #[[കോടുശ്ശേരി]] #[[വട്ടപ്പറമ്പ്]] #[[കുറുമശ്ശേരി]] കിഴക്ക് #[[കുറുമശ്ശേരി]] തെക്ക് #കുറുമശ്ശേരി പടിഞ്ഞാറ് #കുറുമശ്ശേരി വടക്ക് #മൂഴിക്കുളം #പാറക്കടവ് തെക്ക് #പാറക്കടവ് വടക്ക് #[[പൂവത്തുശ്ശേരി]] #[[കുന്നപ്പിള്ളിശ്ശേരി]] #[[എളവൂർ]] #[[പുളിയനം]] #എളവൂർ വടക്ക് #പുളിയനം പടിഞ്ഞാറ് == 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" !വാർഡ് !മുന്നണി !ജയിച്ച സ്ഥാനർത്ഥി !ലഭിച്ച വോട്ട് !ആകെ വോട്ടർ !എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി !ലഭിച്ച വോട്ട് |- |001 മാംപ്ര പടിഞ്ഞാറ് | style="background:red;" | '''LDF''' |മാർട്ടിൻ കെ ജി |632 | |1 - പി വി ജോസ് |383 |- |002 മാംപ്ര കിഴക്ക് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ജെയ്സൺ കെ മാത്യു |768 | |3 - കെ ബി സുരേഷ് |189 |- |003 പുളിയനം കിഴക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |സജിത് എ സി |384 | |5 - റോയ് കെ ഒ |378 |- | valign="top" |004 പുളിയനം തെക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |രാജി രാജീവ് |621 | |1 - മേരി വർഗീസ് |249 |- |005 പുലിയനം സെന്റർ | style="background:orange;" |'''NDA''' |മീനാകുമാരി |435 | |1 - അശ്വനി അരുൺകുമാർ |333 |- |006 [[കോടുശ്ശേരി]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |മോളി തോമസ് |351 | |3 - രജനി തമ്പി |329 |- | valign="top" |007 [[വട്ടപ്പറമ്പ്]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |മേരി റപ്പേൽ |536 | |1 - ജോമി |421 |- |008 [[കുറുമശ്ശേരി]] കിഴക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |യമുന ബാബു |448 | |2 - സജിത ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ |270 |- | valign="top" |009 കുറുമശ്ശേരി സൗത്ത് | style="background:red;" | '''LDF''' |കെ എസ് കാമരാജൻ |474 | |4 - ശ്രീകുമാർ ജി |273 |- |010 കുറുമശ്ശേരി പടിഞ്ഞാറ് | style="background:blue;" | '''UDF''' |പി പി ജോയി |614 | |3 - എം കെ പ്രകാശൻ |473 |- |011 കുറുമശ്ശേരി വടക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |സംഗീത സുരേന്ദ്രൻ |496 | |1 - ലിസി ജോസഫ് |332 |- |012 മൂഴിക്കുളം | style="background:blue;" | '''UDF''' |മിനി ആന്റു |472 | |2 - ഷോജി ഷാജൻ |360 |- |013 പാറക്കടവ് തെക്ക് | valign="top" |'''OTH''' |ബിജുമോൻ കെ ബി |573 | |3 - രാഹുൽ പാറക്കടവ് |356 |- |014 പാറക്കടവ് വടക്ക് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ആശ രഘുനാഥ് |577 | |3 - രജിത പി എസ് |386 |- |015 [[പൂവത്തുശ്ശേരി]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |ആന്റോ ടി കാച്ചപ്പിള്ളി |496 | |1 - അഭിലാഷ് ജി |297 |- |016 [[കുന്നപ്പിള്ളിശ്ശേരി]] | style="background:red;" | '''LDF''' |വരുൺ ടി എസ് |477 | |3 - സാബു റ്റി ആർ |416 |- |017 [[എളവൂർ]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |ജിൻസി ബൈജു |498 | |3 - വനിത |196 |- |018 [[പുളിയനം]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |സംഗീത ശ്രീജിത് |487 | |1 - മിനി മനോജ് |187 |- |019 എളവൂർ വടക്ക് | valign="top" |'''OTH''' |ബീന രവി |331 | |2 - ഫീന റോസ് സിബി |280 |- |020 പുളിയനം പടിഞ്ഞാറ് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ബിജു കെ സി |662 | |1 - ഉണ്ണി പി സി |170 |} ==സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ== {| border="1" cellpadding="10" cellspacing="0" |+ align="top" style="color:#e76700;" |''സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ'' |- |ജില്ല |എറണാകുളം |- |ബ്ലോക്ക് |പാറക്കടവ് |- |വിസ്തീർണ്ണം |24.66 |- |വാർഡുകൾ |20 |- |ജനസംഖ്യ |27702 |- |പുരുഷൻമാർ |13764 |- |സ്ത്രീകൾ |13938 |} ==അവലംബം== <references /> {{എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] qf9imdq4de09l3oomsyj39o8qujgtjz 4643732 4643731 2026-07-05T06:09:17Z ~2026-38255-98 219988 /* സമീപപ്രദേശങ്ങൾ */ വിശദാംശങ്ങൾ കൃത്യമാക്കി 4643732 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Parakkadavu Gramapanchayat}} {{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ=പാറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |അപരനാമം = |ചിത്രം = |ചിത്രം വീതി = |ചിത്രം തലക്കെട്ട് = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം = |നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] |അക്ഷാംശം = 10.113 |രേഖാംശം = 76.1858 |ജില്ല = എറണാകുളം |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = |ഭരണനേതൃത്വം = ജിഷ ശ്രീധരൻ |വിസ്തീർണ്ണം = 23.14 |ജനസംഖ്യ = 27702 |ജനസാന്ദ്രത = 1123 |Pincode/Zipcode = |TelephoneCode = 0484 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = |കുറിപ്പുകൾ= }} [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] ഒരു [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായ]] '''പാറക്കടവ്''' [[ചാലക്കുടി പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ]] അരികത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ==ചരിത്രം== കേരളത്തിലെ ആദിമജനവാസ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ]] തീരത്തുള്ള ഈ ഗ്രാമം. ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ് ഏതാണ്ട് 2000 ആണ്ട് മുതലുള്ള മഹാശിലായുഗം മുതൽ ഇവിടെ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നതായി ഇവിടെ നിന്നും കണ്ടെടുത്ത പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. മൂഴിക്കുളം കച്ചം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചട്ടങ്ങൾ പണ്ടുകാലത്ത് സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾക്ക് ആസ്പദമായ കീഴ്വഴക്കങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. <ref name=മൂഴിക്കുളം കച്ചം>[http://www.keralatourism.org/malayalam/religion/ വിനോദസഞ്ചാരവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722120840/http://www.keralatourism.org/malayalam/religion/ |date=2011-07-22 }} മൂഴിക്കുളം കച്ചം</ref> എന്നാൽ പിന്നീട് പെരുമാൾ വാഴ്ചയുടെ അവസാനത്തോടൊപ്പമോ , അതോ [[ടിപ്പു|ടിപ്പുവിന്റെ]] പടയോട്ടത്തിലോ ഈ മൂഴിക്കുളം കച്ചം ചരിത്രത്തിൽ മറയുകയാണുണ്ടായത്. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ തൊഴിലാളി സംഘടനാ പ്രസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടത് പാറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിലെ കുറുമശ്ശേരിയിലായിരുന്നു.<ref name=മൂഴിക്കുളം ചരിത്രം>[http://lsgkerala.in/parakkadavupanchayat/general-information/history/ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മൂഴിക്കുളം ചരിത്രം</ref>. ===സാംസ്കാരികചരിത്രം=== ആദ്യകാലത്ത് ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നത് ക്ഷേത്രസംസ്ക്കാരമായിരുന്നു. എല്ലാ നീതിനിയമങ്ങളും ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തിരുമൂഴിക്കുളം രേഖ എന്ന ചരിത്രത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. വേദപഠനത്തിനായി വേദപഠനശാലയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇത് ചാലക്കുടി പുഴയിലായിരുന്നു എന്നും, പിന്നീട് പുഴ വഴിമാറി ഒഴുകി എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. അന്നത്തെ നീതിബോധത്തിന്റെ തെളിവായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഒരു കരിങ്കൽ പരിഹാരം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഇവിടെ ശൂലത്തിൽ കോർത്ത ഒരു മനുഷ്യപ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. അനീതി കാണിക്കുന്നവർക്കുള്ള ശിക്ഷ അതികഠിനമായിരിക്കും എന്ന് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഒരു സന്ദേശം നല്കാനായിരുന്നിരിക്കണം ഈ പ്രതിമ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നത്. <ref name=മൂഴിക്കുളവും ക്ഷേത്രവും ചരിത്രം>[http://lsgkerala.in/parakkadavupanchayat/general-information/history/ തദ്ദേശസ്വയംഭരണവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ക്ഷേത്രവും മൂഴിക്കുളം ചരിത്രവും</ref> ==ആരാധനാലയങ്ങൾ== #[[തിരുമൂഴിക്കുളം_ക്ഷേത്രം|തിരുമൂഴിക്കുളംക്ഷേത്രം]] പാറക്കടവ് പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണ്. ലക്ഷ്മണപെരുമാൾ ആണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ലക്ഷ്മണന്റെ പൂർണകായ പ്രതിമ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കേരളത്തിൽ ലക്ഷ്മണന്റെ ക്ഷേത്രം ഇവിടെ മാത്രമേ ഉള്ളു. പുരാതന കാലം മുതൽക്കുതന്നെ കേരളത്തിൽ ആരാധിച്ചു പോരുന്ന 108 വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് തിരുമൂഴിക്കുളം ക്ഷേത്രം. മൂഴിക്കുളം ദേശം നിബിഡവനമായിരുന്നു. ഹരിത മഹർഷി ഇവിടെ വളരെ കാലം തപസ്സു ചെയ്ത് ഈ പ്രദേശത്തെ അനുഗൃഹീതമാക്കി. തപസ്സിൽ സംപ്രീതനായ മഹാവിഷ്ണു മഹർഷിക്ക് ദർശനം നൽകുകയും കലിയുഗത്തിൽ ആത്മശാന്തിക്ക് വേണ്ടി ജനങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ വേദസാരരൂപത്തിൽ ഉപദേശിച്ചരുളുകയും ചെയ്തു. മഹർഷിക്ക് ഉപദേശം ലഭിച്ചത് ഇവിടെ വച്ചായിരുന്നു. തിരുമൊഴിയുണ്ടായ കളം ‘തിരുമൊഴിക്കളം‘ കാലക്രമത്തിൽ തിരുമൂഴിക്കുളമായി മാറി. മൊഴിക്ക് ‘വേദം’ എന്നും കളത്തിൻ ‘സ്ഥലം‘ എന്ന അർത്ഥവും കൽപ്പിക്കുമ്പോൾ ഈ പേരിനു കൂടുതൽ യുക്തി തോന്നും. വാക്കയിൾ കൈമൾ എന്ന നാട്ട്പ്രമാണിക്ക് നാല് കൃഷ്ണശിലാ വിഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും അവ എവിടെ എങ്ങനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം എന്നു പ്രശ്ന വിചാരം നടത്തുകയും ലക്ഷ്മണവിഗ്രഹം മൂഴിക്കുളത്ത് നിർമ്മിക്കാൻ നിർദ്ദേശമുണ്ടായി എന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. ദ്വാരകയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചിരുന്ന ലക്ഷ്മണ വിഗ്രഹമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ലക്ഷ്മണൻ വിഷ്ണുതുല്യനായ അനന്തന്റെ അവതാരമായതിനാൽ സർപ്പവിമുക്തമാണ് ഈ പരിസരം എന്നാണ് വിശ്വാസം. സർപ്പ ബാധയേറ്റ മരണവും ഈ പ്രദേശത്ത് കുറവാണ് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. തമിഴ്വിശ്വാസികളുടെ നിഗമനം ചിത്രകൂടത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ സഹചാരിയായ ലക്ഷ്മണന്റെ ഭാവമാണ് ഈ മൂർത്തിക്ക് എന്നാണ്. എന്നാൽ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ വധിക്കാനായി കഠിനവ്രതമനായി കാലം കഴിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണമൂർതിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപാസനമൂർത്തി എന്ന് മറ്റൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. #[[പുളിയനം]] ചിറയ്ക്കൽ ക്ഷേത്രം #മൂഴിക്കുളം പള്ളി == സമീപപ്രദേശങ്ങൾ == * വടക്ക് [[കുഴൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അന്നമനട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കൊരട്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * കിഴക്ക് [[അങ്കമാലി നഗരസഭ]], [[കറുകുറ്റി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * തെക്ക് [[നെടുമ്പാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുന്നുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അങ്കമാലി നഗരസഭ]] * പടിഞ്ഞാറ് [[കുന്നുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കുഴൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[അന്നമനട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] ==വാർഡുകൾ == #മാമ്പ്ര പടിഞ്ഞാറ് #മാമ്പ്ര കിഴക്ക് #പുളിയനം കിഴക്ക് #പുളിയനം തെക്ക് #പുളിയനം സെന്റർ #[[കോടുശ്ശേരി]] #[[വട്ടപ്പറമ്പ്]] #[[കുറുമശ്ശേരി]] കിഴക്ക് #[[കുറുമശ്ശേരി]] തെക്ക് #കുറുമശ്ശേരി പടിഞ്ഞാറ് #കുറുമശ്ശേരി വടക്ക് #മൂഴിക്കുളം #പാറക്കടവ് തെക്ക് #പാറക്കടവ് വടക്ക് #[[പൂവത്തുശ്ശേരി]] #[[കുന്നപ്പിള്ളിശ്ശേരി]] #[[എളവൂർ]] #[[പുളിയനം]] #എളവൂർ വടക്ക് #പുളിയനം പടിഞ്ഞാറ് == 2025 തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" !വാർഡ് !മുന്നണി !ജയിച്ച സ്ഥാനർത്ഥി !ലഭിച്ച വോട്ട് !ആകെ വോട്ടർ !എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി !ലഭിച്ച വോട്ട് |- |001 മാംപ്ര പടിഞ്ഞാറ് | style="background:red;" | '''LDF''' |മാർട്ടിൻ കെ ജി |632 | |1 - പി വി ജോസ് |383 |- |002 മാംപ്ര കിഴക്ക് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ജെയ്സൺ കെ മാത്യു |768 | |3 - കെ ബി സുരേഷ് |189 |- |003 പുളിയനം കിഴക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |സജിത് എ സി |384 | |5 - റോയ് കെ ഒ |378 |- | valign="top" |004 പുളിയനം തെക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |രാജി രാജീവ് |621 | |1 - മേരി വർഗീസ് |249 |- |005 പുലിയനം സെന്റർ | style="background:orange;" |'''NDA''' |മീനാകുമാരി |435 | |1 - അശ്വനി അരുൺകുമാർ |333 |- |006 [[കോടുശ്ശേരി]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |മോളി തോമസ് |351 | |3 - രജനി തമ്പി |329 |- | valign="top" |007 [[വട്ടപ്പറമ്പ്]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |മേരി റപ്പേൽ |536 | |1 - ജോമി |421 |- |008 [[കുറുമശ്ശേരി]] കിഴക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |യമുന ബാബു |448 | |2 - സജിത ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ |270 |- | valign="top" |009 കുറുമശ്ശേരി സൗത്ത് | style="background:red;" | '''LDF''' |കെ എസ് കാമരാജൻ |474 | |4 - ശ്രീകുമാർ ജി |273 |- |010 കുറുമശ്ശേരി പടിഞ്ഞാറ് | style="background:blue;" | '''UDF''' |പി പി ജോയി |614 | |3 - എം കെ പ്രകാശൻ |473 |- |011 കുറുമശ്ശേരി വടക്ക് | style="background:red;" | '''LDF''' |സംഗീത സുരേന്ദ്രൻ |496 | |1 - ലിസി ജോസഫ് |332 |- |012 മൂഴിക്കുളം | style="background:blue;" | '''UDF''' |മിനി ആന്റു |472 | |2 - ഷോജി ഷാജൻ |360 |- |013 പാറക്കടവ് തെക്ക് | valign="top" |'''OTH''' |ബിജുമോൻ കെ ബി |573 | |3 - രാഹുൽ പാറക്കടവ് |356 |- |014 പാറക്കടവ് വടക്ക് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ആശ രഘുനാഥ് |577 | |3 - രജിത പി എസ് |386 |- |015 [[പൂവത്തുശ്ശേരി]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |ആന്റോ ടി കാച്ചപ്പിള്ളി |496 | |1 - അഭിലാഷ് ജി |297 |- |016 [[കുന്നപ്പിള്ളിശ്ശേരി]] | style="background:red;" | '''LDF''' |വരുൺ ടി എസ് |477 | |3 - സാബു റ്റി ആർ |416 |- |017 [[എളവൂർ]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |ജിൻസി ബൈജു |498 | |3 - വനിത |196 |- |018 [[പുളിയനം]] | style="background:blue;" | '''UDF''' |സംഗീത ശ്രീജിത് |487 | |1 - മിനി മനോജ് |187 |- |019 എളവൂർ വടക്ക് | valign="top" |'''OTH''' |ബീന രവി |331 | |2 - ഫീന റോസ് സിബി |280 |- |020 പുളിയനം പടിഞ്ഞാറ് | style="background:blue;" | '''UDF''' |ബിജു കെ സി |662 | |1 - ഉണ്ണി പി സി |170 |} ==സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ== {| border="1" cellpadding="10" cellspacing="0" |+ align="top" style="color:#e76700;" |''സ്ഥിതിവിവരകണക്കുകൾ'' |- |ജില്ല |എറണാകുളം |- |ബ്ലോക്ക് |പാറക്കടവ് |- |വിസ്തീർണ്ണം |24.66 |- |വാർഡുകൾ |20 |- |ജനസംഖ്യ |27702 |- |പുരുഷൻമാർ |13764 |- |സ്ത്രീകൾ |13938 |} ==അവലംബം== <references /> {{എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] hza1byuhqtfsd3yg20q7pplk2grp3r9 0 135763 4643670 3654519 2026-07-04T17:40:52Z Malikaveedu 16584 4643670 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thrikkunnappuzha Gramapanchayat}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name = തൃക്കുന്നപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |other_name = |district = [[Alappuzha district|Alappuzha]] |state_name = Kerala |nearest_city = |parliament_const = |assembly_const = |civic_agency = |skyline = |skyline_caption = |latd = 9|latm = 15|lats =0 |longd= 76|longm= 24|longs=0 |locator_position = right |area_total = |area_magnitude = |altitude = |population_total = 26790 |population_as_of = 2001 |population_density = |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = |postal_code = |vehicle_code_range = |climate= |website= }} ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ,ഹരിപ്പാട് ബ്ലോക്കിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന 12.53 ച.കി.മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''തൃക്കുന്നപ്പുഴ പഞ്ചായത്ത്''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പഞ്ചായത്ത് തൃക്കുന്നപ്പുഴ വില്ലേജ് പരിധിയിൽ വരുന്നു. ==അതിരുകൾ== *കിഴക്ക് - കാർത്തികപ്പള്ളി, കുമാരപുരം, കരുവാറ്റ പഞ്ചായത്തുകൾ *പടിഞ്ഞാറ് - അറബിക്കടൽ *വടക്ക് - പുറക്കാട് പഞ്ചായത്ത് *തെക്ക്‌ - ആറാട്ടുപുഴ പഞ്ചായത്ത് == വാർഡുകൾ== #പല്ലന വടക്ക്‌ #ലക്ഷ്മിത്തോപ്പ് #ഇടപ്പള്ളിത്തോപ്പ് #കക്കാമടക്കൽ #വലിയപറമ്പ് #എസ് എൻ നഗർ #പതിയാങ്കര തെക്ക്‌ #പതിയാങ്കര വടക്ക് #കോട്ടേമുറി #മതുക്കൽ #പള്ളിപ്പാട്ടുമുറി #ചേലക്കാട് #പാനൂർ തെക്ക്‌ #പാനൂർ സെൻട്രൽ #പാനൂർ വടക്ക്‌ #കുറ്റിക്കാട് #പല്ലന തെക്ക് ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== {| class="wikitable" | ജില്ല | ആലപ്പുഴ |- | ബ്ലോക്ക് | ഹരിപ്പാട് |- | വിസ്തീര്ണ്ണം |12.53 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ |- | ജനസംഖ്യ |28,849 |- | പുരുഷന്മാർ |12,790 |- | സ്ത്രീകൾ |13,059 |- | ജനസാന്ദ്രത |2063 |- | സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം |1021 |- | സാക്ഷരത | 89% |} ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/thrikkunnappuzhapanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312022241/http://lsgkerala.in/thrikkunnappuzhapanchayat/ |date=2016-03-12 }} *Census data 2001 {{Alappuzha-geo-stub}} {{ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വിഭാഗം: ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] n2scf6ojbnotm8ccwkddun3mdwbib8o 4643671 4643670 2026-07-04T17:42:41Z Malikaveedu 16584 4643671 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thrikkunnappuzha Gramapanchayat}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name = തൃക്കുന്നപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |other_name = |district = [[Alappuzha district|Alappuzha]] |state_name = Kerala |nearest_city = |parliament_const = |assembly_const = |civic_agency = |skyline = |skyline_caption = |latd = 9|latm = 15|lats =0 |longd= 76|longm= 24|longs=0 |locator_position = right |area_total = |area_magnitude = |altitude = |population_total = 26790 |population_as_of = 2001 |population_density = |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = |postal_code = |vehicle_code_range = |climate= |website= }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]], [[ഹരിപ്പാട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ഹരിപ്പാട് ബ്ലോക്കിലാണ്]] 12.53 ച.കി.മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''തൃക്കുന്നപ്പുഴ പഞ്ചായത്ത്''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പഞ്ചായത്ത് തൃക്കുന്നപ്പുഴ വില്ലേജ് പരിധിയിൽ വരുന്നു. ==അതിരുകൾ== *കിഴക്ക് - കാർത്തികപ്പള്ളി, കുമാരപുരം, കരുവാറ്റ പഞ്ചായത്തുകൾ *പടിഞ്ഞാറ് - അറബിക്കടൽ *വടക്ക് - പുറക്കാട് പഞ്ചായത്ത് *തെക്ക്‌ - ആറാട്ടുപുഴ പഞ്ചായത്ത് == വാർഡുകൾ== #പല്ലന വടക്ക്‌ #ലക്ഷ്മിത്തോപ്പ് #ഇടപ്പള്ളിത്തോപ്പ് #കക്കാമടക്കൽ #വലിയപറമ്പ് #എസ് എൻ നഗർ #പതിയാങ്കര തെക്ക്‌ #പതിയാങ്കര വടക്ക് #കോട്ടേമുറി #മതുക്കൽ #പള്ളിപ്പാട്ടുമുറി #ചേലക്കാട് #പാനൂർ തെക്ക്‌ #പാനൂർ സെൻട്രൽ #പാനൂർ വടക്ക്‌ #കുറ്റിക്കാട് #പല്ലന തെക്ക് ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== {| class="wikitable" | ജില്ല | ആലപ്പുഴ |- | ബ്ലോക്ക് | ഹരിപ്പാട് |- | വിസ്തീര്ണ്ണം |12.53 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ |- | ജനസംഖ്യ |28,849 |- | പുരുഷന്മാർ |12,790 |- | സ്ത്രീകൾ |13,059 |- | ജനസാന്ദ്രത |2063 |- | സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം |1021 |- | സാക്ഷരത | 89% |} ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/thrikkunnappuzhapanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312022241/http://lsgkerala.in/thrikkunnappuzhapanchayat/ |date=2016-03-12 }} *Census data 2001 {{Alappuzha-geo-stub}} {{ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വിഭാഗം: ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] ngjq1st03i1aqemthndhcjgvzxi9o1q 0 136502 4643754 3807151 2026-07-05T08:52:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643754 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Shopping mall}} [[Image:Red Sea Mall2.JPG|thumb|right|300px|സൗദി അറേബ്യൻ നഗരമായ [[ജിദ്ദ]]യിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന റെഡ് സീ മാളിന്റെ ഉൾവശം]] [[പ്രമാണം:ഒബ്രോൺമാൾ_മേലാപ്പ്.jpg|thumb|right|200px|കൊച്ചിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ഒബ്രോൺ മാൾ|ഒബ്രോൺമാളിന്റെ മേലാപ്പ്]]]] ഒന്നോ അതിലധികമോ കെട്ടിടങ്ങളിലായി നിരവധി വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളെ ഒന്നിച്ചു ചേർത്ത് പ്രർത്തിക്കുന്ന ബ്രഹത് വ്യാപാരസമുച്ചയമാണ് മാൾ അഥവാ ഷോപ്പിംഗ് മാൾ. പരമ്പരാഗത [[ചന്ത|ചന്തകളുടെ]] ആത്യന്താധുനിക രൂപാന്തരമാണ് മാളുകൾ.വിശാലമായ പാർക്കിംഗ് സൗകര്യം, ശീതീകരിച്ച ഇടനാഴികൾ, തദ്ദേശ വിദേശ ബ്രാന്റുകളുടെ ലഭ്യത, ഒരു വ്യാപാരസ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും മറ്റൊന്നിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പോകനുള്ള സൗകര്യം ഇവ മാളുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. ) ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ് മാൾ ചൈനയിലെ ഡോംഗ്വാൻ എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[സൗത്ത് ചൈന മാൾ]] ആണ്. 600,000 ചതുരശ്രമീറ്റർ തറ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ മാളിൽ 1500 ലധികം സ്റ്റോറുകൾ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു ==ഘടന== #ആങ്കർ സ്റ്റോർ - മാളുകളിലെ പ്രധാന ആകർഷണം ഇവയാണ്. ഹൈപ്പർ മാർക്കറ്റുകൾ, സൂപ്പർ മാർക്കറ്റുകൾ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് സ്റ്റോറുകൾ എന്നിവ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. #ഫുഡ് കോർട്ട് - തദ്ദേശ വിദേശ ഭോജനശാലകളുടെ ശാഖകൾ #സ്റ്റാന്റ് എലോൺ സ്റ്റോർ - മാളിന്റെ പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് പുറത്ത് ഒറ്റയായി നിൽക്കുന്നവ #ഫൺ സോൺ - അ‌മ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കുകളുടേ ചെറിയ രൂപം #[[സിനിമ|സിനിമാ]] തിയറ്ററുകൾ #റീടയിൽ - എല്ലാവിധ ചെറുകിട വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളും #കിയോസ്ക്- എ.ടി.എം., സേവനകേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവ ==കേരളത്തിലെ മാളുകൾ== {| class="wikitable sortable" style="width:70%; background:#fff;" |- ! !! പേര് !! നഗരം !! സംസ്ഥാനം !! വർഷം !! പരിമാണം |- !1 | style="text-align:center;"| [[ബേ പ്രൈഡ് മാൾ]] | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2006 | style="text-align:center;"| {{convert|42000|sqft|m2|abbr=on}} |- !2 | style="text-align:center;"| [[ഒബ്രോൺ മാൾ]] | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| {{convert|350000|sqft|m2|abbr=on}} |- !3 | style="text-align:center;"| [[ഗോൾഡ് സൂക്ക് ഗ്രാന്റ് കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| {{convert|500000|sqft|m2|abbr=on}} |- !4 | style="text-align:center;"| [[അബാദ് ന്യൂക്ലിയസ് മാൾ]] | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| {{convert|230000|sqft|m2|abbr=on}} |- !5 | style="text-align:center;"| [[ലുലു മാൾ, കൊച്ചി|ലുലു മാൾ]] | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2013 | style="text-align:center;"| {{convert|2200000|sqft|m2|abbr=on}} |- !6 | style="text-align:center;"| [[ഫോറം തോംസൺ മാൾ]]<ref>{{Cite web |url=http://kochigallan.com/happenings/forum-thomsun-mall/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-06 |archive-date=2010-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125054207/http://kochigallan.com/happenings/forum-thomsun-mall/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2013 | style="text-align:center;"| {{convert|910000|sqft|m2|abbr=on}} |- !7 | style="text-align:center;"| [[ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യ പാലസ് കൊച്ചി]]<ref>{{cite web |url=http://www.kochivibe.com/unitech-new-mall-kochi-cochin-the-great-india-place/ |title=Low Down on Unitech’s New Mall In Kochi – The Great India Place &#124; Kochivibes &#124; Kochi Cochin News Events Party Alerts & Everything Else |publisher=Kochivibe.com |date= |accessdate=2010-11-19 |archive-date=2011-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102180442/http://www.kochivibe.com/unitech-new-mall-kochi-cochin-the-great-india-place/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| {{convert|1000000|sqft|m2|abbr=on}} |- !8 | style="text-align:center;"| [[ദ സമ്മിറ്റ് കൊച്ചി]]<ref>{{cite web |url=http://kochigallan.com/happenings/the-summit-mall/ |title=The Summit Mall Cochin,Kochi,Ernakulam Mall - HAPPENINGS &#124; Kochi Gallan &#124; news &#124; happenings &#124; travel |publisher=Kochi Gallan |date= |accessdate=2010-11-19 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2012 | style="text-align:center;"| {{convert|420000|sqft|m2|abbr=on}} |- !9 | style="text-align:center;"| [[ക്യൂ വൺ ]]<ref>{{cite web |url=http://kochigallan.com/featured/the-q1-mall/ |title=Q1 Mall cochin/kochi/ernakulam malls - CITY BUZZ &#124; Kochi Gallan &#124; news &#124; happenings &#124; travel |publisher=Kochi Gallan |date= |accessdate=2010-11-19 |archive-date=2010-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125060710/http://kochigallan.com/featured/the-q1-mall/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2012 | style="text-align:center;"| {{convert|440000|sqft|m2|abbr=on}} |- !10 | style="text-align:center;"| [[ബാനി മെഗാ മാൾ]]<ref>{{cite web |url=http://kochigallan.com/happenings/the-baani-mega-mall/ |title=The Baani Mega Mall cochin/kochi/ernakulam mall - HAPPENINGS &#124; Kochi Gallan &#124; news &#124; happenings &#124; travel |publisher=Kochi Gallan |date= |accessdate=2010-11-19 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| {{convert|400000|sqft|m2|abbr=on}} |- !11 | style="text-align:center;"| [[ദ ഹബ് ഐ.ടി. മാൾ]]<ref>{{cite web |url=http://kochigallan.com/happenings/the-hubkeralas-first-it-mall/ |title=Anzera The Hub,IT mall,Malls Cochin Kochi Erankulam Mall - HAPPENINGS &#124; Kochi Gallan &#124; news &#124; happenings &#124; travel |publisher=Kochi Gallan |date= |accessdate=2010-11-19 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| {{convert|50000|sqft|m2|abbr=on}} |- !12 | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചിൻ എയർപോർട്ട് മാൾ]] | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2013 | style="text-align:center;"| {{convert|400000|sqft|m2|abbr=on}} |- !13 | style="text-align:center;"| [[അഡ്മിറൽ പ്ലാസ കൊച്ചി]]<ref>{{cite web |url=http://kochigallan.com/happenings/admiral-plaza-arcade-palarivattom/ |title=Admiral Plaza Arcade mall cochin/kochi/ernakulam mall - HAPPENINGS &#124; Kochi Gallan &#124; news &#124; happenings &#124; travel |publisher=Kochi Gallan |date= |accessdate=2010-11-19 |archive-date=2010-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125054354/http://kochigallan.com/happenings/admiral-plaza-arcade-palarivattom/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കൊച്ചി]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2013 | style="text-align:center;"| {{convert|70000 |sqft|m2|abbr=on}} |- !14 | style="text-align:center;"| [[ഫോക്കസ് മാൾ]]<ref>{{cite web |url=http://www.focusmall.in/ |title=Welcome to FOCUSMALL |publisher=Focusmall.in |date= |accessdate=2010-07-22 |archive-date=2013-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608103515/http://focusmall.in/ |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കോഴിക്കോട്]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| {{convert|250000|sqft|m2|abbr=on}} |- !15 | style="text-align:center;"| [[സ്പേസ് മാൾ]]<ref>{{cite web |url=http://galaxy-builders.com/commercial_projects.html |title=Galaxy Builders |publisher=Galaxy Builders |date= |accessdate=2010-07-22 |archive-date=2009-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091222091305/http://galaxy-builders.com/commercial_projects.html |url-status=dead }}</ref> | style="text-align:center;"| [[കോഴിക്കോട്]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| {{convert|1,30,000|sqft|m2|abbr=on}} |- !16 | style="text-align:center;"| [[സത്രാ ഗാലറി]] | style="text-align:center;"| [[കോഴിക്കോട്]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| {{convert|10,00,000|sqft|m2|abbr=on}} |- !17 | style="text-align:center;"| [[ജോബീസ് മാൾ, പാലക്കാട്]] | style="text-align:center;"| [[പാലക്കാട്]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| {{convert|357788|sqft|m2|abbr=on}} |- !18 | style="text-align:center;"| [[ഹൈലൈറ്റ് മാൾ, കോഴിക്കോട്]] | style="text-align:center;"| [[കോഴിക്കോട്]] | style="text-align:center;"| [[കേരളം]] | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| {{convert|1400000|sqft|m2|abbr=on}} |} 19 Links Mall Kannur Kerala 2017 106000 sq ft 20 Capital Mall Kannur Kerala (2014/2015) 21 G Mall Kannur Kerala (2015/2016) 22 Mint Mall Wayanadu Kerala 150000 sqft ==അവലംബം== <references/> [[Category:കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഷോപ്പിങ് മാളുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] ton5owap8fkvo4aq1hkck3m2j439132 2 141318 4643621 4566977 2026-07-04T16:36:01Z Irvin calicut 23253 /* ഇപോ ചെയ്യുന്ന പണികൾ */ 4643621 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}}; width=100%;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:100wikidays-barnstar-1.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[:meta:100wikidays|The #100wikidays Barnstar]]''' |- |style="vertical-align: middle; direction:ltr; border-top: 1px solid gray;" | Dear Irvin,<br/><br/>With this small barnstar, I would like to congratulate you for the successful completion of your #100wikidays journey and thank you sincerely for every step of it! I know what it costs, and I know that it deserves a lot of respect and appreciation!<br/><br/>I hope you enjoyed being the challenge's "victim" and being a part of our crazy little community! (Well, with so many people from Malayalam Wikipedia, actually, not so little any more! :) )<br/><br/>Warm regards, [[ഉപയോക്താവ്:Spiritia|Spiritia]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Spiritia|സംവാദം]]) 19:49, 22 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) |} {{Administrator}} <div style="z-indexed: 200; position: fixed; bottom: 0; right: 0;">[[File:Alectrosaurus dinosaur.svg|200px]]</div> {{Taxobox | color = pink |name = ഇർവിൻ സബാസ്റ്റ്യൻ നെല്ലിക്കുന്നേൽ ജോസഫ്‌ | fossil_range = {{Fossil range|0.195|0}} [[പ്ലീസ്റ്റോസീൻ]] – സമീപസ്ഥം |image = Shark jaw comparison to human jaw.jpg |image_caption = പുതുമുഖങ്ങളെ കടിച്ചു കുടയരുത് | status = ew | status_system = iucn3.1 |regnum = [[ജന്തു|ജന്തുലോകം]] |phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] |classis = [[സസ്തനി]] |ordo = [[പ്രൈമേറ്റ്]] |familia = [[Hominidae]] |genus = [[ഹോമോ]] |species = [[മനുഷ്യൻ|ഹോമോ സാപിയെൻസ്]] |subspecies = [[മനുഷ്യൻ|ഹോമോ. സാ.സാപിയെൻസ്]] |trinomial = ''Irvins Sabastians Nellikunnens'' |trinomial_authority = }} =='''ഞാൻ'''== പേര് ഇർവിൻ ഒരു പാവം അച്ചായൻ ജന്മ സ്ഥലം കോഴിക്കോട് ജില്ല അതിർത്തിയിലുള്ള [[തോട്ടുമുക്കം]] എന്ന ഒരു മലയോര ഗ്രാമത്തിൽ.... ഇഷ്ട വിഷയം പാലിയെന്റോളോജി. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ജീവികളെ അപേക്ഷിച്ച് അസ്തമിത പുരാതനജീവികളെ സ്നേഹിക്കുന്നു. *[http://www.vertpaleo.org അസോസിയെറ്റ് : സൊസൈറ്റി ഓഫ് വേർടിബ്രറ്റ് പാലിയെന്റോളോജി ] *[http://ibnlive.in.com/news/malayalam-wikimedians-on-translation-mode/233242-60-123.html] =====''''''എന്റെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ''''''===== [http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Irvin_calicut/Stars എനിക്ക് കിട്ടിയ നക്ഷത്രബഹുമതികൾ] =====എന്റെ കണ്ണികൾ===== *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Irvin_calicut/selected_pictures മലയാളം വിക്കിപീഡിയ തിരഞ്ഞെടുത്ത എന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Irvin_calicut/works.on എഴുതിയ ലേഖനകൾ ഒരു എത്തി നോട്ടം] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Irvin_calicut/works.on#Saurischians വിവിധ തരം ദിനോസർകളെ കാണാൻ] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Irvin_calicut/experiment എന്റെ പരീക്ഷണങ്ങൾ ] *[http://toolserver.org/~tparis/pcount/index.php?name=irvin+calicut&lang=ml&wiki=wikipedia എന്റെ തിരുത്ത്‌ ] *[http://tools.wmflabs.org/supercount/index.php?user=irvin+calicut&project=ml.wikipedia എന്റെ തിരുത്ത്‌ II] *[https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Irvin+calicut&project=ml.wikipedia.org&namespace=0&redirects=noredirects എഴുതിയ ലേഖനകൾ എല്ലാം ഇവിടെ കാണാം] *[http://toolserver.org/~junaid/tools/usereditedpages.php?wproject=wiki&wlan=ml&user=irvin+calicut&max=30&offset=0&ns=0 തിരുത്തിയ താളുകൾ ] *[http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaML.htm#wikipedians റാങ്ക് ലിസ്റ്റ് ] *[https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Irvin+calicut&project=ml.wikipedia.org&namespace=0&redirects=noredirects എഴുതിയ ലേഖനകൾ] *[http://toolserver.org/~junaid/tools/ ജുനൈദിന്റെ tools] * [http://toolserver.org/~luxo/contributions/contributions.php?user=Irvin_calicut&blocks=true&lang=ml എല്ലാ വിക്കികളിലെയും തിരുത്തലുകൾ ഒരുമിച്ചു കാണുവാൻ] *[[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃതാൾ]] * *[[ഉപയോക്താവ്:Irvin calicut/EditCounterOptIn.js]] *[http://tools.wmflabs.org/xtools/adminstats/?project=ml.wikipedia.org&begin=2002-12-21&end= കാര്യനിർവാഹക പണി] *[[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ]] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Irvin_calicut മെറ്റാ വിക്കി ] *[[പ്രത്യേകം:പ്രത്യേകതാളുകൾ|പ്രത്യേകതാളുകൾ]] *[[പ്രത്യേകം:ഇറക്കുമതി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] *[https://outreachdashboard.wmflabs.org/ dashboard] *[https://diff.wikimedia.org/ diff post ] ==ഇപോ ചെയ്യുന്ന പണികൾ== *2013 മെയ്‌ 10 മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർ‌വാഹകർ|കാര്യനിർവാഹക പണി (Sysop)]].{{ശരി}} *2012 ഏപ്രിൽ മുതൽ [[കവാടം:ജീവശാസ്ത്രം|ജീവശാസ്ത്ര കവാടം]] പരിപാലിക്കുന്നു ... * 2012 മുതൽ [[കേരളത്തിലെ തദ്ദേശീയ മത്സ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക]] എന്ന താളിലെ കണ്ണികൾ ചുവപ്പ് മാറ്റുന്നു....{{ശരി}} *2012 നവംബർ മുതൽ [[ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകളുടെ പട്ടിക]] എന്നാ താളിലെ കണ്ണികൾ ചുവപ്പ് മാറ്റുന്നു..... * 2011 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ ഒഴിവാക്കലിൽ നിന്ന് [[വിക്കിപീഡിയ:ARS|ലേഖനങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നു]].... *2016 ഒക്ടോബർ മുതൽ [[കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക]] എന്ന താളിലെ കണ്ണികൾ ചുവപ്പ് മാറ്റുന്നു.... *[[File:Admin mop.svg|left|60px]] *[[File:Wikipedia Patroller.png|40px|]] *[[File:Wikipedia Rollback.svg|left|40px]] ==Wiki_Loves_Birds_India_2024== *[[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_India_2024]] Wiki Loves Birds India 2024 meta wiki page *[[https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Birds_India_2024]] Commons:Wiki Loves Birds India 2024 *[[https://commons.wikimedia.org/wiki/Campaign:wlb_2024]] Wiki Loves Birds India 2024 ==ഓണം മാരത്തോൺ 2011== മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇപ്പോൾ {{NUMBEROFARTICLES}} ലേഖനങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഓണം മാരത്തോൺ അവസാനിച്ചു '''എന്റെ സംഭാവന 84 ലേഖനങ്ങളും, 4980 തിരുത്തും .''' ==[[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളികൾ വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു|മലയാളം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു-1]] , 2011== മലയാളികൾ വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു - 1 പദ്ധതി അവസാനിച്ചു '''എന്റെ സംഭാവന 10 ചിത്രങ്ങൾ . പട്ടികയിലെ സ്ഥാനം 36.''' ==[[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു-2|മലയാളം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു-2]] , 2012== മലയാളികൾ വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു - 2 പദ്ധതി അവസാനിച്ചു '''എന്റെ സംഭാവന 1130 ചിത്രങ്ങൾ . പട്ടികയിലെ സ്ഥാനം 3.''' ==[[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു-3|മലയാളം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു-3]] , 2013== മലയാളികൾ വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു - 3 പദ്ധതി അവസാനിച്ചു '''എന്റെ സംഭാവന 722 ചിത്രങ്ങൾ . പട്ടികയിലെ സ്ഥാനം 4.''' ==[[വിക്കിപീഡിയ:ഓണം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു|ഓണം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു ]] , 2016== ഓണം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു പദ്ധതി അവസാനിച്ചു '''എന്റെ സംഭാവന 201 ചിത്രങ്ങൾ . പട്ടികയിലെ സ്ഥാനം 3.''' ==25000== {| border="1" |- | bgcolor="sky blue" |<span style="color:black">'''മലയാളം വിക്കിയിൽ കാൽ ലക്ഷം ലേഖനങ്ങൾ തികഞ്ഞു . 25000-മത്തെ ലേഖനം എന്റെ [[നെടും കൽനക്കി]] ആണ് .'''<nowiki>:-)</nowiki></span> |} ==30000== {| border="1" |- | bgcolor="yellow" |<font color="black">'''മലയാളം വിക്കിയിൽ മുപ്പതിനായിരം ലേഖനങ്ങൾ തികഞ്ഞു . 30000-മത്തെ ലേഖനം എന്റെ [[ഈക്വീജൂബസ്]] ആണ് .'''<nowiki>:-)</nowiki></font> |} ==40000== {| border="1" |- | bgcolor="orange" |<font color="black">'''മലയാളം വിക്കിയിൽ നാല്പതിനായിരം ലേഖനങ്ങൾ തികഞ്ഞു . 40000-മത്തെ ലേഖനം എന്റെ [[ഹാപ്ലോചൈരുസ്]] ആണ് .'''<nowiki>:-)</nowiki></font> |} ==പത്താം പിറന്നാൾ സമ്മാനം 21/12/2012== {| border="1" |- | bgcolor="green" |<font color="black">'''മലയാളം വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് ഓൺലൈനായി പിറന്നാൾ ദിനത്തിൽ ഞാൻ കൊടുത്ത സമ്മാനങ്ങൾ 201 തിരുത്തുകൾ , 15 പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ.'''<nowiki>:-)</nowiki></font> |} ==തുടങ്ങിവച്ച താളുകൾ== {| width="100%" style="align="center" background-color: 000000;" <!---{| width="100%" style="background-color:FF3333; -moz-border-radius:10px" ! style="background-color: #FF3333; font-size: 120%; border: 1px solid #DCDCDC; text-align: left; -moz-border-radius:10px" |#[[ചിത്രം:Crystal Clear action bookmark.png|20px|]] അടിച്ചുമാറ്റിയ സ്റ്റൈൽ |}---> |{{Metacaixa |id=0 |color=000000 |bt1=ഞാൻ തുടങ്ങിവച്ച '''ദിനോസർ''' താളുകൾ |bt2=ഞാൻ തുടങ്ങിവച്ച '''കോഴികളുടെ''' താളുകൾ |bt3=ഞാൻ തുടങ്ങിവച്ച '''മീനുകളുടെ''' താളുകൾ |bt4=ഞാൻ തുടങ്ങിവച്ച '''മറ്റു''' താളുകൾ |bticona1=[[ചിത്രം:Crystal Clear action bookmark.png|15px]] |bticona2=[[ചിത്രം:Crystal Clear action bookmark.png|10px]] |bticona3=[[ചിത്രം:Crystal Clear action bookmark.png|8px]] |bticona4=[[ചിത്രം:Crystal Clear action bookmark.png|8px]] |ps1= [[ഹയാ]] [[മോണോക്ലോണിയെസ്]], [[ജുറാവെനേറ്റർ]], [[ഡോൾഓഡോൺ]], [[നിയോസൊഡോൺ]], [[നിയോവെനേറ്റർ]], [[മൈക്രോറാപ്റ്റർ]], [[റാപെറ്റോസോറസ്]], [[റഹൂനാവിസ്]], [[മാഷിയക്കാസോറസ്]], [[മജുംഗാസോറസ്]], [[ലപ്പറെന്റോസോറസ്]], [[ബോത്രീയോസ്പോണ്ടിലസ്]], [[ആർക്കിയോഡോണ്ടോസോറസ്]], [[സെറ]], [[ഡിലോങ്ങ്‌]], [[അലിയോറാമസ്]], [[ജയാവതി ]], [[കാർഡിയോഡോൺ ]], [[ഇന്ത്യൻ_ദിനോസറുകളുടെ_പട്ടിക]], [[രാജാസോറസ്‌]], [[സ്റ്റെഗോസോറസ്‌]], [[ട്രൈസെറാടോപ്സ്]], [[ജുറാസ്സിക്‌]], [[ട്രയാസ്സിക്]], [[കൃറ്റേഷ്യസ്‌ ]], [[എൽവാല്കേറിയ]], [[തെറാപ്പോഡ]], [[സൂപ്പർസോറസ്‌ ]], [[അല്ലോസോറസ്]], .[[ടോറോസോറസ്]], [[ടെറാസോറസ്]], [[കാർനോടോറസ് ]], [[ഇൻഡോസോറസ് ]], [[മിൻമി]], .[[കോൽ]], [[മേയി]], [[ഇറിറ്റേറ്റർ]], [[തവാ]], [[ഇയോറാപ്റ്റർ]], [[സ്യു]] , [[ടർബോസോറസ്]] , [[ടൈറ്റനോസോറസ് ]], [[ബൃഹത്കായോസോറസ്]], [[ദണ്ഡകോസോറസ് ]], [[ജൈനോസോറസ്]] , [[കോട്ടാസോറസ്]] , [[ജബൽപൂരിയ]], [[ബറപസോറസ്]], [[ബ്രാക്കിപോഡോസോറസ്]], [[സീലുറോയ്ഡിസ് ]], [[കോംസോസൂക്കസ് ]], [[ദ്രാവിഡോസോറസ് ]], [[ഡ്രിപ്റ്റോസോറോയ്ഡീസ്]], [[ഇൻഡോസൂക്കസ്]], [[ലീവിസൂക്കസ്]], [[ഇസിസോറസ് ]], [[ലമേറ്റസോറസ് ]], [[ഓർനിത്തോമീമോയ്ഡിസ്]], [[ഓർത്തൊഗോണിയോസോറസ്]], [[പ്രധാനിയ]], [[ലാംപ്ലോസോറ]], [[ഗോബിടൈറ്റൻ ]], [[സോറാപോഡ് ]] ..... |ps2= [[പൂവൻ_കോഴി]] [[ഫോഗ്ഹോൺ_ലഗോൺ]], [[കൊച്ചി_(കോഴി)]], [[ചാര_കാട്ടുകോഴി ]], [[പച്ച_കാട്ടുകോഴി ]], [[ശ്രീലങ്കൻ_കാട്ടുകോഴി ]]. |ps3= [[സീബ്ര_മത്സ്യം]] [[മോളി]], [[പ്ലാറ്റി]], [[ഗപ്പി ]], [[സ്വർണ്ണമത്സ്യം]], [[സയാമീസ്_ഫൈറ്റർ_മത്സ്യം]], [[കാനോബിസ് ]], [[നടക്കുന്ന_മത്സ്യങ്ങൾ]] [[പൂക്കോടൻ പരൽ]] [[കരിയാൻ]] [[ഈറ്റിലിക്ക]] [[ചോരക്കണിയാൻ]] [[ആശ്ചര്യപ്പരൽ]] [[നെടുവാലൻ‌ചുട്ടിപ്പരൽ]]... |ps4= [[ദി_അനിമൽ_വേൾഡ്]] [[ട്രാൻസ്ഫോർമർസ്_:_ഡാർക്ക്‌_ഓഫ്_ദി_മൂൺ]], [[ട്രാൻസ്ഫോർമർസ്_:_റിവെൻജ്_ഓഫ്_ദി_ഫാളൻ]], [[ട്രാൻസ്ഫോർമർസ്]], [[കൊമ്പൻ_ചെല്ലി]], [[ജുറാസ്സിക്‌_പാർക്ക്‌_(_നോവൽ_) ]], [[യൂണിവേഴ്സൽ_സോൽജിയർ_:_റീജനറേഷൻ]], [[യൂണിവേഴ്സൽ_സോൽജിയർ_:_ദി_റിട്ടേൺ]], [[ദിനോബാസ്ടിസ് ]], [[യൂണിവേഴ്സൽ_സോൽജിയർ]], [[ക്രസ്റ്റേഷ്യൻ]], [[കരേര]], [[ജപ്പാനീസ്‌_ചിലന്തി_ഞണ്ട് ]], [[തോർ]] , [[ഫസ്റ്റ്_ബ്ലഡ് ]], [[മേഡുസാ ]], [[ഗോകൂ ]], [[ഡ്രാഗൺ_ബോൾ ]], [[ഡ്രാക്കോ ]], [[ജോർജ്_എം._തോമസ് ]], [[വടക്കൻ_കരവേഴാമ്പൽ ]], [[തെക്കൻ_കരവേഴാമ്പൽ]] , [[തേമിസ് ]], [[ടൈറ്റൻ ]], [[ബാർബഡോസ്‌_കറുപ്പ്_വയറൻ_ചെമ്മരിയാട് ]], [[നീലഗിരി_ചെമ്മരിയാട് ]], [[ഗോഡ്സില്ല ]], [[വിശുദ്ധ_ഗീവർഗീസ്]], [[ചുപകബ്രാ]], [[വ്യാളി ]], [[വാൾപല്ലൻ_പൂച്ച]], [[മുള്ളൻ_ചെകുത്താൻ ]], [[റിവോൾവർ ]], [[തോട്ടുമുക്കം ]], [[ആർ.എൻ.എ ]], [[ഡാൽമേഷൻ_(നായ)]], [[ഗൂഫി ]], ... }} ==ഫലകം== {{Userbox/100wikidays}} {{User Total Edits|20000}}{{UserAdmin}}{{user ml}} {{Proud Wikipedian}}<br /> {{User wikipedia/rollback}}{{User wikipedia/autopatrolled}} {{User wikipedia/RC Patrol}}{{Autopatrolled}}<br /> {{User Wikipedian For|year=2011|month=01|day=16}}{{user en-3}} {{HOTCAT}}{{Male}}<br /> {{User District|കോഴിക്കോട്}}{{User WP Biology}} {{User blogger|irvincalicut.blogspot.com}} {{userbox | border-c = orange | id = [[File:P Dinosaurs.svg|55px]] | id-c = orange | info =ഈ ഉപയോക്താവ് [[ട്രൈസെറാടോപ്സ്]] നെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. | info-c = orange }}<br /> {{userbox | border-c = green | id = [[File:Spinosaurus BW2.png|115px]] | id-c = white | info ='''ദിനോസർ ജീവനാണ് ഇർവിന്''' | info-c = white }} {{userbox | border-c = green | id = | id-c = white | info =മെയിൽ വിലാസം : '''irvin.snj@gmail.com''' | info-c = white }} {{userbox | border-c = purple | id = [[File:Dinoproject-icon2.png|85px]] | id-c = white | info =[http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiProject_Dinosaurs '''ദിനോസർ പ്രൊജക്റ്റ്‌ മെമ്പർ'''] | info-c = yellow }} {{userbox | border-c = purple | id = [[File:Alexis-Dworsky---Dinosaur.jpg|70px]] | id-c = white | info ='''ദിനോസർകളെ പറ്റി പഠിക്കാൻ ഇർവിൻ എന്ത് സാഹസവും കാണിക്കും''' | info-c = red }}<br /> {{ഫലകം:അദ്ധ്യാപകനായ_ഉപയോക്താവ്}} {{Template:User Article Rescue Squadron}} {{commonscat|Irvin_calicut_uploads}}<br /> ==100Wikidays== [https://meta.wikimedia.org/wiki/100wikidays 100wikidays meta page] , [[വിക്കിപീഡിയ:100wikidays|100wikidays ml wiki page ]] , [[https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Irvin+calicut&project=ml.wikipedia.org&namespace=0&redirects=noredirects my 100 day list with links]] #100Wikidays {| class="wikitable" |- ! നമ്പർ !! ലേഖനം !! തീയ്യതി |- | 1 || [[ഇലച്ചീസ്റ്റാ സ്ലിവെനിക്ക]] || 22/04/17 |- | 2 || [[പാർട്ടി ഹെഡ്ക്വാട്ടേഴ്‌സ്]] || 21/04/17 |- | 3 || [[പ്രോസ്‌വെറ്റ പബ്ലിഷിങ് ഹൗസ്]] || 20/04/17 |- | 4 || [[ടു ചിക്കാഗോ ആൻഡ് ബാക്ക്]] || 19/04/17 |- | 5 || [[ആലെപൂ]] || 18/04/17 |- | 6 || കള തേൾമത്സ്യം || 17/04/17 |- | 7 || ഗുവാം തേൾമത്സ്യം || 16/04/17 |- | 8 || ചുവപ്പ് തേൾമത്സ്യം || 15/04/17 |- | 9 || തെളിവാലൻ ടർകിമത്സ്യം || 14/04/17 |- | 10 || വീതിവരയൻ തേൾമത്സ്യം || 13/04/17 |- | 11 || കരിംകാലൻ തീമത്സ്യം || 12/04/17 |- | 12 || ചാര മുള്ള്മത്സ്യം || 11/04/17 |- | 13 || ആൽകോക്ക് തേൾമത്സ്യം || 10/04/17 |- | 14 || കോംഗോ (നോവൽ) || 09/04/17 |- | 15 || ദി ലാൻഡ് ഓഫ് മിസ്റ്റ് || 08/04/17 |- | 16 || ഇന്ദ്രജൽ കോമിക്‌സ് || 07/04/17 |- | 17 || ചരിഞ്ഞവരയൻ മുള്ള്മത്സ്യം || 06/04/17 |- | 18 || ദി ക്യാറ്റ് ഇൻ ദി ഹാറ്റ് || 05/04/17 |- | 19 || ദി ടെയിൽ ഓഫ് പീറ്റർ റാബിറ്റ് || 04/04/17 |- | 20 || അറക്കവാൽചെവിയൻ തേൾമത്സ്യം || 03/04/17 |- | 21 || അരിവാൾ പൈപ്പ്മത്സ്യം || 02/04/17 |- | 22 || വടി പൈപ്പ്മത്സ്യം || 01/04/17 |- | 23 || ഇരുതല പൈപ്പ്മത്സ്യം || 31/03/17 |- | 24 || ചീങ്കണ്ണി പൈപ്പ്മത്സ്യം || 30/03/17 |- | 25 || ശുദ്ധജല പൈപ്പ്മത്സ്യം || 29/03/17 |- | 26 || മുതലപ്പല്ലൻ പൈപ്പ്മത്സ്യം || 28/03/17 |- | 27 || മുത്തുമണി പൈപ്പ്മത്സ്യം || 27/03/17 |- | 28 || മുപ്പുള്ളി കടൽകുതിര || 26/03/17 |- | 29 || പുള്ളി കടൽകുതിര || 25/03/17 |- | 30 || ചിൽക്ക കടൽകുതിര || 24/03/17 |- | 31 || റേബ || 23/03/17 |- | 32 || ഓറഞ്ച് വായൻമണങ്ങ് , നെടുംതാടി മണങ്ങ് || 22/03/17 |- | 33 || മീശ മണങ്ങ് || 21/03/17 |- | 34 || മലബാർ മണങ്ങ് || 20/03/17 |- | 35 || ഹാമിൽട്ടൻ മണങ്ങ് || 19/03/17 |- | 36 || പൊട്ടുമുഖൻ നെത്തോലി || 18/03/17 |- | 37 || ഹാർഡെൻബർഗ് നെത്തോലി || 17/03/17 |- | 38 || കൊമ്മേഴ്സൻ നെത്തോലി || 16/03/17 |- | 39 || ബഗാൻ നെത്തോലി || 15/03/17 |- | 40 || ബുക്കാനീർ കോനെത്തോലി || 14/03/17 |- | 41 || ചെറുതലയൻ കോനെത്തോലി || 13/03/17 |- | 42 || എലെൻ വാൻ മേരിസ് || 12/03/17 |- | 43 || ഡോറിസ് മേരി കെർമക്ക് || 11/03/17 |- | 44 || സൂസൻ 'സ്യു' ഹെൻഡ്റിക്‌സൺ || 10/03/17 |- | 45 || ജൂലിയ അന്ന ഗാർഡ്നർ || 09/03/17 |- | 46 || ഹെലൻ ഫ്രാൻസെസ് ജെയിംസ് || 08/03/17 |- | 47 || ഡേവിസ് കോനെത്തോലി || 07/03/17 |- | 48 || ഹിൽസ || 06/03/17 |- | 49 || സിന്ധ് മത്തി || 05/03/17 |- | 50 || കറുപ്പുചുട്ടി മത്തി || 04/03/17 |- | 51 || നല്ല മത്തി || 03/03/17 |- | 52 || സ്വർണവരയൻ മത്തി || 02/03/17 |- | 53 || മൗറിഷ്യൻ മത്തി || 01/03/17 |- | 54 || വലിയ മത്തി || 28/02/17 |- | 55 || വട്ടി ചാള || 27/02/17 |- | 56 || മൃദുവയറൻ മത്തി || 26/02/17 |- | 57 || പുള്ളി മത്തി || 25/02/17 |- | 58 || നൂൽചിറകൻ നൂന || 24/02/17 |- | 59 || നീലവരയൻ മത്തി || 23/02/17 |- | 60 || മലബാർ മത്തി || 22/02/17 |- | 61 || മഴവിൽ മത്തി || 21/02/17 |- | 62 || നൂന || 20/02/17 |- | 63 || ഡേയുടെ ഉരുളൻ നെത്തോലി || 19/02/17 |- | 64 || കത്തിപ്പല്ലൻ പൈക്ക് കോങ്ങർ || 18/02/17 |- | 65 || വെള്ളി മലിഞ്ഞീൽ || 17/02/17 |- | 66 || ഇന്ത്യൻ പൈക്ക് കോങ്ങർ || 16/02/17 |- | 67 || മഞ്ഞ കോങ്ങർ || 15/02/17 |- | 68 || മീശ കോങ്ങർ || 14/02/17 |- | 69 || വയൽ മലിഞ്ഞീൽ || 13/02/17 |- | 70 || നീണ്ടചിറകൻ മലിഞ്ഞീൽ || 12/02/17 |- | 71 || ജീനി പാമ്പ്മലിഞ്ഞീൽ || 11/02/17 |- | 72 || മണൽ മലിഞ്ഞീൽ || 10/02/17 |- | 73 || ചിറകൻ പാമ്പ് മലിഞ്ഞീൽ || 09/02/17 |- | 74 || മെലിഞ്ഞ ഭീമൻ മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 08/02/17 |- | 75 || കടുക്ക മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 07/02/17 |- | 76 || വരയൻ മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 06/02/17 |- | 77 || ജാലികാ മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 05/02/17 |- | 78 || ടർക്കി മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 04/02/17 |- | 79 || മഞ്ഞഅരികൻ മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 03/02/17 |- | 80 || കറുപ്പ്കെട്ടൻ മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 02/02/17 |- | 81 || അലങ്കാര മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 01/02/17 |- | 82 || സീബ്ര മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 31/01/17 |- | 83 || വെള്ളമുഖൻ മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 30/01/17 |- | 84 || വെള്ള മൊറെ മലിഞ്ഞീൽ || 29/01/17 |- | 85 || എലി മീൻ || 28/01/17 |- | 86 || വള്ളിപ്പൂമീൻ || 27/01/17 |- | 87 || മൂക്കൻ കിമേറ || 26/01/17 |- | 88 || നീണ്ടമൂക്കൻ മുള്ളൻതിരണ്ടി || 25/01/17 |- | 89 || കണ്ടൽ ചാട്ടവാലൻതിരണ്ടി || 24/01/17 |- | 90 || ശല്ക്ക ചാട്ടവാലൻതിരണ്ടി || 23/01/17 |- | 91 || ജാലിക ചാട്ടവാലൻതിരണ്ടി || 22/01/17 |- | 92 || നീലപ്പുള്ളി മുള്ളൻതിരണ്ടി || 21/01/17 |- | 93 || പശുവാലൻ മുള്ളൻതിരണ്ടി || 20/01/17 |- | 94 || അടപ്പുമൂക്കൻ ചെകുത്താൻതിരണ്ടി || 19/01/17 |- | 95 || നീണ്ടകൊമ്പൻ ചെകുത്താൻതിരണ്ടി || 18/01/17 |- | 96 || ഭീമൻ ചെകുത്താൻതിരണ്ടി || 17/01/17 |- | 97 || അലങ്കാര കാക്കത്തിരണ്ടി || 16/01/17 |- | 98 || പുള്ളി കാക്കത്തിരണ്ടി || 15/01/17 |- | 99 || നീണ്ടവാലൻ ചിത്രശലഭതിരണ്ടി || 14/01/17 |- | 100 || മിനുസ ചിത്രശലഭതിരണ്ടി || 13/01/17 |- |Mission success after 100 days and 101 articles |} [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള വിക്കിപീഡിയർ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:User MLW-2013]] [[en:User:irvin calicut]] [[hi:User:irvin calicut]] [[ar:مستخدم:Irvin_calicut]] ==താരകം== {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:17, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 07:46, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:28, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Asia (orthographic projection).svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2016| text= 2016 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2016| ഏഷ്യൻ മാസം 2016]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Sidheeq|Sidheeq&#124;സിദ്ധീഖ് &#124; सिधीक&#124;صدّيق]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sidheeq|സംവാദം]]) 18:12, 11 ഡിസംബർ 2016 (UTC) }} {{award2| border=#fceb92| color=#fdffe7| image=Books HD (8314929977).jpg| size=150px| topic=ലോകപുസ്തകദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:BOOK17|ലോകപുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:19, 10 മേയ് 2017 (UTC) }} {{award2| border=#006699| color=#fdffe7| image=WV-Unesco-icon-small.svg| size=80px| topic=ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ഏപ്രിൽ 18 മുതൽ മെയ് 18 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:UNESCO2017|ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:17, 19 മേയ് 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:46, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' [[ഉപയോക്താവ്:Anupa.anchor|Anupa.anchor]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anupa.anchor|സംവാദം]]) 21:20, 1 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) ga0nyeekq8rl62vqm45r8lrgwq4vfcy 0 149398 4643725 4599207 2026-07-05T04:27:35Z Altocar 2020 144384 /* ജീവിതരേഖ */ 4643725 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|P.K. Gurudasan}} {{infobox politician | name =പി.കെ.ഗുരുദാസൻ |image = [[File:PkgDSC 0274.jpg|thumb|പി.കെ. ഗുരുദാസൻ]] | birth_date = {{birth date and age|1935|07|10|df=yes}} | birth_place = പരവൂർ, കൊല്ലം ജില്ല | death_date = | death_place = | office = കേരളത്തിലെ എക്സൈസ്, തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term = 2006-2011 | predecessor = വക്കം പുരുഷോത്തമൻ | successor = കെ.ബാബു | office2 = കേരള നിയമസഭാംഗം | term2 = 2011, 2006 | predecessor2 = ബാബു ദിവാകരൻ | successor2 = എം.മുകേഷ് | constituency2 = കൊല്ലം | party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[സി.പി.എം]] | spouse = ലില്ലി | children = 4 | year = 2025 | date = ഫെബ്രുവരി 23 | source = https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/07/10/kollam-pk-gurudasan.html മലയാള മനോരമ }} വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ(2006-2011) സംസ്ഥാന എക്സൈസ്, തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കൊല്ലം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സിപിഎം നേതാവാണ് '''പി.കെ.ഗുരുദാസൻ ''' 2006, 2011 നിയമസഭകളിൽ കൊല്ലത്ത് നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm KERALA LEGISLATURE - MEMBERS- 13th KERALA LEGISLATIVE ASSEMBLY]</ref><ref>[http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_12.htm KERALA LEGISLATURE - MEMBERS 12th]</ref> ==ജീവിതരേഖ== കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പരവൂർ താലൂക്കിലെ കോങ്ങാൽ പഞ്ചായത്തിൽ പനമൂട്ടിൽ കൃഷ്ണൻ്റെയും യശോദയുടേയും മകനായി 1935 ജൂലൈ പത്തിന് ജനനം. പനമൂട്ടിൽ കൃഷ്ണൻ ഗുരുദാസൻ എന്നതാണ് ശരിയായ പേര്. പിന്നീട് പി.കെ.ഗുരുദാസൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുകയായിരുന്നു. തെക്കുംഭാഗം ഗവ. എച്ച്എസ്എസ്, പരവൂർ എച്ച്എൻവി സ്കൂൾ, കോട്ടപ്പുറം എച്ച്എസ്എസ്, എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഗുരുദാസൻ കൊല്ലം എസ്എൻ കോളേജിൽ നിന്ന് ഇൻ്റർമീഡിയറ്റ് പാസായി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1953-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായ ഗുരുദാസൻ 1954-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പരവൂർ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയുടെ സെക്രട്ടറിയായി. 1964-ൽ അഖിലേന്ത്യ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതോടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു. 1964 മുതൽ 1977 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ചാത്തന്നൂർ ഏരിയാ കമ്മിറ്റിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും 1977 മുതൽ 1980 വരെ കൊല്ലം ഏരിയാ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1964 മുതൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കൊല്ലം ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗവും 1977-ൽ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗവും 1981 മുതൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗവുമായിരുന്ന ഗുരുദാസൻ 1981 മുതൽ 1998 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കൊല്ലം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1998-ൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ്, കേന്ദ്രകമ്മറ്റി അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് കെ.രാജഗോപാൽ കൊല്ലം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി. 2000 ആണ്ടിൽ സിഐടിയു സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും അഖിലേന്ത്യ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ച ഗുരുദാസൻ 2003-ൽ സിഐടിയുവിൻ്റെ അഖിലേന്ത്യ വൈസ് പ്രസിഡൻ്റായി. 2002-ലെ കണ്ണൂർ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തോടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി വി.എസ് പക്ഷം, പിണറായി പക്ഷം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി വിഘടിച്ച് മാറിയപ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തെ പാർട്ടിയിൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായ വലംകൈയായിരുന്നു ഗുരുദാസൻ. 2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വർക്കലയിൽ നിന്നും മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2006-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൊല്ലത്ത് നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ ഗുരുദാസൻ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായ 2006 മുതൽ 2011 വരെ നിലവിലിരുന്ന പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ സംസ്ഥാന എക്സൈസ് തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. 2011-ൽ കൊല്ലത്ത് നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2015-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ നിന്നും 2018-ൽ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ നിന്നും ഒഴിവായി. 2015 മുതൽ 2022 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്ര കമ്മറ്റിയിൽ ക്ഷണിതാവ് അംഗമായും 2018 മുതൽ 2022 വരെ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ പ്രത്യേക ക്ഷണിതാവായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ 2022 മുതൽ പാർട്ടിയുടെ കൊല്ലം ജില്ലാ കമ്മിറ്റിയിൽ പ്രത്യേക ക്ഷണിതാവാണ്.<ref>[http://www.niyamasabha.org/codes/members/gurudasanpk.pdf niyamasabha.org/codes]</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ലില്ലി * മക്കൾ * സീമ * രൂപ * ദിവ * ഗിരി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-26 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-26 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും |- | 2001 || [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വർക്കല കഹാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.കെ. ഗുരുദാസൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:ഗുരുദാസൻ}} {{commons category|P. K. Gurudasan}} [[വർഗ്ഗം:1935-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മരിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] Facebook [[https://www.facebook.com/pages/P-K-Gurudasan-MLA-Kollam/263526817169871?fref=ts]] j3rscurqswbntq90jbq6uebf75irgw8 0 150260 4643650 4634347 2026-07-04T16:58:30Z Drsanthoshnair 45452 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4643650 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|V.D. Satheesan}} {{Infobox_politician | name = വി.ഡി. സതീശൻ | image =VD Satheesan.jpg | caption = വി.ഡി. സതീശൻ | office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | office1 = കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യം, തുറമുഖം, [[ സംസ്ഥാന ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റി|ദുരന്തനിവാരണം]], നിയമ വകുപ്പുകളുടെ അധിക ചുമതലയുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി | term1 = 18 മെയ് 2026 | predecessor1 = * [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യം) * [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (തുറമുഖം) * [[പി. രാജീവ്]] (നിയമം) * [[പിണറായി വിജയൻ]] (ദുരന്ത നിവാരണം) | successor = | office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]] | term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]] | predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]] | constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | term_end3 = | predecessor3 = [[പി. രാജു]] | successor3 = | salary = | birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}} | birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[ഹിന്ദു]] | father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ | mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ | spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ | children = ഉണ്ണിമായ | website = https://kerala.gov.in/ | date = മെയ് 14 | year = 2026 | source = https://keralacm.gov.in/8455/ കേരള സി.എം | data1 = | 1blankname = ഗവർണർ | 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | termstart = 18 മെയ് 2026 }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടരുന്ന, എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാവാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ മേനോൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി. സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)''' [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും 2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി ആറാം തവണയും [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref><ref>https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/vd-satheesan-makes-history-as-13th-chief-minister-of-kerala-5th-congressman/articleshow/131166934.cms</ref> 2021 മുതൽ 2026 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്നു. നിയമസഭാംഗമായി മാത്രം തുടർന്ന് സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ ആദ്യമായി കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്‌ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്. [[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref> ==ജീവിതരേഖ== എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി. വിലാസിനിയമ്മയുടെയും നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്. നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി. കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി. തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിന്റെ വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം. കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്‌ട്രീയത്തിന്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി. പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിച്ച സതീശൻ ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു. തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== 1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്ന സതീശൻ [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI) എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref> 1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ വി.എം.സുധീരൻ രാജി വച്ചപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശന്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്‌ടപ്പെടുകയായിരുന്നു. വി.ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ തിരിച്ച് വീണ്ടും കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ജി. കാർത്തികേയൻ|ജി.കാർത്തികേയനാണ്]] സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു. 2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച സതീശൻ ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026 വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref> 2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref> പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref> 2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും 2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന് അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരളനിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref>കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഐ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന നേതാവായിരുന്ന സതീശൻ പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായതിന് ശേഷം ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെ പിന്നീട് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല ടീം യുഡിഎഫ് എന്നൊരു ആശയം ഉയർത്തിയാണ് പിന്നീടുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയത്. 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref> പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ 2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref> കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ വൻ വിജയത്തെ തുടർന്ന് വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് പാർട്ടിയുടെ നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2026 മെയ് 18-ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ സെൻട്രൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ വച്ച് കേരളത്തിന്റെ ഇരുപത്തിനാലാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു അധികാരമേറ്റു.<ref>{{Cite web|url=https://keralacm.gov.in/8455/|title=keralacm}}</ref> 2026 ജൂൺ 19-ന് പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ യു.ഡി.എഫ് സർക്കാരിൻ്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് അവതരണം നടത്തിയതോടെ സംസ്ഥാന ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ അധിക ചുമതലയുള്ള അഞ്ചാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[ആർ. ശങ്കർ]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] എന്നിവരാണ് മറ്റുള്ളവർ.<ref>https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/kerala-cm-vd-satheesan-presents-maiden-udf-budget-for-2026-27/articleshow/131846328.cms</ref> കേരളത്തിൽ ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ അധിക ചുമതല ഇല്ലാതെ തന്നെ മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന ആറാമത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[ആർ. ശങ്കർ]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]] എന്നിവരാണ് മറ്റ് അഞ്ചുപേർ. ഈ ലിസ്റ്റിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ.കരുണാകരനും]] [[ഉമ്മൻചാണ്ടി|ഉമ്മൻചാണ്ടിയും]] ഉൾപ്പെടുമെങ്കിലും മൂന്ന് തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയായ കാലയളവിൽ ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതല ഇല്ലാതിരുന്ന കരുണാകരൻ മൂന്നാം ടേമിൻ്റെ അവസാന സമയത്തും നാലാം ടേമിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായും ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് കൈവശം വെച്ചപ്പോൾ ആഭ്യന്തരവകുപ്പിൻ്റെ അധിക ചുമതലതയോടെ ആദ്യ ടേം പൂർത്തിയാക്കിയ ഉമ്മൻചാണ്ടി അവസാന ടേമിൽ ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം ആഭ്യന്തരവകുപ്പിൻ്റെ ചുമതല ഒഴിഞ്ഞു മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടരുകയായിരുന്നു.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/chandy-gives-up-home-portfolio-in-reshuffle/article3306493.ece</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/Apr/13/kerala-congress-cm-without-home-in-25-years-358128.html</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം == {| class="wikitable" |+[[കേരള നിയമസഭ]] !വർഷം !നിയോജക മണ്ഡലം ! !പാർട്ടി !വോട്ടുകൾ !% !എതിരാളി ! !എതിരാളി പാർട്ടി !വോട്ടുകൾ !% !ഭൂരിപക്ഷം !ഭൂരിപക്ഷം % !ഫലം |- |[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']] | rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]''' |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} |'''38,607''' |'''43.67''' | rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]] |{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}} |39,723 |44.93 | -1,116 | -1.26% |style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു''' |- |[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']] |'''48,859''' |'''50.11%''' |41,425 |42.48 |7,434 |7.63% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']] |'''51,099''' |'''51.06''' |കെ. എം. ദിനകരൻ |43,307 |43.27 |7,792 |7.79% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']] |'''74,632''' |'''51.78''' |[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] |62,955 |43.91 |11,349 |7.87% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']] |'''74,985''' |'''46.70''' |ശാരദ മോഹൻ |54,351 |33.85 |20,364 |12.85% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']] |'''82,264''' |'''51.87''' |എം. ടി. നിക്സൺ |60,963 |38.44 |21,301 |13.47% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |- |[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']] |'''78,658''' |'''49.2''' |[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]] |58,058 |36.3 |20,600 |12.7% | style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു''' |} ==അവലംബം== {{Reflist|2}} {{S-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[പിണറായി വിജയൻ]]}} {{s-ttl|title=[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]|years=18 മേയ് 2026 – ഇപ്പോഴും}} {{s-aft|after= - }} {{S-end}} {{Current Indian chief ministers}} {{CMs of Kerala}} {{Fourteenth KLA}} {{Fifteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:സതീശൻ}} [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ധനകാര്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] 2fj8r603gnrg7ws0og94lcp3pekb2e7 0 167240 4643680 3724276 2026-07-04T19:59:18Z BeeboMan 219971 നിശ്ചിത ചിത്രം (Fixed image.) 4643680 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Suvarnabhumi Airport}} {{Infobox Airport | name = സുവർണ്ണഭൂമി വിമാനത്താവളം | nativename = ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ | nativename-a = | nativename-r = (Sanskrit: ''Suvarṇa'' – Gold, ''Bhūmi'' – Land) | image = Suvarnabhumi Airport Logo.png | image-width = 250 | image2 = Suvarnabhumi Airport, Bangkok, Thailand 2.jpg | IATA = BKK | ICAO = VTBS | type = Public | owner = | operator = [[Airports of Thailand]] | city-served = [[Bangkok]] | location = [[Amphoe Bang Phli|Bang Phli]], [[Samut Prakan Province|Samut Prakan]], Thailand | hub = [[Bangkok Airways]]<br>[[Orient Thai Airlines]]<br>[[Thai AirAsia]]<br>[[Thai Airways International]] | elevation-f = 5 | elevation-m = 2 | latd = 13 | latm = 40 | lats = 52 | latNS = N | longd=100 | longm= 44 | longs= 50 | longEW= E | coordinates_region = TH-11 | website = [http://www.suvarnabhumiairport.com/ SuvarnabhumiAirport.com] | pushpin_map = Thailand Bangkok | pushpin_label = BKK | pushpin_map_caption = Location in [[Samut Prakan Province]] of [[Greater Bangkok]] | metric-rwy = y | r1-number = 01R/19L | r1-length-m = 4,000 | r1-length-f = 13,123 | r1-surface = [[Asphalt]] | r2-number = 01L/19R | r2-length-m = 3,700 | r2-length-f = 12,139 | r2-surface = Asphalt | stat-year = 2010 | stat1-header = Passengers | stat1-data = 42,784,967 | footnotes = Source: [[Airports Council International|ACI]]<ref name="ACI">{{Cite web |url=http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-55-10812_666_2__ |title=Passenger Traffic 2010 FINAL |access-date=2011-11-11 |archive-date=2012-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211233838/http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-55-10812_666_2__ |url-status=dead }}</ref> }} 2006 സെപ്റ്റംബർ 15-നു് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച [[തായ്‌ലന്റ്|തായ്‌ലന്റിലെ]] വിമാനത്താവളമാണ് '''സുവർണ്ണഭൂമി വിമാനത്താവളം'''. ഇത് ബാങ്കോക്ക് നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 25 കി.മീ. കിഴക്കായി സമുത് പ്രകാൻ പ്രവിശ്യയിൽ ബാങ് ഫിലി ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. സെപ്റ്റംബർ 28 മുതൽ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. തായ് എയർവേസ് ഇന്റർനാഷണൽ, ബാങ്കോക്ക് എയർവെയ്സ്, ഓറിയന്റ് തായ് എയർലൈൻസ്, തായ് എയർ ഏഷ്യ എന്നിവയുടെ കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. നിരവധി ചരക്കു വിമാനങ്ങളും ഇവിടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ==അവലംബം== {{reflist|2}} {{Commonscat|Suvarnabhumi International Airport}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Commons category-inline|Suvarnabhumi International Airport}}<br /> {{Wikivoyage-inline|Suvarnabhumi Airport}} * [http://www.suvarnabhumiairport.com Suvarnabhumi Airport], Official site * [https://www.itsallbee.com/2020/04/bangkok-airport-showers-facilities/ Bangkok Airport Facilities] * [https://web.archive.org/web/20070122152309/http://www.freezonethaiairport.com/ Free Zone by Suvarnabhumi Airport Website] * [http://www.airportthai.co.th/ Airports of Thailand Public Company Limited] and the [https://web.archive.org/web/20070926235640/http://www2.airportthai.co.th/airportnew/sun/index.asp?lang=en%2F page of the Suvarnabhumi Airport] * [https://web.archive.org/web/20060813131326/http://www.airport-technology.com/projects/bangkok/ Suvarnabhumi Airport] Project information from Airport Technology * {{NWS-current|VTBS}} {{Portal bar|Asia|Thailand|Aviation}} {{Airports in Thailand}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:തായ്ലാന്റിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] oepryam50gcb4mjmzgi6k47nd4ajuqi 4643682 4643680 2026-07-04T19:59:49Z BeeboMan 219971 "Bangkok" -> ബാങ്കോക്ക് 4643682 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Suvarnabhumi Airport}} {{Infobox Airport | name = സുവർണ്ണഭൂമി വിമാനത്താവളം | nativename = ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ | nativename-a = | nativename-r = (Sanskrit: ''Suvarṇa'' – Gold, ''Bhūmi'' – Land) | image = Suvarnabhumi Airport Logo.png | image-width = 250 | image2 = Suvarnabhumi Airport, Bangkok, Thailand 2.jpg | IATA = BKK | ICAO = VTBS | type = Public | owner = | operator = [[Airports of Thailand]] | city-served = [[ബാങ്കോക്ക്]] | location = [[Amphoe Bang Phli|Bang Phli]], [[Samut Prakan Province|Samut Prakan]], Thailand | hub = [[Bangkok Airways]]<br>[[Orient Thai Airlines]]<br>[[Thai AirAsia]]<br>[[Thai Airways International]] | elevation-f = 5 | elevation-m = 2 | latd = 13 | latm = 40 | lats = 52 | latNS = N | longd=100 | longm= 44 | longs= 50 | longEW= E | coordinates_region = TH-11 | website = [http://www.suvarnabhumiairport.com/ SuvarnabhumiAirport.com] | pushpin_map = Thailand Bangkok | pushpin_label = BKK | pushpin_map_caption = Location in [[Samut Prakan Province]] of [[Greater Bangkok]] | metric-rwy = y | r1-number = 01R/19L | r1-length-m = 4,000 | r1-length-f = 13,123 | r1-surface = [[Asphalt]] | r2-number = 01L/19R | r2-length-m = 3,700 | r2-length-f = 12,139 | r2-surface = Asphalt | stat-year = 2010 | stat1-header = Passengers | stat1-data = 42,784,967 | footnotes = Source: [[Airports Council International|ACI]]<ref name="ACI">{{Cite web |url=http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-55-10812_666_2__ |title=Passenger Traffic 2010 FINAL |access-date=2011-11-11 |archive-date=2012-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211233838/http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-55-10812_666_2__ |url-status=dead }}</ref> }} 2006 സെപ്റ്റംബർ 15-നു് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച [[തായ്‌ലന്റ്|തായ്‌ലന്റിലെ]] വിമാനത്താവളമാണ് '''സുവർണ്ണഭൂമി വിമാനത്താവളം'''. ഇത് ബാങ്കോക്ക് നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 25 കി.മീ. കിഴക്കായി സമുത് പ്രകാൻ പ്രവിശ്യയിൽ ബാങ് ഫിലി ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. സെപ്റ്റംബർ 28 മുതൽ സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. തായ് എയർവേസ് ഇന്റർനാഷണൽ, ബാങ്കോക്ക് എയർവെയ്സ്, ഓറിയന്റ് തായ് എയർലൈൻസ്, തായ് എയർ ഏഷ്യ എന്നിവയുടെ കേന്ദ്രമാണ് ഇവിടം. നിരവധി ചരക്കു വിമാനങ്ങളും ഇവിടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ==അവലംബം== {{reflist|2}} {{Commonscat|Suvarnabhumi International Airport}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Commons category-inline|Suvarnabhumi International Airport}}<br /> {{Wikivoyage-inline|Suvarnabhumi Airport}} * [http://www.suvarnabhumiairport.com Suvarnabhumi Airport], Official site * [https://www.itsallbee.com/2020/04/bangkok-airport-showers-facilities/ Bangkok Airport Facilities] * [https://web.archive.org/web/20070122152309/http://www.freezonethaiairport.com/ Free Zone by Suvarnabhumi Airport Website] * [http://www.airportthai.co.th/ Airports of Thailand Public Company Limited] and the [https://web.archive.org/web/20070926235640/http://www2.airportthai.co.th/airportnew/sun/index.asp?lang=en%2F page of the Suvarnabhumi Airport] * [https://web.archive.org/web/20060813131326/http://www.airport-technology.com/projects/bangkok/ Suvarnabhumi Airport] Project information from Airport Technology * {{NWS-current|VTBS}} {{Portal bar|Asia|Thailand|Aviation}} {{Airports in Thailand}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:തായ്ലാന്റിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] 9ns6446sy8i807dac76bjo7no1745iv 0 172499 4643698 4228597 2026-07-04T23:18:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643698 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bahauddeen Muhammed Nadwi}} {{ആധികാരികത}} {{Infobox_Muslim scholars | image_name=Dr. Bahauddeen Nadwi.jpg | notability = മതപണ്ഡിതൻ| era = 1951- തുടരുന്നു | color = #cef2e0 | name = ഡോ. ബഹാഉദ്ദീൻ നദ്‌വി | title= ഡോ. ബഹാഉദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ജമാലുദ്ദീൻ നദ്‌വി | image= Bahahuddin Usthad at Convocation.jpg | caption= '''ഡോ. ബഹാഉദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് നദ്‌വി ദാറുൽ ഹുദാ ഇസ്ലാമിക്ക് യുനിവേഴ്സിറ്റി മഹാ സമ്മേളനത്തിൽ മുഖ്യ പ്രഭാഷണം നടത്തുന്നു''' | birth = 1951 ഏപ്രിൽ 22 | birth_place = 1951 ഏപ്രിൽ 22 (കൂരിയാട്, കോട്ടക്കൽ , മലപ്പുറം ജില്ല) | Ethnicity = [[മലയാളി]] | Region = [[മലബാർ]] | position = General Secretary of Samastha Kerala Jamiyyathul Mu'allimeen | school tradition= [[സുന്നി]] [[ഇസ്‌ലാം]]| main_interests = തഫ്സീർ, തസവ്വുഫ്, ഫിഖ്ഹ് | works = വിശുദ്ധ ഖുർആൻ വിവർത്തനം (ഖുർആൻപരിഭാഷ ),<br> തസ്വവ്വുഫ് ഒരു സമഗ്രപഠനം, <br> അദബുൽ മുഫ്‍റദ് മലയാള പരിഭാഷ | influences = | influenced = | website = {{url|www.http://www.dhiu.in/vc}}{{url|www.fb.com/Dr.BahauddeenMuhammedNadwi/}} }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] മുസ്ലിം [[സുന്നി]]<ref name="N18">{{cite news |title=Kerala's Warring Sunni Groups Now in Tussle Over Appointment of First South Indian as Grand Mufti of Muslims |url=https://www.news18.com/news/india/ek-faction-calls-appointment-of-ap-factions-musliyar-as-grand-mufti-a-farce-says-will-elect-a-new-one-2058557.html |accessdate=22 മാർച്ച് 2020 |work=News 18 |date=17 July 2019}}</ref> മതപണ്ഡിതരിൽ പ്രമുഖനും [[ദാറുൽ ഹുദാ ഇസ്‍ലാമിക് യൂനിവേഴ്‍സിറ്റി]] വൈസ് ചാൻസലറുമാണ് '''ഡോ. ബഹാഉദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് നദ്‌വി''' <ref name="SG">{{cite news |title=Indian scholar meets ambassador |url=http://saudigazette.com.sa/article/68307 |accessdate=22 മാർച്ച് 2020 |work=സൗദി ഗസറ്റ് |date=10 ഡിസംബർ 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200322103115/http://saudigazette.com.sa/article/68307 |archivedate=22 മാർച്ച് 2020}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.darulhuda.com/ |title= ദാറുല് ഹുദാ വൈബ്സൈറ്റ് |accessdate= 2011-11-23 |accessdate= 2011-11-23 |accessdate= 2011-11-23 |accessdate= 2011-11-23}}</ref>. [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[കോട്ടയ്ക്കൽ|കോട്ടക്കലിനടുത്ത]] കൂരിയാട് ഗ്രാമത്തിൽ ജനനം. സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമായുടെ കേന്ദ്രമുശാവറാംഗവുമാണ് അദ്ദേഹം. സമസ്തയുടെ മുഖപത്രമായ സുപ്രഭാതം ദിനപത്രത്തിൻറെ എഡിറ്റർ. [[തെളിച്ചം മാസിക]], സന്തുഷ്ട കുടുംബം മാസിക എന്നിവയുടെ മുഖ്യപത്രാധിപർ<ref name="MM">{{cite web |title=Dr. Bahauddeen Nadwi to be conferred Shihab Thangal Islamic Personality Award |url=http://muslimmirror.com/eng/dr-bahauddeen-nadwi-to-be-conferred-shihab-thangal-islamic-personality-award/ |website=http://muslimmirror.com/eng/ |publisher=Muslim Mirror |accessdate=22 മാർച്ച് 2020 |date=11 December 2019}}</ref>, ഇസ്ലാമിക് ഇൻസൈറ്റ് ഇന്റർനാഷണൽ ജേണൽ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റഡീസ് എഡിറ്റർ ഇൻ ചീഫ് എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. [[ഖത്തർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[അന്തർദേശീയ മുസ്ലിം പണ്ഡിതസഭ|അന്താരാഷ്ട്ര മുസ്ലിം പണ്ഡിത സഭ]]യിൽ അംഗമാണ്.<ref name="ഔദ്യോഗിക വ്യക്തിരേഖ">{{cite web |url= http://www.darulhuda.com/vc.php/ |title= ഔദ്യോഗിക വ്യക്തിരേഖ |accessdate= 2011-11-24 |archive-date= 2017-07-15 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170715043507/http://darulhuda.com/vc.php |url-status= dead }}</ref> കേന്ദ്ര മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലെ നാഷനൽ മോണിറ്ററിങ് കമ്മിറ്റി ഓഫ് മൈനോരിറ്റീസ് എജ്യുക്കേഷൻ എക്സിക്യൂട്ടിവ് അംഗമായിരുന്നു.<ref name="NMCME">{{cite web|url=http://www.education.nic.in/scst/SCST-NMCME.asp|title=നാഷനൽ മോണിറ്ററിങ് കമ്മിറ്റി ഓഫ് മൈനോരിറ്റീസ് എജുക്കേഷൻ|dead-url=|accessdate=2012-01-04}}</ref> == ജനനം, കുടുംബം == 1951 ഏപ്രിൽ 22ന് മുഹമ്മദ് ജമാലുദ്ദീൻ മുസ്ലിയാരുടെയും പ്രമുഖ സ്വൂഫീവര്യൻ കൂരിയാട് തേനു മുസ്‌ലിയാരുടെ പുത്രി ഫാത്വിമ ഹജ്ജുമ്മയുടെയും മകനായി [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[കോട്ടക്കൽ|കോട്ടക്കലിനടുത്ത]] കൂരിയാട് ഗ്രാമത്തിൽ ജനനം. മർഹൂം സി.എച്ച്. ഐദറൂസ് മുസ്‌ലിയാരുടെ മകൾ ഉമ്മുസലമ സഹധർമിണി. == വിദ്യാഭ്യാസം == സ്വദേശത്തെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പാഠശാലയായ [[ജാമിഅ നൂരിയ അറബിക് കോളേജ്|ജാമിഅ നൂരിയ്യ അറബിക് കോളേജ് പട്ടിക്കാട്]], നദ് വത്തുൽ ഉലമ അറബിക് കോളേജ് ലക്നൌ, [[അലിഗഢ് മുസ്ലിം സർവകലാശാല]], [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] [[അൽ അസ്ഹർ യൂനിവേഴ്സിറ്റി]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തി. [[കാലിക്കറ്റ് യൂനിവേഴ്സിറ്റി]]യിൽ നിന്ന് പി.എച്ച്.ഡിയും പോസ്റ്റ് ഡോക്ടറൽ ഫെലോഷിപ്പും പൂർത്തിയാക്കി. സി.എച്ച് ഐദറൂസ് മുസ്്‌ലിയാർ, ശംസുൽ ഉലമാ ഇ.കെ അബൂബക്ർ മുസ്‌ലിയാർ, കോട്ടുമല അബൂബക്ർ മുസ്‌ലിയാർ, സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് റാബിഅ് നദ്‌വി, സഈദുർറഹ്മാൻ അഅ്ദമി, മുൻ ശൈഖുൽ അസ്ഹർ ഡോ. മുഹമ്മദ് സയ്യിദ് ത്വൻത്വാവി, ഈജിപ്ഷ്യൻ മുൻ ഗ്രാന്റ് മുഫ്തി ഡോ. അലി ജുമുഅ മുഹമ്മദ്, ലീഗ് ഓഫ് ഇസ്‌ലാമിക് യൂനിവേഴ്‌സിറ്റീസ് സെക്രട്ടറി ജനറൽ ഡോ. ജഅ്ഫർ അബ്ദുസ്സലാം, ഈജിപ്ഷ്യൻ ഔഖാഫ് മുൻ മന്ത്രി ഡോ. മഹ്മൂദ് ഹംദി സഖ്‌സൂഖ്, ഈജിപ്ഷ്യൻ സുപ്രീം കൗൺസിൽ ഫോർ ഇസ്‌ലാമിക് അഫയേഴ്‌സ് ജന. സെക്രട്ടറി ശൈഖ് രിഫ്അത്ത് മുജാഹിദ് മുതവല്ലി തുടങ്ങിയവർ പ്രധാന ഗുരുനാഥന്മാരാണ്. == സേവനങ്ങൾ == ദാറുൽഹുദാ ഇസ്‍ലാമിക് യൂനിവേഴ്‍സിറ്റിയെ ബൌദ്ധികമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഡോ.ബഹാഉദ്ദീന് മുഹമ്മദ് നദ്‍വിയാണ്. ദാറുൽഹുദായുടെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ പ്രധാനി കൂടിയായ നദ്‍വി തന്നെയാണ് വാഴ്സിറ്റിയുടെ വൈസ് ചാൻസലറും. കേരളത്തിലും ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ദാറുൽഹുദാ നടപ്പിലാക്കുന്ന മുസ്ലിം സാമൂഹിക ശാക്തീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നതും ഇദ്ദേഹമാണ്. കൂടാതെ ദാറുൽഹുദായെ ലോകോത്തര നിലവാരമുള്ള ജ്ഞാന ശാലയായി ഉയർത്തുന്നതിനുള്ള നേതൃത്വപരമായ ഇടപെടലുകളും നടത്തുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ മത വിദ്യാഭ്യാസ സാംസ്കാരിക മേഖലകളിൽ ക്രിയാത്മകമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തുകയും മത ഭൌതിക വിദ്യാഭ്യാസ വിപ്ലവത്തിന് ചുക്കാൻ പിടിക്കുന്ന പ്രധാന മത പണ്ധിതനുമാണ് നദ്‍വി.{{തെളിവ്}} == പദവികൾ == [[ദാറുൽ ഹുദാ ഇസ്‍ലാമിക് യൂനിവേഴ്‍സിറ്റി]]യുടെ പ്രഥമ വൈസ് ചാൻസലറാണ് ഡോ. നദ്‌വി. 2011 മെയ് മാസത്തിൽ [[ഖത്തർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര മുസ്‍ലിം പണ്ഡിത സഭയിൽ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഈയൊരു പദവി ലഭിക്കുന്ന കേരളത്തിലെ പ്രഥമ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതനും ഇദ്ദേഹം തന്നെ. കേരളത്തിലെ മുസ്‍ലിം പണ്ധിത സഭയായ സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽഉലമായുടെ ഉന്നതാധികാര സമിതി (മുശാവറ) അംഗം കൂടിയാണ് നദ്‍വി. [[ദാറുൽ ഹുദാ ഇസ്‍ലാമിക് യൂനിവേഴ്‍സിറ്റി]]യിലെ ഇസ്‍ലാമിക് സ്റ്റഡീസ് ഫാക്കൽറ്റി പുറത്തിറക്കുന്ന ഇസ്‍ലാമിക് ഇൻസൈറ്റ് ഇന്റർനാഷനൽ ജേണൽ ഓഫ് ഇസ്‍ലാമിക് സ്റ്റഡീസ് ജേണലിൻറെ എഡിറ്റർ ഇൻ ചീഫ്, സന്തുഷ്ട കുടുംബം മാസിക,<ref>{{cite web |url= http://www.skjmcc.com/prasidheekaranangal.htm/ |title= സന്തുഷ്ട കുടുംബം മാസികയുടെ വെബ് വിലാസം |3= |access-date= 2011-12-26 |archive-date= 2015-06-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150626123204/http://www.skjmcc.com/prasidheekaranangal.htm/ |url-status= dead }}</ref> തെളിച്ചം മാസിക <ref>{{cite web |url= http://www.islamonsite.com/magazine.php/ |title= തെളിച്ചം മാസികയുടെ വെബ് വിലാസം |3= |access-date= 2011-12-26 |archive-date= 2014-09-04 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140904221601/http://www.islamonsite.com/magazine.php |url-status= dead }}</ref> എന്നിവയുടെ മുഖ്യപത്രാധിപർ തുടങ്ങിയ പദവികളും വഹിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ മദ്റസാ അധ്യാപകരുടെ സംസ്ഥാന കൂട്ടായ്മയായ സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീന് സെന്ട്രൽ കൌണ്സിൽ പ്രസിഡൻറാണ്. ന്യൂഡല്ഹി ആസ്ഥാനമായി പ്രവര്ത്തിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് മുസ്ലിം സോഷ്യൽ സയന്റിസ്റ്റ്സ്, സമസ്ത കേരള ഇസ്ലാം മത വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡ്, കേരള സംസ്ഥാന ഹജ്ജ് കമ്മിറ്റി അംഗം, കേരള സർക്കാർ സംസ്ഥാന ടെക്സ്റ്റ് ബുക്ക് സ്റ്റിയറിംഗ് കമ്മിറ്റി (2002-2006), കേരള സർക്കാർ മദ്റസാ എജ്യുക്കേഷൻ ബോർഡ് (2004-2006)തുടങ്ങി നിരവധി സംഘടനകളിൽ അംഗമാണ്. ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസ മോണിറ്ററിംഗ്‌ കമ്മിറ്റി അംഗമാണ്. കേന്ദ്രമാനവ വിഭവ ശേഷി വികസന മന്ത്രി കപിൽ സിബൽ ചെയർമാനായുള്ള മോണിറ്ററിങ്‌ കമ്മിറ്റിയുടെ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ച കമ്മിറ്റിയിലേക്കാണ്‌ നദ്‌വി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്‌.<ref>http://skssfnews.blogspot.com/2012/01/blog-post_7354.html</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * ലോകത്തെ ഏറ്റവുമധികം സ്വാധീനിച്ച 500 മുസ്ലിംകളിലൊരാൾ - [[ജോർദാൻ|ജോർദാനിലെ]]അമ്മാൻ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന റോയൽ ഇസ്ലാമിക് സ്ട്രാറ്റജിക് സ്റ്റഡീസ് സെന്റർ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] ജോർജ് ടൌൺ യൂനിവേഴ്സിറ്റിയുമായി സഹകരിച്ച് പുറത്തിറക്കിയ സമഗ്ര സർവേയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="MUSLIM 500- 2012 Edition">{{cite web |url= http://themuslim500.com/profile/nadwi-bahauddeen-muhammed-jamaluddeen |title= മുസ്ലിം 500- ബഹാഉദ്ദീന് നദ്വി |accessdate= 2012-12-03}}</ref><ref name="500M">{{cite book |title=THE WORLD’S 500 MOST INFLUENTIAL MUSLIMS-2018 |date=2018 |publisher=The Royal Islamic Strategic Studies Centre, Jordan |page=102 |url=https://www.themuslim500.com/wp-content/uploads/2018/05/TheMuslim500-2016-low.pdf#page=118 |accessdate=26 November 2019}}</ref> * മുസ്ലിം സ്റ്റാർ ഓഫ് ദി ഇയർ 2012- [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] കൈറോ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന വെബ്പോർട്ടലായ ഓൺഇസ്‍ലാം.നെറ്റ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref name="Muslim Stars of the year 2013">{{cite web |url= http://www.onislam.net/english/culture-and-entertainment/media/461369-muslim-stars-of-the-year-names-announced-.html |title= മുസ്ലിം സ്റ്റാർ ഓഫ് ദി ഇയർ 2012 |accessdate= 2013-02-14}}</ref> * [[കുവൈത്ത്]] അൽ മഹബ്ബ എക്സലൻസി അവാർഡ് 2008 * അൽ മഖ്ദൂം അവാർഡ് 1983 * ജൈഹൂൺ ടി.വി അവാർഡ് 2009 <ref name="ഔദ്യോഗിക വ്യക്തിരേഖ"/> * ഫൈസി പണ്ഡിത പ്രതിഭാ അവാർഡ് - മികച്ച പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥിക്ക് പട്ടിക്കാട് ജാമിഅ നൂരിയ്യ നല്കിയ പുരസ്കാരം.<ref name="Jamia Award">{{cite web |url= http://samastha.info/component/content/?view=featured |title= ഫൈസി പ്രതിഭാ അവാർഡ് 2013 |accessdate= 2013-01-04 |archive-date= 2014-03-24 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140324172501/http://samastha.info/component/content/?view=featured |url-status= dead }}</ref> == കൃതികൾ == അറബി കൃതികളുടെ വ്യാഖാനവും മലയാള മൊഴിമാറ്റവും ഉൾപ്പെടെ മലയാളം, അറബി ഭാഷകളിലായി ഒട്ടേറെ കൃതികളുടെ രചയിതാവുമാണ് നദ്‍വി. മലയാളത്തിലും അറബിയിലുമായി വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ലേഖനങ്ങളും നിലപാടുകളും എഴുതാറുണ്ട്. === പ്രധാന കൃതികൾ === {| class="wikitable" |- ! No !! പേര്!!ഉള്ളടക്കം |- |1 || വിശുദ്ധ ഖുർആൻ വിവർത്തനം || വിശുദ്ധ ഖുർആനിൻറെ മലയാള പരിഭാഷ |- | 2 || തസ്വവ്വുഫ് ഒരു സമഗ്ര പഠനം||സൂഫിസത്തിൻറെ അന്തഃസത്ത പ്രതിപാദിക്കുന്ന അബ്ദുൽ ഖാദിർ ഈസായുടെ ഹഖാഇഖുൻ അനി തസ്വവ്വുഫ് എന്ന അറബി ഗ്രന്ഥത്തിൻരെ മൊഴിമാ |- | 3|| അൽ അദബുൽ മുഫ്റദ്‍ മലയാള പരിഭാഷ || ഇമാം ബുഖാരിയുടെ അദബുൽ മുഫ്റദിൻറെ മലയാള പരിഭാഷ |- | 4 || ഫിഖ്ഹുൽ അഥ്വ ഫാൽ ( കുട്ടികളുടെ കർമശാസ്ത്രം) || കുട്ടികൾക്കായി രചിച്ച ഇസ്ലാമിക കർമശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം |- | 5 || മുഖ്താറുൽ അഖ്‍ലാഖി വൽ ആദാബ് || സ്വഭാവങ്ങളെയും മര്യാദകളെയും പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഹദീസുകളുടെ ക്രോഡീകരണം |- | 6 || താരീഖുൽ അദബിൽ അറബ് || അറബി സാഹിത്യ ചരിത്രം |- | 7 || ഇൻബാഉൽ മുഅർറിഫീൻ ബി അൻബാഇൽ മുസ്വന്നിഫീൻ|| പ്രമുഖ മുസ്ലിം ഗ്രന്ഥകാരന്മാരെ കുറിച്ചുള്ള ചെറുവിവരണം |- | 8 || ഇസ്ലാമും ക്രിസ്താനിയും || താരതമ്യ പഠനം |- |9 || നബിദിനാഘോഷം ലോക രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ || പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നബി (സ) യുടെ ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾ |- |10 || മമ്പുറം തങ്ങൾ ജീവിതം, ആത്മീയത, പോരാട്ടം (എഡിറ്റർ) || മമ്പുറം തങ്ങളുടെ ജീവിതം പ്രതിപാതിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം<ref name="അൻസാരി">{{cite book |last1=M.T. Ansari |title=Islam and Nationalism in India: South Indian contexts |page=190 |url=https://books.google.com.sa/books?id=wajhCgAAQBAJ&lpg=PA190&ots=W8bkEL13kn&dq=nadwi-bahauddeen-muhammed&pg=PA190 |accessdate=22 മാർച്ച് 2020}}</ref> |- |11 || ഖിഥ്വാഫു സിമാരിൽ മൽഖൈൻ || സമസ്തയുടെ സാരഥിയായിരുന്ന വാളക്കുളം അബ്ദുൽബാരി മുസ്‍ലിയാരുടെ സ്വിഹാഹുശ്ശൈഖൈൻ എന്ന ഹദീസ് ഗ്രന്ഥത്തിൻറെ വിശദീകരണവും വ്യാഖാനവുമടങ്ങിയ പുതിയ പതിപ്പ് |} ==സെമിനാറുകൾ, പ്രബന്ധങ്ങൾ== ഇന്ത്യകക്കത്തും പുറത്തുമായി നിരവധി ദേശീയ അന്തർദേശീയ സമ്മേളനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും പ്രബന്ധങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട് നദ്‍വി. മലേഷ്യയിലെ ഇന്റർനാഷനൽ ഇസ്‍ലാമിക് യൂനിവേഴ്സിറ്റി, അമേരിക്കയിലെ യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കലിഫോർണിയ ലൊസാഞ്ചൽസ്, കാലിക്കറ്റ് യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഉൾപ്പെടെ ഒട്ടേറെ സർവകലാശാലകളിൽ പ്രഭാഷണങ്ങളും നടത്തി. 2014 സെപ്തംബറിൽ ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ സിയോളിൽ നടന്ന അന്താരാഷ്ട്ര മത സൌഹാര്ദ സമ്മേളനത്തലും 2013 ഒക്ടോബറിൽ ഇറാനിലെ തെഹ്‍റാനിൽ നടന്ന അൽഗദീർ ഇൻറർനാഷണൽ കോൺഫ്രന്സിൽ സംബന്ധിക്കുകയും പ്രബന്ധമവതിരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വർഷം തോറും തുർക്കിയിൽ നടക്കാറുള്ള ബദീഉസ്സമാൻ സഈദ് നൂര്സിയെ കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സെമിനാറിലെ സ്ഥിരം ക്ഷണിതാവുകൂടിയാണ് ഡോ. നദ്‍വി. 2011 ല് വെസ്റ്റ് ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന ആഗോള പണ്ധി ത സഭയുടെ സമ്മേളനത്തിലും ഖത്തറിലെ ദോഹയിൽ നടന്ന ആഗോള മതസമ്മേളത്തിലും നദ്‍വി പ്രബന്ധമതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2009 ൽ യു.എ.ഇ ഭരണാധികാരി ഖലീഫ ബിൻ സായിദ് ആൽ നിഹ്‍യാൻറെ പ്രത്യേക ക്ഷണിതാവായി ദുബൈ സന്ദർശിക്കുകയും നിരവധി മതസമ്മേളനത്തിൽ മുഖ്യാതിഥിയായി സംബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 2003 ൽ അമേരിക്കയിലെ ഡിപ്പാർട്ട്മെൻറ് ഓഫ് സ്റ്റേറ്റിൻറെ വിദേശ അതിഥിയായി യു.എസ് സന്ദർശിക്കുകയും വിവിധ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ==സന്ദർശിച്ച രാജ്യങ്ങൾ== അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, അൽജീരിയ, ഓസ്ട്രിയ, ബഹ്‍റൈൻ, ബംഗ്ലാദേശ്, ബെൽജിയം, ഭൂട്ടാൻ, ഈജിപ്ത്, ഫ്രാൻസ്, ജർമനി, ഹോളണ്ട്, ഹോങ്കോങ്, ഇന്തോനേഷ്യ, ഇറ്റലി, ഇറാൻ, ജോർദാൻ, കുവൈത്ത്, ലിബിയ, മലേഷ്യ, മാലിദ്വീപ്, മൌറിത്താനിയ, മൊറോക്കോ, മ്യാന്മർ, നേപ്പാൾ, നെതർലന്റ്സ്, ഒമാൻ, ഫലസ്തീൻ, ഖത്തർ, സുഡാൻ, സഊദി അറേബ്യ, സെനഗൽ, കെനിയ, എത്യോപ്യ, സൌത്ത് കൊറിയ, സിങ്കപ്പൂർ, ശ്രീലങ്ക, സ്വിറ്റ്സർലന്റ്, സിറിയ, തുർക്കി, തുനീസ്യ, യു.എ.ഇ. യു.കെ, യു.എസ്.എ, ഉസ്‍ബെക്കിസ്താൻ, വത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയ നാൽപതിലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ പര്യടനം. == അവലംബം == <references /> == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Bahauddeen Muhammed Nadwi}} *[http://www.facebook.com/pages/Dr-Bahauddeen-Muhammed-Nadwi/629070317124682 ഫേസ്ബുക്ക് -ഔദ്യോഗിക പേജ്] *[http://darulhuda.com/vc.php വൈസ് ചാൻസലർ പ്രൊഫൈൽ- ദാറുൽ ഹുദാ ഇസ്‍ലാമിക് യൂനിവേഴ്‍സിറ്റി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്ന്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://themuslim500.com/profile/nadwi-bahauddeen-muhammed-jamaluddeen മുസ്‍ലിം 500- ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 22-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതർ|sunni ബഹാഉദ്ദീൻ_മുഹമ്മദ്_നദ്‌വി]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സുന്നി മുസ്ലീങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം മത നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇ.കെ.വിഭാഗം സമസ്തയുടെ നേതാക്കൾ]] bzmjou7njpg4pjomcz85eeac4o5s0nd 0 172537 4643756 4138699 2026-07-05T08:58:48Z Sreehari lijinas 209493 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4643756 wikitext text/x-wiki {{prettyurl| R. Ramachandran}} {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനേപ്പറ്റി അറിയുവാൻ|ആർ. രാമചന്ദ്രൻ (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)}} {{Infobox Writer | name = രാമചന്ദ്രൻ.ആർ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birthname = | birthdate = 1923 | birthplace =[[താമരത്തിരുത്തി]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | deathdate = [[ഓഗസ്റ്റ് 3]] [[2005]] | deathplace = | occupation = കവി, കോളേജ് അദ്ധ്യാപകൻ | nationality = {{IND}} | ethnicity = | citizenship = {{IND}} | education = | alma_mater = | period = 1923-2005 | genre = | subject = | movement = | notableworks = ആർ. രാമചന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ | spouse = എ.കെ. വിശാലാക്ഷി | partner = | children = വസന്ത, മുരളി, സുരേഷ്, മോഹൻ | relatives = | influences = | influenced = | awards = കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2000)<ref name="gov"/>, <br/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (2003)<ref name=hindu1/> | signature = | website = | portaldisp = }} ഒരു മലയാള കവിയായിരുന്നു '''രാമചന്ദ്രൻ. ആർ''' (1923 - [[ഓഗസ്റ്റ് 3]] [[2005]]). [[കവിത (ആർ. രാമചന്ദ്രൻ)|കവിതയ്ക്ക്]] [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]], കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1923-ൽ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കിരാലൂർ|കിരാലൂരിൽ]] താമരത്തിരുത്തിയിൽ ആർ. രാമകൃഷ്ണ അയ്യരുടെയും അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി അമ്മാളുടെയും മകനായി ജനിച്ചു<ref name="puzha">{{Cite web |url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1239 |title=ആർ. രാമചന്ദ്രൻ - books.puzha.com |access-date=2011-12-22 |archive-date=2016-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160214122003/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1239 |url-status=dead }}</ref><ref name=mathrubhumi>{{cite news|title=വയലുകൾക്കപ്പുറം...|url=http://www.mathrubhumi.com/books/include/print.php?id=129|accessdate=22 ഡിസംബർ 2011|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2010-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100902094335/http://www.mathrubhumi.com/books/include/print.php?id=129|url-status=dead}}</ref> . പഴയ കൊച്ചി രാജ്യത്തിലെ വിവിധ വിദ്യാലയങ്ങളിലും, എറണാകുളം [[മഹാരാജാസ് കോളേജ്|മഹാരാജാസ് കോളേജിലുമായി]] വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, സംസ്കൃതം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1948 മുതൽ 1978 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ [[കോഴിക്കോട്]] [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിലെ]] മലയാളവിഭാഗം അദ്ധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name="puzha"/>. 2005 ഓഗസ്ത് 3-നു് അന്തരിച്ചു<ref name=hindu2>{{cite news|title=Poet dead|url=http://www.hindu.com/2005/08/04/stories/2005080416880400.htm|accessdate=22 ഡിസംബർ 2011|newspaper=The Hindu|archive-date=2007-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070614123812/http://www.hindu.com/2005/08/04/stories/2005080416880400.htm|url-status=dead}}</ref> . എ.കെ. വിശാലാക്ഷി ഭാര്യയും വസന്ത, മുരളി, സുരേഷ്, മോഹൻ എന്നിവർ മക്കളുമാണ് കവിതയിൽ തന്റേതായ ഒരു ചാലു കീറി അതിനെ ആസ്വാദക ഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ച് അവിടങ്ങളിൽ നനവുണ്ടാക്കി. വളരെക്കുറച്ചു കവിതകൾ മാത്രമേ എഴുതിയിട്ടുള്ളൂ. പാബ്ലോ നെരൂദയുടെ കൃതികൾ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്<ref name=hindu2/>. ==കവിതകൾ== *''മുരളി'' *''സന്ധ്യാ നികുഞ്ജങ്ങൾ'' *''ശ്യാമ സുന്ദരി'' *''പിന്നെ''<ref name=hindu2/> *''എന്തിനീ യാത്രകൾ'' *''[[കവിത (ആർ. രാമചന്ദ്രൻ)|കവിത]]'' *''ആർ. രാമചന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ'' *''രാമചന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ''<ref name=hindu3>{{cite news|title=Serene but stoic|url=http://www.hindu.com/fr/2005/08/12/stories/2005081201290300.htm|accessdate=22 ഡിസംബർ 2011|archive-date=2007-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20071128014102/http://www.hindu.com/fr/2005/08/12/stories/2005081201290300.htm|url-status=dead}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] - 2003 - ''[[കവിത (ആർ. രാമചന്ദ്രൻ)|കവിത]]'' <ref name=hindu1>{{cite news|title=Akbar Kakkattil wins best novelist award|url=http://www.hindu.com/2004/02/08/stories/2004020806060500.htm|accessdate=22 ഡിസംബർ 2011|newspaper=The Hindu|archive-date=2004-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040311094610/http://www.hindu.com/2004/02/08/stories/2004020806060500.htm|url-status=dead}}</ref> *[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] - 2000 - ''[[ആർ രാമചന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ]]'' <ref name="gov">{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm |title=Awards- prd.kerala.gov.in |access-date=2011-12-22 |archive-date=2007-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070524212356/http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm |url-status=dead }}</ref><ref name=hindu2 /> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:1923-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 3-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മഹാരാജാസ് കോളേജിന്റെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] fqqg4ahsx834w6ap8hp1xdh7f2gzsd5 0 172985 4643703 3917112 2026-07-05T00:20:00Z Vishkailas 214655 /* */ 4643703 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kuladevata}} {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുധർമ്മത്തിലെ]] വിശ്വാസങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ്, '''കുടുംബദേവത, പരദേവത, ഭരദേവത, ധർമ്മദൈവം''' തുടങ്ങിയ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്ന '''കുലദേവത''' എന്ന സങ്കല്പം. ഉദാഹരണത്തിന് കേരളത്തിൽ ഭുവനേശ്വരി, ഭദ്രകാളി തുടങ്ങിയ മാതൃ ദൈവ അഥവാ ഭഗവതി സങ്കൽപ്പങ്ങൾ, മുത്തപ്പൻ, യോഗീശ്വരൻ തുടങ്ങിയവർ കുലദൈവ സ്ഥാനത്ത് കാണപ്പെടാറുണ്ട്<ref name="neram-1">{{Cite web|url=https://neramonline.com/കുലദേവത-അമ്മ-വഴിയോ-അച്ഛ/|date=2020-09-04|title=കുലദേവത അമ്മ വഴിയോ അച്ഛൻ വഴിയോ; ദേവിയെ പൂജിച്ചാൽ പ്രസാദം|publisher=neram|language=ml}}</ref>. ==ലക്ഷ്യം== ജീവിതത്തിൽ സ്ഥൈര്യവും വീര്യവും വിജയവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാനസികതലം സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ലക്‌ഷ്യം വച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ കുലദേവതാസങ്കൽപ്പം ആചാര്യന്മാർ പ്രചരിപ്പിച്ചത്. കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിന് വേണ്ടിയും കുലദേവതയെ ആരാധിക്കുന്നു. കുലദേവത ഓരോ വിഭാഗങ്ങൾക്കും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. പൊതുവേ മാതാപിതാക്കളുടെ കുടുംബദേവത ആയിരിക്കും മക്കളുടെയും കുലദേവത. ഇക്കാര്യത്തിൽ മാതൃദായ, പിതൃദായ പാരമ്പര്യങ്ങളും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയേക്കാം. ചിലർക്ക് അവരുടെ ദേശദേവത തന്നെ ആയിരിക്കും കുലദേവതയും. ഈ സാധന മനുഷ്യന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ വികാസത്തിന് സഹായകമാകുമെന്നു മാത്രമല്ല, അത് ഓരോരുത്തരിലും ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന സർഗവാസനകളെയും ബുദ്ധിക്തിയെയും ഉണർത്തുവാൻ സഹായിക്കുന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു<ref>ഹിന്ദു ധർമ രഹസ്യം (ആചാര്യ എം ആർ രാജേഷ്‌ ) പേജു നമ്പർ :43,44</ref >ഇതിനു കൃത്യമായ വികാസപരിണാമങ്ങളും ശാസ്ത്രീയമായ വ്യവസ്ഥകളും നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. കുലദേവത സങ്കല്പം കൃത്യമായി പരിപാലിച്ചു പോരുന്നവർക്ക് ദുഃഖമോചനവും, സർവ വിധത്തിലുള്ള ഐശ്വര്യവും ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് ആചാര്യമതം. കേരളത്തിലെ പല പഴയ തറവാടുകളിലും ഭഗവതിയെ കുലദേവതയായി ആരാധിച്ചിരുന്നു. പലയിടത്തും നിലനിന്നിരുന്ന ഭഗവതീപൂജ ഇതിന്‌ ഉദാഹരണമാണ്. കളരി പരമ്പര ദേവതകളും, നാഗങ്ങളും ഒക്കെ മറ്റ് ഉദാഹരണമാണ്<ref>ശാക്തേയതത്വം, ആചാര്യ ത്രൈപുരം, പേജ് 25 </ref>. ആദ്ധ്യാത്മികവും ഭൗതികവും പുരോഗതിയ്ക്കുള്ള സാധനാമാർഗ്ഗങ്ങളെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഭാഗമാണ് [[യോഗം]] എന്നത്. ''യുജ്‌'' ധാതുവിൽ നിന്ന് യോഗമെന്ന പദം ഉത്ഭവിക്കുന്നു. പൊതുവിൽ കർമയോഗം, ഭക്തിയോഗം, രാജയോഗം, ജ്ഞാനയോഗം എന്നിങ്ങനെ യോഗങ്ങളെ വിഭജിച്ചു പറയാറുണ്ടെങ്കിലും മനശാസ്ത്രപരവും പ്രായോഗികവുമായി മറ്റൊരുതരം വിഭജനമാണ് സാധനാശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കാണുക<ref>ക്ഷേത്രചൈതന്യരഹസ്യം,മാധവ്ജി,ക്ഷേത്ര സംരക്ഷണ സമിതി ,പേജ് 28 </ref><br>നാല് യോഗമാർഗ്ഗങ്ങൾ<br> *[[മന്ത്രയോഗം]] *[[ഹഠയോഗം]] *[[ലയയോഗം]] *[[രാജയോഗം]] അക്ഷര സ്പന്ദനത്തിൽ നിന്നും ഉത്ഭൂകമാകുന്ന ശാരീരികവും പ്രാപഞ്ചികവുമായ ശക്തികളെ ഉപയോഗിച്ച് പരമപദപ്രാപ്തി നേടുകയാണ്‌ മന്ത്രയോഗത്തിന്റെ മാർഗ്ഗം.പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടാതെ വേറെ വേറെയായി അതിർത്തിവരമ്പുകൾക്കുള്ളിൽ നിൽക്കുന്നവയല്ല ഈ യോഗമാർഗ്ഗങ്ങൾ. വാസ്തവത്തിൽ എല്ലാം മിശ്രമായിതന്നെയിരിക്കുകയാണ്. തന്ത്രസാധനയിൽ മന്ത്രത്തിന്റെയും ഹഠയോഗതിന്റെയും രാജയോഗതിന്റെയും കുണ്ഠലിനിയോഗമായ ലയയോഗതിന്റെയും ഇതിനെല്ലാം ആവരണമായി കർമഭക്തി. ജ്ഞാനയോഗങ്ങളുടെയും സമഞ്ജസമായ സമ്മേളനം കാണിക്കുവാൻ സാധിക്കും. അതിൽ മുഖ്യമായത് മന്ത്രസാധനയാണ്. ഈ മന്ത്രസാധന കുലദേവതാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ മുഖ്യവുമാണ്<ref>ക്ഷേത്രചൈതന്യരഹസ്യം,മാധവ്ജി,ക്ഷേത്ര സംരക്ഷണ സമിതി ,പേജ് 29</ref>. ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേകുള്ള കണ്ണികൾ== *കുലപരദേവത ആചാര്യ ത്രൈപുരം https://www.youtube.com/watch?v=hOnJV1HEVfI * http://keralavellalas.blogspot.com/2008/08/blog-post_28.html {{Hinduism-stub}} [[വർഗ്ഗം:ദൈവം]] 1qrdudqqoe0anz4yp059p6zcowp8bi4 4643724 4643703 2026-07-05T04:23:16Z ~2026-38116-13 219985 4643724 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kuladevata}} {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദുധർമ്മത്തിലെ]] വിശ്വാസങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ്, '''കുടുംബദേവത, പരദേവത, ഭരദേവത, ധർമ്മദൈവം''' തുടങ്ങിയ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്ന '''കുലദേവത''' എന്ന സങ്കല്പം. ഉദാഹരണത്തിന് കേരളത്തിൽ ഭുവനേശ്വരി, ഭദ്രകാളി തുടങ്ങിയ മാതൃ ദൈവ അഥവാ ഭഗവതി സങ്കൽപ്പങ്ങൾ, മുത്തപ്പൻ, യോഗീശ്വരൻ തുടങ്ങിയവർ കുലദൈവ സ്ഥാനത്ത് കാണപ്പെടാറുണ്ട്<ref name="neram-1">{{Cite web|url=https://neramonline.com/കുലദേവത-അമ്മ-വഴിയോ-അച്ഛ/|date=2020-09-04|title=കുലദേവത അമ്മ വഴിയോ അച്ഛൻ വഴിയോ; ദേവിയെ പൂജിച്ചാൽ പ്രസാദം|publisher=neram|language=ml}}</ref>. ==ലക്ഷ്യം== ജീവിതത്തിൽ സ്ഥൈര്യവും വീര്യവും വിജയവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന മാനസികതലം സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ലക്‌ഷ്യം വച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ കുലദേവതാസങ്കൽപ്പം ആചാര്യന്മാർ പ്രചരിപ്പിച്ചത്. കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിന് വേണ്ടിയും കുലദേവതയെ ആരാധിക്കുന്നു. കുലദേവത ഓരോ വിഭാഗങ്ങൾക്കും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. പൊതുവേ മാതാപിതാക്കളുടെ കുടുംബദേവത ആയിരിക്കും മക്കളുടെയും കുലദേവത. ഇക്കാര്യത്തിൽ മാതൃദായ, പിതൃദായ പാരമ്പര്യങ്ങളും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയേക്കാം. ചിലർക്ക് അവരുടെ ദേശദേവത തന്നെ ആയിരിക്കും കുലദേവതയും. ഈ സാധന മനുഷ്യന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ വികാസത്തിന് സഹായകമാകുമെന്നു മാത്രമല്ല, അത് ഓരോരുത്തരിലും ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന സർഗവാസനകളെയും ബുദ്ധിക്തിയെയും ഉണർത്തുവാൻ സഹായിക്കുന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു<ref>ഹിന്ദു ധർമ രഹസ്യം (ആചാര്യ എം ആർ രാജേഷ്‌ ) പേജു നമ്പർ :43,44</ref >ഇതിനു കൃത്യമായ വികാസപരിണാമങ്ങളും ശാസ്ത്രീയമായ വ്യവസ്ഥകളും നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. കുലദേവത സങ്കല്പം കൃത്യമായി പരിപാലിച്ചു പോരുന്നവർക്ക് ദുഃഖമോചനവും, സർവ വിധത്തിലുള്ള ഐശ്വര്യവും ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് ആചാര്യമതം. കേരളത്തിലെ പല പഴയ തറവാടുകളിലും ഭഗവതിയെ കുലദേവതയായി ആരാധിച്ചിരുന്നു. പലയിടത്തും നിലനിന്നിരുന്ന ഭഗവതീപൂജ ഇതിന്‌ ഉദാഹരണമാണ്. കളരി പരമ്പര ദേവതകളും, നാഗങ്ങളും ഒക്കെ മറ്റ് ഉദാഹരണമാണ്<ref>ശാക്തേയതത്വം, ആചാര്യ ത്രൈപുരം, പേജ് 25 </ref>. ആദ്ധ്യാത്മികവും ഭൗതികവും പുരോഗതിയ്ക്കുള്ള സാധനാമാർഗ്ഗങ്ങളെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഭാഗമാണ് [[യോഗം]] എന്നത്. ''യുജ്‌'' ധാതുവിൽ നിന്ന് യോഗമെന്ന പദം ഉത്ഭവിക്കുന്നു. പൊതുവിൽ കർമയോഗം, ഭക്തിയോഗം, രാജയോഗം, ജ്ഞാനയോഗം എന്നിങ്ങനെ യോഗങ്ങളെ വിഭജിച്ചു പറയാറുണ്ടെങ്കിലും മനശാസ്ത്രപരവും പ്രായോഗികവുമായി മറ്റൊരുതരം വിഭജനമാണ് സാധനാശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കാണുക<ref>ക്ഷേത്രചൈതന്യരഹസ്യം,മാധവ്ജി,ക്ഷേത്ര സംരക്ഷണ സമിതി ,പേജ് 28 </ref><br>നാല് യോഗമാർഗ്ഗങ്ങൾ<br> *[[മന്ത്രയോഗം]] *[[ഹഠയോഗം]] *[[ലയയോഗം]] *[[രാജയോഗം]] അക്ഷര സ്പന്ദനത്തിൽ നിന്നും ഉത്ഭൂകമാകുന്ന ശാരീരികവും പ്രാപഞ്ചികവുമായ ശക്തികളെ ഉപയോഗിച്ച് പരമപദപ്രാപ്തി നേടുകയാണ്‌ മന്ത്രയോഗത്തിന്റെ മാർഗ്ഗം.പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടാതെ വേറെ വേറെയായി അതിർത്തിവരമ്പുകൾക്കുള്ളിൽ നിൽക്കുന്നവയല്ല ഈ യോഗമാർഗ്ഗങ്ങൾ. വാസ്തവത്തിൽ എല്ലാം മിശ്രമായിതന്നെയിരിക്കുകയാണ്. തന്ത്രസാധനയിൽ മന്ത്രത്തിന്റെയും ഹഠയോഗതിന്റെയും രാജയോഗതിന്റെയും കുണ്ഠലിനിയോഗമായ ലയയോഗതിന്റെയും ഇതിനെല്ലാം ആവരണമായി കർമഭക്തി. ജ്ഞാനയോഗങ്ങളുടെയും സമഞ്ജസമായ സമ്മേളനം കാണിക്കുവാൻ സാധിക്കും. അതിൽ മുഖ്യമായത് മന്ത്രസാധനയാണ്. ഈ മന്ത്രസാധന കുലദേവതാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ മുഖ്യവുമാണ്<ref>ക്ഷേത്രചൈതന്യരഹസ്യം,മാധവ്ജി,ക്ഷേത്ര സംരക്ഷണ സമിതി ,പേജ് 29</ref>. ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേകുള്ള കണ്ണികൾ== *കുലപരദേവത ആചാര്യ ത്രൈപുരം https://www.youtube.com/watch?v=hOnJV1HEVfI * http://keralavellalas.blogspot.com/2008/08/blog-post_28.html {{Hinduism-stub}} [[വർഗ്ഗം:ദൈവം]] rwn26v9m5t7cpjy059y49kw6kofed3c 0 173751 4643729 4634062 2026-07-05T05:54:43Z Sixtusprince1973 219987 ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുടെ പേര് കൂടി ചേർത്തു 4643729 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala grandhasala sanghom}} കേരളത്തിലെ ഗ്രന്ഥശാലകൾ അംഗങ്ങളായുള്ള വിദ്യാഭ്യാസവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം കൊടുക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയാണ് '''കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ''' അഥവാ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. Krupskaya award കേരള ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘത്തിന് ലഭിച്ചത് 1975-ലാണ്. [[File:VK Madhu at Kollam 1 Nov 2024 8.jpg|thumb|വി.കെ. മധു, സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ]] സെക്രട്ടറി, സംസ്താന ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ ==ചരിത്രം== 1829 ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറിയാണ് കേരളത്തിൽ ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് അടിത്തറയിട്ടത്. [[സ്വാതിതിരുനാൾ]] തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന കാലത്ത് രാജകുടുബാംഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ലൈബ്രറി പിന്നീട് ഒരു പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറിയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. ഇതിനെത്തുടർന്നു്, രാജഭരണകാലത്ത് അവരുടെ പ്രോത്സാഹനവും പിൽക്കാലത്തു് പുരോഗമനചിന്താഗതിക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ പരിശ്രമവും മൂലം, കേരളത്തിൽ അങ്ങോളമിങ്ങോളം നിരവധി ഗ്രന്ഥശാലകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. 1937 ജൂൺ 14 ന് കെ. കേളപ്പന്റെ അദ്ധ്യക്ഷതയിൽ കോഴിക്കോടു വച്ച് ഒന്നാം മലബാർ വായനശാല സമ്മേളനം നടന്നു. കെ. ദാമോദരൻ കാര്യദർശിയും ഇ. രാമൻ മേനോൻ അദ്ധ്യക്ഷനുമായുള്ള ‘മലബാർ വായനശാല സംഘം’ ആ സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതേ കാ‍ലയളവിൽ കൊച്ചിയിൽ ‘സമസ്ത കേരള പുസ്തകാലയ സമിതി’ എന്ന പേരിൽ ഗ്രന്ഥശാലകളുടെ ഒരു സംഘടന ഉണ്ടാകുകയും ‘ഗ്രന്ഥവിഹാരം‘ എന്ന ഒരു ത്രൈമാസിക അവിടെ നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. തിരുവിതാംകൂറിൽ 1945 സെപ്തംബർ 14 ന് അമ്പലപ്പുഴ പി.കെ മെമ്മോറിയൽ ഗ്രന്ഥശാലയിൽ‍ വച്ച് ഗ്രന്ഥശാലകളെ ഏകോപിപ്പിച്ചു കൊണ്ടു ‘ അഖില തിരുവിതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാ സമ്മേളനം’ വിളിച്ചു കൂട്ടി. 47 ഗ്രന്ഥശാലകളുടെ പ്രതിനിധികൾ ആ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. യോഗം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി. പി. രാമസ്വമി അയ്യർ ആയിരുന്നു. പി.എൻ. പണിക്കർ സെക്രട്ടറിയും അഡ്വ. പി. കുഞ്ഞൻ കുറുപ്പ് പ്രസിഡന്റുമായുള്ള പി.കെ.മെമ്മോറിയൽ ഭരണസമിതിയാണ് പ്രസ്തുത സമ്മേളനത്തിന് നേത്യത്വം നൽകിയത്. അന്ന് രൂപികരിക്കപ്പെട്ട ‘അഖില തിരുവിതംകൂർ ഗ്രന്ഥശാല സംഘം’ ആണ് കേരളത്തിലെ ഗ്രന്ഥശാലകളെ ഏകോപിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഇന്നത്തെ ലൈബ്രറി കൌൺസിൽ ആയി പരിണമിച്ചത്. [[പി.എൻ. പണിക്കർ]] എന്ന ക്രാന്തദർശിയായ മനുഷ്യന്റെ അക്ഷീണ പ്രയത്നത്താൽ 1945ൽ [[അമ്പലപ്പുഴ]] [[പി.കെ.മെമ്മോറിയൽ ഗ്രന്ഥശാല]]യിൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ 47 ഗ്രന്ഥശാലകൾ ചേർന്നു രൂപം നൽകിയ അഖില തിരുവിതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആണ് കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആയി മാറിയത്. ആ കാലയളവിൽ നൂറിലധികം ഗ്രന്ഥശാലകൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പല കാരണങ്ങളാൽ ഭൂരിപക്ഷം പേരും പങ്കെടുത്തില്ല. ശ്രീ. പി.എൻ.പണിക്കരെ സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. 1948ൽ അഖില തിരുവതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘത്തിന് സർക്കാർ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ 'ഗ്രന്ഥാലോകം' മാസിക മുഖപത്രമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സ്ഥാപനം 1950-ൽ തിരു-കൊച്ചി ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആയും കേരള സംസ്ഥാനരൂപീകരണത്തോടെ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ആയും രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചു. രാഷ്ട്രീയകാരണങ്ങളാൽ 1977-ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ഗവണ്മെന്റ് ഏറ്റെടുത്തു. 1989ലെ [[കേരള പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറീസ് ആക്ട്]] പ്രകാരം 1991ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ ആയി മാറി. അംഗ ഗ്രന്ഥശാലകളിൽ നിന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നവർ ഭരണകർത്താക്കളായി. നിലവിൽ 63 താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിലുകളും 14 ജില്ലാ ലൈബ്രറി കൗൺസിലുകളും കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് പുതിയ ഗ്രന്ഥശാലകൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുന്നതും നിലവിലുള്ള ഗ്രന്ഥശാലകൾക്ക് ഗ്രാന്റ് നൽകുന്നതും കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ ആണ്. 1970 ൽ ‘വായിച്ചു വളരുക’ എന്ന സന്ദേശമുയർത്തി കേരള ഗ്രന്ഥശാലസംഘം രജത ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. 1977 ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാലസംഘത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ അഭിനന്ദിച്ചു കൊണ്ട് യു. എൻ. ഒ . ക്രൂപ്സ്കായ അവാർഡ് നൽകി. 1989 -ൽ കേരള നിയമസഭയിൽ ‘കേരള ഗ്രന്ഥശാല നിയമം’ അവതരിപ്പിക്കുകയും 1994 -ൽ അത് നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.‘വിജ്ഞാനം വികസനത്തിന് ‘ എന്ന കാഴ്ചപ്പാടുമായി 1995 ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാല സംഘം സുവർണ്ണ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *1975-ൽ സാക്ഷരതാപ്രവർത്തനത്തിന് [[യുനെസ്കോ]]യുടെ '[[ക്രൂപ്സ്കായ]]' അവാർഡ് കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘത്തിന് ലഭിച്ചു. == ജില്ല ലൈബ്രറി കൌൺസിലുകൾ == {| class="wikitable" |- ! ജില്ല <ref name=keralastatelibrarycouncil>{{cite web|title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ|url=http://www.kslc.in/cgi-bin/koha/opac-COUNCIL-dlcs.pl|work=കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ|publisher=കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ|accessdate=2015 ജനുവരി 12|language=മലയാളം|archive-date=2016-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328065041/http://kslc.in/cgi-bin/koha/opac-COUNCIL-dlcs.pl|url-status=dead}}</ref> ! വിലാസം |- | [[തിരുവനന്തപുരം]] | രാജ്ഭവൻ, ടി.സി .11/703 (1), ഡിവിഷൻഓഫീസ്റോഡ്, പി.എം.ജി, വികാസ്ഭവൻ പി.ഒ, തിരുവനന്തപുരം-33 ഫോൺ: 0471 2727772, E-mail- tvpmdlc@gmail.com |- | [[കൊല്ലം]] | പബ്ലിക് ലൈബ്രറി, കൊല്ലം-691001, ഫോൺ: 0474 2767068, E-mail –kollamdlc@gmail.com, www.librarycouncilkollam.com |- | [[പത്തനംതിട്ട]] | ടെലഫോൺ ഭവൻ, പത്തനംതിട്ട പി.ഒ. -689645, ഫോൺ:0468 2229208, E-mail-ptadlc003@gmail.com |- | [[ആലപ്പുഴ]] | ശ്രീ മഹാകവി കുമാര വൈജയന്തി ബിൽഡിംഗ്, സനാതനപുരംപി.ഒ., ആലപ്പുഴ -3, ഫോൺ: 0477 2269307, E-mail- dlcalappuzha@gmail.com |- | [[കോട്ടയം]] | എസ്.പി.സി.എസ്ബിൽഡിംഗ്, ചെല്ലിയൊഴുക്കംറോഡ്കോട്ടയം -686001, ഫോൺ: 0481 2562066, E-mail-kdlckottayam@gmail.com |- | [[ഇടുക്കി]] | മുനിസിപ്പൽഷോപ്പിംഗ്കോംപ്ലക്സ്, മാർക്കറ്റ്റോഡ്, തൊടുപുഴ, ഇടുക്കി - 685 584, ഫോൺ:04862 220432 |- | [[എറണാകുളം]] | കൊച്ചിൻകോർപ്പരേഷൻബിൽഡിംഗ്, വൈറ്റില പി.ഒ., കൊച്ചി -682 019, ഫോൺ:0484 2307448 |- | [[തൃശ്ശൂർ]] | ഗവ. ടെക്സ്റ്റ് ബുക്ക് ഡിപ്പോയ്ക്ക് സമീപം, വെളിയനൂർ റോഡ്, തൃശ്ശൂർ-680 021, ഫോൺ :0487 2440121 |- | [[പാലക്കാട്]] | മുൻസിപൽ ഷോപ്പിംഗ് കൊമ്പ്ലെക്സ് ഹാൾ, റോബിൻസൺ റോഡ്, പാലക്കാട് -1, ഫോൺ: 0491 2504364 |- | [[മലപ്പുറം]] | ഫ്രൈസർഹാൾ, ജൂബിലീറോഡ്, കുന്നുമ്മൽ, മലപ്പുറം - 676 505, ഫോൺ: 0483 2730510, E-mail-mdlcmalappuram@gmail.com |- | [[കോഴിക്കോട്]] | റൂംനമ്പർ 3, പാളയം ബസ്സ്റ്റാന്റ് ബിൽഡിംഗ്, ചാലപ്പുറം പി.ഓ, കോഴിക്കോട് - 02, ഫോൺ: 0495 2724109 |- | [[വയനാട്]] | ജില്ലാ ലൈബ്രറി ബിൽഡിംഗ്, കൽപ്പറ്റ - 673 121, ഫോൺ: 0493 6207929, Email: wayanaddlc@gmail.com |- | [[കണ്ണൂർ]] | പി.ഓ. സിവിൽസ്റ്റേഷൻ, കണ്ണൂർ - 670 002, ഫോൺ: 0497 2706144, Email: kannurdlc@gmail.com |- | [[കാസർഗോഡ്]] | കോട്ടച്ചേരി, കാഞ്ഞങ്ങാട്പി.ഓ. - 671 315, ഫോൺ: 0467 2208141, Email: kasargoddlc@gmail.com |} == താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൌൺസിലുകൾ == * [[കരുനാഗപ്പള്ളി താലൂക്ക്]] ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ * പത്തനാപുരം താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ *തലശ്ശേരി താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ *കോതമംഗലം താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ *വൈക്കം താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ *നിലമ്പൂർ താലൂക്ക് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ വണ്ടൂർ പി ഒ * == ഭരണ സമിതി == വി.കെ. മധു (സെക്രട്ടറി)<ref>https://www.dcbooks.com/kerala-state-library-council-elected-office-bearers.html</ref> <br /> മനയത്ത് ചന്ദ്രൻ (ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി) <br />ഡോ ധർമ്മരാജ് അടാട്ട് (പ്രസിഡന്റ്‌) <br />ഡോ വള്ളിക്കാവ് മോഹൻദാസ് (വൈസ് പ്രസിഡന്റ്‌) ഡോ. പി.കെ.ഗോപൻ , പി.ആർ. പ്രസാദ്, അഡ്വ. പി.വിശ്വംഭരപ്പണിക്കർ, അഡ്വ. പി.കെ.ഹരികുമാർ, മെറീന  ജോൺ, വി.കെ.ഹാരിഫാബി, ഇ. ചന്ദ്രബാബു, എൻ. പ്രമോദ് ദാസ്, കെ.ചന്ദ്രൻ, എം.കെ. രമേഷ് കുമാർ, പി.വി.കെ. പനയാൽ എന്നിവരാണ് മറ്റ് എക്‌സി. കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങൾ. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മറ്റ് അംഗങ്ങൾക്ക് പുറമേ സർക്കാർ നോമിനികളായ ജി. കൃഷ്ണകുമാർ, അജിത് കൊളാടി, സത്യവതി എസ്., സി.എൻ.രാജേഷ്, ഡോ. പ്രിയ എന്നിവരും എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റിയിൽ ഉണ്ട്. == അംഗ ഗ്രന്ഥശാലകൾ == * ചങ്ങമ്പുഴ സ്മാരക ഗ്രന്ഥശാല & വായനശാല പാവുമ്പ ( റെജി. നമ്പർ 3019 ), കരുനാഗപ്പള്ളി * വിവേകാനന്ദ ലൈബ്രറി & റീഡിംഗ് റൂം ,മാട്ടായ, വല്ലപ്പുഴ .രജി. നമ്പർ 3742 * [[ഔവ്വർ ഗ്രന്ഥശാല|ഔവ്വർ ലൈബ്രറി]] * [[ഗ്രാമീണ വായനശാല പനമ്പുകാട്]] സ്ഥാപിതം 1940 * [[ഓണംതുരുത്ത്|പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ആൻഡ് റീഡിങ് റൂം, ഓണംതുരുത്ത്]]. * [[പറവൂർ പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറി|പറവൂർ പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറി]] * [[വേളം പൊതുജന വായനശാല|വേളം പൊതുജന വായനാ കുണ്ടയം ദേശീയ ഗ്രന്ഥശാല]] * [[കൈരളി സാംസ്കാരികവേദി ഗ്രന്ഥാലയം]] അഞ്ചരക്കണ്ടിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു,തലശ്ശേരി താലുക്ക് കൗണ്സിലിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന അംഗ ലൈബ്രറി ആണ്, അഞ്ചരക്കണ്ടി * ശ്രീ [[മഹാദേവ ദേശായി]] സ്മാരക [[ഗ്രന്ഥശാല]] .[[തഴവ]] കരുനാഗപ്പള്ളി * പബ്ലിക് ലൈബ്രറി,കക്കാട്ടൂർ-എറണാകുളം ജില്ലയിൽ കോതമംഗലം താലൂക്കിൽ കക്കാട്ടൂർ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. * യുഗദീപ്തി ഗ്രന്ഥശാല, നെല്ലിക്കുഴി (കോതമംഗലം താലൂക്ക്) *യുവപ്രതിഭ സാംസ്കാരിക വേദി *ഗ്രന്ഥശാല & വായനശാല ആലപ്പാട് കാക്കത്തുരുത്ത്. *ജ്വാല ഗ്രന്ഥാലയം അമ്പാഴപ്പാറ *കായണ്ണ, കൊയിലാണ്ടി താലൂക്ക് *വൈക്കം പി.കൃഷ്ണപിള്ള സ്മാരക ഗ്രന്ഥശാല - പഠനകേന്ദം *[[അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി|അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ വായനശാല]] , കോട്ടായി പാലക്കാട്‌ * പ്രബോധിനി ഗ്രന്ഥശാല പണ്ടാരത്തുരുത്ത് കരുനാഗപ്പള്ളി * നീണ്ടൂർ പബ്ളിക് ലൈബ്രറി 1442 * തപസ്യ ലൈബ്രറി & റീഡിംഗ് റൂം നടുവിലക്കര പുല്ലിച്ചിറ കൊല്ലം. ശ്രീബാലകൃഷ്ണ വിലാസം ഗ്രന്ഥശാല, രജി. നമ്പർ.17, എഴുമറ്റൂർ പി. ഓ., പത്തനംതിട്ട ജില്ല. കലാലയ ഗ്രന്ഥശാല തുമ്പോളി ആലപ്പുഴ ജില്ല . ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസം]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രന്ഥശാലാസംഘങ്ങൾ]] nnua6t7t0b1vdjn2euy594lz7y1pt6v 0 176387 4643571 4632930 2026-07-04T15:13:37Z Malikaveedu 16584 4643571 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Anjarakandi River}} {{Infobox river | name = അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ | image = Estuary_of_River_Anjarakkandy.jpg | image_caption = അഞ്ചരക്കണ്ടിപ്പുഴ | source1_location = കണ്ണവം സംരക്ഷിത വനം | mouth_location = [[അറബിക്കടൽ]] തീരത്തെ [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്]] | subdivision_type1 = രാജ്യം | subdivision_name1 = [[ഇന്ത്യ]] | length = {{convert|48|km|abbr=on}} | source1_elevation = | discharge1_avg = | basin_size = }} {{Rivers of Kerala}} [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കണ്ണവം സംരക്ഷിത വനമേഖല|കണ്ണവം സംരക്ഷിത വനമേഖലയിലെ]] [[കുറ്റിമല|കുറ്റിമലയുടെ]] താഴ്‌വാരത്തു നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഒരു നദിയാണ് '''അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ'''.<ref>{{Cite news|url=https://malayalam.mapsofindia.com/kerala/kerala-river-map|title=കേരളത്തിലെ നദികൾ: ഭൂപടം, പുഴകളും തോടുകളും-ലഖു വിവരണം|work=Malayalam Map|access-date=2018-07-23|language=en-US}}</ref> കേരളത്തിലെ പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്നു ഈ നദിയുടെ ദൈർഘ്യം 48 കിലോമീറ്ററാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/malayalam/rivers-of-kerala.php|title=കേരളത്തിലെ നദികൾ|website=www.keralatourism.org|access-date=2018-07-23}}</ref> കുറ്റിമലയിൽ നിന്നും ചെറിയ ഉറവകളായി ആരംഭിച്ച് [[പെരുമ്പൂത്ത്]] വഴി ഏകദേശം നാലു കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം വനത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. പിന്നീട് [[കൊളപ്പമല|കൊളപ്പമലയിൽ]] വച്ച് നദി 60 മീറ്റർ താഴേക്കു പതിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്നും വീണ്ടും 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വനത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. തുടർന്ന് എടയാറിനടുത്തു വച്ച് ജനവാസകേന്ദ്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. [[മട്ടന്നൂർ]] മുൻസിപ്പൽ അതിർത്തിയിലൂടെയും [[കോളയാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോളയാട്]], [[ചിറ്റാരിപ്പറമ്പ്‌ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറ്റാരിപ്പറമ്പ്]], [[മാലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മാലൂർ]], [[മാങ്ങാട്ടിടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മാങ്ങാട്ടിടം]], [[വേങ്ങാട്‌ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വേങ്ങാട്]], [[അഞ്ചരക്കണ്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അഞ്ചരക്കണ്ടി]], [[പിണറായി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പിണറായി]], [[ധർമ്മടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ധർമ്മടം]], [[കടമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കടമ്പൂർ]], [[പെരളശ്ശേരി]], [[മുഴപ്പിലങ്ങാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുഴപ്പിലങ്ങാട്]] പഞ്ചായത്തുകളിലൂടെയും ഒഴുകുന്ന നദി മമ്മാക്കുന്ന് പാലത്തിനടുത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പ്രധാന തിരിവ് മേലൂർ, ചിറക്കുനി, പാലയാട്,ധർമ്മടം, മുഴപ്പിലങ്ങാട് വഴി മൊയ്തു പാലത്തിനടുത്ത് വച്ച് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] പതിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെതും ചെറിയതുമായ തിരിവ് പാറപ്രം, കോളാട്പാലം, അണ്ടലൂർ, കിഴക്കെ പാലയാട്, ഒഴയിൽ ഭാഗം വഴി ഒഴുകി [[ധർമ്മടം]] പാലത്തിനടുത്ത് വച്ച് അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് പതനസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിലായായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ദ്വീപാണ് [[ ധർമ്മടം]]. [[കണ്ടൽ]] കാടുകളാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ് തീരങ്ങൾ. ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി കണ്ടൽ തുരുത്തുകൾ അഴീമുഖത്തോട് ചേർന്ന് കാണപ്പെടുന്നു. [[ മുഴപ്പിലങ്ങാട് ]] - [[ധർമ്മടം]] പഞ്ചായത്തുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[മൊയ്തു പാലം]] അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴക്ക് കുറുകെയാണ്. ഒരു കാലത്ത് ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതം വളരെ സജീവമായിരിന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:ANJARAKKANDI RIVER.jpg|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ പ്രമാണം:Anjarakkandi River.jpg|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴ പ്രമാണം:Estuary of River Anjarakkandy.jpg|അഞ്ചരക്കണ്ടി പുഴയുടെ അഴിമുഖം പ്രമാണം:A blue boat in the river Anjarakkandy 001.jpg </gallery> == അവലംബം == {{reflist}} {{commons category|Anjarakkandy}} {{നദി-അപൂർണ്ണം}} {{Waters of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] 82f10gln33yrraeg5atjugrifdhy368 0 177888 4643662 3732453 2026-07-04T17:20:23Z Malikaveedu 16584 4643662 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Karnnan}} {{DISPLAYTITLE:''കർണ്ണൻ-നോവൽ''}} {{infobox Book <!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --> | name = കർണ്ണൻ | title_orig = | translator = | image = [[Image:കർണ്ണൻ-നോവൽ-പുറംചട്ട.jpg | 200 px]] | image_caption = ഫെബ്രുവരി 2011 എഡിഷൻ | author= [[ശിവാജി സാവന്ത്]] | cover_artist = | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം - പരിഭാഷ]] | series = | publisher=ഡി.സി.ബുക്ക്സ് | release_date = [[1995]] | media_type = Print([[Paperback]]) | isbn = ISBN 81-713-0486-9 | dewey= | congress= | oclc= | preceded_by = | followed_by = }} '''മൃത്യുഞ്ജയ''' എന്ന പ്രശസ്തമായ [[മറാഠി|മറാത്തി]][[നോവൽ | നോവലിന്റെ]] മലയാള പരിഭാഷയാണ് '''കർണ്ണൻ'''. [[ശിവാജി ഗോവിന്ദ് സാവന്ത്]] ആണ് മൃത്യുഞ്ജയ എഴുതിയത്. [[മഹാഭാരതം | മഹാഭാരത]] കഥാപാത്രമായ [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണനിലൂടെയുള്ള]] ഒരു കഥപറച്ചിൽ രീതിയാണ് കഥാകൃത്ത് ഈ നോവലിൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഭാരതീയ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠത്തിന്റെ]] [[1995]] -ലെ മൂർത്തിദേവി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതിയാണ് മൃത്യുഞ്ജയ. ഡോ.പി.കെ.ചന്ദ്രൻ, ഡോ.ടി.ആർ.ജയശ്രീ എന്നിവരാണ്, [[കർണ്ണൻ]] എന്ന പേരിൽ മലയാളത്തിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്തത്. [[കർണ്ണൻ]], [[കുന്തി]], [[ദുര്യോധനൻ]], വൃഷാലി, ശോണൻ, [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] എന്നിവരുടെ ആത്മകഥാംശരൂപത്തിലുള്ള വിവരണങ്ങളിലൂടെ കഥ പറഞ്ഞുപോകുന്ന ഒരു രീതിയിലാണ് ഈ നോവൽ എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. പല [[ഭാരതം | ഭാരതീയ]] ഭാഷകളിലേക്കും ഈ കൃതി വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ==കഥാസംഗ്രഹം == ഈ നോവൽ ഉത്തമപുരുഷ കഥാഖ്യാന രീതിയിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. മരണത്തെ മുന്നിൽ കാണുന്ന കർണ്ണൻ സത്യസന്ധമായി തന്റെ കഥ പറയാൻ നിർബന്ധിതനാകുന്നു. [[കർണ്ണൻ]] തന്റെ വളർത്തച്ഛനായ അധിരഥന്റെകൂടെ ചമ്പാനഗരിയിൽനിന്നും [[ഹസ്തിനപുരം | ഹസ്തിനപുരത്തിലെത്തുന്ന]] മുതൽ [[കുരുക്ഷേത്രം | കുരുക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ]] മരിച്ചു വീഴുന്നതുവരെയുള്ള സംഭവങ്ങൾ ആറു കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ആത്മകഥാകഥനത്തിലൂടെ വരച്ചുകാണിച്ചിരിക്കുന്നു. ==അദ്ധ്യായങ്ങൾ== ===കർണ്ണൻ=== തേരാളിയായ അധിരഥന്റെയും രാധയുടെയും വളർത്തു പുത്രനായ [[കർണ്ണൻ]] ചമ്പാപുരിയിലാണ് വളർന്നത്. എന്നാൽ വിദ്യ അഭ്യസിക്കുന്നതിനും മറ്റുമായി അവർ ഹസ്തിനപുരത്തേക്ക് പോകുന്നു. ഹീനജാതിക്കാരനായി കരുതപ്പെട്ടതുമൂലം [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണനോടുള്ള ]]<nowiki/>അവഗണന അവിടെ തുടങ്ങുന്നു. കുലവും ജാതിയും ചോദിച്ച് ഗുരുജനങ്ങളാലും [[പാഞ്ചാലി]]യാലും, [[പാണ്ഡവർ |പാണ്ഡവരാലും]] പലയിടങ്ങളിലും വെച്ച് [[കർണ്ണൻ]] അപമാനിതനാകുന്നു. എങ്കിലും കഠിനയത്നത്താൽ പല വിശേഷപ്പെട്ട് അസ്ത്രങ്ങളും നേടുന്നു. ഇവയൊന്നും പക്ഷേ യഥാവിധി ഉപയോഗിക്കുവാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുന്നില്ല. തന്റെ ജീവൻരക്ഷാകവചമായ കവചകുണ്ഡലങ്ങൾ ചതിയിലൂടെ [[ഇന്ദ്രൻ |ഇന്ദ്രന് ]]ദാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അവസാനം [[അർജ്ജുനൻ]] [[കർണ്ണൻ | കർണ്ണനെ]] അമ്പെയ്തു വീഴ്ത്തുന്നു. അവിടെ കിടന്നാണ് കർണ്ണൻ തന്റെ പൂർവ്വകാലം ഓർത്തെടുക്കുന്നത്. ===ദുര്യോധനൻ=== ജാതിപറഞ്ഞ് [[കർണ്ണൻ | കർണ്ണനെ]] അപമാനിച്ച അവസരത്തിൽ [[ദുര്യോധനൻ | ദുര്യോധനനാണ്]] ആ ആപത്ഘട്ടത്തിൽ കർണ്ണനെ രക്ഷിക്കുന്നത്. ആ നിമിഷം മുതൽ ഇരുവരും തമ്മിൽ ഒടുങ്ങാത്ത സഖ്യമുണ്ടാകുന്നു. [[പാണ്ഡവർ | പാണ്ഡവരെ]] തോൽപിക്കാൻ [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണനേ]] കഴിയു എന്നുള്ള തിരിച്ചറിവാണ് എല്ലാത്തിലുമുപരി ഈ സഖ്യമുണ്ടാക്കാൻ ദുര്യോധനനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരിക്കൽ കൊടുത്ത വാക്ക് തെറ്റിക്കാതിരിക്കാനായിരുന്നു, [[കർണ്ണൻ]] പിന്നീട് തനിക്കു വെച്ചു നീട്ടിയ ഒന്നാം പാണ്ഡവൻ എന്ന സ്ഥാനവും , [[ ദ്രൗപദി |ദ്രൗപദിയുടെ]] ഒന്നാമൂഴവും എല്ലാം കർണ്ണൻ നിരസിക്കുന്നത്. ===കുന്തി=== [[അമ്മ]] എന്ന രീതിയിൽ ഒട്ടും തന്നെ[[കർണ്ണൻ | കർണ്ണന്റെ]] ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടില്ലാത്ത് വ്യക്തിയാണ് [[കുന്തി]]. അതുകൊണ്ടൊക്കെ തന്നെയാണ് യുദ്ധത്തിനുമുമ്പ് തന്നെ വന്നുകണ്ട [[കുന്തി |കുന്തിയോട് ]] [[പാണ്ഡവർ |പാണ്ഡവപക്ഷത്തേക്ക്]] വരില്ല എന്നു പറയാൻ [[കർണ്ണൻ | കർണ്ണനു]] കഴിഞ്ഞത്. താൻ മൂത്ത പാണ്ഡവനാണെന്നറിഞ്ഞിട്ടും [[കർണ്ണൻ | കർണ്ണനു]] തെല്ലും കുലുക്കമുണ്ടായില്ല. [[കുന്തി |കുന്തീദേവിയുടെ]] മാനസികസംഘർഷം വരച്ചുകാണിക്കുന്നതിൽ കഥാകൃത്ത് വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു. ===ശോണൻ=== [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണന്റെ ]]അർദ്ധസഹോദരനാണ് ശോണൻ. [[മഹാഭാരതം |മഹാഭാരതകഥയിൽ]] വളരെ വിദൂരമായിപ്പോലും ഈ കഥാപാത്രത്തെക്കുറിച്ചു പറയുന്നുണ്ടോ എന്നു സംശയം. എന്നാൽ ഇവിടെ [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണന്റെ]] വികാര വിചാരങ്ങൾക്കൊപ്പം നിൽക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയാണ് ശോണൻ. [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണനും]] തന്റെ സഹോദരനോട് സ്നേഹവും , ലാളനയും ഒക്കെയാണ്. ===വൃഷാലി=== [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണന്റെ]] ഒന്നാം ഭാര്യയാണ് വൃഷാലി. [[മഹാഭാരതം | മഹാഭാരതത്തിൽ]] വിദൂരനോട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണാനാവുന്ന ഒരു കഥാപാത്രം. എന്നാൽ ഈ കൃതിയിൽ സാവന്ത് , വൃഷാലിയുടെ ചിന്തകൾക്കുകൂടി പ്രാധാന്യം കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു. [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണനോടുള്ള]] തന്റെ അടങ്ങാത്ത സ്നേഹവും , സപത്നി വന്നിട്ടുകൂടി ഒട്ടും കുറയാതെ നില്ക്കുന്ന ആ സ്നേഹവായ്പും കരുതലും എല്ലാം മനോഹരമായി വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നു. ===ശ്രീകൃഷ്ണൻ=== [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] ഈ നോവലിൽ ഒരു സുപ്രധാനകഥാപാത്രമായി വന്നു ചേരുന്നു. തുടക്കം മുതൽ [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണനു]] ശ്രീകൃഷ്ണനോട് പ്രതിപത്തിതന്നെയുള്ളു. പക്ഷെ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ |ശ്രീകൃഷ്ണനാവട്ടെ]] കർണ്ണൻ കർണ്ണന്റെ രഹസ്യം അറിയാവുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇഷ്ടക്കേടില്ലാതെ പെരുമാറുന്നു. അവസാനം [[കർണ്ണൻ |കർണ്ണനു]] ഒന്നാം പാണ്ഡവനെന്ന സ്ഥാനവും , [[ദ്രൗപദി |ദ്രൗപദിയുടെ]] ഒന്നാമൂഴവും [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] വെച്ചു നീട്ടുന്നു. ഇതെല്ലാം നിരസിച്ചുകൊണ്ട് അടുത്ത ലോകത്തിൽ കണ്ടുമുട്ടാം എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് യാത്രയാക്കുകയാണ് [[കർണ്ണൻ]] [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ |ശ്രീകൃഷ്ണനെ]]. == ബഹുമതികൾ== #മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ അവാർഡ് (1968-1969) . #എൻ.സി.കേൽക്കർ അവാർഡ്. #ലളിത് മാഗസിൻ അവാർഡ്. #പൂനംചന്ദ് ഭൂടോടിയ അവാർഡ്. #ഗുജറാത്ത് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്ക്കാരം (1992) . #ജ്ഞാനപീഠത്തിന്റെ മൂർത്തിദേവി പുരസ്ക്കാരം. ==അവലംബം== <references/> {{novel-stub}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലുകൾ]] 8kiq3cje36gs2gdl1gnz8put070z545 0 179204 4643775 4595083 2026-07-05T11:44:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643775 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Metamaterial}} പദാർത്ഥത്തിലും നാനോ സാങ്കേതികവിദ്യയിലും നൂതന സാധ്യതകൾ നൽകുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളാണ് '''മെറ്റാമെറ്റീരിയലുകൾ'''. [[റോഡ്ജർ ആന്ഡ് വാൽസർ]] എന്ന [[ടെക്സാസ് സർവകലാശാല|ടെക്സാസ് സർവകലാശാലയിലെ]] ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് മെറ്റാമെറ്റീരിയൽ എന്ന വാക്കിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്. ഇവ നിരവധി സവിശേഷതകളുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളാണ്. നെഗറ്റീവ് [[അപവർത്തനാങ്കം|അപവർത്തനാങ്കമാണ്]] ഇവയുടെ മുഖ്യ സവിശേഷത. അതുകൊണ്ട് [[പ്രകാശം|പ്രകാശത്തോട്]] മറ്റു പദാർത്ഥങ്ങൾ പ്രതികരിക്കുന്നത് പോലെയല്ല ഇവ പ്രതികരിക്കുക. വസ്തുവിൽ തട്ടി പ്രതിഫലിക്കുന്ന പ്രകാശം കണ്ണിൽ പതിക്കുമ്പോഴാണ് വസ്തുവിനെ കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. എന്നാൽ മെറ്റാമെറ്റീരിയലുകൾ പ്രകാശത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാതെ അവയെ പുറകോട്ട് വളക്കുന്നു. അതിനാൽ മെറ്റാമെറ്റീരിയൽ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കവചംകൊണ്ട് ഏതെങ്കിലും വസ്തുവിനെ മറച്ചാൽ വസ്തുവോ കവചമോ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.nanophotonics.se/ Nanophotonics group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615151801/http://www.nanophotonics.se/ |date=2013-06-15 }}. Prof. [[Min Qiu]]. [[Royal Institute of Technology]] (KTH). Sweden. * [http://www.calozgroup.org/gallery.html ETA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121225104417/http://www.calozgroup.org/gallery.html |date=2012-12-25 }} research group. Prof. [[Christophe Caloz]]. [[Polytechnique Montréal]]. * [http://www.waves.utoronto.ca/prof/gelefth/main.html Metamaterials]. Electromagnetics Group. [[George Eleftheriades]]. University of Toronto. * [http://www.seas.upenn.edu/~engheta/research/metamaterials/metamaterials.html The Engheta Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130205052334/http://www.seas.upenn.edu/~engheta/research/metamaterials/metamaterials.html |date=2013-02-05 }}. [[Nader Engheta]]. [[University of Pennsylvania]]. * [http://www.fhr.fgan.de/fhr/fhr_c648_f4_en.html Electromagnetic Metamaterials] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303233102/http://www.fhr.fgan.de/fhr/fhr_c648_f4_en.html |date=2016-03-03 }}. [[Fraunhofer Society|Fraunhofer FHR]]. Germany. * [http://www.elec.qmul.ac.uk/people/yang/metamaterials.htm Antennas Research Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716214335/http://www.elec.qmul.ac.uk/people/yang/metamaterials.htm |date=2011-07-16 }}. Prof. [[Yang Hao (Professor)|Yang Hao]]. [[University of London]]. *[http://www.ece.ucdavis.edu/inano/projects/nim.html Inano Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121206093447/http://www.ece.ucdavis.edu/inano/projects/nim.html |date=2012-12-06 }}. Prof. [[M. Saif Islam]]. [[UC Davis]]. * [http://www.esm.psu.edu/~axl4/lakhtakia/ALNPV.html Mediums with Negative Phase Velocity]. Prof. [[Akhlesh Lakhtakia]]. [[Penn State University]]. * [http://www.cmth.ph.ic.ac.uk/photonics/references.html Condensed Matter Theory Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232620/http://www.cmth.ph.ic.ac.uk/photonics/references.html |date=2016-03-03 }}. Sir [[John Pendry]]. [[Imperial College]]. London. * [http://www.uml.edu/college/arts_sciences/physics/pdf_docs/Viktor's%20Lab.pdf Computational Nano Materials Group]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Viktor Podolskiy]] (Assoc. Prof.). [[UMass Lowell]]. *[http://www.ph.utexas.edu/~shvetsgr/lens.html Shvets Research Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090315160415/http://www.ph.utexas.edu/~shvetsgr/lens.html |date=2009-03-15 }}, University of Texas at Austin – US * [http://www.ee.duke.edu/~drsmith/ David Smith's research group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705105005/http://www.ee.duke.edu/~drsmith/ |date=2008-07-05 }} — Duke University — US * [http://esperia.iesl.forth.gr/~ppm/Research.html Costas Soukoulis] at IESL, Greece — Photonic, Phononic & MetaMaterials Group * [http://sagar.physics.neu.edu/ Srinivas Sridhar's Group] Northeastern University * [http://tona.vub.ac.be/ Irina Veretennicoff's research group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724031106/http://tona.vub.ac.be/ |date=2019-07-24 }}, Vrije Universiteit Brussel — Belgium * [http://sites.uclouvain.be/AntennaGroup/ Christophe Craeye's research group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303171453/http://sites.uclouvain.be/AntennaGroup/ |date=2016-03-03 }} – Belgium * [http://www.aph.kit.edu/wegener/en/research/metamaterials Martin Wegener's Metamaterials group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110809212514/http://www.aph.kit.edu/wegener/en/research/metamaterials |date=2011-08-09 }} Universität Karlsruhe (TH) — Germany * [http://metamaterialsPLUS.com/ Georgios Zouganelis's Metamaterials Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226184206/http://www.metamaterialsplus.com/ |date=2021-02-26 }} – NIT — Japan] * [http://xlab.me.berkeley.edu/ Xiang Zhang's group] – UC Berkeley – US * [http://users.tkk.fi/~sergei/research.html Sergei Tretyakov's group] – Helsinki University of Technology, Finland * [http://micromechanics.bit.edu.cn/ Gengkai Hu's group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029094344/http://micromechanics.bit.edu.cn/ |date=2012-10-29 }} – Beijing Institute of Technology, (PRC) * [http://niipfp.narod.ru/e_index.html Institute of Applied Phyisical Problems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195035/http://niipfp.narod.ru/e_index.html |date=2016-03-03 }} – BSU – Belarus] * [http://www.metamaterials.org.uk/ Centre for Photonic Metamaterials], University of Southhampton [[വർഗ്ഗം:നാനോസാങ്കേതികവിദ്യ]] lttw4xpjntugj01sxmi3vn6qsgv71xc 0 179611 4643522 4627257 2026-07-04T12:23:26Z Saul0fTarsus 6737 Saul0fTarsus എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ടാബർനാകിൾ]] എന്ന താൾ [[സമാഗമനകൂടാരം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: ടാബർനാകിൾ - എന്നത് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉള്ളതാണ്. സമാഗമനകൂടാരം എന്നാണ് മലയാളം പതിപ്പിൽ. 4627257 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Tabernacle}} [[File:Stiftshuette Modell Timnapark.jpg|thumb|250px|right|ടാബർനാകിളിന്റെ മാതൃക]] വാഗ്ദത്ത ഭൂമിയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ, യഹൂദർ മരുഭൂമിയിൽ താത്കാലികമായി നിർമിച്ച ആരാധനാകൂടാരമാണ് '''ടാബർനാകിൾ'''. [[മോശ|മോശെയുടെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം ബെസലേൽ എന്ന ശില്പിയാണ് ടാബർനാകിൾ നിർമിച്ചത് എന്ന് പുറ. 36 : 2-ൽ പറയുന്നു. ഈ ആരാധനാലയം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത് [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] [[യഹൂദർ|യഹൂദ]] പാളയത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായിരുന്നു എന്നും (പുറ. 25-31, 35-40), പുറത്തായിരുന്നു എന്നുമുള്ള (പുറ. 33:7) രണ്ടു പരാമർശങ്ങൾ [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിൽ]] കാണുന്നുണ്ട്. ==നിർമ്മാണ സവിശേഷത== [[File:The erection of the Tabernacle and the Sacred vessels (5753033).jpg|thumb|250px|left|ടാബർനാകിളിന്റെ നിർമ്മാണം]] കരുവേലകത്തടി കൊണ്ടുള്ള ചട്ടക്കൂടും ലിനൻ വിരികളും ഉപയോഗിച്ചാണ് വിശുദ്ധ കൂടാരം നിർമിച്ചിരുന്നത്. ലിനൻ തിരശീലകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിശുദ്ധ കൂടാരത്തെ പവിത്രസ്ഥാനം, പരമപവിത്രസ്ഥാനം എന്ന് രണ്ടായി പകുത്തിരുന്നു. പവിത്രസ്ഥാനത്ത് കാഴ്ചയപ്പം വയ്ക്കുന്ന മേശ, ധൂപപീഠം, 'മെനോറ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുവർണ മെഴുകുതിരിക്കാല് എന്നിവയും പരമപവിത്ര സ്ഥാനത്ത് സാക്ഷ്യപേടകവും (പത്ത് കൽപനകൾ ആലേഖനം ചെയ്ത സാക്ഷ്യപലകകൾ അടങ്ങുന്ന പേടകം) സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. കരുവേലകത്തടി കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പേടകത്തിനുമുകളിൽ തങ്ക കൃപാസനവുമുണ്ടായിരുന്നു. കൃപാസനത്തിന്റെ രണ്ടറ്റത്തുമായി സ്വർണം കൊണ്ടുള്ള മാലാഖാരൂപങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. പ്രായശ്ചിത്തദിനമായ യോംകിപ്പൂരിന് മാത്രമാണ് ഉന്നതപുരോഹിതൻ പരമപവിത്രസ്ഥാനത്തു പ്രവേശിച്ചിരുന്നത്. "ഇസ്രായേൽ ജനങ്ങളുടെ യാത്രകളിലെല്ലാം അവരുടെ കൺമുമ്പാകെ, പകൽസമയത്ത് വിശുദ്ധകൂടാരത്തിന്മേൽ യഹോവയുടെ മേഘവും രാത്രിയിൽ വിശുദ്ധകൂടാരത്തിനുമേൽ അഗ്നിയും ഉണ്ടായിരുന്നു" എന്ന് പുറ. 40:38-ൽ പറയുന്നു. ==വിവിധഅർഥത്തിൽ== റോമൻ കത്തോലിക്കാ ദേവാലയങ്ങളിൽ നേർച്ചയപ്പം വയ്ക്കുന്ന താലത്തിനും ടാബർനാകിൾ എന്നു പറയാറുണ്ട്. മനുഷ്യശരീരം, കപ്പൽപ്പായ്മരത്തിന്റെ കീഴ്ഭാഗം ഉറപ്പിക്കാനുള്ള കുഴി, താത്ക്കാലിക വാസസ്ഥാനം എന്നീ അർഥങ്ങളിലും ടാബർനാകിൾ എന്ന പദം പ്രയോഗത്തിലുണ്ട്. ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://bibleencyclopedia.com/tabernacle.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120203013610/http://bibleencyclopedia.com/tabernacle.htm |date=2012-02-03 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ടാബ{{ർ}}നാകി{{ൾ}}|ടാബർനാകിൾ}} [[വർഗ്ഗം:ജെറുസലേമിലെ ആരാധനാലയങ്ങൾ]] kihjyoav1s1g04srr82ha0yh7odgva2 4643524 4643522 2026-07-04T12:24:22Z Saul0fTarsus 6737 4643524 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Tabernacle}} [[File:Stiftshuette Modell Timnapark.jpg|thumb|250px|right|ടാബർനാകിളിന്റെ മാതൃക]] വാഗ്ദത്ത ഭൂമിയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ, യഹൂദർ മരുഭൂമിയിൽ താത്കാലികമായി നിർമിച്ച ആരാധനാകൂടാരമാണ് '''സമാഗമനകൂടാരം '''. [[മോശ|മോശെയുടെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം ബെസലേൽ എന്ന ശില്പിയാണ് ടാബർനാകിൾ നിർമിച്ചത് എന്ന് പുറ. 36 : 2-ൽ പറയുന്നു. ഈ ആരാധനാലയം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത് [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] [[യഹൂദർ|യഹൂദ]] പാളയത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായിരുന്നു എന്നും (പുറ. 25-31, 35-40), പുറത്തായിരുന്നു എന്നുമുള്ള (പുറ. 33:7) രണ്ടു പരാമർശങ്ങൾ [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിൽ]] കാണുന്നുണ്ട്. ==നിർമ്മാണ സവിശേഷത== [[File:The erection of the Tabernacle and the Sacred vessels (5753033).jpg|thumb|250px|left|ടാബർനാകിളിന്റെ നിർമ്മാണം]] കരുവേലകത്തടി കൊണ്ടുള്ള ചട്ടക്കൂടും ലിനൻ വിരികളും ഉപയോഗിച്ചാണ് വിശുദ്ധ കൂടാരം നിർമിച്ചിരുന്നത്. ലിനൻ തിരശീലകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിശുദ്ധ കൂടാരത്തെ പവിത്രസ്ഥാനം, പരമപവിത്രസ്ഥാനം എന്ന് രണ്ടായി പകുത്തിരുന്നു. പവിത്രസ്ഥാനത്ത് കാഴ്ചയപ്പം വയ്ക്കുന്ന മേശ, ധൂപപീഠം, 'മെനോറ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുവർണ മെഴുകുതിരിക്കാല് എന്നിവയും പരമപവിത്ര സ്ഥാനത്ത് സാക്ഷ്യപേടകവും (പത്ത് കൽപനകൾ ആലേഖനം ചെയ്ത സാക്ഷ്യപലകകൾ അടങ്ങുന്ന പേടകം) സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. കരുവേലകത്തടി കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പേടകത്തിനുമുകളിൽ തങ്ക കൃപാസനവുമുണ്ടായിരുന്നു. കൃപാസനത്തിന്റെ രണ്ടറ്റത്തുമായി സ്വർണം കൊണ്ടുള്ള മാലാഖാരൂപങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. പ്രായശ്ചിത്തദിനമായ യോംകിപ്പൂരിന് മാത്രമാണ് ഉന്നതപുരോഹിതൻ പരമപവിത്രസ്ഥാനത്തു പ്രവേശിച്ചിരുന്നത്. "ഇസ്രായേൽ ജനങ്ങളുടെ യാത്രകളിലെല്ലാം അവരുടെ കൺമുമ്പാകെ, പകൽസമയത്ത് വിശുദ്ധകൂടാരത്തിന്മേൽ യഹോവയുടെ മേഘവും രാത്രിയിൽ വിശുദ്ധകൂടാരത്തിനുമേൽ അഗ്നിയും ഉണ്ടായിരുന്നു" എന്ന് പുറ. 40:38-ൽ പറയുന്നു. ==വിവിധഅർഥത്തിൽ== റോമൻ കത്തോലിക്കാ ദേവാലയങ്ങളിൽ നേർച്ചയപ്പം വയ്ക്കുന്ന താലത്തിനും ടാബർനാകിൾ എന്നു പറയാറുണ്ട്. മനുഷ്യശരീരം, കപ്പൽപ്പായ്മരത്തിന്റെ കീഴ്ഭാഗം ഉറപ്പിക്കാനുള്ള കുഴി, താത്ക്കാലിക വാസസ്ഥാനം എന്നീ അർഥങ്ങളിലും ടാബർനാകിൾ എന്ന പദം പ്രയോഗത്തിലുണ്ട്. ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://bibleencyclopedia.com/tabernacle.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120203013610/http://bibleencyclopedia.com/tabernacle.htm |date=2012-02-03 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ടാബ{{ർ}}നാകി{{ൾ}}|ടാബർനാകിൾ}} [[വർഗ്ഗം:ജെറുസലേമിലെ ആരാധനാലയങ്ങൾ]] 6zofeo5tttnojejz7irnhqsv3989966 4643525 4643524 2026-07-04T12:25:06Z Saul0fTarsus 6737 4643525 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Tabernacle}} [[File:Stiftshuette Modell Timnapark.jpg|thumb|250px|right|ടാബർനാകിളിന്റെ മാതൃക]] വാഗ്ദത്ത ഭൂമിയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ, യഹൂദർ മരുഭൂമിയിൽ താത്കാലികമായി നിർമിച്ച ആരാധനാകൂടാരമാണ് '''സമാഗമനകൂടാരം'''. [[മോശ|മോശെയുടെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം ബെസലേൽ എന്ന ശില്പിയാണ് സമാഗമനകൂടാരം നിർമിച്ചത് എന്ന് പുറ. 36 : 2-ൽ പറയുന്നു. ഈ ആരാധനാലയം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത് [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] [[യഹൂദർ|യഹൂദ]] പാളയത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായിരുന്നു എന്നും (പുറ. 25-31, 35-40), പുറത്തായിരുന്നു എന്നുമുള്ള (പുറ. 33:7) രണ്ടു പരാമർശങ്ങൾ [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിൽ]] കാണുന്നുണ്ട്. ==നിർമ്മാണ സവിശേഷത== [[File:The erection of the Tabernacle and the Sacred vessels (5753033).jpg|thumb|250px|left|ടാബർനാകിളിന്റെ നിർമ്മാണം]] കരുവേലകത്തടി കൊണ്ടുള്ള ചട്ടക്കൂടും ലിനൻ വിരികളും ഉപയോഗിച്ചാണ് വിശുദ്ധ കൂടാരം നിർമിച്ചിരുന്നത്. ലിനൻ തിരശീലകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിശുദ്ധ കൂടാരത്തെ പവിത്രസ്ഥാനം, പരമപവിത്രസ്ഥാനം എന്ന് രണ്ടായി പകുത്തിരുന്നു. പവിത്രസ്ഥാനത്ത് കാഴ്ചയപ്പം വയ്ക്കുന്ന മേശ, ധൂപപീഠം, 'മെനോറ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സുവർണ മെഴുകുതിരിക്കാല് എന്നിവയും പരമപവിത്ര സ്ഥാനത്ത് സാക്ഷ്യപേടകവും (പത്ത് കൽപനകൾ ആലേഖനം ചെയ്ത സാക്ഷ്യപലകകൾ അടങ്ങുന്ന പേടകം) സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. കരുവേലകത്തടി കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പേടകത്തിനുമുകളിൽ തങ്ക കൃപാസനവുമുണ്ടായിരുന്നു. കൃപാസനത്തിന്റെ രണ്ടറ്റത്തുമായി സ്വർണം കൊണ്ടുള്ള മാലാഖാരൂപങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. പ്രായശ്ചിത്തദിനമായ യോംകിപ്പൂരിന് മാത്രമാണ് ഉന്നതപുരോഹിതൻ പരമപവിത്രസ്ഥാനത്തു പ്രവേശിച്ചിരുന്നത്. "ഇസ്രായേൽ ജനങ്ങളുടെ യാത്രകളിലെല്ലാം അവരുടെ കൺമുമ്പാകെ, പകൽസമയത്ത് വിശുദ്ധകൂടാരത്തിന്മേൽ യഹോവയുടെ മേഘവും രാത്രിയിൽ വിശുദ്ധകൂടാരത്തിനുമേൽ അഗ്നിയും ഉണ്ടായിരുന്നു" എന്ന് പുറ. 40:38-ൽ പറയുന്നു. ==വിവിധഅർഥത്തിൽ== റോമൻ കത്തോലിക്കാ ദേവാലയങ്ങളിൽ നേർച്ചയപ്പം വയ്ക്കുന്ന താലത്തിനും സമാഗമനകൂടാരം എന്നു പറയാറുണ്ട്. മനുഷ്യശരീരം, കപ്പൽപ്പായ്മരത്തിന്റെ കീഴ്ഭാഗം ഉറപ്പിക്കാനുള്ള കുഴി, താത്ക്കാലിക വാസസ്ഥാനം എന്നീ അർഥങ്ങളിലും സമാഗമനകൂടാരം എന്ന പദം പ്രയോഗത്തിലുണ്ട്. ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://bibleencyclopedia.com/tabernacle.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120203013610/http://bibleencyclopedia.com/tabernacle.htm |date=2012-02-03 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ടാബ{{ർ}}നാകി{{ൾ}}|ടാബർനാകിൾ}} [[വർഗ്ഗം:ജെറുസലേമിലെ ആരാധനാലയങ്ങൾ]] je67cv1dexb9g97611pdcia5ll0qi22 0 179710 4643564 1180267 2026-07-04T14:59:31Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[സമാഗമനകൂടാരം]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4643564 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[സമാഗമനകൂടാരം]] pntjvvlwoas7gmyjcr3275lopwauftc 0 183896 4643686 4590889 2026-07-04T20:44:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643686 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Palpu Pushpangadan}} {{Infobox person | name = ഡോ. പി. പുഷ്പാംഗദൻ | image = പുഷ്പാംഗദൻ.jpg | alt = | caption = ഡോ. പി. പുഷ്പാംഗദൻ | birth_date = 1944 | birth_place =വെള്ളിക്കുളങ്ങര, [[തൃശ്ശൂർ]], [[കേരളം]] | death_date = {{Death date |2025|12|19}} | death_place =[[തിരുവനന്തപുരം]] | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = ഡോ. ശ്രീദേവി | children = അജയ് മോഹൻ ഡാൻമാർ </br>ഡോ. വിപിൻ മോഹൻ ഡാൻ | occupation = വംശീയ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞൻ }} പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം നേടിയ പ്രമുഖനായ ജൈവ ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് '''പൽപ്പു പുഷ്പാംഗദൻ''' എന്ന '''ഡോ.പി.പുഷ്പാംഗദൻ<ref>http://india.gov.in/myindia/padmashri_awards_list1.php?start=40</ref>'''(ജനനം :1944). രാജ്യത്തെ പ്രശസ്ത ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പ്രമുഖ പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1944ൽ [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലംജില്ലയിലെ]] [[പ്രാക്കുളം|പ്രാക്കുളത്തു]] ജനിച്ചു. 1969ൽ ജമ്മുവിലെ സി.എസ്.ഐ റീജിയനൽ റിസർച്ച് ലബോറട്ടറിയിലാണു ഔദ്യോഗിക ജീവിതം തുടങ്ങിയത്. കേരളാ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നു ബി.എസ്.സി പാസായ ശേഷം അലിഗഡ് മുസ്ലിം യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം.എസ്.സിയും പി.എച്ച്.ഡിയും നേടി. 1999 മുതൽ 2006 വരെ തിരുവനന്തപുരത്തെ നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഡയറക്റ്റർ, അതിനുമുമ്പ് ട്രോപ്പിക്കൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡൻ ആൻറ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഡയറക്റ്റർ, രാജീവ് ഗാന്ധി സെൻറർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി ഡയറക്റ്ററുടെ പ്രത്യേക ചുമതല. സൈറ്റോജെനിറ്റിക്സ്, പ്ലാൻറ് ബ്രീഡിങ്, ബയോ ടെക്നോളജി, മോളിക്യുലർ ടാക്സോണമി, ബയോ സിന്തറ്റിസിസ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി മെറ്റാബൊളൈറ്റിസ്, എത്നോബയോളജി, എത്നോ ഫാർമക്കോളജി, നാച്വറൽ പ്രൊഡക്റ്റ് ഡെവല്പ്മെൻറ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷണം.<ref>http://www.metrovaartha.com/2010/01/26052513/padmasree-kerala.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 460 ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 24 പുസ്തകങ്ങൾ രചിച്ചു. നിലവിൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ അമിറ്റി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹെർബൽ ആൻഡ് ബയോടെക് പ്രൊഡക്റ്റ് ഡെവലപ്‌മെന്റിന്റെ ഡയറക്റ്റർ ജനറലായി പ്രവർത്തിച്ചു. ==ആരോഗ്യപച്ചയും ജീവനിയും== പശ്ചിമഘട്ട വനമേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്നതും ഗോത്രവർഗക്കാർ പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ ആരോഗ്യപച്ച(Trichopus zeylanicus) ലോകത്തിനു പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രമുഖ പങ്കുവഹിച്ചത് ഡോ. പുഷ്പാംഗദനാണ്. പാരമ്പര്യ അറിവുകൾ ആധുനികശാസ്ത്രത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവ സംരക്ഷിക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്കായി ന്യായവും തുല്യവുമായ ഒരു പങ്കിടൽമാതൃക ‘ഇക്വിറ്റബൾ ബെനിഫിറ്റ് ഷെയറിങ്’ രീതി ലോകത്തിന് ആദ്യമായി പരിചയപ്പെടുത്തിയതും അദ്ദേഹമാണ്. [[ആരോഗ്യപ്പച്ച|ആരോഗ്യപച്ചയിൽനിന്നു]] വികസിപ്പിച്ച ‘ജീവനി’ക്കു പുറമേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പേറ്റന്റ് നേടിയ 15 ഉത്പന്നങ്ങൾ ഇതിനകം വാണിജ്യവത്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 174 പേറ്റന്ററുകൾ ഡോ. പുഷ്പാംഗദന്റെ പേരിലുണ്ട്. ==പുഷ്പാംഗദൻ മാതൃക== ജീവനിയുടെ ഉത്പാദന ലൈസൻസ് കോയമ്പത്തൂർ ആര്യവൈദ്യ ഫാർമസിക്കു നൽകിയപ്പോൾ, ലൈസൻസ് ഫീസിൽനിന്നു ലഭിക്കുന്ന വരുമാനത്തിന്റെ പകുതി ഗോത്രവർഗക്കാരുടെ ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ടി വിനിയോഗിക്കാനായി നിബന്ധന വെച്ചതാണ് പങ്കിടൽമാതൃകയെ ലോകശ്രദ്ധയിൽ എത്തിച്ചത്. ‘പുഷ്പാംഗദൻ മാതൃക’ എന്ന്‌ പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ട ഈ രീതിയെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കീഴിലെ കൺവെൻഷൻ ഓൺ ബയോളജിക്കൽ ഡൈവേഴ്‌സിറ്റി പ്രധാന നാഴികക്കല്ലായാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * നോർമൻ ബോർലോഗിന്റെ പേരിൽ യുഎൻഇപി ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ബോർലോഗ് അവാർഡ്(1988) * യുഎൻ ഇകേറ്റ്വർ ഇനിഷ്യേറ്റീവ് അവാർഡ്(2002) ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * {{official website|http://drpalpupushpangadan.com/profile.php}} * [http://www.nbri-lko.org/director%20data/index5.htm P. Pushpangadan Model of benefit sharing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120224007/http://www.nbri-lko.org/director%20data/index5.htm |date=2008-11-20 }} * [http://www.goodnewsindia.com/index.php/Supplement/article/285/ A model to fight bio-piracy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240623141213/http://www.goodnewsindia.com/index.php/Supplement/article/285/ |date=2024-06-23 }} * [http://infochangeindia.org/2002100354/Agriculture/Changemaker/Kani-tribals-reap-financial-benefits-from-wonderdrug-Jeevani.html Kani tribals reap financial benefits from wonderdrug Jeevani] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091103105738/http://infochangeindia.org/2002100354/Agriculture/Changemaker/Kani-tribals-reap-financial-benefits-from-wonderdrug-Jeevani.html |date=2009-11-03 }} * [http://www.nbri-lko.org/director%20data/index5.htm P. Pushpangadan Model of benefit sharing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120224007/http://www.nbri-lko.org/director%20data/index5.htm |date=2008-11-20 }} [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 19-ന് മരിച്ചവർ]] l2pis0pbamsqpf0mn2s4rab6o6w94u6 0 196069 4643659 3486388 2026-07-04T17:10:06Z Malikaveedu 16584 4643659 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Green Sandpiper}} {{Taxobox | image = Green Sandpiper (Tringa ochropus)- In Breeding plumage at Bharatpur I IMG 5533.jpg‎ | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{IUCN2008|assessors=[[BirdLife International]] (BLI)|year=2008|id=144005|title=Tringa ochropus|downloaded=6 June 2009}}</ref> | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Charadriiformes]] | familia = [[Scolopacidae]] | genus = ''[[Tringa]]'' | species = '''''T. ochropus''''' | binomial = ''Tringa ochropus'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 }} [[File:Green sandpiper,Tringa ochropus.jpg|thumb|green sandpiper,Tringa ochropus തൃത്താല ഭാരതപ്പുഴയിൽ നിന്നും, പാലക്കാട്]] കാടക്കൊക്ക് വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട് ഒരു [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണ്]] '''കരിമ്പൻ കാടക്കൊക്ക്'''. ഇംഗ്ലീഷിലെ പേർ '''Green Sandpiper''' എന്നാണ് പേര്. ഇരുണ്ട പച്ചകലർന്ന തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള മേൽഭാഗവും ചിറകുകളും ആണിതിനുള്ളത്. ചാരനിറത്തിലുള്ള തലയും മാറിടവും ചെറിയ കൊക്കും കാലുകളും ഇരുണ്ടനിറത്തിലാണുള്ളത് . അടിവശം വെളുത്ത നിറം. ചെറിയ വാൽ, നീണ്ട കനം കുറഞ്ഞകൊക്ക്. ശരീരത്തിനുപുറത്ത് തൂവലുകളിൽ വെള്ളനിറത്തിൽ കുത്തുകളുണ്ട്. ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷിയാണിത്. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും ആഫ്രിക്കയിലും തെക്കുകിഴക്കേഷ്യയിലും ശിശിരകാലത്ത് ഈ പക്ഷി എത്തിച്ചേരാറുണ്ട്. പുഴുക്കൾ, [[മത്സ്യം]], [[ഒച്ച്]] എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ ഭക്ഷണം. ==പ്രജനനം== മറ്റു പക്ഷികളുടെ മരത്തിലുള്ള കൂടുകളിളാണ് മുട്ടയിടുന്നത്. 2 മുതൽ 4 മുട്ടകൾ വരെയിടും. മുട്ടവിരിയാൻ മൂന്നാഴ്ചവരെയെടുക്കും. [[File:Green Sandpiper (Tringa ochropus) W IMG 6454.jpg|thumb|left|Wintering adult near [[Hodal]], [[Faridabad district]], [[Haryana]], ([[India]])]] [[File:Tringa ochropus MHNT.ZOO.2010.11.117.13.jpg|thumb| ''Tringa ochropus'']] ==അവലംബം== <references/> {{Commons|Tringa ochropus}} [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ]] rkn3icpmfxay08q4tzn6w0axfdnb106 0 205524 4643722 3789216 2026-07-05T02:39:46Z Malikaveedu 16584 4643722 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Michael Douglas}} {{Infobox person | name = മൈക്കൽ ഡഗ്ലസ് | image = 59th Karlovy Vary International Film Festival, Michael Douglas 09(cropped).jpg |alt = Douglas at red carpet | image_size = | caption = Douglas at the [[59th Karlovy Vary International Film Festival]] in 2025 | birth_date = {{Birth date and age|1944|9|25}} | birth_place = [[New Brunswick, New Jersey]], U.S. | birth_name = Michael Kirk Douglas | citizenship = {{Unbulleted list|United States|United Kingdom ([[Bermuda]])<ref name="doiapps.gov.bm" />}} | alma_mater = [[University of California, Santa Barbara]] ([[Bachelor of Arts|B.A.]]) | occupation = {{hlist|Actor|film producer}} | years_active = 1966–present | works = [[Michael Douglas on stage and screen|Full list]] | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- {{height|cm=X}} OR {{height|ft=X|in=Y}} --> | television = | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|Diandra Luker|1977|1995|end=divorced}}|{{marriage|[[Catherine Zeta-Jones]]|November 18, 2000<!-- DO NOT change or add any unless and until they legally end marriage -->}}}} | partner = [[Brenda Vaccaro]] (1971–1976) | children = 3, including [[Cameron Douglas]] | parents = [[Kirk Douglas]]<br />[[Diana Douglas|Diana Dill]] | relatives = [[Joel Douglas]] (brother)<br />[[Peter Douglas]] (half-brother)<br />[[Eric Douglas]] (half-brother)<br />[[Anne Buydens]] (stepmother) | awards = [[List of awards and nominations received by Michael Douglas|Full list]] | signature = | signature_size = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} [[പ്രമാണം:Douglass, Micheal.png|thumb|ഡഗ്ളസ്, മൈക്കൽ|കണ്ണി=Special:FilePath/Douglass,_Micheal.png]] അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രനടനും നിർമാതാവുമാണ് ''' മൈക്കൽ ഡഗ്ലസ്'''. പ്രസിദ്ധ ചലച്ചിത്ര നടൻ കിർക്ക് ഡഗ്ളസിന്റെ മകനായി [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജഴ്സിയിൽ]] 1944-ൽ ജനിച്ചു. 1960-കളിൽ ചില ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചുവെങ്കിലും സ്ട്രീറ്റ്സ് ഒഫ് സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ എന്ന ടി. വി. സീരിയലിൽ അഭിനയിച്ചാണ് ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം നടനായ കിർക്ക് ഡഗ്ലസിന്റെ നാല് ആണ്മക്കളിൽ മൂത്തവനാണ്. == ആദ്യകാലവും വിദ്യാഭ്യാസവും == അഭിനേതാക്കളായ [[കിർക്ക് ഡഗ്ലസ്]] (ജനനം 1916), ഡയാന ഡിൽ (ജീവിതകാലം:1923–2015) എന്നിവരുടെ പുത്രനായി [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ]] ന്യൂ ബ്രൺസ്‌വിക്കിലാണ് ഡഗ്ലസ് ജനിച്ചത്.<ref name="filmref">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/41/Michael-Douglas.html|title=Michael Douglas Biography (1944–)|accessdate=March 16, 2015|publisher=FilmReference.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/douglas-reveals-anti-semitic-attack-teen-son-article-1.2150236|title=Michael Douglas reveals anti-Semitic attack on 14-year-old son Dylan in Europe|accessdate=May 10, 2018|last=Hutchison|first=Bill|date=March 16, 2015|work=[[New York Daily News]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/oct/07/michael-douglas-kirk-was-film-star-first-father-second|title=Michael Douglas: 'Kirk was film star first, father second'|accessdate=May 10, 2018|last=Barber|first=Richard|date=October 7, 2016|work=[[The Guardian]]}}</ref> അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് ഡ്രമാറ്റിക് ആർട്‌സിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ കണ്ടുമുട്ടിയത്.<ref name="guardian.co.uk">{{cite news|last=Brooks|first=Xan|title=Michael Douglas on Liberace, Cannes, cancer and cunnilingus|url=https://www.theguardian.com/film/2013/jun/02/michael-douglas-liberace-cancer-cunnilingus|newspaper=The Guardian|date=June 2, 2013}}</ref> ഒരു ജൂതവംശജനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് ഇസൂർ ഡാനിയലോവിച്ച് എന്നായിരുന്നു. ചാവുസിയിൽ നിന്ന് (മുമ്പ്, റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ [[ബെലാറുസ്|ബെലാറസിൽ]]) കുടിയേറിയവരായിരുന്നു മൈക്കിളിന്റെ പിതാമഹന്മാർ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thejc.com/lifestyle/interviews/hollywood-gladiator-kirk-douglas-has-his-eyes-set-on-a-third-barmitzvah-1.36378|title=Hollywood gladiator Kirk Douglas has his eyes set on a third barmitzvah|accessdate=May 25, 2018|last=Paskin|first=Barbra|date=September 20, 2012|work=[[The Jewish Chronicle]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://people.com/archive/kirk-douglas-vol-30-no-14/|title=Kirk Douglas|accessdate=May 25, 2018|last=Darrach|first=Brad|date=October 3, 1988|work=[[People (magazine)|People]]}}</ref><ref name="kdouglas">{{cite news|last=Tugend|first=Tom|title=Lucky number 90|work=The Jerusalem Post|date=December 12, 2006|url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1164881875567&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull|accessdate=December 12, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713123853/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1164881875567&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull|archivedate=July 13, 2011|url-status=dead|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/people/michael-douglas-accepts-jewish-nobel-prize-despite-not-being-jewish-under-religious-laws-10331037.html|title=Michael Douglas accepts 'Jewish Nobel Prize' despite not being Jewish under religious laws|accessdate=May 25, 2018|last=Buchanan|first=Rose Troup|date=June 19, 2015|work=[[The Independent]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.jta.org/2015/06/17/arts-entertainment/michael-douglas-i-never-felt-accepted-as-a-jew|title=Michael Douglas: I 'never felt accepted' as a Jew|accessdate=May 10, 2018|last=Sales|first=Ben|date=June 17, 2015|work=JTA - Jewish news}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2017/feb/12/kirk-douglas-i-never-thought-id-live-to-100-thats-shocked-me|title=Kirk Douglas: 'I never thought I'd live to 100. That's shocked me'|accessdate=May 25, 2018|last=Freeman|first=Hadley|date=February 12, 2017|work=[[The Guardian]]}}</ref> ബെർമുഡയിലെ ഡെവൺഷയർ പാരിഷിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവിന് ഇംഗ്ലീഷ്, ഐറിഷ്, സ്കോട്ടിഷ്, വെൽഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ബെൽജിയൻ, ഡച്ച് വംശ പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>''In the wings: a memoir'', 1999, by Diana Douglas Darrid, p. 17</ref><ref>{{cite news|url=https://pqasb.pqarchiver.com/nypost/access/1719486021.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+20%2C+2009&author=Cindy+Adams&pub=New+York+Post&desc=MORE+SEX+IN+THIS+CITY%2C+FOR+SURE&pqatl=google|work=New York Post|first=Cindy|last=Adams|title=More Sex In This City, For Sure|date=May 20, 2009}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഡഗ്ലസിന്റെ അമ്മാവൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനായിരു്ന സർ നിക്കോളാസ് ബയാർഡ് ഡിലും ഡഗ്ലസിന്റെ മാതൃപിതാവ് ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ തോമസ് മെൽ‌വിൽ ഡിൽ ബെർമുഡയിലെ അറ്റോർണി ജനറലായും ബെർമുഡ പാർലമെന്റ് അംഗമായും (എംസിപി) ബെർമുഡ മിലിറ്റിയ ആർട്ടിലറിയുടെ കമാൻഡിംഗ് ഓഫീസറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.conovergenealogy.com/Pages/douglas.html|title=Ancestors of Michael Kirk Douglas|accessdate=October 17, 2009|date=|publisher=Conovergenealogy.com|archive-url=https://archive.today/20120629005823/http://www.conovergenealogy.com/Pages/douglas.html|archive-date=June 29, 2012|url-status=dead}}</ref> ഡഗ്ലസിന് ജോയൽ ഡഗ്ലസ് (ജനനം: 1947) എന്ന പേരിൽ ഒരു ഇളയ സഹോദരനും പിതാവന്റെ രണ്ടാ പത്നിയായ ആൻ ബ്യൂഡൻസിൽ നിന്നുള്ള  പീറ്റർ ഡഗ്ലസും (ജനനം 1955), എറിക് ഡഗ്ലസും (1958-2004) എന്നീ രണ്ട അർത്ഥ സഹോദരന്മാരുമുണ്ട്. ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ അലൻ-സ്റ്റീവൻസൺ സ്കൂൾ, മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ ഡീർഫീൽഡിലെ ഈഗിൾബ്രൂക്ക് സ്കൂൾ, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വാലിംഗ്ഫോർഡിലെ ദ ചോറ്റ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ (ഇപ്പോൾ ചോറ്റ് റോസ്മേരി ഹാൾ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഡഗ്ലസ് വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. 1968 ൽ സാന്താ ബാർബറയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് നാടകത്തിൽ ബി.എ. ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം യു UCSB പൂർവവിദ്യാർഥി സംഘടനയുടെ ഓണററി പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ അമേരിക്കൻ പ്ലേസ് തിയേറ്ററിൽ വിൻ ഹാൻഡ്‌മാനുമായി അഭിനയം അഭ്യസിച്ചു.<ref name="Edelman">Edelman, Rob; Unterburger, Amy L. (Ed.) ''International Dictionary of Films and Filmmakers-3: Actors and Actresses'' (3rd Ed.), St. James Press (1997) pp. 347–348</ref><ref name="douglasbiobyparker">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=o541AgAAQBAJ&newbks|title=Michael Douglas: Acting on Instinct|last1=Parker|first1=John|date=2011|publisher=Headline (Hachette Book Group)|isbn=9780755362868|accessdate=1 December 2019}}</ref> ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== 1975-ൽ [[ഒൺ ഫ്ളൂ ഓവർ ദ് കുക്കൂസ് നെസ്റ്റ്]] എന്ന വിഖ്യാത ചിത്രത്തിന്റെ നിർമാതാവായി. നാല് [[ഓസ്കാർ]] അവാർഡുകളാണ് ഈ ചിത്രത്തിനു ലഭിച്ചത്. 1979-ൽ നിർമ്മിക്കുകയും അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത ദ് ചൈനാ സിൻഡ്രോം എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ജെയ്ൻ ഫോണ്ട|ജെയിൻ ഫോണ്ട]] നായികയായിരുന്നു. 1984-ൽ നിർമ്മിക്കുകയും അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത [[റൊമാൻസിങ് ദ സ്റ്റോൺ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മുൻ നിരയിലെത്തിയത്. തെക്കനമേരിക്കയിലെ കാടുകളിൽ ഒരു വനിതയെ രക്ഷിക്കാനെത്തുന്ന സാഹസികന്റെ റോളിലാണ് ഡഗ്ളസ് അഭിനയിച്ചത്.1987-ൽ നിർമിച്ച വാൾ സ്ട്രീറ്റ്, ഫേറ്റൽ അട്രാക്ഷൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വർധിപ്പിച്ചു. ന്യൂയോർക്കിലെ ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ വേഷത്തിലാണ് ഫേറ്റൽ അട്രാക്ഷനിൽ ഡഗ്ളസ് അഭിനയിച്ചത്. 1990-കളിൽ അഭിനയിച്ച ബേസിക് ഇൻസ്റ്റിങ്റ്റ്, ഡിസ്ക്ളോഷർ എന്നീ ചിത്രങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമായി. ഗ്ളാമർ താരങ്ങളായ [[ഷാരോൺ സ്റ്റോൺ|ഷരോൺ സ്റ്റോൺ]], [[ഡെമി മൂർ|ഡെമിമൂർ]] എന്നിവരായിരുന്നു യഥാക്രമം ഇവയിലെ നായികന്മാർ. 1996-ലെ ദ് ഗോസ്റ്റ് ആന്റ് ദ് ഡാർക്നസ് മറ്റൊരു വിജയം കുറിച്ചു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== 1987-ൽ വാൾ സ്ട്രീറ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മൈക്കൽ ഏറ്റവും നല്ല നടനുള്ള [[അക്കാദമി അവാർഡ്]] നേടി. 1980-കളിലെ ബോക്സ് ഓഫീസ് ജേതാക്കളായ നടന്മാരിൽ പത്താംസ്ഥാനവും ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ലൈഫ് അചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് 2009-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|last=Kilday|first=Gregg|title=AFI Life award all in Douglas family|work=The Hollywood Reporter|date=2009-06-15|pages=9, 14|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i45a4bf33efc17917cf3ca441cd402d4f|accessdate=2009-09-04|archive-date=2009-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618030704/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i45a4bf33efc17917cf3ca441cd402d4f|url-status=bot: unknown}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|35em}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡഗ്ളസ്,_മൈക്ക{{ൽ}}_(1944-)|ഡഗ്ളസ്, മൈക്കൽ (1944-)}} {{commonscat|Michael Douglas}} [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടന്മാർ]] 8yqslhds09d47uqf8a0wr78xpbkv9be 4643762 4643722 2026-07-05T10:29:45Z Malikaveedu 16584 4643762 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Michael Douglas}} {{Infobox person | name = മൈക്കൽ ഡഗ്ലസ് | image = 59th Karlovy Vary International Film Festival, Michael Douglas 09(cropped).jpg | alt = Douglas at red carpet | image_size = | caption = 2025-ൽ [[59-ാമത് കാർലോവി വാരി ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] ഡഗ്ലസ്. | birth_date = {{Birth date and age|1944|9|25}} | birth_place = [[ന്യൂ ബ്രൺസ്‌വിക്ക്]], [[ന്യൂ ജേഴ്‌സി]], [[യു.എസ്.]] | birth_name = മൈക്കൽ കിർക്ക് ഡഗ്ലസ് | citizenship = {{Unbulleted list|United States|United Kingdom ([[Bermuda]])<ref name="doiapps.gov.bm" />}} | alma_mater = [[കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാല, സാന്താ ബാർബറ]] ([[Bachelor of Arts|B.A.]]) | occupation = {{hlist|നടൻ|ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്}} | years_active = 1966–present | works = [[Michael Douglas on stage and screen|Full list]] | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- {{height|cm=X}} OR {{height|ft=X|in=Y}} --> | television = | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|Diandra Luker|1977|1995|end=divorced}}|{{marriage|[[Catherine Zeta-Jones]]|November 18, 2000<!-- DO NOT change or add any unless and until they legally end marriage -->}}}} | partner = [[ബ്രെൻഡ വാക്കറോ]] (1971–1976) | children = [[കാമറൂൺ ഡഗ്ലസ്]] ഉൾപ്പെടെ 3 പേർ | parents = [[കിർക്ക് ഡഗ്ലസ്]]<br />[[Diana Douglas|ഡയാന ഡിൽ]] | relatives = [[ജോയൽ ഡഗ്ലസ്]] (സഹോദരൻ)<br />[[പീറ്റർ ഡഗ്ലസ്]] (അർദ്ധസഹോദരൻ)<br />[[എറിക് ഡഗ്ലസ്]] (അർദ്ധസഹോദരൻ)<br />[[ആനി ബൈഡൻസ്]] (രണ്ടാനമ്മ) | awards = [[List of awards and nominations received by Michael Douglas|Full list]] | signature = | signature_size = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} [[പ്രമാണം:Douglass, Micheal.png|thumb|ഡഗ്ളസ്, മൈക്കൽ|കണ്ണി=Special:FilePath/Douglass,_Micheal.png]] അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രനടനും നിർമാതാവുമാണ് ''' മൈക്കൽ ഡഗ്ലസ്'''. പ്രസിദ്ധ ചലച്ചിത്ര നടൻ കിർക്ക് ഡഗ്ളസിന്റെ മകനായി [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജഴ്സിയിൽ]] 1944-ൽ ജനിച്ചു. 1960-കളിൽ ചില ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചുവെങ്കിലും സ്ട്രീറ്റ്സ് ഒഫ് സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ എന്ന ടി. വി. സീരിയലിൽ അഭിനയിച്ചാണ് ജനശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം നടനായ കിർക്ക് ഡഗ്ലസിന്റെ നാല് ആണ്മക്കളിൽ മൂത്തവനാണ്. == ആദ്യകാലവും വിദ്യാഭ്യാസവും == അഭിനേതാക്കളായ [[കിർക്ക് ഡഗ്ലസ്]] (ജനനം 1916), ഡയാന ഡിൽ (ജീവിതകാലം:1923–2015) എന്നിവരുടെ പുത്രനായി [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ]] ന്യൂ ബ്രൺസ്‌വിക്കിലാണ് ഡഗ്ലസ് ജനിച്ചത്.<ref name="filmref">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/41/Michael-Douglas.html|title=Michael Douglas Biography (1944–)|accessdate=March 16, 2015|publisher=FilmReference.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/douglas-reveals-anti-semitic-attack-teen-son-article-1.2150236|title=Michael Douglas reveals anti-Semitic attack on 14-year-old son Dylan in Europe|accessdate=May 10, 2018|last=Hutchison|first=Bill|date=March 16, 2015|work=[[New York Daily News]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/oct/07/michael-douglas-kirk-was-film-star-first-father-second|title=Michael Douglas: 'Kirk was film star first, father second'|accessdate=May 10, 2018|last=Barber|first=Richard|date=October 7, 2016|work=[[The Guardian]]}}</ref> അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് ഡ്രമാറ്റിക് ആർട്‌സിൽ വച്ചാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ കണ്ടുമുട്ടിയത്.<ref name="guardian.co.uk">{{cite news|last=Brooks|first=Xan|title=Michael Douglas on Liberace, Cannes, cancer and cunnilingus|url=https://www.theguardian.com/film/2013/jun/02/michael-douglas-liberace-cancer-cunnilingus|newspaper=The Guardian|date=June 2, 2013}}</ref> ഒരു ജൂതവംശജനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് ഇസൂർ ഡാനിയലോവിച്ച് എന്നായിരുന്നു. ചാവുസിയിൽ നിന്ന് (മുമ്പ്, റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ [[ബെലാറുസ്|ബെലാറസിൽ]]) കുടിയേറിയവരായിരുന്നു മൈക്കിളിന്റെ പിതാമഹന്മാർ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thejc.com/lifestyle/interviews/hollywood-gladiator-kirk-douglas-has-his-eyes-set-on-a-third-barmitzvah-1.36378|title=Hollywood gladiator Kirk Douglas has his eyes set on a third barmitzvah|accessdate=May 25, 2018|last=Paskin|first=Barbra|date=September 20, 2012|work=[[The Jewish Chronicle]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://people.com/archive/kirk-douglas-vol-30-no-14/|title=Kirk Douglas|accessdate=May 25, 2018|last=Darrach|first=Brad|date=October 3, 1988|work=[[People (magazine)|People]]}}</ref><ref name="kdouglas">{{cite news|last=Tugend|first=Tom|title=Lucky number 90|work=The Jerusalem Post|date=December 12, 2006|url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1164881875567&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull|accessdate=December 12, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713123853/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1164881875567&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull|archivedate=July 13, 2011|url-status=dead|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/people/michael-douglas-accepts-jewish-nobel-prize-despite-not-being-jewish-under-religious-laws-10331037.html|title=Michael Douglas accepts 'Jewish Nobel Prize' despite not being Jewish under religious laws|accessdate=May 25, 2018|last=Buchanan|first=Rose Troup|date=June 19, 2015|work=[[The Independent]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.jta.org/2015/06/17/arts-entertainment/michael-douglas-i-never-felt-accepted-as-a-jew|title=Michael Douglas: I 'never felt accepted' as a Jew|accessdate=May 10, 2018|last=Sales|first=Ben|date=June 17, 2015|work=JTA - Jewish news}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2017/feb/12/kirk-douglas-i-never-thought-id-live-to-100-thats-shocked-me|title=Kirk Douglas: 'I never thought I'd live to 100. That's shocked me'|accessdate=May 25, 2018|last=Freeman|first=Hadley|date=February 12, 2017|work=[[The Guardian]]}}</ref> ബെർമുഡയിലെ ഡെവൺഷയർ പാരിഷിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവിന് ഇംഗ്ലീഷ്, ഐറിഷ്, സ്കോട്ടിഷ്, വെൽഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ബെൽജിയൻ, ഡച്ച് വംശ പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>''In the wings: a memoir'', 1999, by Diana Douglas Darrid, p. 17</ref><ref>{{cite news|url=https://pqasb.pqarchiver.com/nypost/access/1719486021.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+20%2C+2009&author=Cindy+Adams&pub=New+York+Post&desc=MORE+SEX+IN+THIS+CITY%2C+FOR+SURE&pqatl=google|work=New York Post|first=Cindy|last=Adams|title=More Sex In This City, For Sure|date=May 20, 2009}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഡഗ്ലസിന്റെ അമ്മാവൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനായിരു്ന സർ നിക്കോളാസ് ബയാർഡ് ഡിലും ഡഗ്ലസിന്റെ മാതൃപിതാവ് ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ തോമസ് മെൽ‌വിൽ ഡിൽ ബെർമുഡയിലെ അറ്റോർണി ജനറലായും ബെർമുഡ പാർലമെന്റ് അംഗമായും (എംസിപി) ബെർമുഡ മിലിറ്റിയ ആർട്ടിലറിയുടെ കമാൻഡിംഗ് ഓഫീസറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.conovergenealogy.com/Pages/douglas.html|title=Ancestors of Michael Kirk Douglas|accessdate=October 17, 2009|date=|publisher=Conovergenealogy.com|archive-url=https://archive.today/20120629005823/http://www.conovergenealogy.com/Pages/douglas.html|archive-date=June 29, 2012|url-status=dead}}</ref> ഡഗ്ലസിന് ജോയൽ ഡഗ്ലസ് (ജനനം: 1947) എന്ന പേരിൽ ഒരു ഇളയ സഹോദരനും പിതാവന്റെ രണ്ടാ പത്നിയായ ആൻ ബ്യൂഡൻസിൽ നിന്നുള്ള  പീറ്റർ ഡഗ്ലസും (ജനനം 1955), എറിക് ഡഗ്ലസും (1958-2004) എന്നീ രണ്ട അർത്ഥ സഹോദരന്മാരുമുണ്ട്. ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ അലൻ-സ്റ്റീവൻസൺ സ്കൂൾ, മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ ഡീർഫീൽഡിലെ ഈഗിൾബ്രൂക്ക് സ്കൂൾ, കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ വാലിംഗ്ഫോർഡിലെ ദ ചോറ്റ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ (ഇപ്പോൾ ചോറ്റ് റോസ്മേരി ഹാൾ) എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഡഗ്ലസ് വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. 1968 ൽ സാന്താ ബാർബറയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് നാടകത്തിൽ ബി.എ. ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം യു UCSB പൂർവവിദ്യാർഥി സംഘടനയുടെ ഓണററി പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ അമേരിക്കൻ പ്ലേസ് തിയേറ്ററിൽ വിൻ ഹാൻഡ്‌മാനുമായി അഭിനയം അഭ്യസിച്ചു.<ref name="Edelman">Edelman, Rob; Unterburger, Amy L. (Ed.) ''International Dictionary of Films and Filmmakers-3: Actors and Actresses'' (3rd Ed.), St. James Press (1997) pp. 347–348</ref><ref name="douglasbiobyparker">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=o541AgAAQBAJ&newbks|title=Michael Douglas: Acting on Instinct|last1=Parker|first1=John|date=2011|publisher=Headline (Hachette Book Group)|isbn=9780755362868|accessdate=1 December 2019}}</ref> ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== 1975-ൽ [[ഒൺ ഫ്ളൂ ഓവർ ദ് കുക്കൂസ് നെസ്റ്റ്]] എന്ന വിഖ്യാത ചിത്രത്തിന്റെ നിർമാതാവായി. നാല് [[ഓസ്കാർ]] അവാർഡുകളാണ് ഈ ചിത്രത്തിനു ലഭിച്ചത്. 1979-ൽ നിർമ്മിക്കുകയും അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത ദ് ചൈനാ സിൻഡ്രോം എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ജെയ്ൻ ഫോണ്ട|ജെയിൻ ഫോണ്ട]] നായികയായിരുന്നു. 1984-ൽ നിർമ്മിക്കുകയും അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്ത [[റൊമാൻസിങ് ദ സ്റ്റോൺ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മുൻ നിരയിലെത്തിയത്. തെക്കനമേരിക്കയിലെ കാടുകളിൽ ഒരു വനിതയെ രക്ഷിക്കാനെത്തുന്ന സാഹസികന്റെ റോളിലാണ് ഡഗ്ളസ് അഭിനയിച്ചത്.1987-ൽ നിർമിച്ച വാൾ സ്ട്രീറ്റ്, ഫേറ്റൽ അട്രാക്ഷൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വർധിപ്പിച്ചു. ന്യൂയോർക്കിലെ ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ വേഷത്തിലാണ് ഫേറ്റൽ അട്രാക്ഷനിൽ ഡഗ്ളസ് അഭിനയിച്ചത്. 1990-കളിൽ അഭിനയിച്ച ബേസിക് ഇൻസ്റ്റിങ്റ്റ്, ഡിസ്ക്ളോഷർ എന്നീ ചിത്രങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമായി. ഗ്ളാമർ താരങ്ങളായ [[ഷാരോൺ സ്റ്റോൺ|ഷരോൺ സ്റ്റോൺ]], [[ഡെമി മൂർ|ഡെമിമൂർ]] എന്നിവരായിരുന്നു യഥാക്രമം ഇവയിലെ നായികന്മാർ. 1996-ലെ ദ് ഗോസ്റ്റ് ആന്റ് ദ് ഡാർക്നസ് മറ്റൊരു വിജയം കുറിച്ചു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== 1987-ൽ വാൾ സ്ട്രീറ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മൈക്കൽ ഏറ്റവും നല്ല നടനുള്ള [[അക്കാദമി അവാർഡ്]] നേടി. 1980-കളിലെ ബോക്സ് ഓഫീസ് ജേതാക്കളായ നടന്മാരിൽ പത്താംസ്ഥാനവും ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. അമേരിക്കൻ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ലൈഫ് അചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് 2009-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|last=Kilday|first=Gregg|title=AFI Life award all in Douglas family|work=The Hollywood Reporter|date=2009-06-15|pages=9, 14|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i45a4bf33efc17917cf3ca441cd402d4f|accessdate=2009-09-04|archive-date=2009-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618030704/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i45a4bf33efc17917cf3ca441cd402d4f|url-status=bot: unknown}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|35em}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡഗ്ളസ്,_മൈക്ക{{ൽ}}_(1944-)|ഡഗ്ളസ്, മൈക്കൽ (1944-)}} {{commonscat|Michael Douglas}} [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടന്മാർ]] sk0m8unkrdszf8jhchnywuhq5ocax44 0 208251 4643774 3641709 2026-07-05T11:34:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643774 wikitext text/x-wiki {{PU|Medical terminology}} {{ആധികാരികത}} മനുഷ്യ ശരീരത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളെയും അവസ്ഥകളെയും ,പ്രക്രിയകളെയും ശാസ്ത്രിയമായി കൃത്യതെയോടെ വിശദീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷ ആണ് '''മെഡിക്കൽ ടെർമിനോളജി'''. ഇതിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന [[വാക്ക്|പദങ്ങളെ]] മെഡിക്കൽ ടെർമ്സ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. == ഖണ്ഡങ്ങൾ == മെഡിക്കൽ ടെർമിനോളജിയിൽ ഓരോ മെഡിക്കൽ ടെർമിനും മുന്ന് ഖണ്ഡം ഉണ്ട്. ൧. [[വേർഡ്‌ റൂട്ട്]]<br /> ൨. [[പ്രീഫിക്സ്സ്സ്]]<br /> ൩. [[സഫിക്സ്സ്സ്]]<br /> ഒരു മെഡിക്കൽ വാക്കിലെ മൂല പദം ആണ് വേർഡ്‌ റൂട്ട് ഇത് വാക്കിന്റെ നടുക്കുള്ള പദം ആണ് . പ്രീഫിക്സ്സ്സ് ആകട്ടെ റൂട്ടിന് മുൻപേ എഴുതുന്ന പദം ആണ് ഇത് അവയവത്തിന്റെ സ്ഥാനം ഭാഗങ്ങളുടെ എണ്ണം ബന്ധപെട്ട സമയം/കാലം എന്നിവ കാണിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. സഫിക്സ്സ്സ് ആകട്ടെ വാക്കിന്റെ അവസാനം ഉള്ള പദം ആണ് ഇത് അവസ്ഥ, രോഗത്തിന്റെ പ്രക്രിയ, അല്ലെകിൽ ചെയ്ത പ്രക്രിയ ഏതു എന്ന് കാണിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.eet.unsw.edu.au/~timm/GreekLatin.html Basic Greek and Latin for understanding science and medicine] (archived [http://web.archive.org/web/20100701195209/http://www.eet.unsw.edu.au/~timm/GreekLatin.html here]) * [http://www.emory.edu/ANATOMY/AnatomyManual/Etymology.html Medical Etymology Anatomy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120825034942/http://www.emory.edu/ANATOMY/AnatomyManual/Etymology.html |date=2012-08-25 }} * [http://medterminologyforcare.co.uk Medical Terminology for Health Care Online] * [http://www.medicalterminologydb.com Medical Terminology Database] * [http://www.ihealthtran.com/pdf/10-21%20iHT2%20Newsletter.pdf Article describing Convergent Medical Terminology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120916092137/http://www.ihealthtran.com/pdf/10-21%20iHT2%20Newsletter.pdf |date=2012-09-16 }} [[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യം]] 5v7jcqxehtwew4uvabzkrlcr43133i2 0 210439 4643763 4600637 2026-07-05T10:50:27Z Vishkailas 214655 /* ലൈംഗികാരോഗ്യത്തിന് */ small corrections nothing added 4643763 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Physical exercise}} [[Image:Soldier running in water.jpg|thumb|right|200px|ഒരു ദീർഘദൂര ഓട്ടമത്സരത്തിൽ നിന്ന്]] [[പ്രമാണം:Aymane benbouzid.jpg|thumb|ഒരു [[ബോഡിബിൽഡിങ്ങ്|ബോഡിബിൽഡർ]] വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു.]] ശാരീരികക്ഷമതയും [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യവും]] ഫിറ്റ്നസും ‌ചിലപ്പോൾ ശരീര സൗന്ദര്യവും വച്ചുപുലർത്താനായി ചെയ്യുന്ന കായികാഭ്യാസങ്ങളാണ് '''വ്യായാമം'''. ആംഗലേയത്തിൽ എക്സ്സെർസൈസ് (Exercise). മുതിർന്നവർ ദിവസേന കുറഞ്ഞത് മുപ്പത് മിനുട്ട് നേരവും കുട്ടികൾ ഒരു മണിക്കൂറും വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടത് ആരോഗ്യം, ശാരീരിക ക്ഷമത എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ് എന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) പറയുന്നു. പലരും പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു. [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ|ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങളെ]] നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി, [[ആരോഗ്യം]] നിലനിർത്തുന്നതിനായി, ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനായി, പേശികൾ ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, യുവത്വം നിലനിർത്താനായി, [[അമിതവണ്ണം]], കുടവയർ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുന്നതിനായി, മാനസികമായ ഉല്ലാസവും ഊർജസ്വലതയും നിലനിർത്തുന്നതിനായി, [[മാനസിക സമ്മർദം]] കുറയ്ക്കാൻ, കായികരംഗത്തെ മികവിനായി, ശരീരഭാരം കൂട്ടുകയോ കുറക്കുകയൊ ചെയ്യുന്നതിനായി, തൊഴിൽ രംഗത്തെ മികവിനായി (ഉദാഹരണത്തിന്: സിനിമ, പോലീസ്, പട്ടാളം പോലെയുള്ള ജോലികൾ), [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]] മെച്ചപ്പെടുത്താനായി, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] ഹോർമോൺ ഉത്പാദനം നിലനിർത്താൻ എന്നിങ്ങനെ പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരുണ്ട്. സാധാരണ രീതിയിൽ വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ മടുപ്പ് ഉളവാകുന്നവർക്ക്‌ [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ, കളികൾ തുടങ്ങിയവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. ലളിതവും മടുപ്പുളവാക്കാത്തതും ആനന്ദകരമായ സംഗീതത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടുകൂടിയതുമായതിനാൽ സുംബ ഡാൻസ് ഫിട്നസിംഗ് ഇന്ന് ഏറെ ജനപ്രീതി നേടിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ സ്ത്രീകൾ ചെറിയ പ്രായം മുതൽക്കേ നൃത്തം അഭ്യസിക്കുന്ന രീതി കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhM7khnL_E.ojh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861644/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.who.int%2fnews-room%2ffact-sheets%2fdetail%2fphysical-activity/RK=2/RS=rfEmxPYNnrMz.kEbgHwtbZc8YvA-|title=Physical activity - World Health Organization (WHO)|website=www.who.int}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == വിവിധ തരം വ്യായാമങ്ങൾ == ശാരീരിക വ്യായാമങ്ങൾ അവ മനുഷ്യ ശരീരത്തിലേൽപ്പിക്കുന്ന ഫലത്തെ ആസ്പദമാക്കി പൊതുവെ മൂന്ന് വിധമാണുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/heart/obesity/phy_active.pdf|title=Your Guide to Physical Activity|accessdate=March 2011|year=2007|publisher=The National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)|format=NHLBI produced publications: Color|coauthors=U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health, National Heart, Lung, and Blood Institute}}</ref> * സന്ധികളുടേയും പേശികളുടേയും ചലനങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന [[സ്ട്രെച്ചിങ്ങ്]] പോലുള്ള '''ഫ്ലെക്സിബിലിറ്റി വ്യായാമങ്ങൾ'''.<ref>O'Connor, D., Crowe, M., Spinks, W. 2005. Effects of static stretching on leg capacity during cycling. ''Turin, 46''(1), 52–56. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> [[യോഗാഭ്യാസം]] ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. * [[സൈക്ലിങ്ങ്]], [[നീന്തൽ]], [[വേഗത്തിലുള്ള നടപ്പ്]], [[ഓട്ടം]], [[പടി കയറൽ]], [[സ്കിപ്പിംഗ്]], [[ടെന്നീസ്]], [[ഫുട്ബോൾ]], [[ബാഡ്മിന്റൺ]] കളിക്കൽ, [[നൃത്തം]] വിശേഷിച്ചു [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവ ഹൃദയധമ്നികളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന '''[[ഏറോബിക്സ്|ഏറോബിക്സ് വ്യായാമങ്ങൾ]]'''. ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ഇവയെ കാർഡിയാക് വ്യായാമങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ പരിശീലിക്കുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് വർധിക്കുകയും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുകയും വിയർക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് സ്വാഭാവികം.<ref>Wilmore, J., Knuttgen, H. 2003. Aerobic Exercise and Endurance Improving Fitness for Health Benefits. ''The Physician and Sportsmedicine, 31''(5). 45. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> * താത്കാലികമായി പേശികൾക്ക്, അസ്ഥികൾക്ക് ശക്തി പകരുന്ന വെയ്റ്റ്ലിഫ്റ്റിങ്ങ് പോലുള്ള ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടുള്ള അനീറോവ്യായാമങ്ങൾ. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌ ചെയ്യുന്നവർ ഇത് പരിശീലിച്ചു കാണപ്പെടുന്നു. ജിംനേഷ്യത്തിൽ ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>de Vos, N., Singh, N., Ross, D., Stavrinos, T., et al. 2005. Optimal Load for Increasing Muscle Power During Explosive Resistance Training in Older Adults. ''The Journals of Gerontology, 60A''(5), 638–647. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> == വ്യായാമവും ആരോഗ്യവും == രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കുന്ന അത്ഭുതം എന്നാണ് ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ വ്യായാമത്തെ വിളിക്കുന്നത്. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ|രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ]] ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും, രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, [[കാൻസർ]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[പ്രമേഹം]], [[പൊണ്ണത്തടി]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[ഫാറ്റി ലിവർ]], അമിത [[രക്താതിമർദ്ദം|രക്താതിമർദ്ദം,]] [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ|അമിത കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[പിസിഒഡി]], [[വന്ധ്യത]], [[വിഷാദരോഗം]], [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വന്ധ്യത]] തുടങ്ങിയ [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും അവയെ നല്ലൊരു ശതമാനംവരെ അവയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമം ആരൊക്കെ ചെയ്യണം?   ഫിറ്റ്നസ് കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്. - ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും ക്ഷമത (Cardio-respiratory fitness). - പേശികളുടെ ക്ഷമത അഥവാ ബലവും സ്ഥിരതയും (Muscle strength, endurance) - മെയ് വഴക്കം (Flexibility) <nowiki>:</nowiki>- ശരീരത്തിന്റെ ഘടന ( body composition ) അതായതു കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പേശികൾ ദൃഢമായ ശരീരം അഥവാ ഫാറ്റ് ലോസ് <nowiki>:</nowiki>- ന്യൂറോമോറ്റാറുകളുടെ പ്രവർത്തന ക്ഷമത... കായികമായ എന്തൊരു ജോലി ചെയ്യുമ്പോളും, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഓരോ ചലനങ്ങളും പേശികളുടെയും നാഡി ഞരമ്പുകളുടെ സമയോചിത ഇടപെടലുകൾ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് ആണ്. <nowiki>:</nowiki>- മുകൾ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ആണു. അതായത് കുട്ടികൾ,  മുതിർന്നവർ, സ്ത്രീകൾ,  മധ്യവയസ്കർ, പ്രായമാവായവർ തുടങ്ങിയ എല്ലാവർക്കും ആരോഗ്യത്തിനായി ഇത്രയും കാര്യങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. അപ്പോൾ എല്ലാവരും മുമ്പത്തെ പോസ്റ്റകളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പോലെ എല്ലാ വ്യായമങ്ങളും ചെയ്യണം ഇവക്ക് പുറമെ. ... <nowiki>:</nowiki>- Balance and coordination ( പ്രായമായവർക്കും തലച്ചോറിനോ നട്ടെല്ലിനോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കും അത്യാവശ്യമായ പരിശീലനം. <nowiki>:</nowiki>- പവർ (Power) അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് പവർ ട്രെയിനിങ് അവിഭാജ്യ ഘടഖമാണ്. <nowiki>:</nowiki>- വേഗത (Speed) വേഗത ആവശ്യമുള്ള അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് അതിനുള്ള ട്രെയിനിങ് . <nowiki>:</nowiki>- അപകടം മൂലമോ സ്ട്രോക് മൂലമോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കുള്ള പുനരാധിവാസം (Post traumatic rehabilition) <nowiki>:</nowiki>-പേശികളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ കാരണമായുള്ള നടു വേദന (Back pain), മുട്ട് വേദന ( knee pain), തോൾ വേദന തുടങ്ങിയവ. ഫിറ്റ്നസ് ട്രെയിനിങ് കൊണ്ടുള്ള പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ എന്തൊക്കെ എന്ന് നോക്കാം 1:- ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനക്ഷ്മത വര്ധിക്കുന്നു. 2:-ഹൃദയ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളും ജീവിത ശൈലി രോഗങ്ങൾ ആയ പ്രമേഹം തുടങ്ങിയവയുടെ നിയന്ത്രണം. 3:-അസുഖങ്ങള് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. 4:- വീഴ്ച കാരണം അപകടം പറ്റാൻ ഉള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. (ബാലൻസ് ട്രെയിനിങ്ങും ന്യൂറോമോട്ടോർ ട്രെയിനിങ്ങും പ്രായമായവരിലും വീഴ്ചയുടെ ആഘാതം കുറക്കുന്നു). വീണാലും എല്ലുകൾക്കും പേശികൾക്കും വലിയ ക്ഷതം കേൾക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു 5:-ശരീരത്തിന്റെ മെറ്റബൊളീസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 6:- എല്ലുകളുടെ ബലം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 7:- അമിതവണ്ണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു 8:-വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ, മാനസിക സമ്മർദം (Depression, anxeity, stress) തുടങ്ങിയവ കുറക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. 9:-നല്ല ഉറക്കം, ആത്മവിശ്വാസം തുടങ്ങിയവ ലഭിക്കുന്നു.. അങ്ങനെ ഒരുപാടു ആരോഗ്യകരമായ നേട്ടങ്ങൾ വ്യായാമം കൊണ്ട് ഉണ്ട്. അപ്പോൾ ഇത്രയും നേട്ടങ്ങൾ ആവശ്യമുള്ള എല്ലാവരും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യണം. വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തികൾ മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ ചുറുചുറുക്കോടെ കാണപ്പെടുകയും ഇത്തരക്കാരിൽ നടുവേദന, കഴുത്തുവേദന പോലെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ കുറഞ്ഞിരിക്കുകയും, ദീർഘകാലം ചെറുപ്പമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പേശികളും അസ്ഥികളും ബലപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഗുണം വളരെയധികമാണ്. വാർധക്യത്തിലും ചുറുചുറുക്കോടെ ആരോഗ്യത്തോടെയിരിക്കാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമത്തിന്റെ ഗുണം മിക്കവാറും എല്ലാ അവയവങ്ങൾക്കും ലഭിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെത്തുന്ന അമിതമായ കൊഴുപ്പ്, ഉപ്പ്, ഊർജം അഥവാ പഞ്ചസാര, [[രക്താതിമർദ്ദം]] എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുവാനും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനും ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങളെ ചെറുക്കുവാനും ഏറെ ഫലപ്രദമാണ് ശാരീരികമായ വ്യായാമം. ആരോഗ്യകരവും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ ഭക്ഷണ ക്രമീകരണത്തിനൊപ്പം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് വ്യായാമം ഇത്തരത്തിൽ പൂർണ്ണമായ ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നത്. അതിനായി പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, മത്സ്യം, മുട്ട, കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം എന്നിവ ആഹാരത്തിൽ കൃത്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇവ വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, പ്രോട്ടീൻ, ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയുടെ കലവറയാണ്. ഇത് ആരോഗ്യം, രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ഫിറ്റ്നസ് എന്നിവ വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഹൃദയം, തലച്ചോർ എന്നിവയുടെ ശരിയായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വ്യായാമം ഒഴിച്ചു കൂടാനാവാത്തതാണ്. സ്തനം, പ്രോസ്ട്രേറ്റ്, വൻകുടൽ, ശ്വാസകോശം, കരൾ തുടങ്ങിയവയെ ബാധിക്കുന്ന കാൻസർ രോഗത്തെ പോലും വ്യായാമം തടയുന്നതായി പഠനങ്ങളുണ്ട്. രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചവർ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരുടെ നിർദേശ പ്രകാരം മാത്രം അഭികാമ്യമായ വ്യായാമം തെരെഞ്ഞെടുക്കുക. <ref>{{cite doi|10.1056/NEJM200007063430103}}</ref><ref>Hu., F., Manson, J., Stampfer, M., Graham, C., et al. (2001). Diet, lifestyle, and the risk of type 2 diabetes mellitus in women. ''The New England Journal of Medicine, 345''(11), 790–797. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.''</ref> == വ്യായാമവും മാനസികാരോഗ്യവും == വ്യായാമം മാനസികാരോഗ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം സന്തോഷവാനായിരിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ഇത് ചെയ്യുമ്പോൾ സന്തോഷകരമായ ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനം വർധിക്കുന്നു. ഒപ്പം മികച്ച ശാരീരികക്ഷമത പ്രദാനം ചെയ്യുകയും കാര്യങ്ങളെ നല്ല രീതിയിൽ നോക്കിക്കാണുവാനും നല്ല ഉറക്കം ലഭിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.<ref name=MD>{{cite web |url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/physical+exercise |title=Exercise|publisher=medical-dictionary.thefreedictionary.com }} In turn citing: Gale Encyclopedia of Medicine. Copyright 2008. Citation: ''"Strengthening exercise increases muscle strength and mass, bone strength, and the body's metabolism. It can help attain and maintain proper weight and improve body image and self-esteem"''</ref> "ആരോഗ്യമുള്ള ശരീരത്തിലേ ആരോഗ്യമുള്ള മനസുമുള്ളൂ" എന്ന ചൊല്ല് കേട്ടിട്ടില്ലേ. ചെറുപ്പകാലങ്ങളിലെ [[വിഷാദരോഗം]] ഒരു ആഗോള പ്രതിഭാസമായി വളർന്നുവരികയാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/facts/obesity/en/ |title=WHO: Obesity and overweight |publisher=who.int}}</ref> കുട്ടികളിലും മുതിർന്നവരിലും വിഷാദമകറ്റാൻ, ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കാൻ വ്യായാമം ഒരു പരിധിവരെ സഹായിക്കുന്നു. നിത്യജീവിതത്തിലെ പലവിധ മാനസിക സംഘർഷങ്ങൾ, [[മാനസിക സമ്മർദം]] തുടങ്ങിയവ അതിജീവിക്കാൻ ഇതവരെ സഹായിക്കുന്നു. == ശരീരസൗന്ദര്യവും ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥയും നിലനിർത്താൻ == ശാരീരിക വ്യായാമം പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുകയും കുടവയർ കുറക്കുകയും, ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുകയും, ഇത് ശരീര സൌന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌, ഫിറ്റ്നസ്, സിനിമ-സീരിയൽ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ സൗന്ദര്യ രഹസ്യവും മറ്റൊന്നല്ല. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് വളർച്ചാ ഹോർമോൺ (Growth hormone), പുരുഷ ഹോർമോണായ [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]], സ്ത്രീ ഹോർമോൺ ആയ [[ഈസ്ട്രജൻ]] തുടങ്ങിയവയുടെ അളവ് മെച്ചപ്പെടാൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ സ്‌ട്രെസ് ഹോർമോൺ ആയ കോർട്ടിസോൾ മുതലായവ കൃത്യമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതവരുടെ യവ്വനവും ചുറുചുറുക്കും ശരീര സൗന്ദര്യവും നിലനിർത്തുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ അകറ്റാനും, ശരീര സൗന്ദര്യവും, ആരോഗ്യവും ഉണ്ടാകാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABIE70hn2Kk_3Qp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861829/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.americansportandfitness.com%2fblogs%2ffitness-blog%2fredefine-your-appearance-the-surprising-role-of-exercise/RK=2/RS=kl8_pjtlkv06YPO2emkKExIoG9k-|title=Redefine Your Appearance: The Surprising Role of Exercise - ASFA|website=www.americansportandfitness.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികവും പ്രത്യുത്പാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന് == കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം|ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന്]] സഹായകരമാകുന്നു എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അതിനാൽ സന്തോഷകരമായ ലൈംഗികജീവിതത്തിന് വ്യായാമം മുതൽക്കൂട്ടാണെന്ന് പറയാം. വ്യായാമം ലൈംഗികാവയവങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്ന ഹോർമോണിന്റെ ഉത്പാദനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മാത്രമല്ല ഇത് ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുരുഷന്മാരിൽ [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്|ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്,]] [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]], [[വജൈനിസ്മസ്]] [[യോനീസങ്കോചം|(യോനീസങ്കോചം)]] പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ല, ഇത് [[വന്ധ്യത|വന്ധ്യതയും]] ചെറുക്കുന്നു. മധ്യവയസ്ക്കരായ പുരുഷന്മാരിൽ [[ആൻഡ്രോപോസ്]], 45-55 വയസുള്ള സ്ത്രീകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളെ ചെറുക്കുവാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]] പരിശീലിക്കുന്നത് ചുമക്കുമ്പോഴും, തുമ്മുമ്പോഴും അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അജിതേന്ദ്രിയത്വം എന്ന അവസ്ഥയ്ക്കും, [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[വജൈനിസ്മസ്]] ഉൾപ്പടെയുള്ള ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഒരു പരിധിവരെ പരിഹാരമാണ്. മേല്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ ഒരു വിദഗ്ദ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടുന്നത് ഏറ്റവും അഭികാമ്യം ആയിരിക്കും<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_v1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fheal-the-mind-to-heal-the-body%2f202101%2fsurprising-benefits-of-physical-exercise-on-sex-and/RK=2/RS=mxad_h8cuAxozGqZke6BhkVhujI-|title=Surprising Benefits of Physical Exercise on Sex and Orgasms|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_yFZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpmc.ncbi.nlm.nih.gov%2farticles%2fPMC5963213%2f/RK=2/RS=Qkfc4z.UDrw17u6dJcbxLSOdgzo-|title=An investigation of the relationship between physical fitness|website=pmc.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ഭക്ഷണവും വ്യായാമവും == ചിട്ടയായ വ്യായാമത്തോടൊപ്പം പോഷകസമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായ ഫലം നൽകും. അതിനായി [[മുട്ട]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ [[മാംസം]], [[മത്സ്യം]], അധികം പഴുക്കാത്ത [[പഴങ്ങൾ]], [[പച്ചക്കറികൾ]], ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, [[യോഗർട്ട്]], [[ഓട്സ്]], [[കൂൺ]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പാൽ (Skimmed or Semi skimmed milk), നട്സ് മുതലായ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ഏറെ ഗുണകരമാണ്. ഇതുവഴി പ്രോട്ടീൻ അഥവാ [[മാംസ്യം]], ഫൈബർ, [[വിറ്റാമിനുകൾ]], [[ധാതുക്കൾ]], [[ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ്]] എന്നിവ ശരീരത്തിന് ലഭിക്കുന്നു. ഇത് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, [[ആരോഗ്യം]], [[ഫിറ്റ്നസ്]] എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ്. പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാക്കാൻ മുട്ടയുടെ വെള്ള, കോഴി ഇറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം, മത്സ്യം, പയർ, കടല, പരിപ്പ് വർഗ്ഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കാം. അമിതമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. കൃത്യമായ അളവിൽ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുക. [[സാലഡ്]] പോലെയുള്ളവ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക. മാത്രമല്ല, അമിത അളവിൽ ഉപ്പ്, മധുരം, എണ്ണ, കൊഴുപ്പ്, അന്നജം, പഞ്ചസാര എന്നിവ അടങ്ങിയ അനാരോഗ്യകരമായ ആഹാരം കുറയ്ക്കുകയും വേണം. അതിനായി വെളുത്ത അരിയുടെ [[ചോറ്]], [[ചപ്പാത്തി]], [[ബിരിയാണി]], വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, എണ്ണ പലഹാരങ്ങൾ, മധുര പലഹാരങ്ങൾ, [[പഞ്ചസാര]], കൊഴുപ്പേറിയ ചുവന്ന മാംസം, [[പായസം]], [[അച്ചാറ്]], കൊഴുപ്പ് കൂടിയ പാൽ എന്നിവ കുറച്ചു മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. ഇവയുടെ അമിതമായ ഉപയോഗം മാരക രോഗങ്ങൾ, അമിതവണ്ണം, ഹോർമോൺ തകരാറുകൾ, കുടവയർ, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം വ്യായാമക്കുറവ്, അതിമദ്യാസക്തി, [[പുകവലി]] തുടങ്ങിയ ലഹരി ഉപയോഗം കൂടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആരോഗ്യം താറുമാറാകാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ഇടനേരങ്ങളിൽ പലഹാരങ്ങൾക്ക് പകരം പഴങ്ങൾ, നട്സ് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. വറുത്തതും പൊരിച്ചതും കുറച്ച് പകരം കറി വച്ച മത്സ്യം, കറി വച്ച കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ ഇറച്ചി, പുഴുങ്ങിയ മുട്ട, പച്ചക്കറി സാലഡ്, പച്ചക്കറി സൂപ്പ് പോലെയുള്ള വിഭവങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ഗുണകരമാണ്. വെള്ള ചോറിന്റെയും ബിരിയാണിയുടേയും ചപ്പാത്തി മുതലായവയെയും അളവ് കുറയ്ക്കേണ്ടതും ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. തവിട് അടങ്ങിയ മുഴുധാന്യങ്ങൾ കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക. ദിവസേന ആവശ്യത്തിന് വെള്ളം കുടിക്കേണ്ടതും അനിവാര്യമാണ്. പ്രഭാത ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുന്നതും രാത്രി വൈകി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതല്ല. പ്രഭാത ഭക്ഷണം അഥവാ ബ്രേക്ക്‌ ഫാസ്റ്റ് പോഷക സമൃദ്ധമായത് തന്നെ ആയിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിദഗ്ദ ഡയറ്റിഷ്യന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. മാതൃക പ്ലേറ്റ് (ഹെൽത്തി പ്ലേറ്റ് മോഡൽ): ഒരു പാത്രം അഥവാ പ്ലേറ്റിന്റെ പകുതി പച്ചക്കറി വിഭവങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ പച്ചക്കറി സാലഡുകൾ, മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം തവിട് അടങ്ങിയ ചോറ് (രണ്ട് സ്പൂൺ)/ ഗോതമ്പ്/ അന്നജം അടങ്ങിയ വിഭവം, ബാക്കി മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം പ്രോട്ടീൻ അടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ ഉദാഹരണത്തിന് മത്സ്യം/കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം/ മുട്ട/ പയർ വർഗ്ഗങ്ങൾ/ കടല തുടങ്ങിയവ ഏതെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാനും ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആരോഗ്യകരമായ ആഹാര രീതിയെ മാതൃകാ പ്ലേറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ചോറ് പോലെയുള്ള അന്നജത്തിന്റെ അളവ് കുറവും പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ കറികൾ കൂടുതലാണെന്നതും ശ്രദ്ദേയം പോഷകാഹാരത്തിലെ ശരിയായ അളവ് – ലളിതമായ കൈമാപന മാർഗ്ഗം. കൈ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് എളുപ്പത്തിൽ കണക്കാക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗം. പ്ലേറ്റിന്റെ വിഭജനം • 50% പച്ചക്കറികൾ – 2 മുഷ്ടി (Fist) • 25% പ്രോട്ടീൻ – കൈതളിരിന്റെ വലുപ്പം (Palm) • 25% കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് – കൈ കുഴിച്ച പിടി (Cupped hand) കൈമാപനങ്ങൾ • പച്ചക്കറികൾ = 1 മുഷ്ടി ≈ 1 കപ്പ് • പ്രോട്ടീൻ = കൈതളിരിന്റെ കനം & വീതി ≈ 3–4 oz • അന്നജ = കൈ കുഴിച്ച പിടി ≈ ½ കപ്പ് (വേവിച്ചത്) • കൊഴുപ്പ് (Fats) = വിരലിന്റെ അഗ്രം (Thumb tip) ≈ 1 ടേബിൾസ്പൂൺ നിങ്ങളുടെ കൈ തന്നെ ഒരു മാപിനിയാണ്. ശരിയായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ആരോഗ്യം സ്വാഭാവികമായി കൈവരും. <ref>{{Cite web |url=http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |title=American Association of Kidney Patients, "Physical Activity and Exercise: The Wonder Drug" |access-date=2012-10-12 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927221329/http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2868602/ National Center for Biotechnology Information, "The miracle drug"]</ref> == ശാരീരികക്ഷമത വർധിക്കാൻ == കായികതാരങ്ങൾ കായികക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും വ്യായാമം ചെയ്യാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMG8Ehned8.ZpB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862087/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cdc.gov%2fphysical-activity-basics%2fbenefits%2findex.html/RK=2/RS=t4ai9VUbbnTuEL_gWJOwDRcX2YA-|title=Benefits of Physical Activity {{!}} Physical Activity Basics {{!}} CDC|website=www.cdc.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സ്ത്രീകൾ വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത == ഇന്ത്യയിൽ പൊതുവേ വീട്ടുജോലികൾ കാലങ്ങളായി സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടി നീക്കിവച്ച ശാരീരികാധ്വാനം ആവശ്യമായ പ്രവൃത്തികളാണെങ്കിലും ശാസ്ത്രീയമായി പറഞ്ഞാൽ അവർക്ക് ആവശ്യമായ ശാരീരിക വ്യായാമം ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം ലഭിക്കാറില്ല. നമ്മുടെ ഹൃദയവും ശ്വാസകോശവും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടി വരുന്ന എയറോബിക് വർക്കൗട്ടുകളും, ഒപ്പം എന്തെങ്കിലും ഒരു റെസിസ്റ്റൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങളുമാണ് പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ സ്ത്രീകൾക്കും ആവശ്യം. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് പലർക്കുമില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ഏറെ മുന്നിലാണ് എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അവർ ജിമ്മിൽ പോകാൻ മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ജിമ്മുകളിൽ സ്ത്രീ സാന്നിധ്യം പൊതുവേ കുറവാണ്. യാതൊരു വ്യായാമവും ചെയ്യാൻ താല്പര്യം ഇല്ലാത്തവർക്ക് [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവയെങ്കിലും ശീലമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഡംബെല്ലോ, ബാൻഡോ, മെഷീനോ പോലെ എന്തെങ്കിലും ഒരു ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങളാണ് റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് എന്ന് പറയുന്നത്. ഇവ സ്ത്രീകൾ ചെയ്യേണ്ടത് അവരുടെ ആരോഗ്യത്തിന് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ വ്യായാമം ചെയ്താൽ മസിലൊക്കെ വന്ന് ‘സ്‌ത്രണത’ ഇല്ലാണ്ടാവുമോ എന്നതാണ് പലരുടെയും ഒരു പ്രധാന ആശങ്ക. എന്നാൽ ഇത് തികച്ചും തെറ്റിദ്ധാരണ മാത്രമാണ്. സ്ത്രീകൾ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്താൽ ആരോഗ്യവും സൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടും എന്നതല്ലാതെ ‘സ്‌ത്രണത’ ഒരിക്കലും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. വാസ്തവത്തിൽ സ്ത്രീകൾ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് മസിലുകൾ ഉള്ളിൽ ബലം വയ്ക്കുകയും ഭംഗിയാവുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ അയഞ്ഞു തൂങ്ങി നിൽക്കുന്ന പല ശരീരഭാഗങ്ങളും കുറച്ച് മാസത്തെ വർക്കൗട്ടിനു ശേഷം ദൃഢമായി അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നത് കാണാം. ഈ ദൃഢത കൊണ്ട് നിത്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ആരോഗ്യകരമായ വ്യത്യാസം അനുഭവപ്പെടും. ഗ്യാസ് സിലിണ്ടർ മാറ്റുന്നതും, തേങ്ങ പൊട്ടിക്കുന്നതും മുതൽ ബസ്സിലും ട്രെയിനിലും കയറുമ്പോൾ ലഗേജ് എടുത്ത് വയ്‌ക്കുന്നതു വരെ നൂറുകണക്കിന് കാര്യങ്ങൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്ത്രീകൾക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാൻ എളുപ്പത്തിൽ സാധിക്കും. മറ്റൊന്ന്, പുരുഷശരീരവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വീതി കൂടിയ ഇടുപ്പെല്ലാണ് സ്ത്രീകൾക്ക്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ ‘ക്യു ആങ്കിൾ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തുടയെല്ലും കാൽമുട്ടും തമ്മിലുള്ള കോൺ അളവ് സ്ത്രീകളിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. ഇക്കാരണത്താൽ കാൽമുട്ടിനു വരാവുന്ന പരിക്കുകളുടെ സാധ്യതയും കൂടും. മാത്രമല്ല, പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് കാൽമുട്ടിലെ പരിക്ക് വരാനുള്ള സാധ്യത സ്തീകൾക്ക് പത്തിരട്ടിയാണ്. ശരിയായ റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്ത് കാലിലെ മസിലുകളുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ പരിക്കുകൾ തടയാനുള്ള ഒരു പ്രധാനം പോംവഴി. അണ്ഡാശയത്തിൽ കുമിളകൾ വരുന്ന ‘പോളി സിസ്റ്റിക് ഓവേറിയൻ സിൻഡ്രോം (PCOS)’ എന്ന രോഗാവസ്ഥ ഇന്ന്‌ യുവതികളിൽ സർവസാധാരണമാണ്‌. ആർത്തവക്രമക്കേടും മുഖത്ത് അമിതരോമവളർച്ചയും മുഖക്കുരുവുമെല്ലാമായി തുടങ്ങുന്ന ഈ അവസ്‌ഥ [[വന്ധ്യത]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളിൽ പോലും ചെന്ന്‌ കലാശിച്ചേക്കാം. ഇത്‌ തടയാൻ വേണ്ട പ്രധാനകാര്യങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണം പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണവും മറ്റൊന്ന് ചിട്ടയായ വ്യായാമവുമാണ്‌. സ്ത്രീകളിൽ ഗർഭപാത്രവും മൂത്രസഞ്ചിയും താഴേക്ക് ഇറങ്ങിവരുന്നതിന്റെ സാധ്യത കുറയ്‌ക്കാനും കെഗൽ (Kegels) പോലെയുള്ള ചെറു വ്യായാമങ്ങൾക്ക് കഴിയും. പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് [[വിഷാദരോഗം]], കൂടാതെ മറ്റ് അനുബന്ധ അസുഖങ്ങളും വരാനുള്ള സാധ്യത സ്ത്രീകൾക്ക് രണ്ടിരട്ടി കൂടുതലാണ്. വിഷാദരോഗം വരാതെ തടയാനും, ഡിപ്രഷൻ വന്നാൽ അതിനുള്ള ചികിത്സ ഫലപ്രദമാവുന്നതിലും ജീവിതശൈലിക്ക്‌ വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്‌. റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ ശരീരത്തിൽ ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സെറോട്ടോണിൻ (Serotonin), ഡോപമിൻ (Dopamine), നോർഎപിനെഫ്രിൻ (Nor epinephrine) തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ മാനസികാരോഗ്യം നിലനിർത്തുന്നതിന് ഏറെ സഹായിക്കുന്നവയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുകയും സമീകൃതാഹാരം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ‌വിഷാദരോഗം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയാനും, ഡിപ്രഷനിൽ നിന്നും കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പുറത്ത്‌ വരാനും സാധിക്കും. നന്നായി വ്യായാമം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയാലും, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ പുരുഷൻമാരേക്കാൾ കുറവായതിനാലും, താരതമ്യേന അല്പം കുറഞ്ഞ ശാരീരികക്ഷമത ഉള്ളവരായതുകൊണ്ടും സ്ത്രീകളിൽ ഫലം കണ്ടുതുടങ്ങാൻ കൂടുതൽ സമയമെടുക്കും. റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് പോലെ ശക്തി ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യായാമങ്ങളിലെ പ്രധാന ഘടകമായ ടൈപ് 2 മസിൽ ഫൈബറുകൾ സ്ത്രീകൾക്ക് ആനുപാതികമായി കുറവാണ് എന്നതും കാര്യങ്ങൾ അല്പം കൂടെ കഠിനമാക്കും. പുരുഷ മേൽക്കോയ്മയുള്ള യഥാസ്തിക സമൂഹങ്ങളിൽ ആൺകുട്ടികൾക്ക് ജിമ്മും, മസിലും, വർക്കൗട്ടുകളും അല്ലെങ്കിൽ ശാരീരിക അധ്വാനവും, കളികളും, കായിക മത്സരങ്ങളും മറ്റും ചെറുപ്പം മുതൽ സംഭാഷണങ്ങളിലും മറ്റും പരിചയം കാണുമെങ്കിൽ പെൺകുട്ടികൾ പൊതുവെ ഈ വിഷയങ്ങളിൽ പരിചയക്കുറവ് കാരണം തുടക്കക്കാരായാണ് വ്യായാമത്തിന്റെ മേഖലയിലേക്ക് കടക്കാറ്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ തുടക്കത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളും [[ഉത്‌കണ്ഠ]]യും മറ്റും മറികടക്കാനും ഇവർക്ക് കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യമായി വരാറുണ്ട്. [[പ്രസവം]], [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും അവരുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സ്ത്രീകൾക്ക് ശാരീരിക വ്യായാമം അത്യാവശ്യമാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ മുകളിൽ പറഞ്ഞ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെല്ലാം വരാനുള്ള സാധ്യത പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതലാണെന്ന് കാണാം. ഇത് പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള പോംവഴി കൃത്യമായ വ്യായാമവും ഭക്ഷണശീലങ്ങളുമാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABJ78EhnuEM_2kx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862204/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2ffitness%2fhow-female-hormones-affect-exercise-at-every-age/RK=2/RS=rdAaQcug2WdK4J00hzvPtfXyB_k-|title=How Female Hormones Affect Exercise — at Every Age - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgD8UhnEJ0.LpF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862340/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womenshealthmag.com%2ffitness%2fa34030549%2fstrength-training-benefits%2f/RK=2/RS=i.gPZHHB.RsiQppD8EMR.sFSWY0-|title=Strength Training Benefits For Women, Beyond Building Muscle|website=www.womenshealthmag.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgu8khnryE_s0h3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862639/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwomensfitness.co.uk%2fworkouts%2f12-week-gym-workout-plan%2f/RK=2/RS=KBWFn5kS6G_cxtc704c8UKCxwCk-|title=12 week gym workout plan: cardio & strength training - Women|website=womensfitness.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == പ്രസവവും വ്യായാമവും == നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പൊതുവേ കണ്ടുവരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവശേഷമുള്ള നിർബന്ധിതവിശ്രമവും, ആ സമയത്ത് പല പേരുകളിൽ അമിതമായി കഴിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണവും സ്ത്രീകളുടെ [[ആരോഗ്യം]] തന്നെ താറുമാറാക്കാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവർക്ക് പ്രസവരക്ഷ എന്ന പേരിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അമിതമായ വിശ്രമം, ശരീരത്തിലെ മസിലുകളുടെ ബലക്ഷയവും, [[അമിതവണ്ണം]], [[നടുവേദന]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കും. ഗർഭിണിയാകും മുന്നേ ചിട്ടയായ വ്യായാമം ശീലിച്ചവർക്ക്, ഗർഭകാലത്തെ പല സങ്കീർണതകളും നിഷ്പ്രയാസം ഒഴിവാക്കാനും, പ്രസവാനന്തരം ആരോഗ്യം കൂടുതൽ നന്നായി നിലനിർത്താനും പറ്റും. [[പ്രസവം]] കഴിഞ്ഞ് തിരികെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള വ്യായാമങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം ആവശ്യത്തിന് ഭാരമെടുത്തുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗാണ്. പലപ്പോഴും ഇക്കാര്യം പാടെ അവഗണിക്കുന്നത് കൊണ്ട് ശരീരത്തിൽ പോസ്ചർ ഇംബാലൻസുകൾ ഉണ്ടാവാനും അവ സ്ഥിരമാവാനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം നശിക്കുവാനും സാധ്യതയുമുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_mih3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nhs.uk%2fconditions%2fbaby%2fsupport-and-services%2fyour-post-pregnancy-body%2f/RK=2/RS=ZO2TsMgUW0pOrp5CRNJnjJYhpQw-|title=Your post-pregnancy body - NHS|website=www.nhs.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_rSh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nct.org.uk%2finformation%2flabour-birth%2frecovery-birth%2fpostnatal-exercise-how-soon-can-i-start-again-after-baby/RK=2/RS=rvf63P1Etfz5620DXcWmI_U3TJE-|title=Postnatal exercise: how soon can I start again after a baby?|website=www.nct.org.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ആർത്തവവിരാമവും വ്യായാമവും == ഏകദേശം 45, 50 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസ് പിന്നിട്ട സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ് [[ആർത്തവവിരാമം]] അഥവാ മെനോപോസ് (Menopause) എന്ന്‌ പറയുന്നത്. ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ഈ പ്രായത്തിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് കാരണം സ്ത്രീകളിൽ എല്ല് തേയ്മാനം വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. അതുപോലെ തന്നെ [[വിഷാദം]], പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, ആത്മഹത്യ പ്രവണത തുടങ്ങിയ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളും; വർധിച്ച ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത, ശരീരത്തിൽ പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, ക്ഷീണവും തളർച്ചയും, [[യോനീ വരൾച്ച]], അതുമൂലം ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും തുടങ്ങിയ ശാരീരിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുത്തേക്കാറുണ്ട്. ഭാരമെടുത്തുള്ള വ്യായാമങ്ങളും എല്ലിന്റെ ബലവും തമ്മിൽ വളരെയധികം ബന്ധമുണ്ട്. ഈ വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് മസിലുകൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ കൂടെ എല്ലുകളും സ്വാഭാവികമായി ശക്തിപ്പെടും എന്ന് മാത്രമല്ല, ബോൺ ഡെൻസിറ്റി കൂട്ടാനും റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിനു കഴിയും. ഇക്കാരണത്താൽ ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം കൂടുതലായി ഉണ്ടാക്കാനിടയുള്ള എല്ലുകളുടെ പൊട്ടൽ, ബലക്കുറവ്, തേയ്മാനം എന്നിവ ഒഴിവാക്കാൻ വ്യായാമത്തിലൂടെ സാധിക്കുന്നു. കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തും. മേനോപോസ് മൂലമുള്ള ശാരീരികവും മാനസികവുമായ പല പ്രശ്നങ്ങളും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു ഒരുപരിധി വരെ നിയന്ത്രിക്കാവുന്നതാണ് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തിന് മുൻപേ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേനെ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു എന്ന ഗുണവുമുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഈ ഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള [[അമിതവണ്ണം]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പ്രമേഹം]], [[രക്ത സമ്മർദ്ദം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[കാൻസർ]] തുടങ്ങിയ ഗുരുതര രോഗങ്ങൾക്കുള്ള വർധിച്ച സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും പിന്നീട് ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യകാല ജീവിതം നയിക്കുവാനും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു സാധിക്കുന്നു. ഒരു ഡോക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി ചികിത്സ സ്വീകരിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അകറ്റും. എന്നിരുന്നാലും കൃത്യമായ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ അഭാവത്താലും സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണവും കൃത്യമായ ശാരീരിക വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന മധ്യ വയസ്ക്കരായ സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ ഇന്ത്യയിൽ കുറവാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzi80hnA4A.K7B3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863075/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.themenopausecharity.org%2f2021%2f04%2f24%2fexercise-advice%2f/RK=2/RS=vnyrdNm.oBWUGAGZqLEXFmeXWkg-|title=Exercise Advice for Women in Perimenopause and Menopause|website=www.themenopausecharity.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhF9Ehn8HE_kzJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863173/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpubmed.ncbi.nlm.nih.gov%2f26382311%2f/RK=2/RS=TjhNF9VspQzSZ87EalzCsuGv0sA-|title=Menopause and exercise - PubMed|website=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == വ്യായാമവും ജിംനേഷ്യവും == ശാസ്ത്രീയമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നതിനോ, കായിക പരിശീലനങ്ങൾക്കായോ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[ജിംനേഷ്യം]] (Gymnasium) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ജിം (Gym). അത്യാധുനിക രീതിയിൽ വിപുലമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ജിംനേഷ്യങ്ങൾ ഹെൽത്ത് ക്ലബുകൾ, ഫിറ്റ്നസ്സ് സെന്ററുകൾ, ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് സെന്ററുകൾ എന്നീ പല പേരുകളിലും അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയമായി പരിശീലനം സിദ്ധിക്കപ്പെട്ട വിദഗ്ദരായ മികച്ച ‘രജിസ്റ്റർഡ് ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് പ്രൊഫഷണൽ ട്രെയിനർ’മാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഇത്തരം ജിമ്മുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനുവേണ്ടി പ്രത്യേക പ്രൊഫഷണൽ കോഴ്സുകൾ തന്നെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റികൾ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്തുന്നുണ്ട്. മാത്രമല്ല, വിദഗ്ദരായ ഫിസിയോതെറാപിസ്റ്റുകളുടെ സേവനവും പല ജിമ്മുകളിലും ലഭ്യമാണ്. ഇവിടെ ഡംബെൽ, ബാർബെൽ തുടങ്ങിയ ഫ്രീ വെയ്റ്റ് സാമഗ്രികളും ട്രെഡ് മിൽ, എല്ലിപ്റ്റിക്ക് ട്രെയിനർ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണവും ശാസ്ത്രീയവുമായ ആധുനിക വ്യായാമ യന്ത്രങ്ങളും സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzk9EhnO.I.8Y13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863332/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.fitnessfirst.co.uk%2fblog%2fthe-ultimate-beginners-guide-to-the-gym/RK=2/RS=hyoXSomdpKXvttgxs3Ig7jm5pDM-|title=www.fitnessfirst.co.uk|website=www.fitnessfirst.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABKQ9UhnzhgAsgp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863505/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fGym/RK=2/RS=heTWYM2pkLpCdVBYsdaGa7EMd5s-|title=GymGym - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കായികം]] [[വർഗ്ഗം:ശാരീരിക വ്യായാമം]] llh7jxvldzi0i0zjuy571htntb6arqe 4643769 4643763 2026-07-05T10:53:55Z Vishkailas 214655 /* ആർത്തവവിരാമവും വ്യായാമവും */ small corrections nothing added 4643769 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Physical exercise}} [[Image:Soldier running in water.jpg|thumb|right|200px|ഒരു ദീർഘദൂര ഓട്ടമത്സരത്തിൽ നിന്ന്]] [[പ്രമാണം:Aymane benbouzid.jpg|thumb|ഒരു [[ബോഡിബിൽഡിങ്ങ്|ബോഡിബിൽഡർ]] വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു.]] ശാരീരികക്ഷമതയും [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യവും]] ഫിറ്റ്നസും ‌ചിലപ്പോൾ ശരീര സൗന്ദര്യവും വച്ചുപുലർത്താനായി ചെയ്യുന്ന കായികാഭ്യാസങ്ങളാണ് '''വ്യായാമം'''. ആംഗലേയത്തിൽ എക്സ്സെർസൈസ് (Exercise). മുതിർന്നവർ ദിവസേന കുറഞ്ഞത് മുപ്പത് മിനുട്ട് നേരവും കുട്ടികൾ ഒരു മണിക്കൂറും വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടത് ആരോഗ്യം, ശാരീരിക ക്ഷമത എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ് എന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) പറയുന്നു. പലരും പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു. [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ|ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങളെ]] നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി, [[ആരോഗ്യം]] നിലനിർത്തുന്നതിനായി, ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനായി, പേശികൾ ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, യുവത്വം നിലനിർത്താനായി, [[അമിതവണ്ണം]], കുടവയർ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുന്നതിനായി, മാനസികമായ ഉല്ലാസവും ഊർജസ്വലതയും നിലനിർത്തുന്നതിനായി, [[മാനസിക സമ്മർദം]] കുറയ്ക്കാൻ, കായികരംഗത്തെ മികവിനായി, ശരീരഭാരം കൂട്ടുകയോ കുറക്കുകയൊ ചെയ്യുന്നതിനായി, തൊഴിൽ രംഗത്തെ മികവിനായി (ഉദാഹരണത്തിന്: സിനിമ, പോലീസ്, പട്ടാളം പോലെയുള്ള ജോലികൾ), [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]] മെച്ചപ്പെടുത്താനായി, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] ഹോർമോൺ ഉത്പാദനം നിലനിർത്താൻ എന്നിങ്ങനെ പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരുണ്ട്. സാധാരണ രീതിയിൽ വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ മടുപ്പ് ഉളവാകുന്നവർക്ക്‌ [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ, കളികൾ തുടങ്ങിയവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. ലളിതവും മടുപ്പുളവാക്കാത്തതും ആനന്ദകരമായ സംഗീതത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടുകൂടിയതുമായതിനാൽ സുംബ ഡാൻസ് ഫിട്നസിംഗ് ഇന്ന് ഏറെ ജനപ്രീതി നേടിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ സ്ത്രീകൾ ചെറിയ പ്രായം മുതൽക്കേ നൃത്തം അഭ്യസിക്കുന്ന രീതി കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhM7khnL_E.ojh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861644/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.who.int%2fnews-room%2ffact-sheets%2fdetail%2fphysical-activity/RK=2/RS=rfEmxPYNnrMz.kEbgHwtbZc8YvA-|title=Physical activity - World Health Organization (WHO)|website=www.who.int}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == വിവിധ തരം വ്യായാമങ്ങൾ == ശാരീരിക വ്യായാമങ്ങൾ അവ മനുഷ്യ ശരീരത്തിലേൽപ്പിക്കുന്ന ഫലത്തെ ആസ്പദമാക്കി പൊതുവെ മൂന്ന് വിധമാണുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/heart/obesity/phy_active.pdf|title=Your Guide to Physical Activity|accessdate=March 2011|year=2007|publisher=The National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)|format=NHLBI produced publications: Color|coauthors=U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health, National Heart, Lung, and Blood Institute}}</ref> * സന്ധികളുടേയും പേശികളുടേയും ചലനങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന [[സ്ട്രെച്ചിങ്ങ്]] പോലുള്ള '''ഫ്ലെക്സിബിലിറ്റി വ്യായാമങ്ങൾ'''.<ref>O'Connor, D., Crowe, M., Spinks, W. 2005. Effects of static stretching on leg capacity during cycling. ''Turin, 46''(1), 52–56. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> [[യോഗാഭ്യാസം]] ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. * [[സൈക്ലിങ്ങ്]], [[നീന്തൽ]], [[വേഗത്തിലുള്ള നടപ്പ്]], [[ഓട്ടം]], [[പടി കയറൽ]], [[സ്കിപ്പിംഗ്]], [[ടെന്നീസ്]], [[ഫുട്ബോൾ]], [[ബാഡ്മിന്റൺ]] കളിക്കൽ, [[നൃത്തം]] വിശേഷിച്ചു [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവ ഹൃദയധമ്നികളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന '''[[ഏറോബിക്സ്|ഏറോബിക്സ് വ്യായാമങ്ങൾ]]'''. ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ഇവയെ കാർഡിയാക് വ്യായാമങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ പരിശീലിക്കുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് വർധിക്കുകയും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുകയും വിയർക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് സ്വാഭാവികം.<ref>Wilmore, J., Knuttgen, H. 2003. Aerobic Exercise and Endurance Improving Fitness for Health Benefits. ''The Physician and Sportsmedicine, 31''(5). 45. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> * താത്കാലികമായി പേശികൾക്ക്, അസ്ഥികൾക്ക് ശക്തി പകരുന്ന വെയ്റ്റ്ലിഫ്റ്റിങ്ങ് പോലുള്ള ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടുള്ള അനീറോവ്യായാമങ്ങൾ. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌ ചെയ്യുന്നവർ ഇത് പരിശീലിച്ചു കാണപ്പെടുന്നു. ജിംനേഷ്യത്തിൽ ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>de Vos, N., Singh, N., Ross, D., Stavrinos, T., et al. 2005. Optimal Load for Increasing Muscle Power During Explosive Resistance Training in Older Adults. ''The Journals of Gerontology, 60A''(5), 638–647. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> == വ്യായാമവും ആരോഗ്യവും == രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കുന്ന അത്ഭുതം എന്നാണ് ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ വ്യായാമത്തെ വിളിക്കുന്നത്. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ|രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ]] ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും, രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, [[കാൻസർ]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[പ്രമേഹം]], [[പൊണ്ണത്തടി]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[ഫാറ്റി ലിവർ]], അമിത [[രക്താതിമർദ്ദം|രക്താതിമർദ്ദം,]] [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ|അമിത കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[പിസിഒഡി]], [[വന്ധ്യത]], [[വിഷാദരോഗം]], [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വന്ധ്യത]] തുടങ്ങിയ [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും അവയെ നല്ലൊരു ശതമാനംവരെ അവയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമം ആരൊക്കെ ചെയ്യണം?   ഫിറ്റ്നസ് കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്. - ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും ക്ഷമത (Cardio-respiratory fitness). - പേശികളുടെ ക്ഷമത അഥവാ ബലവും സ്ഥിരതയും (Muscle strength, endurance) - മെയ് വഴക്കം (Flexibility) <nowiki>:</nowiki>- ശരീരത്തിന്റെ ഘടന ( body composition ) അതായതു കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പേശികൾ ദൃഢമായ ശരീരം അഥവാ ഫാറ്റ് ലോസ് <nowiki>:</nowiki>- ന്യൂറോമോറ്റാറുകളുടെ പ്രവർത്തന ക്ഷമത... കായികമായ എന്തൊരു ജോലി ചെയ്യുമ്പോളും, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഓരോ ചലനങ്ങളും പേശികളുടെയും നാഡി ഞരമ്പുകളുടെ സമയോചിത ഇടപെടലുകൾ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് ആണ്. <nowiki>:</nowiki>- മുകൾ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ആണു. അതായത് കുട്ടികൾ,  മുതിർന്നവർ, സ്ത്രീകൾ,  മധ്യവയസ്കർ, പ്രായമാവായവർ തുടങ്ങിയ എല്ലാവർക്കും ആരോഗ്യത്തിനായി ഇത്രയും കാര്യങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. അപ്പോൾ എല്ലാവരും മുമ്പത്തെ പോസ്റ്റകളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പോലെ എല്ലാ വ്യായമങ്ങളും ചെയ്യണം ഇവക്ക് പുറമെ. ... <nowiki>:</nowiki>- Balance and coordination ( പ്രായമായവർക്കും തലച്ചോറിനോ നട്ടെല്ലിനോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കും അത്യാവശ്യമായ പരിശീലനം. <nowiki>:</nowiki>- പവർ (Power) അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് പവർ ട്രെയിനിങ് അവിഭാജ്യ ഘടഖമാണ്. <nowiki>:</nowiki>- വേഗത (Speed) വേഗത ആവശ്യമുള്ള അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് അതിനുള്ള ട്രെയിനിങ് . <nowiki>:</nowiki>- അപകടം മൂലമോ സ്ട്രോക് മൂലമോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കുള്ള പുനരാധിവാസം (Post traumatic rehabilition) <nowiki>:</nowiki>-പേശികളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ കാരണമായുള്ള നടു വേദന (Back pain), മുട്ട് വേദന ( knee pain), തോൾ വേദന തുടങ്ങിയവ. ഫിറ്റ്നസ് ട്രെയിനിങ് കൊണ്ടുള്ള പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ എന്തൊക്കെ എന്ന് നോക്കാം 1:- ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനക്ഷ്മത വര്ധിക്കുന്നു. 2:-ഹൃദയ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളും ജീവിത ശൈലി രോഗങ്ങൾ ആയ പ്രമേഹം തുടങ്ങിയവയുടെ നിയന്ത്രണം. 3:-അസുഖങ്ങള് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. 4:- വീഴ്ച കാരണം അപകടം പറ്റാൻ ഉള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. (ബാലൻസ് ട്രെയിനിങ്ങും ന്യൂറോമോട്ടോർ ട്രെയിനിങ്ങും പ്രായമായവരിലും വീഴ്ചയുടെ ആഘാതം കുറക്കുന്നു). വീണാലും എല്ലുകൾക്കും പേശികൾക്കും വലിയ ക്ഷതം കേൾക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു 5:-ശരീരത്തിന്റെ മെറ്റബൊളീസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 6:- എല്ലുകളുടെ ബലം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 7:- അമിതവണ്ണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു 8:-വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ, മാനസിക സമ്മർദം (Depression, anxeity, stress) തുടങ്ങിയവ കുറക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. 9:-നല്ല ഉറക്കം, ആത്മവിശ്വാസം തുടങ്ങിയവ ലഭിക്കുന്നു.. അങ്ങനെ ഒരുപാടു ആരോഗ്യകരമായ നേട്ടങ്ങൾ വ്യായാമം കൊണ്ട് ഉണ്ട്. അപ്പോൾ ഇത്രയും നേട്ടങ്ങൾ ആവശ്യമുള്ള എല്ലാവരും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യണം. വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തികൾ മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ ചുറുചുറുക്കോടെ കാണപ്പെടുകയും ഇത്തരക്കാരിൽ നടുവേദന, കഴുത്തുവേദന പോലെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ കുറഞ്ഞിരിക്കുകയും, ദീർഘകാലം ചെറുപ്പമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പേശികളും അസ്ഥികളും ബലപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഗുണം വളരെയധികമാണ്. വാർധക്യത്തിലും ചുറുചുറുക്കോടെ ആരോഗ്യത്തോടെയിരിക്കാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമത്തിന്റെ ഗുണം മിക്കവാറും എല്ലാ അവയവങ്ങൾക്കും ലഭിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെത്തുന്ന അമിതമായ കൊഴുപ്പ്, ഉപ്പ്, ഊർജം അഥവാ പഞ്ചസാര, [[രക്താതിമർദ്ദം]] എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുവാനും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനും ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങളെ ചെറുക്കുവാനും ഏറെ ഫലപ്രദമാണ് ശാരീരികമായ വ്യായാമം. ആരോഗ്യകരവും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ ഭക്ഷണ ക്രമീകരണത്തിനൊപ്പം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് വ്യായാമം ഇത്തരത്തിൽ പൂർണ്ണമായ ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നത്. അതിനായി പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, മത്സ്യം, മുട്ട, കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം എന്നിവ ആഹാരത്തിൽ കൃത്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇവ വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, പ്രോട്ടീൻ, ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയുടെ കലവറയാണ്. ഇത് ആരോഗ്യം, രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ഫിറ്റ്നസ് എന്നിവ വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഹൃദയം, തലച്ചോർ എന്നിവയുടെ ശരിയായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വ്യായാമം ഒഴിച്ചു കൂടാനാവാത്തതാണ്. സ്തനം, പ്രോസ്ട്രേറ്റ്, വൻകുടൽ, ശ്വാസകോശം, കരൾ തുടങ്ങിയവയെ ബാധിക്കുന്ന കാൻസർ രോഗത്തെ പോലും വ്യായാമം തടയുന്നതായി പഠനങ്ങളുണ്ട്. രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചവർ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരുടെ നിർദേശ പ്രകാരം മാത്രം അഭികാമ്യമായ വ്യായാമം തെരെഞ്ഞെടുക്കുക. <ref>{{cite doi|10.1056/NEJM200007063430103}}</ref><ref>Hu., F., Manson, J., Stampfer, M., Graham, C., et al. (2001). Diet, lifestyle, and the risk of type 2 diabetes mellitus in women. ''The New England Journal of Medicine, 345''(11), 790–797. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.''</ref> == വ്യായാമവും മാനസികാരോഗ്യവും == വ്യായാമം മാനസികാരോഗ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം സന്തോഷവാനായിരിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ഇത് ചെയ്യുമ്പോൾ സന്തോഷകരമായ ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനം വർധിക്കുന്നു. ഒപ്പം മികച്ച ശാരീരികക്ഷമത പ്രദാനം ചെയ്യുകയും കാര്യങ്ങളെ നല്ല രീതിയിൽ നോക്കിക്കാണുവാനും നല്ല ഉറക്കം ലഭിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.<ref name=MD>{{cite web |url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/physical+exercise |title=Exercise|publisher=medical-dictionary.thefreedictionary.com }} In turn citing: Gale Encyclopedia of Medicine. Copyright 2008. Citation: ''"Strengthening exercise increases muscle strength and mass, bone strength, and the body's metabolism. It can help attain and maintain proper weight and improve body image and self-esteem"''</ref> "ആരോഗ്യമുള്ള ശരീരത്തിലേ ആരോഗ്യമുള്ള മനസുമുള്ളൂ" എന്ന ചൊല്ല് കേട്ടിട്ടില്ലേ. ചെറുപ്പകാലങ്ങളിലെ [[വിഷാദരോഗം]] ഒരു ആഗോള പ്രതിഭാസമായി വളർന്നുവരികയാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/facts/obesity/en/ |title=WHO: Obesity and overweight |publisher=who.int}}</ref> കുട്ടികളിലും മുതിർന്നവരിലും വിഷാദമകറ്റാൻ, ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കാൻ വ്യായാമം ഒരു പരിധിവരെ സഹായിക്കുന്നു. നിത്യജീവിതത്തിലെ പലവിധ മാനസിക സംഘർഷങ്ങൾ, [[മാനസിക സമ്മർദം]] തുടങ്ങിയവ അതിജീവിക്കാൻ ഇതവരെ സഹായിക്കുന്നു. == ശരീരസൗന്ദര്യവും ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥയും നിലനിർത്താൻ == ശാരീരിക വ്യായാമം പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുകയും കുടവയർ കുറക്കുകയും, ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുകയും, ഇത് ശരീര സൌന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌, ഫിറ്റ്നസ്, സിനിമ-സീരിയൽ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ സൗന്ദര്യ രഹസ്യവും മറ്റൊന്നല്ല. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് വളർച്ചാ ഹോർമോൺ (Growth hormone), പുരുഷ ഹോർമോണായ [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]], സ്ത്രീ ഹോർമോൺ ആയ [[ഈസ്ട്രജൻ]] തുടങ്ങിയവയുടെ അളവ് മെച്ചപ്പെടാൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ സ്‌ട്രെസ് ഹോർമോൺ ആയ കോർട്ടിസോൾ മുതലായവ കൃത്യമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതവരുടെ യവ്വനവും ചുറുചുറുക്കും ശരീര സൗന്ദര്യവും നിലനിർത്തുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ അകറ്റാനും, ശരീര സൗന്ദര്യവും, ആരോഗ്യവും ഉണ്ടാകാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABIE70hn2Kk_3Qp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861829/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.americansportandfitness.com%2fblogs%2ffitness-blog%2fredefine-your-appearance-the-surprising-role-of-exercise/RK=2/RS=kl8_pjtlkv06YPO2emkKExIoG9k-|title=Redefine Your Appearance: The Surprising Role of Exercise - ASFA|website=www.americansportandfitness.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികവും പ്രത്യുത്പാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന് == കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം|ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന്]] സഹായകരമാകുന്നു എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അതിനാൽ സന്തോഷകരമായ ലൈംഗികജീവിതത്തിന് വ്യായാമം മുതൽക്കൂട്ടാണെന്ന് പറയാം. വ്യായാമം ലൈംഗികാവയവങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്ന ഹോർമോണിന്റെ ഉത്പാദനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മാത്രമല്ല ഇത് ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുരുഷന്മാരിൽ [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്|ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്,]] [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]], [[വജൈനിസ്മസ്]] [[യോനീസങ്കോചം|(യോനീസങ്കോചം)]] പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ല, ഇത് [[വന്ധ്യത|വന്ധ്യതയും]] ചെറുക്കുന്നു. മധ്യവയസ്ക്കരായ പുരുഷന്മാരിൽ [[ആൻഡ്രോപോസ്]], 45-55 വയസുള്ള സ്ത്രീകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളെ ചെറുക്കുവാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]] പരിശീലിക്കുന്നത് ചുമക്കുമ്പോഴും, തുമ്മുമ്പോഴും അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അജിതേന്ദ്രിയത്വം എന്ന അവസ്ഥയ്ക്കും, [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[വജൈനിസ്മസ്]] ഉൾപ്പടെയുള്ള ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഒരു പരിധിവരെ പരിഹാരമാണ്. മേല്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ ഒരു വിദഗ്ദ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടുന്നത് ഏറ്റവും അഭികാമ്യം ആയിരിക്കും<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_v1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fheal-the-mind-to-heal-the-body%2f202101%2fsurprising-benefits-of-physical-exercise-on-sex-and/RK=2/RS=mxad_h8cuAxozGqZke6BhkVhujI-|title=Surprising Benefits of Physical Exercise on Sex and Orgasms|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_yFZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpmc.ncbi.nlm.nih.gov%2farticles%2fPMC5963213%2f/RK=2/RS=Qkfc4z.UDrw17u6dJcbxLSOdgzo-|title=An investigation of the relationship between physical fitness|website=pmc.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ഭക്ഷണവും വ്യായാമവും == ചിട്ടയായ വ്യായാമത്തോടൊപ്പം പോഷകസമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായ ഫലം നൽകും. അതിനായി [[മുട്ട]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ [[മാംസം]], [[മത്സ്യം]], അധികം പഴുക്കാത്ത [[പഴങ്ങൾ]], [[പച്ചക്കറികൾ]], ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, [[യോഗർട്ട്]], [[ഓട്സ്]], [[കൂൺ]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പാൽ (Skimmed or Semi skimmed milk), നട്സ് മുതലായ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ഏറെ ഗുണകരമാണ്. ഇതുവഴി പ്രോട്ടീൻ അഥവാ [[മാംസ്യം]], ഫൈബർ, [[വിറ്റാമിനുകൾ]], [[ധാതുക്കൾ]], [[ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ്]] എന്നിവ ശരീരത്തിന് ലഭിക്കുന്നു. ഇത് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, [[ആരോഗ്യം]], [[ഫിറ്റ്നസ്]] എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ്. പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാക്കാൻ മുട്ടയുടെ വെള്ള, കോഴി ഇറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം, മത്സ്യം, പയർ, കടല, പരിപ്പ് വർഗ്ഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കാം. അമിതമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. കൃത്യമായ അളവിൽ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുക. [[സാലഡ്]] പോലെയുള്ളവ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക. മാത്രമല്ല, അമിത അളവിൽ ഉപ്പ്, മധുരം, എണ്ണ, കൊഴുപ്പ്, അന്നജം, പഞ്ചസാര എന്നിവ അടങ്ങിയ അനാരോഗ്യകരമായ ആഹാരം കുറയ്ക്കുകയും വേണം. അതിനായി വെളുത്ത അരിയുടെ [[ചോറ്]], [[ചപ്പാത്തി]], [[ബിരിയാണി]], വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, എണ്ണ പലഹാരങ്ങൾ, മധുര പലഹാരങ്ങൾ, [[പഞ്ചസാര]], കൊഴുപ്പേറിയ ചുവന്ന മാംസം, [[പായസം]], [[അച്ചാറ്]], കൊഴുപ്പ് കൂടിയ പാൽ എന്നിവ കുറച്ചു മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. ഇവയുടെ അമിതമായ ഉപയോഗം മാരക രോഗങ്ങൾ, അമിതവണ്ണം, ഹോർമോൺ തകരാറുകൾ, കുടവയർ, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം വ്യായാമക്കുറവ്, അതിമദ്യാസക്തി, [[പുകവലി]] തുടങ്ങിയ ലഹരി ഉപയോഗം കൂടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആരോഗ്യം താറുമാറാകാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ഇടനേരങ്ങളിൽ പലഹാരങ്ങൾക്ക് പകരം പഴങ്ങൾ, നട്സ് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. വറുത്തതും പൊരിച്ചതും കുറച്ച് പകരം കറി വച്ച മത്സ്യം, കറി വച്ച കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ ഇറച്ചി, പുഴുങ്ങിയ മുട്ട, പച്ചക്കറി സാലഡ്, പച്ചക്കറി സൂപ്പ് പോലെയുള്ള വിഭവങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ഗുണകരമാണ്. വെള്ള ചോറിന്റെയും ബിരിയാണിയുടേയും ചപ്പാത്തി മുതലായവയെയും അളവ് കുറയ്ക്കേണ്ടതും ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. തവിട് അടങ്ങിയ മുഴുധാന്യങ്ങൾ കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക. ദിവസേന ആവശ്യത്തിന് വെള്ളം കുടിക്കേണ്ടതും അനിവാര്യമാണ്. പ്രഭാത ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുന്നതും രാത്രി വൈകി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതല്ല. പ്രഭാത ഭക്ഷണം അഥവാ ബ്രേക്ക്‌ ഫാസ്റ്റ് പോഷക സമൃദ്ധമായത് തന്നെ ആയിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിദഗ്ദ ഡയറ്റിഷ്യന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. മാതൃക പ്ലേറ്റ് (ഹെൽത്തി പ്ലേറ്റ് മോഡൽ): ഒരു പാത്രം അഥവാ പ്ലേറ്റിന്റെ പകുതി പച്ചക്കറി വിഭവങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ പച്ചക്കറി സാലഡുകൾ, മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം തവിട് അടങ്ങിയ ചോറ് (രണ്ട് സ്പൂൺ)/ ഗോതമ്പ്/ അന്നജം അടങ്ങിയ വിഭവം, ബാക്കി മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം പ്രോട്ടീൻ അടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ ഉദാഹരണത്തിന് മത്സ്യം/കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം/ മുട്ട/ പയർ വർഗ്ഗങ്ങൾ/ കടല തുടങ്ങിയവ ഏതെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാനും ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആരോഗ്യകരമായ ആഹാര രീതിയെ മാതൃകാ പ്ലേറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ചോറ് പോലെയുള്ള അന്നജത്തിന്റെ അളവ് കുറവും പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ കറികൾ കൂടുതലാണെന്നതും ശ്രദ്ദേയം പോഷകാഹാരത്തിലെ ശരിയായ അളവ് – ലളിതമായ കൈമാപന മാർഗ്ഗം. കൈ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് എളുപ്പത്തിൽ കണക്കാക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗം. പ്ലേറ്റിന്റെ വിഭജനം • 50% പച്ചക്കറികൾ – 2 മുഷ്ടി (Fist) • 25% പ്രോട്ടീൻ – കൈതളിരിന്റെ വലുപ്പം (Palm) • 25% കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് – കൈ കുഴിച്ച പിടി (Cupped hand) കൈമാപനങ്ങൾ • പച്ചക്കറികൾ = 1 മുഷ്ടി ≈ 1 കപ്പ് • പ്രോട്ടീൻ = കൈതളിരിന്റെ കനം & വീതി ≈ 3–4 oz • അന്നജ = കൈ കുഴിച്ച പിടി ≈ ½ കപ്പ് (വേവിച്ചത്) • കൊഴുപ്പ് (Fats) = വിരലിന്റെ അഗ്രം (Thumb tip) ≈ 1 ടേബിൾസ്പൂൺ നിങ്ങളുടെ കൈ തന്നെ ഒരു മാപിനിയാണ്. ശരിയായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ആരോഗ്യം സ്വാഭാവികമായി കൈവരും. <ref>{{Cite web |url=http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |title=American Association of Kidney Patients, "Physical Activity and Exercise: The Wonder Drug" |access-date=2012-10-12 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927221329/http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2868602/ National Center for Biotechnology Information, "The miracle drug"]</ref> == ശാരീരികക്ഷമത വർധിക്കാൻ == കായികതാരങ്ങൾ കായികക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും വ്യായാമം ചെയ്യാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMG8Ehned8.ZpB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862087/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cdc.gov%2fphysical-activity-basics%2fbenefits%2findex.html/RK=2/RS=t4ai9VUbbnTuEL_gWJOwDRcX2YA-|title=Benefits of Physical Activity {{!}} Physical Activity Basics {{!}} CDC|website=www.cdc.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സ്ത്രീകൾ വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത == ഇന്ത്യയിൽ പൊതുവേ വീട്ടുജോലികൾ കാലങ്ങളായി സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടി നീക്കിവച്ച ശാരീരികാധ്വാനം ആവശ്യമായ പ്രവൃത്തികളാണെങ്കിലും ശാസ്ത്രീയമായി പറഞ്ഞാൽ അവർക്ക് ആവശ്യമായ ശാരീരിക വ്യായാമം ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം ലഭിക്കാറില്ല. നമ്മുടെ ഹൃദയവും ശ്വാസകോശവും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടി വരുന്ന എയറോബിക് വർക്കൗട്ടുകളും, ഒപ്പം എന്തെങ്കിലും ഒരു റെസിസ്റ്റൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങളുമാണ് പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ സ്ത്രീകൾക്കും ആവശ്യം. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് പലർക്കുമില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ഏറെ മുന്നിലാണ് എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അവർ ജിമ്മിൽ പോകാൻ മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ജിമ്മുകളിൽ സ്ത്രീ സാന്നിധ്യം പൊതുവേ കുറവാണ്. യാതൊരു വ്യായാമവും ചെയ്യാൻ താല്പര്യം ഇല്ലാത്തവർക്ക് [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവയെങ്കിലും ശീലമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഡംബെല്ലോ, ബാൻഡോ, മെഷീനോ പോലെ എന്തെങ്കിലും ഒരു ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങളാണ് റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് എന്ന് പറയുന്നത്. ഇവ സ്ത്രീകൾ ചെയ്യേണ്ടത് അവരുടെ ആരോഗ്യത്തിന് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ വ്യായാമം ചെയ്താൽ മസിലൊക്കെ വന്ന് ‘സ്‌ത്രണത’ ഇല്ലാണ്ടാവുമോ എന്നതാണ് പലരുടെയും ഒരു പ്രധാന ആശങ്ക. എന്നാൽ ഇത് തികച്ചും തെറ്റിദ്ധാരണ മാത്രമാണ്. സ്ത്രീകൾ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്താൽ ആരോഗ്യവും സൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടും എന്നതല്ലാതെ ‘സ്‌ത്രണത’ ഒരിക്കലും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. വാസ്തവത്തിൽ സ്ത്രീകൾ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് മസിലുകൾ ഉള്ളിൽ ബലം വയ്ക്കുകയും ഭംഗിയാവുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ അയഞ്ഞു തൂങ്ങി നിൽക്കുന്ന പല ശരീരഭാഗങ്ങളും കുറച്ച് മാസത്തെ വർക്കൗട്ടിനു ശേഷം ദൃഢമായി അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നത് കാണാം. ഈ ദൃഢത കൊണ്ട് നിത്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ആരോഗ്യകരമായ വ്യത്യാസം അനുഭവപ്പെടും. ഗ്യാസ് സിലിണ്ടർ മാറ്റുന്നതും, തേങ്ങ പൊട്ടിക്കുന്നതും മുതൽ ബസ്സിലും ട്രെയിനിലും കയറുമ്പോൾ ലഗേജ് എടുത്ത് വയ്‌ക്കുന്നതു വരെ നൂറുകണക്കിന് കാര്യങ്ങൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്ത്രീകൾക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാൻ എളുപ്പത്തിൽ സാധിക്കും. മറ്റൊന്ന്, പുരുഷശരീരവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വീതി കൂടിയ ഇടുപ്പെല്ലാണ് സ്ത്രീകൾക്ക്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ ‘ക്യു ആങ്കിൾ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തുടയെല്ലും കാൽമുട്ടും തമ്മിലുള്ള കോൺ അളവ് സ്ത്രീകളിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. ഇക്കാരണത്താൽ കാൽമുട്ടിനു വരാവുന്ന പരിക്കുകളുടെ സാധ്യതയും കൂടും. മാത്രമല്ല, പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് കാൽമുട്ടിലെ പരിക്ക് വരാനുള്ള സാധ്യത സ്തീകൾക്ക് പത്തിരട്ടിയാണ്. ശരിയായ റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്ത് കാലിലെ മസിലുകളുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ പരിക്കുകൾ തടയാനുള്ള ഒരു പ്രധാനം പോംവഴി. അണ്ഡാശയത്തിൽ കുമിളകൾ വരുന്ന ‘പോളി സിസ്റ്റിക് ഓവേറിയൻ സിൻഡ്രോം (PCOS)’ എന്ന രോഗാവസ്ഥ ഇന്ന്‌ യുവതികളിൽ സർവസാധാരണമാണ്‌. ആർത്തവക്രമക്കേടും മുഖത്ത് അമിതരോമവളർച്ചയും മുഖക്കുരുവുമെല്ലാമായി തുടങ്ങുന്ന ഈ അവസ്‌ഥ [[വന്ധ്യത]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളിൽ പോലും ചെന്ന്‌ കലാശിച്ചേക്കാം. ഇത്‌ തടയാൻ വേണ്ട പ്രധാനകാര്യങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണം പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണവും മറ്റൊന്ന് ചിട്ടയായ വ്യായാമവുമാണ്‌. സ്ത്രീകളിൽ ഗർഭപാത്രവും മൂത്രസഞ്ചിയും താഴേക്ക് ഇറങ്ങിവരുന്നതിന്റെ സാധ്യത കുറയ്‌ക്കാനും കെഗൽ (Kegels) പോലെയുള്ള ചെറു വ്യായാമങ്ങൾക്ക് കഴിയും. പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് [[വിഷാദരോഗം]], കൂടാതെ മറ്റ് അനുബന്ധ അസുഖങ്ങളും വരാനുള്ള സാധ്യത സ്ത്രീകൾക്ക് രണ്ടിരട്ടി കൂടുതലാണ്. വിഷാദരോഗം വരാതെ തടയാനും, ഡിപ്രഷൻ വന്നാൽ അതിനുള്ള ചികിത്സ ഫലപ്രദമാവുന്നതിലും ജീവിതശൈലിക്ക്‌ വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്‌. റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ ശരീരത്തിൽ ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സെറോട്ടോണിൻ (Serotonin), ഡോപമിൻ (Dopamine), നോർഎപിനെഫ്രിൻ (Nor epinephrine) തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ മാനസികാരോഗ്യം നിലനിർത്തുന്നതിന് ഏറെ സഹായിക്കുന്നവയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുകയും സമീകൃതാഹാരം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ‌വിഷാദരോഗം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയാനും, ഡിപ്രഷനിൽ നിന്നും കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പുറത്ത്‌ വരാനും സാധിക്കും. നന്നായി വ്യായാമം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയാലും, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ പുരുഷൻമാരേക്കാൾ കുറവായതിനാലും, താരതമ്യേന അല്പം കുറഞ്ഞ ശാരീരികക്ഷമത ഉള്ളവരായതുകൊണ്ടും സ്ത്രീകളിൽ ഫലം കണ്ടുതുടങ്ങാൻ കൂടുതൽ സമയമെടുക്കും. റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് പോലെ ശക്തി ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യായാമങ്ങളിലെ പ്രധാന ഘടകമായ ടൈപ് 2 മസിൽ ഫൈബറുകൾ സ്ത്രീകൾക്ക് ആനുപാതികമായി കുറവാണ് എന്നതും കാര്യങ്ങൾ അല്പം കൂടെ കഠിനമാക്കും. പുരുഷ മേൽക്കോയ്മയുള്ള യഥാസ്തിക സമൂഹങ്ങളിൽ ആൺകുട്ടികൾക്ക് ജിമ്മും, മസിലും, വർക്കൗട്ടുകളും അല്ലെങ്കിൽ ശാരീരിക അധ്വാനവും, കളികളും, കായിക മത്സരങ്ങളും മറ്റും ചെറുപ്പം മുതൽ സംഭാഷണങ്ങളിലും മറ്റും പരിചയം കാണുമെങ്കിൽ പെൺകുട്ടികൾ പൊതുവെ ഈ വിഷയങ്ങളിൽ പരിചയക്കുറവ് കാരണം തുടക്കക്കാരായാണ് വ്യായാമത്തിന്റെ മേഖലയിലേക്ക് കടക്കാറ്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ തുടക്കത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളും [[ഉത്‌കണ്ഠ]]യും മറ്റും മറികടക്കാനും ഇവർക്ക് കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യമായി വരാറുണ്ട്. [[പ്രസവം]], [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും അവരുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സ്ത്രീകൾക്ക് ശാരീരിക വ്യായാമം അത്യാവശ്യമാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ മുകളിൽ പറഞ്ഞ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെല്ലാം വരാനുള്ള സാധ്യത പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതലാണെന്ന് കാണാം. ഇത് പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള പോംവഴി കൃത്യമായ വ്യായാമവും ഭക്ഷണശീലങ്ങളുമാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABJ78EhnuEM_2kx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862204/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2ffitness%2fhow-female-hormones-affect-exercise-at-every-age/RK=2/RS=rdAaQcug2WdK4J00hzvPtfXyB_k-|title=How Female Hormones Affect Exercise — at Every Age - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgD8UhnEJ0.LpF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862340/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womenshealthmag.com%2ffitness%2fa34030549%2fstrength-training-benefits%2f/RK=2/RS=i.gPZHHB.RsiQppD8EMR.sFSWY0-|title=Strength Training Benefits For Women, Beyond Building Muscle|website=www.womenshealthmag.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgu8khnryE_s0h3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862639/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwomensfitness.co.uk%2fworkouts%2f12-week-gym-workout-plan%2f/RK=2/RS=KBWFn5kS6G_cxtc704c8UKCxwCk-|title=12 week gym workout plan: cardio & strength training - Women|website=womensfitness.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == പ്രസവവും വ്യായാമവും == നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പൊതുവേ കണ്ടുവരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവശേഷമുള്ള നിർബന്ധിതവിശ്രമവും, ആ സമയത്ത് പല പേരുകളിൽ അമിതമായി കഴിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണവും സ്ത്രീകളുടെ [[ആരോഗ്യം]] തന്നെ താറുമാറാക്കാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവർക്ക് പ്രസവരക്ഷ എന്ന പേരിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അമിതമായ വിശ്രമം, ശരീരത്തിലെ മസിലുകളുടെ ബലക്ഷയവും, [[അമിതവണ്ണം]], [[നടുവേദന]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കും. ഗർഭിണിയാകും മുന്നേ ചിട്ടയായ വ്യായാമം ശീലിച്ചവർക്ക്, ഗർഭകാലത്തെ പല സങ്കീർണതകളും നിഷ്പ്രയാസം ഒഴിവാക്കാനും, പ്രസവാനന്തരം ആരോഗ്യം കൂടുതൽ നന്നായി നിലനിർത്താനും പറ്റും. [[പ്രസവം]] കഴിഞ്ഞ് തിരികെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള വ്യായാമങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം ആവശ്യത്തിന് ഭാരമെടുത്തുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗാണ്. പലപ്പോഴും ഇക്കാര്യം പാടെ അവഗണിക്കുന്നത് കൊണ്ട് ശരീരത്തിൽ പോസ്ചർ ഇംബാലൻസുകൾ ഉണ്ടാവാനും അവ സ്ഥിരമാവാനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം നശിക്കുവാനും സാധ്യതയുമുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_mih3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nhs.uk%2fconditions%2fbaby%2fsupport-and-services%2fyour-post-pregnancy-body%2f/RK=2/RS=ZO2TsMgUW0pOrp5CRNJnjJYhpQw-|title=Your post-pregnancy body - NHS|website=www.nhs.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_rSh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nct.org.uk%2finformation%2flabour-birth%2frecovery-birth%2fpostnatal-exercise-how-soon-can-i-start-again-after-baby/RK=2/RS=rvf63P1Etfz5620DXcWmI_U3TJE-|title=Postnatal exercise: how soon can I start again after a baby?|website=www.nct.org.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ആർത്തവവിരാമവും വ്യായാമവും == ഏകദേശം 45, 50 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസ് പിന്നിട്ട സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ് [[ആർത്തവവിരാമം]] അഥവാ മെനോപോസ് (Menopause) എന്ന്‌ പറയുന്നത്. ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ഈ പ്രായത്തിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് കാരണം സ്ത്രീകളിൽ എല്ല് തേയ്മാനം വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. അതുപോലെ തന്നെ [[വിഷാദം]], പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, ആത്മഹത്യ പ്രവണത തുടങ്ങിയ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളും; വർധിച്ച ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത, ശരീരത്തിൽ പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, ക്ഷീണവും തളർച്ചയും, [[യോനീ വരൾച്ച]], അതുമൂലം [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയ ശാരീരിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുത്തേക്കാറുണ്ട്. ഭാരമെടുത്തുള്ള വ്യായാമങ്ങളും എല്ലിന്റെ ബലവും തമ്മിൽ വളരെയധികം ബന്ധമുണ്ട്. ഈ വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് മസിലുകൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ കൂടെ എല്ലുകളും സ്വാഭാവികമായി ശക്തിപ്പെടും എന്ന് മാത്രമല്ല, ബോൺ ഡെൻസിറ്റി കൂട്ടാനും റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിനു കഴിയും. ഇക്കാരണത്താൽ ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം കൂടുതലായി ഉണ്ടാക്കാനിടയുള്ള എല്ലുകളുടെ പൊട്ടൽ, ബലക്കുറവ്, തേയ്മാനം എന്നിവ ഒഴിവാക്കാൻ വ്യായാമത്തിലൂടെ സാധിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തും. മേനോപോസ് മൂലമുള്ള ശാരീരികവും മാനസികവുമായ പല പ്രശ്നങ്ങളും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു ഒരുപരിധി വരെ നിയന്ത്രിക്കാവുന്നതാണ് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തിന് മുൻപേ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേനെ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു എന്ന ഗുണവുമുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഈ ഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള [[അമിതവണ്ണം]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പ്രമേഹം]], [[രക്ത സമ്മർദ്ദം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[കാൻസർ|കാൻസർ,]] [[യോനീ വരൾച്ച]]<nowiki/>തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും പിന്നീട് ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യകാല ജീവിതം നയിക്കുവാനും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു സാധിക്കുന്നു. ഒരു ഡോക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി ചികിത്സ സ്വീകരിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അകറ്റും. എന്നിരുന്നാലും കൃത്യമായ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ അഭാവത്താലും സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണവും കൃത്യമായ ശാരീരിക വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന മധ്യ വയസ്ക്കരായ സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ ഇന്ത്യയിൽ കുറവാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzi80hnA4A.K7B3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863075/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.themenopausecharity.org%2f2021%2f04%2f24%2fexercise-advice%2f/RK=2/RS=vnyrdNm.oBWUGAGZqLEXFmeXWkg-|title=Exercise Advice for Women in Perimenopause and Menopause|website=www.themenopausecharity.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhF9Ehn8HE_kzJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863173/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpubmed.ncbi.nlm.nih.gov%2f26382311%2f/RK=2/RS=TjhNF9VspQzSZ87EalzCsuGv0sA-|title=Menopause and exercise - PubMed|website=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == വ്യായാമവും ജിംനേഷ്യവും == ശാസ്ത്രീയമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നതിനോ, കായിക പരിശീലനങ്ങൾക്കായോ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[ജിംനേഷ്യം]] (Gymnasium) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ജിം (Gym). അത്യാധുനിക രീതിയിൽ വിപുലമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ജിംനേഷ്യങ്ങൾ ഹെൽത്ത് ക്ലബുകൾ, ഫിറ്റ്നസ്സ് സെന്ററുകൾ, ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് സെന്ററുകൾ എന്നീ പല പേരുകളിലും അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയമായി പരിശീലനം സിദ്ധിക്കപ്പെട്ട വിദഗ്ദരായ മികച്ച ‘രജിസ്റ്റർഡ് ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് പ്രൊഫഷണൽ ട്രെയിനർ’മാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഇത്തരം ജിമ്മുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനുവേണ്ടി പ്രത്യേക പ്രൊഫഷണൽ കോഴ്സുകൾ തന്നെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റികൾ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്തുന്നുണ്ട്. മാത്രമല്ല, വിദഗ്ദരായ ഫിസിയോതെറാപിസ്റ്റുകളുടെ സേവനവും പല ജിമ്മുകളിലും ലഭ്യമാണ്. ഇവിടെ ഡംബെൽ, ബാർബെൽ തുടങ്ങിയ ഫ്രീ വെയ്റ്റ് സാമഗ്രികളും ട്രെഡ് മിൽ, എല്ലിപ്റ്റിക്ക് ട്രെയിനർ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണവും ശാസ്ത്രീയവുമായ ആധുനിക വ്യായാമ യന്ത്രങ്ങളും സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzk9EhnO.I.8Y13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863332/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.fitnessfirst.co.uk%2fblog%2fthe-ultimate-beginners-guide-to-the-gym/RK=2/RS=hyoXSomdpKXvttgxs3Ig7jm5pDM-|title=www.fitnessfirst.co.uk|website=www.fitnessfirst.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABKQ9UhnzhgAsgp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863505/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fGym/RK=2/RS=heTWYM2pkLpCdVBYsdaGa7EMd5s-|title=GymGym - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കായികം]] [[വർഗ്ഗം:ശാരീരിക വ്യായാമം]] m94ro29q8wmd55yfojcw2m3rf1o3tju 4643772 4643769 2026-07-05T11:00:37Z Vishkailas 214655 /* ആർത്തവവിരാമവും വ്യായാമവും */ 4643772 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Physical exercise}} [[Image:Soldier running in water.jpg|thumb|right|200px|ഒരു ദീർഘദൂര ഓട്ടമത്സരത്തിൽ നിന്ന്]] [[പ്രമാണം:Aymane benbouzid.jpg|thumb|ഒരു [[ബോഡിബിൽഡിങ്ങ്|ബോഡിബിൽഡർ]] വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു.]] ശാരീരികക്ഷമതയും [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യവും]] ഫിറ്റ്നസും ‌ചിലപ്പോൾ ശരീര സൗന്ദര്യവും വച്ചുപുലർത്താനായി ചെയ്യുന്ന കായികാഭ്യാസങ്ങളാണ് '''വ്യായാമം'''. ആംഗലേയത്തിൽ എക്സ്സെർസൈസ് (Exercise). മുതിർന്നവർ ദിവസേന കുറഞ്ഞത് മുപ്പത് മിനുട്ട് നേരവും കുട്ടികൾ ഒരു മണിക്കൂറും വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടത് ആരോഗ്യം, ശാരീരിക ക്ഷമത എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ് എന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) പറയുന്നു. പലരും പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു. [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ|ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങളെ]] നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി, [[ആരോഗ്യം]] നിലനിർത്തുന്നതിനായി, ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനായി, പേശികൾ ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, യുവത്വം നിലനിർത്താനായി, [[അമിതവണ്ണം]], കുടവയർ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുന്നതിനായി, മാനസികമായ ഉല്ലാസവും ഊർജസ്വലതയും നിലനിർത്തുന്നതിനായി, [[മാനസിക സമ്മർദം]] കുറയ്ക്കാൻ, കായികരംഗത്തെ മികവിനായി, ശരീരഭാരം കൂട്ടുകയോ കുറക്കുകയൊ ചെയ്യുന്നതിനായി, തൊഴിൽ രംഗത്തെ മികവിനായി (ഉദാഹരണത്തിന്: സിനിമ, പോലീസ്, പട്ടാളം പോലെയുള്ള ജോലികൾ), [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]] മെച്ചപ്പെടുത്താനായി, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] ഹോർമോൺ ഉത്പാദനം നിലനിർത്താൻ എന്നിങ്ങനെ പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരുണ്ട്. സാധാരണ രീതിയിൽ വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ മടുപ്പ് ഉളവാകുന്നവർക്ക്‌ [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ, കളികൾ തുടങ്ങിയവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. ലളിതവും മടുപ്പുളവാക്കാത്തതും ആനന്ദകരമായ സംഗീതത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടുകൂടിയതുമായതിനാൽ സുംബ ഡാൻസ് ഫിട്നസിംഗ് ഇന്ന് ഏറെ ജനപ്രീതി നേടിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ സ്ത്രീകൾ ചെറിയ പ്രായം മുതൽക്കേ നൃത്തം അഭ്യസിക്കുന്ന രീതി കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhM7khnL_E.ojh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861644/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.who.int%2fnews-room%2ffact-sheets%2fdetail%2fphysical-activity/RK=2/RS=rfEmxPYNnrMz.kEbgHwtbZc8YvA-|title=Physical activity - World Health Organization (WHO)|website=www.who.int}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == വിവിധ തരം വ്യായാമങ്ങൾ == ശാരീരിക വ്യായാമങ്ങൾ അവ മനുഷ്യ ശരീരത്തിലേൽപ്പിക്കുന്ന ഫലത്തെ ആസ്പദമാക്കി പൊതുവെ മൂന്ന് വിധമാണുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/heart/obesity/phy_active.pdf|title=Your Guide to Physical Activity|accessdate=March 2011|year=2007|publisher=The National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)|format=NHLBI produced publications: Color|coauthors=U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health, National Heart, Lung, and Blood Institute}}</ref> * സന്ധികളുടേയും പേശികളുടേയും ചലനങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന [[സ്ട്രെച്ചിങ്ങ്]] പോലുള്ള '''ഫ്ലെക്സിബിലിറ്റി വ്യായാമങ്ങൾ'''.<ref>O'Connor, D., Crowe, M., Spinks, W. 2005. Effects of static stretching on leg capacity during cycling. ''Turin, 46''(1), 52–56. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> [[യോഗാഭ്യാസം]] ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. * [[സൈക്ലിങ്ങ്]], [[നീന്തൽ]], [[വേഗത്തിലുള്ള നടപ്പ്]], [[ഓട്ടം]], [[പടി കയറൽ]], [[സ്കിപ്പിംഗ്]], [[ടെന്നീസ്]], [[ഫുട്ബോൾ]], [[ബാഡ്മിന്റൺ]] കളിക്കൽ, [[നൃത്തം]] വിശേഷിച്ചു [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവ ഹൃദയധമ്നികളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന '''[[ഏറോബിക്സ്|ഏറോബിക്സ് വ്യായാമങ്ങൾ]]'''. ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ഇവയെ കാർഡിയാക് വ്യായാമങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ പരിശീലിക്കുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് വർധിക്കുകയും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുകയും വിയർക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് സ്വാഭാവികം.<ref>Wilmore, J., Knuttgen, H. 2003. Aerobic Exercise and Endurance Improving Fitness for Health Benefits. ''The Physician and Sportsmedicine, 31''(5). 45. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> * താത്കാലികമായി പേശികൾക്ക്, അസ്ഥികൾക്ക് ശക്തി പകരുന്ന വെയ്റ്റ്ലിഫ്റ്റിങ്ങ് പോലുള്ള ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടുള്ള അനീറോവ്യായാമങ്ങൾ. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌ ചെയ്യുന്നവർ ഇത് പരിശീലിച്ചു കാണപ്പെടുന്നു. ജിംനേഷ്യത്തിൽ ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>de Vos, N., Singh, N., Ross, D., Stavrinos, T., et al. 2005. Optimal Load for Increasing Muscle Power During Explosive Resistance Training in Older Adults. ''The Journals of Gerontology, 60A''(5), 638–647. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> == വ്യായാമവും ആരോഗ്യവും == രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കുന്ന അത്ഭുതം എന്നാണ് ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ വ്യായാമത്തെ വിളിക്കുന്നത്. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ|രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ]] ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും, രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, [[കാൻസർ]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[പ്രമേഹം]], [[പൊണ്ണത്തടി]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[ഫാറ്റി ലിവർ]], അമിത [[രക്താതിമർദ്ദം|രക്താതിമർദ്ദം,]] [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ|അമിത കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[പിസിഒഡി]], [[വന്ധ്യത]], [[വിഷാദരോഗം]], [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വന്ധ്യത]] തുടങ്ങിയ [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും അവയെ നല്ലൊരു ശതമാനംവരെ അവയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമം ആരൊക്കെ ചെയ്യണം?   ഫിറ്റ്നസ് കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്. - ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും ക്ഷമത (Cardio-respiratory fitness). - പേശികളുടെ ക്ഷമത അഥവാ ബലവും സ്ഥിരതയും (Muscle strength, endurance) - മെയ് വഴക്കം (Flexibility) <nowiki>:</nowiki>- ശരീരത്തിന്റെ ഘടന ( body composition ) അതായതു കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പേശികൾ ദൃഢമായ ശരീരം അഥവാ ഫാറ്റ് ലോസ് <nowiki>:</nowiki>- ന്യൂറോമോറ്റാറുകളുടെ പ്രവർത്തന ക്ഷമത... കായികമായ എന്തൊരു ജോലി ചെയ്യുമ്പോളും, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഓരോ ചലനങ്ങളും പേശികളുടെയും നാഡി ഞരമ്പുകളുടെ സമയോചിത ഇടപെടലുകൾ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് ആണ്. <nowiki>:</nowiki>- മുകൾ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ആണു. അതായത് കുട്ടികൾ,  മുതിർന്നവർ, സ്ത്രീകൾ,  മധ്യവയസ്കർ, പ്രായമാവായവർ തുടങ്ങിയ എല്ലാവർക്കും ആരോഗ്യത്തിനായി ഇത്രയും കാര്യങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. അപ്പോൾ എല്ലാവരും മുമ്പത്തെ പോസ്റ്റകളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പോലെ എല്ലാ വ്യായമങ്ങളും ചെയ്യണം ഇവക്ക് പുറമെ. ... <nowiki>:</nowiki>- Balance and coordination ( പ്രായമായവർക്കും തലച്ചോറിനോ നട്ടെല്ലിനോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കും അത്യാവശ്യമായ പരിശീലനം. <nowiki>:</nowiki>- പവർ (Power) അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് പവർ ട്രെയിനിങ് അവിഭാജ്യ ഘടഖമാണ്. <nowiki>:</nowiki>- വേഗത (Speed) വേഗത ആവശ്യമുള്ള അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് അതിനുള്ള ട്രെയിനിങ് . <nowiki>:</nowiki>- അപകടം മൂലമോ സ്ട്രോക് മൂലമോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കുള്ള പുനരാധിവാസം (Post traumatic rehabilition) <nowiki>:</nowiki>-പേശികളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ കാരണമായുള്ള നടു വേദന (Back pain), മുട്ട് വേദന ( knee pain), തോൾ വേദന തുടങ്ങിയവ. ഫിറ്റ്നസ് ട്രെയിനിങ് കൊണ്ടുള്ള പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ എന്തൊക്കെ എന്ന് നോക്കാം 1:- ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനക്ഷ്മത വര്ധിക്കുന്നു. 2:-ഹൃദയ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളും ജീവിത ശൈലി രോഗങ്ങൾ ആയ പ്രമേഹം തുടങ്ങിയവയുടെ നിയന്ത്രണം. 3:-അസുഖങ്ങള് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. 4:- വീഴ്ച കാരണം അപകടം പറ്റാൻ ഉള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. (ബാലൻസ് ട്രെയിനിങ്ങും ന്യൂറോമോട്ടോർ ട്രെയിനിങ്ങും പ്രായമായവരിലും വീഴ്ചയുടെ ആഘാതം കുറക്കുന്നു). വീണാലും എല്ലുകൾക്കും പേശികൾക്കും വലിയ ക്ഷതം കേൾക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു 5:-ശരീരത്തിന്റെ മെറ്റബൊളീസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 6:- എല്ലുകളുടെ ബലം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 7:- അമിതവണ്ണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു 8:-വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ, മാനസിക സമ്മർദം (Depression, anxeity, stress) തുടങ്ങിയവ കുറക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. 9:-നല്ല ഉറക്കം, ആത്മവിശ്വാസം തുടങ്ങിയവ ലഭിക്കുന്നു.. അങ്ങനെ ഒരുപാടു ആരോഗ്യകരമായ നേട്ടങ്ങൾ വ്യായാമം കൊണ്ട് ഉണ്ട്. അപ്പോൾ ഇത്രയും നേട്ടങ്ങൾ ആവശ്യമുള്ള എല്ലാവരും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യണം. വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തികൾ മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ ചുറുചുറുക്കോടെ കാണപ്പെടുകയും ഇത്തരക്കാരിൽ നടുവേദന, കഴുത്തുവേദന പോലെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ കുറഞ്ഞിരിക്കുകയും, ദീർഘകാലം ചെറുപ്പമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പേശികളും അസ്ഥികളും ബലപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഗുണം വളരെയധികമാണ്. വാർധക്യത്തിലും ചുറുചുറുക്കോടെ ആരോഗ്യത്തോടെയിരിക്കാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമത്തിന്റെ ഗുണം മിക്കവാറും എല്ലാ അവയവങ്ങൾക്കും ലഭിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെത്തുന്ന അമിതമായ കൊഴുപ്പ്, ഉപ്പ്, ഊർജം അഥവാ പഞ്ചസാര, [[രക്താതിമർദ്ദം]] എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുവാനും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനും ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങളെ ചെറുക്കുവാനും ഏറെ ഫലപ്രദമാണ് ശാരീരികമായ വ്യായാമം. ആരോഗ്യകരവും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ ഭക്ഷണ ക്രമീകരണത്തിനൊപ്പം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് വ്യായാമം ഇത്തരത്തിൽ പൂർണ്ണമായ ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നത്. അതിനായി പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, മത്സ്യം, മുട്ട, കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം എന്നിവ ആഹാരത്തിൽ കൃത്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇവ വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, പ്രോട്ടീൻ, ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയുടെ കലവറയാണ്. ഇത് ആരോഗ്യം, രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ഫിറ്റ്നസ് എന്നിവ വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഹൃദയം, തലച്ചോർ എന്നിവയുടെ ശരിയായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വ്യായാമം ഒഴിച്ചു കൂടാനാവാത്തതാണ്. സ്തനം, പ്രോസ്ട്രേറ്റ്, വൻകുടൽ, ശ്വാസകോശം, കരൾ തുടങ്ങിയവയെ ബാധിക്കുന്ന കാൻസർ രോഗത്തെ പോലും വ്യായാമം തടയുന്നതായി പഠനങ്ങളുണ്ട്. രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചവർ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരുടെ നിർദേശ പ്രകാരം മാത്രം അഭികാമ്യമായ വ്യായാമം തെരെഞ്ഞെടുക്കുക. <ref>{{cite doi|10.1056/NEJM200007063430103}}</ref><ref>Hu., F., Manson, J., Stampfer, M., Graham, C., et al. (2001). Diet, lifestyle, and the risk of type 2 diabetes mellitus in women. ''The New England Journal of Medicine, 345''(11), 790–797. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.''</ref> == വ്യായാമവും മാനസികാരോഗ്യവും == വ്യായാമം മാനസികാരോഗ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം സന്തോഷവാനായിരിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ഇത് ചെയ്യുമ്പോൾ സന്തോഷകരമായ ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനം വർധിക്കുന്നു. ഒപ്പം മികച്ച ശാരീരികക്ഷമത പ്രദാനം ചെയ്യുകയും കാര്യങ്ങളെ നല്ല രീതിയിൽ നോക്കിക്കാണുവാനും നല്ല ഉറക്കം ലഭിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.<ref name=MD>{{cite web |url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/physical+exercise |title=Exercise|publisher=medical-dictionary.thefreedictionary.com }} In turn citing: Gale Encyclopedia of Medicine. Copyright 2008. Citation: ''"Strengthening exercise increases muscle strength and mass, bone strength, and the body's metabolism. It can help attain and maintain proper weight and improve body image and self-esteem"''</ref> "ആരോഗ്യമുള്ള ശരീരത്തിലേ ആരോഗ്യമുള്ള മനസുമുള്ളൂ" എന്ന ചൊല്ല് കേട്ടിട്ടില്ലേ. ചെറുപ്പകാലങ്ങളിലെ [[വിഷാദരോഗം]] ഒരു ആഗോള പ്രതിഭാസമായി വളർന്നുവരികയാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/facts/obesity/en/ |title=WHO: Obesity and overweight |publisher=who.int}}</ref> കുട്ടികളിലും മുതിർന്നവരിലും വിഷാദമകറ്റാൻ, ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കാൻ വ്യായാമം ഒരു പരിധിവരെ സഹായിക്കുന്നു. നിത്യജീവിതത്തിലെ പലവിധ മാനസിക സംഘർഷങ്ങൾ, [[മാനസിക സമ്മർദം]] തുടങ്ങിയവ അതിജീവിക്കാൻ ഇതവരെ സഹായിക്കുന്നു. == ശരീരസൗന്ദര്യവും ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥയും നിലനിർത്താൻ == ശാരീരിക വ്യായാമം പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുകയും കുടവയർ കുറക്കുകയും, ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുകയും, ഇത് ശരീര സൌന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌, ഫിറ്റ്നസ്, സിനിമ-സീരിയൽ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ സൗന്ദര്യ രഹസ്യവും മറ്റൊന്നല്ല. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് വളർച്ചാ ഹോർമോൺ (Growth hormone), പുരുഷ ഹോർമോണായ [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]], സ്ത്രീ ഹോർമോൺ ആയ [[ഈസ്ട്രജൻ]] തുടങ്ങിയവയുടെ അളവ് മെച്ചപ്പെടാൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ സ്‌ട്രെസ് ഹോർമോൺ ആയ കോർട്ടിസോൾ മുതലായവ കൃത്യമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതവരുടെ യവ്വനവും ചുറുചുറുക്കും ശരീര സൗന്ദര്യവും നിലനിർത്തുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ അകറ്റാനും, ശരീര സൗന്ദര്യവും, ആരോഗ്യവും ഉണ്ടാകാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABIE70hn2Kk_3Qp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861829/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.americansportandfitness.com%2fblogs%2ffitness-blog%2fredefine-your-appearance-the-surprising-role-of-exercise/RK=2/RS=kl8_pjtlkv06YPO2emkKExIoG9k-|title=Redefine Your Appearance: The Surprising Role of Exercise - ASFA|website=www.americansportandfitness.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികവും പ്രത്യുത്പാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന് == കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം|ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന്]] സഹായകരമാകുന്നു എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അതിനാൽ സന്തോഷകരമായ ലൈംഗികജീവിതത്തിന് വ്യായാമം മുതൽക്കൂട്ടാണെന്ന് പറയാം. വ്യായാമം ലൈംഗികാവയവങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്ന ഹോർമോണിന്റെ ഉത്പാദനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മാത്രമല്ല ഇത് ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുരുഷന്മാരിൽ [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്|ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്,]] [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]], [[വജൈനിസ്മസ്]] [[യോനീസങ്കോചം|(യോനീസങ്കോചം)]] പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ല, ഇത് [[വന്ധ്യത|വന്ധ്യതയും]] ചെറുക്കുന്നു. മധ്യവയസ്ക്കരായ പുരുഷന്മാരിൽ [[ആൻഡ്രോപോസ്]], 45-55 വയസുള്ള സ്ത്രീകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളെ ചെറുക്കുവാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]] പരിശീലിക്കുന്നത് ചുമക്കുമ്പോഴും, തുമ്മുമ്പോഴും അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അജിതേന്ദ്രിയത്വം എന്ന അവസ്ഥയ്ക്കും, [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[വജൈനിസ്മസ്]] ഉൾപ്പടെയുള്ള ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഒരു പരിധിവരെ പരിഹാരമാണ്. മേല്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ ഒരു വിദഗ്ദ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടുന്നത് ഏറ്റവും അഭികാമ്യം ആയിരിക്കും<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_v1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fheal-the-mind-to-heal-the-body%2f202101%2fsurprising-benefits-of-physical-exercise-on-sex-and/RK=2/RS=mxad_h8cuAxozGqZke6BhkVhujI-|title=Surprising Benefits of Physical Exercise on Sex and Orgasms|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_yFZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpmc.ncbi.nlm.nih.gov%2farticles%2fPMC5963213%2f/RK=2/RS=Qkfc4z.UDrw17u6dJcbxLSOdgzo-|title=An investigation of the relationship between physical fitness|website=pmc.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ഭക്ഷണവും വ്യായാമവും == ചിട്ടയായ വ്യായാമത്തോടൊപ്പം പോഷകസമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായ ഫലം നൽകും. അതിനായി [[മുട്ട]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ [[മാംസം]], [[മത്സ്യം]], അധികം പഴുക്കാത്ത [[പഴങ്ങൾ]], [[പച്ചക്കറികൾ]], ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, [[യോഗർട്ട്]], [[ഓട്സ്]], [[കൂൺ]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പാൽ (Skimmed or Semi skimmed milk), നട്സ് മുതലായ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ഏറെ ഗുണകരമാണ്. ഇതുവഴി പ്രോട്ടീൻ അഥവാ [[മാംസ്യം]], ഫൈബർ, [[വിറ്റാമിനുകൾ]], [[ധാതുക്കൾ]], [[ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ്]] എന്നിവ ശരീരത്തിന് ലഭിക്കുന്നു. ഇത് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, [[ആരോഗ്യം]], [[ഫിറ്റ്നസ്]] എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ്. പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാക്കാൻ മുട്ടയുടെ വെള്ള, കോഴി ഇറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം, മത്സ്യം, പയർ, കടല, പരിപ്പ് വർഗ്ഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കാം. അമിതമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. കൃത്യമായ അളവിൽ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുക. [[സാലഡ്]] പോലെയുള്ളവ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക. മാത്രമല്ല, അമിത അളവിൽ ഉപ്പ്, മധുരം, എണ്ണ, കൊഴുപ്പ്, അന്നജം, പഞ്ചസാര എന്നിവ അടങ്ങിയ അനാരോഗ്യകരമായ ആഹാരം കുറയ്ക്കുകയും വേണം. അതിനായി വെളുത്ത അരിയുടെ [[ചോറ്]], [[ചപ്പാത്തി]], [[ബിരിയാണി]], വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, എണ്ണ പലഹാരങ്ങൾ, മധുര പലഹാരങ്ങൾ, [[പഞ്ചസാര]], കൊഴുപ്പേറിയ ചുവന്ന മാംസം, [[പായസം]], [[അച്ചാറ്]], കൊഴുപ്പ് കൂടിയ പാൽ എന്നിവ കുറച്ചു മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. ഇവയുടെ അമിതമായ ഉപയോഗം മാരക രോഗങ്ങൾ, അമിതവണ്ണം, ഹോർമോൺ തകരാറുകൾ, കുടവയർ, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം വ്യായാമക്കുറവ്, അതിമദ്യാസക്തി, [[പുകവലി]] തുടങ്ങിയ ലഹരി ഉപയോഗം കൂടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആരോഗ്യം താറുമാറാകാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ഇടനേരങ്ങളിൽ പലഹാരങ്ങൾക്ക് പകരം പഴങ്ങൾ, നട്സ് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. വറുത്തതും പൊരിച്ചതും കുറച്ച് പകരം കറി വച്ച മത്സ്യം, കറി വച്ച കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ ഇറച്ചി, പുഴുങ്ങിയ മുട്ട, പച്ചക്കറി സാലഡ്, പച്ചക്കറി സൂപ്പ് പോലെയുള്ള വിഭവങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ഗുണകരമാണ്. വെള്ള ചോറിന്റെയും ബിരിയാണിയുടേയും ചപ്പാത്തി മുതലായവയെയും അളവ് കുറയ്ക്കേണ്ടതും ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. തവിട് അടങ്ങിയ മുഴുധാന്യങ്ങൾ കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക. ദിവസേന ആവശ്യത്തിന് വെള്ളം കുടിക്കേണ്ടതും അനിവാര്യമാണ്. പ്രഭാത ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുന്നതും രാത്രി വൈകി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതല്ല. പ്രഭാത ഭക്ഷണം അഥവാ ബ്രേക്ക്‌ ഫാസ്റ്റ് പോഷക സമൃദ്ധമായത് തന്നെ ആയിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിദഗ്ദ ഡയറ്റിഷ്യന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. മാതൃക പ്ലേറ്റ് (ഹെൽത്തി പ്ലേറ്റ് മോഡൽ): ഒരു പാത്രം അഥവാ പ്ലേറ്റിന്റെ പകുതി പച്ചക്കറി വിഭവങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ പച്ചക്കറി സാലഡുകൾ, മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം തവിട് അടങ്ങിയ ചോറ് (രണ്ട് സ്പൂൺ)/ ഗോതമ്പ്/ അന്നജം അടങ്ങിയ വിഭവം, ബാക്കി മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം പ്രോട്ടീൻ അടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ ഉദാഹരണത്തിന് മത്സ്യം/കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം/ മുട്ട/ പയർ വർഗ്ഗങ്ങൾ/ കടല തുടങ്ങിയവ ഏതെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാനും ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആരോഗ്യകരമായ ആഹാര രീതിയെ മാതൃകാ പ്ലേറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ചോറ് പോലെയുള്ള അന്നജത്തിന്റെ അളവ് കുറവും പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ കറികൾ കൂടുതലാണെന്നതും ശ്രദ്ദേയം പോഷകാഹാരത്തിലെ ശരിയായ അളവ് – ലളിതമായ കൈമാപന മാർഗ്ഗം. കൈ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് എളുപ്പത്തിൽ കണക്കാക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗം. പ്ലേറ്റിന്റെ വിഭജനം • 50% പച്ചക്കറികൾ – 2 മുഷ്ടി (Fist) • 25% പ്രോട്ടീൻ – കൈതളിരിന്റെ വലുപ്പം (Palm) • 25% കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് – കൈ കുഴിച്ച പിടി (Cupped hand) കൈമാപനങ്ങൾ • പച്ചക്കറികൾ = 1 മുഷ്ടി ≈ 1 കപ്പ് • പ്രോട്ടീൻ = കൈതളിരിന്റെ കനം & വീതി ≈ 3–4 oz • അന്നജ = കൈ കുഴിച്ച പിടി ≈ ½ കപ്പ് (വേവിച്ചത്) • കൊഴുപ്പ് (Fats) = വിരലിന്റെ അഗ്രം (Thumb tip) ≈ 1 ടേബിൾസ്പൂൺ നിങ്ങളുടെ കൈ തന്നെ ഒരു മാപിനിയാണ്. ശരിയായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ആരോഗ്യം സ്വാഭാവികമായി കൈവരും. <ref>{{Cite web |url=http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |title=American Association of Kidney Patients, "Physical Activity and Exercise: The Wonder Drug" |access-date=2012-10-12 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927221329/http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2868602/ National Center for Biotechnology Information, "The miracle drug"]</ref> == ശാരീരികക്ഷമത വർധിക്കാൻ == കായികതാരങ്ങൾ കായികക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും വ്യായാമം ചെയ്യാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMG8Ehned8.ZpB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862087/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cdc.gov%2fphysical-activity-basics%2fbenefits%2findex.html/RK=2/RS=t4ai9VUbbnTuEL_gWJOwDRcX2YA-|title=Benefits of Physical Activity {{!}} Physical Activity Basics {{!}} CDC|website=www.cdc.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സ്ത്രീകൾ വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത == ഇന്ത്യയിൽ പൊതുവേ വീട്ടുജോലികൾ കാലങ്ങളായി സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടി നീക്കിവച്ച ശാരീരികാധ്വാനം ആവശ്യമായ പ്രവൃത്തികളാണെങ്കിലും ശാസ്ത്രീയമായി പറഞ്ഞാൽ അവർക്ക് ആവശ്യമായ ശാരീരിക വ്യായാമം ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം ലഭിക്കാറില്ല. നമ്മുടെ ഹൃദയവും ശ്വാസകോശവും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടി വരുന്ന എയറോബിക് വർക്കൗട്ടുകളും, ഒപ്പം എന്തെങ്കിലും ഒരു റെസിസ്റ്റൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങളുമാണ് പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ സ്ത്രീകൾക്കും ആവശ്യം. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് പലർക്കുമില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ഏറെ മുന്നിലാണ് എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അവർ ജിമ്മിൽ പോകാൻ മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ജിമ്മുകളിൽ സ്ത്രീ സാന്നിധ്യം പൊതുവേ കുറവാണ്. യാതൊരു വ്യായാമവും ചെയ്യാൻ താല്പര്യം ഇല്ലാത്തവർക്ക് [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവയെങ്കിലും ശീലമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഡംബെല്ലോ, ബാൻഡോ, മെഷീനോ പോലെ എന്തെങ്കിലും ഒരു ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങളാണ് റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് എന്ന് പറയുന്നത്. ഇവ സ്ത്രീകൾ ചെയ്യേണ്ടത് അവരുടെ ആരോഗ്യത്തിന് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ വ്യായാമം ചെയ്താൽ മസിലൊക്കെ വന്ന് ‘സ്‌ത്രണത’ ഇല്ലാണ്ടാവുമോ എന്നതാണ് പലരുടെയും ഒരു പ്രധാന ആശങ്ക. എന്നാൽ ഇത് തികച്ചും തെറ്റിദ്ധാരണ മാത്രമാണ്. സ്ത്രീകൾ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്താൽ ആരോഗ്യവും സൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടും എന്നതല്ലാതെ ‘സ്‌ത്രണത’ ഒരിക്കലും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. വാസ്തവത്തിൽ സ്ത്രീകൾ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് മസിലുകൾ ഉള്ളിൽ ബലം വയ്ക്കുകയും ഭംഗിയാവുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ അയഞ്ഞു തൂങ്ങി നിൽക്കുന്ന പല ശരീരഭാഗങ്ങളും കുറച്ച് മാസത്തെ വർക്കൗട്ടിനു ശേഷം ദൃഢമായി അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നത് കാണാം. ഈ ദൃഢത കൊണ്ട് നിത്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ആരോഗ്യകരമായ വ്യത്യാസം അനുഭവപ്പെടും. ഗ്യാസ് സിലിണ്ടർ മാറ്റുന്നതും, തേങ്ങ പൊട്ടിക്കുന്നതും മുതൽ ബസ്സിലും ട്രെയിനിലും കയറുമ്പോൾ ലഗേജ് എടുത്ത് വയ്‌ക്കുന്നതു വരെ നൂറുകണക്കിന് കാര്യങ്ങൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്ത്രീകൾക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാൻ എളുപ്പത്തിൽ സാധിക്കും. മറ്റൊന്ന്, പുരുഷശരീരവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വീതി കൂടിയ ഇടുപ്പെല്ലാണ് സ്ത്രീകൾക്ക്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ ‘ക്യു ആങ്കിൾ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തുടയെല്ലും കാൽമുട്ടും തമ്മിലുള്ള കോൺ അളവ് സ്ത്രീകളിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. ഇക്കാരണത്താൽ കാൽമുട്ടിനു വരാവുന്ന പരിക്കുകളുടെ സാധ്യതയും കൂടും. മാത്രമല്ല, പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് കാൽമുട്ടിലെ പരിക്ക് വരാനുള്ള സാധ്യത സ്തീകൾക്ക് പത്തിരട്ടിയാണ്. ശരിയായ റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്ത് കാലിലെ മസിലുകളുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ പരിക്കുകൾ തടയാനുള്ള ഒരു പ്രധാനം പോംവഴി. അണ്ഡാശയത്തിൽ കുമിളകൾ വരുന്ന ‘പോളി സിസ്റ്റിക് ഓവേറിയൻ സിൻഡ്രോം (PCOS)’ എന്ന രോഗാവസ്ഥ ഇന്ന്‌ യുവതികളിൽ സർവസാധാരണമാണ്‌. ആർത്തവക്രമക്കേടും മുഖത്ത് അമിതരോമവളർച്ചയും മുഖക്കുരുവുമെല്ലാമായി തുടങ്ങുന്ന ഈ അവസ്‌ഥ [[വന്ധ്യത]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളിൽ പോലും ചെന്ന്‌ കലാശിച്ചേക്കാം. ഇത്‌ തടയാൻ വേണ്ട പ്രധാനകാര്യങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണം പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണവും മറ്റൊന്ന് ചിട്ടയായ വ്യായാമവുമാണ്‌. സ്ത്രീകളിൽ ഗർഭപാത്രവും മൂത്രസഞ്ചിയും താഴേക്ക് ഇറങ്ങിവരുന്നതിന്റെ സാധ്യത കുറയ്‌ക്കാനും കെഗൽ (Kegels) പോലെയുള്ള ചെറു വ്യായാമങ്ങൾക്ക് കഴിയും. പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് [[വിഷാദരോഗം]], കൂടാതെ മറ്റ് അനുബന്ധ അസുഖങ്ങളും വരാനുള്ള സാധ്യത സ്ത്രീകൾക്ക് രണ്ടിരട്ടി കൂടുതലാണ്. വിഷാദരോഗം വരാതെ തടയാനും, ഡിപ്രഷൻ വന്നാൽ അതിനുള്ള ചികിത്സ ഫലപ്രദമാവുന്നതിലും ജീവിതശൈലിക്ക്‌ വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്‌. റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ ശരീരത്തിൽ ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സെറോട്ടോണിൻ (Serotonin), ഡോപമിൻ (Dopamine), നോർഎപിനെഫ്രിൻ (Nor epinephrine) തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ മാനസികാരോഗ്യം നിലനിർത്തുന്നതിന് ഏറെ സഹായിക്കുന്നവയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുകയും സമീകൃതാഹാരം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ‌വിഷാദരോഗം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയാനും, ഡിപ്രഷനിൽ നിന്നും കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പുറത്ത്‌ വരാനും സാധിക്കും. നന്നായി വ്യായാമം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയാലും, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ പുരുഷൻമാരേക്കാൾ കുറവായതിനാലും, താരതമ്യേന അല്പം കുറഞ്ഞ ശാരീരികക്ഷമത ഉള്ളവരായതുകൊണ്ടും സ്ത്രീകളിൽ ഫലം കണ്ടുതുടങ്ങാൻ കൂടുതൽ സമയമെടുക്കും. റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് പോലെ ശക്തി ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യായാമങ്ങളിലെ പ്രധാന ഘടകമായ ടൈപ് 2 മസിൽ ഫൈബറുകൾ സ്ത്രീകൾക്ക് ആനുപാതികമായി കുറവാണ് എന്നതും കാര്യങ്ങൾ അല്പം കൂടെ കഠിനമാക്കും. പുരുഷ മേൽക്കോയ്മയുള്ള യഥാസ്തിക സമൂഹങ്ങളിൽ ആൺകുട്ടികൾക്ക് ജിമ്മും, മസിലും, വർക്കൗട്ടുകളും അല്ലെങ്കിൽ ശാരീരിക അധ്വാനവും, കളികളും, കായിക മത്സരങ്ങളും മറ്റും ചെറുപ്പം മുതൽ സംഭാഷണങ്ങളിലും മറ്റും പരിചയം കാണുമെങ്കിൽ പെൺകുട്ടികൾ പൊതുവെ ഈ വിഷയങ്ങളിൽ പരിചയക്കുറവ് കാരണം തുടക്കക്കാരായാണ് വ്യായാമത്തിന്റെ മേഖലയിലേക്ക് കടക്കാറ്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ തുടക്കത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളും [[ഉത്‌കണ്ഠ]]യും മറ്റും മറികടക്കാനും ഇവർക്ക് കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യമായി വരാറുണ്ട്. [[പ്രസവം]], [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും അവരുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സ്ത്രീകൾക്ക് ശാരീരിക വ്യായാമം അത്യാവശ്യമാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ മുകളിൽ പറഞ്ഞ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെല്ലാം വരാനുള്ള സാധ്യത പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതലാണെന്ന് കാണാം. ഇത് പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള പോംവഴി കൃത്യമായ വ്യായാമവും ഭക്ഷണശീലങ്ങളുമാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABJ78EhnuEM_2kx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862204/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2ffitness%2fhow-female-hormones-affect-exercise-at-every-age/RK=2/RS=rdAaQcug2WdK4J00hzvPtfXyB_k-|title=How Female Hormones Affect Exercise — at Every Age - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgD8UhnEJ0.LpF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862340/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womenshealthmag.com%2ffitness%2fa34030549%2fstrength-training-benefits%2f/RK=2/RS=i.gPZHHB.RsiQppD8EMR.sFSWY0-|title=Strength Training Benefits For Women, Beyond Building Muscle|website=www.womenshealthmag.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgu8khnryE_s0h3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862639/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwomensfitness.co.uk%2fworkouts%2f12-week-gym-workout-plan%2f/RK=2/RS=KBWFn5kS6G_cxtc704c8UKCxwCk-|title=12 week gym workout plan: cardio & strength training - Women|website=womensfitness.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == പ്രസവവും വ്യായാമവും == നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പൊതുവേ കണ്ടുവരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവശേഷമുള്ള നിർബന്ധിതവിശ്രമവും, ആ സമയത്ത് പല പേരുകളിൽ അമിതമായി കഴിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണവും സ്ത്രീകളുടെ [[ആരോഗ്യം]] തന്നെ താറുമാറാക്കാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവർക്ക് പ്രസവരക്ഷ എന്ന പേരിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അമിതമായ വിശ്രമം, ശരീരത്തിലെ മസിലുകളുടെ ബലക്ഷയവും, [[അമിതവണ്ണം]], [[നടുവേദന]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കും. ഗർഭിണിയാകും മുന്നേ ചിട്ടയായ വ്യായാമം ശീലിച്ചവർക്ക്, ഗർഭകാലത്തെ പല സങ്കീർണതകളും നിഷ്പ്രയാസം ഒഴിവാക്കാനും, പ്രസവാനന്തരം ആരോഗ്യം കൂടുതൽ നന്നായി നിലനിർത്താനും പറ്റും. [[പ്രസവം]] കഴിഞ്ഞ് തിരികെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള വ്യായാമങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം ആവശ്യത്തിന് ഭാരമെടുത്തുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗാണ്. പലപ്പോഴും ഇക്കാര്യം പാടെ അവഗണിക്കുന്നത് കൊണ്ട് ശരീരത്തിൽ പോസ്ചർ ഇംബാലൻസുകൾ ഉണ്ടാവാനും അവ സ്ഥിരമാവാനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം നശിക്കുവാനും സാധ്യതയുമുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_mih3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nhs.uk%2fconditions%2fbaby%2fsupport-and-services%2fyour-post-pregnancy-body%2f/RK=2/RS=ZO2TsMgUW0pOrp5CRNJnjJYhpQw-|title=Your post-pregnancy body - NHS|website=www.nhs.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_rSh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nct.org.uk%2finformation%2flabour-birth%2frecovery-birth%2fpostnatal-exercise-how-soon-can-i-start-again-after-baby/RK=2/RS=rvf63P1Etfz5620DXcWmI_U3TJE-|title=Postnatal exercise: how soon can I start again after a baby?|website=www.nct.org.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ആർത്തവവിരാമവും വ്യായാമവും == ഏകദേശം 45, 50 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസ് പിന്നിട്ട സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ് [[ആർത്തവവിരാമം]] അഥവാ മെനോപോസ് (Menopause) എന്ന്‌ പറയുന്നത്. ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ഈ പ്രായത്തിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് കാരണം സ്ത്രീകളിൽ എല്ല് തേയ്മാനം വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. അതുപോലെ തന്നെ [[വിഷാദം]], പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, ആത്മഹത്യ പ്രവണത തുടങ്ങിയ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളും; വർധിച്ച ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത, ശരീരത്തിൽ പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, ക്ഷീണവും തളർച്ചയും, [[യോനീ വരൾച്ച]], അതുമൂലം [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയ ശാരീരിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുത്തേക്കാറുണ്ട്. ഭാരമെടുത്തുള്ള വ്യായാമങ്ങളും എല്ലിന്റെ ബലവും തമ്മിൽ വളരെയധികം ബന്ധമുണ്ട്. ഈ വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് മസിലുകൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ കൂടെ എല്ലുകളും സ്വാഭാവികമായി ശക്തിപ്പെടും എന്ന് മാത്രമല്ല, ബോൺ ഡെൻസിറ്റി കൂട്ടാനും റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിനു കഴിയും. ഇക്കാരണത്താൽ ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം കൂടുതലായി ഉണ്ടാക്കാനിടയുള്ള എല്ലുകളുടെ പൊട്ടൽ, ബലക്കുറവ്, തേയ്മാനം എന്നിവ ഒഴിവാക്കാൻ വ്യായാമത്തിലൂടെ സാധിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തും. മേനോപോസ് മൂലമുള്ള ശാരീരികവും മാനസികവുമായ പല പ്രശ്നങ്ങളും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു ഒരുപരിധി വരെ നിയന്ത്രിക്കാവുന്നതാണ് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തിന് മുൻപേ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേനെ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു എന്ന ഗുണവുമുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഈ ഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള [[അമിതവണ്ണം]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പ്രമേഹം]], [[രക്ത സമ്മർദ്ദം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[കാൻസർ|കാൻസർ,]] [[യോനീ വരൾച്ച]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും പിന്നീട് ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യകാല ജീവിതം നയിക്കുവാനും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു സാധിക്കുന്നു. കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നതും, പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും, ഒരു ഡോക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി ചികിത്സ സ്വീകരിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അകറ്റും. എന്നിരുന്നാലും കൃത്യമായ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ അഭാവത്താലും സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണവും വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന മധ്യ വയസ്ക്കരായ സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ ഇന്ത്യയിൽ കുറവാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzi80hnA4A.K7B3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863075/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.themenopausecharity.org%2f2021%2f04%2f24%2fexercise-advice%2f/RK=2/RS=vnyrdNm.oBWUGAGZqLEXFmeXWkg-|title=Exercise Advice for Women in Perimenopause and Menopause|website=www.themenopausecharity.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhF9Ehn8HE_kzJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863173/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpubmed.ncbi.nlm.nih.gov%2f26382311%2f/RK=2/RS=TjhNF9VspQzSZ87EalzCsuGv0sA-|title=Menopause and exercise - PubMed|website=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == വ്യായാമവും ജിംനേഷ്യവും == ശാസ്ത്രീയമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നതിനോ, കായിക പരിശീലനങ്ങൾക്കായോ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[ജിംനേഷ്യം]] (Gymnasium) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ജിം (Gym). അത്യാധുനിക രീതിയിൽ വിപുലമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ജിംനേഷ്യങ്ങൾ ഹെൽത്ത് ക്ലബുകൾ, ഫിറ്റ്നസ്സ് സെന്ററുകൾ, ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് സെന്ററുകൾ എന്നീ പല പേരുകളിലും അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയമായി പരിശീലനം സിദ്ധിക്കപ്പെട്ട വിദഗ്ദരായ മികച്ച ‘രജിസ്റ്റർഡ് ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് പ്രൊഫഷണൽ ട്രെയിനർ’മാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഇത്തരം ജിമ്മുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനുവേണ്ടി പ്രത്യേക പ്രൊഫഷണൽ കോഴ്സുകൾ തന്നെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റികൾ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്തുന്നുണ്ട്. മാത്രമല്ല, വിദഗ്ദരായ ഫിസിയോതെറാപിസ്റ്റുകളുടെ സേവനവും പല ജിമ്മുകളിലും ലഭ്യമാണ്. ഇവിടെ ഡംബെൽ, ബാർബെൽ തുടങ്ങിയ ഫ്രീ വെയ്റ്റ് സാമഗ്രികളും ട്രെഡ് മിൽ, എല്ലിപ്റ്റിക്ക് ട്രെയിനർ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണവും ശാസ്ത്രീയവുമായ ആധുനിക വ്യായാമ യന്ത്രങ്ങളും സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzk9EhnO.I.8Y13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863332/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.fitnessfirst.co.uk%2fblog%2fthe-ultimate-beginners-guide-to-the-gym/RK=2/RS=hyoXSomdpKXvttgxs3Ig7jm5pDM-|title=www.fitnessfirst.co.uk|website=www.fitnessfirst.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABKQ9UhnzhgAsgp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863505/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fGym/RK=2/RS=heTWYM2pkLpCdVBYsdaGa7EMd5s-|title=GymGym - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കായികം]] [[വർഗ്ഗം:ശാരീരിക വ്യായാമം]] fphcxok2jxdeezwuflslkw0vbkvxwed 4643773 4643772 2026-07-05T11:01:04Z Vishkailas 214655 /* ആർത്തവവിരാമവും വ്യായാമവും */ 4643773 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Physical exercise}} [[Image:Soldier running in water.jpg|thumb|right|200px|ഒരു ദീർഘദൂര ഓട്ടമത്സരത്തിൽ നിന്ന്]] [[പ്രമാണം:Aymane benbouzid.jpg|thumb|ഒരു [[ബോഡിബിൽഡിങ്ങ്|ബോഡിബിൽഡർ]] വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു.]] ശാരീരികക്ഷമതയും [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യവും]] ഫിറ്റ്നസും ‌ചിലപ്പോൾ ശരീര സൗന്ദര്യവും വച്ചുപുലർത്താനായി ചെയ്യുന്ന കായികാഭ്യാസങ്ങളാണ് '''വ്യായാമം'''. ആംഗലേയത്തിൽ എക്സ്സെർസൈസ് (Exercise). മുതിർന്നവർ ദിവസേന കുറഞ്ഞത് മുപ്പത് മിനുട്ട് നേരവും കുട്ടികൾ ഒരു മണിക്കൂറും വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടത് ആരോഗ്യം, ശാരീരിക ക്ഷമത എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ് എന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) പറയുന്നു. പലരും പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നു. [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ|ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങളെ]] നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി, [[ആരോഗ്യം]] നിലനിർത്തുന്നതിനായി, ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനായി, പേശികൾ ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, യുവത്വം നിലനിർത്താനായി, [[അമിതവണ്ണം]], കുടവയർ തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കുന്നതിനായി, മാനസികമായ ഉല്ലാസവും ഊർജസ്വലതയും നിലനിർത്തുന്നതിനായി, [[മാനസിക സമ്മർദം]] കുറയ്ക്കാൻ, കായികരംഗത്തെ മികവിനായി, ശരീരഭാരം കൂട്ടുകയോ കുറക്കുകയൊ ചെയ്യുന്നതിനായി, തൊഴിൽ രംഗത്തെ മികവിനായി (ഉദാഹരണത്തിന്: സിനിമ, പോലീസ്, പട്ടാളം പോലെയുള്ള ജോലികൾ), [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]] മെച്ചപ്പെടുത്താനായി, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] ഹോർമോൺ ഉത്പാദനം നിലനിർത്താൻ എന്നിങ്ങനെ പല ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരുണ്ട്. സാധാരണ രീതിയിൽ വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ മടുപ്പ് ഉളവാകുന്നവർക്ക്‌ [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ, കളികൾ തുടങ്ങിയവ ശീലമാക്കാവുന്നതാണ്. ലളിതവും മടുപ്പുളവാക്കാത്തതും ആനന്ദകരമായ സംഗീതത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടുകൂടിയതുമായതിനാൽ സുംബ ഡാൻസ് ഫിട്നസിംഗ് ഇന്ന് ഏറെ ജനപ്രീതി നേടിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ സ്ത്രീകൾ ചെറിയ പ്രായം മുതൽക്കേ നൃത്തം അഭ്യസിക്കുന്ന രീതി കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhM7khnL_E.ojh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861644/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.who.int%2fnews-room%2ffact-sheets%2fdetail%2fphysical-activity/RK=2/RS=rfEmxPYNnrMz.kEbgHwtbZc8YvA-|title=Physical activity - World Health Organization (WHO)|website=www.who.int}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == വിവിധ തരം വ്യായാമങ്ങൾ == ശാരീരിക വ്യായാമങ്ങൾ അവ മനുഷ്യ ശരീരത്തിലേൽപ്പിക്കുന്ന ഫലത്തെ ആസ്പദമാക്കി പൊതുവെ മൂന്ന് വിധമാണുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/heart/obesity/phy_active.pdf|title=Your Guide to Physical Activity|accessdate=March 2011|year=2007|publisher=The National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)|format=NHLBI produced publications: Color|coauthors=U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health, National Heart, Lung, and Blood Institute}}</ref> * സന്ധികളുടേയും പേശികളുടേയും ചലനങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന [[സ്ട്രെച്ചിങ്ങ്]] പോലുള്ള '''ഫ്ലെക്സിബിലിറ്റി വ്യായാമങ്ങൾ'''.<ref>O'Connor, D., Crowe, M., Spinks, W. 2005. Effects of static stretching on leg capacity during cycling. ''Turin, 46''(1), 52–56. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> [[യോഗാഭ്യാസം]] ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. * [[സൈക്ലിങ്ങ്]], [[നീന്തൽ]], [[വേഗത്തിലുള്ള നടപ്പ്]], [[ഓട്ടം]], [[പടി കയറൽ]], [[സ്കിപ്പിംഗ്]], [[ടെന്നീസ്]], [[ഫുട്ബോൾ]], [[ബാഡ്മിന്റൺ]] കളിക്കൽ, [[നൃത്തം]] വിശേഷിച്ചു [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവ ഹൃദയധമ്നികളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന '''[[ഏറോബിക്സ്|ഏറോബിക്സ് വ്യായാമങ്ങൾ]]'''. ഹൃദയാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ഇവയെ കാർഡിയാക് വ്യായാമങ്ങൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ പരിശീലിക്കുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് വർധിക്കുകയും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുകയും വിയർക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് സ്വാഭാവികം.<ref>Wilmore, J., Knuttgen, H. 2003. Aerobic Exercise and Endurance Improving Fitness for Health Benefits. ''The Physician and Sportsmedicine, 31''(5). 45. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> * താത്കാലികമായി പേശികൾക്ക്, അസ്ഥികൾക്ക് ശക്തി പകരുന്ന വെയ്റ്റ്ലിഫ്റ്റിങ്ങ് പോലുള്ള ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടുള്ള അനീറോവ്യായാമങ്ങൾ. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌ ചെയ്യുന്നവർ ഇത് പരിശീലിച്ചു കാണപ്പെടുന്നു. ജിംനേഷ്യത്തിൽ ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>de Vos, N., Singh, N., Ross, D., Stavrinos, T., et al. 2005. Optimal Load for Increasing Muscle Power During Explosive Resistance Training in Older Adults. ''The Journals of Gerontology, 60A''(5), 638–647. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.</ref> == വ്യായാമവും ആരോഗ്യവും == രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കുന്ന അത്ഭുതം എന്നാണ് ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ വ്യായാമത്തെ വിളിക്കുന്നത്. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ|രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ]] ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും, രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, [[കാൻസർ]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[പ്രമേഹം]], [[പൊണ്ണത്തടി]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[ഫാറ്റി ലിവർ]], അമിത [[രക്താതിമർദ്ദം|രക്താതിമർദ്ദം,]] [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ|അമിത കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[പിസിഒഡി]], [[വന്ധ്യത]], [[വിഷാദരോഗം]], [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വന്ധ്യത]] തുടങ്ങിയ [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ]] വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും അവയെ നല്ലൊരു ശതമാനംവരെ അവയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമം ആരൊക്കെ ചെയ്യണം?   ഫിറ്റ്നസ് കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്. - ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും ക്ഷമത (Cardio-respiratory fitness). - പേശികളുടെ ക്ഷമത അഥവാ ബലവും സ്ഥിരതയും (Muscle strength, endurance) - മെയ് വഴക്കം (Flexibility) <nowiki>:</nowiki>- ശരീരത്തിന്റെ ഘടന ( body composition ) അതായതു കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പേശികൾ ദൃഢമായ ശരീരം അഥവാ ഫാറ്റ് ലോസ് <nowiki>:</nowiki>- ന്യൂറോമോറ്റാറുകളുടെ പ്രവർത്തന ക്ഷമത... കായികമായ എന്തൊരു ജോലി ചെയ്യുമ്പോളും, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഓരോ ചലനങ്ങളും പേശികളുടെയും നാഡി ഞരമ്പുകളുടെ സമയോചിത ഇടപെടലുകൾ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് ആണ്. <nowiki>:</nowiki>- മുകൾ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ആണു. അതായത് കുട്ടികൾ,  മുതിർന്നവർ, സ്ത്രീകൾ,  മധ്യവയസ്കർ, പ്രായമാവായവർ തുടങ്ങിയ എല്ലാവർക്കും ആരോഗ്യത്തിനായി ഇത്രയും കാര്യങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. അപ്പോൾ എല്ലാവരും മുമ്പത്തെ പോസ്റ്റകളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പോലെ എല്ലാ വ്യായമങ്ങളും ചെയ്യണം ഇവക്ക് പുറമെ. ... <nowiki>:</nowiki>- Balance and coordination ( പ്രായമായവർക്കും തലച്ചോറിനോ നട്ടെല്ലിനോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കും അത്യാവശ്യമായ പരിശീലനം. <nowiki>:</nowiki>- പവർ (Power) അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് പവർ ട്രെയിനിങ് അവിഭാജ്യ ഘടഖമാണ്. <nowiki>:</nowiki>- വേഗത (Speed) വേഗത ആവശ്യമുള്ള അത്‌ലറ്റ്കൾക്ക് അതിനുള്ള ട്രെയിനിങ് . <nowiki>:</nowiki>- അപകടം മൂലമോ സ്ട്രോക് മൂലമോ ക്ഷതം സംഭവിച്ചവർക്കുള്ള പുനരാധിവാസം (Post traumatic rehabilition) <nowiki>:</nowiki>-പേശികളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ കാരണമായുള്ള നടു വേദന (Back pain), മുട്ട് വേദന ( knee pain), തോൾ വേദന തുടങ്ങിയവ. ഫിറ്റ്നസ് ട്രെയിനിങ് കൊണ്ടുള്ള പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ എന്തൊക്കെ എന്ന് നോക്കാം 1:- ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനക്ഷ്മത വര്ധിക്കുന്നു. 2:-ഹൃദയ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളും ജീവിത ശൈലി രോഗങ്ങൾ ആയ പ്രമേഹം തുടങ്ങിയവയുടെ നിയന്ത്രണം. 3:-അസുഖങ്ങള് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. 4:- വീഴ്ച കാരണം അപകടം പറ്റാൻ ഉള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു. (ബാലൻസ് ട്രെയിനിങ്ങും ന്യൂറോമോട്ടോർ ട്രെയിനിങ്ങും പ്രായമായവരിലും വീഴ്ചയുടെ ആഘാതം കുറക്കുന്നു). വീണാലും എല്ലുകൾക്കും പേശികൾക്കും വലിയ ക്ഷതം കേൾക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുന്നു 5:-ശരീരത്തിന്റെ മെറ്റബൊളീസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 6:- എല്ലുകളുടെ ബലം വർധിപ്പിക്കുന്നു. 7:- അമിതവണ്ണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു 8:-വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ, മാനസിക സമ്മർദം (Depression, anxeity, stress) തുടങ്ങിയവ കുറക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. 9:-നല്ല ഉറക്കം, ആത്മവിശ്വാസം തുടങ്ങിയവ ലഭിക്കുന്നു.. അങ്ങനെ ഒരുപാടു ആരോഗ്യകരമായ നേട്ടങ്ങൾ വ്യായാമം കൊണ്ട് ഉണ്ട്. അപ്പോൾ ഇത്രയും നേട്ടങ്ങൾ ആവശ്യമുള്ള എല്ലാവരും ചിട്ടയായി വ്യായാമം ചെയ്യണം. വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തികൾ മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ ചുറുചുറുക്കോടെ കാണപ്പെടുകയും ഇത്തരക്കാരിൽ നടുവേദന, കഴുത്തുവേദന പോലെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ കുറഞ്ഞിരിക്കുകയും, ദീർഘകാലം ചെറുപ്പമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പേശികളും അസ്ഥികളും ബലപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഗുണം വളരെയധികമാണ്. വാർധക്യത്തിലും ചുറുചുറുക്കോടെ ആരോഗ്യത്തോടെയിരിക്കാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു. വ്യായാമത്തിന്റെ ഗുണം മിക്കവാറും എല്ലാ അവയവങ്ങൾക്കും ലഭിക്കുന്നു. ശരീരത്തിലെത്തുന്ന അമിതമായ കൊഴുപ്പ്, ഉപ്പ്, ഊർജം അഥവാ പഞ്ചസാര, [[രക്താതിമർദ്ദം]] എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുവാനും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്തുവാനും ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങളെ ചെറുക്കുവാനും ഏറെ ഫലപ്രദമാണ് ശാരീരികമായ വ്യായാമം. ആരോഗ്യകരവും പോഷക സമൃദ്ധവുമായ ഭക്ഷണ ക്രമീകരണത്തിനൊപ്പം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് വ്യായാമം ഇത്തരത്തിൽ പൂർണ്ണമായ ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നത്. അതിനായി പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, മത്സ്യം, മുട്ട, കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം എന്നിവ ആഹാരത്തിൽ കൃത്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇവ വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, പ്രോട്ടീൻ, ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് എന്നിവയുടെ കലവറയാണ്. ഇത് ആരോഗ്യം, രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ഫിറ്റ്നസ് എന്നിവ വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഹൃദയം, തലച്ചോർ എന്നിവയുടെ ശരിയായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വ്യായാമം ഒഴിച്ചു കൂടാനാവാത്തതാണ്. സ്തനം, പ്രോസ്ട്രേറ്റ്, വൻകുടൽ, ശ്വാസകോശം, കരൾ തുടങ്ങിയവയെ ബാധിക്കുന്ന കാൻസർ രോഗത്തെ പോലും വ്യായാമം തടയുന്നതായി പഠനങ്ങളുണ്ട്. രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചവർ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരുടെ നിർദേശ പ്രകാരം മാത്രം അഭികാമ്യമായ വ്യായാമം തെരെഞ്ഞെടുക്കുക. <ref>{{cite doi|10.1056/NEJM200007063430103}}</ref><ref>Hu., F., Manson, J., Stampfer, M., Graham, C., et al. (2001). Diet, lifestyle, and the risk of type 2 diabetes mellitus in women. ''The New England Journal of Medicine, 345''(11), 790–797. Retrieved October 5, 2006, from ProQuest database.''</ref> == വ്യായാമവും മാനസികാരോഗ്യവും == വ്യായാമം മാനസികാരോഗ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം സന്തോഷവാനായിരിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ഇത് ചെയ്യുമ്പോൾ സന്തോഷകരമായ ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനം വർധിക്കുന്നു. ഒപ്പം മികച്ച ശാരീരികക്ഷമത പ്രദാനം ചെയ്യുകയും കാര്യങ്ങളെ നല്ല രീതിയിൽ നോക്കിക്കാണുവാനും നല്ല ഉറക്കം ലഭിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.<ref name=MD>{{cite web |url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/physical+exercise |title=Exercise|publisher=medical-dictionary.thefreedictionary.com }} In turn citing: Gale Encyclopedia of Medicine. Copyright 2008. Citation: ''"Strengthening exercise increases muscle strength and mass, bone strength, and the body's metabolism. It can help attain and maintain proper weight and improve body image and self-esteem"''</ref> "ആരോഗ്യമുള്ള ശരീരത്തിലേ ആരോഗ്യമുള്ള മനസുമുള്ളൂ" എന്ന ചൊല്ല് കേട്ടിട്ടില്ലേ. ചെറുപ്പകാലങ്ങളിലെ [[വിഷാദരോഗം]] ഒരു ആഗോള പ്രതിഭാസമായി വളർന്നുവരികയാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/facts/obesity/en/ |title=WHO: Obesity and overweight |publisher=who.int}}</ref> കുട്ടികളിലും മുതിർന്നവരിലും വിഷാദമകറ്റാൻ, ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കാൻ വ്യായാമം ഒരു പരിധിവരെ സഹായിക്കുന്നു. നിത്യജീവിതത്തിലെ പലവിധ മാനസിക സംഘർഷങ്ങൾ, [[മാനസിക സമ്മർദം]] തുടങ്ങിയവ അതിജീവിക്കാൻ ഇതവരെ സഹായിക്കുന്നു. == ശരീരസൗന്ദര്യവും ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥയും നിലനിർത്താൻ == ശാരീരിക വ്യായാമം പേശികളെ ബലപ്പെടുത്തുകയും കുടവയർ കുറക്കുകയും, ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുകയും, ഇത് ശരീര സൌന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോഡി ബിൽഡിംഗ്‌, ഫിറ്റ്നസ്, സിനിമ-സീരിയൽ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ സൗന്ദര്യ രഹസ്യവും മറ്റൊന്നല്ല. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് വളർച്ചാ ഹോർമോൺ (Growth hormone), പുരുഷ ഹോർമോണായ [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]], സ്ത്രീ ഹോർമോൺ ആയ [[ഈസ്ട്രജൻ]] തുടങ്ങിയവയുടെ അളവ് മെച്ചപ്പെടാൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ സ്‌ട്രെസ് ഹോർമോൺ ആയ കോർട്ടിസോൾ മുതലായവ കൃത്യമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതവരുടെ യവ്വനവും ചുറുചുറുക്കും ശരീര സൗന്ദര്യവും നിലനിർത്തുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവ ക്രമക്കേടുകൾ അകറ്റാനും, ശരീര സൗന്ദര്യവും, ആരോഗ്യവും ഉണ്ടാകാനും വ്യായാമം സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABIE70hn2Kk_3Qp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861829/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.americansportandfitness.com%2fblogs%2ffitness-blog%2fredefine-your-appearance-the-surprising-role-of-exercise/RK=2/RS=kl8_pjtlkv06YPO2emkKExIoG9k-|title=Redefine Your Appearance: The Surprising Role of Exercise - ASFA|website=www.americansportandfitness.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികവും പ്രത്യുത്പാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന് == കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം|ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യത്തിന്]] സഹായകരമാകുന്നു എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അതിനാൽ സന്തോഷകരമായ ലൈംഗികജീവിതത്തിന് വ്യായാമം മുതൽക്കൂട്ടാണെന്ന് പറയാം. വ്യായാമം ലൈംഗികാവയവങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്ന ഹോർമോണിന്റെ ഉത്പാദനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മാത്രമല്ല ഇത് ശരീര സൗന്ദര്യവും ആകർഷകത്വവും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുരുഷന്മാരിൽ [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്|ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്,]] [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]], [[വജൈനിസ്മസ്]] [[യോനീസങ്കോചം|(യോനീസങ്കോചം)]] പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ല, ഇത് [[വന്ധ്യത|വന്ധ്യതയും]] ചെറുക്കുന്നു. മധ്യവയസ്ക്കരായ പുരുഷന്മാരിൽ [[ആൻഡ്രോപോസ്]], 45-55 വയസുള്ള സ്ത്രീകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളെ ചെറുക്കുവാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ലളിതമായ [[കെഗൽ വ്യായാമം]] പരിശീലിക്കുന്നത് ചുമക്കുമ്പോഴും, തുമ്മുമ്പോഴും അറിയാതെ മൂത്രം പോകുന്ന അജിതേന്ദ്രിയത്വം എന്ന അവസ്ഥയ്ക്കും, [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[വജൈനിസ്മസ്]] ഉൾപ്പടെയുള്ള ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഒരു പരിധിവരെ പരിഹാരമാണ്. മേല്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർ ഒരു വിദഗ്ദ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടുന്നത് ഏറ്റവും അഭികാമ്യം ആയിരിക്കും<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_v1Z3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fheal-the-mind-to-heal-the-body%2f202101%2fsurprising-benefits-of-physical-exercise-on-sex-and/RK=2/RS=mxad_h8cuAxozGqZke6BhkVhujI-|title=Surprising Benefits of Physical Exercise on Sex and Orgasms|website=www.psychologytoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjN270hn00A_yFZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732861943/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpmc.ncbi.nlm.nih.gov%2farticles%2fPMC5963213%2f/RK=2/RS=Qkfc4z.UDrw17u6dJcbxLSOdgzo-|title=An investigation of the relationship between physical fitness|website=pmc.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ഭക്ഷണവും വ്യായാമവും == ചിട്ടയായ വ്യായാമത്തോടൊപ്പം പോഷകസമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായ ഫലം നൽകും. അതിനായി [[മുട്ട]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ [[മാംസം]], [[മത്സ്യം]], അധികം പഴുക്കാത്ത [[പഴങ്ങൾ]], [[പച്ചക്കറികൾ]], ഇലക്കറികൾ, പരിപ്പുവർഗങ്ങൾ, [[യോഗർട്ട്]], [[ഓട്സ്]], [[കൂൺ]], കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ പാൽ (Skimmed or Semi skimmed milk), നട്സ് മുതലായ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ഏറെ ഗുണകരമാണ്. ഇതുവഴി പ്രോട്ടീൻ അഥവാ [[മാംസ്യം]], ഫൈബർ, [[വിറ്റാമിനുകൾ]], [[ധാതുക്കൾ]], [[ഒമേഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ്]] എന്നിവ ശരീരത്തിന് ലഭിക്കുന്നു. ഇത് രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, [[ആരോഗ്യം]], [[ഫിറ്റ്നസ്]] എന്നിവ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ്. പ്രോട്ടീൻ ലഭ്യമാക്കാൻ മുട്ടയുടെ വെള്ള, കോഴി ഇറച്ചി പോലെയുള്ള കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം, മത്സ്യം, പയർ, കടല, പരിപ്പ് വർഗ്ഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കാം. അമിതമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. കൃത്യമായ അളവിൽ പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം കഴിക്കുക. [[സാലഡ്]] പോലെയുള്ളവ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക. മാത്രമല്ല, അമിത അളവിൽ ഉപ്പ്, മധുരം, എണ്ണ, കൊഴുപ്പ്, അന്നജം, പഞ്ചസാര എന്നിവ അടങ്ങിയ അനാരോഗ്യകരമായ ആഹാരം കുറയ്ക്കുകയും വേണം. അതിനായി വെളുത്ത അരിയുടെ [[ചോറ്]], [[ചപ്പാത്തി]], [[ബിരിയാണി]], വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, എണ്ണ പലഹാരങ്ങൾ, മധുര പലഹാരങ്ങൾ, [[പഞ്ചസാര]], കൊഴുപ്പേറിയ ചുവന്ന മാംസം, [[പായസം]], [[അച്ചാറ്]], കൊഴുപ്പ് കൂടിയ പാൽ എന്നിവ കുറച്ചു മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. ഇവയുടെ അമിതമായ ഉപയോഗം മാരക രോഗങ്ങൾ, അമിതവണ്ണം, ഹോർമോൺ തകരാറുകൾ, കുടവയർ, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം വ്യായാമക്കുറവ്, അതിമദ്യാസക്തി, [[പുകവലി]] തുടങ്ങിയ ലഹരി ഉപയോഗം കൂടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആരോഗ്യം താറുമാറാകാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ഇടനേരങ്ങളിൽ പലഹാരങ്ങൾക്ക് പകരം പഴങ്ങൾ, നട്സ് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. വറുത്തതും പൊരിച്ചതും കുറച്ച് പകരം കറി വച്ച മത്സ്യം, കറി വച്ച കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ ഇറച്ചി, പുഴുങ്ങിയ മുട്ട, പച്ചക്കറി സാലഡ്, പച്ചക്കറി സൂപ്പ് പോലെയുള്ള വിഭവങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ഗുണകരമാണ്. വെള്ള ചോറിന്റെയും ബിരിയാണിയുടേയും ചപ്പാത്തി മുതലായവയെയും അളവ് കുറയ്ക്കേണ്ടതും ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. തവിട് അടങ്ങിയ മുഴുധാന്യങ്ങൾ കൃത്യമായ അളവിൽ ഉപയോഗിക്കുക. ദിവസേന ആവശ്യത്തിന് വെള്ളം കുടിക്കേണ്ടതും അനിവാര്യമാണ്. പ്രഭാത ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുന്നതും രാത്രി വൈകി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതല്ല. പ്രഭാത ഭക്ഷണം അഥവാ ബ്രേക്ക്‌ ഫാസ്റ്റ് പോഷക സമൃദ്ധമായത് തന്നെ ആയിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിദഗ്ദ ഡയറ്റിഷ്യന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കൃത്യമായ അളവിൽ ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. മാതൃക പ്ലേറ്റ് (ഹെൽത്തി പ്ലേറ്റ് മോഡൽ): ഒരു പാത്രം അഥവാ പ്ലേറ്റിന്റെ പകുതി പച്ചക്കറി വിഭവങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ പച്ചക്കറി സാലഡുകൾ, മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം തവിട് അടങ്ങിയ ചോറ് (രണ്ട് സ്പൂൺ)/ ഗോതമ്പ്/ അന്നജം അടങ്ങിയ വിഭവം, ബാക്കി മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം പ്രോട്ടീൻ അടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ ഉദാഹരണത്തിന് മത്സ്യം/കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം/ മുട്ട/ പയർ വർഗ്ഗങ്ങൾ/ കടല തുടങ്ങിയവ ഏതെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാനും ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആരോഗ്യകരമായ ആഹാര രീതിയെ മാതൃകാ പ്ലേറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ചോറ് പോലെയുള്ള അന്നജത്തിന്റെ അളവ് കുറവും പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ കറികൾ കൂടുതലാണെന്നതും ശ്രദ്ദേയം പോഷകാഹാരത്തിലെ ശരിയായ അളവ് – ലളിതമായ കൈമാപന മാർഗ്ഗം. കൈ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് എളുപ്പത്തിൽ കണക്കാക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗം. പ്ലേറ്റിന്റെ വിഭജനം • 50% പച്ചക്കറികൾ – 2 മുഷ്ടി (Fist) • 25% പ്രോട്ടീൻ – കൈതളിരിന്റെ വലുപ്പം (Palm) • 25% കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് – കൈ കുഴിച്ച പിടി (Cupped hand) കൈമാപനങ്ങൾ • പച്ചക്കറികൾ = 1 മുഷ്ടി ≈ 1 കപ്പ് • പ്രോട്ടീൻ = കൈതളിരിന്റെ കനം & വീതി ≈ 3–4 oz • അന്നജ = കൈ കുഴിച്ച പിടി ≈ ½ കപ്പ് (വേവിച്ചത്) • കൊഴുപ്പ് (Fats) = വിരലിന്റെ അഗ്രം (Thumb tip) ≈ 1 ടേബിൾസ്പൂൺ നിങ്ങളുടെ കൈ തന്നെ ഒരു മാപിനിയാണ്. ശരിയായ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ആരോഗ്യം സ്വാഭാവികമായി കൈവരും. <ref>{{Cite web |url=http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |title=American Association of Kidney Patients, "Physical Activity and Exercise: The Wonder Drug" |access-date=2012-10-12 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927221329/http://www.aakp.org/aakp-library/Physical-Activity-and-Exercise/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2868602/ National Center for Biotechnology Information, "The miracle drug"]</ref> == ശാരീരികക്ഷമത വർധിക്കാൻ == കായികതാരങ്ങൾ കായികക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും വ്യായാമം ചെയ്യാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMG8Ehned8.ZpB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862087/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cdc.gov%2fphysical-activity-basics%2fbenefits%2findex.html/RK=2/RS=t4ai9VUbbnTuEL_gWJOwDRcX2YA-|title=Benefits of Physical Activity {{!}} Physical Activity Basics {{!}} CDC|website=www.cdc.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സ്ത്രീകൾ വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത == ഇന്ത്യയിൽ പൊതുവേ വീട്ടുജോലികൾ കാലങ്ങളായി സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടി നീക്കിവച്ച ശാരീരികാധ്വാനം ആവശ്യമായ പ്രവൃത്തികളാണെങ്കിലും ശാസ്ത്രീയമായി പറഞ്ഞാൽ അവർക്ക് ആവശ്യമായ ശാരീരിക വ്യായാമം ഇതുകൊണ്ട് മാത്രം ലഭിക്കാറില്ല. നമ്മുടെ ഹൃദയവും ശ്വാസകോശവും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടി വരുന്ന എയറോബിക് വർക്കൗട്ടുകളും, ഒപ്പം എന്തെങ്കിലും ഒരു റെസിസ്റ്റൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ഭാരം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങളുമാണ് പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ സ്ത്രീകൾക്കും ആവശ്യം. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് പലർക്കുമില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ഏറെ മുന്നിലാണ് എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അവർ ജിമ്മിൽ പോകാൻ മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ജിമ്മുകളിൽ സ്ത്രീ സാന്നിധ്യം പൊതുവേ കുറവാണ്. യാതൊരു വ്യായാമവും ചെയ്യാൻ താല്പര്യം ഇല്ലാത്തവർക്ക് [[നൃത്തം]], [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ തുടങ്ങിയവയെങ്കിലും ശീലമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഡംബെല്ലോ, ബാൻഡോ, മെഷീനോ പോലെ എന്തെങ്കിലും ഒരു ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന വ്യായാമങ്ങളാണ് റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് എന്ന് പറയുന്നത്. ഇവ സ്ത്രീകൾ ചെയ്യേണ്ടത് അവരുടെ ആരോഗ്യത്തിന് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ വ്യായാമം ചെയ്താൽ മസിലൊക്കെ വന്ന് ‘സ്‌ത്രണത’ ഇല്ലാണ്ടാവുമോ എന്നതാണ് പലരുടെയും ഒരു പ്രധാന ആശങ്ക. എന്നാൽ ഇത് തികച്ചും തെറ്റിദ്ധാരണ മാത്രമാണ്. സ്ത്രീകൾ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്താൽ ആരോഗ്യവും സൗന്ദര്യവും മെച്ചപ്പെടും എന്നതല്ലാതെ ‘സ്‌ത്രണത’ ഒരിക്കലും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. വാസ്തവത്തിൽ സ്ത്രീകൾ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് മസിലുകൾ ഉള്ളിൽ ബലം വയ്ക്കുകയും ഭംഗിയാവുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ അയഞ്ഞു തൂങ്ങി നിൽക്കുന്ന പല ശരീരഭാഗങ്ങളും കുറച്ച് മാസത്തെ വർക്കൗട്ടിനു ശേഷം ദൃഢമായി അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നത് കാണാം. ഈ ദൃഢത കൊണ്ട് നിത്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ആരോഗ്യകരമായ വ്യത്യാസം അനുഭവപ്പെടും. ഗ്യാസ് സിലിണ്ടർ മാറ്റുന്നതും, തേങ്ങ പൊട്ടിക്കുന്നതും മുതൽ ബസ്സിലും ട്രെയിനിലും കയറുമ്പോൾ ലഗേജ് എടുത്ത് വയ്‌ക്കുന്നതു വരെ നൂറുകണക്കിന് കാര്യങ്ങൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്ത്രീകൾക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാൻ എളുപ്പത്തിൽ സാധിക്കും. മറ്റൊന്ന്, പുരുഷശരീരവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വീതി കൂടിയ ഇടുപ്പെല്ലാണ് സ്ത്രീകൾക്ക്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ ‘ക്യു ആങ്കിൾ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തുടയെല്ലും കാൽമുട്ടും തമ്മിലുള്ള കോൺ അളവ് സ്ത്രീകളിൽ കൂടുതലായിരിക്കും. ഇക്കാരണത്താൽ കാൽമുട്ടിനു വരാവുന്ന പരിക്കുകളുടെ സാധ്യതയും കൂടും. മാത്രമല്ല, പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് കാൽമുട്ടിലെ പരിക്ക് വരാനുള്ള സാധ്യത സ്തീകൾക്ക് പത്തിരട്ടിയാണ്. ശരിയായ റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്ത് കാലിലെ മസിലുകളുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ പരിക്കുകൾ തടയാനുള്ള ഒരു പ്രധാനം പോംവഴി. അണ്ഡാശയത്തിൽ കുമിളകൾ വരുന്ന ‘പോളി സിസ്റ്റിക് ഓവേറിയൻ സിൻഡ്രോം (PCOS)’ എന്ന രോഗാവസ്ഥ ഇന്ന്‌ യുവതികളിൽ സർവസാധാരണമാണ്‌. ആർത്തവക്രമക്കേടും മുഖത്ത് അമിതരോമവളർച്ചയും മുഖക്കുരുവുമെല്ലാമായി തുടങ്ങുന്ന ഈ അവസ്‌ഥ [[വന്ധ്യത]], [[കാൻസർ]], [[പ്രമേഹം]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളിൽ പോലും ചെന്ന്‌ കലാശിച്ചേക്കാം. ഇത്‌ തടയാൻ വേണ്ട പ്രധാനകാര്യങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണം പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണവും മറ്റൊന്ന് ചിട്ടയായ വ്യായാമവുമാണ്‌. സ്ത്രീകളിൽ ഗർഭപാത്രവും മൂത്രസഞ്ചിയും താഴേക്ക് ഇറങ്ങിവരുന്നതിന്റെ സാധ്യത കുറയ്‌ക്കാനും കെഗൽ (Kegels) പോലെയുള്ള ചെറു വ്യായാമങ്ങൾക്ക് കഴിയും. പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് [[വിഷാദരോഗം]], കൂടാതെ മറ്റ് അനുബന്ധ അസുഖങ്ങളും വരാനുള്ള സാധ്യത സ്ത്രീകൾക്ക് രണ്ടിരട്ടി കൂടുതലാണ്. വിഷാദരോഗം വരാതെ തടയാനും, ഡിപ്രഷൻ വന്നാൽ അതിനുള്ള ചികിത്സ ഫലപ്രദമാവുന്നതിലും ജീവിതശൈലിക്ക്‌ വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്‌. റെസിസ്റ്റൻസ് വ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ ശരീരത്തിൽ ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സെറോട്ടോണിൻ (Serotonin), ഡോപമിൻ (Dopamine), നോർഎപിനെഫ്രിൻ (Nor epinephrine) തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ മാനസികാരോഗ്യം നിലനിർത്തുന്നതിന് ഏറെ സഹായിക്കുന്നവയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുകയും സമീകൃതാഹാരം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ‌വിഷാദരോഗം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയാനും, ഡിപ്രഷനിൽ നിന്നും കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പുറത്ത്‌ വരാനും സാധിക്കും. നന്നായി വ്യായാമം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയാലും, [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകൾ പുരുഷൻമാരേക്കാൾ കുറവായതിനാലും, താരതമ്യേന അല്പം കുറഞ്ഞ ശാരീരികക്ഷമത ഉള്ളവരായതുകൊണ്ടും സ്ത്രീകളിൽ ഫലം കണ്ടുതുടങ്ങാൻ കൂടുതൽ സമയമെടുക്കും. റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗ് പോലെ ശക്തി ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യായാമങ്ങളിലെ പ്രധാന ഘടകമായ ടൈപ് 2 മസിൽ ഫൈബറുകൾ സ്ത്രീകൾക്ക് ആനുപാതികമായി കുറവാണ് എന്നതും കാര്യങ്ങൾ അല്പം കൂടെ കഠിനമാക്കും. പുരുഷ മേൽക്കോയ്മയുള്ള യഥാസ്തിക സമൂഹങ്ങളിൽ ആൺകുട്ടികൾക്ക് ജിമ്മും, മസിലും, വർക്കൗട്ടുകളും അല്ലെങ്കിൽ ശാരീരിക അധ്വാനവും, കളികളും, കായിക മത്സരങ്ങളും മറ്റും ചെറുപ്പം മുതൽ സംഭാഷണങ്ങളിലും മറ്റും പരിചയം കാണുമെങ്കിൽ പെൺകുട്ടികൾ പൊതുവെ ഈ വിഷയങ്ങളിൽ പരിചയക്കുറവ് കാരണം തുടക്കക്കാരായാണ് വ്യായാമത്തിന്റെ മേഖലയിലേക്ക് കടക്കാറ്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് തന്നെ തുടക്കത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളും [[ഉത്‌കണ്ഠ]]യും മറ്റും മറികടക്കാനും ഇവർക്ക് കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യമായി വരാറുണ്ട്. [[പ്രസവം]], [[ആർത്തവവിരാമം]] തുടങ്ങിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും അവരുടെ ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ സ്ത്രീകൾക്ക് ശാരീരിക വ്യായാമം അത്യാവശ്യമാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ മുകളിൽ പറഞ്ഞ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെല്ലാം വരാനുള്ള സാധ്യത പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതലാണെന്ന് കാണാം. ഇത് പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള പോംവഴി കൃത്യമായ വ്യായാമവും ഭക്ഷണശീലങ്ങളുമാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABJ78EhnuEM_2kx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862204/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2ffitness%2fhow-female-hormones-affect-exercise-at-every-age/RK=2/RS=rdAaQcug2WdK4J00hzvPtfXyB_k-|title=How Female Hormones Affect Exercise — at Every Age - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgD8UhnEJ0.LpF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862340/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womenshealthmag.com%2ffitness%2fa34030549%2fstrength-training-benefits%2f/RK=2/RS=i.gPZHHB.RsiQppD8EMR.sFSWY0-|title=Strength Training Benefits For Women, Beyond Building Muscle|website=www.womenshealthmag.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMgu8khnryE_s0h3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862639/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwomensfitness.co.uk%2fworkouts%2f12-week-gym-workout-plan%2f/RK=2/RS=KBWFn5kS6G_cxtc704c8UKCxwCk-|title=12 week gym workout plan: cardio & strength training - Women|website=womensfitness.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == പ്രസവവും വ്യായാമവും == നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പൊതുവേ കണ്ടുവരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവശേഷമുള്ള നിർബന്ധിതവിശ്രമവും, ആ സമയത്ത് പല പേരുകളിൽ അമിതമായി കഴിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണവും സ്ത്രീകളുടെ [[ആരോഗ്യം]] തന്നെ താറുമാറാക്കാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവർക്ക് പ്രസവരക്ഷ എന്ന പേരിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അമിതമായ വിശ്രമം, ശരീരത്തിലെ മസിലുകളുടെ ബലക്ഷയവും, [[അമിതവണ്ണം]], [[നടുവേദന]] പോലെയുള്ള രോഗങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കും. ഗർഭിണിയാകും മുന്നേ ചിട്ടയായ വ്യായാമം ശീലിച്ചവർക്ക്, ഗർഭകാലത്തെ പല സങ്കീർണതകളും നിഷ്പ്രയാസം ഒഴിവാക്കാനും, പ്രസവാനന്തരം ആരോഗ്യം കൂടുതൽ നന്നായി നിലനിർത്താനും പറ്റും. [[പ്രസവം]] കഴിഞ്ഞ് തിരികെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള വ്യായാമങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം ആവശ്യത്തിന് ഭാരമെടുത്തുള്ള റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗാണ്. പലപ്പോഴും ഇക്കാര്യം പാടെ അവഗണിക്കുന്നത് കൊണ്ട് ശരീരത്തിൽ പോസ്ചർ ഇംബാലൻസുകൾ ഉണ്ടാവാനും അവ സ്ഥിരമാവാനും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം നശിക്കുവാനും സാധ്യതയുമുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_mih3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nhs.uk%2fconditions%2fbaby%2fsupport-and-services%2fyour-post-pregnancy-body%2f/RK=2/RS=ZO2TsMgUW0pOrp5CRNJnjJYhpQw-|title=Your post-pregnancy body - NHS|website=www.nhs.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.hjMV80hnVeo_rSh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732862870/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nct.org.uk%2finformation%2flabour-birth%2frecovery-birth%2fpostnatal-exercise-how-soon-can-i-start-again-after-baby/RK=2/RS=rvf63P1Etfz5620DXcWmI_U3TJE-|title=Postnatal exercise: how soon can I start again after a baby?|website=www.nct.org.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ആർത്തവവിരാമവും വ്യായാമവും == ഏകദേശം 45-55 വയസ് പിന്നിട്ട സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ് [[ആർത്തവവിരാമം]] അഥവാ മെനോപോസ് (Menopause) എന്ന്‌ പറയുന്നത്. ഓവറി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] എന്നി ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് കാര്യമായി കുറയുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ഈ പ്രായത്തിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] കുറവ് കാരണം സ്ത്രീകളിൽ എല്ല് തേയ്മാനം വരാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. അതുപോലെ തന്നെ [[വിഷാദം]], പെട്ടന്നുള്ള കോപം, സങ്കടം, ആത്മഹത്യ പ്രവണത തുടങ്ങിയ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളും; വർധിച്ച ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത, ശരീരത്തിൽ പെട്ടന്നുള്ള ചൂടും വിയർപ്പും, ക്ഷീണവും തളർച്ചയും, [[യോനീ വരൾച്ച]], അതുമൂലം [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയ ശാരീരിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുത്തേക്കാറുണ്ട്. ഭാരമെടുത്തുള്ള വ്യായാമങ്ങളും എല്ലിന്റെ ബലവും തമ്മിൽ വളരെയധികം ബന്ധമുണ്ട്. ഈ വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് മസിലുകൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ കൂടെ എല്ലുകളും സ്വാഭാവികമായി ശക്തിപ്പെടും എന്ന് മാത്രമല്ല, ബോൺ ഡെൻസിറ്റി കൂട്ടാനും റെസിസ്റ്റൻസ് ട്രെയിനിംഗിനു കഴിയും. ഇക്കാരണത്താൽ ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം കൂടുതലായി ഉണ്ടാക്കാനിടയുള്ള എല്ലുകളുടെ പൊട്ടൽ, ബലക്കുറവ്, തേയ്മാനം എന്നിവ ഒഴിവാക്കാൻ വ്യായാമത്തിലൂടെ സാധിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം കാൽസ്യം, വിറ്റാമിൻ ഡി, സിങ്ക്, പ്രോടീൻ തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തും. മേനോപോസ് മൂലമുള്ള ശാരീരികവും മാനസികവുമായ പല പ്രശ്നങ്ങളും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു ഒരുപരിധി വരെ നിയന്ത്രിക്കാവുന്നതാണ് എന്ന്‌ പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. ആർത്തവ വിരാമത്തിന് മുൻപേ കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നവരിൽ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ താരതമ്യേനെ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു എന്ന ഗുണവുമുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഈ ഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകളിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള [[അമിതവണ്ണം]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പ്രമേഹം]], [[രക്ത സമ്മർദ്ദം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[കാൻസർ|കാൻസർ,]] [[യോനീ വരൾച്ച]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും പിന്നീട് ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യകാല ജീവിതം നയിക്കുവാനും ശരിയായ വ്യായാമം കൊണ്ടു സാധിക്കുന്നു. കൃത്യമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നതും, പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും, ഒരു ഡോക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ തെറാപ്പി ചികിത്സ സ്വീകരിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ആർത്തവവിരാമത്തിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അകറ്റും. എന്നിരുന്നാലും കൃത്യമായ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ അഭാവത്താലും സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണവും വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന മധ്യ വയസ്ക്കരായ സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ ഇന്ത്യയിൽ കുറവാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzi80hnA4A.K7B3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863075/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.themenopausecharity.org%2f2021%2f04%2f24%2fexercise-advice%2f/RK=2/RS=vnyrdNm.oBWUGAGZqLEXFmeXWkg-|title=Exercise Advice for Women in Perimenopause and Menopause|website=www.themenopausecharity.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOMhF9Ehn8HE_kzJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863173/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpubmed.ncbi.nlm.nih.gov%2f26382311%2f/RK=2/RS=TjhNF9VspQzSZ87EalzCsuGv0sA-|title=Menopause and exercise - PubMed|website=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == വ്യായാമവും ജിംനേഷ്യവും == ശാസ്ത്രീയമായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നതിനോ, കായിക പരിശീലനങ്ങൾക്കായോ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[ജിംനേഷ്യം]] (Gymnasium) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ജിം (Gym). അത്യാധുനിക രീതിയിൽ വിപുലമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ജിംനേഷ്യങ്ങൾ ഹെൽത്ത് ക്ലബുകൾ, ഫിറ്റ്നസ്സ് സെന്ററുകൾ, ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് സെന്ററുകൾ എന്നീ പല പേരുകളിലും അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയമായി പരിശീലനം സിദ്ധിക്കപ്പെട്ട വിദഗ്ദരായ മികച്ച ‘രജിസ്റ്റർഡ് ഹെൽത്ത്‌ ആൻഡ് ഫിറ്റ്നസ് പ്രൊഫഷണൽ ട്രെയിനർ’മാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഇത്തരം ജിമ്മുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനുവേണ്ടി പ്രത്യേക പ്രൊഫഷണൽ കോഴ്സുകൾ തന്നെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റികൾ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്തുന്നുണ്ട്. മാത്രമല്ല, വിദഗ്ദരായ ഫിസിയോതെറാപിസ്റ്റുകളുടെ സേവനവും പല ജിമ്മുകളിലും ലഭ്യമാണ്. ഇവിടെ ഡംബെൽ, ബാർബെൽ തുടങ്ങിയ ഫ്രീ വെയ്റ്റ് സാമഗ്രികളും ട്രെഡ് മിൽ, എല്ലിപ്റ്റിക്ക് ട്രെയിനർ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണവും ശാസ്ത്രീയവുമായ ആധുനിക വ്യായാമ യന്ത്രങ്ങളും സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=Awr.pOzk9EhnO.I.8Y13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863332/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.fitnessfirst.co.uk%2fblog%2fthe-ultimate-beginners-guide-to-the-gym/RK=2/RS=hyoXSomdpKXvttgxs3Ig7jm5pDM-|title=www.fitnessfirst.co.uk|website=www.fitnessfirst.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLABKQ9UhnzhgAsgp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1732863505/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fGym/RK=2/RS=heTWYM2pkLpCdVBYsdaGa7EMd5s-|title=GymGym - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കായികം]] [[വർഗ്ഗം:ശാരീരിക വ്യായാമം]] meq0cutpbdm8ztca7gqqat226n8ejt4 0 233483 4643692 4287550 2026-07-04T21:38:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643692 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Focus Mall}} [[പ്രമാണം:Focus Mall,Calicut.jpg|250px|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|ഫോക്കസ് മാൾ]] [[കോഴിക്കോട്]] നഗരത്തിൽ മൊഫ്യൂസിൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡിന് സമീപത്തായി നിലകൊള്ളുന്ന ഷോപ്പിംഗ് മാളാണ് '''ഫോക്കസ് മാൾ'''. (2007). ധാരാളം വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. '''ഗ്രൗണ്ട് ഫ്ലോർ:''' ഫോക്കസ് ഹൈപ്പർമാർക്കറ്റ്, ട്രെൻ്റ്സ്, നൈക്, ലൂയിസ് ഫിലിപ്പ്, റാങ്ക്ലർ, ലീ, വൈൽഡ്ക്രാഫ്റ്റ്, എം ആൻഡ് ബി, അൻമോൾ, കളേർസ്, സിൽക്കി, ബ്ലാക്ക്ബെറീസ്, ഡോക് & മാർക്ക്, ലീവൈസ്, ടൈമെക്സ്, ടൈറ്റാൻ, റൈബാൻ, എയർടെൽ. '''ഒന്നാം നില:''' മാക്സ്, മ്ഹിർ, അലൻ സോള്ളി, വാൻ ഹ്യൂസെൻ, ഏരോ, സ്കള്ളേർസ്, സോഡിയാക്, ബോസ്സിനി, ഇൻഡിഗോ നാഷൻസ്, സ്പൈക്കർ,സീക്റെട്ട്സ്, ബേബി കെയർ. '''രണ്ടാം നില:''' റിലയൻസ് ഫൂട്ട്പ്രിൻ്റ്, കൈർ, യുണൈറ്റഡ് കളേർസ് ബെനെറ്റൺ, റിലയൻസ് ഡിജിറ്റൽ, ഫണ്മാക്സ് , ബേസിക്സ്, ജോൺ മില്ലർ, യൂസ്, അഫ്രീൻസ്, ഒറീലിയ, ലൈവ് ഇൻ, ജോക്കി, ഡെർബി, ഫാബിൻഡ്യ കോട്ടൺ. '''മൂന്നാം നില:''' പാർക്ക് അവന്യൂ, പോഗോ, ആർചീസ്, മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡ്, ദി യുവതി, വെൻഫീൽഡ്, പാരഗൺ, പിസ്സ കോർണർ, ഡി സി ബുക്സ്, ജോൺ പ്ലെയേർസ്, അർബൻ ടച്ച്, പീറ്റർ ഇംഗ്ലണ്ട്, വൈറ്റ് സാൾട്ട്, ഡെൽറ്റ, ഹൈലൈറ്റ് ബിൽഡേർസ്, 6D സിനിമ, കളർ പ്ലസ്, പാർക്സ്, കാഡ് സെൻ്റർ. ഈ മാൾ [[ഹൈലൈറ്റ്]] ബിൾഡേർസ് & ഡവലപ്പേർസിൻ്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്. അഞ്ച് നിലകളുള്ള ഈ മാളിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 2.5 ലക്ഷം ചതുരശ്ര അടിയാണ്. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == http://www.focusmall.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130608103515/http://focusmall.in/ |date=2013-06-08 }} {{stub}} [[വർഗ്ഗം:അപൂർണ്ണ ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഷോപ്പിങ് മാളുകൾ]] dcnglemoh9fwdlu0wjwu6tr629xzsio 0 235997 4643702 4614481 2026-07-05T00:16:05Z Vishkailas 214655 /* */ small and important part added 4643702 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sexual intercourse}} {{censor}} {{Hidden Image | image =Paul Avril - Les Sonnetts Luxurieux (1892) de Pietro Aretino, 2.jpg|caption=എഡ്വാർഡ്-ഹെൻറി അവ്രിൽ (1892) ചിത്രീകരിച്ച [[മിഷനറി പൊസിഷൻ|മിഷനറി പൊസിഷൻ പൊസിഷനിലുള്ള]] ലൈംഗികബന്ധം.}} പൊതുവേ ലൈംഗിക സുഖം, [[പ്രത്യുൽപ്പാദനം]] അല്ലെങ്കിൽ ഇവ രണ്ടിനും വേണ്ടി സ്ത്രീയുടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] പുരുഷന്റെ [[ലിംഗം]] പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശാരീരിക പ്രവർത്തനമാണ് ലൈംഗികബന്ധം'''.'' മനുഷ്യരുടെ അടിസ്ഥാനപരവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ ഒരാവശ്യം കൂടിയാണ് ലൈംഗികബന്ധം (അഥവാ ലൈംഗിക ആസ്വാദനം). ഇംഗ്ലീഷിൽ ‘സെക്ഷ്വൽ ഇന്റർകോർസ് (Sexual intercourse)’. മലയാളത്തിൽ ‘സംഭോഗം, വേഴ്ച, ഇണചേരൽ, മൈഥുനം, ബന്ധപ്പെടൽ’ തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെ. സ്നേഹ പ്രകടനം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷിൽ സെക്ഷ്വൽ ഇന്റർകോർസ് എന്നതിന് പകരം "ലവ് മേക്കിങ്" എന്നും പറയാറുണ്ട് (Love making). എന്നാൽ ലൈംഗികത എന്നത് ഏറെ ബ്രഹത്തായ അർഥതലങ്ങൾ ഉള്ള ഒരു കാര്യം കൂടിയാണ്. കുറേക്കൂടി വിപുലമായ തലങ്ങൾ ലൈംഗികത എന്ന പദം കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇത് ഒരാളുടെ ജന്മനായുള്ള ജൈവീക താല്പര്യങ്ങളുമായും വളരെയേറെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ഡെമി സെക്ഷ്വൽ ആയ ആളുകൾ മാനസികമായ അടുപ്പമുള്ള പങ്കാളിയുമായി ലവ് മേക്കിങ് എന്ന രീതി ആവും തെരെഞ്ഞെടുക്കുക എന്ന്‌ പറയാറുണ്ട്. [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരിൽ]] [[ഗർഭധാരണം|ഗർഭധാരണത്തിന്റെ]] പ്രാഥമിക രീതികളിൽ ഒന്നാണിത്. പുരുഷനിൽ നിന്ന് സ്ത്രീയിലേക്ക് [[ബീജം]] കൈമാറ്റം സാധിക്കുവാനായി മനുഷ്യരുൾപ്പെടെ പല ജീവിവർഗങ്ങളിലും ലൈംഗികബന്ധം [[പ്രത്യുൽപ്പാദനം|പ്രത്യുൽപാദനത്തിനുള്ള]] ഒരു ഉപാധിയായി വർത്തിക്കുന്നു. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ ലൈംഗിക താല്പര്യം ഉള്ള ജീവികളുടെ തലമുറ ആണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത് എന്ന്‌ പറയാം. ലൈംഗിക താല്പര്യം ഇല്ലാത്തവരുടെ തലമുറ നശിച്ചു പോയതായി കാണാം. എങ്കിലും ലൈംഗികത എന്നതിന് മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ പല തലങ്ങളുമുണ്ട്. ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ രണ്ട് പങ്കാളികൾക്കും സാധാരണയായി സുഖകരമായ സംവേദനങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുകയും [[രതിമൂർച്ഛ|രതിമൂർച്ഛയിൽ]] എത്തുകയും ചെയ്യും. ഈ പ്രക്രിയയിൽ [[ബാഹ്യകേളി|ബാഹ്യകേളി അഥവാ ഫോർപ്ലേ,]] [[ലിംഗം|ലിംഗത്തിന്റെ]] [[ഉദ്ധാരണം]], [[യോനി|യോനിയിലെ]] [[രതിസലിലം|ലൂബ്രിക്കേഷൻ അഥവാ നനവ്]], ചലനങ്ങൾ, [[സ്ഖലനം]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അടുപ്പം പ്രകടിപ്പിക്കാനും വൈകാരിക ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താനും ആനന്ദകരമായ സുഖം അനുഭവിക്കാനുമുള്ള ഒരു മാർഗമായി കൂടി ലൈംഗികബന്ധം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികതയുമായി ബന്ധപെട്ടു [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം|ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം (Sexual and Reproductive Health),]] [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം]] തുടങ്ങിയവ അതിപ്രധാനമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD5lNItlXBwtwkZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703650534/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fHuman_sexuality/RK=2/RS=U_sQuOEbS9ZmbLNl4cvj7zQedgA-|title=Human sexuality - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD5lNItlXBwt0UZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703650534/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.betterhealth.vic.gov.au%2fhealth%2fhealthyliving%2fSexuality-explained/RK=2/RS=.dzNmsF4xyvDfGc98iSgoqgTo_w-|title=Sexuality explained - Better Health Channel|website=www.betterhealth.vic.gov.au}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗിക ബന്ധവും വിവിധ ഘടകങ്ങളും == ജീവിവർഗങ്ങളിൽ സ്വാഭാവികമായി കാണപ്പെടുന്ന അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദനയാണ് ലൈംഗികത അഥവാ സെക്ഷ്വാലിറ്റി (Sexuality). ഇതവരുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. സാമൂഹികവും മാനസികവും ജനിതകപരവുമായ മറ്റനേകം ഘടകങ്ങളുമായും ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജെൻഡറുമായി ഇത് വളരെധികം ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. ലൈംഗികതക്ക് ഒരു കൃത്യമായ നിർവചനം നൽകുക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമാണ്. പ്രത്യുത്പാദനത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമല്ല സന്തോഷത്തിനും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കാനും ആസ്വാദനത്തിനും കൂടിയാണ് മനുഷ്യർ ഏറിയപങ്കും ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാറുള്ളത്. അതിനാൽ ലൈംഗികത മനുഷ്യരുടെ സന്തോഷവും മാനസിക ആരോഗ്യവുമായി ഏറെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167268115000050|title=|access-date=2022-05-19}}</ref> സന്തോഷകരമായ ലൈംഗികജീവിതം ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിനും ഗുണകരമാകുന്നു. എൻഡോർഫിൻസ്, [[ഓക്സിടോസിൻ|ഓക്‌സിടോസിൻ]] മുതലായ ഹോർമോണുകളുടെ ഉത്പാദനം സന്തോഷത്തിന് കാരണമാകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.healthline.com/health/happy-hormone|title=Happy Hormones: What They Are and How to Boost Them|access-date=2022-05-19}}</ref> ഒരു വ്യക്തിയുടെ ലൈംഗികപരമായ മനോഭാവം, താല്പര്യങ്ങൾ, പെരുമാറ്റം ഇവയെല്ലാം ചേർന്നതാണ് ആ വ്യക്തിയുടെ ലൈംഗികത. ലൈംഗികതക്ക് ജൈവപരവും, വൈകാരികവും, സാമൂഹികവും, രാഷ്ട്രീയപരവുമായ വിവിധ തലങ്ങളുണ്ട്. കേവലം ലൈംഗിക പ്രക്രിയ മാത്രമല്ല ഇതിൽ വരിക. മറിച്ചു ലിംഗത്വം (Gender), ലിംഗ വ്യക്തിത്വം (Gender identity), ജെൻഡർ റോൾസ്, ലൈംഗിക ആഭിമുഖ്യം, ബന്ധങ്ങൾ, പരസ്പര ബഹുമാനം, പ്രത്യുൽപാദനം, ലൈംഗിക ആരോഗ്യം തുടങ്ങി വിവിധ വശങ്ങൾ ലൈംഗികതയുടെ ഭാഗമായി വരും. ചുരുക്കത്തിൽ ഒന്നിലേറെ ഘടകങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയും അതിൽ നിന്നും ഉയിർത്തുവരുന്ന വികാരങ്ങളും കൂടിച്ചേർന്നു സൃഷ്ടിക്കുന്ന ജൈവീകമായ വികാരമാണ് ലൈംഗികത. മറ്റൊരാളോട് തോന്നുന്ന ആകർഷണം, അതിൽ നിന്നും ഒരാളുടെ മനസ്സിലുണ്ടാകുന്ന ചോദനകൾ (സ്നേഹം), ഈ സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന രീതി (ആശയവിനിമയം, സ്പർശനം), ഏറ്റവും ഒടുവിലായി സ്നേഹത്തിന്റെ ബഹിസ്‌ഭുരണമായി ലൈംഗികബന്ധം നടക്കുന്നു. ജീവികളിലെ [[പ്രത്യുൽപ്പാദനം|പ്രത്യുദ്പാദനവും]] ആസ്വാദനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒന്നാണ് ലൈംഗികബന്ധം, മൈഥുനം, സംഭോഗം അഥവാ ഇണചേരൽ. സാധാരണ ഗതിയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കായ സെക്സ്, സെക്ഷ്വൽ ഇന്റർകോഴ്സ് എന്നി വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇതാണ് (Sexual Intercourse, Coitus).<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sexual_inetercourse|title=|access-date=2022-05-19}}</ref> ഇതുവഴി ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിലെ ജനിതക ഘടകങ്ങൾ പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് പകർന്നു കൊടുക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത ജനിതക പാരമ്പര്യമുള്ളവർ തമ്മിലുള്ള ഇണചേരൽ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു തലമുറയുടെ ഉത്പാദനത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇതാണ് മിശ്രവിവാഹിതരുടെ മക്കളിൽ പാരമ്പര്യരോഗങ്ങൾ കുറഞ്ഞു വരാൻ കാരണം.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4JdNYtlUFctZzd3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703650781/RO=10/RU=https%3a%2f%2fcptsdfoundation.org%2f2022%2f04%2f18%2fincest-and-genetic-disorders%2f/RK=2/RS=tbyzzKfBH0B0_MYORrzXf8j9c58-|title=Incest and Genetic Disorders {{!}} CPTSDfoundation.org|website=cptsdfoundation.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4JdNYtlUFctczd3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703650781/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.independent.co.uk%2fnews%2fscience%2finbreeding-study-uk-dna-university-queensland-biobank-genes-incest-a9091561.html/RK=2/RS=_rPR.x.M2O39eRGkBdphD1p8fPg-|title=Inbreeding - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4JdNYtlUFctdTd3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzgEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703650781/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.ncbi.nlm.nih.gov%2fpmc%2farticles%2fPMC5714504%2f/RK=2/RS=tfLLXfpKefwz3FRobhj1QizBVg4-|title=Genetics of Disorders of Sex Development - PMC|website=www.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ഇണചേരലിന്റെ പ്രാധാന്യം == ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇണചേരുക എന്ന വാക്കിന് 'സെക്ഷ്വൽ ഇന്റർകോഴ്സ്' എന്നതിന് പകരം "ലവ് മേക്കിങ്" എന്നും പറയാറുണ്ട് (Love making). 'നോ ലവ് നോ സെക്സ്, നോ സെക്സ് നോ ലവ്' തുടങ്ങിയ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെ. സ്നേഹം പ്രകടിക്കുന്ന കല എന്നൊക്കെ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. മറ്റ് ജൈവീക ചോദനകളിൽ നിന്നും ലൈംഗികബന്ധത്തിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത് അതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ആനന്ദം അഥവാ സുഖകരമായ അനുഭൂതി തന്നെയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb6JNotluXMrCHp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651081/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fblog%2fthe-future-intimacy%2f202107%2fwhat-couples-need-understand-about-passionate-sex/RK=2/RS=bnxVL1rY.uxuBn8kBbCGQcUdadM-|title=What Couples Need to Understand About Passionate Sex|website=www.psychologytoday.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNP3SNotl1qAq_3t3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651154/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.wikihow.com%2fMake-Great-Love/RK=2/RS=oTXYwftTUSFUIZjIvWb2mBx2PXY-|title=How to Make Great Love: 6 Steps (with Pictures) - wikiHow|website=www.wikihow.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഭൗതികമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണകളുടെ [[പ്രത്യുൽപ്പാദനാവയവം|ലൈംഗികാവയവങ്ങൾ]] തമ്മിലുള്ള കൂടിച്ചേരലാണ് (ലിംഗയോനി സമ്പർക്കവും തുടർന്നുള്ള ചലനങ്ങളും ചിലപ്പോൾ സ്ഖലനവും) വേഴ്ച എന്നിരിക്കിലും ലൈംഗികതക്ക് ശാരീരികബന്ധം എന്നതിലുപരിയായി പല തലങ്ങളുമുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD4qUYtlA2Av2Wh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657899/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.britannica.com%2fscience%2fsexual-intercourse/RK=2/RS=PsUaRjVDurU0jr6ChxpPeAd3Flg-|title=Sexual intercourse {{!}} Description & Facts {{!}} Britannica|access-date=2022-05-19|website=www.britannica.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "മനുഷ്യൻ ഭൂകമ്പങ്ങളെ അതിജീവിച്ചേക്കാം; മഹാമാരികളെയും രോഗപീഡകളെയും ദുരന്തങ്ങളെയും ആത്മദുഃഖങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചേക്കാം; പക്ഷേ കിടപ്പറയിലെ ദുരന്തംപോലെ അവനെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊന്നില്ല”. ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ലൈംഗികതയെ ഒരു പാപമായി കാണുന്ന സമൂഹങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4J0N4tlZyos7vB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzgEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651317/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.yourtango.com%2f2020336846%2fleo-tolstoy-quotes/RK=2/RS=iqhwKfV7i1Naz0DFmOxbZeNAUZs-|title=Best Leo Tolstoy Quotes About Life {{!}} YourTango|access-date=2022-05-19|website=www.yourtango.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb4QOItlEE4qDS53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651473/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2fbasics%2frelationships%2flove-and-sex/RK=2/RS=xR_Yu4Y.JtM3SJzTwSlsvOtC3qE-|title=The Psychology of Love: Theories and Facts {{!}} Psych Central|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികതയെ പറ്റിയുള്ള പഠനങ്ങൾ == വാത്സ്യായന മഹർഷി രചിച്ച കാമസൂത്രം, അനംഗരംഗ തുടങ്ങിയ പൗരാണിക ഭാരതീയ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ രതിയെപ്പറ്റി സമഗ്രമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcr_UYtllKUvPVp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703658112/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fKama_Sutra/RK=2/RS=mk4dpcnuwWdPUW3eiSI9cpfNGlo-|title=Kama_SutraKama Sutra - Wikipedia|access-date=|website=en.wikipedia.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcpRUotljqUtp0h3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703658193/RO=10/RU=https%3a%2f%2findianculture.gov.in%2febooks%2fsexual-life-ancient-india-study-comparative-history-indian-culture/RK=2/RS=cJT44E3ryM3oqP4q0H72t.VMNcA-|title=Sexual Life In Ancient India: A Study|website=indianculture.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കിൻസി, സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ് തുടങ്ങിയവരുടെ സംഭാവനകൾ ഈ മേഖലയെ ഏറെ വികസിപ്പിച്ചു. വില്യം മാസ്റ്റേഴ്സ്, വിർജിനിയ ജോൺസൻ എന്നിവർ നടത്തിയ ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണ പഠനങ്ങൾ ഈ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ മൂല്യവത്തായ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. മനുഷ്യരിലെ ലൈംഗിക പ്രതികരണങ്ങൾ, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെ പറ്റിയുള്ള ഇവരുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റുകയുണ്ടായി. ഹ്യൂമൻ സെക്ഷ്വൽ റെസ്പോൺസ് (Human Sexual Response), ഹ്യൂമൻ സെക്ഷ്വൽ ഇനാടിക്വസി (Human Sexual Inadequacy) എന്നിവ ഇവരുടെ ക്ലാസ്സിക്‌ ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ്. ഇവ മുപ്പതിൽ അധികം ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. കൂടാതെ ടെക്സ്റ്റ്ബുക്ക് ഓഫ് സെക്ഷ്വൽ മെഡിസിൻ (Textbook of Sexual Medicine), സെക്സ് ആൻഡ് ഹ്യൂമൻ ലവിങ് (Sex and Human Loving) തുടങ്ങിയവ ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി വരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD6dOItlx_ctEAl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651613/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.scientificamerican.com%2farticle%2fthe-new-science-of-sex-and-gender%2f/RK=2/RS=BESaURyjgKdiLwWgGa89qakfAFI-|title=The New Science of Sex and Gender {{!}} Scientific American|access-date=2022-05-19|website=www.scientificamerican.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD6dOItlx_ctDgl3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651613/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.apa.org%2fmonitor%2f2015%2f10%2fresearch-kinsey/RK=2/RS=4tRt0sl0LdDyvg5K6FtpjvOfd_Y-|title=Sex research at the Kinsey Institute|website=www.apa.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNP0rOYtlyLQsEZB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651755/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.britannica.com%2fbiography%2fMasters-and-Johnson/RK=2/RS=y3AxEPLaberWln1WyQW6EdzOeiI-|title=Masters and Johnson {{!}} Pioneers of Sex Therapy & Research|website=www.britannica.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലിംഗ-ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങളും ലൈംഗികതയും == ലൈംഗികബന്ധമെന്ന പദം എതിർലിംഗ അനുരാഗികൾ തമ്മിലും (Heterosexual) ലിംഗ-ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്ക് (LGBTQIA+) ഇടയിലുമുള്ള സ്നേഹത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ചെറിയ ഒരു സ്പർശനം പോലും പലർക്കും സുഖാനുഭൂതി നൽകുന്നു. നാഡീ ഞരമ്പുകൾ കൂടുതലുള്ള ലൈംഗികാവയവങ്ങളിലെ സ്പർശനം കൂടുതൽ ആനന്ദം നൽകുന്നു. ജീനുകളും, തലച്ചോറും, നാഡീവ്യവസ്ഥയും, ഹോർമോണുകളും ഇതിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb6jOYtluXMrLZ53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703651876/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.verywellmind.com%2fwhat-does-lgbtq-mean-5069804/RK=2/RS=yPVy2NUwuwX8W9.vYyAmSOReYfY-|title=What Does LGBTQIA+ Mean? - Verywell Mind|access-date=2022-05-19|website=www.verywellmind.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സാധാരണയായി എതിർലിംഗത്തിലുള്ളവരാണ്‌ ഇണകൾ ആയിരിക്കുക എങ്കിലും ഏതാണ്ട് 1500-റോളം ജീവിവർഗങ്ങളിൽ ഒരേ ലിംഗത്തിലുള്ളവ തമ്മിലും ലൈംഗികമായി ബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മനുഷ്യരിലും ഒരേ ലിംഗത്തിലുള്ളവർ തമ്മിൽ ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാറുണ്ട്. [[സ്വവർഗ്ഗലൈംഗികത|സ്വവർഗലൈംഗികത]] (Homosexuality), ഉഭയവർഗലൈംഗികത (Bisexuality) എന്നിവ പ്രകൃതിപരമായ ലൈംഗികതയുടെ ഭാഗമാണെന്നും ഇത് ജനതികമോ ജൈവീകമോ ആണെന്നും (Sexual orientation) ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. ഇക്കൂട്ടർ ലിംഗ-ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ (LGBTIQ) ഉൾപ്പെടുന്നു. മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രത്യേകത ഇവിടെ നിർണായകമാണ്. ബൗദ്ധികമായി മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്ന ആളുകളോട് മാത്രം താല്പര്യം തോന്നുന്നവരുണ്ട്. ഇവരെ സാപ്പിയോസെക്ഷ്വൽ (Sapiosexual) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPco8OotljqUtqUh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652029/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.verywellmind.com%2fwhat-does-it-mean-to-be-sapiosexual-5190425/RK=2/RS=Kp.qzqIjsRIY_Ytbz8LvOa13Avc-|title=What Does It Mean to Be Sapiosexual? - Verywell Mind|access-date=|website=www.verywellmind.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മാനസികമായി അടുപ്പമുള്ള ആളുകളോട് മാത്രം ലൈംഗികമായി താല്പര്യമുണ്ടാകുന്ന വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇവരെ ഡെമിസെക്ഷ്വൽ (demisexual) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പാൻസെക്ഷ്വൽ പോലെ വേറെയും വിഭാഗങ്ങളുമുണ്ട്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജൻഡർ, ലൈംഗിക വ്യക്തിത്വം എന്നിവയ്ക്ക് ഉപരിയായി എല്ലാവരോടും ആകർഷണം തോന്നുന്ന വിഭാഗമാണ് ഇത്. ലൈംഗികതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ വിഭാഗങ്ങളാണിവ.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD6dOotlx_ctLSJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652126/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.bbc.co.uk%2fnews%2fnewsbeat-33278165/RK=2/RS=jkxvdeLFq7tB0Z2bKYJZpdpYF5g-|title=We know what LGBT means but here's what LGBTQQIAAP ... - BBC|access-date=2022-05-19|website=www.bbc.co.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികതയും സുഖാവസ്ഥയും == മൃഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു മനുഷ്യൻ പ്രത്യുത്പാദനത്തിലുപരിയായി വിനോദത്തിന് അഥവാ ആസ്വാദനത്തിന് വേണ്ടിയാണ് കൂടുതലും ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാറുള്ളത്. ഇണയോടുള്ള ഊഷ്മളമായ ബന്ധം നിലനിർത്തുക എന്നതും പ്രധാനമാണ്. 'മനുഷ്യരുടെ രണ്ടാമത്തെ വിശപ്പ്' എന്നൊക്കെ ലൈംഗികതയെ വിശേഷിപ്പിച്ചു കാണാറുണ്ട്. ഡോപമിൻ (Dopamine) തുടങ്ങി മതിഷ്‌ക്കത്തിലെ രാസമാറ്റം ലൈംഗിക ആസ്വാദനത്തിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb5CO4tl_2grycF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652290/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.health.harvard.edu%2fmind-and-mood%2fdopamine-the-pathway-to-pleasure/RK=2/RS=t.1bBTZq56MGSw5bj7z2n0Hc3_A-|title=Dopamine: The pathway to pleasure - Harvard Health|access-date=2022-05-19|website=www.health.harvard.edu}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ലൈംഗികവികാരം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്ന സുഖാനുഭൂതി, സംഭോഗത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അത്യാനന്ദം, രതിമൂർച്ഛ, അതിനുശേഷമുള്ള നിർവൃതി എന്നിവ മനുഷ്യർക്ക് പ്രധാനമാണ്. ഡോൾഫിൻ, കുരങ്ങുവർഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പല ജീവികളിലും ഇത്തരത്തിൽ ലൈംഗികാസ്വാദനം കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ഗർഭത്തിലിരിക്കെ തന്നെ സഹോദരങ്ങളുമായി ഇണചേരുന്ന അപൂർവ്വ ജീവിവർഗ്ഗമാണ് അഡാക്റ്റിലിഡിയം മൈറ്റുകൾ. വയറിനുള്ളിൽതന്നെ മുട്ടയിട്ട് വിരിയിക്കുന്ന രീതിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. മനുഷ്യരിലേതു പോലെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനല്ലാതെയും ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന ജീവികളിൽ ഒന്നാണ് മുള്ളൻ പന്നിയും<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcqLO4tlV8crBEx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652364/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.plannedparenthood.org%2flearn%2fsex-pleasure-and-sexual-dysfunction%2fsex-and-pleasure/RK=2/RS=tlFX.B27zeK1muecTnfbyKGYpZw-|title=What is Sex? {{!}} Sex and Pleasure - Planned Parenthood|access-date=2022-05-19|website=www.plannedparenthood.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcqLO4tlV8crDkx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652364/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fwhy-does-sex-feel-good/RK=2/RS=1n_dXb.dV4Twl606FYpUYYzS5kE-|title=Why Does Sex Feel Good for Men and Women? - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == സ്ത്രീപുരുഷ ലൈംഗികതയിലെ വ്യത്യസ്തത == പുരുഷനിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പൊതുവേ സ്ത്രീകളിൽ ലൈംഗികവികാരം പതുക്കെ ഉണരുകയും പതിയെ ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്യുന്ന ഒന്നാണ് എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ എല്ലാവരിലും അങ്ങനെ ആകണമെന്നില്ല. വേഗത്തിൽ ലൈംഗിക ഉത്തേജനം സ്ത്രീകളിലും സാധ്യമാകുന്ന സ്ത്രീകളുണ്ട്. പല സ്ത്രീകൾക്കും അവർക്ക് താല്പര്യമുള്ള പങ്കാളിയുമായി മാത്രമേ ലൈംഗികത നന്നായി ആസ്വദിക്കാൻ സാധിക്കാറുള്ളൂ. പങ്കാളിയെ തെരെഞ്ഞെടുക്കാൻ സ്ത്രീക്ക് അവരുടേതായ താല്പര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും രതിമൂർച്ഛ ഉണ്ടാകണം എന്നില്ല. എന്നാൽ പുരുഷന്മാരിൽ മിക്കവർക്കും ശുക്ല സ്ഖലനത്തോടൊപ്പം രതിമൂർച്ഛ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ പുരുഷനിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി തുടർച്ചയായി ഒന്നിലധികം തവണ രതിമൂർച്ഛ (Orgasm) കൈവരിക്കാനുള്ള കഴിവ് സ്ത്രീകളുടെ തലച്ചോറിനുണ്ട്. പുരുഷനിൽ ലിംഗത്തിന്റെ ഉദ്ധാരണം പോലെ സ്ത്രീകളിൽ യോനിയിലെ നനവ് (ലൂബ്രിക്കേഷൻ), ശ്വാസഗതിയിലെ വേഗത തുടങ്ങിയവ കൊണ്ടു ലൈംഗിക ഉത്തേജനം തിരിച്ചറിയാം <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPco2PItlScItoFV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652534/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.ox.ac.uk%2fnews%2fscience-blog%2fmales-and-females-are-programmed-differently-terms-sex/RK=2/RS=CRvQvDX1P2hHLqWK9Ux6Mtw2oHM-|title=Males and females are programmed differently in terms of sex|access-date=2022-05-19|website=www.ox.ac.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPco2PItlScItlFV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652534/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.psychologytoday.com%2fus%2farticles%2f201711%2fthe-truth-about-sex-differences/RK=2/RS=D6TOwAHakAs4yOnGyOAHPZ7cvoo-|title=The Truth About Sex Differences {{!}} Psychology Today|website=www.psychologytoday.com}}</ref>. == രതിമൂർച്ഛയുടെ പ്രാധാന്യം == ലൈംഗികതയിലെ ഏറ്റവും ആനന്ദകരമായ നിമിഷങ്ങളെ [[രതിമൂർച്ഛ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പുരുഷന്മാരിൽ ഏതാണ്ട് എല്ലാ സംഭോഗങ്ങളും സ്‌കലനത്തോടൊപ്പം രതിമൂർച്ഛയിൽ അവസാനിക്കുകയാണ് പതിവ്. എന്നാൽ സ്ത്രീകളിൽ എല്ലാവർക്കും രതിമൂർച്ഛ ഉണ്ടാകണം എന്നില്ല. സ്ത്രീപുരുഷ രതിമൂർച്ഛയിലെ ഈ വ്യത്യസ്തതയെ ‘[[ഒർഗാസം ഗ്യാപ്]]’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. [[കൃസരി]] അഥവാ ഭഗശിശ്നികയിലെ നേരിട്ടുള്ള ഉത്തേജനം സ്ത്രീകളിൽ രതിമൂർച്ഛയ്ക്ക് ഏറെ സഹായകരമാകുന്നു. ബന്ധപ്പെടുന്ന സമയത്ത് ഫാർമസിയിലും മറ്റും ലഭ്യമായ ഗുണമേന്മയുള്ള [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി|ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] (ഉദാഹരണത്തിന് കേവൈ ജെല്ലി, ഡ്യുറക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ), മാരിറ്റൽ എയ്ഡ്‌സ്, വൈബ്രേറ്റർ തുടങ്ങിയ [[ലൈംഗിക കളിപ്പാട്ടം]] അഥവാ സെക്സ് ടോയ്‌സ് തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് സ്ത്രീകളെ രതിമൂർച്ഛയിൽ എത്താൻ ഏറെ സഹായിക്കുന്നു. ഇക്കാര്യത്തിൽ പങ്കാളിയുടെ സഹായം ഉപയോഗപ്പെടുത്താം. രതിമൂർച്ഛയിൽ തലച്ചോർ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. മത്തിഷ്ക്കം ആണ് ഏറ്റവും വലിയ ലൈംഗിക അവയവം. ഓഗസ്റ്റ് 8 അന്താരാഷ്ട്ര സ്ത്രീ രതിമൂർച്ഛാ ദിനമായി ആചരിച്ചു വരുന്നു. ബ്രസീൽ ആണിതിനു തുടക്കം കുറിച്ചത്. ഇതിന്റെ മുന്നോടിയായി ഓഗസ്റ്റ് 2 ദേശീയ രതിമൂർച്ഛാ ദിനമായി (നാഷണൽ ഓർഗാസം ഡേ) അമേരിക്ക, കാനഡ, യുകെ, ജർമ്മനി, നെതർലാന്ഡ്സ്, ഓസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ആചരിച്ചുവരുന്നു. രതിമൂർച്ഛയുടെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണമാണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ എഴുപത് ശതമാനം സ്ത്രീകൾക്കും രതിമൂർച്ഛ ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. സ്ത്രീകൾ ലൈംഗികതയെപ്പറ്റി സംസാരിക്കുന്നത് തെറ്റായി കാണുക, രതിമൂർച്ഛ പുരുഷന് മാത്രമാണെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ, നിത്യവും [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]] ഉണ്ടായാൽ ശരിയായ ചികിത്സാമാർഗങ്ങൾ തേടാതിരിക്കുക തുടങ്ങിയ വിവിധ കാരണങ്ങൾ ഇതിനുണ്ടെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb7wPItlBZEs4zZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652720/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2f232318/RK=2/RS=Y_gLL.FyDf5ObxGPAGra_ulcLVo-|title=Orgasm: What is it, what does it feel like, and more|access-date=2022-05-19|website=www.medicalnewstoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb7wPItlBZEs6TZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652720/RO=10/RU=https%3a%2f%2fsimple.wikipedia.org%2fwiki%2fOrgasm/RK=2/RS=7o6LBs7sqsXRo4V1AouFmHf4l34-|title=Orgasm - Simple English Wikipedia, the free encyclopedia|website=simple.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb7wPItlBZEs9TZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1703652720/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.britannica.com%2fscience%2forgasm/RK=2/RS=tVl7fUG_FQ.ZQijZp1JT8sUqefk-|title=Female Experience, Neurochemistry & Physiology|website=www.britannica.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcrNPYtlnhot0rF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703652942/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.allohealth.care%2fhealthfeed%2fsex-education%2fwhen-is-national-orgasm-day/RK=2/RS=q6.nHjLkRoRE_0Xe1W5z3N.1hSw-|title=When Is National Orgasm Day? {{!}} Allo Health|website=www.allohealth.care}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcobPotlq4YtYXp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653020/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.internationaldays.co%2fevent%2fglobal-orgasm-day%2fr%2frec14DA7fNteYDeM6/RK=2/RS=ALwJlLBUCDBh7d8cNux8hAnwIf8-|title=Global Orgasm Day - December 21, 2023 {{!}} internationaldays.co|website=www.internationaldays.co}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == പങ്കാളിയെ തെരെഞ്ഞെടുക്കൽ == പൊതുവേ മനുഷ്യർ ജനതികപരമായി ഏക പങ്കാളിയിൽ തൃപ്തിപ്പെടുന്നവരല്ല എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ചില മനുഷ്യരിൽ 'പോളി അമോറി' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒന്നിലധികം പങ്കാളികളോടുള്ള ആകർഷണം മുന്നിട്ട് നിൽക്കുമ്പോൾ മറ്റു ചിലർ ഏക പങ്കാളിയിൽ തൃപ്തിപ്പെടുന്ന 'മോണോഗാമി' താല്പര്യമാകും പ്രകടിപ്പിക്കുക. ഇത് വ്യക്തിയുടെ സവിശേഷമായ ജനതിക പ്രത്യേകതയുമായി ബന്ധപെട്ടു കിടക്കുന്നു. പുരുഷൻ തന്റെ ബീജം പരമാവധി ഇണകളിൽ എത്തിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കൂടുതൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുക എന്ന പുരുഷന്റെ ജനതികപരമായ ധർമ്മം ആണിതിന്റെ കാരണം. അതിന്റെ ഭാഗമായി പുരുഷന്മാർക്ക് പെട്ടെന്ന് തന്നെ പല സ്ത്രീകളിൽ താല്പര്യം ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സ്ത്രീകൾ കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയുള്ള പങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ആരോഗ്യമുള്ള കുട്ടികൾക്ക് ജന്മം കൊടുക്കുക എന്നതാണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. പല സ്ത്രീകൾക്കും അവരുടെ പങ്കാളിയെ തെരെഞ്ഞെടുക്കാൻ അവരുടേതായ താല്പര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇത് മാനസിക പൊരുത്തമുള്ള പങ്കാളികളെ സ്ത്രീകൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്നു. ഗുണമേന്മ കുറഞ്ഞ പുരുഷന്മാർ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പിന്തള്ളപ്പെട്ടു പോകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഡെമിസെക്ഷ്വൽ ആയ പല സ്ത്രീകൾക്കും അവരുമായി മാനസിക ഐക്യമുള്ള പങ്കാളിയുമായി മാത്രമേ ലൈംഗികത ആസ്വദിക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഇത് പലപ്പോഴും പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപെട്ടു ആളുകൾക്കിടയിൽ ചിലപ്പോൾ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുക്കാറുണ്ട്. ചില ആദിവാസി സമൂഹങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പങ്കാളിയെ തെരെഞ്ഞെടുക്കാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വതന്ത്ര അധികാരം ഇന്നും നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്, അവിടങ്ങളിൽ അവിവാഹിതയായ അമ്മ ഒരു സ്വാഭാവികമായ കാര്യമാണ്. കുട്ടികൾ ഗോത്രത്തിന്റെ പൊതു ഉത്തരവാദിത്തം കൂടിയാണ് <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4LvPotlwOwt1E53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653231/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.verywellmind.com%2fwhat-is-polygamy-5207972/RK=2/RS=7d8XSKuhsI_Qr4Bj1xrm7Ihranw-|title=What Is Polygamy? - Verywell Mind|access-date=|website=www.verywellmind.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. സാമൂഹികമായ വ്യവസ്ഥിതികൾ രൂപപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് ആദിമമനുഷ്യർ ഇത്തരത്തിൽ ബഹുപങ്കാളികളുമായി ബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതാണ് ഒന്നിലധികം ബന്ധങ്ങൾ തേടാൻ മനുഷ്യരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഘടകം. മാത്രമല്ല ലൈംഗിക താല്പര്യം ഓരോ വ്യക്തികളിലും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലൈംഗികതയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് മത്തിഷ്ക്കം തന്നെയാണ്. എന്നിരുന്നാലും സ്വകാര്യ സ്വത്തു ഉണ്ടായി വന്ന കാലം മുതൽ ഏക പങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് സമൂഹം മാറിയിട്ടുണ്ട്. സ്വത്തുക്കൾ സ്വന്തം കുട്ടികൾക്ക് തന്നെ ലഭിക്കും എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. മറ്റൊന്ന് മതങ്ങളുടെ സ്വാധീനമാണ്. മതാചാര പ്രകാരം വിവാഹം നടന്നെങ്കിൽ മാത്രമേ വ്യക്തികൾക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടാൻ അനുവാദമുള്ളൂ എന്ന്‌ നിഷ്കര്ഷിക്കുന്ന മതങ്ങൾ ഉണ്ട്. ചില മതങ്ങൾ ഒന്നിലധികം പങ്കാളികളുമായുള്ള ലൈംഗിക ബന്ധം വൻ പാപമായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ട്. പല ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളിലും മതാചാര പ്രകാരം വിവാഹം നടക്കാത്ത വ്യക്തികളുടെ ലൈംഗിക ബന്ധം വ്യഭിചാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് കഠിനമായ ശിക്ഷയും ചില രാജ്യങ്ങളിൽ കാണാം. ജനതികപരമായ കാരണങ്ങളാൽ രക്തബന്ധുക്കളോട് ആകർഷണം തോന്നുന്ന അവസ്ഥ മനുഷ്യരിൽ കുറവാണ്. പലപ്പോഴും രക്തബന്ധുക്കളുമായുള്ള വിവാഹത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികളിൽ ഗുരുതരമായ പാരമ്പര്യ രോഗങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4KSPotlRaothW13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653138/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.sciencedaily.com%2freleases%2f2014%2f05%2f140501132636.htm/RK=2/RS=yYNdpTlGefMeHR2HDkiMm13U_Bc-|title=Women and men still choose partners like they used to|access-date=|website=partner.sciencenorway.no}}</ref>. ==ലൈംഗിക താല്പര്യം== ലൈംഗിക താല്പര്യം ഓരോ വ്യക്തിയിലും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചിലർക്ക് നല്ല ലൈംഗിക താല്പര്യം കാണപ്പെടുമ്പോൾ മറ്റ് ചിലർക്ക് ഇത് തീരെ കുറവായി കാണപ്പെടുന്നു. ഇത് ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ജനതികവും സാമൂഹികവുമായ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ലൈംഗികതയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മത്തിഷ്ക്കമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അവയവം. [[തലച്ചോർ]] തന്നെയാണ് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ലൈംഗിക താല്പര്യം തീരുമാനിക്കുന്നതും. കൂടാതെ ശരീരത്തിലെ ഹോർമോൺ പ്രവർത്തനം, [[ആരോഗ്യം]], മാനസികാവസ്ഥ തുടങ്ങിയവ ഇതുമായി ബന്ധപെട്ടു കിടക്കുന്നു. [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]], [[ഈസ്ട്രജൻ]] എന്നി ഹോർമോണുകൾ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരിൽ ലൈംഗിക താല്പര്യം ഉണ്ടാകുന്നതിന് പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. സാമൂഹിക ഘടകങ്ങളിൽ സമൂഹത്തിന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും കാഴ്ചപ്പാട് ഇക്കാര്യത്തിൽ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രീയമായ ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം ഇക്കാര്യത്തിൽ ശരിയായ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഉടലെടുക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്നു. സാമൂഹികമായ വിലക്കുകൾ, ഹോർമോൺ തകരാറുകൾ, [[ആർത്തവവിരാമം]], ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ (ഉദാ:[[പ്രമേഹം]]), മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ (ഉദാ:[[വിഷാദരോഗം]]), പങ്കാളിയുമായുള്ള അകൽച്ച, ലൈംഗികമായ അറിവില്ലായ്മ, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ (ഉദാ: ഉദ്ധാരണക്കുറവ്, വാജിനിസ്മസ്, യോനി വരൾച്ച) തുടങ്ങിയവ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ലൈംഗിക ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും വിദഗ്ദ ചികിത്സ ആവശ്യമുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ആണ്. എന്നാൽ ജന്മനാ തന്നെ അലൈംഗികരായ ആളുകൾക്ക് ലൈംഗിക താല്പര്യം ഉണ്ടാകാറില്ല. == തുറന്ന ആശയവിനിമയം == ലൈംഗിക ജീവിതത്തിൽ നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും മുൻഗണനകളെക്കുറിച്ചും ആശങ്കകളെക്കുറിച്ചും നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിയുമായി തുറന്ന് സംസാരിക്കുക എന്നത് ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്. താല്പര്യമില്ലാത്ത രീതികൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അക്കാര്യം വ്യക്തമായി പറയാൻ മടിക്കരുത്. ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വേദനയോ ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇക്കാര്യം പങ്കാളിയുമായി സംസാരിക്കണം. നല്ല ആശയവിനിമയം പരസ്പരം ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ കാരണമാകും. കോണ്ടം പോലെയുള്ള സുരക്ഷാ മാർഗങ്ങൾ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി, [[ലൈംഗിക കളിപ്പാട്ടം]] തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ ഇക്കാര്യം ആദ്യമേ തന്നെ പറയാം. ഇക്കാര്യത്തിൽ ലജ്ജയോ മടിയോ വിചാരിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4JiP4tlOJMuMwx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653346/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthyplace.com%2fsex%2fgood-sex%2fsex-and-good-communication/RK=2/RS=9pdinCNmqdYGu5Nsf3gcxQ5xmkI-|title=Sex and Good Communication {{!}} HealthyPlace|website=www.healthyplace.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ആമുഖലീലയും ഉത്തേജനവും == ബന്ധപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് ആവശ്യത്തിന് സമയം സന്തോഷകരമായ ആമുഖലീല അല്ലെങ്കിൽ ഫോർപ്ലേയ്ക്ക് (Foreplay) സമയം ചിലവഴിക്കുന്നത് പങ്കാളികൾക്ക് ഉത്തേജനം നൽകുന്നു. ഫോർപ്ലേയിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ ശരീരത്തിൽ ഓക്സിടോസിൻ, എൻഡോർഫിൻ തുടങ്ങിയ സന്തോഷകരമായ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് വർദ്ധിക്കുകയും കോർട്ടിസോൾ തുടങ്ങിയ [[മാനസിക സമ്മർദം|മാനസിക സമ്മർദത്തിന്]] കാരണമായ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പുരുഷന്മാർക്ക് കൂടുതൽ ദൃഡമായ [[ഉദ്ധാരണം]], യോനിയിൽ മതിയായ [[രതിസലിലം|ലൂബ്രിക്കേഷൻ]] എന്നിവ ഉണ്ടാകാൻ സഹായകരമാണ്. ഇത് വേദനരഹിതവും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗികതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് മാനസിക സമ്മർദം മൂലമുള്ള [[ഉദ്ധാരണക്കുറവ്]], [[യോനീ വരൾച്ച]] എന്നിവയുള്ളവർക്ക് ഇത് ഒരുപരിധിവരെ പരിഹാരമാണ്. കൃസരി/ഭഗശിശ്നികയിലെ (Clitoris) മൃദുവായ പരിലാളനം സ്ത്രീകളെ ഉത്തേജനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcpdQItlVqQuEBV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653597/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.womenshealthmag.com%2fsex-and-love%2fa19912951%2fclit-stimulating-sex-positions%2f/RK=2/RS=hEMQCTjysQYL_waRVVk9qM8sX6I-|title=Clitoral Stimulation Guide: 17 Sex Positions & Techniques|access-date=|website=Clitoral Stimulation Guide: 17 Sex Positions & Techniques}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി|ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]], വൈബ്രെറ്റർ തുടങ്ങിയ [[ലൈംഗിക കളിപ്പാട്ടം|സെക്സ് ടോയ്‌സും]] മറ്റും പങ്കാളിയുടെ സഹായത്തോടെ ഉപയോഗപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. ഉത്തേജനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പുരുഷനിൽ ലിംഗത്തിലെ അറകളിലേക്ക് ഉള്ള രക്തയോട്ടം വർധിക്കുകയും 'ഉദ്ധാരണം' ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്ത്രീയിൽ ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്തേക്ക്‌ രക്തയോട്ടം വർധിക്കുകയും ബർത്തോലിൻ ഗ്രന്ഥികളിൽ നിന്നും വഴുവഴുപ്പ് നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവങ്ങൾ (Vaginal lubrication) ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം യോനീനാളം വികസിക്കുകയും ആ ഭാഗത്തെ പേശികളുടെ മുറുക്കം കുറയുകയും, കൃസരി ഉദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്ത്രീകളിലെ ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ പലപ്പോഴും പങ്കാളി തിരിച്ചറിയാതെ പോകാറുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4IIQItlGPwtY1d3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653513/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.livehealthily.com%2fsexual-health%2fsexual-arousal-in-women/RK=2/RS=OIetbLnCMg3nGsviAQD2DNPLmQo-|title=What are the physical signs of female arousal? - Healthily|access-date=|website=www.livehealthily.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. സ്ത്രീകളിൽ രതിമൂർച്ഛ (Orgasm) പുരുഷനെ അപേക്ഷിച്ചു പതുക്കെ അനുഭവപ്പെടുന്നതിനാലും പുരുഷനിലെ 'സമയക്കുറവ്' പരിഹരിക്കാനും ആമുഖലീലകൾ അഥവാ ഫോർപ്ലേ സഹായിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ പങ്കാളിക്ക് താല്പര്യമില്ലാത്ത രതി രീതികൾക്ക് നിർബന്ധിക്കുന്നത് താല്പര്യക്കുറവിന് കാരണമാകാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇത്തരം രീതികൾ പൂർണമായും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcqyP4tlzA8ugF13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653426/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menshealth.com%2fsex-women%2fa19539960%2fforeplay-and-sex-tips%2f/RK=2/RS=W8WQ0kBEX31gMLDzVfNKG2vgrUA-|title=Foreplay Tips to Make Sex Even Better - Men's Health|access-date=2022-05-19|website=www.menshealth.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcrXQItlH7UtrIt3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653720/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.usatoday.com%2fstory%2flife%2fhealth-wellness%2f2022%2f03%2f17%2fsex-and-foreplay-not-just-physical%2f7045127001%2f/RK=2/RS=1kIk46uimEXIr0lx9M7JT3BfPXw-|title=Foreplay and sex: It's not just kissing and physical touch|website=www.usatoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം == ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന സമയത്ത് അസഹനീയമായ വേദന അനുഭവപ്പെടുന്നതിനെ '[[ഡിസ്പെറൂണിയ]]' അഥവാ [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീകളിലും പുരുഷന്മാരിലും ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം. ഇത്‌ സ്ത്രീകളിലെ ലൈംഗിക താല്പര്യം തന്നെ ഇല്ലാതാക്കി വിരക്തിയിലേക്ക് നയിക്കാനും ചിലപ്പോൾ പങ്കാളിയോട് വെറുപ്പിനും ഇടയാക്കുന്നു. യോനിയിലെ അണുബാധ, [[യോനീസങ്കോചം]] അഥവാ [[വജൈനിസ്മസ്]], വൾവോഡയനിയ, [[എൻഡോമെട്രിയോസിസ്]], [[ഗർഭാശയ മുഴകൾ]], ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം, പ്രസവവുമായി ബന്ധപെട്ടു നടത്തുന്ന എപ്പിസിയോട്ടമി ശസ്ത്രക്രിയയുടെ മുറിവ്, [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], ലൂബ്രിക്കേഷന്റെ അഭാവം അഥവാ [[യോനീ വരൾച്ച]] തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കടുത്ത വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. വേദന മൂലം പല സ്ത്രീകൾക്കും ലൈംഗിക താല്പര്യം തന്നെ ഇല്ലാതാകുന്നു. ഇത് ലൈംഗിക ബന്ധത്തോട് ഭയവും വിരക്തിയും ഉണ്ടാകാൻ കാരണമായേക്കാം. സ്ത്രീകളിൽ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള രക്തസ്രാവം, വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം എന്നിവ ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. ഇത്തരം പ്രശ്നം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിനെ കണ്ടു ഉടനെ പരിശോധന നടത്തേണ്ടതാണ്. 45-55 വയസ് പിന്നിട്ട സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവവിരാമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യോനി വരൾച്ച, യോനിയുടെ ഉൾതൊലിയുടെ ചർമ്മം നേർത്തു കട്ടി കുറയുന്ന അവസ്ഥ എന്നിവയെല്ലാം ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന സമയത്ത് വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും അനുഭവപ്പെടാൻ കാരണമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcoyQYtl9cUu4g93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653810/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fendotough%2fwhy-sex-painful/RK=2/RS=QWsRmfxPcz8g3CAV6juNWvWRvdc-|title=Why Is Sex Painful? 7 Causes and Diagnosis - Healthline|access-date=2022-05-19|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ചില സ്ത്രീകളിൽ ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുമ്പോൾ ബോധപൂർവ്വമല്ലാതെ തന്നെ യോനിസങ്കോചം വരുകയും അങ്ങനെ ലൈംഗികബന്ധം സാധ്യമാകാത്തതുമായ അവസ്ഥയാണ് വജൈനിസ്മസ്. പ്രത്യേകിച്ച് കാരണം കൂടാതെ പങ്കാളിയുമൊത്തുള്ള ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ ഇവർക്ക് യാതൊരു വിധത്തിലും ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലേർപ്പെടാൻ സാധിക്കില്ല. ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ് പരിശോധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴും ആർത്തവ ടാംപൂൺ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴും ഇതുതന്നെ സംഭവിക്കുന്നു. മറ്റു ചിലർ വർഷങ്ങളോളം സാധാരണ രീതിയിൽ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടവരായിരിക്കും. അതിനുശേഷം മറ്റേതെങ്കിലും കാരണത്താലാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്. പ്രസവത്തിനുശേഷം വരുന്ന ശാരീരികവും മാനസികവുമായ മാറ്റങ്ങളും, മധ്യവയസ്ക്കരിൽ ആർത്തവവിരാമവും ഇതിന് കാരണമായിത്തീരാറുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയമായ ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcp4QYtlUZQtxJ93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653881/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpatient.info%2fwomens-health%2fmenopause%2fvaginal-dryness-atrophic-vaginitis/RK=2/RS=0gkt9l8WYiblxflAIggROA3cJA4-|title=Vaginal Dryness: Symptoms, Causes, and Treatment {{!}} Patient|access-date=|website=Vaginal Dryness: Symptoms, Causes, and Treatment {{!}} Patient}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> യോനി വരൾച്ച അനുഭവപ്പെട്ടാൽ കൂടുതൽ സമയം ആമുഖലീലകളിൽ ഏർപ്പെടുകയും, ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] (ഉദാ: കെവൈ ജെല്ലി, ഡ്യുറക്സ് തുടങ്ങിയവ) ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാം. പ്രത്യേകിച്ചും അൻപത് വയസിനോടടുത്തവർക്കും, പ്രസവശേഷം മുലയൂട്ടുന്ന കാലയളവിലും ഇത് ആവശ്യമായേക്കാം. ലജ്ജയോ മടിയോ വിചാരിച്ചു ഡോക്ടറോട് പോലും ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്തു ശരിയായ ചികിത്സ സ്വീകരിക്കാത്ത പക്ഷം പലർക്കും ജീവിതം വളരെ ദുസ്സഹമാകാറുണ്ട് <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb7JQYtlxOUsglF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703653962/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fmenopause%2fsymptoms-causes%2fsyc-20353397/RK=2/RS=MXF9b5z8j8qZNPsIQ5Oa_tOS.sc-|title=Menopause - Symptoms and causes - Mayo Clinic|access-date=|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb4_QotlZ5EsZXp3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654080/RO=10/RU=https%3a%2f%2ftheconversation.com%2fvaginismus-the-common-condition-leading-to-painful-sex-148801/RK=2/RS=Yawi8UM3I._lL0f82vMLMePQ5II-|title=Vaginismus: the common condition leading to painful sex|website=theconversation.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4KOQotlW6gtn6F3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654158/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2ffor-women%2fmenopauseflashes%2fsexual-health%2fhow-to-increase-your-sexual-desire-during-menopause/RK=2/RS=Dm_XXgGIZpkwcOGj20aY.Z0Zxl0-|title=Sex and Menopause {{!}} The North American Menopause Society|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ == പങ്കാളിക്ക് താൽപര്യക്കുറവ്, വേദന, ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിവയില്ല എന്നുറപ്പ് വരുത്തുന്നത് മെച്ചപ്പെട്ട ലൈംഗിക ജീവിതത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ തുടങ്ങിയ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ ലൈംഗികതയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാനിടയുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNP0gQ4tl6KMuLgx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654305/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fdepression%2fsexual-health/RK=2/RS=vL6SGdZnu_vX.aQuzSMHsFnijBY-|title=Depression & Sex: How Depression Can Affect Sexual Health|access-date=|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പുരുഷന്മാരിൽ കാണപ്പെടുന്ന രണ്ട് പ്രധാന ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ ആണ് [[ഉദ്ധാരണക്കുറവ്]], ശീഖ്രസ്ഖലനം എന്നിവ<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb5pQ4tlBZEscYZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654378/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fsexual-conditions%2fmens-sexual-problems/RK=2/RS=KLRR2HIrOTDl9Pj1e2wN29nPKOs-|title=Sexual Problems in Men - WebMD|access-date=|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. സ്ത്രീകളിൽ ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവാണ് പ്രധാന പ്രശ്നം. ഇതിന് പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[യോനീസങ്കോചം]], [[യോനീ വരൾച്ച]], [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]], [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]] തുടങ്ങിയവയാണു സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണ കാണുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ. വ്യത്യസ്ത കാരണങ്ങളാലാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്. പുറത്തുപറയുവാൻ മടിക്കുന്നതിനാൽ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അസംതൃപ്തമായ ജീവിതം നയിക്കേണ്ടി വരുന്നവരുണ്ട്. ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തു തന്നെ ആയാലും പരിഹരിക്കാവുന്നതേയുള്ളു. പങ്കാളിയോടും ആവശ്യമെങ്കിൽ ഡോക്ടറോടും പ്രശ്നങ്ങൾ യഥാസമയം പങ്കുവയ്ക്കുകയാണു വേണ്ടത്. മാനസികമോ ശാരീരികമോ ആയ കാരണങ്ങൾ മൂലം ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാകാം. ഇതു പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. ശാരീരിക കാരണങ്ങളിൽ ഹോർമോൺ അസന്തുലിതാവസ്ഥ, [[പ്രമേഹം]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]], [[രക്താതിമർദ്ദം]], [[ആർത്തവവിരാമം]], ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം, തൈറോയ്ഡ് പ്രശ്നങ്ങൾ, വാജിനിസ്മസ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD5pWotlf78wFRN3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703660265/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.ncbi.nlm.nih.gov%2fpmc%2farticles%2fPMC7072531%2f/RK=2/RS=gypQTNi423WhE.b1LbgZo_2beSo-|title=Interventions for vaginismus|access-date=|website=www.ncbi.nlm.nih.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ലൈംഗികരോഗങ്ങൾ, ചില മരുന്നുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സെക്സോളജിസ്റ്റ്, ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്, യൂറോളജിസ്റ്റ്, മനഃശാസ്ത്ര വിദഗ്ദർ, കുടുംബ ഡോക്ടർമാർ തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരുടെ സേവനം ഇക്കാര്യത്തിൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്താം. സമീകൃതമായ ആഹാരക്രമവും പതിവായ വ്യായാമവും ഊഷ്മളമായ ലൈംഗികജീവിതവും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു പരിധിവരെ യുവത്വവും ചുറുചുറുക്കും നിലനിർത്താം. ശരിയായ ലൈംഗിക ജീവിതത്തിന് തടസ്സമാകുന്ന പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങളിൽ നിന്നും മാറി നിൽക്കുക. പുകവലി, മാനസിക സംഘർഷം, അതിമദ്യാസക്തി, വ്യായാമക്കുറവ് എന്നിവയാണത്. പങ്കാളികൾക്കിടയിലെ ബന്ധം ദൃഢമാക്കാൻ ലൈംഗികബന്ധം ആവശ്യമാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD7tQ4tlKRQuzIZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654510/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fwhat-sexual-dysfunction/RK=2/RS=gXC.F769HDp3gA5y1wYNmP6d5Lc-|title=What Is Sexual Dysfunction? Types of Disorders|access-date=|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4KlRItlVP0tmoR3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654693/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2ffemale-sexual-dysfunction%2fsymptoms-causes%2fsyc-20372549/RK=2/RS=bSebRIZm.79_NUSh.cpzVd5lDMk-|title=Female sexual dysfunction - Symptoms and causes - Mayo Clinic|access-date=|website=www.mayoclinic.org}}</ref>. == ലൈംഗിക ബന്ധവും ശുചിത്വവും == '''ബന്ധത്തിന് മുൻപ്:''' * '''കുളി''' ''':''' ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് വീര്യം കുറഞ്ഞ സോപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് കുളിക്കുന്നത് വിയർപ്പിന്റെ ദുർഗന്ധം അകറ്റി, വൃത്തിയ്ക്കും ഉന്മേഷം നൽകാനും സഹായിക്കുന്നു. * '''പെർഫ്യൂം''': ആവശ്യമെങ്കിൽ സുഗന്ധമുള്ള പെർഫ്യൂം, സ്പ്രൈ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കാം. * '''വായ വൃത്തിയാക്കുക:''' മൌത്ത് വാഷ് ഉപയോഗിക്കുക, പല്ല്‌ തേക്കുക (പ്രത്യേകിച്ച് രാത്രിയിൽ) തുടങ്ങിയവ വായനാറ്റം ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. * ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗങ്ങൾ മൃദുവായ സോപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് വൃത്തിയാക്കുക. (എന്നാൽ അമിതമായ സോപ്പ് ഉപയോഗം ഗുണകരമല്ല) * '''മൂത്രമൊഴിക്കുക:''' ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് മൂത്രനാളി അണുബാധ തടയാൻ സഹായിക്കും. '''2. ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ശേഷം:''' * '''മൂത്രമൊഴിക്കുക:''' ലൈംഗികബന്ധത്തിന് ശേഷം ഉടൻ തന്നെ മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് അണുബാധ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പ്രധാന വഴിയാണ്. * '''വൃത്തിയാക്കുക:''' ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗം വീര്യം കുറഞ്ഞ സോപ്പ്, വെള്ളം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് കഴുകുക. * '''വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റുക:''' ഉപയോഗിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ മാറ്റി വൃത്തിയുള്ളവ ധരിക്കുക. '''3. പൊതുവായ ശുചിത്വം പാലിക്കുക:''' * '''കോണ്ടം ഉപയോഗിക്കുക:''' സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധം രോഗങ്ങൾ പകരാൻ കാരണമാകും. കോണ്ടം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ലൈംഗിക രോഗങ്ങളെയും അനാവശ്യ ഗർഭധാരണത്തെയും തടയുന്നു. പുരുഷന് മാത്രമല്ല, സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടവും ലഭ്യമാണ്. * '''പങ്കാളിയോട് സംസാരിക്കുക:''' ശുചിത്വത്തെക്കുറിച്ച് പങ്കാളിയുമായി തുറന്നു സംസാരിക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. * '''ആർത്തവസമയത്തെ ശുചിത്വം:''' ആർത്തവസമയത്ത് ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ കോണ്ടം ഉൾപ്പെടെ ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ട് പ്രത്യേക ശുചിത്വം പാലിക്കുക. അല്ലെങ്കിൽ അണുബാധ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. മറ്റൊന്ന് ഗുഹ്യ രോമങ്ങൾ വൃത്തിക്കുറവിന്റെ ഭാഗമായി ചിലർ കാണുന്നു എന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇത് തെറ്റാണ്. [[ഗുഹ്യരോമം]] ശരീരത്തിൽ സാധാരണയായി വളരാറുള്ളതും [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] ഹോർമോൺ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗവുമാണ്. ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് ഗുഹ്യ രോമത്തിന്റെ ധർമ്മം. ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ലോലമായ ഗുഹ്യഭാഗത്തെ ചർമ്മത്തിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള ഉരസൽ അഥവാ ഘർഷണം കുറയ്ക്കുവാനും, അതുവഴി രോഗാണുബാധകളെ തടയുവാനും, ഫിറമോണുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും, പൊടിയും മറ്റും യോനിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടക്കാതിരിക്കുന്നതിനും ഗുഹ്യരോമങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും ഗുഹ്യരോമം അവയുടെ മൂടോടെ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് നിമിത്തം ഗുഹ്യചർമ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകുവാനും, രോഗാണുബാധകൾ എളുപ്പം പടരുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്; പ്രത്യേകിച്ച് സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ, (ഉദാഹരണത്തിന് എച്ഐവി (എയ്ഡ്‌സ്), എച്പിവി) എളുപ്പത്തിൽ പകരാം. അതിനാൽ ഇവ ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാക്കുക ആണെങ്കിൽ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കി പകരം ട്രിമ്മറോ ചെറിയ കത്രികയോ ഉപയോഗിച്ച് വെട്ടി നീളം കുറച്ചു നിർത്തുകയോ ചെയ്യുന്നതാണ് കൂടുതൽ ആരോഗ്യകരം. ചിലർ ഗുഹ്യരോമങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ ചിലർ ഇത് പാടേ ഒഴിവാക്കുന്നു, എന്നാൽ മറ്റു ചിലരാകട്ടെ ഇവ പ്രത്യേക ശൈലിയിൽ ക്രമീകരിച്ചു സൂക്ഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb5hRYtlEE4q3NJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654882/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mensjournal.com%2fhealth-fitness%2f10-sexual-hygiene-tips-for-better-sex-20150206/RK=2/RS=gpRmb4qkqaGgQ3rRQuc6RzKt0Ng-|title=www.mensjournal.com › health-fitness › 10-sexual10 Sexual Hygiene Tips for Better Sex - Men's Journal|access-date=|website=www.mensjournal.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb5hRYtlEE4q5NJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654882/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.who.int%2fhealth-topics%2fsexual-health/RK=2/RS=uFVFx.meZ8L9c50gwIYMzRSDHOc-|title=Sexual health - World Health Organization (WHO)|website=www.who.int}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb5hRYtlEE4q6NJ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703654882/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.devonsexualhealth.nhs.uk%2fyour-sexual-health%2fgenital-hygiene-our-tips%2f/RK=2/RS=8hs7lj5hhx8F.SWEF3_Awh50AzA-|title=Genital hygiene: our tips – Devon Sexual Health|website=www.devonsexualhealth.nhs.uk}}</ref> == ലൈംഗികബന്ധവും ഗർഭധാരണവും == ശാരീരിക-മാനസിക സുഖാനുഭവവും പ്രത്യുല്പാദനവുമാണ്‌ ഊഷ്മളമായ ലൈംഗികബന്ധത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെങ്കിലും എല്ലാ സംഭോഗവും പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തിൽ കലാശിക്കണമെന്നില്ല. ഇത് സ്ത്രീയുടെ ആർത്തവചക്രത്തിലെ അണ്ഡവിസർജനവുമായി (Ovulation) ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു. അണ്ഡവിസർജന കാലത്തെ ലൈംഗികവേഴ്ച ഗർഭധാരണത്തിന് കാരണമായേക്കാം. ചിലർക്ക് സുരക്ഷിതകാലം, ഓവുലേഷൻ, [[കുടുംബാസൂത്രണം]], [[ഗർഭനിരോധന രീതികൾ]], [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവില്ല. ഇക്കാരണത്താൽ ആഗ്രഹിക്കാത്ത [[ഗർഭം]], [[പ്രസവം]] തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതേ തുടർന്ന് ഗൗരവമുള്ള പലവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുന്നതായി കാണാം . <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb6lRotlNwItl4B3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703655206/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2f322951/RK=2/RS=yrlvKEdvmLbVwZ.j.1KYE9SX4Ts-17&sk=&cvid=76CE32195E194527B100B77A33F8C7DF#|title=When am I most fertile? How to calculate your ovulation cycle|access-date=|website=www.medicalnewstoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb6lRotlNwItnYB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1703655206/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.acog.org%2fwomens-health%2fexperts-and-stories%2fthe-latest%2ftrying-to-get-pregnant-heres-when-to-have-sex/RK=2/RS=J8BDOpcVnHfp5I7IWMmiiZYdB5s-|title=Trying to Get Pregnant? Here’s When to Have Sex. {{!}} ACOG|website=www.acog.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികതയും ഗർഭനിരോധന മാർഗങ്ങളും == പലപ്പോഴും പങ്കാളികൾ അല്ലെങ്കിൽ ദമ്പതികൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതും [[ഗർഭധാരണം]] ഉദ്ദേശിച്ചു ആകണമെന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[കുടുംബാസൂത്രണം|കുടുംബാസൂത്രണം,]] [[ഗർഭനിരോധന രീതികൾ]] എന്നിവ ഇക്കാര്യത്തിൽ അതീവ പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ പലർക്കും സുരക്ഷിതമായ ലൈംഗികതയെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. ഇത് ആഗ്രഹിക്കാത്ത ഗർഭധാരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് പല പ്രശ്നങ്ങളും സമൂഹത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഗർഭ നിരോധന മാർഗങ്ങളെ പറ്റി ശരിയായ ബോധവൽക്കരണം അനിവാര്യമാണ്. ഗർഭനിരോധനത്തിന് ധാരാളം മാർഗ്ഗങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, വെറുതെ ഒരു മാർഗ്ഗം തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനം അത് ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കുക എന്നതാണ്. നിങ്ങൾ ലൈംഗികമായി സജീവമായിരിക്കുമ്പോൾ ഗർഭധാരണ സാധ്യത ഏറ്റവും കുറയ്ക്കാൻ, ഈ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുകയും പ്രാവർത്തികമാക്കുകയും വേണം. അവ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. 1. ശരിയായ പങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക (Partner Choice): ഗർഭധാരണം ഒഴിവാക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം നിങ്ങളുടെ ലൈംഗിക, പ്രത്യുത്പാദനപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പങ്കാളിയെ മാത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ്. ശാസ്ത്രീയമായ ഗർഭ നിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് തുറന്നു സംസാരിക്കുകയും, ഗർഭിണിയാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല എന്ന തീരുമാനത്തെ മാനിക്കുന്നവരുമായി മാത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കുക. പങ്കാളി നിങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് എതിര് നിൽക്കുകയോ, ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ സമ്മതിക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അത് ഗർഭധാരണ സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും. 2. ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗം (Most Effective Contraception) തിരഞ്ഞെടുക്കുക എല്ലാ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും ശാസ്ത്രീയമായ ഫലപ്രാപ്തി നിരക്കുണ്ട് (Effectiveness Rate). ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും അത് ശാസ്ത്രീയമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുക. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഫലപ്രാപ്തി നൽകുന്ന മാർഗ്ഗങ്ങൾ: LARC (Long-Acting Reversible Contraception): ദീർഘകാലത്തേക്ക് ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗങ്ങളാണിവ. IUDs (Intrauterine Devices): ഗർഭപാത്രത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന, ഹോർമോൺ അടങ്ങിയതോ അല്ലാത്തതോ ആയ ഉപകരണങ്ങൾ. ഇവ 99% ലധികം ഫലപ്രദമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് കോപ്പർ ടി. ഇംപ്ലാന്റുകൾ (Implants): കയ്യിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്ത് തൊലിക്കടിയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ചെറിയ ഹോർമോൺ ഉപകരണം. ഇതും 99% ലധികം ഫലപ്രദമാണ്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. സ്ഥിരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ: വന്ധ്യംകരണ ശസ്ത്രക്രിയകൾ വാസക്ടമി, ട്യൂബക്ടമി(Vasectomy, Tubal Ligation). ഇവയിൽ മിക്കതും സർക്കാർ ആശുപത്രികൾ, ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവ വഴി സൗജന്യമായി ലഭ്യമാണ്. ഈ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ "മനുഷ്യ സഹജമായ പിഴവ്" (User Error) ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണ്. 3. 'ഇരട്ട സുരക്ഷ' ഉപയോഗിക്കുക (The Buddy System / Doubling Up) ഒരു ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാൾ സുരക്ഷിതമാണ് രണ്ട് മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇതിനെ 'ബഡ്ഡി സിസ്റ്റം' (ഇരട്ട സുരക്ഷ) എന്ന് വിളിക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന്: ഒരു ഗർഭ നിരോധന മാർഗം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനൊപ്പം കോണ്ടം കൂടി ഉപയോഗിക്കുക. കോണ്ടം (98% ഫലപ്രദം) ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് പൊട്ടിപ്പോവുകയോ മറ്റോ ചെയ്താൽ, മറ്റുള്ളവ അധിക സുരക്ഷ നൽകുന്നു. കൂടാതെ, കോണ്ടം മാത്രമാണ് ലൈംഗികമായി പകരുന്ന എച് ഐ വി അല്ലെങ്കിൽ എയ്ഡ്‌സ് തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളിൽ (STIs) നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ഏക സുരക്ഷാ മാർഗ്ഗം. പുരുഷന് ഉപയോഗിക്കാൻ താല്പര്യം ഇല്ലെങ്കിൽ സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടവും ലഭ്യമാണ്. സ്കലനതിന് മുൻപേ ലിംഗം പിൻവലിക്കുന്ന രീതി, സുരക്ഷിത കാലം എന്നിവയെക്കാൾ ഏറ്റവും മെച്ചമാണ് കോണ്ടം. ഇന്ന് പല തരത്തിലുള്ള കോണ്ടങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. രണ്ട് ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഗർഭധാരണ സാധ്യത 99.9% വരെ കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും. 4. "സാധ്യതയില്ലാത്ത" രീതികൾ പരിശീലിക്കുക (Practicing Low-Risk Sex): യോനിയിൽ ലിംഗപ്രവേശം (PIV/Penis-In-Vagina Intercourse) ആവശ്യമില്ലാത്ത പല ലൈംഗിക രീതികളും ഉണ്ട്. ഇത്തരം രീതികൾ ഗർഭധാരണത്തിന് യാതൊരു സാധ്യതയും നൽകുന്നില്ല: <nowiki>*</nowiki>ഫോർപ്ലേ അല്ലെങ്കിൽ [[ബാഹ്യകേളി]] <nowiki>*</nowiki>പരസ്പരമുള്ള സ്വയംഭോഗം (Mutual Masturbation) <nowiki>*</nowiki>വായ വഴിയുള്ള ലൈംഗിക ബന്ധം (Oral Sex) <nowiki>*</nowiki>ഉണങ്ങിയ ഇഴഞ്ഞുനീങ്ങൽ (Dry Humping - വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചുള്ള ബന്ധം) <nowiki>*</nowiki>കൈകൾ, [[ലൈംഗിക കളിപ്പാട്ടം|ലൈംഗിക കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ലൈംഗിക ബന്ധം (Manual Sex & Sex Toys) ഗർഭധാരണം ഒരു പ്രശ്‌നമാകുന്ന സമയങ്ങളിൽ (ഉദാഹരണത്തിന്, ഗുളിക കഴിക്കാൻ മറന്നുപോയ ദിവസങ്ങളിൽ) ഇത്തരം 'സുരക്ഷിത ലൈംഗിക' രീതികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ഗർഭധാരണ സാധ്യത പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കും. 5. അടിയന്തര ഗർഭനിരോധനം എപ്പോഴും തയ്യാറാക്കുക (Keep Emergency Contraception Ready - EC): ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ പോലും ചിലപ്പോൾ പരാജയപ്പെട്ടേക്കാം (കോണ്ടം പൊട്ടുക, ഗുളികയുടെ ഡോസ് തെറ്റുക, IUD സ്ഥാനം മാറുക). അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാനായി അടിയന്തര ഗർഭനിരോധന ഗുളികകൾ (Emergency Contraception / Morning After Pill) അല്ലെങ്കിൽ EC-IUD പോലുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ എപ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കുന്നത് അവസാനത്തെ സുരക്ഷാ വലയം പോലെ പ്രവർത്തിക്കും. അടിയന്തര ഗർഭനിരോധനം ഒരു പതിവ് ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗമല്ല, അത് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് ഏറ്റവും അത്യാവശ്യമുള്ള 'എമർജൻസി' സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരുമായി സംസാരിക്കുക. == ലൈംഗികബന്ധവും ആരോഗ്യവും == [[ലൈംഗികവും പ്രത്യുൽപാദനപരവുമായ ആരോഗ്യം]] (Sexual and Reproductive Health) ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്. '''ലോക ലൈംഗികാരോഗ്യ ദിനമായി സെപ്റ്റംബർ നാല് ആചരിക്കുന്നു.''' തൃപ്തികരമായ ലൈംഗികബന്ധം പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള അടുപ്പം വർദ്ധിക്കുവാനും, അമിത [[രക്താതിമർദ്ദം]] കുറയുവാനും, [[മാനസിക സമ്മർദം]] ലഘൂകരിക്കാനും (Stress reduction), നല്ല ഉറക്കത്തിനും, മെച്ചപ്പെട്ട ആരോഗ്യത്തിനും സഹായിക്കുന്നതായി ശാസ്ത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ചും ഹൃദയാരോഗ്യത്തിനും, ഓർമശക്തിക്കും, ചറുചുറുക്കിനും, പുരുഷന്മാരിൽ പ്രോസ്ട്രേറ്റ് ഗ്രന്ഥിയുടെ ആരോഗ്യത്തിനും, പ്രോസ്ട്രേറ്റ് കാൻസർ സാധ്യത കുറയ്ക്കുവാനും, സ്ത്രീകളിൽ മൂത്രാശയ പേശികളുടെ ശക്തി വർധിക്കാനും, ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്തേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം വർദ്ധിപ്പിക്കുവാനും അവിടുത്തെ പേശികളുടെ ദൃഢതയും ഇലാസ്തികതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുവാനും പതിവായ ലൈംഗികബന്ധം ഗുണകരമാണെണ് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അതിനാൽ ദീർഘകാലം രതിയുടെ അഭാവത്തിൽ പലരിലും ശാരീരികമോ മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNP2YR4tlaM0rKaV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703655449/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fhealthy-sex-health-benefits/RK=2/RS=Xu888QT5trw4_kRfKVANMnULkQQ-|title=The Health Benefits of Sex|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD4RSItlufkuMkB3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703655570/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.who.int%2fteams%2fsexual-and-reproductive-health-and-research%2fkey-areas-of-work%2fsexual-health%2fdefining-sexual-health/RK=2/RS=BY8BFBi03R9MMSnNMPseEZV8vWQ-|title=Sexual and Reproductive Health and Research (SRH)|website=Sexual and Reproductive Health and Research (SRH)}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == അതിലൈംഗികത == അമിതമായ ലൈംഗിക പ്രവർത്തികൾ മൂലം പ്രശ്നങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവരും ധാരാളമുണ്ട്. രതിയുടെ ആധിക്യം മൂലം, തന്റെയോ പങ്കാളിയുടെയോ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയോ വേദനയോ ബുദ്ധിമുട്ടുകളോ ഉണ്ടാകുകയോ വെറുപ്പ് ഉണ്ടാകുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ആണ്‌ ലൈംഗിക പ്രവർത്തി അധികമായി കണക്കാക്കുന്നത്. എപ്പോഴും ലൈംഗിക ചിന്തയിൽ മുഴുകി ഇരിക്കുകയും അതുമൂലം നിയന്ത്രിക്കാനാകാതെ ലൈംഗിക പ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണ് അമിത ലൈംഗിക ആസക്തി. ഇതുമൂലം സാമ്പത്തിക നഷ്ടം, ബന്ധങ്ങളിലെ ഉലച്ചിൽ, വേർപിരിയൽ, ലൈംഗിക പീഡനങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകാം. ലൈംഗികാസക്തി അമിതമാകുന്നതിന് പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. തലച്ചോറിലെ സെറാടോണിൻ, ഡോപ്പമിൻ തുടങ്ങിയ രാസവസ്തുക്കളുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചിൽ, അപസ്മാരം, പാർക്കിൻസൺസ് പോലെയുള്ള ചില രോഗങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന മരുന്നുകൾ, തലച്ചോറിലെ പരിക്കുകൾ, മനോരോഗങ്ങളായ ബൈപോളാർ ഡിസോർഡർ, ഒബ്സസ്സീവ് കമ്പൽസിവ് ഡിസോർഡർ, അഡൾട്ട് എഡിഎച്ച്ഡി എന്നിവയൊക്കെ അമിത ലൈംഗികതയിലേക്ക് നയിക്കാം. ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് വിദഗ്ദ ഡോക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൃത്യമായ ചികിത്സയും തെറാപ്പിയും ആവശ്യമാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4KqSItlhFQv6A53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703655722/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.verywellmind.com%2fhypersexuality-definition-symptoms-treatment-5199535/RK=2/RS=n_8jYHd1hWWx0e7DDKu94LXawRg-|title=Hypersexuality: Definition, Symptoms, Causes, Treatment|access-date=|website=www.verywellmind.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4KqSItlhFQv7A53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703655722/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fcompulsive-sexual-behavior%2fsymptoms-causes%2fsyc-20360434/RK=2/RS=EQcV2TY7azklmxDRKyIVq9_fvmI-|title=Compulsive sexual behavior - Symptoms and causes - Mayo Clinic|access-date=|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4KqSItlhFQv8A53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703655722/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.medicalnewstoday.com%2farticles%2fhypersexuality/RK=2/RS=R9CetRQPgr2yQEPRhwqz4C6XsGQ-|title=Hypersexuality: Definition, causes, treatment, and more|website=www.medicalnewstoday.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ആർത്തവവിരാമവും ലൈംഗിക ജീവിതവും == ഒരു സ്ത്രീയുടെ ആർത്തവ പ്രക്രിയ നിലയ്ക്കുന്നതിനെയാണ്‌ [[ആർത്തവവിരാമം]] അഥവാ മെനോപോസ് (Menopause) എന്ന് പറയുന്നത്. മിക്കവർക്കും 45 മുതൽ 55 വയസ്സിനുള്ളിൽ ആർത്തവം നിലയ്ക്കാം. 2 ഓവറിയും നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടും ഇത്‌ സംഭവിക്കാം. ഈ കാലയളവിൽ സ്ത്രൈണ ഹോർമോണായ ഈസ്ട്രജന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുകയും സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആർത്തവവിരാമം സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗികജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമാണ് എന്നൊരു ധാരണ പൊതുവേ കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ശരിയല്ല. ആർത്തവ വിരാമത്തിന് ശേഷം തൃപ്തികരമായ ലൈംഗികജീവിതം സാധ്യമാണ്. എന്നാൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചില മാറ്റങ്ങൾ ലൈംഗിക ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. സ്ത്രീ ശരീരത്തിലെ [[ഈസ്ട്രജൻ]], [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ]], [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] തുടങ്ങിയ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് താഴുന്നതോടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] ഉണ്ടാകുന്ന സ്വാഭാവിക നനവ് കുറയുക, തന്മൂലം [[യോനീ വരൾച്ച]] അനുഭവപ്പെടുക (വാജിനൽ ഡ്രൈനസ്), യോനിചർമ്മത്തിന്റെ കട്ടി കുറയുക തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. അതുമൂലം ലൈംഗികബന്ധം കഠിനമായ വേദനയോ ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉള്ളതും, യോനിയിൽ ചെറിയ മുറിവുകൾ പറ്റാനും, രതിമൂർച്ഛ ഇല്ലാതാകാനും, അണുബാധ ഉണ്ടാകാനും കാരണമാകാം. തന്മൂലം പല സ്ത്രീകളും സംഭോഗത്തോട് താല്പര്യക്കുറവും വിരക്തിയും കാണിക്കാറുണ്ട്. [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദരോഗം,]] കോപം പോലെയുള്ള മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളും ഈ പ്രായത്തിൽ അസ്വസ്ഥതയ്ക്ക് കാരണമാകാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കാതെ അവർ തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ലെന്ന് പങ്കാളി കരുതുന്നത് സാധാരണയാണ്. ഇക്കാര്യത്തിൽ ശരിയായ അറിവ് പലർക്കുമില്ല എന്നതാണ് വസ്തുത. ലജ്ജ വിചാരിച്ചു ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരോട് പോലും ചർച്ച ചെയ്യാതെ മറച്ചു വെക്കുന്നത് പല ആളുകളുടെയും ജീവിതത്തെ മോശമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിന് ശാസ്ത്രീയമായ പരിഹാര മാർഗങ്ങളുണ്ട്. 45 അല്ലെങ്കിൽ 55 വയസ് പിന്നിട്ട സ്ത്രീകൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ കഴിവതും ഏതെങ്കിലും മികച്ച [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ഉപയോഗിക്കണം. ഇവ വരൾച്ചയും വേദനയും പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല സുഖകരമായ സംഭോഗത്തിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഫാർമസികളിലും സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ വഴിയും ഇന്ന് ഗുണമേന്മയുള്ള ലുബ്രിക്കന്റുകൾ ([[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]]) ലഭ്യമാണ്. ഉദാഹരണം കേവൈ ജെല്ലി, ഡ്യുറക്സ് പ്ലേ, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ). കൂടാതെ ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം [[ഈസ്ട്രജൻ]] അടങ്ങിയ ക്രീം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ആണ്. ഇതിനെ 'വാജിനൽ ഈസ്ട്രജൻ തെറാപ്പി' എന്ന് പറയുന്നു. അതുവഴി ചെറിയ അളവിൽ ഈസ്ട്രജൻ ഹോർമോൺ യോനിഭാഗത്ത്‌ ലഭ്യമാകുന്നു. ഇത് യോനീചർമത്തിന്റെ കട്ടി വർധിക്കാനും, യോനിയുടെ സ്വഭാവികമായ ഈർപ്പം നിലനിർത്താനും, ഇടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധ തടയുവാനും, രതിമൂർച അനുഭവപ്പെടാനും ഗുണകരമാണ്. കൃത്രിമ ലൂബ്രിക്കേഷന് വേണ്ടി സസ്യ എണ്ണകൾ, വാസലിൻ, ബേബി ഓയിൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. യീസ്റ്റ്, ഫംഗൽ ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉള്ളവർ വെളിച്ചെണ്ണ തുടങ്ങിയ സസ്യ എണ്ണകൾ ഒഴിവാക്കുന്നതാവും ഉചിതം. ദീർഘനേരം ആമുഖലീലകൾ അഥവാ ഫോർപ്ലേ (Foreplay) ശരിയായ ഉത്തേജനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. യോനിയിലെ അണുബാധ, എൻഡോമെട്രിയോസിസ്, ഗർഭാശയ മുഴകൾ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, മലബന്ധം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] ഉണ്ടാകും എന്നതിനാൽ അത്തരം രോഗങ്ങൾ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹോർമോൺ റീപ്ലേസ്‌മെന്റ് തെറാപ്പി (HRT) മേനോപോസിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ അകറ്റും. പതിവായ ലൈംഗികബന്ധം യോനിയുടെ ആകൃതിയും ഈർപ്പവും നിലനിർത്തുകയും, വസ്തി പ്രദേശത്തെ മസിലുകളുടെ ബലവും രക്തയോട്ടവും വർധിപ്പിക്കുകയും അജിതേന്ദ്രിയം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറക്കുകയും പൊതുവായ ആരോഗ്യം ചെയ്യുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4K0SYtl2XQvwg13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703655989/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.hopkinsmedicine.org%2fhealth%2fwellness-and-prevention%2fhow-sex-changes-after-menopause/RK=2/RS=A8THIx1Boq5oJPox8IdIQ2LcAXY-|title=How Sex Changes After Menopause {{!}} Johns Hopkins Medicine|website=www.hopkinsmedicine.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4K0SYtl2XQvzA13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEwBHZ0aWQDBHNlYwNzcg--/RV=2/RE=1703655989/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.menopause.org%2ffor-women%2fsexual-health-menopause-online%2ffrequently-asked-questions/RK=2/RS=1S2sTl3942GbkHB59SNA.bBFuFE-|title=Frequently Asked Questions, Sexual Side Effects of Menopause|website=www.menopause.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD6MSotlS0UvcT93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703656204/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fmenopause%2fsex-after-menopause/RK=2/RS=zom8GipCvUm1tmFLgSn1OhWkq50-|title=An OB-GYN's 3 Strategies for Making Sex Better After Menopause|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkOD6MSotlS0UvgD93Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703656204/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthywomen.org%2fyour-health%2fsexual-health%2fbest-sex-your-life-after-menopause/RK=2/RS=k3KBqJxX9o9m_okEKl7muxK.RDY-|title=How to Have the Best Sex of Your Life After Menopause|website=www.healthywomen.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == വർദ്ധക്യത്തിൽ == [[വാർദ്ധക്യത്തിലെ ലൈംഗികത]] വളരെയധികം അവഗണിക്കപ്പെട്ട ഒരു വിഷയമാണ്. വാർദ്ധക്യത്തിലെത്തി എന്നത് കൊണ്ടു മാത്രം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ലൈംഗിക താല്പര്യം ഇല്ലാതാകണമെന്നില്ല. പ്രായമായവരുടെ ആരോഗ്യത്തിനും സന്തോഷത്തിനും ശരിയായ ലൈംഗികജീവിതം ഗുണകരമാണ്. ആരോഗ്യമുണ്ടെങ്കിൽ വാർദ്ധക്യത്തിലെത്തിയ വ്യക്തികൾക്ക് പോലും സന്തോഷകരമായ ലൈംഗിക ജീവിതം സാധ്യമാണ് എന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. [[പ്രമേഹം]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], തലച്ചോറിനെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ, [[അമിത കൊളസ്ട്രോൾ]], [[രക്താതിമർദ്ദം]], [[അമിതവണ്ണം]] തുടങ്ങിയ ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങൾ വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതോ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുന്നതോ വർദ്ധക്യത്തിൽ ലൈംഗികശേഷി നിലനിർത്താൻ വളരെയധികം സഹായകരമാണ്. പ്രായമായി എന്ന തോന്നൽ‌, ലൈംഗിക ജീവിതം ചെറുപ്പക്കാർക്ക് വേണ്ടി മാത്രമുള്ളതാണ് എന്നൊക്കെയുള്ള തെറ്റായ ധാരണകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ പലർക്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. മധ്യവയസിൽ എത്തിയ പുരുഷന്മാരിൽ [[ആൻഡ്രോപോസ്]] അഥവാ [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] ഹോർമോൺ കുറവ് ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. അതുമൂലം [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]] ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. വയാഗ്രയുടെ കണ്ടുപിടുത്തം ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏറെ ഫലം ചെയ്തു. കൂടാതെ ഉദ്ധാരണക്കുറവ് അനുഭവപ്പെടുന്ന പുരുഷന്മാർ കൃത്രിമ ലിംഗ ഇമ്പ്ലാന്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് വഴി [[ഉദ്ധാരണം]] ഇഷ്ടമുള്ളത്രയും സമയം നിലനിർത്താം. സ്ത്രീകളിൽ [[ഈസ്ട്രജൻ]] ഹോർമോണിന്റെ കുറവ് മൂലം യോനിയിൽ വരൾച്ചയും ബന്ധപ്പെടുന്ന സമയത്ത് വേദനയും അതുമൂലം താല്പര്യക്കുറവും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. ഇതിന് പരിഹാരമായി കൃത്രിമമായി നനവ് നൽകുന്ന സ്നേഹകങ്ങൾ (ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി) ഉപയോഗിക്കുന്നത് സ്ത്രീകളിൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ അകറ്റി ലൈംഗിക ആസ്വാദ്യത വർധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും. ഒരു ഡോക്ടറുടെ നിർദേശപ്രകാരം ഈസ്ട്രജൻ ഹോർമോൺ അടങ്ങിയ ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, കൃത്യമായ [[വ്യായാമം]], [[പുകവലി]] അല്ലെങ്കിൽ അതിമദ്യാസക്തി തുടങ്ങിയ ലഹരികൾ ഒഴിവാക്കൽ, ശാസ്ത്രീയമായ ചികിത്സ, സന്തോഷകരമായ മാനസികാവസ്ഥ, ശരിയായ ഉറക്കം, ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി, [[കെഗൽ വ്യായാമം]] തുടങ്ങിയവ വർദ്ധക്യത്തിലെ ലൈംഗിക സംതൃപ്തിയ്ക്ക് ഏറെ സഹായകരമാണ്. ഇതവരുടെ ആരോഗ്യവും ചുറുചുറുക്കും നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb58S4tll0AuuAZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703656444/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fhealthy-lifestyle%2fsexual-health%2fbasics%2fsex-and-aging%2fhlv-20049432/RK=2/RS=U9stissmF404Cr6PafdRv2s3nUo-|title=Sexual health Sex and aging - Mayo Clinic|access-date=|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb58S4tll0AuvgZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703656444/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.thelancet.com%2fjournals%2flanhl%2farticle%2fPIIS2666-7568%2823%2900003-X%2ffulltext/RK=2/RS=kupKLLDwP9y9yJxCCUyD03eBVRc-|title=Sexual activity of older adults: let's talk about it|access-date=|website=www.thelancet.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb4JTItlW4wtZmZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzYEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703656586/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.webmd.com%2fhealthy-aging%2fss%2fslideshow-guide-to-sex-after-60/RK=2/RS=RwtSw982Yr3WXIpa01MmfVCbxYU-|title=Visual Guide To Sex After 60 - WebMD|website=www.webmd.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb4JTItlW4wtaGZ3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzcEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703656586/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cnn.com%2f2020%2f09%2f28%2fhealth%2fsexual-desire-older-women-study-wellness%2findex.html/RK=2/RS=.fZdLiJsxTO_3.R40t_1l5LDz88-|title=It’s a myth that women don’t want sex as they age, study finds|website=www.cnn.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ജീവിതശൈലിയും ലൈംഗികതയും == [[ജീവിതശൈലിയും ലൈംഗികതയും]] തമ്മിൽ അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി സ്വീകരിക്കുന്നത് പൊതുവായ ആരോഗ്യം മാത്രമല്ല ലൈംഗികശേഷിയും പ്രത്യുത്പാദന ക്ഷമതയും ചുറുചുറുക്കും നിലനിർത്താൻ വളരെയധികം സഹായിക്കുന്നു എന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. അതിന് വേണ്ടി ചെറുപ്പം മുതൽക്കേ പോഷക സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, കൃത്യമായ വ്യായാമം, ലഹരി വർജനം, ഉറക്കം, മാനസിക സമ്മർദം ഒഴിവാക്കൽ, ശാസ്ത്രീയമായ ചികിത്സ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.bing.com/ck/a?!&&p=abd3e8c017265f31JmltdHM9MTcxOTAxNDQwMCZpZ3VpZD0xNzExMDQ3Yy04YzQ4LTY0NTktMzI2OS0xNGE4OGRhZjY1ZmEmaW5zaWQ9NTI1NQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1711047c-8c48-6459-3269-14a88daf65fa&psq=healthy+lifestyle+and+sex+who&u=a1aHR0cHM6Ly93d3cud2hvLmludC9uZXdzL2l0ZW0vMTEtMDItMjAyMi1yZWRlZmluaW5nLXNleHVhbC1oZWFsdGgtZm9yLWJlbmVmaXRzLXRocm91Z2hvdXQtbGlmZQ&ntb=1|title=Redefining sexual health for benefits throughout life|website=https://www.who.int}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bing.com/ck/a?!&&p=bf3ee547e0a35cd9JmltdHM9MTcxOTAxNDQwMCZpZ3VpZD0xNzExMDQ3Yy04YzQ4LTY0NTktMzI2OS0xNGE4OGRhZjY1ZmEmaW5zaWQ9NTI3OQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1711047c-8c48-6459-3269-14a88daf65fa&psq=healthy+lifestyle+and+sex+who&u=a1aHR0cHM6Ly93d3cubWF5b2NsaW5pYy5vcmcvaGVhbHRoeS1saWZlc3R5bGUvc2V4dWFsLWhlYWx0aC9iYXNpY3Mvc2V4dWFsLWhlYWx0aC1iYXNpY3MvaGx2LTIwMDQ5NDMy&ntb=1|title=Sexual health Sexual health basics - Mayo Clinic|website=https://www.mayoclinic.org}}</ref> == ലൈംഗികതയും പോഷകാഹാരവും == ലൈംഗികമായ ആരോഗ്യവും ശേഷിയും നിലനിർത്താനും മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും മുട്ടയും മറ്റുമടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധവുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് വിറ്റാമിനുകൾ ധാതുക്കൾ എന്നിവ ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ഇത് പൊതുവായ ആരോഗ്യം, ഹോർമോൺ ഉത്പാദനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ലൈംഗികശേഷി നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ജീവകങ്ങളായ വിറ്റാമിൻ ഇ, വിറ്റാമിൻ സി, വിറ്റാമിൻ ഡി, വിറ്റാമിൻ ബി 12 തുടങ്ങിയ ബി ജീവകങ്ങൾ, സിങ്ക്, സെലിനിയം തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താനും ലൈംഗികമായ ആരോഗ്യത്തിനും ഏറെ ഗുണകരമാണ്. വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, ഉപ്പ്, എണ്ണ, കൊഴുപ്പ്, മധുരം, അന്നജം, ചുവന്ന മാംസം തുടങ്ങിയവരുടെ നിയന്ത്രണവും ലൈംഗിക ആരോഗ്യം നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.bing.com/ck/a?!&&p=457e0c1a5080a8e4JmltdHM9MTcxOTAxNDQwMCZpZ3VpZD0xNzExMDQ3Yy04YzQ4LTY0NTktMzI2OS0xNGE4OGRhZjY1ZmEmaW5zaWQ9NTI3NA&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1711047c-8c48-6459-3269-14a88daf65fa&psq=nutrition+and+sexual+health&u=a1aHR0cHM6Ly93d3cubWVkaWNhbG5ld3N0b2RheS5jb20vYXJ0aWNsZXMvMzIyNzc5&ntb=1|title=Best food for sex: How to enhance sex, stamina, and libido|website=https://www.medicalnewstoday.com/articles/322779}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bing.com/ck/a?!&&p=7095a0affa451025JmltdHM9MTcxOTAxNDQwMCZpZ3VpZD0xNzExMDQ3Yy04YzQ4LTY0NTktMzI2OS0xNGE4OGRhZjY1ZmEmaW5zaWQ9NTE3NQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1711047c-8c48-6459-3269-14a88daf65fa&psq=nutrition+and+sexual+health&u=a1aHR0cHM6Ly9ib3N0b25kaXJlY3RoZWFsdGguY29tL3NleHVhbC1oZWFsdGgtYW5kLW51dHJpdGlvbi1ob3ctb25lLWltcGFjdHMtdGhlLW90aGVyLw&ntb=1|title=Unveiling the Connection: Sexual Health and Nutrition {{!}} BDH|website=https://bostondirecthealth.com}}</ref> == ലൈംഗികതയും വ്യായാമവും == കൃത്യമായി [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നത് ലൈംഗികശേഷിയും ആരോഗ്യവും നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ വ്യായാമം ശരീരത്തിലെ രക്തയോട്ടവും, ഹോർമോൺ സന്തുലിതാവസ്ഥയും, ആരോഗ്യവും നിലനിർത്തുകയും അത് ലൈംഗികശേഷിയും ശരീരസൗന്ദര്യവും ഏറെക്കാലം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സാധാരണ ഒരു ലൈംഗികബന്ധം ഏതാണ്ട് അരമണിക്കൂർ കുറഞ്ഞ വേഗത്തിൽ നടക്കുന്നതിന് തുല്യമായ വ്യായാമം കൂടിയാണ്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcp0TYtlCBAu7vV3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703656948/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.nhs.uk%2flive-well%2f/RK=2/RS=xPTXnspVV9Xi_rsV4ym3MxwGDcM-|title=Live Well - NHS|access-date=|website=www.nhs.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധവും രോഗങ്ങളും == സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലൂടെ ആഗ്രഹിക്കാത്ത [[ഗർഭധാരണം]]; കൂടാതെ HIV/[[എയ്‌ഡ്‌സ്‌]], HPV അണുബാധ അതുമൂലം ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ, ഹെർപ്പിസ്, സിഫിലിസ്, ഗൊണേറിയ, ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്, പെൽവിക്ക് ഇൻഫെക്ഷൻ തുടങ്ങിയ [[ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ]] (STDs) പിടിപെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ബന്ധപ്പെടുന്ന സമയത്ത് സ്രവങ്ങൾ, ശുക്ലം എന്നിവ വഴി രോഗാണുക്കൾ പകരാം. രോഗാണുവാഹകരുമായുള്ള ലൈംഗികബന്ധം ഒഴിവാക്കുന്നതും, ഗർഭനിരോധന ഉറ അഥവാ [[കോണ്ടം]] (Condom) ഉപയോഗവും ഇത്തരം രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്നു. പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രമല്ല [[സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടം|സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടവും]] ലഭ്യമാണ്. പലർക്കും കോണ്ടം, [[കുടുംബാസൂത്രണം]], [[ഗർഭനിരോധന രീതികൾ]], [[ലൈംഗികത]] എന്നിവയെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവില്ല. ഇക്കാരണത്താൽ ആഗ്രഹിക്കാത്ത [[ഗർഭം]], [[പ്രസവം]], ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതേ തുടർന്ന് ഗൗരവമുള്ള പലവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുന്നതായി കാണാം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്. പലപ്പോഴും വെറും വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ യാതൊരുവിധ നിരോധന മാര്ഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നത് അപകടങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രീയമായ [[ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം|ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] അഭാവം തന്നെയാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വഷളാകാൻ പ്രധാന കാരണം. പങ്കാളിയോടുള്ള അന്ധമായ വിശ്വാസം മൂലമോ അല്ലെങ്കിൽ പങ്കാളിയുടെ നിര്ബന്ധത്തിനു വഴങ്ങിയോ കോണ്ടം ഉപയോഗിക്കാതെ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ശാരീരിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് പലപ്പോഴും അപകടങ്ങൾ ക്ഷണിച്ചു വരുത്താറുണ്ട്. കോണ്ടം നേരിട്ട് വാങ്ങാൻ മടിയുള്ളവർക്ക് ഇവ ഓൺലൈൻ രീതിയിൽ സ്വകാര്യമായി വാങ്ങുവാൻ സൗകര്യമുണ്ട്. ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് ഗുഹ്യ രോമത്തിന്റെ ധർമ്മം. ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ലോലമായ ഗുഹ്യഭാഗത്തെ ചർമ്മത്തിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള ഉരസൽ അഥവാ ഘർഷണം കുറയ്ക്കുവാനും, അതുവഴി രോഗാണുബാധകളെ തടയുവാനും, ഫിറമോണുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും, പൊടിയും മറ്റും യോനിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടക്കാതിരിക്കുന്നതിനും [[ഗുഹ്യരോമം]] സഹായിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും ഗുഹ്യരോമം അവയുടെ മൂടോടെ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് നിമിത്തം ഗുഹ്യചർമ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായ മുറിവുകൾ ഉണ്ടാകുവാനും, രോഗാണുബാധകൾ എളുപ്പം പടരുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്; പ്രത്യേകിച്ച് സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ, ഉദാഹരണത്തിന് എച്ഐവി (എയ്ഡ്‌സ്) (HIV), എച്പിവി (HPV) ഉൾപ്പടെയുള്ള രോഗാണുബാധകൾ (STDs) എളുപ്പത്തിൽ പകരാം. അതിനാൽ ഇവ ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാക്കുക ആണെങ്കിൽ മൂടോടെ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കി പകരം ട്രിമ്മറോ ചെറിയ കത്രികയോ ഉപയോഗിച്ച് വെട്ടി നീളം കുറച്ചു നിർത്തുന്നതാണ് കൂടുതൽ ആരോഗ്യകരം. ഗുഹ്യ രോമങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്ത്‌ പരുക്കുകൾ പറ്റാതെ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ചിലർ ഇത് പ്രത്യേക ശൈലിയിൽ ക്രമീകരിച്ചു സൂക്ഷിക്കുന്നതും പതിവാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb7KTYtlt08uwg53Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657034/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.mayoclinic.org%2fdiseases-conditions%2fsexually-transmitted-diseases-stds%2fsymptoms-causes%2fsyc-20351240/RK=2/RS=yoIuGJfevdzDV5pChlm9Uh.WWxs-|title=Sexually transmitted disease (STD) symptoms - Mayo Clinic|access-date=|website=www.mayoclinic.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkMb4STotlE6Atd3J3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657106/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.cdc.gov%2fstd%2fgeneral%2fdefault.htm/RK=2/RS=SHx31KzBhfvuEf2unQdEFt5sVB0-|title=STD Diseases & Related Conditions|website=www.cdc.gov}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ലൈംഗികജീവിതവും സാഡിസവും == ലൈംഗികബന്ധം എന്നത് കീഴടങ്ങലോ, കീഴ്പ്പെടുത്തലോ അല്ല. പരസ്പരം ആനന്ദവും സുഖാവസ്ഥയും പങ്കുവയ്ക്കലാണ്. ഒരിക്കലും ഒരാളുടെ ലൈംഗികതാല്പര്യം പങ്കാളിയിൽ ഏകപക്ഷീയമായി അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്. പങ്കാളിയെ വേദനിപ്പിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പ്രവർത്തികൾ പീഡനതുല്യമായി അനുഭവപ്പെടും. ഇതെല്ലാം ലൈംഗികതയും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളും വിരസവും വെറുപ്പ് നിറഞ്ഞതുമാക്കും. ഇണയെ വേദനിപ്പിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ലൈംഗികബന്ധം ഒരു രോഗാവസ്ഥയാണ്. ഇതിനെ [[ലൈംഗിക സാഡിസം]] അഥവാ സെക്ഷ്വൽ സാഡിസം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികമായ ഉത്തേജനത്തിന് വേണ്ടിയോ ആസ്വാദനത്തിന് വേണ്ടിയോ ക്രൂരമായ ലൈംഗിക രീതികൾ അവലംബിക്കുന്നവരുണ്ട്. ഇത് വിദഗ്ദ ചികിത്സയും കൗൺസിലിംങും ആവശ്യമുള്ള ഒരു മാനസികരോഗം കൂടിയാണ്. മാനസികമായ പ്രശ്നങ്ങൾ കൊണ്ടോ, ലൈംഗികതയെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവില്ലായ്‍മ കൊണ്ടോ, ബലാത്സംഗത്തിന്റെ ഭാഗമായോ, രതിവൈകൃതങ്ങൾ കൊണ്ടോ ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം. ഇത് വിദഗ്ദ ചികിത്സയും കൗൺസിലിംങും ആവശ്യമുള്ള ഒരു മാനസികരോഗം കൂടിയാണ്. പുരുഷന്മാരിലാണ് ഈ പ്രവണത കൂടുതലായി കണ്ടു വരുന്നത്. പങ്കാളിയുടെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ വേദനിപ്പിക്കുന്ന വിധം കടിക്കുക, അടിക്കുക, നുള്ളുക, പൊള്ളിക്കുക, ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന രീതികളിൽ ബന്ധപ്പെടുക തുടങ്ങിയവ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ഇത് ദുസ്സഹമായ ലൈംഗികപീഡനം തന്നെയാണ്. സമയത്തിന് പരിഹാരമാർഗങ്ങൾ തേടിയില്ലെങ്കിൽ ബന്ധങ്ങൾ തകരാൻ ഇത് കാരണമാകും. എന്നാൽ അനാവശ്യമായ ലജ്ജ വിചാരിച്ചു പലരും ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ മൂടി വെക്കാറുണ്ട് <ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcpZTotlmwQvqoh3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657178/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fSexual_sadism_disorder/RK=2/RS=.6yZ3GTnFbg8JqjP9Aq08szCBqw-|title=Sexual sadism disorder - Wikipedia|access-date=|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പങ്കാളിയുടെ ലൈംഗിക താൽപര്യങ്ങൾ അറിയാൻ ശ്രമിക്കണം അതിനായി തുറന്നു സംസാരിച്ച് നന്നായി മനസിലാക്കണം. ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ തന്റെ പങ്കാളി സന്തോഷിക്കുന്നു എന്നറിയുമ്പോഴാണ് ആനന്ദം ലഭിക്കുന്നത്. സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും പരസ്പരം ബഹുമാനിക്കുകയും വേണം. സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉണർവിൽ എത്തിയ ശേഷം ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ് ശരിയായ രീതി. യോനിയിൽ മതിയായ നനവ് അഥവാ ലൂബ്രിക്കേഷൻ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നത് വേദനരഹിതമായ ബന്ധത്തിന് അനിവാര്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcpZTotlmwQvw4h3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzkEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657178/RO=10/RU=https%3a%2f%2fpsychcentral.com%2fdisorders%2fsexual-masochism-sadism-symptoms/RK=2/RS=K2iT8aR2R04Nws1Ko0iDftTh6PE-|title=Sexual Masochism, Sexual Sadism, and Potential Disorders|access-date=|website=psychcentral.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ലൈംഗികബന്ധവും ഉഭയസമ്മതവും == ഏതൊരു ലൈംഗികമായ ഇടപെടലിലും പങ്കാളിയുടെ അനുമതി (Sexual Consent) വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഇത് [[ലൈംഗികബന്ധത്തിനുള്ള സമ്മതം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അത് ബലം പ്രയോഗിച്ചോ നിർബന്ധിച്ചോ അധികാരം ഉപയോഗിച്ചോ പ്രലോഭിപ്പിച്ചോ നേടിയെടുക്കേണ്ട ഒന്നല്ല. ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനിടെ പങ്കാളികളിൽ ആരെങ്കിലും ഇത് തുടരുന്നതിൽ താൽപര്യമില്ലെന്ന് പറഞ്ഞാൽ അത് മുഖവിലയ്‌ക്കെടുക്കണം. വ്യക്തികളുടെ മനസ് എപ്പോൾ വേണമെങ്കിൽ മാറാം. അതിനെ അംഗീകരിക്കാൻ ഓരോരുത്തരും ബാധ്യസ്ഥാണ്. ലൈംഗികബന്ധം തുടരുന്നതിൽ താൽപര്യമില്ലെന്ന് പറഞ്ഞാൽ പങ്കാളികൾ പരസ്പരം ഇത് മനസിലാക്കണം. പങ്കാളിയുടെ ശരീരഭാഷ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ലൈംഗിക ബന്ധത്തിനിടെ പങ്കാളിക്ക് ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നതായി ശരീരഭാഷയിൽ നിന്ന് മനസിലായാൽ അവിടെ നിർത്തുക. അതിനുശേഷം, അവരോട് സംസാരിക്കുക. എന്താണ് പ്രശ്‌നമെന്ന് തിരക്കുക. അൽപ്പ സമയം ഇടവേളയെടുക്കണമെന്ന് പങ്കാളി ആവശ്യപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ അത് അംഗീകരിക്കുക. വിവിധ പൊസിഷനുകൾ ചെയ്യുമ്പോൾ അത് നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിക്ക് കൂടി തൃപ്തി നൽകുന്നതാണോ എന്ന് ചോദിക്കണം. സ്വന്തം താൽപര്യത്തിനനുസരിച്ച് പൊസിഷനുകൾ പരീക്ഷിക്കുന്നത് തെറ്റാണ്. കുട്ടികളുമായി മുതിർന്ന വ്യക്തികൾ നടത്തുന്ന ലൈംഗികബന്ധം അഥവാ പിഡോഫിലിയ (Pedophilia), ഉഭയ സമ്മതത്തോടെയല്ലാതെയുള്ള പീഡനവും ബലാത്സംഗത്തിന്റെ പരിധിയിൽ പെടുന്ന ഒന്നാണ്. പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇവ കടുത്ത കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്. ലൈംഗികബന്ധത്തിന് വ്യക്തിയുടെ സമ്മതം അതി പ്രധാനമാണ്. ഗർഭനിരോധന മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത്, വദനസുരതം പോലെയുള്ള വിവിധ രീതികൾ എന്നിവയെല്ലാം പങ്കാളിയുമായി കൃത്യമായ ധാരണയിൽ എത്തേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. മുതിർന്ന വ്യക്തി കുട്ടികളുമായി നടത്തുന്ന ലൈംഗികബന്ധം ചൂഷണമാണെന്നും, ഇതവർക്ക് ശാരീരിക മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്നും, കുട്ടികളുടെ സമ്മതം മൂല്യവത്തല്ലെന്നും വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ 'പെടോഫിലിയ' എന്ന മനസ്സികാവസ്ഥയുള്ളവർ നടത്തുന്ന ബാലലൈംഗികപീഡനം കുറ്റകൃത്യമാണ്. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടികൾ ഗർഭിണി ആകുന്നത് അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും ആരോഗ്യത്തെ അതീവ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. വർധിച്ച മാതൃശിശുമരണനിരക്ക് കൗമാര ഗർഭധാരണത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ദൂഷ്യഫലമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രശ്നങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ പല വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും പ്രായത്തിന് അനുസരിച്ചു ശാസ്ത്രീയമായ ലൈംഗികാരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം സ്കൂൾതലം മുതൽക്കേ നൽകി വരുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPco6T4tlvxctxGx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657403/RO=10/RU=https%3a%2f%2frapecrisis.org.uk%2fget-informed%2fabout-sexual-violence%2fsexual-consent%2f/RK=2/RS=zcBPiOlHlCFVPbpWM4wQETGrCZA-|title=What is sexual consent? {{!}} Rape Crisis England & Wales|website=rapecrisis.org.uk}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPco6T4tlvxct2Wx3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzUEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657403/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fguide-to-consent/RK=2/RS=Ogi1OI6vHG5mywZwFtZKlRBv_Ck-|title=Your Guide to Sexual Consent - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == അലൈംഗികത == ലൈംഗിക താല്പര്യമോ ലൈംഗികശേഷിയോ തീരെ ഇല്ലാത്ത വ്യക്തികളുമുണ്ട്. ഇവരെ "അലൈംഗികർ (Asexuals)" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സവിശേഷതയെ [["അലൈഗികത“]] (Asexuality) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അലൈംഗികർക്ക് ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടെണമെന്നോ സ്വയംഭോഗം ചെയ്യണമെന്നോ ഉള്ള താല്പര്യം തീരെ ഉണ്ടായിരിക്കുകയില്ല. പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ചു സ്ത്രീകളിൽ ഇത്തരം അവസ്ഥ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു. അതില്ലാതെ തന്നെ ഇക്കൂട്ടർ സന്തുഷ്ടരാണ്. ഇതും സ്വാഭാവികമാണ്. ഇവർ ലിംഗ-ലൈംഗികന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ (LGBTIA+) ഉൾപ്പെടുന്ന 'A' എന്ന വിഭാഗമാണ്. ഇത് ബ്രഹ്മചര്യമല്ല. ബാക്ടീരിയ തുടങ്ങിയ ഏകകോശജീവികളിലും, ഹൈഡ്ര തുടങ്ങിയവയിലും അലൈംഗിക പ്രത്യുത്പാപാദനം കാണാം<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4LST4tlE.8tV_d3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzEEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657554/RO=10/RU=https%3a%2f%2fen.wikipedia.org%2fwiki%2fAsexuality/RK=2/RS=t_sTxXl90unChwousDW8MxnJmOs-|title=Asexuality - Wikipedia|website=en.wikipedia.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4LST4tlE.8tW_d3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657554/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.healthline.com%2fhealth%2fwhat-is-asexual/RK=2/RS=JUI1vW.r3WBd7jZksnn3FWBCJcE-|title=Asexual: What It Means, Facts, Myths, and More - Healthline|website=www.healthline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLN4LST4tlE.8tZPd3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657554/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.verywellmind.com%2fwhat-is-asexuality-5075603/RK=2/RS=kFurBZqyp0g15EYmF10RxWugPNE-|title=Am I Asexual?: Signs, How to Talk About It - Verywell Mind|website=www.verywellmind.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkPcqAUItlX.YuLZ13Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzQEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1703657728/RO=10/RU=https%3a%2f%2fbiologydictionary.net%2fasexual-reproduction%2f/RK=2/RS=FisElSA6TXU3hMTuGqIiPOCTF4s-|title=Asexual Reproduction - The Definitive Guide {{!}} Biology Dictionary|website=biologydictionary.net}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ == ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ചില പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ട്. ഇത് ലൈംഗികബന്ധം സുരക്ഷിതവും ആസ്വാദ്യകരവുമായ അനുഭവമാക്കാൻ സഹായിക്കും. ചിലത് താഴെ കൊടുക്കുന്നു. സുരക്ഷ: *ഗർഭ നിരോധനം: ഗർഭധാരണം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രീയമായ [[ഗർഭനിരോധന രീതികൾ]] ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. [[കോണ്ടം]], കോണ്ട്രാസെപ്റ്റീവ് പാച്ചുകൾ, ഗുളികകൾ, [[കോപ്പർ ടി]], ബീജനാശിനി (Spermicide) അടങ്ങിയ ലൂബ്രിക്കന്റുകൾ എന്നിവ ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇവയിൽ പലതും സൗജന്യമായി സർക്കാർ ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ വഴി ലഭ്യമാണ്. *എസ്‌ടിഡികൾ: ലൈംഗികമായി പകരുന്ന എയ്ഡ്‌സ് പോലെയുള്ള രോഗങ്ങൾ (എസ്‌ടിഡി) തടയാൻ [[കോണ്ടം]] ഉപയോഗിക്കുന്നത് അത്യാവശ്യമാണ്. സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന കോണ്ടം ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. *എസ്ടിഡി പരിശോധന: പുതിയ പങ്കാളിയുമായി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങളുടെ പരിശോധന നടത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. *സമ്മതം: ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് പങ്കാളിയുടെ പൂർണ്ണ സമ്മതം അത്യാവശ്യമാണ്. സമ്മതം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും പിൻവലിക്കാം എന്നത് ഓർമ്മിക്കുക. താല്പര്യമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധിക്കരുത്. ആരോഗ്യം: *ശാരീരിക ആരോഗ്യം: ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് മുമ്പ് ശാരീരികമായി ആരോഗ്യവാനാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക. *മദ്യം/ മയക്കുമരുന്ന്: മദ്യം അമിതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതോ മയക്കുമരുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നതോ സമ്മതം, സുരക്ഷ എന്നിവയെ ബാധിക്കും. *ആശയവിനിമയം: പങ്കാളിയുമായി തുറന്ന് സംസാരിക്കുക. ഇഷ്ടങ്ങൾ, അനിഷ്ടങ്ങൾ, ആശങ്കകൾ എന്നിവ വ്യക്തമായി പങ്കിടുക. *സ്വയം പരിചയപ്പെടുക: സ്വന്തം ശരീരത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയുക. ഇത് ലൈംഗിക ആസ്വാദ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും. മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ: *അന്തരീക്ഷം: സുരക്ഷിതവും സുഖകരവുമായ ഒരു അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുക. *വൃത്തി: കഴിവതും വീര്യം കുറഞ്ഞ സോപ്പിട്ടു കുളിച്ചു വൃത്തിയായി ഒരുങ്ങുക. പല്ല് തേക്കുക, നഖം വെട്ടുക, ദുർഗന്ധം ഒഴിവാക്കുക, സ്വകാര്യ ഭാഗങ്ങൾ വീര്യം കുറഞ്ഞ സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് കഴുകുക, ശാരീരിക ശുചിത്വം എന്നിവ അനുയോജ്യം. *ആമുഖലീല അഥവാ ഫോർപ്ലേ: ഫോർപ്ലേ ലൈംഗിക ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ ആസ്വാദ്യകരമാക്കുന്നു. ശരിയായ ഉത്തേജനം നൽകുന്നു. *അധിക ലൂബ്രിക്കേഷൻ: യോനി വരൾച്ച അനുഭവപ്പെടുന്നവർ വഴുവഴുപ്പ് നൽകുന്ന [[ലൂബ്രിക്കന്റ് ജെല്ലി]] ഉപയോഗിക്കുന്നത് വേദന അകറ്റി സംഭോഗം കൂടുതൽ സുഖകരമാക്കുന്നു. ഇവ ഫാർമസി, സൂപ്പർ മാർക്കറ്റ്, ഓൺലൈൻ രീതിയിലും ലഭ്യമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് കേവൈ ജെല്ലി, ഡ്യുറക്സ്, മൂഡ്സ് തുടങ്ങിയവ. [[കുടുംബാസൂത്രണം]] അഥവാ ഗർഭനിരോധനം കൂടി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ബീജനാശിനി അടങ്ങിയ ലൂബ്രിക്കന്റുകൾ ഉപയോഗിക്കാം. *മാനസിക സമ്മർദ്ദം ഒഴിവാക്കുക: ലൈംഗിക ബന്ധത്തെ സമ്മർദ്ദമായി കാണരുത്. മാനസിക സമ്മർദ്ദം ഉള്ള സമയത്ത് ലൈംഗികബന്ധം ഒഴിവാക്കുക. സന്തോഷകരമായ സമയം ലൈംഗിക ബന്ധത്തിനായി തെരെഞ്ഞെടുക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്: *ആരോഗ്യ വിദഗ്ദരെ സമീപിക്കുക. *വിശ്വസനീയമായ ഓൺലൈൻ മാർഗങ്ങൾ, പുസ്തകങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കുക. == ശാസ്ത്രീയ ലൈംഗിക വിജ്ഞാനം പകരുന്ന മലയാളം പുസ്തകങ്ങൾ == കാമസൂത്ര നേരത്തേ തന്നെ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയ ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന ധാരാളം പുസ്തകങ്ങൾ മലയാള ഭാഷയിൽ രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മുരളി തുമ്മാരുകുടി, നീരജ ജാനകി എന്നിവർ രചിച്ച ‘സെക്സ് 21 സമ്മതം, സംയോഗം, സന്തോഷം’ അത്തരത്തിൽ ഒന്നാണ്. ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ലൈംഗികതയെപ്പറ്റിയുള്ള നവീന കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പുസ്തകം. പങ്കാളിയുമായി തുറന്നു സംസാരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത, പരസ്പരബഹുമാനവും വിശ്വാസവും, പരസ്പര സമ്മതം എന്നിവയാണ് ലൈംഗികതയുടെ അടിത്തറയെന്നുമുള്ള കാഴ്ചപ്പാടുകളോടൊപ്പം ലൈംഗികത ആനന്ദിക്കാനും ആസ്വദിക്കാനുമുള്ളതാണെന്നുള്ള ചിന്ത പകരുന്നതോടൊപ്പം ലൈംഗികതയെ തുറന്ന മനസ്സോടെ പരമ്പരാഗത രീതികൾക്കപ്പുറം എപ്രകാരം സമീപിക്കാമെന്നും ഈ പുസ്തകം തുറന്നു കാട്ടുന്നു. ഡോക്ടർ ഷിംന അസീസ്, അഞ്ജു ഹബീബ് എന്നിവർ എഴുതിയ ‘തൊട്ടിലിലെ വാവയെ തോട്ടീന്നു കിട്ടിയതോ’ തുടങ്ങിയവ കുട്ടികൾക്ക് പോലും വായിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസം പകരുന്ന മലയാള ഭാഷയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrkNoslVUpmWh0V0WF3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzIEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1716176293/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.manoramaonline.com%2fliterature%2fbookcategories%2fothers%2f2023%2f02%2f15%2fbook-sex-21-sammatham-samyogam-santhosham.html/RK=2/RS=leCGkswYdCwGcL99iD6dQEP92FM-|title=സെക്സ് 21 : സമ്മതം, സംയോഗം, സന്തോഷം|website=www.manoramaonline.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://r.search.yahoo.com/_ylt=AwrLNBiYVUpmzNUVZwN3Bwx.;_ylu=Y29sbwMEcG9zAzMEdnRpZAMEc2VjA3Ny/RV=2/RE=1716176409/RO=10/RU=https%3a%2f%2fwww.dcbooks.com%2fthottilile-vavaye-thotteennu-kittiyatha-by-shimna-azeez-habeeb-anju-rr.html/RK=2/RS=tWJIyy0SxxeCqwrVy2V75IBTTGE-|title=എല്ലാം അറിയാം എന്ന് കരുതുന്നവരിലാവും|website=www.dcbooks.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[കോണ്ടം]] * [[സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടം]] * [[കോപ്പർ ഐ.യു.ഡി]] * [[ആർത്തവചക്രവും സുരക്ഷിതകാലവും]] * [[ബാഹ്യകേളി]] * [[രതിമൂർച്ഛ]] * [[രതിമൂർച്ഛയില്ലായ്മ]] * [[വജൈനിസ്മസ്]] ([[യോനീസങ്കോചം]]) * [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]] * [[രതിസലിലം]] * [[യോനീ വരൾച്ച]] * [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]] * [[കൃത്രിമ സ്നേഹകങ്ങൾ]] * [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] * [[ലിംഗം]] * [[യോനി]] * [[കൃസരി]] * [[കന്യാചർമ്മം]] * [[വാർദ്ധക്യത്തിലെ ലൈംഗികത]] * [[ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ]] * [[എയ്‌ഡ്‌സ്‌]] * [[കുടുംബാസൂത്രണം]] == അവലംബം == <references /> *[http://www2.hu-berlin.de/sexology/IES/xmain.html ദ ഇന്റർനാഷണൽ എൻസൈക്ലോപീഡീയ ഓഫ് സെക്സാലിറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060112011828/http://www2.hu-berlin.de/sexology/IES/xmain.html |date=2006-01-12 }} * Janssen, D. F., [http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/GUS/INDEXATLAS.HTM ''Growing Up Sexually. Volume I. World Reference Atlas''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060220110820/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/GUS/INDEXATLAS.HTM |date=2006-02-20 }} *[http://www.nvsh.nl/skills/greatsex.htm Dutch Society for Sexual Reform] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070420095745/http://www.nvsh.nl/skills/greatsex.htm |date=2007-04-20 }} article on "sex without intercourse" * [http://www.cps.gov.uk/legal/section7/index.html UK legal guidance for prosecutors concerning sexual acts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822155137/http://www.cps.gov.uk/legal/section7/index.html |date=2010-08-22 }} *[http://www.abouthealth.com/parent_topic_dialogue.cfm?Parent_Excerpt_ID=23&Topic_Title=3 Resources for parents to talk about sexual intercourse to their children] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050308075229/http://www.abouthealth.com/parent_topic_dialogue.cfm?Parent_Excerpt_ID=23&Topic_Title=3 |date=2005-03-08 }} *[http://www.ppacca.org/site/pp.asp?c=kuJYJeO4F&b=139496 Planned Parenthood information on sexual intercourse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215180220/http://www.ppacca.org/site/pp.asp?c=kuJYJeO4F&b=139496 |date=2009-02-15 }} *[http://www.healthcentral.com/mhc/top/003157.cfm Medical Resources related to sexual intercourse] * W. W. Schultz, P. van Andel, I. Sabelis, E. Mooyaart. [http://bmj.bmjjournals.com/cgi/content/full/319/7225/1596 Magnetic resonance imaging of male and female genitals during coitus and female sexual arousal.] ''BMJ'' 1999;319:1596-1600 (18 December). *[http://www.holisticwisdom.net/sex-during-period.htm Sexual Intercourse During Menstruation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081011065559/http://www.holisticwisdom.net/sex-during-period.htm |date=2008-10-11 }} *[http://www.personallifemedia.com/podcasts/sex-love-intimacy/sex-love-intimacy-show.html Podcast series explores the question "What is Sex?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429044321/http://www.personallifemedia.com/podcasts/sex-love-intimacy/sex-love-intimacy-show.html |date=2007-04-29 }} *[http://tidepool.st.usm.edu/crswr/103animalreproduction.html Introduction to Animal Reproduction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216005917/http://tidepool.st.usm.edu/crswr/103animalreproduction.html |date=2006-02-16 }} *[http://www.pbs.org/wgbh/evolution/sex/advantage/ Advantages of Sexual Reproduction] *https://www.apa.org/monitor/apr03/arousal.aspx *https://australiascience.tv/science-of-sexuality/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190715205939/https://australiascience.tv/science-of-sexuality/ |date=2019-07-15 }} *https://medlineplus.gov/sexuallytransmitteddiseases.html {{ഫലകം:Sex}} {{commons|Sexual intercourse in humans|Sexual intercourse}} {{wiktionary|sexual intercourse}} [[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികത]] el765niw434gs49p2k8ez6afgklnunl 0 242483 4643589 4084273 2026-07-04T15:59:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643589 wikitext text/x-wiki {{PU|P. Kalyanasundaram}} [[File:Mr. Palam Kalyanasundaram.JPG|right|thumb|350px|പി. കല്യാണസുന്ദരം]] ഇന്ത്യയിൽ [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിൽ]] [[തൂത്തുക്കുടി]] ജില്ലയിലെ Kumarkurupara Arts കോളേജിൽ 35 വർഷത്തോളം ലൈബ്രേറിയനായി ജോലിചെയ്തുലഭിച്ച മുഴുവൻ ശമ്പളവും പാവങ്ങൾക്കും മറ്റ് സാമൂഹ്യസേവനങ്ങൾക്കുമായി വിനിയോഗിച്ച് ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടനയുടെ പ്രശംസ ലഭിച്ച വ്യക്തിയാണ് '''പി. കല്യാണസുന്ദരം''' ''பாலம் கல்யாணசுந்தரம்'' .<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/lf/2004/08/22/stories/2004082209260200.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-04 |archive-date=2013-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502105905/http://www.hindu.com/lf/2004/08/22/stories/2004082209260200.htm |url-status=dead }}</ref> ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചപ്പോൾ ലഭിച്ച പെൻഷൻ അനുബന്ധ തുകയായ പത്തുലക്ഷത്തോളം രൂപ ഇദ്ദേഹം സാമൂഹ്യസേവനത്തിന് നൽകി. ഉപജീവനത്തിന് മറ്റ് ദൈനംദിനജോലികളിലേർപ്പെട്ട് ലഭിക്കുന്ന പണം മാത്രമുപയോഗിക്കുന്ന മാതൃകാപുരുഷനാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web |url=http://www.goodnewsindia.com/index.php/sieve/article/p-kalyanasundaram-a-rare-human/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-04 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624155657/http://www.goodnewsindia.com/index.php/sieve/article/p-kalyanasundaram-a-rare-human/ |url-status=dead }}</ref> [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് ചലച്ചിത്രതാരം]] [[രജനീകാന്ത്]] ഇദ്ദേഹത്തെ പിതാവായി ദത്തെടുത്തു. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഗവൺമെന്റ്]] 'മാൻ ഓഫ് ദ മില്ലേനിയം' എന്ന ബഹുമതി നൽകി ഇദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.<ref name="pardaphash.com">{{Cite web |url=http://www.pardaphash.com/news/kalyana-sundaram-man-of-millanium/699792.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-04 |archive-date=2013-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130615102357/http://www.pardaphash.com/news/kalyana-sundaram-man-of-millanium/699792.html |url-status=deviated |archivedate=2013-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130615102357/http://www.pardaphash.com/news/kalyana-sundaram-man-of-millanium/699792.html }}</ref><ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-downtown/social-welfare-association-inaugurated/article2463647.ece</ref> അമേരിക്കൻ സംഘടന സമ്മാനമായി നൽകിയ മുപ്പത് കോടി രൂപയും ഇദ്ദേഹം സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നൽകി. [[കേംബ്രിഡ്ജ്|കേംബ്രിഡ്ജിലെ]] ദി ഇന്റർനാഷണൽ ബയോഗ്രഫിക്കൽ സെന്റർ (The International Biographical Centre, Cambridge) ലോകകുലീനരിലെ ഒരാൾ (one of the noblest of the world) എന്ന ബഹമതിയും നൽകി. 20ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ വിശിഷ്ടവ്യക്തികളിലൊരാൾ എന്ന ബഹുമതി നൽകിയത് ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടനയാണ്. ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി അദ്ദേഹം രൂപവൽക്കരിച്ച സംഘടനയാണ് പാലം.(1998) == ജീവരേഖ == 1940 ൽ [[തിരുനെൽവേലി]] ജില്ലയിലെ മേലക്കരിവേലംകുളത്താണ് ഇദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. അവിവാഹിതനാണ്. [[ലൈബ്രറി|ലൈബ്രറി സയൻസിൽ]] സ്വർണ്ണമെഡലും മദ്രാസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് സാഹിത്യത്തിലും ചരിത്രത്തിലും എം.എ ബിരുദവും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യാ-ചൈനാ യുദ്ധം നടക്കുന്ന സമയത്ത് യുദ്ധഫണ്ടിലേയ്ക്കുള്ള സംഭാവനയായി സ്വർണ്ണചെയിൻ അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[കെ. കാമരാജ്|കെ.കാമരാജിന്]] അദ്ദേഹം നൽകി. തുടർന്ന് [[ആനന്ദവികടൻ]] പത്രാധിപരായിരുന്ന ബാലസുബ്രഹ്മണ്യന്റെ പ്രേരണയാൽ സ്വയം സമ്പാദിക്കുന്ന പണം ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വിനിയോഗിക്കാൻ അദ്ദേഹം നിർബന്ധിതനായി. ഉദ്യോഗം കരസ്ഥമാക്കിയ അന്നുമുതൽ ശമ്പളത്തിന്റെ ഗണ്യഭാഗവും പാവങ്ങൾക്കായി അദ്ദേഹം വിനിയോഗിക്കുന്നു.<ref name="pardaphash.com"/> == മറ്റ് അവാർഡുകൾ == 2011 ൽ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിനുള്ള റോട്ടറി ഇന്റർനാഷണൽ അവാർഡ്, 2012 ലെ മികച്ച ലൈബ്രേറിയനുള്ള BAPASI അവാർഡ്, കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ലൈബ്രേറിയൻ (The best librarian in India) അവാർഡ് എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്..<ref name="pardaphash.com"/><ref>{{Cite web |url=http://www.funonthenet.in/forums/index.php?topic=246637.0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-04 |archive-date=2012-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106062111/http://www.funonthenet.in/forums/index.php?topic=246637.0 |url-status=deviated |archivedate=2012-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106062111/http://www.funonthenet.in/forums/index.php?topic=246637.0 }}</ref> == പാലം സംഘടന == സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും വേണ്ടി രൂപവൽക്കരിച്ച സംഘടനയിലെ പ്രതിമാസഅംഗത്വഫീസ് ഒരു രൂപയാണ്. ആജീവനാന്ത അംഗത്വഫീസ് 100 രൂപയും.<ref>http://hindu.com/thehindu/mp/2003/04/23/stories/2003042300060300.htm</ref> സംഭാവന നൽകുന്നവരും ഉപഭോക്താക്കളും തമ്മിലുള്ള പാലമായാണ് സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പണമായും വസ്തുക്കളായും അവരിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കുന്നവ അഗതികൾക്ക് നൽകുകയാണ് സംഘടനയുടെ മുഖ്യലക്ഷ്യം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ, " എല്ലാം, അതിനാൽ, ഒരു മാനസികാവസ്ഥയാണ്. ഒടുവിൽ, ഈ ഭൂമി വിട്ടുപോകുമ്പോൾ നമ്മൾ എന്താണ് ഒപ്പം കൊണ്ടുപോകുക?"<ref>http://beingindian.quora.com/Kalyanasundaram-A-paradigm-of-simple-living-high-thinking{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ == == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] lcs6r5m9qcvv7abq7ydkbe9i0ry5pi2 0 320388 4643617 4633040 2026-07-04T16:30:51Z Irvin calicut 23253 4643617 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ബഹുവർണ്ണൻ മണലൂതി | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{IUCN|id=22693468 |title=''Philomachus pugnax'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = Philomachus pugnax -Diergaarde Blijdorp-8c.jpg | image_alt = രണ്ടു ബഹുവർണ്ണൻ മണലൂതികൾ. പ്രജനന സമയത്തെ നിറ ഭാവങ്ങളോടെ കഴുത്തിലെ തൂവലുകൾ, വെള്ള അടിവശം വശങ്ങൾ കറുപ്പു കലർന്നത്. | image_caption =പൂവന്മാർ,നെതർലന്റിൽപ്രജനനസയത്ത് | image_width=300px | image2 = Ruff female RWD.jpg | image2_caption = പിട, പ്രജനന സമയത്ത് | image2_width=300px | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Charadriiformes]] | familia = [[Scolopacidae]] | genus = '''''Philomachus''''' | genus_authority = [[Blasius Merrem|Merrem]], 1804 | species = '''''P. pugnax''''' | binomial = ''Philomachus pugnax'' | binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | synonyms = ''Calidris pugnax'' | range_map = Philomachuspugnaxmap.png | range_map_width = 250px | range_map_alt =Generally Ruffs migrate north and breed in the northern hemisphere from about May to August, and generally at the end of the breeding season they migrate south and spend several months the Sub-Tropics before migrating north again | range_map_caption = <div style="text-align:left;"><big>{{Legend2|#FFFF00|Breeding summer visitor|border=1px solid #aaa}}<br /> {{Legend2|#007D1D|Present all year |border=1px solid #aaa}}<br /> {{Legend2|#0080FF|Non-breeding range|border=1px solid #aaa}} }} ബഹുവർണ്ണൻ മണലൂതിയ്ക്ക് ആംഗലത്തിൽ '''റഫ്''' ('''ruff''') എന്നാണ് പേര്. ഇവയുടെ ശാസ്ത്രീയ നാമം ''Philomachus pugnax' എന്നാണ്.'' ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്''.'' ==വിതരണം== തണുപ്പുകാലത്ത് ഇവ തെക്കും പടിഞ്ഞാറും [[യൂറോപ്പ്]], ദക്ഷിണ [[ഏഷ്യ]], ,[[ആസ്ത്രേലിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ കൂട്ടം കൂടും. ==പ്രജനനം== വടക്കൻ [[യൂറേഷ്യ]]യിൽ ചതുപ്പുകളിലും വെള്ളമുള്ള പുൽമേടുകളിലും പ്രജനനം നടത്തുന്നു. ഇവ കൊല്ലത്തിൽ ഒരു കാലത്തു മാത്രമെ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. നിലത്ത് പെട്ട്വെന്നു തിരിച്ചറിയാനാവാത്ത കൂട് ഉണ്ടാക്കുന്നു. തനിയെ വിരിയുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾ വിരിഞ്ഞ ഉടനെ നടക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. കുറുക്കൻ മുതലായവയും വലിയ പക്ഷികളും കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കും.. ==ഭക്ഷണം== നനഞ്ഞപുൽമേടുകളിൽ പ്രധാനമായും ഇര തേടുന്നു. പ്രാണികളേയും ധാന്യങ്ങളും ഭക്ഷണമാക്കുന്നു. [[File:Anna Rosina Marquart.jpg|thumb|left|upright|alt= A seventeenth-century painting of a woman wearing a ruff, the decorative collar from which the English name of the bird derives. She is wearing a black dress with a particularly large and elaborate white lacy ruff, and holds a flower in her left hand.| A seventeenth-century painting of a woman wearing a [[ruff (clothing)|ruff]], the decorative collar from which the English name of the bird is derived. ]] <ref name= thomas>{{cite journal| last= Thomas | first= Gavin H. | author2= Wills, Matthew A.| author3= Székely, Tamás | year= 2004 | title= A supertree approach to shorebird phylogeny | journal= [[BMC journals|BMC]] Evolutionary Biology | volume=4 | issue=28| pmid= 15329156 | pages= 1–18| pmc= 515296 | doi =10.1186/1471-2148-4-28 }} Figure 7 shows relevant relationships.</ref>`1465 ഇവയ്ക്ക് ആംഗലത്തിൽ ''ree''എന്നായിരുന്നു പേര്<ref name=lockwood>Lockwood (1984) 127–128</ref> ==രൂപ വിവരണം== മറ്റു മണലൂതികളെപ്പോലെ വീതിയുള്ള കൊക്കും കൂർത്ത വാലും ഉണ്ട്. ഇവയ്ക്ക് നീണ്ട കൊക്ക്, വലിയ വയർ. പൂവനും പിടയ്ക്കും വെവ്വേറെ രൂപം. പ്രജനന സമയത്ത് തൂവലുകളിൽ നിറം മാറും. പിടയ്ക്കും പൂവന്പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോഴും(കേരളത്തിൽ കാണുന്ന സമയത്ത്)ചാര- തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള അടിവശം, അധികം വെള്ള നിറവുമാണ് തിരിച്ചറിയാനാവുന്ന തരത്തിലുള്ള വയർ, ചെറിയ തല, ഇടത്തരമ്നീളമുള കഴുത്ത് , നീണ്ടകാലുകൾ, കാലുകൾ മഞ്ഞയൊ ഓറഞ്ചു നിറമൊപറക്കുമ്പോൾ തിരിച്ചറിയാവുന്ന ചിറകിൽ വീതികുറഞ്ഞ വെള്ള വര. <ref name= Mullarney/> പൂവനേയും പിടയേയും തിരിച്ചറിയാനാവും <ref name= jukema2>{{cite journal| last= Jukema | first= Joop |author2=Piersma, Theunis | year=2000 | title= Contour feather moult of Ruffs ''Philomachus pugnax'' during northward migration, with notes on homology of nuptial plumages in scolopacid waders | journal=Ibis | volume= 142| issue=2 | pages= 289–296 | doi =10.1111/j.1474-919X.2000.tb04868.x}}</ref>പൂവൻ പിടയേക്കാൾ വലുതാണ്. 29-32 സെ.മീനീളം, 54-60 സെ.മീ ചിറകു വിരിപ്പ്. <ref name= Mullarney/> 108 ഗ്രാം തൂക്കം.<ref name =bto/> പ്രജനന കാലത്ത് കൊക്ക്, കാൽ, മുഖത്തെ തൂവലില്ലാത്ത ഭാഗത്തെ ത്വക്ക് ഇവ ഓറഞ്ചുനിറമായിരിക്കും.<ref name= Mullarney>Mullarney ''et al.'' (1999) 156</ref>ചാര തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള പുറകിനു കറുപ്പോ ചെമ്പൻ നിറത്തിൽ ചെതുമ്പൽ പോളുള്ള അടയാളം. അടിയിൽ വെള്ള നിറം. നെഞ്ചിൽ കറുപ്പ്. <ref name = hayman/><ref name= lank7>{{cite journal| last= Lank | first= David B. |author2=Dale, James | year= 2001 | title= Visual signals for individual identification: the silent "song" of Ruffs | journal= The Auk | volume= 118| issue=3 | pages=759–765 | url = http://www.sfu.ca/biology/wildberg/lank&dale.pdf |format = PDF| doi =10.1642/0004-8038(2001)118[0759:VSFIIT]2.0.CO;2 }}</ref> പ്രജനന സമയത്തല്ലാത്തപ്പോൾ മുകൾവശം ചാര- തവിട്ടു നിറം. അടിവശംവെള്ള. നെഞ്ച്ുംവശങ്ങളും യിൽ ചാര അടയാളങ്ങൾ.<ref name= Mullarney/> [[File:Kampfläufer Gefieder putzend.jpg|thumb|upright|alt= Territorial male in breeding plumage with head pointing down, showing the brown ruff and back feathers erected in display | Territorial male in breeding plumage]] ഇവയ്ക്ക് തൂവൽ പൊഴിക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ട്. ദേശാടന പറക്കലിന് കൂടുതൽ ഊർജ്ജം ലാഭികാക്കാനായിരിക്കും ഇത് .<ref name= Karlionova1 >{{cite journal| last= Karlionova | first= Natalia | author2= Meissner, Wlodzimierz| author3= Pinchuk, Pavel | year= 2008 | title= Differential development of breeding plumage in adult and second-year male Ruffs ''Philomachus pugnax'' | journal= Ardea | volume=96 | issue=1 | pages= 39–45 | doi = 10.5253/078.096.0105| quotes = }}</ref> .<ref name= BB1980>{{cite journal| last= Britton | first= David |date=August 1980 | title= Identification of Sharp-tailed Sandpipers | url= https://archive.org/details/sim_british-birds_1980-08_73_8/page/333 | journal= [[British Birds (magazine)|British Birds]] | volume=73 | issue= 8 | pages= 333–345 | doi = }}</ref> .<ref name= BB76 >{{cite journal| last= Vinicombe | first= Keith |date=May 1983 | title= Identification pitfalls and assessment problems: 4. Buff-breasted Sandpiper ''Tryngites subruficollis'' | url= https://archive.org/details/sim_british-birds_1983-05_76_5/page/203 | journal= [[British Birds (magazine)|British Birds]] | volume=76 | issue= 5 | pages= 203–206 | doi = }}</ref> ==രൂപ വിവരണം== പൂവന് 31-34 സെ.മീ ഉം 24-26 സെ.മീ. പിടയ്ക്കും നീളമുണ്ട്. നീലമുള്ള കാലുകൾ, ചെറിയ തല, ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള കൊക്കുകൾ എന്നിവയുണ്ട്. പൂവന് പിടയേക്കാൾ വലിപ്പമുണ്ട്. ചിറകു വിരിപ്പ് പൂവൻ` 52 -60 സെ.മീ.ഉം പിടയ്ക്ക് 46- 50 സെ.മീ. ഉം ആണ്. == വിതരണം == [[File:Philomachus pugnax naumann.jpg|thumb|alt= A white-collared satellite male and a brown-collared territorial male are displaying to each other. Two more males are in the background, and a female is in the foreground.| Illustration of a lek by [[Johann Friedrich Naumann]] (1780–1857)]] ഇതൊരുദേശാടന പക്ഷിയാണ്. വടക്കൻ [[യൂറേഷ്യ]]യുടെ ഈർപ്പമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു. തണുപ്പുകാലത്ത് ഉഷ്ണ മേഖലയിലേക്ക് ദേശാടനം നടത്തുന്നു കൂടുതലായി [[ആഫ്രിക്ക]]യിലേക്കും. ഈഏർപ്പമില്ലാത്ത അധികം കുറ്റിക്കാടുകളില്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ കൂടു വെക്കുന്നു..<ref name= snow>Snow & Perrins (1998) 628–632</ref> അധികം മേച്ചിൽ നടത്താത്ത സ്ഥലങ്ങളാണ് കൂടുവെക്കാൻ തെരെഞ്ഞെടുക്കുന്നതെന്ന് [[ഹംഗറി]] യിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനം തെളിയിക്കുന്നു. <ref name =birdlife/>പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ ആഴം കുറഞ്ഞ ജലാശങ്ങളിലാണ് ഇര തേടുന്നത്. <ref name= snow/> ഇവയുടെ സാന്ദ്രത ച.കി.മീറ്ററിന് 129 എണ്ണമാണ്. പലപ്പോഴും ഇതിലും വളരെ കുറവായിരിക്കും. <ref name= Blokhin >{{cite journal| last= Blokhin | first= Y. Yu. | year=1998 | title = Spatial and temporal dynamics of wader numbers in the delta complexes of the northern subarctic | journal= International Wader Studies | volume= 10 | pages= 214–220 | url = http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/iws/n010/p00214-p00220.pdf |format = PDF | doi = }}</ref> [[File:Ruffs (Philomachus pugnax) W IMG 6570.jpg|thumb|left|alt=ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ജലാശയത്തിൽ തണുപ്പുകാല വേഷത്തിൽ]] നൂറുകണക്കിനൊ ആയിരക്കണക്കിനൊ ഉള്ള കൂട്ടങ്ങളായി ദേശാടനം നടത്തുന്നു. <ref name =birdlife/>സെനഗലിൽ കണ്ട ഒരു കൂട്ടത്തിൽ പത്തു ലക്ഷം പക്ഷികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref name =hayman/> വളരെ ചെറിയൊരു കൂട്ടം [[ബർമ്മ]], തെക്കൻ[[ചൈന]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ദേശാടനം നടത്തുന്നുണ്ട്. <ref name =hayman/> [[ന്യൂഗിനിയ]], [[ആസ്റ്റ്രേലിയ]] യുടെ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും കാണുന്നു. </ref> <ref name =hayman/> <ref name= johnson>{{cite journal |last=Johnson |first=James A. |author2=Lanctot, Richard B. |author3=Andres, Brad A. |author4=Bart, Jonathan R. |author5=Brown, Stephen C. |author6=Kendall, Steven J. |author7=Payer, David C. |date=September 2007 |title=Distribution of breeding shorebirds on the Arctic coastal plain of Alaska |journal=Arctic |volume=60 |issue=3 |pages=277–293 |url=http://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic60-3-277.pdf |format=PDF |doi= |access-date=2015-09-29 |archive-date=2022-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810184426/https://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic60-3-277.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name= unep>{{cite web | title= Saryarka – steppe and lakes of northern Kazakhstan | work= World heritage sites | url= http://www.unep-wcmc.org/sites/wh/pdf/kazakhstan.pdf | publisher= [[United Nations Environment Programme]] and World Conservation Management Centre | accessdate= 30 June 2009 | archive-date= 2010-08-02 | archive-url= https://web.archive.org/web/20100802221606/http://www.unep-wcmc.org/sites/wh/pdf/kazakhstan.pdf | url-status= dead }}</ref> <ref name= Khrokov>(in Russian) {{cite journal | last= Khrokov | first= V. | year= 1988| title= Breeding record of Ruff ''Philomachus pugnax'' in Northern Kazakhstan | journal= Ornitologiya | volume= 23 | pages= 224–225 | doi = }}</ref> ==പ്രജനനം== ഇവ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലും]] [[ഏഷ്യ]]യിൽ [[സ്കാൻഡിനേവിയ]മുതലും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടനിലുമ്പസിഫിക്ക് വരേയും പ്രജനനം നടത്തുന്നു..<ref name = jncc>{{cite web | title= Ruff ''Philomachus pugnax'' | work= United Kingdom [[Special Protection Area]]s | url= http://www.jncc.gov.uk/pdf/UKSPA/UKSPA-A6-68A.pdf | format= PDF | publisher= [[Joint Nature Conservation Committee]] | access-date= 2015-09-29 | archive-date= 2011-02-04 | archive-url= https://web.archive.org/web/20110204121651/http://www.jncc.gov.uk/pdf/UKSPA/UKSPA-A6-68A.pdf | url-status= dead }} Retrieved 16 April 2009. Estimates for the Russian population vary widely, and I have used the minimum figure given in Snow & Perrins (1998) 628–632</ref> പൂവൻ കൂട് കെട്ടുന്നതിലൊ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പോറ്റുന്നതിലൊ ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. 4 മുട്ടകളിടുന്നു. 21-24 ദിവസങ്ങല് കൊണ്ട് പിട അടയിരുന്ന്് മുട്ട വിരിയിക്കുന്നു. വിരിഞ്ഞ ഉടനെ ഇരതേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. 23 ദിവസം കൊണ്ട് പറക്കാറാകുന്നു. <ref>http://www.luontoportti.com/suomi/en/linnut/ruff </ref> ജൂൺ അവസാനത്തിലൊ ജൂലയ് ആദ്യത്തിലൊ പൂവൻ പ്രജനന സ്ഥലം വിടുന്നു. ജൂലായ് അവസാനം പിടയും കുഞ്ഞുങ്ങളും. <ref name= Baccetti/> പൂവന്മാർ കുറച്ച് ദൂരത്തേക്ക് ദേശാടനം നടത്തുമ്പോൾ പിടകൾ കൂടുതൽ ദൂരത്തേക്ക് പോകുന്നു. ബ്രിട്ടനിൽ പൂവന്മാരെ മാത്രം കാണുന്നു,<ref name= berthold/> കെനിയയിൽ കാണുന്നത് അധികവും പിടകളാണ്.<ref name= pearson>{{cite journal| last= Pearson | first= D. J. | year=1981 | title= The wintering and moult of ruffs ''Philomachus pugnax'' in the Kenyan Rift Valley | journal= Ibis| volume=123 | issue= 2 | pages= 158–182| doi = 10.1111/j.1474-919X.1981.tb00922.x }}</ref> പൂവന് വലിപ്പകൂടുതൽ ഉള്ള കാരണം പിടയെ അപേക്ഷിച്ച് തണുപ്പു സഹിക്കാനുള്ള കഴിവ് കൂടുതലുണ്ട്.<ref name= berthold>Berthold ''et al.'' (2001) 51–52</ref> ഇവദേശാടനം ഒരേ പാതയിലൂടെ തന്നെ നടത്തുന്നു. ഭക്ഷണത്തിനുള്ള ഇടത്താവളങ്ങളും ഒന്നു ത്ന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. വളയമിട്ടും നിറം കൊടുത്തും നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ ഇത് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. <ref name= Baccetti>{{cite journal| last= Baccetti | first= N. | author2= Gambogi, R.| author3= Magnani, A.| author4= Piacentini, D.| author5= Serra, L. | year= 1998| title= Stop-over strategy of Ruff ''Philomachus pugnax'' during the spring migration | journal= International Wader Studies | volume=10 | pages=65–369 | url = http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/iws/n010/p00365-p00369.pdf |format = PDF| doi = }}</ref> ഇവ ഇന്ധനത്തിനായി കൊഴുപ്പ് സൂക്ഷിക്കുന്നു.<ref name= Vaillancourt>{{cite journal| last= Vaillancourt | first= Eric | author2= Prud'Homme, Sophie| author3= Haman, François| author4= Guglielmo, Christopher G| author5= Weber, Jean-Michel | year= 2005| title= Energetics of a long-distance migrant shorebird (''Philomachus pugnax'') during cold exposure and running | journal= Journal of Experimental Biology | volume= 208 | pages=317–325 | url =http://jeb.biologists.org/cgi/reprint/208/2/317.pdf |format =PDF | doi =10.1242/jeb.01397| pmid= 15634851| issue= Pt 2 }}</ref> [[File:Nederlandsche vogelen (KB) - Philomachus pugnax (028b).jpg|thumb|Ruff in ''[[Nederlandsche Vogelen]]'',<br />Vol. 1 (1770)]] === പ്രജനനം === [[File:Philomachus pugnax MWNH 0164.JPG|left|thumb|Eggs, Collection [[Museum Wiesbaden]]]] [[File:Corvus corone Rabenkrähe 1.jpg|thumb|alt= A carrion crow picking a small food item from short grass. This species will raid the nests of wetland waders for eggs and chicks. | The [[carrion crow]] will raid the nests of wetland waders for eggs and young.]] 4 മുട്ടകൾ ഇടുന്നു.<ref name = hayman/><ref name = snow/> മുട്ടകൾ ഇളം പച്ചയൊ ഒലീവ് നിറമൊ ആയിരിക്കും. ഇരുണ്ട അടയാളങ്ങളുമുണ്ട്.<ref name = snow/> പിടയാണ് അടയിരിക്കുന്നത്. 20-23 ദിവസത്തിനകം മുട്ട വിരിയുന്നു. 25-28 ദിവസത്തികം കുഞ്ഞുങ്ങൾ പറക്കുന്നു. .<ref name = bto>{{cite web| title= Ruff ''Philomachus pugnax'' [Linnaeus, 1758] | work= Bird facts| url= http://blx1.bto.org/birdfacts/results/bob5170.htm| publisher= [[British Trust for Ornithology]] |accessdate=16 April 2009 }}</ref ><ref name = defra>{{cite web | title= Management of wet grassland habitat to reduce the impact of predation on breeding waders: Phase 2 | work= Science and research projects | url= http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Menu=Menu&Module=More&Location=None&Completed=2&ProjectID=14810 | publisher= [[Department for Environment, Food and Rural Affairs]] (DEFRA) | accessdate= 23 April 2009 | archive-date= 2016-03-03 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160303233847/http://randd.defra.gov.uk/Default.aspx?Menu=Menu&Module=More&Location=None&Completed=2&ProjectID=14810 | url-status= dead }}</ref><ref name= bolton>{{cite journal| last= Bolton | first= Mark | author2= Tyler, Glen| author3= Smith, Ken| author4= Bamford, Roy | year=2007 | title= The impact of predator control on lapwing ''Vanellus vanellus'' breeding success on wet grassland nature reserves | url= https://archive.org/details/sim_journal-of-applied-ecology_2007-06_44_3/page/534 | journal= Journal of Applied Ecology | volume=44 | pages= 534–544 | doi = 10.1111/j.1365-2664.2007.01288.x | issue= 3 }}</ref><ref name= wal>{{cite journal| last= van der Wal | first= R. |author2=Palmer, Stephen C. | year=2008 | title= Is breeding of farmland wading birds depressed by a combination of predator abundance and grazing?| journal = Biology Letters | volume=4| issue= 3| pmid= 18381262 | pages= 256–258 | url = http://www.abdn.ac.uk/staffpages/uploads/soi668/2008%20Van%20der%20Wal_Palmer%20Biol%20Lett.pdf| pmc= 2610041 | format = PDF | doi = 10.1098/rsbl.2008.0012 }}</ref> <ref name= wal/><ref name = eaza>{{cite web | author = Achim, Johann | title = EAZA Husbandry guidelines for the Ruff (''Philomachus pugnax'') | url = http://www.eaza.net/members/DownlTAGs/HG_Ruff.PDF | format = PDF | publisher = [[European Association of Zoos and Aquaria]] (EAZA) | accessdate = 23 April 2009 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20040510100904/http://www.eaza.net/members/DownlTAGs/HG_Ruff.PDF | archivedate = 2004-05-10 | url-status = dead }}</ref> <ref name= Threlfall>{{cite journal| last= Threlfall | first= William |author2=Wheeler, Terry A. | year= 1986| title= Ectoparasites from birds in Newfoundland | journal= Journal of Wildlife Diseases | volume=22 | issue=2 | pages= 273–275 | url = http://www.jwildlifedis.org/cgi/reprint/22/2/273.pdf |format = PDF| pmid= 3712656 | doi=10.7589/0090-3558-22.2.273}}</ref><ref name= mendes>{{cite journal| last= Mendes | first= Luisa | author2= Piersma, Theunis| author3= Lecoq, M.| author4= Spaans, B.| author5= Ricklefs, Robert E. | year= 2005| title= Disease-limited distributions? Contrasts in the prevalence of avian malaria in shorebird species using marine and freshwater habitats | journal=Oikos | volume=109 | pages= 396–404 | doi =10.1111/j.0030-1299.2005.13509.x| issue= 2 }}</ref><ref name= piersmat1997>{{cite journal| last= Piersma | first= T. | year= 1997| title= Do global patterns of habitat use and migration strategies co-evolve with relative investments in immunocompetence due to spatial variation in parasite pressure?| journal= Oikos | volume=80| issue= 3 | pages= 623–631 | jstor = 3546640| doi =10.2307/3546640 }}</ref> [[File:Tamil Nadu countryside.jpg|thumb|left|alt= A flooded rice field in [[Tamil Nadu]]. Rice paddies are a favoured winter feeding ground for ruff | Rice paddies are a favoured winter feeding ground]] ==ഭക്ഷണം== പ്രജനന കാലത്ത് പ്രാണികളുടെ ലാഋവകളാണ് പ്രധാന ഭക്ഷണം.ദേശാടന കാലത്ത് പ്രാണികൾ, പുൽച്ചാടികൾ, എട്ടുകാലി, പുഴുക്കൾ, തവളകൾ, ചെറു മത്സ്യങ്ങൾ, വിത്തുകൾ, ധാന്യങ്ങൾ, പുല്ല്, ജല സസ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഭക്ഷിക്കുന്നു.<ref name =birdlife>{{cite web| title= ''Philomachus pugnax'' | work= Species factsheet | url= http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=3062&m=0| publisher= BirdLife International |accessdate=16 April 2009 }}</ref> ഇടത്താവളങ്ങളിൽ ഭഷണം കഴിച്ചാണ് ഇവയുടെ ദേശാടനം. <ref name= Piersma >{{cite journal| last= Piersma | first= Theunis | year=1998 | title= Phenotypic flexibility during migration: optimization of organ size contingent on the risks and rewards of fueling and flight? | journal= Journal of Avian Biology | volume=29| issue= 4 | pages=511–520 | jstor = 3677170| doi =10.2307/3677170 }}</ref> {{-}} [[File:RuffNetting.jpg|thumb|alt= An 1897 black-and-white drawing of a group of Ruffs moving towards an area baited with food. Some are flying towards the food. A net lies on the ground beside the feeding area. |1897 illustration of ruffs being trapped for food with a net]] ധാന്യങ്ങളാണ് പ്രധാന ഭക്ഷണം. <ref name= Trolliet2>{{cite journal| last= Trolliet | first= B. |author2=Girard, O. | year= 1991| title= On the Ruff ''Philomachus pugnax'' wintering in the Senegal Delta | journal= Wader Study Group Bulletin | volume=62 | pages= 10–12. | url = http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/iwsgb/n062/p00010-p00012.pdf | format = PDF | doi = }}</ref> [[File:Ruff (Philomachus pugnax) near Hodal W IMG 6534.jpg|thumb|left|alt= A single winter plumage male bird facing right on short grass in India. മുകൾ വശം തവിട്ടു- ചാര നിറംതൂവലുകളുടെ അറ്റം വെളുപ്പ്. അടിവശം വെള്ള. [[ഇന്ത്യ]]]] == അവലംബം== {{reflist}} * {{cite book| last = Berthold | first = Peter | author2= Bauer, Hans-Günther| author3= Westhead, Valerie | title = Bird migration: a general survey | url = https://archive.org/details/birdmigrationgen0000bert_h1x2_2nded | year =2001 | publisher = Oxford University Press | isbn = 0-19-850787-9 }} * {{cite book| last = Boere | first = G.C. | author2= Galbraith, C.A.| author3= Stroud., D.A. | title = Waterbirds around the world | url = https://archive.org/details/isbn_9780114973339 | year =2006 | location = Edinburgh| publisher = The Stationery Office | isbn = 0-11-497333-4}} * {{cite book | last = Cocker | first = Mark |author2=Mabey, Richard |title = Birds Britannica | url = https://archive.org/details/birdsbritannica0000cock | year = 2005 | publisher = Chatto & Windus | isbn = 0-7011-6907-9}} * {{cite book | last = Coward | first = Thomas Alfred |title = The birds of the British Isles and their eggs. Volume 1 | year = 1930| publisher = Frederick Warne |edition=4th }} * {{cite book| last = del Hoyo | first = Josep | author2= Elliott, Andrew| author3= Sargatal, Jordi. | title = [[Handbook of the Birds of the World]]: Hoatzin to Auks. Volume 3 | year = 1996 | publisher = Barcelona: Lynx Edicions | isbn = 84-87334-20-2 }} * {{cite book| last = Hayman | first = Peter | author2= Marchant, John| author3= Prater, Tony | title = Shorebirds: an identification guide to the waders of the world | url = https://archive.org/details/shorebirdsidenti0000haym | year =1986 | publisher = Boston: Houghton Mifflin | isbn = 0-395-60237-8 }} * {{cite book | author = [[Henry Liddell|Liddell, Henry George]] and [[Robert Scott (philologist)|Robert Scott]] | year = 1980 | title = [[A Greek-English Lexicon]] (Abridged edition) | publisher = [[Oxford University Press]] | location = United Kingdom | isbn = 0-19-910207-4 }} * {{cite book | last= Linnaeus | first=C | authorlink= Carl Linnaeus | title= Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata | publisher=Holmiae: Laurentii Salvii | year=1758|language = Latin| url =http://ia311336.us.archive.org/2/items/carolilinnaeisys11linn/carolilinnaeisys11linn.pdf |format =PDF}} * {{cite book| last = Lockwood | first = W.B. (Editor) | title = The Oxford Book of British Bird Names | url = https://archive.org/details/oxfordbookofbrit0000lock | year = 1984 | publisher = Oxford: Oxford University Press | isbn = 0-19-214155-4 }} * {{cite book| last = Merrem | first = Blasius | title = Allgemeine literatur-zeitung | year = 1804 | publisher = Jena: Halle |language = German }} * {{cite book | last = Mullarney | first = Killian | author2= Svensson, Lars| author3= Zetterstrom, Dan| author4= Grant, Peter |title = Collins Bird Guide | url = https://archive.org/details/collinsbirdguide0000sven | year = 1999 | publisher = Collins | isbn = 0-00-219728-6}} * {{cite book| last = Payne | first = Robert B. | title = Sexual selection, lek and arena behavior, and sexual size dimorphism in birds (ornithological monographs: No. 33) | url = http://sora.unm.edu/node/158| year =1984 | publisher = Washington D. C.: American Ornithologists’ Union | isbn =0-943610-40-0 }} * {{cite book| last = Pennant | first = Thomas | title =British Zoology. Volume 2: Water Birds |url=http://ia360925.us.archive.org/1/items/britishzoology02penn/britishzoology02penn.pdf | year =1776 | format = PDF | publisher = London: B. White }} * {{cite book | last = Simpson | first = D.P. | title = Cassell's Latin Dictionary | url = https://archive.org/details/cassellslatineng0000unse_w6a1 | publisher = Cassell Ltd | year = 1979 | edition = 5 | location = London | isbn = 0-304-52257-0}} * {{cite book |title= A field guide to Australian birds: non-passerines |url= https://archive.org/details/fieldguidetoaust0000slat | last =Slater |first=Peter| year=1970 | publisher = Rigby |location=Adelaide | isbn= 0-85179-102-6 }} * {{cite book |last = Snow |first = David | author2= Perrins, Christopher M. (editors) |title = [[The Birds of the Western Palearctic]] concise edition (2 volumes) | publisher = Oxford University Press | year = 1998 |location = Oxford | isbn = 0-19-854099-X }} == പുറത്തേക്കുള്ളകണ്ണികൾ == {{Commons|Philomachus pugnax}} {{wikispecies|Philomachus pugnax}} {{Americana Poster|year=1920|Ruff}} * Ruff – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/284.pdf Species text in The Atlas of Southern African Birds]. * [http://www.ebc.uu.se/zooeko/FredrikW/Ruff.html#Strategies Mating strategy introduction and research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071031231507/http://www.ebc.uu.se/zooeko/FredrikW/Ruff.html#Strategies |date=2007-10-31 }} * Ruffs on postage stamps: [http://www.birdtheme.org/species/imagespage.php?spec=1047&fl=P www.birdtheme.org] and [http://www.bird-stamps.org/cspecies/6208400.htm www.bird-stamps.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210816204743/http://www.bird-stamps.org/cspecies/6208400.htm |date=2021-08-16 }} * [http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/191_RuffPpugnax.pdf Ageing and sexing (PDF; 2.0 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141202070120/http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/191_RuffPpugnax.pdf |date=2014-12-02 }} [[വർഗ്ഗം:ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] q1cm83isdan7a5201rh3nklclto72uj 0 321822 4643658 3777977 2026-07-04T17:09:11Z Malikaveedu 16584 [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643658 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22693388 |title=''Calidris temminckii'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = Temmincks Stint.jpg | image_caption = In breeding plumage | image_width = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Charadriiformes]] | familia = [[Scolopacidae]] | genus = ''[[Calidris]]'' | species = '''''C. temminckii''''' | binomial = ''Calidris temminckii'' | binomial_authority = ([[Johann Philipp Achilles Leisler|Leisler]], 1812) | synonyms = ''Erolia temminckii'' |synonyms_ref = <ref>{{avibase|5ACF7FB313BEF9EA|Calidris temminckii}}</ref> | range_map = Calidris temminckii distribution map.png |image2=Calidris temminckii song.ogg}} ടെമ്മിങ്കി മണലൂതിയുടെ ആഗല നാമം '''Temminck's stint'''എന്നാണ്. ''Calidris temminckii''എന്നാണ് ശാസ്ത്രീയ നാമം.ദേശാടാന പക്ഷിയാണ്. ==പ്രജനനം== നിലത്തുള്ള കൂട്ടിൽ 3-4 മുട്ടകളിടും. ==വിതരണം== ആഫ്രിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം , തെക്കു കിഴക്കൻ ഏഷ്യയുടെ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ശുദ്ധ ജലാശയങ്ങ്ലുൾളിടത്തേക്ക് തണുപ്പുകാലത്ത് ദേശാടനം നടത്തുന്നു. ==തീറ്റ== ചെളിയിൽ കാണുന്ന തീറ്റകൾ കൊത്തി തിന്നുന്നു. പ്രാണികളേയും അകശേരുകികളേയും ഭക്ഷിക്കുന്നു.ഇവ അധികം കൂട്ടം ചേരാറില്ല.. ==രൂപവിവരണം== [[കുരുവി മണലൂതി]]യുടെ വലിപ്പമുള്ള ഈ പക്ഷിയുടെ നീളം 13.5-15 സെ.മീ. ആണ്. കുരുവി മണലുതിയെ അപേക്ഷിച്ച് നീളം കുറഞ്ഞ കാളുകളും നീണ്ട ചിറകു കളും ഉണ്ട്. കാളുകൾക്ക് മഞ്ഞ നിറം, വാലിന്റെ അരികിലെ തൂവലുകൾക്ക് വെള്ള നിറം. അടയാളങ്ങളില്ലാത്ത തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള തലയും മുകൾ ഭാഗവും. അടിവശം വെള്ളയും നെഞ്ച് ഇരുണ്ടതുമാണ്. ഒറ്റ കാഴ്ചയ്ക്ക് [[ചോരക്കാലി]]യോട് സാമ്യമുണ്ട്. ==പ്രജനനം== പൂവനും പിടയുംവെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇടുന്ന വെവ്വേറെ കൂട്ടം മുട്ടകൾക്ക് വേരെവേരെ അടയിരിക്കും. ആദ്യത്തെ സ്ഥലത്ത് പിട ഒരു പൂവനുമായി ചേർന്ന് ഒരുകൂട്ടം മുട്ടകളിടുന്നു. അതിന് പൂവൻ അടയിരിക്കും.പിന്നീട് പിട അടുത്ത സ്ഥലത്ത് വേറെ പൂവനുമായി രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടം മുട്ടകളിടുന്നു. അതിന് പിട അടയിരിക്കും. ആദ്യത്തെ പൂഅവന്റെ സ്ഥലത്തെത്തുന്ന വേറെ പിടയുമായി ചേർന്ന് ഈ പക്ഷിയുടെ പേര്, ഡച്ച് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന [[Coenraad Jacob Temminck]]ന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കാണ്.<ref>{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|url=https://archive.org/details/whosebirdmenwome0000beol|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|pages=[https://archive.org/details/whosebirdmenwome0000beol/page/335 335]–336|author2=Watkins, Michael }}</ref> {{Commons|Calidris temminckii}} == ചിത്രശാല == [[File:Calidris temminckii MWNH 0157.JPG|thumb|[[മുട്ട]], Collection [[Museum Wiesbaden]]]] <gallery> Image:Temminck's Stint (Non- breeding plumage) I IMG 1444.jpg| പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ, [[പൂർബസ്ഥലി]]യിൽ, പ.ബംഗാൾ. Image:Temminck's Stint (Non- breeding plumage) I IMG 1445.jpg|പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ, [[പൂർബസ്ഥലി]]യിൽ, പ.ബംഗാൾ. Image:Timminck's Stint (Breeding & Non-breeding plumage) at Hodal I IMG 9641.jpg| In Breeding & Non-breeding plumage near [[Hodal]] in [[Faridabad]] District of [[Haryana]], [[India]]. Image:Temminck's Stint (Calidris temminckii) (Breeding plumage) at Bharatpur I IMG 5585.jpg| പ്രജനന സമയത്ത് [[Keoladeo National Park]], [[Rajasthan]], [[India]]. Image:Calidris_temminckii_1_(Marek_Szczepanek).jpg | Temminck's Stint File:Temminck's Stint from the Crossley ID Guide Britain and Ireland.jpg|ID composite </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} * [[Lars Jonsson (bird artist)|Jonsson, Lars]] & [[Peter J. Grant]] (1984) Identification of stints and peeps ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 77(7):293–315 [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] 7q1pchkonf8d07wuekdipby9f9kx49c 4643664 4643658 2026-07-04T17:21:28Z Irvin calicut 23253 /* പ്രജനനം */ 4643664 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22693388 |title=''Calidris temminckii'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = Temmincks Stint.jpg | image_caption = In breeding plumage | image_width = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Charadriiformes]] | familia = [[Scolopacidae]] | genus = ''[[Calidris]]'' | species = '''''C. temminckii''''' | binomial = ''Calidris temminckii'' | binomial_authority = ([[Johann Philipp Achilles Leisler|Leisler]], 1812) | synonyms = ''Erolia temminckii'' |synonyms_ref = <ref>{{avibase|5ACF7FB313BEF9EA|Calidris temminckii}}</ref> | range_map = Calidris temminckii distribution map.png |image2=Calidris temminckii song.ogg}} ടെമ്മിങ്കി മണലൂതിയുടെ ആഗല നാമം '''Temminck's stint'''എന്നാണ്. ''Calidris temminckii''എന്നാണ് ശാസ്ത്രീയ നാമം.ദേശാടാന പക്ഷിയാണ്. ==പ്രജനനം== നിലത്തുള്ള കൂട്ടിൽ 3-4 മുട്ടകളിടും. ==വിതരണം== ആഫ്രിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം , തെക്കു കിഴക്കൻ ഏഷ്യയുടെ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ശുദ്ധ ജലാശയങ്ങ്ലുൾളിടത്തേക്ക് തണുപ്പുകാലത്ത് ദേശാടനം നടത്തുന്നു. ==തീറ്റ== ചെളിയിൽ കാണുന്ന തീറ്റകൾ കൊത്തി തിന്നുന്നു. പ്രാണികളേയും അകശേരുകികളേയും ഭക്ഷിക്കുന്നു.ഇവ അധികം കൂട്ടം ചേരാറില്ല.. ==രൂപവിവരണം== [[കുരുവി മണലൂതി]]യുടെ വലിപ്പമുള്ള ഈ പക്ഷിയുടെ നീളം 13.5-15 സെ.മീ. ആണ്. കുരുവി മണലുതിയെ അപേക്ഷിച്ച് നീളം കുറഞ്ഞ കാളുകളും നീണ്ട ചിറകു കളും ഉണ്ട്. കാളുകൾക്ക് മഞ്ഞ നിറം, വാലിന്റെ അരികിലെ തൂവലുകൾക്ക് വെള്ള നിറം. അടയാളങ്ങളില്ലാത്ത തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള തലയും മുകൾ ഭാഗവും. അടിവശം വെള്ളയും നെഞ്ച് ഇരുണ്ടതുമാണ്. ഒറ്റ കാഴ്ചയ്ക്ക് [[ചോരക്കാലി]]യോട് സാമ്യമുണ്ട്. ==പ്രജനനം== പൂവനും പിടയുംവെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇടുന്ന വെവ്വേറെ കൂട്ടം മുട്ടകൾക്ക് വേരെവേരെ അടയിരിക്കും. ആദ്യത്തെ സ്ഥലത്ത് പിട ഒരു പൂവനുമായി ചേർന്ന് ഒരുകൂട്ടം മുട്ടകളിടുന്നു. അതിന് പൂവൻ അടയിരിക്കും.പിന്നീട് പിട അടുത്ത സ്ഥലത്ത് വേറെ പൂവനുമായി രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടം മുട്ടകളിടുന്നു. അതിന് പിട അടയിരിക്കും. ആദ്യത്തെ പൂഅവന്റെ സ്ഥലത്തെത്തുന്ന വേറെ പിടയുമായി ചേർന്ന് ഈ പക്ഷിയുടെ പേര്, ഡച്ച് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന [[Coenraad Jacob Temminck]]ന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കാണ്.<ref>{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|url=https://archive.org/details/whosebirdmenwome0000beol|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|pages=[https://archive.org/details/whosebirdmenwome0000beol/page/335 335]–336|author2=Watkins, Michael }}</ref> {{Commons|Calidris temminckii}} == ചിത്രശാല == [[File:Calidris temminckii MWNH 0157.JPG|thumb|[[മുട്ട]], Collection [[Museum Wiesbaden]]]] <gallery> Image:Temminck's Stint (Non- breeding plumage) I IMG 1444.jpg| പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ, [[പൂർബസ്ഥലി]]യിൽ, പ.ബംഗാൾ. Image:Temminck's Stint (Non- breeding plumage) I IMG 1445.jpg|പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ, [[പൂർബസ്ഥലി]]യിൽ, പ.ബംഗാൾ. Image:Timminck's Stint (Breeding & Non-breeding plumage) at Hodal I IMG 9641.jpg| In Breeding & Non-breeding plumage near [[Hodal]] in [[Faridabad]] District of [[Haryana]], [[India]]. Image:Temminck's Stint (Calidris temminckii) (Breeding plumage) at Bharatpur I IMG 5585.jpg| പ്രജനന സമയത്ത് [[Keoladeo National Park]], [[Rajasthan]], [[India]]. Image:Calidris_temminckii_1_(Marek_Szczepanek).jpg | Temminck's Stint File:Temminck's Stint from the Crossley ID Guide Britain and Ireland.jpg|ID composite </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} * [[Lars Jonsson (bird artist)|Jonsson, Lars]] & [[Peter J. Grant]] (1984) Identification of stints and peeps ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 77(7):293–315 [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] 8pjki91j8y4w7zvbxajndi7rog9oiql 4643665 4643664 2026-07-04T17:21:58Z Irvin calicut 23253 4643665 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22693388 |title=''Calidris temminckii'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = Temmincks Stint.jpg | image_caption = In breeding plumage | image_width = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Charadriiformes]] | familia = [[Scolopacidae]] | genus = ''[[Calidris]]'' | species = '''''C. temminckii''''' | binomial = ''Calidris temminckii'' | binomial_authority = ([[Johann Philipp Achilles Leisler|Leisler]], 1812) | synonyms = ''Erolia temminckii'' |synonyms_ref = <ref>{{avibase|5ACF7FB313BEF9EA|Calidris temminckii}}</ref> | range_map = Calidris temminckii distribution map.png |image2=Calidris temminckii song.ogg}} '''ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി'''യുടെ ആഗല നാമം '''Temminck's stint'''എന്നാണ്. ''Calidris temminckii''എന്നാണ് ശാസ്ത്രീയ നാമം. ദേശാടാന പക്ഷിയാണ്. ==പ്രജനനം== നിലത്തുള്ള കൂട്ടിൽ 3-4 മുട്ടകളിടും. ==വിതരണം== ആഫ്രിക്കയുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം , തെക്കു കിഴക്കൻ ഏഷ്യയുടെ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ശുദ്ധ ജലാശയങ്ങ്ലുൾളിടത്തേക്ക് തണുപ്പുകാലത്ത് ദേശാടനം നടത്തുന്നു. ==തീറ്റ== ചെളിയിൽ കാണുന്ന തീറ്റകൾ കൊത്തി തിന്നുന്നു. പ്രാണികളേയും അകശേരുകികളേയും ഭക്ഷിക്കുന്നു.ഇവ അധികം കൂട്ടം ചേരാറില്ല.. ==രൂപവിവരണം== [[കുരുവി മണലൂതി]]യുടെ വലിപ്പമുള്ള ഈ പക്ഷിയുടെ നീളം 13.5-15 സെ.മീ. ആണ്. കുരുവി മണലുതിയെ അപേക്ഷിച്ച് നീളം കുറഞ്ഞ കാളുകളും നീണ്ട ചിറകു കളും ഉണ്ട്. കാളുകൾക്ക് മഞ്ഞ നിറം, വാലിന്റെ അരികിലെ തൂവലുകൾക്ക് വെള്ള നിറം. അടയാളങ്ങളില്ലാത്ത തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള തലയും മുകൾ ഭാഗവും. അടിവശം വെള്ളയും നെഞ്ച് ഇരുണ്ടതുമാണ്. ഒറ്റ കാഴ്ചയ്ക്ക് [[ചോരക്കാലി]]യോട് സാമ്യമുണ്ട്. ==പ്രജനനം== പൂവനും പിടയുംവെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇടുന്ന വെവ്വേറെ കൂട്ടം മുട്ടകൾക്ക് വേരെവേരെ അടയിരിക്കും. ആദ്യത്തെ സ്ഥലത്ത് പിട ഒരു പൂവനുമായി ചേർന്ന് ഒരുകൂട്ടം മുട്ടകളിടുന്നു. അതിന് പൂവൻ അടയിരിക്കും.പിന്നീട് പിട അടുത്ത സ്ഥലത്ത് വേറെ പൂവനുമായി രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടം മുട്ടകളിടുന്നു. അതിന് പിട അടയിരിക്കും. ആദ്യത്തെ പൂഅവന്റെ സ്ഥലത്തെത്തുന്ന വേറെ പിടയുമായി ചേർന്ന് ഈ പക്ഷിയുടെ പേര്, ഡച്ച് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന [[Coenraad Jacob Temminck]]ന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കാണ്.<ref>{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|url=https://archive.org/details/whosebirdmenwome0000beol|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|pages=[https://archive.org/details/whosebirdmenwome0000beol/page/335 335]–336|author2=Watkins, Michael }}</ref> {{Commons|Calidris temminckii}} == ചിത്രശാല == [[File:Calidris temminckii MWNH 0157.JPG|thumb|[[മുട്ട]], Collection [[Museum Wiesbaden]]]] <gallery> Image:Temminck's Stint (Non- breeding plumage) I IMG 1444.jpg| പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ, [[പൂർബസ്ഥലി]]യിൽ, പ.ബംഗാൾ. Image:Temminck's Stint (Non- breeding plumage) I IMG 1445.jpg|പ്രജനന സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ, [[പൂർബസ്ഥലി]]യിൽ, പ.ബംഗാൾ. Image:Timminck's Stint (Breeding & Non-breeding plumage) at Hodal I IMG 9641.jpg| In Breeding & Non-breeding plumage near [[Hodal]] in [[Faridabad]] District of [[Haryana]], [[India]]. Image:Temminck's Stint (Calidris temminckii) (Breeding plumage) at Bharatpur I IMG 5585.jpg| പ്രജനന സമയത്ത് [[Keoladeo National Park]], [[Rajasthan]], [[India]]. Image:Calidris_temminckii_1_(Marek_Szczepanek).jpg | Temminck's Stint File:Temminck's Stint from the Crossley ID Guide Britain and Ireland.jpg|ID composite </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} * [[Lars Jonsson (bird artist)|Jonsson, Lars]] & [[Peter J. Grant]] (1984) Identification of stints and peeps ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 77(7):293–315 [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] l3q9rsw9fjj5a2ws9xvm9kqtst79o1b 0 321882 4643656 3797406 2026-07-04T17:07:24Z Malikaveedu 16584 [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643656 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ടെറെക്ക് മണലൂതി | image = Xenus cinereus (Alnus).jpg | image_width = 240px | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22693251 |title=''Xenus cinereus'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Aves]] | subclassis = [[Neornithes]] | infraclassis = [[Neognathae]] | superordo = [[Neoaves]] | ordo = [[Charadriiformes]] | subordo = Scolopaci | familia = [[Scolopacidae]] | genus = '''''Xenus ''''' | genus_authority = [[Johann Jakob Kaup|Kaup]], 1829 | species = '''''X. cinereus''''' | binomial = ''Xenus cinereus'' | binomial_authority = ([[Johann Anton Güldenstädt|Güldenstädt]], 1775) | synonyms = ''Tringa cinerea''<br /> ''Tringa terek'' }} [[File:Terek sandpiper,Xenus cinereus.jpg|thumb|Terek sandpiper,Xenus cinereus മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പൊന്നാനിയിൽ നിന്നും]] '''ടെറെക്ക് മണലൂതിയ്ക്ക്''' ആംഗലത്തിൽ '''Terek sandpiper''' എന്നു പേര്.ശാസ്ത്രീയ നാമം ''Xenus cinereus'' എന്നാണ്. ഈ പക്ഷിയെ ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയ [[കാസ്പിയൻ കടൽ|കാസ്പിയൻ]] കടലിന് പടിഞ്ഞാറുള്ള ടെറെക്ക് നദിയോട് അനുസ്മരിക്കുന്നതാണ് പേര്.<ref>Carnaby (2009), p. 77.</ref> == രൂപവിവരണം == [[File:Terek Sandpiper (Xenus cinereus) W IMG 6894.jpg|thumb|250px|left|കൃഷ്ണ വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ ]] ചൂരക്കാലിയേക്കാൾ വലിപ്പമുണ്ട്. 22-25 സെ.മീ നീളമുണ്ട്. നീണ്ട് മുകളിലേക്ക് വളഞ്ഞ കൊക്കുണ്ട്. [[അവോസെറ്റ്]]നോളം കൊക്കിന് വളവില്ല. ചാര നിറത്തിലുള്ള പുറക്കുവശവും മുഖവും നെഞ്ചും ഉണ്ട്. , വെളുത്തപുരികവും കാണാറുണ്ട്. വയറിനു വെളുപ്പു നിറം, കാലിനു മഞ്ഞ നിറം. കറുത്ത് കൊക്കിന്റെ കട ഭാഗം മഞ്ഞ നിറം. == വിതരണം == ടൈഗയിൽ[[ ഫിൻലാന്റ്]]നിന്നെ [[സൈബീരിയ]]കൂടീ കൊലിമ നദി വരെ വെള്ളത്തിനടുത്ത് കാണുന്നു. തണുപ്പുകാലത്ത് കിഴക്കെ[[ആഫ്രിക്ക]]യിൽ ഉഷ്ണ മേഖലയിലും തെക്കേ[[ ഏഷ്യ]]യിലും [[ആസ്റ്റ്രേലിയ]]യിലും ദേശാടനത്തിനെത്തുന്നു. ==ഭക്ഷണം== ചലിക്കുന്ന പ്രാണികളെ ഓടിയെത്തിപിടിക്കുകയാണ് പതിവ്. ചിലപ്പോൾ ഇരകളെ വള്ളത്തിൽ കഴുകാറുമുണ്ട്. ==പ്രജനനം== നിലത്ത് 3-4 മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. [[Image:Terek Sandpiper & Little Stint (Calidris minuta) W3 IMG 6891.jpg|thumb|250px|left|ടെറെക്ക് മണലൂതിയും [[കുരുവി മണലൂതി]]യും കൃഷ്ണ വന്യ ജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ]].<ref>White ''et al.'' (2006)</ref == ചിത്രശാല== <gallery> File:Terek Sandpiper, Little Stint, Marsh Sandpiper, C Redshank W IMG 6891.jpg| ടെറെക്ക് മണലൂതിയും [[കുരുവി മണലൂതി]]യും കൃഷ്ണ വന്യ ജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ]].. File:Terek Sandpiper, Little Stint, Marsh Sandpiper, C Redshank W2 IMG 6891.jpg|റ്റേറേക്ക് മണലൂതി,കുരുവി മണലൂതി, ചതുപ്പൻ- ' കൃഷ്ണ വന്യ ജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തി File:Terek Sandpiper & Little Stint (Calidris minuta) W4 IMG 6891.jpg| ടെറെക്ക് മണലൂതിയും [[കുരുവി മണലൂതി]]യും കൃഷ്ണ വന്യ ജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ]].. File:Xenus cinereus eating ragworm.JPG|Eating ragworm in [[Shōnai River]], [[Japan]]. File:Xenus cinereus MWNH 0248.JPG|മുട്ട, Collection [[Museum Wiesbaden]] </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} {{commons|Xenus cinereus}} * {{cite book|author=Carnaby, Trevor|title=Beat About the Bush Birds|url=http://books.google.com/books?id=hh11gLdZyDgC&pg=PA77|accessdate=5 June 2012|year=2009|publisher=Jacana Media|isbn=978-1-77009-241-9}} * Mlíkovský, Jirí (2002): ''Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe''. Ninox Press, Prague. <small>{{Listed Invalid ISBN|80-901105-3-8}}</small> [http://www.nm.cz/download/JML-18-2002-CBE.pdf PDF fulltext]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520101755/http://www.nm.cz/download/JML-18-2002-CBE.pdf |date=2011-05-20 }}<!-- This should be treated with extreme caution as regards merging of species. Splits are usually good though. See also critical review in Auk121:623-627 here http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3793/is_200404/ai_n9396879 --> * Paton, Tara A.; Baker, Allan J.; Groth, J.G. & Barrowclough, G.F. (2003): RAG-1 sequences resolve phylogenetic relationships within charadriiform birds. ''[[Molecular Phylogenetics and Evolution|Mol. Phylogenet. Evol.]]'' '''29'''(2): 268-278. <small>{{doi|10.1016/S1055-7903(03)00098-8}} PMID 13678682</small> (HTML abstract) * Thomas, Gavin H.; Wills, Matthew A. & Székely, Tamás (2004): A supertree approach to shorebird phylogeny. ''[[BMC journals|BMC Evol. Biol.]]'' '''4''': 28. <small>{{doi|10.1186/1471-2148-4-28}} PMID 15329156</small> [http://www.pubmedcentral.org/picrender.fcgi?artid=515296&blobtype=pdf PDF fulltext] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411191831/http://www.pubmedcentral.org/picrender.fcgi?artid=515296&blobtype=pdf |date=2016-04-11 }} [http://www.pubmedcentral.org/articlerender.fcgi?artid=515296#supplementary-material-sec Supplementary Material] * VanderWerf, Eric A.; Wiles, Gary J.; Marshall, Ann P. & Knecht, Melia (2006): Observations of migrants and other birds in Palau, April–May 2005, including the first Micronesian record of a Richard's Pipit. ''Micronesica'' '''39'''(1): 11-29. [http://www.uog.edu/up/micronesica/dynamicdata/assetmanager/images/pdf/vanderwerf-palau.pdf PDF fulltext] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615004924/http://www.uog.edu/up/micronesica/dynamicdata/assetmanager/images/pdf/vanderwerf-palau.pdf |date=2011-06-15 }} * White, Richard W.; Lehnhausen, Bud & Kirwan, Guy M. (2006): The first documented record of Terek Sandpiper Xenus cinereus for Brazil. ''Revista Brasileira de Ornitologia'' '''14'''(4): 460-462 [English with Portuguese abstract]. [http://www.ararajuba.org.br/sbo/ararajuba/artigos/Volume144/ara144cbro1.pdf PDF fulltext] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820075724/http://www.ararajuba.org.br/sbo/ararajuba/artigos/Volume144/ara144cbro1.pdf |date=2008-08-20 }} * Wiles, Gary J.; Johnson, Nathan C.; de Cruz, Justine B.; Dutson, Guy; Camacho, Vicente A.; Kepler, Angela Kay; Vice, Daniel S.; Garrett, Kimball L.; Kessler, Curt C. & Pratt, H. Douglas (2004): New and Noteworthy Bird Records for Micronesia, 1986–2003. ''Micronesica'' '''37'''(1): 69-96. [http://www.uog.edu/up/micronesica/Vol37abstracts.asp HTML abstract] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090505164356/http://www.uog.edu/up/micronesica/Vol37abstracts.asp |date=2009-05-05 }} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * Terek sandpiper - [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/263.pdf Species text in The Atlas of Southern African Birds]. [[Category:Scolopacidae]] [[Category:Sandpipers]] [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] 1755puc5gnrq2l8374vahfa2x4k4m6o 0 321973 4643654 3790383 2026-07-04T17:06:29Z Malikaveedu 16584 [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643654 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = File:Broad billed sandpiper by Sreedev Puthur.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22693464 |title=''Limicola falcinellus'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Charadriiformes]] | familia = [[Scolopacidae]] | genus = '''''Limicola''''' (disputed) | genus_authority = [[Carl Ludwig Koch|Koch]], 1816 | species = '''''L. falcinellus''''' | binomial = ''Limicola falcinellus'' | binomial_authority = ([[Erik Pontoppidan|Pontoppidan]], 1763) }} [[File:Broad-billed Sandpiper Calidris falcinellus, Chavakkad, Thrissur district, Kerala.jpg|thumb|broad-billed sandpiper, തൃശൂർ ജില്ലയിൽ ചാവക്കാട് നിന്നും]] വർരയൻമണലൂതിയ്ക്ക് '''broad-billed sandpiper''' എന്നു പേരുണ്ട്. ശാശ്ത്രീയ നാമം ''Limicola falcinellus''എന്നാണ്. <ref>Thomas, Gavin H.; Wills, Matthew A. & Székely, Tamás (2004). A supertree approach to shorebird phylogeny. ''[[BMC journals|BMC Evol. Biol.]]'' '''4''': 28. {{doi|10.1186/1471-2148-4-28}} PMID 15329156 [http://www.pubmedcentral.org/picrender.fcgi?artid=515296&blobtype=pdf PDF fulltext] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411191831/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC515296/pdf/1471-2148-4-28.pdf |date=2016-04-11 }} [http://www.pubmedcentral.org/articlerender.fcgi?artid=515296#supplementary-material-sec Supplementary Material]</ref> ദേശാടാന പക്ഷിയാണ്. == രൂപ വിവരണം== [[File:Limicola falcinellus Taiwan cropped.jpg|thumb| ]] [[ഡൻലിനേക്കാൾ| ഡൻലിൻ]]ല്പം ചെറുതാണ്. കൂടുതൽ നീണ്ട വളവില്ലാത്ത കൊക്കും,ചെറിയ കാലുകളുമാണുള്ളത്. ദേശാടാന കാലത്ത്മങ്ങിയ ചാര നിറം മുകളിലും വെളുപ്പ് അടിയിലും. വെള്ള == വിതരണം == [[File:Limicola falcinellus MWNH 0154.JPG|left|thumb|മുട്ട, [[Museum Wiesbaden]]ലെ ശേഖരം]] ദേശാടാന കാലത്ത് [[ആഫ്രിക്ക]], തെക്ക്, തെക്കു കിഴക്കൻ [[ഏഷ്യ]],[[ആസ്ത്രേലേഷ്യ]]എന്നിവിടങ്ങളിൽ എത്തുന്നു. ആർട്ടിക്കിനോട് അടുത്തുള്ള ഉത്തര [[യൂറോപ്പ്]], [[സൈബീരിയ]]എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു. പുവൻ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ വായുവിൽ അഭ്യാസങ്ങൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. നിലത്തുണ്ടാക്കുന്ന കൂട്ടിൽ 4 മുട്ടകൾ ഇടും. ==തീറ്റ== തീരങ്ങളിലെ ചെളിയിലും ചതുപ്പിലും കാണുന്ന ഇരകളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. പ്രാണികളും ചെറിയ [[അകശേരുകി]]കളുമാണ് ഭക്ഷണം. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] lqple1powszymfjo79iz3urhh737979 0 326246 4643758 4642803 2026-07-05T09:55:16Z Irshadpp 10433 4643758 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{ആധികാരികത}} {{ശ്രദ്ധേയത}} {{pov}} [[File:പള്ളിക്കൽ മൊയ്തീൻ.jpg|thumb|പള്ളിക്കൽ മൊയ്തീൻ]] [[File:പീമ റോഡ്.jpg|thumb|Peema road]] മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പള്ളിക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ ജനിച്ച പ്രമുഖനായ ഒരു മാപ്പിളപ്പാട്ട് ഗായകനും നാടക നടനുമായിരുന്നു '''പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ''' (പ്രസിദ്ധനായത് '''പീമ''' എന്ന പേരിൽ). തനിമയാർന്ന ആലാപന ശൈലിയിലൂടെ മാപ്പിളപ്പാട്ട് രംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയനായ അദ്ദേഹം, മൂവായിരത്തിലധികം വേദികളിൽ ഗാനങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Citation|last=balakrishnan pallikkal|title=REHNA SINGING A SONG ON PALLIKKAL MOIDEEN|date=2013-12-31|url=https://www.youtube.com/watch?v=kibkFBaGER4|access-date=2026-07-05}}</ref>. ==കലാജീവിതം== ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ വേദിയിൽ പാടിത്തുടങ്ങിയ മൊയ്ദീൻ, തുടക്കകാലത്ത് കല്യാണ വീടുകളിലെ പാട്ടുകാരനായാണ് സജീവമായത്. ബന്ധുവായ ബീരാൻ മൊയ്ദീന്റെ സഹായത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം സംഗീതരംഗത്ത് വളർന്നത്. 1961-ൽ 'യുണൈറ്റഡ് ഓർക്കസ്ട്ര' എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി ഒരു ഗാനമേള സംഘം രൂപീകരിച്ചു. കേരളത്തിന് പുറമെ തമിഴ്‌നാട്, കർണാടക, ആന്ധ്രാപ്രദേശ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വിവിധ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ഗാനമേളകൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാർധക്യസഹജമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും ജയ്ഹിന്ദ് ടിവിയിലെ മാപ്പിളപ്പാട്ട് റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിരുന്നു. നാടകനടൻ എന്ന നിലയിലും അദ്ദേഹം സജീവമായിരുന്നു. 1970-കളിൽ മലബാറിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട 'വിശറിക്കു കാറ്റുവേണ്ട', 'കൈതോക്കും പുല്ലാങ്കുഴലും' എന്നീ നാടകങ്ങളിൽ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തു. രാഷ്ട്രീയ വേദികളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായി പാടിയിരുന്നു. മുസ്ലീം ലീഗ് നേതാവായിരുന്ന സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു<ref>{{Citation|last=MediaoneTV Live|title=Rahana sings Pallikkal Moideen's song - Pathinalam Ravu (56-1)|date=2013-06-22|url=https://www.youtube.com/watch?v=5Pf6C84NtDE|access-date=2026-07-05}}</ref>. 1979-ൽ മദ്രാസ് ദൂരദർശനു വേണ്ടി അദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു. 1982-ൽ കൊരമ്പയിൽ അഹമ്മദ് ഹാജി വഴി പ്രശസ്ത ഗായകൻ കെ.ജെ. യേശുദാസിനെ പരിചയപ്പെട്ടത് മൊയ്ദീന്റെ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായി. ഈ സൗഹൃദം വഴി യേശുദാസിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള 'തരംഗിണി സ്റ്റുഡിയോ'ക്ക് വേണ്ടി പാടാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു. പ്രശസ്ത സംഗീത സംവിധായകൻ എം.എസ്. ബാബുരാജിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ബാബുരാജ് അനുസ്മരണ കമ്മിറ്റി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==മരണം== മസ്തിഷ്ക സംബന്ധമായ രോഗത്തെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിലായിരുന്ന പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ 2013-ൽ അന്തരിച്ചു. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:സംഗീതജ്ഞർ]] id8pejs9ajxfu65qwnpi22ha1mbz06s 0 333182 4643706 3798800 2026-07-05T01:41:05Z Malikaveedu 16584 4643706 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | building_name = ബെർജായ ടൈംസ് ചത്വരം | image = Kuala Lumpur Malaysia Berjaya-Times-Square-01.jpg | caption = Berjaya Times Square Kuala Lumpur, as seen at the Jalan Pudu-Jalan Imbi junction. | location = 1 Jalan Imbi<br>[[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | coordinates = {{coord|3.142182|101.710605|region:MY_type:landmark|display=it}} | start_date = 1997 | completion_date = 2003 | status = Complete | building_type = Residentials<br>Hotel | architectural_style = [[Modern architecture|Postmodernism]] | roof = {{convert|203|m|abbr=on}} | floor_count = 101<br>5 below ground | room_count = | unit_count = | elevator_count = | cost = | floor_area = <!-- {{convert||m2|abbr=on}} --> | architect = [[DP Architects]] | engineer = | main_contractor = | developer = | owner = | management = | references = <ref>{{ctbuh|1605|Berjaya Times Square Tower A}}</ref><ref>{{ctbuh|1606|Berjaya Times Square Tower B}}</ref><ref>{{Emporis|id=101020|complex=yes}}</ref><ref>{{skyscraperpage|2174}}</ref><ref>{{structurae|}}</ref> }} {{Infobox shopping mall | shopping_mall_name = Berjaya Times Square Kuala Lumpur | image = Berjaya Times Square atrium.jpg | image_width = 250px | caption = Main atrium of Berjaya Times Square Kuala Lumpur shopping mall in Feb 2011. | location = [[Imbi District|Imbi]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | coordinates = | address = | opening_date = October 2003 | closing_date = | developer = [[Berjaya Group]] | manager = [[Berjaya Group]] | owner = [[Berjaya Group]] | architect = DP Architects | number_of_stores = < 1,000 | number_of_anchors = 3, (Hero Market, [[Borders Group]] and [[Golden Screen Cinemas]]) | floor_area = {{convert|700000|m²|abbr=on}} | floors = 13 | website = | belowstyle = | footnotes = }} '''ബെർജായ ടൈംസ് ചത്വരം''' 48 നിലകളുള്ള, 203 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള, [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] [[കോലാലമ്പൂർ|കോലാലമ്പുരിലെ]] ഹോട്ടലും ഇൻഡോർ അമ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കും വ്യാപാരസമുച്ചയവും ചേർന്ന ഇരട്ടഗോപുരസമുച്ചയമാകുന്നു. 2003 ഒക്ടോബർ മലേഷ്യയുടെ നാലാം പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ദത്തുക് ശ്രീ ഡോ. മഹാധീർ മുഹമ്മദ് ആണിത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. <ref>{{cite web |url=http://www.asiatravel.com/hongkong/ex-hk/kl-berjaya.html |title=Berjaya Times Square Hotel & Convention Center |publisher=Asia Travel |date=12 October 2003 |accessdate=2 March 2012 |archive-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103065945/http://www.asiatravel.com/hongkong/ex-hk/kl-berjaya.html |url-status=dead }}</ref> ഇത് ലോകത്തിലെ ഒൻപതാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കെട്ടിടമാണ്. 700,000 m2 (7,500,000 sq ft) വിസ്തീർണ്ണമാണ് ഇതിലുള്ളത്. {{Gallery |lines=3 |File:Berjaya Times Square theme park.jpg|Berjaya Times Square Theme Park, formerly Cosmo’s World Theme Park.}} == അവലംബം == {{reflist}} cagbfzeq059l2akdk3oo3sbyas8gcaz 4643707 4643706 2026-07-05T01:55:22Z Malikaveedu 16584 4643707 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | building_name = ബെർജായ ടൈംസ് ചത്വരം | image = Kuala Lumpur Malaysia Berjaya-Times-Square-01.jpg | caption = Berjaya Times Square Kuala Lumpur, as seen at the Jalan Pudu-Jalan Imbi junction. | location = 1 Jalan Imbi<br>[[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | coordinates = {{coord|3.142182|101.710605|region:MY_type:landmark|display=it}} | start_date = 1997 | completion_date = 2003 | status = Complete | building_type = Residentials<br>Hotel | architectural_style = [[Modern architecture|Postmodernism]] | roof = {{convert|203|m|abbr=on}} | floor_count = 101<br>5 below ground | room_count = | unit_count = | elevator_count = | cost = | floor_area = <!-- {{convert||m2|abbr=on}} --> | architect = [[DP Architects]] | engineer = | main_contractor = | developer = | owner = | management = | references = <ref>{{ctbuh|1605|Berjaya Times Square Tower A}}</ref><ref>{{ctbuh|1606|Berjaya Times Square Tower B}}</ref><ref>{{Emporis|id=101020|complex=yes}}</ref><ref>{{skyscraperpage|2174}}</ref><ref>{{structurae|}}</ref> }} {{Infobox shopping mall | shopping_mall_name = Berjaya Times Square Kuala Lumpur | image = Berjaya Times Square atrium.jpg | image_width = 250px | caption = Main atrium of Berjaya Times Square Kuala Lumpur shopping mall in Feb 2011. | location = [[Imbi District|Imbi]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | coordinates = | address = | opening_date = October 2003 | closing_date = | developer = [[Berjaya Group]] | manager = [[Berjaya Group]] | owner = [[Berjaya Group]] | architect = DP Architects | number_of_stores = < 1,000 | number_of_anchors = 3, (Hero Market, [[Borders Group]] and [[Golden Screen Cinemas]]) | floor_area = {{convert|700000|m²|abbr=on}} | floors = 13 | website = | belowstyle = | footnotes = }} '''ബെർജായ ടൈംസ് ചത്വരം''' [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] [[കോലാലമ്പൂർ|കോലാലമ്പുരിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഇരട്ട ഗോപുരമാണ്. 48 നിലകളുള്ള,, 203 മീറ്റർ (666 അടി) ഉയരമുള്ള ഇത് ഹോട്ടലും ഇൻഡോർ അമ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കും വ്യാപാരസമുച്ചയവും ചേർന്നതാണ്. 2003 ഒക്ടോബർ [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയുടെ]] നാലാം പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ദത്തുക് ശ്രീ ഡോ. മഹാധീർ മുഹമ്മദ് ആണ് ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. <ref>{{cite web |url=http://www.asiatravel.com/hongkong/ex-hk/kl-berjaya.html |title=Berjaya Times Square Hotel & Convention Center |publisher=Asia Travel |date=12 October 2003 |accessdate=2 March 2012 |archive-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103065945/http://www.asiatravel.com/hongkong/ex-hk/kl-berjaya.html |url-status=dead }}</ref> ഇത് ലോകത്തിലെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കെട്ടിടമാണ്. 700,000 m2 (7,500,000 sq ft) വിസ്തീർണ്ണമാണ് ഇതിലുള്ളത്. 2003 ൽ ഇത് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നുകൊടുത്തു. == പശ്ചാത്തലം == നിലവിൽ തറ വിസ്തീർണ്ണം അനുസരിച്ച് ലോകത്തിലെ പത്താമത്തെ വലിയ കെട്ടിടമായ ഇതിനെ 700,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (7,500,000 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള "ഒറ്റ ഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കെട്ടിടം" എന്നും വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 19 നിലകളുള്ള ഒരു ഷോപ്പിംഗ് മാൾ, ബിസിനസ് ഓഫീസുകൾ, 1,000-ലധികം റീട്ടെയിൽ ഷോപ്പുകൾ, 1,200 ആഡംബര സർവീസ് സ്യൂട്ടുകൾ, 65 ഭക്ഷണശാലകൾ, ബെർജയ ടൈംസ് സ്ക്വയർ തീം പാർക്ക് പോലുള്ള വിനോദ ആകർഷണങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള വിനോദ കേന്ദ്രം എന്നിവയാണ് ഈ കെട്ടിടത്തിലുള്ളത്.<ref>{{cite web|url=http://www.dubaiburj.com/berjaya-times-square-world%E2%80%99s-largest-shopping-mall-building/|title=Berjaya Times Square – World's Largest Shopping Mall Building|access-date=2 March 2012|date=6 September 2010|publisher=Burj}}</ref> == ചരിത്രം == തുടക്കത്തിൽ, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് കോടീശ്വരനും മനുഷ്യസ്‌നേഹിയുമായിരുന്ന ചിയോങ് യോക്ക് ചോയിയുടെ വകയായിരുന്നു ഈ ഭൂമി. നിലവിലെ ബെർജയ ടൈംസ് സ്ക്വയറിന്റെ വികസനത്തിനായി ടാൻ ശ്രീ വിൻസെന്റ് ടാനിലെ ബെർജയ ഗ്രൂപ്പ് മുഴുവൻ ഭൂമിയും വാങ്ങുന്നതുവരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബംഗ്ലാവ് അവിടെയായിരുന്നു സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://www.dubaiburj.com/berjaya-times-square-world%E2%80%99s-largest-shopping-mall-building/|title=Berjaya Times Square – World's Largest Shopping Mall Building|access-date=2 March 2012|date=6 September 2010|publisher=Burj}}</ref> 2003 സെപ്റ്റംബർ 29 ന് അന്നത്തെ മലേഷ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മഹാതിർ മുഹമ്മദ് ബെർജയ ടൈംസ് സ്ക്വയർ ഔദ്യോഗികമായി തുറന്നുകൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=Tycoon to inject KL mall into listed company|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/biztimes20030930-1.2.28.2?qt=berjaya,%20times,%20square,%20theme,%20park&q=berjaya%20times%20square%20theme%20park|work=Business Times (Singapore)|agency=Associated Press|date=30 September 2003}}</ref> 1999 ൽ ഇത് തുറക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെങ്കിലും 1997 ലെ ഏഷ്യൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി കാരണം ഇത് വൈകി.<ref>{{cite news|title=Berjaya Times Sq opens|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/newpaper20030930-1.2.36.8?qt=berjaya,%20times,%20square,%20theme,%20park&q=berjaya%20times%20square%20theme%20park|work=The New Paper|date=30 September 2003}}</ref> 2003 നവംബർ 17 ന് ഡെബൻഹാംസ് ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്റ്റോർ ഇവിടെ തുറന്നു.<ref>{{cite news|title=Debenhams debuts in Asia with M'sian store|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/biztimes20031118-1.2.26.4?qt=berjaya,%20times,%20square,%20theme,%20park&q=berjaya%20times%20square%20theme%20park|work=Business Times (Singapore)|agency=AFP|date=18 November 2003}}</ref> {{Gallery |lines=3 |File:Berjaya Times Square theme park.jpg|Berjaya Times Square Theme Park, formerly Cosmo’s World Theme Park.}} == അവലംബം == {{reflist}} sylwb4yafa5crxoc5rdjeqtkxvfz2zh 4643709 4643707 2026-07-05T01:56:21Z Malikaveedu 16584 4643709 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | building_name = ബെർജായ ടൈംസ് ചത്വരം | image = Kuala Lumpur Malaysia Berjaya-Times-Square-01.jpg | caption = Berjaya Times Square Kuala Lumpur, as seen at the Jalan Pudu-Jalan Imbi junction. | location = 1 Jalan Imbi<br>[[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | coordinates = {{coord|3.142182|101.710605|region:MY_type:landmark|display=it}} | start_date = 1997 | completion_date = 2003 | status = Complete | building_type = Residentials<br>Hotel | architectural_style = [[Modern architecture|Postmodernism]] | roof = {{convert|203|m|abbr=on}} | floor_count = 101<br>5 below ground | room_count = | unit_count = | elevator_count = | cost = | floor_area = <!-- {{convert||m2|abbr=on}} --> | architect = [[DP Architects]] | engineer = | main_contractor = | developer = | owner = | management = | references = <ref>{{ctbuh|1605|Berjaya Times Square Tower A}}</ref><ref>{{ctbuh|1606|Berjaya Times Square Tower B}}</ref><ref>{{Emporis|id=101020|complex=yes}}</ref><ref>{{skyscraperpage|2174}}</ref><ref>{{structurae|}}</ref> }} {{Infobox shopping mall | shopping_mall_name = Berjaya Times Square Kuala Lumpur | image = Berjaya Times Square atrium.jpg | image_width = 250px | caption = Main atrium of Berjaya Times Square Kuala Lumpur shopping mall in Feb 2011. | location = [[Imbi District|Imbi]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | coordinates = | address = | opening_date = October 2003 | closing_date = | developer = [[Berjaya Group]] | manager = [[Berjaya Group]] | owner = [[Berjaya Group]] | architect = DP Architects | number_of_stores = < 1,000 | number_of_anchors = 3, (Hero Market, [[Borders Group]] and [[Golden Screen Cinemas]]) | floor_area = {{convert|700000|m²|abbr=on}} | floors = 13 | website = | belowstyle = | footnotes = }} '''ബെർജായ ടൈംസ് ചത്വരം''' [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] [[കോലാലമ്പൂർ|കോലാലമ്പുരിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഇരട്ട ഗോപുരമാണ്. 48 നിലകളുള്ള,, 203 മീറ്റർ (666 അടി) ഉയരമുള്ള ഇത് ഹോട്ടലും ഇൻഡോർ അമ്യൂസ്മെന്റ് പാർക്കും വ്യാപാരസമുച്ചയവും ചേർന്നതാണ്. 2003 ഒക്ടോബർ [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയുടെ]] നാലാം പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ദത്തുക് ശ്രീ ഡോ. മഹാധീർ മുഹമ്മദ് ആണ് ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. <ref>{{cite web |url=http://www.asiatravel.com/hongkong/ex-hk/kl-berjaya.html |title=Berjaya Times Square Hotel & Convention Center |publisher=Asia Travel |date=12 October 2003 |accessdate=2 March 2012 |archive-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103065945/http://www.asiatravel.com/hongkong/ex-hk/kl-berjaya.html |url-status=dead }}</ref> ഇത് ലോകത്തിലെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കെട്ടിടമാണ്. 700,000 m2 (7,500,000 sq ft) വിസ്തീർണ്ണമാണ് ഇതിലുള്ളത്. 2003 ൽ ഇത് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നുകൊടുത്തു. == പശ്ചാത്തലം == നിലവിൽ തറ വിസ്തീർണ്ണം അനുസരിച്ച് ലോകത്തിലെ പത്താമത്തെ വലിയ കെട്ടിടമായ ഇതിനെ 700,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (7,500,000 ചതുരശ്ര അടി) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള "ഒറ്റ ഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കെട്ടിടം" എന്നും വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 19 നിലകളുള്ള ഒരു ഷോപ്പിംഗ് മാൾ, ബിസിനസ് ഓഫീസുകൾ, 1,000-ലധികം റീട്ടെയിൽ ഷോപ്പുകൾ, 1,200 ആഡംബര സർവീസ് സ്യൂട്ടുകൾ, 65 ഭക്ഷണശാലകൾ, ബെർജയ ടൈംസ് സ്ക്വയർ തീം പാർക്ക് പോലുള്ള വിനോദ ആകർഷണങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള വിനോദ കേന്ദ്രം എന്നിവയാണ് ഈ കെട്ടിടത്തിലുള്ളത്.<ref>{{cite web|url=http://www.dubaiburj.com/berjaya-times-square-world%E2%80%99s-largest-shopping-mall-building/|title=Berjaya Times Square – World's Largest Shopping Mall Building|access-date=2 March 2012|date=6 September 2010|publisher=Burj}}</ref> == ചരിത്രം == തുടക്കത്തിൽ, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് കോടീശ്വരനും മനുഷ്യസ്‌നേഹിയുമായിരുന്ന ചിയോങ് യോക്ക് ചോയിയുടെ വകയായിരുന്നു ഈ ഭൂമി. നിലവിലെ ബെർജയ ടൈംസ് സ്ക്വയറിന്റെ വികസനത്തിനായി ടാൻ ശ്രീ വിൻസെന്റ് ടാനിലെ ബെർജയ ഗ്രൂപ്പ് മുഴുവൻ ഭൂമിയും വാങ്ങുന്നതുവരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബംഗ്ലാവ് അവിടെയായിരുന്നു സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://www.dubaiburj.com/berjaya-times-square-world%E2%80%99s-largest-shopping-mall-building/|title=Berjaya Times Square – World's Largest Shopping Mall Building|access-date=2 March 2012|date=6 September 2010|publisher=Burj}}</ref> 2003 സെപ്റ്റംബർ 29 ന് അന്നത്തെ മലേഷ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മഹാതിർ മുഹമ്മദ് ബെർജയ ടൈംസ് സ്ക്വയർ ഔദ്യോഗികമായി തുറന്നുകൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=Tycoon to inject KL mall into listed company|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/biztimes20030930-1.2.28.2?qt=berjaya,%20times,%20square,%20theme,%20park&q=berjaya%20times%20square%20theme%20park|work=Business Times (Singapore)|agency=Associated Press|date=30 September 2003}}</ref> 1999 ൽ ഇത് തുറക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെങ്കിലും 1997 ലെ ഏഷ്യൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി കാരണം ഇത് വൈകി.<ref>{{cite news|title=Berjaya Times Sq opens|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/newpaper20030930-1.2.36.8?qt=berjaya,%20times,%20square,%20theme,%20park&q=berjaya%20times%20square%20theme%20park|work=The New Paper|date=30 September 2003}}</ref> 2003 നവംബർ 17 ന് ഡെബൻഹാംസ് ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്റ്റോർ ഇവിടെ തുറന്നു.<ref>{{cite news|title=Debenhams debuts in Asia with M'sian store|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/biztimes20031118-1.2.26.4?qt=berjaya,%20times,%20square,%20theme,%20park&q=berjaya%20times%20square%20theme%20park|work=Business Times (Singapore)|agency=AFP|date=18 November 2003}}</ref> {{Gallery |lines=3 |File:Berjaya Times Square theme park.jpg|മുമ്പ് കോസ്മോസ് വേൾഡ് തീം പാർക്ക് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ബെർജയ ടൈംസ് സ്ക്വയർ തീം പാർക്ക്.}} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} ehi8bzsmwlo83v7qlxhs6r9e7u4r6a9 0 345205 4643696 3833134 2026-07-04T22:37:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643696 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = ഫ്ലൈദുബായ്<br>{{lang|ar|فلاي دبي}} | image = Fly Dubai logo 2010 03.svg | image_size = 250 | IATA = FZ | ICAO = FDB | callsign = സ്കൈ ദുബായ് | founded = 19 March 2008 | commenced = 1 June 2009 | ceased = | aoc = | hubs = [[Dubai International Airport|ദുബായ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] | secondary_hubs = | focus_cities = {{nowrap|അൽ- മക്തൂം വിമാനത്താവളം}} | frequent_flyer = | lounge = | alliance = | subsidiaries = | fleet_size = 54 <!--Don't list orders here --> | destinations = 94 | parent = ദുബായ് ഗവണ്മെന്റ് | num_employees = 3321 <small>(June 2015)</small><ref>{{cite news|title= flydubai 2014 profits jump 19%|publisher= Emites 24/7|url= http://www.emirates247.com/business/corporate/flydubai-2014-profits-jump-19-on-new-routes-lower-fuel-cost-2015-03-03-1.582969|accessdate= {{Date|2015-6-10}}|archive-date= 2015-06-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20150610133457/http://www.emirates247.com/business/corporate/flydubai-2014-profits-jump-19-on-new-routes-lower-fuel-cost-2015-03-03-1.582969|url-status= dead}}</ref> | headquarters = [[Dubai International Airport|ദുബായ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]]<br>[[Dubai]], [[United Arab Emirates|യു.എ.ഇ]] | key_people = *അഹമദ് ബിൻ സയിത് അൽ- മക്തൂം ([[Chairman|ചെയർമാൻ]]) *ഗായിത് അൽ ഗായിത് (സി.ഇ.ഒ) *ക്രിസ്റ്റഫർ ഗ്രാസൽ (സി.ഒ.ഒ) | website = {{Official URL}} }}സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള നിരക്ക് കുറഞ്ഞ എയർലൈനാണ് ദുബായ് അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലെ ടെർമിനൽ 2-ൽ ഹെഡ് ഓഫീസുള്ള, ദുബായ് ഏവിയേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ എന്ന ഔദ്യോഗിക പേരുള്ള ഫ്ലൈദുബായ്. <ref>"[http://flydubai.com/arabic/system/footer/privacy-policy.aspx سياسة الخصوصية]." flydubai. Retrieved on August 10, 2011.</ref><ref name="Terms">"[http://flydubai.com/english/system/footer/terms-and-conditions.aspx#1128 Terms and conditions]." flydubai. Retrieved on 21 June 2010. "The website is owned and operated by Flydubai, whose principal office is at Dubai International Airport, Terminal 2, PO Box 353, Dubai, United Arab Emirates. Flydubai is a Dubai corporation formed by the government of Dubai in July 2008."</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.cleartrip.com/flight-booking/flydubai-airlines.html |title=Flydubai Airlines |publisher=cleartrip.com |date= |accessdate=3 August 2016 |archive-date=2016-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713013702/http://www.cleartrip.com/flight-booking/flydubai-airlines.html |url-status=dead }}</ref> മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, [[ആഫ്രിക്ക]], [[ഏഷ്യ]], യൂറോപ്പ് എന്നിവടങ്ങളിലെ 95 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഫ്ലൈദുബായ് ദുബായിൽനിന്നും സർവീസ് നടത്തുന്നു. <ref>"[http://www.flydubai.com/en/plan/destinations/?start=dxb flydubai destinations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130908025037/http://www.flydubai.com/en/plan/destinations/?start=dxb |date=2013-09-08 }}." flydubai. Retrieved on June 27, 2013.</ref> ==ചരിത്രം== 2008 ജൂലൈയിലാണ് [[ദുബായ്]] സർക്കാർ ഫ്ലൈദുബായ് എയർലൈൻ സ്ഥാപിച്ചത്. ഫ്ലൈദുബായ് എയർലൈൻ എമിരേറ്റ്സ് ഗ്രൂപ്പിൻറെ ഭാഗമല്ലെങ്കിലും സ്ഥാപിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ അവർ ഫ്ലൈദുബായിയെ സഹായിച്ചു. <ref>{{cite web|url=http://atwonline.com/airports-routes/news/confident-flydubai-preparing-takeoff-0309|title=Confident flydubai preparing for takeoff|publisher=|accessdate=3 August 2016}}</ref> ജൂലൈ 2008-ൽ ഫാൻബറോ എയർ ഷോയിൽവെച്ചു അമേരിക്കൻ വിമാന നിർമാതാക്കളായ ബോയിംഗുമായി 50 ബോയിംഗ് 737-800എസ് വിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള ധാരണയിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. 3.74 ബില്ല്യൺ യുഎസ് ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ഈ ധാരണ പ്രകാരം എയർലൈനിൻറെ ആവശ്യാനുസരണം വലിയ ബോയിംഗ് 737-900എസ് വിമാനങ്ങളിലേക്കും മാറാവുന്നതാണ്. ഈ ധാരണയനുസരിച്ചുള്ള ആദ്യ വിമാനം 2009 മെയ്‌ 17-നു നൽകി. ജൂൺ 1-നു ബെയ്റൂട്ട്, ലെബനൻ, അമ്മൻ, ജോർദാൻ എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഷെഡ്യൂൾ സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു. അതിനുശേഷം റൂട്ട് നെറ്റ്‌വർക്ക് വലിയ രീതിയിൽ വിപുലീകരിച്ചു. ബോയിംഗ്, എയർബസ്‌ എന്നീ വിമാന നിരമാതാക്കളുമായി 50 വിമാനങ്ങൾകൂടി വാങ്ങാനുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നതായി 2013 ഫെബ്രുവരി 13-നു ഫ്ലൈദുബായ് അറിയിച്ചു. <ref>"[http://www.reuters.com/article/2013/02/13/uk-dubai-flydubai-idUSLNE91C00F20130213 Budget Carrier FlyDubai In Talks For 50 Aircraft Order] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122011157/http://www.reuters.com/article/2013/02/13/uk-dubai-flydubai-idUSLNE91C00F20130213 |date=2015-01-22 }}." Reuters. Retrieved on June 27, 2013.</ref> തങ്ങളുടെ വിമാനങ്ങളിൽ ബിസിനസ്‌ ക്ലാസ്സ്‌ കൂടി ചേർക്കുമെന്ന് 2013 ജൂൺ 19-നു എയർലൈൻ അറിയിച്ചു. ജനകുകൾക്ക് അരികിലായും ഇടനാഴിയിലായും 12 ബിസിനസ്‌ ക്ലാസ്സ്‌ സീറ്റുകളാണ് ഉണ്ടാവുക, 3 നേരം ഭക്ഷണം, 12 ഇഞ്ച്‌ ടിവി, ഒരു ബിസിനസ്‌ ക്ലാസ്സ്‌ ലോന്ജ്, ഇറ്റാലിയൻ ലെതറുകൊണ്ടുള്ള സീറ്റുകൾ, 200-ൽ അധികം സിനിമകളുടെ ലഭ്യത, 170-ൽ കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലഗ്ഗുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പ്ലഗ് പോയിൻറുകൾ എന്നിവ ഒരു ബിസിനസ്‌ ക്ലാസ്സ്‌ കാബിനിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ==ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ== മെയ്‌ 2015-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു 94 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഫ്ലൈദുബായ് സർവീസ് നടത്തുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://flydubai.com/en/plan/destinations/?start=dxb |title=Destinations &#124; flydubai &#124; Choose Your Destination |publisher=flydubai |date= |accessdate=3 August 2016 |archive-date=2013-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130908025037/http://www.flydubai.com/en/plan/destinations/?start=dxb |url-status=dead }}</ref> തങ്ങളുടെ സഹോദര സ്ഥാപനമായ എമിരേറ്റ്സിൽനിന്നും യാത്രക്കാരെ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഫ്ലൈദുബായ് ശ്രമിക്കാറില്ല, പകരം ഇപ്പോൾ സർവീസ് ഇല്ലാത്ത പുതിയ ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് നടത്താനാണ് എയർലൈൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. ദുബായ് അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലെ ടെർമിനൽ 2-ൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഹബ്ബാണ് നിലവിൽ ഫ്ലൈദുബായ് എയർലൈനിനു ഉള്ളത്. അതേസമയം, വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന എയർലൈനിനെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ വേണ്ടിയും എയർലൈനിൻറെ വിപുലീകരണത്തിനു വേണ്ടിയും 2015 ഒക്ടോബർ 25-നു അൽ-മഖ്തൂം അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽനിന്നും ഫ്ലൈദുബായ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. അൽ-മഖ്തൂം അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽനിന്നും അമ്മൻ, [[ബെയ്റൂട്ട്]], ചിറ്റഗോങ്ങ്, ദോഹ, കാത്മണ്ടു, കുവൈറ്റ്‌, മസ്കറ്റ് എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ആഴ്ച്ചയിൽ 70 വിമാന സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു. <ref name=fdae4>{{cite news|title=Flydubai to increase flights from Dubai World Central|url=http://www.thenational.ae/business/aviation/flydubai-to-increase-flights-from-dubai-world-central|accessdate=3 August 2016|agency=The National|date=4 August 2015}}</ref> ==വിമാനങ്ങൾ== [[File:FlyDubai 737-800 A6-FDB.jpg|thumb|ഫ്ലൈദുബായ് ബോയിങ് 737-800 വിമാനം]] ജൂലൈ 2008-ൽ ഫാൻബറോ എയർ ഷോയിൽവെച്ചു അമേരിക്കൻ വിമാന നിർമാതാക്കളായ ബോയിംഗുമായി 50 ബോയിംഗ് 737-800എസ് വിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള ധാരണയിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. 3.74 ബില്ല്യൺ യുഎസ് ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ഈ ധാരണ പ്രകാരം എയർലൈനിൻറെ ആവശ്യാനുസരണം വലിയ ബോയിംഗ് 737-900എസ് വിമാനങ്ങളിലേക്കും മാറാവുന്നതാണ്. 2010 നവംബറിൽ അവലോണുമായി 4 737-800എസ് വിമാനങ്ങളുടെ സേൽ ആൻഡ്‌ ലീസ്ബാക്ക് കരാറിൽ ഫ്ലൈദുബായ് ഒപ്പുവെച്ചു. 2020 സെപ്തംബറിലെ കണക്കനുസരിച്ച് 54 [[ബോയിങ്]] 737-800, 737 മാക്സ് വിമാനങ്ങളുപയോഗിച്ചാണ് ഫ്ലൈദുബായ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{official website|http://www.flydubai.com}} [[വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ]] 69rw9hm8l4pletcsvx5h3h7aod9cec6 0 349829 4643710 3396663 2026-07-05T02:04:41Z Malikaveedu 16584 4643710 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Kathleen Turner | image = Kathleen Turner (8689689518) cropped.jpg | caption = Turner in 2013 | birth_name = Mary Kathleen Turner | birth_date = {{birth date and age|1954|6|19}} | birth_place = [[Springfield, Missouri]], U.S. | spouse = Jay Weiss (1984–2007; divorced; 1 child) | nationality = [[United States|American]] | occupation = Actress, director, singer, voice artist, comedienne | education = [[The American School in London|American School in London]] | alma_mater = [[Missouri State University]]<br />[[University of Maryland, Baltimore County|University of Maryland Baltimore County]], BFA 1977 | years_active= 1974–2014 }} '''മേരീ കാതലീൻ ടർണർ''' ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സിനിമാ നടിയും സംവിധായികയുമാണ്. 1980 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981), ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഹോണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്. ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഹോണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1980 കളുടെ ഒടുക്കവും 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിലും ''ആക്‌സിഡന്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (1988), ''ദ വാർ ഓഫ് ദ റോസസ്'' (1989), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''പെഗ്ഗി സൂ ഗോട്ട് മാരിഡ്'' (1986) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ നോമിനേഷന് അർഹത നേടുകയും ചെയ്തു. == പഴയകാല ജീവിതം == 1954 ജൂണ് മാസം 19 ന് മിസോറിയിലെ സ്പ്രിംഗ് ഫീൽഡിൽ പാറ്റ്സിയുടെയും അല്ലൻ റിച്ചാർഡ് ടർണറുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. അച്ഛൻ യു.എസ്. ഫോറിൻ സർവ്വീസിലെ ഓഫീസറായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വളർന്നതു ചൈനയിലായിരുന്നു. പിതാവ് ഫോറിൻ സർവ്വീസിലായിരുന്നതിനാൽ ടർണറുടെ ബാല്യകാലം വിദേശങ്ങളിലായിരുന്നു. 1972 ൽ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കുടുംബം അമേരിക്കയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചു വന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമയുടെ പേര് !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1981 |''[[Body Heat|ബോഡി ഹീറ്റ്]]'' |മാറ്റി വാക്കർ |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[BAFTA Award for Best Newcomer]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for New Star of the Year – Actress]] |- |1983 |''{{sortname||ദ മെൻ വിത്ത് ടു ബ്രയിൻസ്}}'' |ഡൊലോറെസ് ബെനഡിക്ട് | |- | rowspan="3" |1984 |''[[Romancing the Stone|റൊമാൻസിങ്ങ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' |ജോവാൻ വിൽഡർ |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) |- |''{{sortname|A|Breed Apart}}'' |സ്റ്റെല്ല ക്ലെയ്റ്റൺ | |- |''[[Crimes of Passion (1984 film)|Crimes of Passion]]'' |Joanna Crane / China Blue |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="2" |1985 |''[[Prizzi's Honor]]'' |Irene Walker |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |''{{sortname|The|Jewel of the Nile}}'' |ജോവാൻ വിൽഡർ | |- |1986 |''[[Peggy Sue Got Married]]'' |Peggy Sue Bodell |[[National Board of Review Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) [[New York Film Critics Circle Award for Best Actress]] (2nd place) Nominated – [[Academy Award for Best Actress]] Nominated – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] Nominated – [[Saturn Award for Best Actress]] Nominated – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |1987 |''[[Julia and Julia]]'' |Julia |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="3" |1988 |''[[Switching Channels]]'' |Christy Colleran | |- |''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|Accidental Tourist|dab=film}}'' |Sarah Leary | |- | rowspan="2" |1989 |''Tummy Trouble'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|War of the Roses|dab=film}}'' |Barbara Rose |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[David di Donatello| David di Donatello Award for Best Foreign Actress]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |- |1990 |''[[Roller Coaster Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |1991 |''[[V.I. Warshawski (film)|V.I. Warshawski]]'' |[[V.I. Warshawski|Victoria 'V.I.' Warshawski]] | |- | rowspan="4" |1993 |''Trail Mix-Up'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''[[Naked in New York]]'' |Dana Coles | |- |''[[Undercover Blues]]'' |Jane Blue | |- |''[[House of Cards (1993 film)|House of Cards]]'' |Ruth Matthews | |- |1994 |''[[Serial Mom]]'' |Beverly R. Sutphin | |- | rowspan="2" |1995 |''[[Moonlight and Valentino]]'' |Alberta Trager | |- |''Friends at Last'' |Fanny Connelyn |ടെലിവിഷൻ ഫിലിം |- | rowspan="3" |1997 |''Bad Baby'' |Mom (voice) | |- |''{{sortname|A|Simple Wish}}'' |Claudia | |- |''{{sortname|The|Real Blonde}}'' |Dee Dee Taylor | |- | rowspan="3" |1999 |''[[Love and Action in Chicago (film)|Love and Action in Chicago]]'' |Middleman | |- |''{{sortname|The|Virgin Suicides|dab=film}}'' |Mrs. Lisbon | |- |''[[Baby Geniuses]]'' |Elena Kinder | |- | rowspan="3" |2000 |''[[Cinderella (2000 film)|Cinderella]]'' |Claudette | |- |''[[Beautiful (2000 film)|Beautiful]]'' |Verna Chickle | |- |''[[Prince of Central Park]]'' |Rebecca Cairn | |- |2006 |''[[Monster House (film)|Monster House]]'' |Constance (voice) | |- |2008 |''[[Marley & Me (film)|Marley & Me]]'' |Ms. Kornblut | |- |2011 |''[[The Perfect Family (film)|The Perfect Family]]'' |Eileen Cleary | |- |2014 |''[[Dumb and Dumber To]]'' |Fraida Felcher | |} b5takr8dkflkf71jjkvhgk05bn4hgbp 4643711 4643710 2026-07-05T02:16:40Z Malikaveedu 16584 4643711 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കാത്‌ലീൻ ടർണർ | image = Kathleen Turner (8689689518) cropped.jpg | caption = കാത്‌ലീൻ ടർണർ 2013-ൽ | birth_name = മേരി കാത്‌ലീൻ ടർണർ | birth_date = {{birth date and age|1954|6|19}} | birth_place = [[സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡ്]], [[മിസ്സോറി]], [[യു.എസ്.]] | spouse = ജെയ് വീസ് (1984–2007; വിവാഹമോചിത; 1 കുട്ടി) | nationality = [[United States|അമേരിക്കൻ]] | occupation = നടി, സംവിധായിക, ഗായിക, ശബ്ദ കലാകാരി, ഹാസ്യനടി | education = [[The American School in London|അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടൻ]] | alma_mater = [[മിസോറി സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<br />[[University of Maryland, Baltimore County|മേരിലാൻഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബാൾട്ടിമോർ കൗണ്ടി]], BFA 1977 | years_active = 1974–2014 }} '''മേരീ കാതലീൻ ടർണർ''' ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സിനിമാ നടിയും സംവിധായികയുമാണ്. 1980 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981), ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഹോണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്. ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഹോണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1980 കളുടെ ഒടുക്കവും 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിലും ''ആക്‌സിഡന്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (1988), ''ദ വാർ ഓഫ് ദ റോസസ്'' (1989), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''പെഗ്ഗി സൂ ഗോട്ട് മാരിഡ്'' (1986) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ നോമിനേഷന് അർഹത നേടുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരു ഒരു ഗ്രാമി, രണ്ട് ടോണി അവാർഡുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നോമിനേഷനുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ ബ്രോഡ്‌വേയിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചതിനുശേഷം, എൻ‌.ബി‌.സി സോപ്പ് ഓപ്പറയായ ''ദി ഡോക്‌ടേഴ്‌സിൽ'' (1978–1979) നോള ഡാൻസി ആൽഡ്രിച്ച് എന്ന കഥാപാത്രമായി ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ ശേഷം, ബോഡി ഹീറ്റ് (1981) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മാറ്റി വാക്കർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ടർണർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയരുകയും ഇത് ഒരു സെക്സ് സിംബൽ എന്ന നിലയിൽ അവർക്ക് പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. == പഴയകാല ജീവിതം == 1954 ജൂണ് മാസം 19 ന് മിസോറിയിലെ സ്പ്രിംഗ് ഫീൽഡിൽ പാറ്റ്സിയുടെയും അല്ലൻ റിച്ചാർഡ് ടർണറുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. അച്ഛൻ യു.എസ്. ഫോറിൻ സർവ്വീസിലെ ഓഫീസറായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വളർന്നതു ചൈനയിലായിരുന്നു. പിതാവ് ഫോറിൻ സർവ്വീസിലായിരുന്നതിനാൽ ടർണറുടെ ബാല്യകാലം വിദേശങ്ങളിലായിരുന്നു. 1972 ൽ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കുടുംബം അമേരിക്കയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചു വന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമയുടെ പേര് !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1981 |''[[Body Heat|ബോഡി ഹീറ്റ്]]'' |മാറ്റി വാക്കർ |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[BAFTA Award for Best Newcomer]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for New Star of the Year – Actress]] |- |1983 |''{{sortname||ദ മെൻ വിത്ത് ടു ബ്രയിൻസ്}}'' |ഡൊലോറെസ് ബെനഡിക്ട് | |- | rowspan="3" |1984 |''[[Romancing the Stone|റൊമാൻസിങ്ങ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' |ജോവാൻ വിൽഡർ |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) |- |''{{sortname|A|Breed Apart}}'' |സ്റ്റെല്ല ക്ലെയ്റ്റൺ | |- |''[[Crimes of Passion (1984 film)|Crimes of Passion]]'' |Joanna Crane / China Blue |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="2" |1985 |''[[Prizzi's Honor]]'' |Irene Walker |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |''{{sortname|The|Jewel of the Nile}}'' |ജോവാൻ വിൽഡർ | |- |1986 |''[[Peggy Sue Got Married]]'' |Peggy Sue Bodell |[[National Board of Review Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) [[New York Film Critics Circle Award for Best Actress]] (2nd place) Nominated – [[Academy Award for Best Actress]] Nominated – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] Nominated – [[Saturn Award for Best Actress]] Nominated – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |1987 |''[[Julia and Julia]]'' |Julia |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="3" |1988 |''[[Switching Channels]]'' |Christy Colleran | |- |''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|Accidental Tourist|dab=film}}'' |Sarah Leary | |- | rowspan="2" |1989 |''Tummy Trouble'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|War of the Roses|dab=film}}'' |Barbara Rose |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[David di Donatello| David di Donatello Award for Best Foreign Actress]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |- |1990 |''[[Roller Coaster Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |1991 |''[[V.I. Warshawski (film)|V.I. Warshawski]]'' |[[V.I. Warshawski|Victoria 'V.I.' Warshawski]] | |- | rowspan="4" |1993 |''Trail Mix-Up'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''[[Naked in New York]]'' |Dana Coles | |- |''[[Undercover Blues]]'' |Jane Blue | |- |''[[House of Cards (1993 film)|House of Cards]]'' |Ruth Matthews | |- |1994 |''[[Serial Mom]]'' |Beverly R. Sutphin | |- | rowspan="2" |1995 |''[[Moonlight and Valentino]]'' |Alberta Trager | |- |''Friends at Last'' |Fanny Connelyn |ടെലിവിഷൻ ഫിലിം |- | rowspan="3" |1997 |''Bad Baby'' |Mom (voice) | |- |''{{sortname|A|Simple Wish}}'' |Claudia | |- |''{{sortname|The|Real Blonde}}'' |Dee Dee Taylor | |- | rowspan="3" |1999 |''[[Love and Action in Chicago (film)|Love and Action in Chicago]]'' |Middleman | |- |''{{sortname|The|Virgin Suicides|dab=film}}'' |Mrs. Lisbon | |- |''[[Baby Geniuses]]'' |Elena Kinder | |- | rowspan="3" |2000 |''[[Cinderella (2000 film)|Cinderella]]'' |Claudette | |- |''[[Beautiful (2000 film)|Beautiful]]'' |Verna Chickle | |- |''[[Prince of Central Park]]'' |Rebecca Cairn | |- |2006 |''[[Monster House (film)|Monster House]]'' |Constance (voice) | |- |2008 |''[[Marley & Me (film)|Marley & Me]]'' |Ms. Kornblut | |- |2011 |''[[The Perfect Family (film)|The Perfect Family]]'' |Eileen Cleary | |- |2014 |''[[Dumb and Dumber To]]'' |Fraida Felcher | |} 25gx1tqxmrhdmfryezp269vpimj8409 4643715 4643711 2026-07-05T02:24:59Z Malikaveedu 16584 4643715 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കാത്‌ലീൻ ടർണർ | image = Kathleen Turner (8689689518) cropped.jpg | caption = കാത്‌ലീൻ ടർണർ 2013-ൽ | birth_name = മേരി കാത്‌ലീൻ ടർണർ | birth_date = {{birth date and age|1954|6|19}} | birth_place = [[സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡ്]], [[മിസ്സോറി]], [[യു.എസ്.]] | spouse = ജെയ് വീസ് (1984–2007; വിവാഹമോചിത; 1 കുട്ടി) | nationality = [[United States|അമേരിക്കൻ]] | occupation = നടി, സംവിധായിക, ഗായിക, ശബ്ദ കലാകാരി, ഹാസ്യനടി | education = [[The American School in London|അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടൻ]] | alma_mater = [[മിസോറി സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<br />[[University of Maryland, Baltimore County|മേരിലാൻഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബാൾട്ടിമോർ കൗണ്ടി]], BFA 1977 | years_active = 1974–2014 }} '''മേരീ കാതലീൻ ടർണർ''' ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സിനിമാ നടിയും സംവിധായികയുമാണ്. 1980 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981), ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്. ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1980 കളുടെ ഒടുക്കവും 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിലും ''ആക്‌സിഡന്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (1988), ''ദ വാർ ഓഫ് ദ റോസസ്'' (1989), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''പെഗ്ഗി സൂ ഗോട്ട് മാരിഡ്'' (1986) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ നോമിനേഷന് അർഹത നേടുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരു ഒരു ഗ്രാമി, രണ്ട് ടോണി അവാർഡുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നോമിനേഷനുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ ബ്രോഡ്‌വേയിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചതിനുശേഷം, എൻ‌.ബി‌.സി സോപ്പ് ഓപ്പറയായ ''ദി ഡോക്‌ടേഴ്‌സിൽ'' (1978–1979) നോള ഡാൻസി ആൽഡ്രിച്ച് എന്ന കഥാപാത്രമായി ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ ശേഷം, ബോഡി ഹീറ്റ് (1981) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മാറ്റി വാക്കർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ടർണർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയരുകയും ഇത് ഒരു സെക്സ് സിംബൽ എന്ന നിലയിൽ അവർക്ക് പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1980-കളിൽ ''ദ മാൻ വിത്ത് ടു ബ്രെയിൻസ്'' (1983), ''ക്രൈംസ് ഓഫ് പാഷൻ'', ''റൊമാൻസിംഗ് ദി സ്റ്റോൺ'' (രണ്ടും 1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'', ''ദ ജ്യുവൽ ഓഫ് ദ നൈൽ'' (രണ്ടും 1985), ''സ്വിച്ചിംഗ് ചാനൽസ്'', ''ദി ആക്‌സിഡൻ്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (രണ്ടും 1988), ദി വാർ ഓഫ് ദ റോസസ് (1989) എന്നീ സിനിമകളിലൂടെ അവർ സിനിമാരംഗത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. ''പെഗ്ഗി സ്യൂ ഗോട്ട് മാരീഡ്'' (1986) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ടൈറ്റിൽ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന്, ടർണർ 1987 ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്നുള്ള സിനിമകളിൽ ''വി.ഐ. വാർഷോവ്സ്കി'' (1991), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''ബേബി ജീനിയസസ്'', ''ദി വിർജിൻ സൂയിസൈഡ്സ്'' (രണ്ടും 1999), ''ബ്യൂട്ടിഫുൾ'' (2000), ''മാർലി & മി'' (2008), ''ഡംബ് ആൻഡ് ഡംബർ ടു'' (2014) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സിനിമയ്ക്ക് പുറത്ത്, ഷോടൈമിന്റെ കാലിഫോർണിക്കേഷൻ (2009) എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ സ്യൂ കോളിനിയായും നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ ദി കോമിൻസ്കി മെത്തേഡിൽ (2019–2021) റോസ് വോളണ്ടറായും അതിഥി വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. == പഴയകാല ജീവിതം == 1954 ജൂണ് മാസം 19 ന് മിസോറിയിലെ സ്പ്രിംഗ് ഫീൽഡിൽ പാറ്റ്സിയുടെയും അല്ലൻ റിച്ചാർഡ് ടർണറുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. അച്ഛൻ യു.എസ്. ഫോറിൻ സർവ്വീസിലെ ഓഫീസറായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വളർന്നതു ചൈനയിലായിരുന്നു. പിതാവ് ഫോറിൻ സർവ്വീസിലായിരുന്നതിനാൽ ടർണറുടെ ബാല്യകാലം വിദേശങ്ങളിലായിരുന്നു. 1972 ൽ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കുടുംബം അമേരിക്കയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചു വന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമയുടെ പേര് !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1981 |''[[Body Heat|ബോഡി ഹീറ്റ്]]'' |മാറ്റി വാക്കർ |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[BAFTA Award for Best Newcomer]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for New Star of the Year – Actress]] |- |1983 |''{{sortname||ദ മെൻ വിത്ത് ടു ബ്രയിൻസ്}}'' |ഡൊലോറെസ് ബെനഡിക്ട് | |- | rowspan="3" |1984 |''[[Romancing the Stone|റൊമാൻസിങ്ങ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' |ജോവാൻ വിൽഡർ |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) |- |''{{sortname|A|Breed Apart}}'' |സ്റ്റെല്ല ക്ലെയ്റ്റൺ | |- |''[[Crimes of Passion (1984 film)|Crimes of Passion]]'' |Joanna Crane / China Blue |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="2" |1985 |''[[Prizzi's Honor]]'' |Irene Walker |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |''{{sortname|The|Jewel of the Nile}}'' |ജോവാൻ വിൽഡർ | |- |1986 |''[[Peggy Sue Got Married]]'' |Peggy Sue Bodell |[[National Board of Review Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) [[New York Film Critics Circle Award for Best Actress]] (2nd place) Nominated – [[Academy Award for Best Actress]] Nominated – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] Nominated – [[Saturn Award for Best Actress]] Nominated – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |1987 |''[[Julia and Julia]]'' |Julia |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="3" |1988 |''[[Switching Channels]]'' |Christy Colleran | |- |''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|Accidental Tourist|dab=film}}'' |Sarah Leary | |- | rowspan="2" |1989 |''Tummy Trouble'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|War of the Roses|dab=film}}'' |Barbara Rose |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[David di Donatello| David di Donatello Award for Best Foreign Actress]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |- |1990 |''[[Roller Coaster Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |1991 |''[[V.I. Warshawski (film)|V.I. Warshawski]]'' |[[V.I. Warshawski|Victoria 'V.I.' Warshawski]] | |- | rowspan="4" |1993 |''Trail Mix-Up'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''[[Naked in New York]]'' |Dana Coles | |- |''[[Undercover Blues]]'' |Jane Blue | |- |''[[House of Cards (1993 film)|House of Cards]]'' |Ruth Matthews | |- |1994 |''[[Serial Mom]]'' |Beverly R. Sutphin | |- | rowspan="2" |1995 |''[[Moonlight and Valentino]]'' |Alberta Trager | |- |''Friends at Last'' |Fanny Connelyn |ടെലിവിഷൻ ഫിലിം |- | rowspan="3" |1997 |''Bad Baby'' |Mom (voice) | |- |''{{sortname|A|Simple Wish}}'' |Claudia | |- |''{{sortname|The|Real Blonde}}'' |Dee Dee Taylor | |- | rowspan="3" |1999 |''[[Love and Action in Chicago (film)|Love and Action in Chicago]]'' |Middleman | |- |''{{sortname|The|Virgin Suicides|dab=film}}'' |Mrs. Lisbon | |- |''[[Baby Geniuses]]'' |Elena Kinder | |- | rowspan="3" |2000 |''[[Cinderella (2000 film)|Cinderella]]'' |Claudette | |- |''[[Beautiful (2000 film)|Beautiful]]'' |Verna Chickle | |- |''[[Prince of Central Park]]'' |Rebecca Cairn | |- |2006 |''[[Monster House (film)|Monster House]]'' |Constance (voice) | |- |2008 |''[[Marley & Me (film)|Marley & Me]]'' |Ms. Kornblut | |- |2011 |''[[The Perfect Family (film)|The Perfect Family]]'' |Eileen Cleary | |- |2014 |''[[Dumb and Dumber To]]'' |Fraida Felcher | |} 66pe29dd4bblxv8aph7z6lhrzsg6e65 4643718 4643715 2026-07-05T02:29:16Z Malikaveedu 16584 4643718 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കാത്‌ലീൻ ടർണർ | image = Kathleen Turner (8689689518) cropped.jpg | caption = കാത്‌ലീൻ ടർണർ 2013-ൽ | birth_name = മേരി കാത്‌ലീൻ ടർണർ | birth_date = {{birth date and age|1954|6|19}} | birth_place = [[സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡ്]], [[മിസ്സോറി]], [[യു.എസ്.]] | spouse = ജെയ് വീസ് (1984–2007; വിവാഹമോചിത; 1 കുട്ടി) | nationality = [[United States|അമേരിക്കൻ]] | occupation = നടി, സംവിധായിക, ഗായിക, ശബ്ദ കലാകാരി, ഹാസ്യനടി | education = [[The American School in London|അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടൻ]] | alma_mater = [[മിസോറി സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<br />[[University of Maryland, Baltimore County|മേരിലാൻഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബാൾട്ടിമോർ കൗണ്ടി]], BFA 1977 | years_active = 1974–2014 }} '''മേരീ കാതലീൻ ടർണർ''' ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സിനിമാ നടിയും സംവിധായികയുമാണ്. 1980 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981), ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്. ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1980 കളുടെ ഒടുക്കവും 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിലും ''ആക്‌സിഡന്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (1988), ''ദ വാർ ഓഫ് ദ റോസസ്'' (1989), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''പെഗ്ഗി സൂ ഗോട്ട് മാരിഡ്'' (1986) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ നോമിനേഷന് അർഹത നേടുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരു ഒരു ഗ്രാമി, രണ്ട് ടോണി അവാർഡുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നോമിനേഷനുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ ബ്രോഡ്‌വേയിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചതിനുശേഷം, എൻ‌.ബി‌.സി സോപ്പ് ഓപ്പറയായ ''ദി ഡോക്‌ടേഴ്‌സിൽ'' (1978–1979) നോള ഡാൻസി ആൽഡ്രിച്ച് എന്ന കഥാപാത്രമായി ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ ശേഷം, ബോഡി ഹീറ്റ് (1981) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മാറ്റി വാക്കർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ടർണർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയരുകയും ഇത് ഒരു സെക്സ് സിംബൽ എന്ന നിലയിൽ അവർക്ക് പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1980-കളിൽ ''ദ മാൻ വിത്ത് ടു ബ്രെയിൻസ്'' (1983), ''ക്രൈംസ് ഓഫ് പാഷൻ'', ''റൊമാൻസിംഗ് ദി സ്റ്റോൺ'' (രണ്ടും 1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'', ''ദ ജ്യുവൽ ഓഫ് ദ നൈൽ'' (രണ്ടും 1985), ''സ്വിച്ചിംഗ് ചാനൽസ്'', ''ദി ആക്‌സിഡൻ്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (രണ്ടും 1988), ദി വാർ ഓഫ് ദ റോസസ് (1989) എന്നീ സിനിമകളിലൂടെ അവർ സിനിമാരംഗത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. ''പെഗ്ഗി സ്യൂ ഗോട്ട് മാരീഡ്'' (1986) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ടൈറ്റിൽ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന്, ടർണർ 1987 ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്നുള്ള സിനിമകളിൽ ''വി.ഐ. വാർഷോവ്സ്കി'' (1991), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''ബേബി ജീനിയസസ്'', ''ദി വിർജിൻ സൂയിസൈഡ്സ്'' (രണ്ടും 1999), ''ബ്യൂട്ടിഫുൾ'' (2000), ''മാർലി & മി'' (2008), ''ഡംബ് ആൻഡ് ഡംബർ ടു'' (2014) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സിനിമയ്ക്ക് പുറത്ത്, ഷോടൈമിന്റെ കാലിഫോർണിക്കേഷൻ (2009) എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ സ്യൂ കോളിനിയായും നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ ദി കോമിൻസ്കി മെത്തേഡിൽ (2019–2021) റോസ് വോളണ്ടറായും അതിഥി വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. ഫ്രണ്ട്‌സ് (2001) പരമ്പയുടെ ഏഴാം സീസണിൽ ചാൻഡലർ ബിങ്ങിന്റെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ പിതാവായ ചാൾസ് ബിങ്ങിന്റെ വേഷവും അവർ ചെയ്തു. ഹു ഫ്രെയിംഡ് റോജർ റാബിറ്റ് (1988) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജെസീക്ക റാബിറ്റ്, മോൺസ്റ്റർ ഹൗസ് (2006) എന്ന ചിത്രത്തിലെ കോൺസ്റ്റൻസ് എന്നിവ ടർണർ ശബ്ദം നൽകിയ കഥാപാത്രങ്ങളാണ്. കൂടാതെ ''ദി സിംപ്‌സൺസ്'', ഫാമിലി ഗൈ, കിംഗ് ഓഫ് ദി ഹിൽ, റിക്ക് ആൻഡ് മോർട്ടി തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. == പഴയകാല ജീവിതം == 1954 ജൂണ് മാസം 19 ന് മിസോറിയിലെ സ്പ്രിംഗ് ഫീൽഡിൽ പാറ്റ്സിയുടെയും അല്ലൻ റിച്ചാർഡ് ടർണറുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. അച്ഛൻ യു.എസ്. ഫോറിൻ സർവ്വീസിലെ ഓഫീസറായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വളർന്നതു ചൈനയിലായിരുന്നു. പിതാവ് ഫോറിൻ സർവ്വീസിലായിരുന്നതിനാൽ ടർണറുടെ ബാല്യകാലം വിദേശങ്ങളിലായിരുന്നു. 1972 ൽ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കുടുംബം അമേരിക്കയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചു വന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമയുടെ പേര് !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1981 |''[[Body Heat|ബോഡി ഹീറ്റ്]]'' |മാറ്റി വാക്കർ |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[BAFTA Award for Best Newcomer]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for New Star of the Year – Actress]] |- |1983 |''{{sortname||ദ മെൻ വിത്ത് ടു ബ്രയിൻസ്}}'' |ഡൊലോറെസ് ബെനഡിക്ട് | |- | rowspan="3" |1984 |''[[Romancing the Stone|റൊമാൻസിങ്ങ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' |ജോവാൻ വിൽഡർ |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) |- |''{{sortname|A|Breed Apart}}'' |സ്റ്റെല്ല ക്ലെയ്റ്റൺ | |- |''[[Crimes of Passion (1984 film)|Crimes of Passion]]'' |Joanna Crane / China Blue |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="2" |1985 |''[[Prizzi's Honor]]'' |Irene Walker |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |''{{sortname|The|Jewel of the Nile}}'' |ജോവാൻ വിൽഡർ | |- |1986 |''[[Peggy Sue Got Married]]'' |Peggy Sue Bodell |[[National Board of Review Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) [[New York Film Critics Circle Award for Best Actress]] (2nd place) Nominated – [[Academy Award for Best Actress]] Nominated – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] Nominated – [[Saturn Award for Best Actress]] Nominated – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |1987 |''[[Julia and Julia]]'' |Julia |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="3" |1988 |''[[Switching Channels]]'' |Christy Colleran | |- |''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|Accidental Tourist|dab=film}}'' |Sarah Leary | |- | rowspan="2" |1989 |''Tummy Trouble'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|War of the Roses|dab=film}}'' |Barbara Rose |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[David di Donatello| David di Donatello Award for Best Foreign Actress]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |- |1990 |''[[Roller Coaster Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |1991 |''[[V.I. Warshawski (film)|V.I. Warshawski]]'' |[[V.I. Warshawski|Victoria 'V.I.' Warshawski]] | |- | rowspan="4" |1993 |''Trail Mix-Up'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''[[Naked in New York]]'' |Dana Coles | |- |''[[Undercover Blues]]'' |Jane Blue | |- |''[[House of Cards (1993 film)|House of Cards]]'' |Ruth Matthews | |- |1994 |''[[Serial Mom]]'' |Beverly R. Sutphin | |- | rowspan="2" |1995 |''[[Moonlight and Valentino]]'' |Alberta Trager | |- |''Friends at Last'' |Fanny Connelyn |ടെലിവിഷൻ ഫിലിം |- | rowspan="3" |1997 |''Bad Baby'' |Mom (voice) | |- |''{{sortname|A|Simple Wish}}'' |Claudia | |- |''{{sortname|The|Real Blonde}}'' |Dee Dee Taylor | |- | rowspan="3" |1999 |''[[Love and Action in Chicago (film)|Love and Action in Chicago]]'' |Middleman | |- |''{{sortname|The|Virgin Suicides|dab=film}}'' |Mrs. Lisbon | |- |''[[Baby Geniuses]]'' |Elena Kinder | |- | rowspan="3" |2000 |''[[Cinderella (2000 film)|Cinderella]]'' |Claudette | |- |''[[Beautiful (2000 film)|Beautiful]]'' |Verna Chickle | |- |''[[Prince of Central Park]]'' |Rebecca Cairn | |- |2006 |''[[Monster House (film)|Monster House]]'' |Constance (voice) | |- |2008 |''[[Marley & Me (film)|Marley & Me]]'' |Ms. Kornblut | |- |2011 |''[[The Perfect Family (film)|The Perfect Family]]'' |Eileen Cleary | |- |2014 |''[[Dumb and Dumber To]]'' |Fraida Felcher | |} b9n68c26ak69vdqr1cg7chn073kowzm 4643719 4643718 2026-07-05T02:30:29Z Malikaveedu 16584 4643719 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കാത്‌ലീൻ ടർണർ | image = Kathleen Turner (8689689518) cropped.jpg | caption = കാത്‌ലീൻ ടർണർ 2013-ൽ | birth_name = മേരി കാത്‌ലീൻ ടർണർ | birth_date = {{birth date and age|1954|6|19}} | birth_place = [[സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡ്]], [[മിസ്സോറി]], [[യു.എസ്.]] | spouse = ജെയ് വീസ് (1984–2007; വിവാഹമോചിത; 1 കുട്ടി) | nationality = [[United States|അമേരിക്കൻ]] | occupation = നടി, സംവിധായിക, ഗായിക, ശബ്ദ കലാകാരി, ഹാസ്യനടി | education = [[The American School in London|അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടൻ]] | alma_mater = [[മിസോറി സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<br />[[University of Maryland, Baltimore County|മേരിലാൻഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബാൾട്ടിമോർ കൗണ്ടി]], BFA 1977 | years_active = 1974–2014 }} '''മേരീ കാതലീൻ ടർണർ''' ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സിനിമാ നടിയും സംവിധായികയുമാണ്. 1980 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981), ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്. ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1980 കളുടെ ഒടുക്കവും 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിലും ''ആക്‌സിഡന്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (1988), ''ദ വാർ ഓഫ് ദ റോസസ്'' (1989), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''പെഗ്ഗി സൂ ഗോട്ട് മാരിഡ്'' (1986) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ നോമിനേഷന് അർഹത നേടുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരു ഒരു ഗ്രാമി, രണ്ട് ടോണി അവാർഡുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നോമിനേഷനുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ ബ്രോഡ്‌വേയിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചതിനുശേഷം, എൻ‌.ബി‌.സി സോപ്പ് ഓപ്പറയായ ''ദി ഡോക്‌ടേഴ്‌സിൽ'' (1978–1979) നോള ഡാൻസി ആൽഡ്രിച്ച് എന്ന കഥാപാത്രമായി ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ ശേഷം, ബോഡി ഹീറ്റ് (1981) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മാറ്റി വാക്കർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ടർണർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയരുകയും ഇത് ഒരു സെക്സ് സിംബൽ എന്ന നിലയിൽ അവർക്ക് പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1980-കളിൽ ''ദ മാൻ വിത്ത് ടു ബ്രെയിൻസ്'' (1983), ''ക്രൈംസ് ഓഫ് പാഷൻ'', ''റൊമാൻസിംഗ് ദി സ്റ്റോൺ'' (രണ്ടും 1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'', ''ദ ജ്യുവൽ ഓഫ് ദ നൈൽ'' (രണ്ടും 1985), ''സ്വിച്ചിംഗ് ചാനൽസ്'', ''ദി ആക്‌സിഡൻ്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (രണ്ടും 1988), ദി വാർ ഓഫ് ദ റോസസ് (1989) എന്നീ സിനിമകളിലൂടെ അവർ സിനിമാരംഗത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. ''പെഗ്ഗി സ്യൂ ഗോട്ട് മാരീഡ്'' (1986) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ടൈറ്റിൽ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന്, ടർണർ 1987 ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്നുള്ള സിനിമകളിൽ ''വി.ഐ. വാർഷോവ്സ്കി'' (1991), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''ബേബി ജീനിയസസ്'', ''ദി വിർജിൻ സൂയിസൈഡ്സ്'' (രണ്ടും 1999), ''ബ്യൂട്ടിഫുൾ'' (2000), ''മാർലി & മി'' (2008), ''ഡംബ് ആൻഡ് ഡംബർ ടു'' (2014) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സിനിമയ്ക്ക് പുറത്ത്, ഷോടൈമിന്റെ കാലിഫോർണിക്കേഷൻ (2009) എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ സ്യൂ കോളിനിയായും നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ ദി കോമിൻസ്കി മെത്തേഡിൽ (2019–2021) റോസ് വോളണ്ടറായും അതിഥി വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. ഫ്രണ്ട്‌സ് (2001) പരമ്പയുടെ ഏഴാം സീസണിൽ ചാൻഡലർ ബിങ്ങിന്റെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ പിതാവായ ചാൾസ് ബിങ്ങിന്റെ വേഷവും അവർ ചെയ്തു. ഹു ഫ്രെയിംഡ് റോജർ റാബിറ്റ് (1988) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജെസീക്ക റാബിറ്റ്, മോൺസ്റ്റർ ഹൗസ് (2006) എന്ന ചിത്രത്തിലെ കോൺസ്റ്റൻസ് എന്നിവ ടർണർ ശബ്ദം നൽകിയ കഥാപാത്രങ്ങളാണ്. കൂടാതെ ''ദി സിംപ്‌സൺസ്'', ''ഫാമിലി ഗൈ'', ''കിംഗ് ഓഫ് ദി ഹിൽ'', ''റിക്ക് ആൻഡ് മോർട്ടി'' തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും അവർ ശബ്ദം നൽകി. == പഴയകാല ജീവിതം == 1954 ജൂണ് മാസം 19 ന് മിസോറിയിലെ സ്പ്രിംഗ് ഫീൽഡിൽ പാറ്റ്സിയുടെയും അല്ലൻ റിച്ചാർഡ് ടർണറുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. അച്ഛൻ യു.എസ്. ഫോറിൻ സർവ്വീസിലെ ഓഫീസറായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വളർന്നതു ചൈനയിലായിരുന്നു. പിതാവ് ഫോറിൻ സർവ്വീസിലായിരുന്നതിനാൽ ടർണറുടെ ബാല്യകാലം വിദേശങ്ങളിലായിരുന്നു. 1972 ൽ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കുടുംബം അമേരിക്കയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചു വന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമയുടെ പേര് !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1981 |''[[Body Heat|ബോഡി ഹീറ്റ്]]'' |മാറ്റി വാക്കർ |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[BAFTA Award for Best Newcomer]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for New Star of the Year – Actress]] |- |1983 |''{{sortname||ദ മെൻ വിത്ത് ടു ബ്രയിൻസ്}}'' |ഡൊലോറെസ് ബെനഡിക്ട് | |- | rowspan="3" |1984 |''[[Romancing the Stone|റൊമാൻസിങ്ങ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' |ജോവാൻ വിൽഡർ |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) |- |''{{sortname|A|Breed Apart}}'' |സ്റ്റെല്ല ക്ലെയ്റ്റൺ | |- |''[[Crimes of Passion (1984 film)|Crimes of Passion]]'' |Joanna Crane / China Blue |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="2" |1985 |''[[Prizzi's Honor]]'' |Irene Walker |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |''{{sortname|The|Jewel of the Nile}}'' |ജോവാൻ വിൽഡർ | |- |1986 |''[[Peggy Sue Got Married]]'' |Peggy Sue Bodell |[[National Board of Review Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) [[New York Film Critics Circle Award for Best Actress]] (2nd place) Nominated – [[Academy Award for Best Actress]] Nominated – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] Nominated – [[Saturn Award for Best Actress]] Nominated – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |1987 |''[[Julia and Julia]]'' |Julia |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="3" |1988 |''[[Switching Channels]]'' |Christy Colleran | |- |''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|Accidental Tourist|dab=film}}'' |Sarah Leary | |- | rowspan="2" |1989 |''Tummy Trouble'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|War of the Roses|dab=film}}'' |Barbara Rose |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[David di Donatello| David di Donatello Award for Best Foreign Actress]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |- |1990 |''[[Roller Coaster Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |1991 |''[[V.I. Warshawski (film)|V.I. Warshawski]]'' |[[V.I. Warshawski|Victoria 'V.I.' Warshawski]] | |- | rowspan="4" |1993 |''Trail Mix-Up'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''[[Naked in New York]]'' |Dana Coles | |- |''[[Undercover Blues]]'' |Jane Blue | |- |''[[House of Cards (1993 film)|House of Cards]]'' |Ruth Matthews | |- |1994 |''[[Serial Mom]]'' |Beverly R. Sutphin | |- | rowspan="2" |1995 |''[[Moonlight and Valentino]]'' |Alberta Trager | |- |''Friends at Last'' |Fanny Connelyn |ടെലിവിഷൻ ഫിലിം |- | rowspan="3" |1997 |''Bad Baby'' |Mom (voice) | |- |''{{sortname|A|Simple Wish}}'' |Claudia | |- |''{{sortname|The|Real Blonde}}'' |Dee Dee Taylor | |- | rowspan="3" |1999 |''[[Love and Action in Chicago (film)|Love and Action in Chicago]]'' |Middleman | |- |''{{sortname|The|Virgin Suicides|dab=film}}'' |Mrs. Lisbon | |- |''[[Baby Geniuses]]'' |Elena Kinder | |- | rowspan="3" |2000 |''[[Cinderella (2000 film)|Cinderella]]'' |Claudette | |- |''[[Beautiful (2000 film)|Beautiful]]'' |Verna Chickle | |- |''[[Prince of Central Park]]'' |Rebecca Cairn | |- |2006 |''[[Monster House (film)|Monster House]]'' |Constance (voice) | |- |2008 |''[[Marley & Me (film)|Marley & Me]]'' |Ms. Kornblut | |- |2011 |''[[The Perfect Family (film)|The Perfect Family]]'' |Eileen Cleary | |- |2014 |''[[Dumb and Dumber To]]'' |Fraida Felcher | |} 60t1o8jmf1ywpqc4arrhi20lay8jds4 4643720 4643719 2026-07-05T02:35:02Z Malikaveedu 16584 4643720 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കാത്‌ലീൻ ടർണർ | image = Kathleen Turner (8689689518) cropped.jpg | caption = കാത്‌ലീൻ ടർണർ 2013-ൽ | birth_name = മേരി കാത്‌ലീൻ ടർണർ | birth_date = {{birth date and age|1954|6|19}} | birth_place = [[സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡ്]], [[മിസ്സോറി]], [[യു.എസ്.]] | spouse = ജെയ് വീസ് (1984–2007; വിവാഹമോചിത; 1 കുട്ടി) | nationality = [[United States|അമേരിക്കൻ]] | occupation = നടി, സംവിധായിക, ഗായിക, ശബ്ദ കലാകാരി, ഹാസ്യനടി | education = [[The American School in London|അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടൻ]] | alma_mater = [[മിസോറി സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<br />[[University of Maryland, Baltimore County|മേരിലാൻഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബാൾട്ടിമോർ കൗണ്ടി]], BFA 1977 | years_active = 1974–2014 }} '''മേരീ കാതലീൻ ടർണർ''' ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും സംവിധായികയുമാണ്. 1980 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981), ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്. ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1980 കളുടെ ഒടുവിലും 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിലും ''ആക്‌സിഡന്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (1988), ''ദ വാർ ഓഫ് ദ റോസസ്'' (1989), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''പെഗ്ഗി സൂ ഗോട്ട് മാരിഡ്'' (1986) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷമിടുകയും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ് നോമിനേഷന് അർഹത നേടുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരു ഒരു ഗ്രാമി, രണ്ട് ടോണി അവാർഡുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നോമിനേഷനുകളും അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ [[ബ്രോഡ്‍വേ നാടകവേദി|ബ്രോഡ്‌വേയിലൂടെ]] അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചതിനുശേഷം, എൻ‌.ബി‌.സി. [[സോപ്പ് ഓപ്പറ|സോപ്പ് ഓപ്പറയായ]] ''ദി ഡോക്‌ടേഴ്‌സിൽ'' (1978–1979) നോള ഡാൻസി ആൽഡ്രിച്ച് എന്ന കഥാപാത്രമായി ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ ശേഷം, ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മാറ്റി വാക്കർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ടർണർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയരുകയും ഇത് ഒരു സെക്സ് സിംബൽ എന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1980-കളിൽ ''ദ മാൻ വിത്ത് ടു ബ്രെയിൻസ്'' (1983), ''ക്രൈംസ് ഓഫ് പാഷൻ'', ''റൊമാൻസിംഗ് ദി സ്റ്റോൺ'' (രണ്ടും 1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'', ''ദ ജ്യുവൽ ഓഫ് ദ നൈൽ'' (രണ്ടും 1985), ''സ്വിച്ചിംഗ് ചാനൽസ്'', ''ദി ആക്‌സിഡൻ്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (രണ്ടും 1988), ദി വാർ ഓഫ് ദ റോസസ് (1989) എന്നീ സിനിമകളിലൂടെ അവർ സിനിമാരംഗത്ത് ചുവടുറപ്പിച്ചു. ''പെഗ്ഗി സ്യൂ ഗോട്ട് മാരീഡ്'' (1986) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ടൈറ്റിൽ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന്, ടർണർ 1987 ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്നുള്ള അവരുടെ സിനിമകളിൽ ''വി.ഐ. വാർഷോവ്സ്കി'' (1991), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''ബേബി ജീനിയസസ്'', ''ദി വിർജിൻ സൂയിസൈഡ്സ്'' (രണ്ടും 1999), ''ബ്യൂട്ടിഫുൾ'' (2000), ''മാർലി & മി'' (2008), ''ഡംബ് ആൻഡ് ഡംബർ ടു'' (2014) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സിനിമയ്ക്ക് പുറത്ത്, ഷോടൈമിന്റെ ''കാലിഫോർണിക്കേഷൻ'' (2009) എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ സ്യൂ കോളിനിയായും നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ ''ദി കോമിൻസ്കി മെത്തേഡിൽ'' (2019–2021) റോസ് വോളണ്ടറായും അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ''ഫ്രണ്ട്‌സ്'' (2001) എന്ന പരമ്പരയുടെ ഏഴാം സീസണിൽ ചാൻഡലർ ബിങ്ങിന്റെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ പിതാവായ ചാൾസ് ബിങ്ങിന്റെ വേഷവും അവർ ചെയ്തു. ഹു ഫ്രെയിംഡ് റോജർ റാബിറ്റ് (1988) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജെസീക്ക റാബിറ്റ്, മോൺസ്റ്റർ ഹൗസ് (2006) എന്ന ചിത്രത്തിലെ കോൺസ്റ്റൻസ് എന്നിവ ടർണർ ശബ്ദം നൽകിയ കഥാപാത്രങ്ങളാണ്. കൂടാതെ ''ദി സിംപ്‌സൺസ്'', ''ഫാമിലി ഗൈ'', ''കിംഗ് ഓഫ് ദി ഹിൽ'', ''റിക്ക് ആൻഡ് മോർട്ടി'' തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും അവർ ശബ്ദം നൽകി. == പഴയകാല ജീവിതം == 1954 ജൂണ് മാസം 19 ന് മിസോറിയിലെ സ്പ്രിംഗ് ഫീൽഡിൽ പാറ്റ്സിയുടെയും അല്ലൻ റിച്ചാർഡ് ടർണറുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. അച്ഛൻ യു.എസ്. ഫോറിൻ സർവ്വീസിലെ ഓഫീസറായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വളർന്നതു ചൈനയിലായിരുന്നു. പിതാവ് ഫോറിൻ സർവ്വീസിലായിരുന്നതിനാൽ ടർണറുടെ ബാല്യകാലം വിദേശങ്ങളിലായിരുന്നു. 1972 ൽ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കുടുംബം അമേരിക്കയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചു വന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമയുടെ പേര് !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1981 |''[[Body Heat|ബോഡി ഹീറ്റ്]]'' |മാറ്റി വാക്കർ |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[BAFTA Award for Best Newcomer]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for New Star of the Year – Actress]] |- |1983 |''{{sortname||ദ മെൻ വിത്ത് ടു ബ്രയിൻസ്}}'' |ഡൊലോറെസ് ബെനഡിക്ട് | |- | rowspan="3" |1984 |''[[Romancing the Stone|റൊമാൻസിങ്ങ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' |ജോവാൻ വിൽഡർ |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) |- |''{{sortname|A|Breed Apart}}'' |സ്റ്റെല്ല ക്ലെയ്റ്റൺ | |- |''[[Crimes of Passion (1984 film)|Crimes of Passion]]'' |Joanna Crane / China Blue |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="2" |1985 |''[[Prizzi's Honor]]'' |Irene Walker |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |''{{sortname|The|Jewel of the Nile}}'' |ജോവാൻ വിൽഡർ | |- |1986 |''[[Peggy Sue Got Married]]'' |Peggy Sue Bodell |[[National Board of Review Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) [[New York Film Critics Circle Award for Best Actress]] (2nd place) Nominated – [[Academy Award for Best Actress]] Nominated – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] Nominated – [[Saturn Award for Best Actress]] Nominated – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |1987 |''[[Julia and Julia]]'' |Julia |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="3" |1988 |''[[Switching Channels]]'' |Christy Colleran | |- |''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|Accidental Tourist|dab=film}}'' |Sarah Leary | |- | rowspan="2" |1989 |''Tummy Trouble'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|War of the Roses|dab=film}}'' |Barbara Rose |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[David di Donatello| David di Donatello Award for Best Foreign Actress]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |- |1990 |''[[Roller Coaster Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |1991 |''[[V.I. Warshawski (film)|V.I. Warshawski]]'' |[[V.I. Warshawski|Victoria 'V.I.' Warshawski]] | |- | rowspan="4" |1993 |''Trail Mix-Up'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''[[Naked in New York]]'' |Dana Coles | |- |''[[Undercover Blues]]'' |Jane Blue | |- |''[[House of Cards (1993 film)|House of Cards]]'' |Ruth Matthews | |- |1994 |''[[Serial Mom]]'' |Beverly R. Sutphin | |- | rowspan="2" |1995 |''[[Moonlight and Valentino]]'' |Alberta Trager | |- |''Friends at Last'' |Fanny Connelyn |ടെലിവിഷൻ ഫിലിം |- | rowspan="3" |1997 |''Bad Baby'' |Mom (voice) | |- |''{{sortname|A|Simple Wish}}'' |Claudia | |- |''{{sortname|The|Real Blonde}}'' |Dee Dee Taylor | |- | rowspan="3" |1999 |''[[Love and Action in Chicago (film)|Love and Action in Chicago]]'' |Middleman | |- |''{{sortname|The|Virgin Suicides|dab=film}}'' |Mrs. Lisbon | |- |''[[Baby Geniuses]]'' |Elena Kinder | |- | rowspan="3" |2000 |''[[Cinderella (2000 film)|Cinderella]]'' |Claudette | |- |''[[Beautiful (2000 film)|Beautiful]]'' |Verna Chickle | |- |''[[Prince of Central Park]]'' |Rebecca Cairn | |- |2006 |''[[Monster House (film)|Monster House]]'' |Constance (voice) | |- |2008 |''[[Marley & Me (film)|Marley & Me]]'' |Ms. Kornblut | |- |2011 |''[[The Perfect Family (film)|The Perfect Family]]'' |Eileen Cleary | |- |2014 |''[[Dumb and Dumber To]]'' |Fraida Felcher | |} 4s8b419fmtiyl7aei8tan1kb4spix97 4643721 4643720 2026-07-05T02:36:38Z Malikaveedu 16584 4643721 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കാത്‌ലീൻ ടർണർ | image = Kathleen Turner (8689689518) cropped.jpg | caption = കാത്‌ലീൻ ടർണർ 2013-ൽ | birth_name = മേരി കാത്‌ലീൻ ടർണർ | birth_date = {{birth date and age|1954|6|19}} | birth_place = [[സ്പ്രിംഗ്ഫീൽഡ്]], [[മിസ്സോറി]], [[യു.എസ്.]] | spouse = ജെയ് വീസ് (1984–2007; വിവാഹമോചിത; 1 കുട്ടി) | nationality = [[United States|അമേരിക്കൻ]] | occupation = നടി, സംവിധായിക, ഗായിക, ശബ്ദ കലാകാരി, ഹാസ്യനടി | education = [[The American School in London|അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടൻ]] | alma_mater = [[മിസോറി സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<br />[[University of Maryland, Baltimore County|മേരിലാൻഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബാൾട്ടിമോർ കൗണ്ടി]], BFA 1977 | years_active = 1974–2014 }} '''മേരീ കാതലീൻ ടർണർ''' ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയും സംവിധായികയുമാണ്. 1980 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981), ''[[റൊമാൻസിങ് ദ സ്റ്റോൺ|റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പ്രശസ്തങ്ങളാണ്. ''റൊമാൻസിംഗ് ദ സ്റ്റോൺ'' (1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'' (1985) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1980 കളുടെ ഒടുവിലും 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിലും ''ആക്‌സിഡന്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (1988), ''ദ വാർ ഓഫ് ദ റോസസ്'' (1989), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''പെഗ്ഗി സൂ ഗോട്ട് മാരിഡ്'' (1986) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷമിടുകയും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ് നോമിനേഷന് അർഹത നേടുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരു ഒരു ഗ്രാമി, രണ്ട് ടോണി അവാർഡുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള നോമിനേഷനുകളും അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1977-ൽ [[ബ്രോഡ്‍വേ നാടകവേദി|ബ്രോഡ്‌വേയിലൂടെ]] അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചതിനുശേഷം, എൻ‌.ബി‌.സി. [[സോപ്പ് ഓപ്പറ|സോപ്പ് ഓപ്പറയായ]] ''ദി ഡോക്‌ടേഴ്‌സിൽ'' (1978–1979) നോള ഡാൻസി ആൽഡ്രിച്ച് എന്ന കഥാപാത്രമായി ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ ശേഷം, ''ബോഡി ഹീറ്റ്'' (1981) എന്ന ചിത്രത്തിൽ മാറ്റി വാക്കർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ടർണർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയരുകയും ഇത് ഒരു സെക്സ് സിംബൽ എന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1980-കളിൽ ''ദ മാൻ വിത്ത് ടു ബ്രെയിൻസ്'' (1983), ''ക്രൈംസ് ഓഫ് പാഷൻ'', ''റൊമാൻസിംഗ് ദി സ്റ്റോൺ'' (രണ്ടും 1984), ''പ്രിസീസ് ഓണർ'', ''ദ ജ്യുവൽ ഓഫ് ദ നൈൽ'' (രണ്ടും 1985), ''സ്വിച്ചിംഗ് ചാനൽസ്'', ''ദി ആക്‌സിഡൻ്റൽ ടൂറിസ്റ്റ്'' (രണ്ടും 1988), ദി വാർ ഓഫ് ദ റോസസ് (1989) എന്നീ സിനിമകളിലൂടെ അവർ സിനിമാരംഗത്ത് ചുവടുറപ്പിച്ചു. ''പെഗ്ഗി സ്യൂ ഗോട്ട് മാരീഡ്'' (1986) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ടൈറ്റിൽ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന്, ടർണർ 1987 ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്നുള്ള അവരുടെ സിനിമകളിൽ ''വി.ഐ. വാർഷോവ്സ്കി'' (1991), ''സീരിയൽ മോം'' (1994), ''ബേബി ജീനിയസസ്'', ''ദി വിർജിൻ സൂയിസൈഡ്സ്'' (രണ്ടും 1999), ''ബ്യൂട്ടിഫുൾ'' (2000), ''മാർലി & മി'' (2008), ''ഡംബ് ആൻഡ് ഡംബർ ടു'' (2014) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സിനിമയ്ക്ക് പുറത്ത്, ഷോടൈമിന്റെ ''കാലിഫോർണിക്കേഷൻ'' (2009) എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ സ്യൂ കോളിനിയായും നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിന്റെ ''ദി കോമിൻസ്കി മെത്തേഡിൽ'' (2019–2021) റോസ് വോളണ്ടറായും അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ''ഫ്രണ്ട്‌സ്'' (2001) എന്ന പരമ്പരയുടെ ഏഴാം സീസണിൽ ചാൻഡലർ ബിങ്ങിന്റെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ പിതാവായ ചാൾസ് ബിങ്ങിന്റെ വേഷവും അവർ ചെയ്തു. ഹു ഫ്രെയിംഡ് റോജർ റാബിറ്റ് (1988) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജെസീക്ക റാബിറ്റ്, മോൺസ്റ്റർ ഹൗസ് (2006) എന്ന ചിത്രത്തിലെ കോൺസ്റ്റൻസ് എന്നിവ ടർണർ ശബ്ദം നൽകിയ കഥാപാത്രങ്ങളാണ്. കൂടാതെ ''ദി സിംപ്‌സൺസ്'', ''ഫാമിലി ഗൈ'', ''കിംഗ് ഓഫ് ദി ഹിൽ'', ''റിക്ക് ആൻഡ് മോർട്ടി'' തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും അവർ ശബ്ദം നൽകി. == പഴയകാല ജീവിതം == 1954 ജൂണ് മാസം 19 ന് മിസോറിയിലെ സ്പ്രിംഗ് ഫീൽഡിൽ പാറ്റ്സിയുടെയും അല്ലൻ റിച്ചാർഡ് ടർണറുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. അച്ഛൻ യു.എസ്. ഫോറിൻ സർവ്വീസിലെ ഓഫീസറായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വളർന്നതു ചൈനയിലായിരുന്നു. പിതാവ് ഫോറിൻ സർവ്വീസിലായിരുന്നതിനാൽ ടർണറുടെ ബാല്യകാലം വിദേശങ്ങളിലായിരുന്നു. 1972 ൽ അമേരിക്കൻ സ്കൂൾ ഇൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കുടുംബം അമേരിക്കയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചു വന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === സിനിമ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമയുടെ പേര് !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1981 |''[[Body Heat|ബോഡി ഹീറ്റ്]]'' |മാറ്റി വാക്കർ |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[BAFTA Award for Best Newcomer]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for New Star of the Year – Actress]] |- |1983 |''{{sortname||ദ മെൻ വിത്ത് ടു ബ്രയിൻസ്}}'' |ഡൊലോറെസ് ബെനഡിക്ട് | |- | rowspan="3" |1984 |''[[Romancing the Stone|റൊമാൻസിങ്ങ് ദ സ്റ്റോൺ]]'' |ജോവാൻ വിൽഡർ |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) |- |''{{sortname|A|Breed Apart}}'' |സ്റ്റെല്ല ക്ലെയ്റ്റൺ | |- |''[[Crimes of Passion (1984 film)|Crimes of Passion]]'' |Joanna Crane / China Blue |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Actress]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="2" |1985 |''[[Prizzi's Honor]]'' |Irene Walker |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]][[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |''{{sortname|The|Jewel of the Nile}}'' |ജോവാൻ വിൽഡർ | |- |1986 |''[[Peggy Sue Got Married]]'' |Peggy Sue Bodell |[[National Board of Review Award for Best Actress]][[National Society of Film Critics Award for Best Actress]] (2nd place) [[New York Film Critics Circle Award for Best Actress]] (2nd place) Nominated – [[Academy Award for Best Actress]] Nominated – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] Nominated – [[Saturn Award for Best Actress]] Nominated – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- |1987 |''[[Julia and Julia]]'' |Julia |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Creu de Sant Jordi|Sant Jordi Award for Best Foreign Actress]] |- | rowspan="3" |1988 |''[[Switching Channels]]'' |Christy Colleran | |- |''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|Accidental Tourist|dab=film}}'' |Sarah Leary | |- | rowspan="2" |1989 |''Tummy Trouble'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''{{sortname|The|War of the Roses|dab=film}}'' |Barbara Rose |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[David di Donatello| David di Donatello Award for Best Foreign Actress]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു – [[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |- |1990 |''[[Roller Coaster Rabbit]]'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |1991 |''[[V.I. Warshawski (film)|V.I. Warshawski]]'' |[[V.I. Warshawski|Victoria 'V.I.' Warshawski]] | |- | rowspan="4" |1993 |''Trail Mix-Up'' |[[Jessica Rabbit]] (voice) | |- |''[[Naked in New York]]'' |Dana Coles | |- |''[[Undercover Blues]]'' |Jane Blue | |- |''[[House of Cards (1993 film)|House of Cards]]'' |Ruth Matthews | |- |1994 |''[[Serial Mom]]'' |Beverly R. Sutphin | |- | rowspan="2" |1995 |''[[Moonlight and Valentino]]'' |Alberta Trager | |- |''Friends at Last'' |Fanny Connelyn |ടെലിവിഷൻ ഫിലിം |- | rowspan="3" |1997 |''Bad Baby'' |Mom (voice) | |- |''{{sortname|A|Simple Wish}}'' |Claudia | |- |''{{sortname|The|Real Blonde}}'' |Dee Dee Taylor | |- | rowspan="3" |1999 |''[[Love and Action in Chicago (film)|Love and Action in Chicago]]'' |Middleman | |- |''{{sortname|The|Virgin Suicides|dab=film}}'' |Mrs. Lisbon | |- |''[[Baby Geniuses]]'' |Elena Kinder | |- | rowspan="3" |2000 |''[[Cinderella (2000 film)|Cinderella]]'' |Claudette | |- |''[[Beautiful (2000 film)|Beautiful]]'' |Verna Chickle | |- |''[[Prince of Central Park]]'' |Rebecca Cairn | |- |2006 |''[[Monster House (film)|Monster House]]'' |Constance (voice) | |- |2008 |''[[Marley & Me (film)|Marley & Me]]'' |Ms. Kornblut | |- |2011 |''[[The Perfect Family (film)|The Perfect Family]]'' |Eileen Cleary | |- |2014 |''[[Dumb and Dumber To]]'' |Fraida Felcher | |} kkx8pjk9zms54b4wl52j2vj96jyuegd 0 365017 4643717 4633036 2026-07-05T02:26:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643717 wikitext text/x-wiki {{pp-move-indef}} {{pp-semi-blp|small=yes}}{{Infobox person | name = ബ്രൂക്ക് ഷീൽഡ്സ് | image = Brooke Shields 2011 (Cropped).jpg | imagesize = | caption = Shields at Make Believe On Broadway, November 23, 2011 | birth_date = {{birth date and age|1965|5|31}} | birth_place =[[Manhattan]], [[New York City]], [[New York (state)|New York]], U.S. | birthname = Brooke Christa Shields<ref name=actors/> | yearsactive = 1966&ndash;present | alma_mater = [[Princeton University]] | occupation = Actress, model | spouse = {{marriage|[[Andre Agassi]] <br>|1997|1999|reason=div.}} <br> {{marriage|[[Chris Henchy]]|2001}} | children = 2 <small>(with Henchy)</small> | parents = [[Francis Alexander Shields|Frank Shields]]<br/>[[Teri Shields]]}} ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ അഭിനേത്രിയും മോഡലും മുൻ ബാലതാരവുമാണ് '''ബ്രൂക്ക് ക്രിസ്റ്റാ ഷീൽഡ്സ്''' (ജനനം, മെയ് 31, 1965)<ref name="BIO">{{Cite web|url=http://www.biography.com/people/brooke-shields-9542246|title=Brooke Shields Biography|access-date=November 12, 2014|publisher=Biography.com / [[Fyi (TV network)|Fyi]] ([[A&E Networks]])|archive-date=2018-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209135615/https://www.biography.com/people/brooke-shields-9542246|url-status=dead}}</ref> 11 മാസം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ഒരു ബാല മോഡലായി അഭിനയം തുടങ്ങിയ ഷീൽഡ്സ്, [[ലൂയി മാൽ]] - ന്റെ വിവാദ ചിത്രമായ '' പ്രെറ്റി ബേബി'' (1978) യിലെ ലൈംഗികവൃത്തി ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിക്കുകയും കേവലം 11 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ചിത്രീകരിച്ച നഗ്നരംഗങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വ്യാപകമായ കുപ്രസിദ്ധി നേടുകയും ചെയ്തു കൗമാരത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും മോഡലിംഗ് ജോലി തുടർന്ന അവർ 1980-ലെ ''[[ദ ബ്ലൂ ലഗൂൺ|ദ ബ്ളൂ ലഗൂൺ]],'' ഫ്രാങ്കോ സെഫിറെല്ലിയുടെ ''എൻഡ്‌ലെസ് ലവ് (1981)'' എന്നിവയുൾപ്പെടെ നാടകീയത നിറഞ്ഞ നിരവധി ശ്രദ്ധേയ ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷമിട്ടു. 1983-ൽ, പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വിദ്യാഭ്യാസം തുടരുന്നതിനായി മോഡലിംഗ് രംഗത്തെ പ്രവർത്തനം നിർത്തിവച്ച ഷീൽഡ്സ്, അവിടെ നിന്ന് റൊമാൻസ് ഭാഷകളിൽ ബിരുദം നേടി. 1990-കളിൽ, ഷീൽഡ്സ് അഭിനയത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുകയും സിനിമകളിൽ ചെറു വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു. രണ്ട് [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ്]] നോമിനേഷനുകൾ ലഭിച്ച എൻ‌.ബി‌.സി.യുടെ ഹാസ്യ പരമ്പരയായ ''സഡൻലി സൂസൻ'' (1996–2000) ലും ''ലിപ്സ്റ്റിക് ജംഗിൾ'' (2008–2009) ലും അവർ അഭിനയിച്ചു. 2017-ൽ, എൻ‌ബി‌സിയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ അവർ ലോ & ഓർഡർ: സ്പെഷ്യൽ വിക്ടിംസ് യൂണിറ്റ് എന്ന പരമ്പരയുടെ 19-ാം സീസണിൽ ഒരു പ്രധാന വേഷം ചെയ്തു. അഡൾട്ട് സ്വിം ആനിമേറ്റഡ് പരമ്പരയായ ''മിസ്റ്റർ പിക്കിൾസ്'' (2014–2019), അതിന്റെ സ്പിൻ-ഓഫ് ആയി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ''മമ്മ നെയിംഡ് മി ഷെരീഫ്'' എന്നിവയിൽ ഷീൽഡ്സ് ബെവർലി ഗുഡ്മാന് ശബ്ദം നൽകി. == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1965 മെയ് 31 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ]] [[മാൻഹാട്ടൻ|മാൻഹാട്ടനിൽ]]<ref name="BIO2">{{cite web|url=http://www.biography.com/people/brooke-shields-9542246|title=Brooke Shields Biography|access-date=November 12, 2014|publisher=Biography.com / [[Fyi (TV network)|Fyi]] ([[A&E Networks]])|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209135615/https://www.biography.com/people/brooke-shields-9542246|archive-date=December 9, 2018}}</ref> നടിയും മോഡലുമായ ടെറി ഷീൽഡ്സിന്റെയും (മുമ്പ്, ഷ്മോൺ) വ്യവസായിയായ ഫ്രാൻസിസ് അലക്സാണ്ടർ ഷീൽഡ്സിന്റെയും മകളായി ഷീൽഡ്സ് ജനിച്ചു. അമ്മ ഇംഗ്ലീഷ്, ജർമ്മൻ, സ്കോട്ടിഷ്-ഐറിഷ്, വെൽഷ് വംശജയായിരുന്നപ്പോൾ<ref>{{cite news|title=Meeting the ancestors|url=http://www.rte.ie/ten/2010/0705/blog_tv_tvwatch.html|archive-url=https://archive.today/20130217201624/http://www.rte.ie/ten/2010/0705/blog_tv_tvwatch.html|archive-date=February 17, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.maryellenmark.com/text/magazines/life/905W-000-017.html|title=Mary Ellen Mark|website=www.maryellenmark.com}}</ref> പിതാവ് ഇംഗ്ലീഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ഐറിഷ്, ഇറ്റാലിയൻ വംശപരമ്പരയിൽപ്പെട്ടയാളായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.bostonherald.com/entertainment/television/general/view.bg?articleid=1237292|title=Kudrow gets to root of family trees|access-date=March 9, 2010|last=Burke|first=Bill|date=March 5, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100307025455/http://www.bostonherald.com/entertainment/television/general/view.bg?articleid=1237292|archive-date=March 7, 2010|newspaper=[[Boston Herald]]}}</ref> അമേരിക്കൻ വംശാവലിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന വില്യം ആഡംസ് റീറ്റ്‌വീസ്‌നറുടെ ഗവേഷണമനുസരിച്ച്, ബ്രൂക്ക് ഷീൽഡ്‌സിന് [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിൽ]] നിന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ജെനോവ]], [[റോം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി കുലീന കുടുംബങ്ങളുമായി പൂർവ്വിക ബന്ധമുണ്ട്.<ref name="Reitwiesner">{{Cite web|url=http://www.wargs.com/essays/lesbian.html|title=Lesbian Genealogy|website=www.wargs.com}}</ref> ഇവയിൽ (1355 മുതൽ 1965 വരെയുള്ള വംശാവലിയുടെ കാലക്രമത്തിൽ) ഗാറ്റിലുസി-പാലയോലോഗോസ്-സാവോയ്, ഗ്രിമാൽഡി, ഇംപീരിയലി, കരഫ, ഡോറിയ, ഡോറിയ-പാംഫിലി-ലാൻഡി, ചിഗി-അൽബാനി, ടോർലോണിയ രാജവംശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Reitwiesner2">{{Cite web|url=http://www.wargs.com/essays/lesbian.html|title=Lesbian Genealogy|website=www.wargs.com}}</ref> അവരുടെ പിതാവിന്റെ പരമ്പരയിലെ മുത്തശ്ശിയായ ഇറ്റാലിയൻ പ്രഭ്വി മറീന ടോർലോണിയ ഡി സിവിറ്റെല്ല-സെസി ഒരു ഇറ്റാലിയൻ രാജകുമാരന്റെയും ഒരു അമേരിക്കൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകന്റെയും മകളായിരുന്നു.<ref name="Reitwiesner3">{{Cite web|url=http://www.wargs.com/essays/lesbian.html|title=Lesbian Genealogy|website=www.wargs.com}}</ref> [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] ഇൻഫൻ്റ ബിയാട്രിസിൻ്റെ ഭർത്താവായ ഇറ്റാലിയൻ രാജകുമാരൻ അലസ്സാൻഡ്രോ ടോർലോണിയ ആയിരുന്നു അവളുടെ വംശ പരമ്പരയിലെ അമ്മാവൻ.<ref name="Reitwiesner4">{{Cite web|url=http://www.wargs.com/essays/lesbian.html|title=Lesbian Genealogy|website=www.wargs.com}}</ref> ''ഹൂ ഡു യു തിങ്ക് യു ആർ?'' എന്ന വംശാവലി ഡോക്യുമെൻ്ററി പരമ്പരയുടെ 2010-ലെ എപ്പിസോഡിൽ, ടോർലോണിയ രാജവംശത്തിലൂടെ അവൾ സവോയിയിലെ വിക്ടർ അമേഡിയസ് ഒന്നാമൻ്റെയും ഫ്രാൻസിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ക്രിസ്റ്റീനിൻ്റെയും (ഫ്രാൻസിലെ ഹെൻറി നാലാമൻ്റെയും മരിയ ഡി മെഡിസിയുടെയും മകൾ) പിൻഗാമിയാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=6RxAaisGlv8|title=Brooke Shields descends from French Royalty?|language=en|access-date=2024-04-25|via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.progenealogists.com/individual/brooke-shields#:~:text=Brooke's%20father's%20line%20is%20comprised,line%20of%20working%20class%20Americans.|title=Brooke Shields - AncestryProGenealogists|access-date=2024-04-25|website=www.progenealogists.com|archive-date=2024-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20240425013414/https://www.progenealogists.com/individual/brooke-shields#:~:text=Brooke's%20father's%20line%20is%20comprised,line%20of%20working%20class%20Americans.|url-status=dead}}</ref> മാതാവായ ടെറി ഗർഭിണിയാണെന്ന് അറിയിച്ചപ്പോൾ, ഫ്രാൻസിസിന്റെ കുടുംബം ഗർഭം അലസിപ്പിക്കാൻ അവൾക്ക് ഒരു തുക നൽകി. ടെറി പണം വാങ്ങിയെങ്കിലും, കരാർ ലംഘിച്ച് ബ്രൂക്കിന് ജന്മം നൽകി.<ref>{{Cite web|url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/interactive/2012/12/30/magazine/the-lives-they-lived-2012.html?view=Teri_Shields|title=The Lives They Lived|website=archive.nytimes.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2012/12/30/magazine/the-lives-they-lived-2012.html|title=The Lives They Lived|newspaper=[[The New York Times]]|access-date=December 30, 2012|date=December 28, 2012}}</ref> പിന്നീട് ടെറിയെ വിവാഹം കഴിച്ച ഫ്രാൻസിസ്, ഷീൽഡിന് കേവലം അഞ്ച് മാസം മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ വിവാഹമോചനം നേടി.<ref>{{cite magazine|url=http://www.people.com/people/article/0,,20645378,00.html#disqus_thread|title=Brooke Shields's Mother, Teri Shields, Dies at 79|magazine=[[People (magazine)|People]]|date=November 6, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160828205610/http://www.people.com/people/article/0,,20645378,00.html#disqus_thread|archive-date=August 28, 2016}}</ref> അവർക്ക് രണ്ട് അർദ്ധ സഹോദരന്മാരും മൂന്ന് അർദ്ധസഹോദരിമാരുമുണ്ട്.<ref>{{cite book |last=Shields |first=Brooke |url=https://archive.org/details/welcometoyourwor0000shie |title=Welcome to Your World, Baby |publisher=HarperCollins |year=2008 |page=6 |url-access=registration}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.seeing-stars.com/Churches/StMonicas.shtml|title=St. Monica Church|last=Wayne|first=Gary|archive-url=https://web.archive.org/web/20100817145240/http://www.seeing-stars.com/Churches/StMonicas.shtml|archive-date=August 17, 2010}}</ref> ഷീൽഡിന് അഞ്ച് ദിവസം മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ, ഷോ ബിസിനസിൽ അവളെ സജീവമാക്കുമെന്ന് പരസ്യമായി പറഞ്ഞ അമ്മ, "അവൾ ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ കുട്ടിയാണ്, അവളുടെ കരിയറിൽ ഞാൻ അവളെ സഹായിക്കാൻ പോകുന്നു" എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite book |last=Conner |first=Floyd |url=https://archive.org/details/hollywoodsmostwa0000conn |title=Hollywood's Most Wanted |publisher=Brassey's |year=2002 |isbn=1-57488-480-8 |page=[https://archive.org/details/hollywoodsmostwa0000conn/page/107 107] |quote=...Her beauty was going to contribute to mankind. |url-access=registration}}</ref> വളർന്നപ്പോൾ, ഷീൽഡ്സ് [[പിയാനോ]], [[ബാലെ]], [[കുതിര സവാരി|കുതിരസവാരി]] എന്നിവ അഭ്യസിച്ചു.<ref>{{cite magazine|url=http://www.goodhousekeeping.com/family/celebrity-interviews/brooke-shields-interview-2|title=Being Brooke|magazine=[[Good Housekeeping]]|first=Jenny|last=Allen|access-date=November 13, 2014|page=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128015257/http://www.goodhousekeeping.com/family/celebrity-interviews/brooke-shields-interview-2|archive-date=November 28, 2014}}</ref> [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്കാ]] വിശ്വാസിയായാണ് ഷീൽഡ്സ് വളർന്നത്.<ref>{{cite news|url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800014914/bio|title=Brooke Shields|publisher=[[Yahoo! Movies]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628225921/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800014914/bio|archive-date=June 28, 2011}}</ref> പത്താം വയസ്സിൽ കാമില്ലസ് ഡി ലെല്ലിസിന്റെ പേരിൽ നിന്ന് അവർ കാമിൽ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു. ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ]] ഹാവോർത്തിലായിരുന്നു താമസം.<ref>Rondinaro, Gene. [https://www.nytimes.com/1986/01/26/realestate/if-you-re-thinking-of-living-in-haworth.html "If You Think Of Living In; Haworth"], ''[[The New York Times]]'', January 26, 1986. Accessed February 19, 2007.</ref> 12 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ന്യൂയോർക്കിലെ വാൾഡോർഫ് അസ്റ്റോറിയയിലെ ഗ്രാൻഡ് ബോൾറൂമിൽ വെച്ചാണ് പാപ്പരാസികളുമായുള്ള തന്റെ ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയെന്ന് പ്രസ്താവിച്ച ഷീൽഡ്സ് , "എല്ലാവരെയും എന്തിനാണ് എന്റെ ഫോട്ടോയെടുക്കാൻ നിയമിച്ചതെന്ന് ഒരു പ്രതിമ പോലെ ചിന്തിച്ചു" എന്നും "വാൾഡോർഫിൽ താൻ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു" എന്നും അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{cite book |last=Morehouse |first=Ward III |title=The Waldorf Astoria: America's Gilded Dream |publisher=[[M. Evans]] |year=1991 |isbn=978-1-4134-6504-4 |pages=254–255}}</ref> നടി [[ലോറ ലിന്നെ|ലോറ ലിന്നിയും]] ഷീൽഡ്സും ബാല്യകാല സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു.<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-reviews/pretty-baby-brooke-shields-child-sexual-exploitation-documentary-sundance-film-festival-1234665366/|title=Brooke Shields Bravely Confronts Her Own Childhood Sexual Exploitation|magazine=[[Rolling Stone]]|first=Marlow|last=Stern|date=January 20, 2023|access-date=April 11, 2026}}</ref> എട്ടാം ക്ലാസ് വരെ അവർ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക്]] [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|നഗരത്തിലെ]] ന്യൂ ലിങ്കൺ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു..<ref>[http://www.people.com/people/archive/article/0,,20072596,00.html ''People.com: Brooke Shields''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160829011804/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20072596,00.html|date=August 29, 2016}} Retrieved June 28, 2011</ref><ref name="Celebrity Prep School">{{cite web|url=http://www.celebrityprepschools.com/part5.htm|title=celebrityprepschools.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20040529013314/http://www.celebrityprepschools.com/part5.htm|archive-date=May 29, 2004|url-status=usurped}}</ref> 1983 ൽ [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ]] എംഗൽവുഡിലുള്ള ഡ്വൈറ്റ്-എംഗൽവുഡ് സ്കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദവും നേടി.<ref name="actors">Stated on ''[[Inside the Actors Studio]]'', 2008</ref> == കരിയർ == [[File:Brooke_Shields_-_Daily_News_(1977).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brooke_Shields_-_Daily_News_(1977).jpg|ലഘുചിത്രം|ഷീൽഡ്സ് 1977-ൽ.]] === 1966–1977: മോഡലിംഗും കരിയറിന്റെ തുടക്കവും === 1966-ൽ 11 മാസം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ഒരു മോഡലായാണ് ഷീൽഡ്സ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. ഫ്രാൻസെസ്കോ സ്കാവുല്ലോ എന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഐവറി സോപ്പിനുവേണ്ടിയായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യ ഫോട്ടോ പകർത്തിയത്.<ref name="actors2">Stated on ''[[Inside the Actors Studio]]'', 2008</ref> മോഡൽ ഏജന്റായ എലീൻ ഫോർഡിനൊപ്പം വിജയകരമായ ഒരു ബാല മോഡലായി അവർ തുടർന്നു. ഷീൽഡ്സിനു വേണ്ടി മാത്രമാണ് താൻ കുട്ടികളുടെ വിഭാഗം ആരംഭിച്ചതെന്ന് അവർ ലൈഫ് ടൈം ചാനലിലെ തന്റെ ജീവചരിത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഫോർഡ് അവരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത്, "അവൾ ഒരു പരിശീലനനം ലഭിച്ച കുട്ടിയും ഒപ്പം അതുല്യയുമാണ്. അവൾ ഒരു മുതിർന്നയാളെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു, അങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു" എന്നാണ്.<ref>{{cite book |last=Handel |first=Gerald |title=Childhood socialization |publisher=Aldine Transaction |year=2006 |isbn=0-202-30641-0 |page=37}}</ref> ആർതർ മില്ലറുടെ നാടകമായ ആഫ്റ്റർ ദി ഫാളിന്റെ 1974 ലെ ടെലിവിഷൻ നാടകത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതിന് ശേഷം, ഷീൽഡ്സ് ന്യൂജേഴ്‌സിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഹൊറർ ചിത്രമായ ആലീസ്, സ്വീറ്റ് ആലീസ് (1976) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ആദ്യ കുർബാനയ്ക്കിടെ കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരു പെൺകുട്ടിയെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ സിനിമാ രംഗത്തെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.<ref name="edwards">{{Cite book |last=Edwards |first=Matthew |title=Twisted Visions: Interviews with Cult Horror Filmmakers |publisher=McFarland |year=2017 |isbn=978-1-476-66376-0 |location=Jefferson, North Carolina |page=30}}</ref> വോഗ് മാസികയുടെ ഒരു പരസ്യത്തിൽ സംവിധായകൻ ആൽഫ്രഡ് സോൾ അവരെ കണ്ടതിന് ശേഷമാണ് ആ വേഷത്തിലേക്ക് അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref name="edwards2">{{Cite book |last=Edwards |first=Matthew |title=Twisted Visions: Interviews with Cult Horror Filmmakers |publisher=McFarland |year=2017 |isbn=978-1-476-66376-0 |location=Jefferson, North Carolina |page=30}}</ref> ഷീൽഡ്സിന്റെ അക്കാലത്തെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രശസ്തി മുതലെടുത്ത്, പിന്നീട് 1981 ൽ ഈ ചിത്രം വീണ്ടും റിലീസ് ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/34596030/the_indianapolis_star/|title=Looking for Brooke Better look fast|work=[[The Indianapolis Star]]|last=Rose|first=Rita|date=March 10, 1981|page=13|via=Newspapers.com}}</ref> അടുത്തതായി, ഷീൽഡ്സ് സംവിധായകൻ വുഡി അല്ലനുമായി 1977-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ആനി ഹാൾ എന്ന സിനിമയിൽ സഹകരിച്ചുവെങ്കിലും ചിത്രത്തിന്റെ അവസാന എഡിറ്റിൽ നിന്ന് അവരുടെ വേഷം ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/11279436/Brooke-Shields-I-stuck-up-for-mum-but-now-I-want-a-say.html|title=Brooke Shields: 'I stuck up for mum, but now I want a say'|access-date=June 10, 2019|last1=Walden|first1=Celia|date=December 8, 2014|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/11279436/Brooke-Shields-I-stuck-up-for-mum-but-now-I-want-a-say.html|archive-date=January 10, 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]}}{{cbignore}}</ref> 1977 സെപ്റ്റംബർ 26 ലെ ന്യൂയോർക്ക് മാഗസിൻ പതിപ്പിന്റെ കവറിൽ ഷീൽഡ്‌സ് തന്റെ മാതാവ് ടെറിയോടൊപ്പം മോഡലിംഗ് ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കവർ സ്റ്റോറിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. കവറിലെ പ്രധാന തലക്കെട്ട് "ടെറിയെയും ബ്രൂക്ക് ഷീൽഡ്‌സിനെയും കാണുക" എന്നായിരുന്നു, കൂടാതെ സബ്‌ടൈറ്റിലിൽ "ബ്രൂക്കിന് പന്ത്രണ്ട് വയസ്സായി. അവൾ നഗ്നയായി പോസ് ചെയ്യുന്നു. ടെറി അവളുടെ അമ്മയാണ്. അത് ഒരു പൊങ്ങച്ചമായി അവൾ കരുതുന്നു" എന്നായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.worthpoint.com/worthopedia/brooke-shields-cover-baby-story-york-1934685118|title=Brooke Shields Cover + 'Pretty Baby' Story New York Magazine Sept. 26,1977|access-date=23 October 2023|publisher=WorthPoint}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CqqaXcmJZCP/?img_index=1|title=New York Magazine (September 26, 1977)|access-date=23 October 2023|website=Instagram}}</ref> ന്യൂയോർക്ക് മാഗസിൻ വെബ്‌സൈറ്റിൽ അവരുടെ 40-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2008 ലെ ക്ലാസിക് കവറുകളുടെ ശേഖരത്തിൽ 1977 സെപ്റ്റംബർ 26 ലെ ലക്കവും പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മറ്റ് പട്ടികപ്പെടുത്തിയ ലക്കങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഷീൽഡ്‌സിന്റെ നഗ്ന മോഡൽ കരിയറിനെക്കുറിച്ചുള്ള കവർ സ്റ്റോറിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശനം ഇല്ലായിരുന്നു.<ref name="Cover">{{cite web|url=https://nymag.com/anniversary/40th/50745/|title=Cover to Cover|access-date=23 October 2023|date=September 26, 2008|website=nymag.com|publisher=New York Magazine}}</ref> == സ്വകാര്യജീവിതം == [[File:Chris_Henchy_and_Brooke_Shields_on_RealTVfilms.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chris_Henchy_and_Brooke_Shields_on_RealTVfilms.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|2010 ൽ ഭർത്താവ് ക്രിസ് ഹെഞ്ചിയുമൊത്തുള്ള ഷീൽഡ്സ്.]] ബാല്യകാലത്ത്, ഷീൽഡ്സ് തന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം മാൻഹട്ടനിലെ അപ്പർ ഈസ്റ്റ് സൈഡിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നു.<ref name="Thurman">{{cite news|last1=Thurman|first1=Judith|title=Brooke Shields's House in New York City|url=https://www.architecturaldigest.com/story/brooke-shields-new-york-city-townhouse-article|access-date=23 March 2019|journal=Architectural Digest|date=July 29, 2017}}</ref> 1990-ൽ, മൊണ്ടാനയിലെ ബിഗ് ടിമ്പറിന് സമീപം ഒരു കൃഷിയിടം വാങ്ങി.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1990/03/21/style/stars-stake-a-piece-of-big-sky-country.html|title=Stars Stake a Piece Of Big Sky Country|last=Robbins|first=Jim|date=March 21, 1990|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://archive.today/20230430231639/https://www.nytimes.com/1990/03/21/style/stars-stake-a-piece-of-big-sky-country.html|archive-date=April 30, 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-11-29-9204180862-story.html|url-status=live|work=[[Chicago Tribune]]|date=November 29, 1992|title=Celebrity Land Rush on in Montana|last=Woestendiek|first=John|archive-url=https://archive.today/20230729151303/https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-11-29-9204180862-story.html|archive-date=July 29, 2023}}</ref> ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ 1998-ൽ ഒരു വീടുവാങ്ങി പരിപാലിച്ചുവെങ്കിലും 2022-ൽ വിറ്റഴിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/brendarichardson/2022/03/09/brooke-shields-sells-her-longtime-los-angeles-home-for-74-million/?sh=7b04c1323dc5|title=Brooke Shields Sells Her Long-Time Los Angeles Home For $7.4 Million|last=Richardson|first=Brenda|date=March 9, 2022|work=[[Forbes]]|archive-url=https://archive.today/20230430231829/https://www.forbes.com/sites/brendarichardson/2022/03/09/brooke-shields-sells-her-longtime-los-angeles-home-for-74-million/?sh=27f60cb33dc5|archive-date=April 30, 2023|url-status=live}}</ref> 1990 കളിൽ, ശാരീരിക ക്ഷമതയെ സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ ഒരു വിപുലീകരണമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ഷീൽഡ്സ് , സ്ത്രീത്വം, അത്‌ലറ്റിക്‌സ് എന്നിവ പൊരുത്തപ്പെടുന്നവയാണെന്ന് വാദിച്ചു.<ref name="Jeynes">{{cite book |last=Jeynes |first=William |url=https://books.google.com/books?id=FL2WYw0ve-0C&pg=PA270 |title=American educational history: school, society and the common good |publisher=Sage |year=2007 |isbn=978-1-4129-1421-5 |page=270 |quote=Several female athletes demonstrated that femininity and athleticism were consistent.}}</ref> 1989-ൽ രോമ വ്യവസായത്തിനെതിരെ രംഗത്തെത്തിയെങ്കിലും,<ref>{{cite news|title=Activists Aim to Skin the Fur Industry|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-04-30-mn-3137-story.html|work=Los Angeles Times|first=Robert W.|last=Gibson|date=April 30, 1989}}</ref> പിന്നീട് കോപ്പൻഹേഗൻ സ്വന്തമായി മിങ്ക് രോമ കോട്ട് നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.styleite.com/media/brooke-shields-fur/|title=Brooke Shields' Inner Child Dreams Of Fur|access-date=July 31, 2013|date=October 14, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20131215034608/http://www.styleite.com/media/brooke-shields-fur/|archive-date=December 15, 2013}}</ref> പ്രിൻസ്റ്റൺ സർവകലാശാലയിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ അവർ നടൻ ഡീൻ കെയ്‌നുമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/lost-virginity-to-superman-brooke-shields-reveals-shocking-secret-in-new-documentary-101680606061056.html|title='Lost virginity to Superman' Brooke Shields reveals shocking secret in new documentary|last=Omar|first=Paurush|date=April 4, 2023|work=Hindustan Times}}</ref> ഷീൽഡ്സ് രണ്ടുതവണ വിവാഹിതയായി. 1993-ൽ, ആൻഡ്രെ അഗാസിയുമായി പ്രേമബന്ധം തുടങ്ങി 1997-ൽ വിവാഹിതരായെങ്കിലും 1999-ൽ വിവാഹമോചനം നേടി.<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20128036,00.html|title=Cover Story: Double Fault – Vol. 51 No. 15|access-date=October 5, 2009|date=April 26, 1999|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918085353/https://people.com/people/archive/article/0,,20128036,00.html|archive-date=September 18, 2018}}</ref> 1999-ൽ, പൊതു സുഹൃത്തുക്കളിലൂടെ അവർ ടെലിവിഷൻ എഴുത്തുകാരൻ ക്രിസ് ഹെഞ്ചിയെ കണ്ടുമുട്ടി. 2001 ൽ ദമ്പതികൾ വിവാഹിതരായി.<ref>[https://web.archive.org/web/20110122010653/http://today.msnbc.msn.com/id/7748616/page/2/ "Brooke Shields battles postpartum depression"]. ''MSNBC''. May 7, 2009. Retrieved June 20, 2010.</ref> അവർക്ക് റോവൻ ഫ്രാൻസിസ് ഹെഞ്ചി (ജനനം മെയ് 15, 2003), ഗ്രിയർ ഹാമണ്ട് ഹെഞ്ചി (ജനനം ഏപ്രിൽ 18, 2006) എന്നീ രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്.<ref name="Down">{{Cite book |last=Shields |first=Brooke |title=Down Came the Rain |date=2005 |publisher=Hyperion |isbn=1-4013-0189-4 |location=New York |oclc=57209110}}</ref> 2012 വരെ, അവർ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ ഗ്രീൻവിച്ച് വില്ലേജിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{cite magazine|url=https://www.architecturaldigest.com/story/brooke-shields-new-york-city-townhouse-article|title=An Exclusive Look at Brooke Shields's Manhattan Home|magazine=Architectural Digest|date=March 2012|first=Judith|last=Thurman|access-date=May 11, 2023}}</ref> 2023 ൽ, പീപ്പിൾ മാഗസിനു നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, തന്റെ ഇരുപതുകളിൽ ഒരു ഹോളിവുഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് തന്നെ ബലാത്സംഗം ചെയ്തതായി അവർ പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|url=https://people.com/movies/brooke-shields-reveals-sexually-assaulted-30-years-ago-exclusive/|title=Brooke Shields Reveals She Was Sexually Assaulted 30 Years Ago: 'I Blamed Myself'|last=McNeil|first=Liz|date=March 15, 2023}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:1965-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:21-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] rqy088g0f512zgdswlsyjs651i9vagg 0 368017 4643749 4608749 2026-07-05T08:19:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643749 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = മാളവിക സബർവാൾ | birth_place = India | awards = [[Padma Shri]] | known_for = [[Laparoscopy]] | occupation = Gynecologist<br>Obstetrician }} [[അപ്പോളോ ആശുപത്രി|അപ്പോളോ ഹെൽത്ത്‌കെയർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ]] <ref name="Fight cervical cancer through prevention and early detection2">{{Cite web|url=http://www.slideshare.net/novaspecialtysurgery/alivecom-dr-malvika-sabharwal|title=Fight cervical cancer through prevention and early detection|access-date=8 February 2016|date=7 February 2014|publisher=Alive}}</ref> നോവ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലുകളിലെയും ന്യൂഡൽഹിയിലെ ജീവൻ മാല ഹോസ്പിറ്റലിലെയും [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്|ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും]] ലാപ്രോസ്കോപ്പിക് സർജനും പ്രസവചികിത്സകയുമാണ് ഇന്ത്യക്കാരിയായ '''ഡോ. മാളവിക സബർവാൾ''' <ref name="On Sehat2">{{Cite web|url=https://www.sehat.com/dr-malvika-sabharwal-obstetricians-and-gynecologist-delhi|title=On Sehat|access-date=8 February 2016|date=2016|publisher=Sehat|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226044201/https://www.sehat.com/404.php|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.timesmed.com/Doctor/Delhi/dr-malvika-sabharwal-52736|title=Dr.Malvika Sabharwal - Book Appointment Online, View Fees, Feedbacks&#124; Timesmed}}</ref> ഇംഗ്ലീഷ്:'''Dr Malvika Sabharwal'''. [[ലാപ്രോസ്കോപ്പിക് ശസ്ത്രക്രിയ|ലാപ്രോസ്‌കോപ്പിക് സർജറിയിലൂടെ]] റെക്കോർഡ് ചെയ്ത ഏറ്റവും വലിയ [[ഗർഭാശയ ഫൈബ്രോയിഡ്|ഫൈബ്രോയിഡ്]] നീക്കം ചെയ്തതിന്റെ വിജയകരമായ പ്രകടനത്തിന് അവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘത്തിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. <ref name="Delhi doctors remove world's largest fibroid2">{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Delhi-doctors-remove-worlds-largest-fibroid/articleshow/6817981.cms|title=Delhi doctors remove world's largest fibroid|access-date=8 February 2016|date=27 October 2010|publisher=Times of India}}</ref> ഗൈനക്കോളജിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എൻഡോസ്കോപ്പിക് ശസ്ത്രക്രിയാ രീതികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന 140 ഡോക്ടർമാരുടെ സംഘമായ ''ഗൈന എൻഡോസ്കോപ്പിയെ'' അവർ നയിക്കുന്നു. <ref name="About Gynae Endoscopy2">{{Cite web|url=http://www.gynaeendoscopy.in/|title=About Gynae Endoscopy|access-date=8 February 2016|date=2016|publisher=Gynae Endoscopy|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226044203/http://www.gynaeendoscopy.in/%20|url-status=dead}}</ref> == ജീവിതരേഖ == [[ലേഡി ഹാർഡിംഗ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|ലേഡി ഹാർഡിംഗ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് മെഡിസിനിൽ (എംബിബിഎസ്) ബിരുദം നേടിയ സബർവാൾ, നെതർലാൻഡിലെ വാംസ്റ്റേക്കർ, [[ഹാർലെം]], യുകെയിലെ [[റോയൽ ഫ്രീ ഹോസ്പിറ്റൽ]], ആദം മാഗോസിന്റെ കീഴിൽ [[ലാപ്രോസ്കോപ്പി]] [[ഹിസ്റ്ററോസ്കോപ്പി]] എന്നിവയിൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അതേ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര യോഗ്യത (ഡിജിഒ) നേടി. <ref name="Dr. Malvika Sabharwal on Practo">{{Cite web|url=https://www.practo.com/delhi/doctor/dr-malvika-sabharwal-gynecologist-obstetrician-3|title=Dr. Malvika Sabharwal on Practo|access-date=8 February 2016|date=2016|publisher=Practo}}</ref> ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ എൻഡോസ്കോപ്പിസ്റ്റ്സ്, ഇന്ത്യൻ ഫെർട്ടിലിറ്റി സൊസൈറ്റി, ഇന്ത്യൻ [[ആർത്തവവിരാമം|മെനോപോസൽ]] സൊസൈറ്റി, ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് എൻഡോസ്കോപ്പിക് സർജൻസ്, ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ എൻഡോസ്കോപ്പി, ഗ്യാസ്ലെസ് ഇന്റർനാഷണൽ, അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി, അസോസിയേഷൻ ഓഫ് എൻഡോസ്കോപ്പിക് സർജൻസ് തുടങ്ങിയ നിരവധി മെഡിക്കൽ സംഘടനകളിൽ അവർ അംഗമാണ്. ഇന്ത്യയുടെയും നിരവധി പ്രസംഗങ്ങളും മുഖ്യപ്രഭാഷണങ്ങളും നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="Sabharwal on Credi Health">{{Cite web|url=https://www.credihealth.com/doctor/malvika-sabharwal-gynaecologist/overview|title=Sabharwal on Credi Health|access-date=8 February 2016|date=2016|publisher=Credi Health|archive-date=2017-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510071734/https://www.credihealth.com/doctor/malvika-sabharwal-gynaecologist/overview|url-status=dead}}</ref> സ്ത്രീകൾ, കുട്ടികൾ, ജീവനക്കാർ എന്നിവർക്കായി നിരവധി സൗജന്യ ആരോഗ്യ ക്യാമ്പുകൾ നടത്തിയതായും അറിയുന്നു. <ref name="Medical Tourism profile">{{Cite web|url=http://www.medicaltourismco.com/dr-malvika-sabharwal-india/|title=Medical Tourism profile|access-date=8 February 2016|date=2016|publisher=Medical Tourism}}</ref> വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള അവളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് 2008-ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അവർക്ക് നാലാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചു]] . <ref name="Padma Awards2">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=3 January 2016|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015}}</ref> == ബഹുമതികൾ ==   2008 ൽ പത്മശ്രീ ലഭിച്ചു.<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=January 3, 2016|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-date=2017-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|colwidth=30em}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{cite web | url=http://www.gynaeendoscopy.in/padmashri-award.pdf | title=Civil Investiture Ceremony - Padma Shri | publisher=Gynae Endoscopy | work=Web Gallery | date=2016 | access-date=8 February 2016 | archive-date=2018-12-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181226044211/http://www.gynaeendoscopy.in/padmashri-award.pdf%20 | url-status=dead }} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡെൽഹി സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ ഭിഷഗ്വരർ]] dva8uuazyj2sujmu4z3h5yks4qszut0 0 373206 4643666 3732465 2026-07-04T17:22:09Z Malikaveedu 16584 4643666 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|name=പച്ചനോട്ടുകൾ|image=|image_caption=|author=[[മുട്ടത്തുവർക്കി]]|title_orig=|translator=|illustrator=|cover_artist=|country=ഇന്ത്യ|language=മലയാളം|series=|subject=|genre=|publisher=എൻ.ബി.എസ്.|publisher2=|pub_date=1983|english_pub_date=|media_type=|pages=|awards=|isbn=|oclc=|dewey=|congress=|preceded_by=|followed_by=|wikisource=}}'''പച്ചനോട്ടുകൾ''', മലയാള സാഹിത്യരംഗത്തെ ജനപ്രിയ നോവലിസ്റ്റായിരുന്ന [[മുട്ടത്തുവർക്കി]] എഴുതിയ പ്രശസ്ത നോവലായിരുന്നു. 1983 ൽ ഈ നോവൽ പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങുകയും ജനശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. എൻ.ബി.എസ്. ആയിരുന്നു നോവലിന്റെ പ്രസാധകർ. മുട്ടത്തുവർക്കിയുടെ ഈ നോവൽ ആസ്പദമാക്കി 1973 ൽ എ.ബി. രാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത ഇതേപേരിലുള്ള സിനിമ പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നു.  ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ മുട്ടത്തുവർക്കിതന്നെയാണ് നിർവ്വഹിച്ചത്. പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, അടൂർഭാസി എന്നിവരായിരുന്നു നോവലിന്റെ സിനിമാ ഭാഷ്യത്തിലഭിനയിച്ച നടീനടന്മാർ. == കഥാപാത്രങ്ങൾ: == *പൌലോസ് *ലീലാമ്മ *തൊമ്മി ആശാൻ *മാത്യൂസ് മുതലാളി *ലോലമ്മ *ലോനാപ്പി *ശോശാമ്മ *പുളവൻ തോമ *മറിയാമ്മ *റാഫേൽ *ലളിത *അന്തപ്പൻ *മോനിമ്മ *റോസി ==അവലംബം== {{reflist}} {{novel-stub}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തുവർക്കിയുടെ നോവലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രമാക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യ സൃഷ്ടികൾ]] mhwk7m5w1beg475vczxra0z6zyt7uih 0 373657 4643705 3777163 2026-07-05T00:45:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643705 wikitext text/x-wiki {{pu|Birka}} {{Infobox ancient site |name = Birka |native_name = |alternate_name = |image = Birka Ansgar 2008.jpg |alt = |caption = Ansgars Cross in Birka |map_type = |map_size = |relief = |map_alt = |coordinates = {{coord|59|20|10.36|N|17|32|43.68|E|display=inline,title}} |location = [[Ekerö Municipality]], [[Sweden]] |region = |type = |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = |material = |built = 8th century |abandoned = 10th century |epochs = [[Viking Age]] |cultures = |dependency_of = |occupants = |event = |excavations = |archaeologists = |condition = |ownership = |management = |public_access = |website = <!-- {{URL|example.com}} --> |notes = | designation1 = WHS | designation1_offname = Birka and [[Hovgården]] | designation1_date = 1993 <small>(17th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/555 555] | designation1_criteria = iii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = Sweden | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe and North America]] }} സ്വീഡനിലെ ഒരു പുരാവസ്തുശാസ്ത്ര സംബന്ധിയായും ചരിത്രപരമായും പ്രാധാന്യം ഉള്ള പ്രദേശം ആണ് '''ബിർക'''. ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് സ്വീഡനിലെ ബിർച് എന്ന ദ്വീപിൽ ആണ് , സ്വീഡനിലെ മലരെൻ തടാകത്തിൽ ആണ് ഇത് . ഇത് എ ഡി എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ആണ് നിലവിൽ വന്നത് എന്നാൽ എ ഡി പത്താം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഇത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു . 1993 ൽ ഹോവ്ഗാർഡന്റെ കൂടെ ഈ പ്രദേശവും [[യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃകസ്ഥാനം|യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃക ]] പട്ടികയിൽ ഇടം പിടിച്ചു . ഇപ്പോഴും പുരാവസ്തു ഖനനം നടക്കുന്ന ഇവിടെ നിന്നും ആദ്യമായി അറബിയിൽ ആലേഖനം ചെയ്ത ഒരു വെള്ളി മോതിരം വൈക്കിംഗ് കാലഘട്ടത്തിൽ ഉള്ള ഒരു കുഴിമാടത്തിൽ നിന്നും ലഭിക്കുക ഉണ്ടായി , ഇത് ആ കാലഘട്ടത്തെ ആദ്യത്തേത് ആണ് .<ref>http://www.cnn.com/2015/03/19/europe/sweden-viking-arabic-ring/</ref> ഇത് സ്വീഡനിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ നഗരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു . ആ കാലത്തേ യൂറോപ്പിലെ മുഖ്യ കച്ചവട സ്ഥലം കൂടെ ആയിരുന്നു ഈ പ്രദേശം . ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Birka}} *[http://www.raa.se/upplev-kulturarvet/varldsarv/birka-och-hovgarden/ Birka and Hovgården] at the [[Swedish National Heritage Board]] *[http://whc.unesco.org/sites/555.htm Birka and Hovgården] - at UNESCO *[https://web.archive.org/web/20091018214751/http://uk.geocities.com/ancientinstruments/page0006.html Reconstructions of Bone Flutes like the ones from Birka] * [http://historiska.se/birka// The Swedish History Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161015180517/http://historiska.se/birka/ |date=2016-10-15 }} == ചിത്രശാല == <gallery> Birka Boot 2008.JPG Birka Svarta jorden 1991.jpg|പുരാവസ്തു ഖനനം BirkaExcavation2.png|പുരാവസ്തു ഖനനം Frisian jug in ceramic from grave in Birka.jpg|ഖനനം ചെയ്തു എടുത്ത പുരാവസ്തുക്കൾ Ring of Allah, from a grave in Birka Sweden.jpg|ഖനനം ചെയ്തു എടുത്ത പുരാവസ്തുക്കൾ Mjöllnir pendant from Birka grave.jpg|ഖനനം ചെയ്തു എടുത്ത പുരാവസ്തുക്കൾ Hedeby coins from grave in Birka.jpg|ഖനനം ചെയ്തു എടുത്ത പുരാവസ്തുക്കൾ </gallery> {{World Heritage Sites in Sweden}} [[വർഗ്ഗം:സ്വീഡനിലെ യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃക സ്ഥാനങ്ങൾ]] jsm1e8vrl96kk0clpwuwl7228ilzl4m 0 381966 4643777 4567262 2026-07-05T11:55:14Z ~2026-38345-23 219996 4643777 wikitext text/x-wiki [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ബാല സാഹിത്യ പുരസ്കാരത്തിന് അർഹനായ എഴുത്തുകാരനാണ് '''എസ്.ആർ. ലാൽ'''. ''കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ യാത്രാപുസ്തകം'' എന്ന കൃതിക്കായിരുന്നു പുരസ്കാരം. <ref>http://www.mathrubhumi.com/print-edition/india/kendra-sahithya-acadamy-award-1.2034445{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ' കൊളളിമീനാട്ടം ' എന്ന വളരെ നല്ലൊരു കഥ ഇദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട് . ==ജീവിതരേഖ== [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] കോലിയക്കോട്ട്‌ ജനിച്ചു. അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്‌, ചെറുകഥയ്‌ക്കുള്ള യുവസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം എന്നിവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്നു, ജീവിതസുഗന്ധി (കഥകൾ), ജീവചരിത്രം (നോവൽ), കളിവട്ടം (നോവലെറ്റ്‌), നര - മലയാളത്തിലെ വാർദ്ധക കഥകൾ, 13 നവകഥകൾ ജലത്തിൽ മത്സ്യമെന്നപോൽ, എന്റെ ഗ്രന്ഥശാല, കഥയുടെ കഥ (എഡിറ്റർ) എന്നീ പുസ്‌തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കേരള സ്റ്റേറ്റ്‌ ലൈബ്രറി കൗൺസിലിന്റെ മുഖപത്രമായ '[[ഗ്രന്ഥാലോകം]]' മാസികയിൽ എഡിറ്റോറിയൽ അസിസ്റ്റന്റായി ജോലിചെയ്യുന്നു. ==കൃതികൾ== * ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്നു. * ജീവിതസുഗന്ധി (കഥകൾ) * ജീവചരിത്രം (നോവൽ) * കളിവട്ടം (നോവലെറ്റ്‌) * നര - മലയാളത്തിലെ വാർദ്ധക കഥകൾ * 13 നവകഥകൾ (എഡിറ്റർ) * കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ യാത്രാപുസ്തകം * സ്റ്റാച്യു പി.ഒ. (നോവൽ) * ജയന്റെ അജ്ഞാതജീവിതം (നോവൽ) * കോഫിഹൗസ് (കഥ) * എറണാകുളം സൗത്ത് (കഥ) * പാലായിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് (കഥ) * കൊള്ളിമീനാട്ടം (കഥ) * ഡിറ്റക്ടീവ് അമ്മു (ബാലസാഹിത്യം) * അമ്മുവിന്റെ സാഹസങ്ങൾ (ബാലസാഹിത്യം) * തോടനാലിലെ ചുവപ്പു നക്ഷത്രം (ലേഖനം) * കുരുവിയും പൂച്ചയും (ബാലസാഹിത്യം) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്‌ * ചെറുകഥയ്‌ക്കുള്ള യുവസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാല സാഹിത്യ പുരസ്കാരം (2017) * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം * എ.പി. കളയ്ക്കാട് പുരസ്‌കാരം * കേരള ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പുരസ്‌കാരം * സിദ്ധാർഥ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * പി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ള യുവ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * വെള്ളനാട് നാരായണൻ പുരസ്‌കാരം * ശിവരാമൻ ചെറിയനാട് പുരസ്കാരം == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://lalsr.github.io എസ്.ആർ. ലാൽ — ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാലസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] jpp4q74hgqqnfzd4itd3fbkepey72i7 0 408610 4643693 4631998 2026-07-04T21:40:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643693 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ഫോക്സസ് | image = Louisa Rose Allen (Foxes) (5) By Daniel Åhs Karlsson.jpg | image_size = | caption = Foxes at [[Sommarkrysset]] in 2014 | background = solo_singer | birth_name = Louisa Rose Allen | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1989|04|29}} | birth_place = [[Southampton]], [[Hampshire]], [[England]], [[United Kingdom]] | origin = [[London]] | alias = Loui Rose<ref>{{cite video |url=https://www.youtube.com/watch?v=IDf2Bq3dPPk |title=The Station Sessions - Loui Rose : Session 7 - Season 4 |publisher=The Station Sessions |accessdate=25 October 2015 |quote=1:52: "Hello, I'm Loui Rose" }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cityshowcase.co.uk/biographies/show/loui-rose|title=cityshowcase.co.uk|publisher=|access-date=2018-02-02|archive-date=2022-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814122556/https://www.cityshowcase.co.uk/biographies/show/loui-rose|url-status=dead}}</ref> | occupation = Singer, songwriter, actress | instrument = Vocals | genre = [[Pop music|Pop]] | years_active = 2011–present | label = {{flatlist| * [[BMG Rights Management|BMG]]<ref>{{cite web |url=http://www.bmg.com/category/music/artists/?snap=F |title=Artists &#124; BMG Music Rights Management |publisher=Bmg.com |date=16 June 2013 |accessdate=12 August 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130721203126/http://www.bmg.com/category/music/artists/?snap=F |archivedate=21 July 2013 |df=dmy-all }}</ref> * [[Epic Records|Epic]]<ref>{{cite web|url=http://www.epicrecords.co.uk/artist/foxes/|title=Epic Records UK - Foxes|publisher=epicrecords.co.uk|accessdate=7 April 2015}}</ref> * [[Neon Gold Records|Neon Gold]] * [[RCA Records|RCA]]<ref>{{cite web|url=http://www.rcarecords.com/artists/foxes |title=Foxes &#124; The Official RCA Records Site |publisher=Rcarecords.com |accessdate=23 October 2013}}</ref>|Sign of the Times * [[Sony Music Entertainment|Sony UK]] }} | associated_acts = [[Zedd]], [[Fall Out Boy]], [[Ansolo]] | website = }} '''ലൂയിസ റോസ് അല്ലെൻ''' (ജനനം: ഏപ്രിൽ 29, 1989), '''ഫോക്സസ്''' എന്ന സ്റ്റേജ് നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ഗായികയും, ഗാനരചയിതാവും നടിയുമാണ്. 2012 ൽ ഇറങ്ങിയ [[സെദ്ദ്|സെഡ്ഡിന്റെ]] ''ക്ലാരിറ്റി'' എന്ന ഗാനത്തിൽ ഫോക്സസ് ശബ്ദം നൽകുകയും ആ ഗാനം ബിൽബോർഡ് ഹോട്ട് 100 ചാർട്ടിൽ എട്ടാം സ്ഥാനത്ത് എത്തുകയും മികച്ച ഡാൻസ് റെക്കോർഡിന് ഉള്ള [[ഗ്രാമി പുരസ്കാരം|ഗ്രാമി അവാർഡ്]] നേടുകയും ചെയ്തു.   ഫൊക്സ്സിന്റെ ആദ്യ ആൽബം ''ഗ്ലോറിയസ്'' 2014 ൽ യുകെയിൽ പുറത്തിറങ്ങി. ''യൂത്ത്, ലെറ്റ്സ് ഗോ ഫോർ ടുനൈറ്റ്, "ഹോൾഡിംഗ് ഓൺ ടു ഹെവൻ"'' തുടങ്ങിയ ടോപ്പ് 20 സിംഗിൾസ് ഈ ആൽബത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. രണ്ടാമത്തെ ആൽബമായ ''ഓൾ ഐ നീഡ്'' 2016 ഫെബ്രുവരി 5-ന് പുറത്തിറങ്ങി. ''"ബോഡി ടോക്ക്", "ബെറ്റർ ലവ്", "അമേസിങ്", "ക്രൂവൽ"'' തുടങ്ങിയ സിംഗിളുകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.   === സ്റ്റുഡിയോ ആൽബങ്ങൾ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:9em;"| Title ! scope="col" rowspan="2" style="width:18em;"| Album details ! colspan="9" scope="col" | Peak chart positions ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| [[Music recording sales certification|Certifications]] |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK">Peak positions in the United Kingdom: * For all except noted: {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/21520/foxes/|title=Foxes > UK Charts|publisher=[[Official Charts Company]]}} * For "Clarity": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/20140622/7501/|title=Chart Archive > 22 June 2014|publisher=Official Charts Company}} * For "Better Love": {{cite web|url=http://www.zobbel.de/cluk/150912cluk.txt|title=CHART: CLUK Update 12.09.2015 (wk37)|publisher=Official Charts Company|work=Zobbel.de/}} * For "Feet Don't Fail Me Now": {{cite web|url=http://www.zobbel.de/cluk/150829cluk.txt|title=CHART: CLUK Update 29.08.2015 (wk35)|publisher=Official Charts Company|work=Zobbel.de/|accessdate=16 January 2016}} * For "Devil Side": {{cite web|url=http://www.zobbel.de/cluk/160109cluk.txt|title=CHART: CLUK Update 9.01.2016 (wk1)|publisher=Official Charts Company|work=Zobbel.de/|accessdate=16 January 2016}} </ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">Peak positions in Australia: * For all except noted: {{cite web|url=http://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Foxes|title=Discography Foxes|publisher=Australian Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung)|last=Hung|first=Steffen}} * For "Let Go for Tonight": {{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20140319-0000/Issue1254.pdf|title=The ARIA Report - Issue #1254|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=10 March 2014|access-date=2018-02-02|archive-date=2015-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20151227160142/http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20140319-0000/Issue1254.pdf|url-status=dead}} * For ''All I Need'': {{cite web|url=http://www.noise11.com/news/music-news-aria-albums-molly-is-no-1-20160213|title=ARIA Albums: Molly Is No 1|publisher=Noise11|last=Ryan|first=Gavin|date=13 February 2016|accessdate=13 February 2016}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Canadian Albums Chart|CAN]]<br><ref name="Billboard">{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/5839724/foxes/chart|title=Foxes Album & Song Chart History|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]] ([[Nielsen Company]])}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:85%;"| [[Irish Singles Chart|IRE]]<br><ref name="IRE">Peak positions for the in Ireland: * For all except noted: {{cite web|url=http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Foxes|title=Discography Foxes|last=Hung|first=Steffen|publisher=Irish Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung)}} * For "Clarity": {{cite web|url=http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=11|title=Chart Archive > March 14, 2013|publisher=[[Irish Recorded Music Association]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029192053/http://www.chart-track.co.uk/index.jsp?c=p%2Fmusicvideo%2Fmusic%2Farchive%2Findex_test.jsp&ct=240001&arch=t&lyr=2013&year=2013&week=11|archivedate=2013-10-29|url-status=dead|df=}} </ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Oricon|JPN]]<br><ref name="japan">{{cite web|url=http://www.oricon.co.jp/prof/artist/608214/products/release/|work=[[Oricon]]|language=ja|script-title=ja:Ｆｏｘｅｓのリリース一覧|trans-title=List of Foxes' Releases}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Recorded Music NZ|NZ]]<br><ref name="NZ">{{cite web|url=http://charts.org.nz/showinterpret.asp?interpret=Foxes|title=Discography Foxes|last=Hung|first=Steffen|publisher=New Zealand Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung)|access-date=2018-02-02|archive-date=2014-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140104082141/http://www.charts.org.nz/showinterpret.asp?interpret=Foxes|url-status=dead}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Scottish Singles and Albums Charts|SCO]]<br><ref name="SCOAlbums">Peak positions for Albums in Scotland: * For ''Glorious'': {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/23/2014-05-24/|title=Chart Archive > May 24, 2014|publisher=[[Official Charts Company]]}} * For ''All I Need'': {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20160212/40/|title=Chart Archive > February 12, 2016|publisher=[[Official Charts Company]]}} </ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Swiss Hitparade|SWI]]<br /><ref name="SWI">{{cite web|url=http://swisscharts.com/artist/foxes|title=foxes (Charts)|work=''swisscharts.com''|publisher=Hung Medien|format=select "Charts" tab|accessdate=December 30, 2012}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:85%;"| [[Top Heatseekers|US<br>Heat]]<br><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/5839724/foxes/chart?f=324|title=Foxes – Chart history: Heatseekers Albums|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Glorious (Foxes album)|Glorious]]'' | * Released: 12 May 2014 * Labels: [[RCA Records|RCA]], Sign of the Times * Formats: [[LP record|LP]], [[Compact disc|CD]], [[Music download|digital download]] | 5 || 36 || 64 || 11 || 69 || 29 || 5 || — || 27 || * [[British Phonographic Industry|BPI]]: Silver<ref name="BPI" /> |- ! scope="row"| ''[[All I Need (Foxes album)|All I Need]]'' | * Released: 5 February 2016 * Labels: RCA, Sign of the Times * Formats: LP, CD, digital download | 12 || 53 || — || 48 || 111 || — || 15 || 99 || 8 || |- | colspan="12" style="text-align:center; font-size:90%;"| "—" denotes releases that did not chart or were not released in that country. |} ==എക്സ്റ്റൻഡ്‌ഡ് പ്ലേ== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" style="width:9em;"| Title ! scope="col" style="width:18em;"| Details |- ! scope="row"| ''Warrior'' | * Released: 18 May 2012 * Labels: RCA, Sign of the Times * Formats: Digital download |} == സിംഗിൾസ് == ===മുഖ്യ ഗായിക എന്ന നിലയിൽ=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Title ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Year ! scope="col" colspan="8"| Peak chart positions ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| [[Music recording sales certification|Certifications]] ! scope="col" rowspan="2" style="width:9em;"| Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Ultratop|BEL<br>(FL)]]<br><ref name="BEL">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/showinterpret.asp?interpret=Foxes|title=Discografie Foxes|publisher=Belgium (Flanders) Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung)|last=Hung|first=Steffen}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[MAHASZ|HUN]]<br><ref>{{cite web|url=http://zene.slagerlistak.hu/archivum/kereso-lista-es-datum-szerint|title=Archívum › Kereső - lista és dátum szerint|work=MAHASZ|publisher=MAHASZ|date= July 5, 2014|accessdate=July 5, 2014}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Irish Singles Chart|IRE]]<br><ref name="IRE"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Scottish Singles and Albums Charts|SCO]]<br><ref name="SCOSingles">Peak positions for Singles in Scotland: * For "Youth": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/22/2013-11-09/|title=Scottish Singles Chart Archive > 9 November 2013|publisher=[[Official Charts Company]]|date=9 November 2013}} * For "Let Go for Tonight": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/22/2014-03-08/|title=Scottish Singles Chart Archive > 8 March 2014|publisher=Official Charts Company|date=8 March 2014}} * For "Holding Onto Heaven": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/archive-chart/_/22/2014-05-17/|title=Scottish Singles Chart Archive > 17 May 2014|publisher=Official Charts Company|date=17 May 2014}} * For "Glorious": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20140824/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 24 August 2014|publisher=Official Charts Company|date=24 August 2014|accessdate=16 January 2016}} * For "Body Talk": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20150731/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 31 July 2015|publisher=Official Charts Company|date=31 July 2015|accessdate=16 January 2016}} * For "Amazing": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20160115/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 15 January 2016|publisher=Official Charts Company|date=15 January 2016|accessdate=16 January 2016}} * For "Clarity": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20140622/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 22 June 2014|publisher=Official Charts Company|date=22 June 2014|accessdate=16 January 2016}} * For "Right Here": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20130811/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 11 August 2013|publisher=Official Charts Company|date=11 August 2013|accessdate=16 January 2016}} * For "Feet Don't Fail Me Now": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20150828/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 28 August 2015|publisher=Official Charts Company|date=28 August 2015|accessdate=16 January 2016}} * For "Devil Side": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20160108/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 8 January 2016|publisher=Official Charts Company|date=8 January 2016|accessdate=16 January 2016}} * For "Wicked Love": {{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20160205/41/|title=Scottish Singles Chart Archive > 5 February 2016|publisher=Official Charts Company|date=5 February 2016|accessdate=6 February 2016}} </ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Japan Hot 100|JPN]]<br><ref>http://www.billboard.com/artist/5839724/foxes/chart?f=848</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Hot Dance Club Songs|US<br>Dance]]<br><ref name="USDanceSongs">{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/5839724/foxes/chart?f=359|title=Foxes Album & Song Chart History: Dance Club Songs|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]] ([[Nielsen Company]])}}</ref> |- ! scope="row"| "[[Youth (Foxes song)|Youth]]" | 2013 | 12 || — || — || — || 21 || 7 || — || 1 | | rowspan="4"| ''Glorious'' |- ! scope="row"| "[[Let Go for Tonight]]" | rowspan="3"| 2014 | 7 || 59 || — || — || 6 || 7 || 12 || — | *BPI: Silver<ref name="BPI"/> |- ! scope="row"| "[[Holding onto Heaven]]" | 14 || — || — || 28 || 46 || 9 || — || 10 | |- ! scope="row"| "[[Glorious (Foxes song)|Glorious]]" | 97 || — || — || — || — || 68 || — || — | |- ! scope="row"| "[[Body Talk (Foxes song)|Body Talk]]" | rowspan="3"| 2015 | 25 || — || — || — || 100 || 9 || — || — | | rowspan="4"| ''All I Need'' |- ! scope="row"| "Better Love" | 133 || — || — || — || — || 55 || — || — | |- ! scope="row"| "[[Amazing (Foxes song)|Amazing]]" | 167 || — || — || — || — || 69 || — || — | |- ! scope="row"| "Cruel" || 2016 | 200 || — || — || — || — || — || — || — | |- | colspan="12" style="text-align:center; font-size:90%;"| "—" denotes releases that did not chart or were not released in that country. |} ===ഫീച്ചേർഡ് ആർട്ടിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Title ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Year ! scope="col" colspan="10"| Peak chart positions ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| [[Music recording sales certification|Certifications]] ! scope="col" rowspan="2" style="width:9em;"| Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Ultratip Flanders|BEL<br>(FL)]]<br><ref name="BEL"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Canadian Hot 100|CAN]]<br><ref>Peak positions for the featured singles in Canada: * For "Clarity": {{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=zedd|chart=Billboard Canadian Hot 100}}|title=Zedd – Chart History: Billboard Canadian Hot 100|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]| publisher=[[Prometheus Global Media]]}} </ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Media Control Charts|GER]]<br><ref name="GER">{{cite web|url=http://www.officialcharts.de/artist.asp?name=Foxes&country=de|title=Discographie Foxes|publisher=German Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung)|last=Hung|first=Steffen}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Irish Singles Chart|IRE]]<br><ref name="IRE"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[MegaCharts|NL]]<br><ref name="NL">{{cite web|url=http://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Foxes|title=Discografie Foxes|publisher=Dutch Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung)|last=Hung|first=Steffen}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Recorded Music NZ|NZ]]<br><ref name="NZ"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Scottish Singles and Albums Charts|SCO]]<br><ref name="SCOSingles"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br><ref>Peak positions for the featured singles in the US: * For "Clarity": {{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=zedd|chart=Hot 100}}|title=Zedd – Chart History: Hot 100|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]}} </ref> |- ! scope="row"| "[[Clarity (Zedd song)|Clarity]]"<br><span style="font-size:85%;">([[Zedd (musician)|Zedd]] featuring Foxes)</span> | 2012 | 27 || 13 || 38 || 17 || 94 || 39 || 81 || 13 || 22 || 8 | * BPI : Silver<ref name="BPI">{{cite web | url=http://www.bpi.co.uk/certified-awards/search.aspx | title=Certified Awards | publisher=[[British Phonographic Industry]] | accessdate=23 August 2014 | format=enter "Foxes" into the "Keywords" box, then select "Search" | archive-date=2017-08-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170801142929/http://www.bpi.co.uk/certified-awards/Search.aspx | url-status=dead }}</ref> * [[Australian Recording Industry Association|ARIA]]: Platinum<ref>{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/chart/singles |title=ARIA Charts: ARIA Singles Chart (02/09/2013) |publisher=[[Australian Recording Industry Association]] |accessdate=1 September 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140317123606/http://www.ariacharts.com.au/chart/singles |archivedate=17 March 2014 |df= }}</ref> * [[Music Canada|MC]]: Platinum<ref name="MC">{{cite certification|region=Canada|artist=Zedd|accessdate=31 August 2013}}</ref> * [[Recorded Music New Zealand|RMNZ]]: Gold<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=2316|title=RMNZ Top 40 Singles Chart > 18 November 2013|publisher=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=13 February 2016|archive-date=2013-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20131202224708/http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=2316|url-status=dead}}</ref> * [[Recording Industry Association of America|RIAA]]: 3x Platinum<ref name="RIAA">{{cite web|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?&artist=%22Zedd%22|title=American certifications – Zedd|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|accessdate=31 August 2013}}</ref> | ''[[Clarity (Zedd album)|Clarity]]'' |- ! scope="row"| "[[Right Here (Rudimental song)|Right Here]]"<br><span style="font-size:85%;">([[Rudimental]] featuring Foxes)</span> | 2013 | 14 || 29 || — || — || — || — || — || — || 19 || — | | ''[[Home (Rudimental album)|Home]]'' |- | colspan="14" style="text-align:center; font-size:90%;"| "—" denotes releases that did not chart or were not released in that country. |} ===പ്രമോഷണൽ സിംഗിൾസ്=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Title ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Year ! scope="col" colspan="2"| Peak chart positions ! scope="col" rowspan="2" style="width:9em;"| Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Scottish Singles and Albums Charts|SCO]]<br><ref name="SCOSingles"/> |- ! scope="row"| "White Coats" | rowspan="3"| 2012 | — || — | rowspan="5"| ''Glorious'' |- ! scope="row"| "Echo" | — || — |- ! scope="row"| "Home" | — || — |- ! scope="row"| "Beauty Queen" | 2013 | — || — |- ! scope="row"| "Shaking Heads" | 2014 | — || — |- ! scope="row"| "Feet Don't Fail Me Now" | rowspan="3"| 2015 | 187 || 63 | rowspan="4"|''All I Need'' |- ! scope="row"| "If You Leave Me Now" | — || — |- ! scope="row"| "Devil Side" | 174 || 69 |- ! scope="row"| "Wicked Love" | 2016 | — || 90 |- | colspan="9" style="text-align:center; font-size:90%;"| "—" denotes releases that did not chart or were not released in that country. |} == ടെലിവിഷൻ == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! Year ! Title ! Role ! Notes |- | 2013 | ''BBC Breakfast'' | Herself | Interview covering Foxes' grammy win and story behind the name Foxes. |- | 2013 | ''Late Show with David Letterman'' | Herself | Performing "Clarity" with Zedd. |- | 2013 | ''Never Mind The Buzzcocks'' | Herself | Season 27 Episode 11. On Noel Fielding's Team. |- | 2014 | ''Sunday Brunch'' | Herself | 16 February 2014. Guest on the show and performed Let Go For Tonight. |- | 2014 | ''Doctor Who'' | Singer | "Mummy on the Orient Express" performing [[ക്വീൻ (സംഗീത സംഘം)|Queen]]'s "Don't Stop Me Now" in the style of a 1920s [[ജാസ്|jazz]] number |- |2014 |''Dynamo: Magician Impossible'' |Audience |Foxes performs an illusion with magician Dynamo<ref>{{Cite web|url=http://www.dailymotion.com/video/x2asslc_foxes-dynamo_music|title=Foxes & Dynamo - Video Dailymotion|access-date=17 January 2016|website=Dailymotion.com}}</ref> at the Parklife Festival 2014 |- | 2015 | ''Sunday Brunch'' | Herself | Performed "Body Talk". |- | 2015 | ''Celebrity Juice'' | Herself | Season 14 Episode 4. Promoting "Better Love" and panelist |- | 2015 | ''Friday Download'' | Herself | Performing "Body Talk" |- | 2015 | ''Britain's Got More Talent'' | Herself | Performing 'Youth' 'Glorious' 'Let Go For Tonight' & 'Holding Onto Heaven' . |- | 2015 | ''Lorraine'' | Herself | 31 July 2015. Guest on the show. |- | 2015 | ''Bring The Noise'' | Herself | 5 November 2015. Performing "Better Love" |- | 2015 | ''Xtra Factor'' | Herself | Performing "Body Talk", "Better Love", "Feet Don't Fail Me Now", "Amazing". |- | 2016 | ''Lorraine'' | Herself |29 January 2016. Guest and performed "Amazing". |- | 2016 | ''The One Show'' | Herself | 5 February 2016. Performed "Amazing". |- | 2017 | ''Indonesian Television Awards'' | Herself | 20 September 2017. Performed "Better Love", "Let Go For Tonight" and "Clarity". |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" !Year !Ceremony !Category !Result |- |2013 |2013 Video Music Awards |Artist to Watch – "Clarity" (with [[സെദ്ദ്|Zedd]]) |{{nom}} |- | rowspan="15" |2014 |56th Grammy Awards<ref>{{Cite web|url=http://www.grammy.com/nominees?genre=49|title=Grammy Awards 2014 Nominations, Dance Genre|access-date=17 January 2016|website=Billboard.com}}</ref> |Best Dance Recording – "Clarity" (with Zedd) |{{won}} |- |2014 Billboard Music Awards |Top Dance/Electronic Song – "Clarity" (with Zedd) |{{nom}} |- |2014 Radio Disney Music Awards |Best Musical Collaboration – "Clarity" (with Zedd) |{{nom}} |- |2014 iHeartRadio Music Awards<ref>{{Cite web|url=http://heavy.com/entertainment/2014/05/iheartradio-awards-2014-winners-nominees-finalists-nominations-list/|title=iHeartRadio Music Awards 2014 Winners List|access-date=21 June 2017|website=Heavy|archive-date=2021-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319155717/https://heavy.com/entertainment/2014/05/iheartradio-awards-2014-winners-nominees-finalists-nominations-list/|url-status=dead}}</ref> |EDM Song of the Year – "Clarity" (with Zedd) |{{nom}} |- |2014 ASCAP Pop Awards<ref>{{Cite web|url=https://www.ascap.com/eventsawards/awards/popawards/2014/most_peformed_songs|title=Most Performed Songs|access-date=20 July 2017|website=ASCAP|archive-date=2017-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811184654/https://www.ascap.com/eventsawards/awards/popawards/2014/most_peformed_songs|url-status=dead}}</ref> | Most Performed Song – "Clarity" (with Zedd) | {{won}} |- | rowspan="3" | 2014 International Dance Music Awards<ref>{{Cite web|url=http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2015#idmanominees|title=IDMA Winners for the year 2014 presented in 2015|access-date=21 June 2017|website=Winter Music Conference|archive-date=2017-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170406132231/http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2015#idmanominees|url-status=dead}}</ref> | Best Electro/Progressive House Track – "Clarity" (with Zedd) |{{nom}} |- | Best Commercial/Pop Dance Track – "Clarity" (with Zedd) |{{nom}} |- | Best Featured Vocalist Performance – "Clarity" (with Zedd) |{{nom}} |- | rowspan="6" | 2014 World Music Awards<ref>{{Cite web|url=http://awardsandwinners.com/category/world-music-awards/2014/|title=World Music Awards 2014|access-date=22 June 2017|website=awardsandwinners|archive-date=2014-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011012041/http://awardsandwinners.com/category/world-music-awards/2014/|url-status=dead}}</ref> | World's Best Song – "Clarity" (with Zedd) | {{nom}} |- | World's Best Song – "Youth" – Herself | {{nom}} |- | World's Best Video – "Clarity" (with Zedd) | {{nom}} |- |World’s Best Female Artist – Herself | {{nom}} |- |World’s Best Entertainer of the Year – Herself | {{nom}} |- |World’s Best Live Act – Herself | {{nom}} |- |Glamour Awards |NEXT Breakthrough – Herself |{{nom}} |- |2016 |Glamour Awards |Cointreau British Solo Artist<ref>{{Cite web|url=https://www.demographix.com/surveys/QM2V-44C7/76P4HH4Z/|title=GLAMOUR WOTY voting 2016|access-date=2018-02-02|archive-date=2017-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510152105/https://www.demographix.com/surveys/QM2V-44C7/76P4HH4Z/|url-status=dead}}</ref> |{{Nominated}} |} == അവലംബം == {{Reflist|colwidth=30em}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{Facebook|iamfoxes|id=iamfoxes}} [[വർഗ്ഗം:1989-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രാമി പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] pjusd1m75t1vfwlx1dxhkjt9jqju28z 0 416597 4643757 4399843 2026-07-05T09:32:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643757 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | caption = മിസ്സ് വേൾഡ് 2018, വനേസ്സ പോൺസി | image = Miss Mexico, Vanessa Ponce in 2018.jpg | venue = സാന്യ സിറ്റി അരീന, സാന്യ, [[ചൈന]] | date = 8 ഡിസംബർ 2018 | presenters = {{Hlist|ഫ്രാങ്കീ സീന|ബാർണി വാഷ്<br>|സ്റ്റെഫാനി ഡെൽ വാലെ<br>|ജയ് കമിറസ്}} | correspondent = | acts = {{Hlist|ഡൊണൽ മഞ്ചേന<br>|ഡിമാഷ് കുഡൈബർഗൻ<br>|സിസ്റ്റർ സ്ളേഡ്ജ്}} | broadcaster = {{Hlist|CCTV|E!|London Live}} | entrants = 118 | placements = 30 | debuts = | withdrawals = {{Hlist|[[കേപ്പ് വേർഡ്]]|[[ഐവറി കോസ്റ്റ്]]<br>|[[ഫിജി]]|[[ഗിനി]]|[[ഇസ്രയേൽ]]<br>|[[ലൈബീരിയ]]|[[മകൗ]]<br>|[[സെയ്‌ഷെൽസ്]]|[[സ്വീഡൻ]]|[[ഉറുഗ്വേ]]}} | returns = {{Hlist|[[അൾജീറിയ]]|<br>[[ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയും]]<br>|[[ബാർബേഡോസ്]]|[[ബെലാറുസ്]]<br>|[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]|[[ഗിനി-ബിസൗ]]<br>|[[ഹെയ്റ്റി]]|[[കൊസോവോ]]|[[ലാത്വിയ]]<br>|[[ലക്സംബർഗ്]]|[[മലേഷ്യ]]<br>|മാർട്ടിനിക്|[[പോർട്ടോ റിക്കോ]]<br>|[[സീറാ ലിയോൺ]]|[[യുഗാണ്ട]]}} | before = [[മിസ്സ് വേൾഡ് 2017|2017]] | next = [[മിസ്സ് വേൾഡ് 2019|2019]] | congeniality = | best national costume = | winner = '''വനേസ്സ പോൺസ്'''<br>'''{{MEX}}''' }} '''മിസ്സ് വേൾഡ്-ന്റെ''' 68-റാമത് പതിപ്പാണ് '''മിസ്സ് വേൾഡ് 2018'''. ചൈനയിലെ സാന്യ നഗരത്തിലെ സാന്യ സിറ്റി അരീനയിൽ 2018 ഡിസംബർ 9-ന് മത്സരം നടക്കും. [[ഇന്ത്യ]]യുടെ [[മാനുഷി ചില്ലാർ]] തന്റെ പിൻഗാമിയായി മെക്സിക്കോയുടെ വനേസ്സ പോൺസിനെ കിരീടം അണിയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/fashion/article/miss-mexico-venessa-ponce-de-leon-crowned-as-miss-world-2018/328134|title=വനേസ്സ പോൺസ് മിസ്സ് വേൾസ് 2018 ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു|work=timesnownews.com|language=en}}</ref> മെക്സിക്കോയിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ മിസ്സ് വേൾഡ് ജേതാവാണ് വനേസ്സ പോൺസ്.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/what-s-hot/story/miss-world-2018-winner-is-miss-mexico-vanessa-ponce-de-leon-1405215-2018-12-08|title=മിസ്സ് വേൾഡ് 2018 വിജയി മിസ്സ് മെക്സിക്കോ വനേസ്സ പോൺസ് ദേ ലിയോൺ ആണ്|work=indiatoday.in|language=en}}</ref> == ഫലം == ===പ്ലെയ്സ്മെന്റുകൾ=== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അന്തിമ ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- |'''മിസ്സ് വേൾഡ് 2018''' | *'''{{flagicon|MEX}} [[മെക്സിക്കോ]]''' – '''വനേസ്സ പോൺസ്''' |- |'''റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]]''' – നിക്കോളിൻ പിചാപ ലിംനുകൻ |- |'''ടോപ്പ് 5''' | *'''{{BLR}}''' – മരിയ വാസിലേക് *'''{{JAM}}''' – ഖദീജ റോബിൻസൺ *'''{{flagicon|Uganda}} [[യുഗാണ്ട]]''' – ക്യുൻ അബ്‌നാക്യോ |- |'''ടോപ്പ് 12''' | *'''{{FRA}}''' – ഏവ കോളാസ് *'''{{flagicon|Martinique|local}} മാർട്ടിനിക്''' – ലാരിസ്സ സെഗേൽ *'''{{flagicon|MRI}} [[മൗറീഷ്യസ്]]''' – മുറിയൽ രവീണ *'''{{NEP}}''' – ശ്രിങ്കല ഖാടിവാഡ *'''{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]]''' – ജെസീക്ക ടൈസൺ *'''{{flagicon|Panama}} [[പനാമ]]''' – സോളാറിസ് ബാർബ *'''{{SCO}}''' – ലിൻസി മാക് ലൈലാന്ഡ് |- |'''ടോപ്പ് 30''' | *'''{{flagicon|Bangladesh}} [[ബംഗ്ലാദേശ്]]''' – ജന്നത്തുൽ ഫിർദൗസ് ഓയിശീ *'''{{flagicon|BAR}} [[ബാർബേഡോസ്]]''' – ഏശ്ലി ലേശ്ലി *'''{{BEL}}''' – ഏഞ്ചലീന ഫ്ലോർ പുവ *'''{{CHN}}''' – മാവോ പെറൂയി *'''{{CHL}}''' – അനാഹി ഹോർമസെബാൾ *'''{{flagicon|Cook Islands}} [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]]''' – റെയ്ഹാന കൊട്ടക-വിക്കി *'''{{IND}}''' – അനുകൃതി വാസ് *'''{{flagicon|INA}} [[ഇന്തോനേഷ്യ]]''' – ആലിയ നൂർശബരിനാ *'''{{flagicon|Japan}} [[ജപ്പാൻ]]''' – കനാകെ ഡാറ്റെ *'''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]''' – ലാറിസ പിംഗ് ലീവ് *'''{{NGR}}''' – അനിത ഉകാഹ് *'''{{flagicon|NIR}} [[വടക്കൻ അയർലണ്ട്]]''' – കാതറിൻ വാക്കർ *'''{{flagicon|RUS}} [[റഷ്യ]]''' – യൂലിയ പൊളിയാചിഖീന *'''{{flagicon|Singapore}} [[സിംഗപ്പൂർ]]''' – വനിസ്സ പെഹ്‌ *'''{{RSA}}''' – തുലീസ കേയി *'''{{flagicon|USA}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]''' – മരീസ ബട്ലർ *'''{{VEN}}''' – വെറസ്കാ ലൂബിയസ്വാൾജെവിക് *'''{{flagicon|Vietnam}} [[വിയറ്റ്നാം]]''' – ട്രാൻ ടി വി |} ===== കോണ്ടിനെന്റൽ ക്യൂൻസ് ഓഫ് ബ്യൂട്ടി ===== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! ഭൂഖണ്ഡം ! മത്സരാർത്ഥി |- |'''ആഫ്രിക്ക''' | *'''{{flagicon|Uganda}} [[യുഗാണ്ട]]''' – ക്യുൻ അബ്‌നാക്യോ |- |'''അമേരിക്കാസ്''' | *'''{{MEX}}''' – വനേസ്സ പോൺസ് |- |'''ഏഷ്യ''' | *'''{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]]''' – നിക്കോളിൻ പിചാപ ലിംനുകൻ |- |'''യൂറോപ്പ്''' | *'''{{BLR}}''' – മരിയ വാസിലേക് |- |'''കരീബിയൻ''' | *'''{{JAM}}''' – ഖദീജ റോബിൻസൺ |- |'''ഓഷ്യാനിയ''' | * '''{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]]''' – ജെസീക്ക ടൈസൺ |} ==പശ്ചാത്തലം== 2018 മാർച്ചിൽ, മിസ്സ് വേൾഡ് മത്സരത്തിന് [[ചൈന|ചൈനയെ]] ഒരിക്കൽ കൂടി ആതിഥേയമാക്കുവാൻ മിസ്സ് വേൾഡ് പ്രെസിഡന്റായ ജൂലിയ മോർളി ന്യൂ സിൽക്ക് റോഡ് കമ്പനിയുടെ പ്രെസിഡന്റായ ജിയാജുൻ ലി-യുമായി കരാർ ഒപ്പുവച്ചു<ref>{{cite web|url=http://www.sohu.com/a/225992848_100109158|title=മിസ്സ് വേൾഡ് ഓർഗനൈസേഷനും, ന്യൂ സിൽക്ക് റോഡ് കമ്പനിയും സഹകരണം തുടർന്നു|date=21 മാർച്ച് 2018|language=ചൈനീസ്|access-date=2018-04-04|archive-date=2018-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180329121125/http://www.sohu.com/a/225992848_100109158|url-status=dead}}</ref>. [[മിസ്സ് വേൾഡ് 2017]]-ൽ തുടക്കം കുറിച്ച അതേ ശൈലി തന്നെയാണ് 2018-ലും തുടരുന്നത്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും ഇന്റരാക്ടിവിറ്റിയിലും കൂടുതൽ ആകർഷണം നൽകുന്ന രീതിയിലാണ് ഈ ശൈലി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹെഡ്ജ് ടു ഹെഡ് ചലഞ്ച് എന്നാണ് ഈ ഫോർമാറ്റ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിലൂടെ മികച്ച 30 മത്സരാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടും. ===ഹെഡ്ജ് ടു ഹെഡ് ചലഞ്ച്=== ===== ഒന്നാം റൌണ്ട് ===== *{{Color box|gold|border=darkgray}} ഒന്നാം റൌണ്ട് വിജയികൾ. *{{Color box|silver|border=darkgray}} ഹെഡ്ജ് ടു ഹെഡ് ചലഞ്ച് അല്ലാത്ത മത്സര ഇനങ്ങളിൽ നിന്നും ടോപ്പ് 30 ലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ. *{{Color box|#cc9966|border=darkgray}} ജഡ്ജസിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരം ടോപ്പ് 30 ലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ. *{{Color box|lightgreen|border=darkgray}} ഹെഡ് ടു ഹെഡ് ചലഞ്ച് ഒഴികെയുള്ള മത്സര ഇനങ്ങളിൽ നിന്നും ടോപ്പ് 30 ലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവരും കൂടാതെ ഹെഡ് ടു ഹെഡ് ചലഞ്ച് ഒന്നാം റൌണ്ട് ജേതാക്കളുമായിട്ടുള്ള മത്സരാർത്ഥികൾ. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |- ! ഗ്രൂപ്പ് ! രാജ്യം 1 ! രാജ്യം 2 ! രാജ്യം 3 ! രാജ്യം 4 ! രാജ്യം 5 ! രാജ്യം 6 |- |1 |{{AUS}} |{{flagicon|Czech Republic}} [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]] |{{flagicon|Ethiopia}} [[എത്യോപ്യ]] |{{flagicon|Ghana}} [[ഘാന]] |bgcolor="gold"|{{flagicon|Mauritius}} [[മൗറീഷ്യസ്]] |{{PER}} |- |2 |{{flagicon|BAR}} [[ബാർബേഡോസ്]] |{{flagicon|Cayman Islands}} [[കേയ്മൻ ദ്വീപുകൾ]] |bgcolor="lightgreen"|{{FRA}} |{{GER}} |{{flagicon|Georgia}} [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയ]] |{{PAR}} |- |3 |{{FIN}} |{{flagicon|Latvia}} [[ലാത്വിയ]] |{{flagicon|Sierra Leone}} [[സീറാ ലിയോൺ]] |{{RSA}} |bgcolor="gold"|{{VEN}} |{{flagicon|Wales}} [[വേൽസ്]] |- |4 |{{flagicon|Equatorial Guinea}} [[ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]] |{{flagicon|Guyana}} [[ഗയാന]] |{{flagicon|Iceland}} [[ഐസ്‌ലാന്റ്]] |{{NOR}} |bgcolor="gold"|{{flagicon|PHI}} [[ഫിലിപ്പീൻസ്]] |{{flagicon|Senegal}} [[സെനെഗൽ]] |- |5 |{{CAN}} |{{DOM}} |{{flagicon|Gibraltar}} [[ജിബ്രാൾട്ടർ]] |{{JAM}} |bgcolor="gold"|{{flagicon|Nigeria}} [[നൈജീരിയ]] |{{SCO}} |- |6 |bgcolor="gold"|{{flagicon|Bangladesh}} [[ബംഗ്ലാദേശ്]] |{{BRA}} |{{flagicon|British Virgin Islands}} ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ |{{CHN}} |{{flagicon|Denmark}} [[ഡെന്മാർക്ക്]] |{{IRL}} |- |7 |{{BAH}} |{{flagicon|Botswana}} [[ബോട്സ്വാന]] |bgcolor="gold"|{{CHI}} |bgcolor="silver"|{{flagicon|Japan}} [[ജപ്പാൻ]] |{{flagicon|South Korea}} [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]] |{{flagicon|Zimbabwe}} [[സിംബാബ്‌വെ]] |- |8 |{{BOL}} |{{flagicon|CMR}} [[കാമറൂൺ]] |{{flagicon|Cook Islands}} [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]] |bgcolor="gold"|{{flagicon|Lebanon}} [[ലെബനാൻ]] |{{flagicon|SVK}} [[സ്ലോവാക്യ]] |bgcolor="silver"|{{flagicon|USA}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]] |- |9 |{{flagicon|Albania}} [[അൽബേനിയ]] |{{ENG}} |{{KAZ}} |bgcolor="silver"|{{flagicon|INA}} [[ഇന്തോനേഷ്യ]] |bgcolor="gold"|{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]] |{{flagicon|Rwanda}} [[റുവാണ്ട]] |- |10 |{{CYP}} |bgcolor="gold"|{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[ഗ്വാദെലൂപ്]] |{{flagicon|Lesotho}} [[ലെസോത്തോ]] |{{NIC}} |{{flagicon|Serbia}} [[സെർബിയ]] |{{flagicon|Slovenia}} [[സ്ലൊവീന്യ]] |- |11 |{{ARM}} |{{flagicon|Belize}} [[ബെലീസ്]] |{{flagicon|GUA}} [[ഗ്വാട്ടിമാല]] |{{ITA}} |bgcolor="gold"|{{flagicon|Myanmar}} [[മ്യാൻമാർ]] |bgcolor="silver"|{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]] |- |12 |{{EGY}} |bgcolor="gold"|{{IND}} |{{flagicon|Montenegro}} [[മൊണ്ടിനെഗ്രോ]] |{{flagicon|Panama}} [[പനാമ]] |{{flagicon|South Sudan}} [[ദക്ഷിണ സുഡാൻ]] |bgcolor="silver"|{{flagicon|Vietnam}} [[വിയറ്റ്നാം]] |- |13 |{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]] |{{flagicon|Guam}} [[ഗുവാം]] |{{flagicon|INA}} [[ഇന്തോനേഷ്യ]] |{{flagicon|MDA}} [[മൊൾഡോവ]] |bgcolor="lightgreen"|{{NEP}} |{{n/a}} |- |14 |{{BLR}} |{{flagicon|Curacao}} [[കുറകാവോ]] |{{flagicon|Martinique|local}} മാർട്ടിനിക് |{{NED}} |{{flagicon|Puerto Rico}} [[പോർട്ടോ റിക്കോ]] |bgcolor="gold"|{{flagicon|Singapore}} [[സിംഗപ്പൂർ]] |- |15 |{{flagicon|Austria}} [[ഓസ്ട്രിയ]] |{{GRE}} |{{HUN}} |{{MNG}} |bgcolor="gold"|{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]] |{{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രൈൻ]] |- |16 |{{BEL}} |bgcolor="gold"|{{BUL}} |{{COL}} |{{flagicon|Laos}} [[ലാവോസ്]] |{{POR}} |{{flagicon|Zambia}} [[സാംബിയ]] |- |17 |{{flagicon|Aruba}} [[അരൂബ]] |{{flagicon|MLT}} [[മാൾട്ട]] |bgcolor="lightgreen"|{{MEX}} |{{flagicon|Northern Ireland}} [[വടക്കൻ അയർലണ്ട്]] |{{flagicon|RUS}} [[റഷ്യ]] |{{ESP}} |- |18 |{{flagicon|Croatia}} [[ക്രൊയേഷ്യ]] |{{HAI}} |{{SRI}} |{{TAN}} |bgcolor="gold"|{{TTO}} |{{flagicon|Turkey}} [[തുർക്കി]] |- |19 |bgcolor="gold"|{{ARG}} |{{flagicon|Ecuador}} [[ഇക്വഡോർ]] |{{ESA}} |{{flagicon|Kenya}} [[കെനിയ]] |{{flagicon|MAD}} [[മഡഗാസ്കർ]] |{{POL}} |- |20 |{{flagicon|Angola}} [[അംഗോള]] |{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[ഗിനി-ബിസൗ]] |{{flagicon|Honduras}} [[ഹോണ്ടുറാസ്]] |{{flagicon|Hong Kong}} [[ഹോങ്കോങ്]] |bgcolor="gold"|{{flagicon|Uganda}} [[യുഗാണ്ട]] |{{n/a}} |} ===== രണ്ടാം റൌണ്ട് ===== *{{Color box|gold|border=darkgray}} ടോപ്പ് 30 ലേക്ക് പുരോഗമിക്കുന്നവർ. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |- ! ഗ്രൂപ്പ് ! width=150|രാജ്യം 1 ! width=150|രാജ്യം 2 |- !1 |bgcolor="gold"|'''{{flagicon|MRI}} [[മൗറീഷ്യസ്]]''' |'''{{FRA}}''' |- !2 |bgcolor="gold"|'''{{VEN}}''' |'''{{flagicon|PHI}} [[ഫിലിപ്പീൻസ്]]''' |- !3 |'''{{NGR}}''' |bgcolor="gold"|'''{{flagicon|Bangladesh}} [[ബംഗ്ലാദേശ്]]''' |- !4 |bgcolor="gold"|'''{{CHI}}''' |'''{{flagicon|Lebanon}} [[ലെബനാൻ]]''' |- !5 |bgcolor="gold"|'''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]''' |'''{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[ഗ്വാദെലൂപ്]]''' |- !6 |'''{{flagicon|Myanmar}} [[മ്യാൻമാർ]]''' |bgcolor="gold"|'''{{IND}}''' |- !7 |'''{{NEP}}''' |bgcolor="gold"|'''{{flagicon|Singapore}} [[സിംഗപ്പൂർ]]''' |- !8 |bgcolor="gold"|'''{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]]''' |'''{{BUL}}''' |- !9 |bgcolor="gold"|'''{{MEX}}''' |'''{{TTO}}''' |- !10 |'''{{ARG}}''' |bgcolor="gold"|'''{{flagicon|Uganda}} [[യുഗാണ്ട]]''' |} == ഇവന്റുകൾ == ===ടോപ് മോഡൽ=== മിസ്സ് ഫ്രാൻസ് ടോപ് മോഡൽ മത്സരം വിജയിച്ചുകൊണ്ട് മിസ്സ് വേൾഡ് 2018-ലെ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ ഒന്നാമതായി ഇടം നേടി. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അന്തിമ ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- | '''വിജയി''' | *'''{{FRA}}''' – '''ഏവ കോളാസ്''' |- | '''1st റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{CHN}}''' – മാവോ പെറൂയി |- | '''2nd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{flagicon|Senegal}} [[സെനെഗൽ]]''' – ഇസ്സാതോ ഫില്ലി |- | '''3rd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{flagicon|South Korea}} [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]]''' – ബോ അഹ് ചോ |- | '''4th റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{RSA}}''' – തുലീസ കേയി |- | '''ടോപ്പ് 32''' | *'''{{AUS}}''' – എസ്മ വോളോഡർ *'''{{flagicon|BAR}} [[ബാർബേഡോസ്]]''' – ഏശ്ലി ലേശ്ലി *'''{{BLR}}''' – മരിയ വാസിലേക് *'''{{BEL}}''' – ഏഞ്ചലീന ഫ്ലോർ പുവ *'''{{BRA}}''' – ജെസീക്ക കാർവാലോ *'''{{CHL}}''' – അനാഹി ഹോർമസെബാൾ *'''{{flagicon|Croatia}} [[ക്രൊയേഷ്യ]]''' – ഇവാന മുദ്‌നിക് ജുമിന *'''{{GER}}''' – ക്രിസ്റ്റിൻ കെല്ലർ *'''{{GRE}}''' – മരിയ ലെപിട *'''{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[ഗ്വാദെലൂപ്]]''' – മോർഗൻ ത്രെസിന് *'''{{ITA}}''' – നുൻസിയ അമാറ്റോ *'''{{flagicon|Japan}} [[ജപ്പാൻ]]''' – കനാകെ ഡാറ്റെ *'''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]''' – ലാറിസ പിംഗ് ലീവ് *'''{{MEX}}''' – വനേസ്സ പോൺസ് *'''{{NEP}}''' – ശ്രിങ്കല ഖാടിവാഡ *'''{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]]''' – ജെസീക്ക ടൈസൺ *'''{{NGR}}''' – അനിത ഉകാഹ് *'''{{flagicon|Panama}} [[പനാമ]]''' – സോളാറിസ് ബാർബ *'''{{flagicon|PHI}} [[ഫിലിപ്പീൻസ്]]''' – കാറമൈൻ എലിമ *'''{{POL}}''' – കമീല സ്വിറ്സ് *'''{{flagicon|RUS}} [[റഷ്യ]]''' – യൂലിയ പൊളിയാചിഖീന *'''{{flagicon|Serbia}} [[സെർബിയ]]''' – ഇവാന ട്രിസിക് *'''{{flagicon|Slovenia}} [[സ്ലൊവീന്യ]]''' – മാജ സുപൻ *'''{{ESP}}''' – അമായ ഇസാർ *'''{{SRI}}''' – നാദിയ ഗി *'''{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]]''' – നിക്കോളിൻ പിചാപ ലിംനുകൻ *'''{{flagicon|Turkey}} [[തുർക്കി]]''' – സെവ്വൽ സെഹിൻ *'''{{flagicon|Vietnam}} [[വിയറ്റ്നാം]]''' – ട്രാൻ ടി വി |} ===ടാലെന്റ്റ് പ്രദർശനം=== മിസ്സ് ജപ്പാൻ ടോപ് മോഡൽ മത്സരം വിജയിച്ചുകൊണ്ട് മിസ്സ് വേൾഡ് 2018-ലെ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ രണ്ടാമതായി ഇടം നേടി. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അന്തിമ ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- | '''വിജയി''' | *'''{{flagicon|Japan}} [[ജപ്പാൻ]]''' – '''കനാകെ ഡാറ്റെ''' |- | '''1st റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{CHN}}''' – മാവോ പെറൂയി |- | '''2nd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{CAN}}''' – ഹന്ന ബെഗോവിക് |- | '''3rd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{POL}}''' – കമീല സ്വിറ്സ് |- | '''4th റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]''' – ലാറിസ പിംഗ് ലീവ് |- | '''ടോപ്പ് 15''' | *'''{{BUL}}''' – കലീന മറ്റെവ *'''{{flagicon|Cook Islands}} [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]]''' – റെയ്ഹാന കൊട്ടക-വിക്കി *'''{{flagicon|GUY}} [[ഗയാന]]''' – അംബിക റാംരാജ് *'''{{HAI}}''' – സ്‌റ്റെഫീ മോറെൻസി *'''{{IND}}''' – അനുകൃതി വാസ് *'''{{flagicon|INA}} [[ഇന്തോനേഷ്യ]]''' – ആലിയ നൂർശബരിനാ *'''{{NIC}}''' – യോസ്‌ലിം ഗോമസ് റെയ്ൻ *'''{{flagicon|Panama}} [[പനാമ]]''' – സോളാറിസ് ബാർബ *'''{{PAR}}''' – മഖീന ഗയാറിൻ *'''{{flagicon|PUR}} [[പോർട്ടോ റിക്കോ]]''' – ടയനാറ മാർട്ടിനെസ് *'''{{ESP}}''' – അമായ ഇസാർ *'''{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]]''' – നിക്കോളിൻ പിചാപ ലിംനുകൻ *'''{{TTO}}''' – ഇസബെൽ ബിസ്നത് *'''{{flagicon|USA}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]''' – മരീസ ബട്ലർ |} ===കായികം=== മിസ്സ് അമേരിക്ക കായികം മത്സരം വിജയിച്ചുകൊണ്ട് മിസ്സ് വേൾഡ് 2018-ലെ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ മൂന്നാമതായി ഇടം നേടി. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അന്തിമ ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- | '''വിജയി''' | *'''{{flagicon|USA}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]''' – '''മരീസ ബട്ലർ''' |- | '''1st റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{BOL}}''' – വനേസ്സ വർഗാസ് |- | '''2nd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{NED}}''' – ലിയോണി ഹാസ്‌ലിങ്ക് |- | '''ടീം ചലഞ്ച് വിജയി''' | * '''ടീം ചുവപ്പ്''' |- | '''ടീം നീല''' | *'''{{MEX}}''' – വനേസ്സ പോൺസ് *'''{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]]''' – ജെസീക്ക ടൈസൺ *'''{{flagicon|NIR}} [[വടക്കൻ അയർലണ്ട്]]''' – കാതറിൻ വാക്കർ *'''{{flagicon|Panama}} [[പനാമ]]''' – സോളാറിസ് ബാർബ *'''{{SCO}}''' – ലിൻസി മാക് ലൈലാന്ഡ് *'''{{flagicon|Sierra Leone}} [[സീറാ ലിയോൺ]]''' – സാറാ ലോറ ടക്കർ *'''{{flagicon|Slovenia}} [[സ്ലൊവീന്യ]]''' – ലാറ കലഞ്ജ് *'''{{flagicon|USA}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]''' – മരീസ ബട്ലർ |- | '''ടീം ചുവപ്പ്''' | *'''{{BLR}}''' – മരിയ വാസിലേക് *'''{{BOL}}''' – വനേസ്സ വർഗാസ് *'''{{CAN}}''' – ഹന്ന ബെഗോവിക് *'''{{flagicon|Cayman Islands}} [[കേയ്മൻ ദ്വീപുകൾ]]''' – കെൽസി വുഡ്‌മാൻ ബോഡ്‌ഡിന് *'''{{flagicon|Cook Islands}} [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]]''' – റെയ്ഹാന കൊട്ടക-വിക്കി *'''{{DOM}}''' – ഡെനിസ് റോമെറോ *'''{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[ഗിനി-ബിസൗ]]''' – റുബിയാടോ നമാജോ *'''{{IRL}}''' – ഓഫീ ഓ സുള്ളിവൻ |- | '''ടീം മഞ്ഞ''' | *'''{{flagicon|Ecuador}} [[ഇക്വഡോർ]]''' – നിക്കോൾ ഒഗിൾസ്‌ *'''{{FIN}}''' – ജെന്നി ലപ്പാലയനേൻ *'''{{HUN}}''' – ആൻഡ്രിയ സർവസ് *'''{{flagicon|Kazakhstan}} [[കസാഖ്സ്ഥാൻ]]''' – ഏകതറീന ഡോറിക്സ്കായ *'''{{flagicon|Latvia}} [[ലാത്വിയ]]''' – ഡാനിയേല ഗോഡ്സ്-റൊമാനോസ്ക *'''{{flagicon|MDA}} [[മൊൾഡോവ]]''' – താമര സാര്ട്സ് *'''{{NED}}''' – ലിയോണി ഹാസ്‌ലിങ്ക് *'''{{POL}}''' – കമീല സ്വിറ്സ് |} ===വേൾഡ് ഫേഷൻ ഡിസൈനർ അവാർഡ്=== മിസ്സ് ചൈനയും മിസ്സ് സൗത്ത് ആഫ്രിക്കയും വേൾഡ് ഫേഷൻ ഡിസൈനർ അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അന്തിമ ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- | '''വിജയികൾ''' | *'''{{CHN}}''' – '''മാവോ പെറൂയി''' *'''{{RSA}}''' – '''തുലീസ കേയി''' |- | '''ടോപ്പ് 5''' | *'''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]''' – ലാറിസ പിംഗ് ലീവ് *'''{{POR}}''' – കാര്ല റോഡ്രിഗുവേസ് *'''{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]]''' – നിക്കോളിൻ പിചാപ ലിംനുകൻ |} ===മൾട്ടിമീഡിയ=== മിസ്സ് നേപ്പാൾ മൾട്ടിമീഡിയ അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കിക്കൊണ്ട് മിസ്സ് വേൾഡ് 2018-ലെ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ ഇടം നേടി. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അന്തിമ ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- | '''വിജയി''' | *'''{{NEP}}''' – '''ശ്രിങ്കല ഖാടിവാഡ''' |- | '''1st റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{MEX}}''' – വനേസ്സ പോൺസ് |- | '''2nd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{flagicon|Kenya}} [[കെനിയ]]''' – ഫിനാലി കലയ്യ |} === ബ്യൂട്ടി വിത്ത് എ പർപ്പസ് === ഷോർട്ട്ലിസ്റ്റുചെയ്ത 25 പ്രോജക്ടുകൾ: {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അവസാന ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- | '''വിജയി''' | *'''{{NEP}}''' – '''ശ്രിങ്കല ഖാടിവാഡ''' |- | '''1st റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{flagicon|INA}} [[ഇന്തോനേഷ്യ]]''' – ആലിയ നൂർശബരിനാ *'''{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]]''' – ജെസീക്ക ടൈസൺ |- | '''2nd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{MEX}}''' – വനേസ്സ പോൺസ് *'''{{flagicon|Vietnam}} [[വിയറ്റ്നാം]]''' – ട്രാൻ ടി വി |- | '''ടോപ്പ് 12''' | *'''{{CHL}}''' – അനാഹി ഹോർമസെബാൾ *'''{{JAM}}''' – ഖദീജ റോബിൻസൺ *'''{{flagicon|Kenya}} [[കെനിയ]]''' – ഫിനാലി കലയ്യ *'''{{flagicon|Lebanon}} [[ലെബനാൻ]]''' – മീറഹ് അൽ തൗഫെലി *'''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]''' – ലാറിസ പിംഗ് ലീവ് *'''{{flagicon|Panama}} [[പനാമ]]''' – സോളാറിസ് ബാർബ *'''{{TTO}}''' – ഇസബെൽ ബിസ്നത് |- | '''ടോപ്പ് 25''' | *'''{{flagicon|BAR}} [[ബാർബേഡോസ്]]''' – ഏശ്ലി ലേശ്ലി *'''{{BRA}}''' – ജെസീക്ക കാർവാലോ *'''{{CHN}}''' – മാവോ പെറൂയി *'''{{flagicon|Cook Islands}} [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]]''' – റെയ്ഹാന കൊട്ടക-വിക്കി *'''{{flagicon|GUY}} [[ഗയാന]]''' – അംബിക റാംരാജ് *'''{{ITA}}''' – നുൻസിയ അമാറ്റോ *'''{{flagicon|Japan}} [[ജപ്പാൻ]]''' – കനാകെ ഡാറ്റെ *'''{{MNG}}''' – എർഡിനെബാറ്റർ ഇൻഖിറീമ *'''{{flagicon|Myanmar}} [[മ്യാൻമാർ]]''' – ഹാൻ തി *'''{{flagicon|RUS}} [[റഷ്യ]]''' – യൂലിയ പൊളിയാചിഖീന *'''{{flagicon|RWA}} [[റുവാണ്ട]]''' – ലിലിയെൻ ഇരടുകുന്ദ *'''{{SCO}}''' – ലിൻസി മാക് ലൈലാന്ഡ് *'''{{flagicon|Singapore}} [[സിംഗപ്പൂർ]]''' – വനിസ്സ പെഹ്‌ |} ===സാന്യ ടൂറിസം പ്രമോഷണൽ വീഡിയോ അവാർഡ്=== മിസ്സ് കെനിയ സാന്യ ടൂറിസം പ്രമോഷണൽ വീഡിയോ അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! അന്തിമ ഫലം ! മത്സരാർത്ഥി |- | '''വിജയി''' | *'''{{flagicon|Kenya}} [[കെനിയ]]''' – '''ഫിനാലി കലയ്യ''' |- | '''1st റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{CHN}}''' – മാവോ പെറൂയി |- | '''2nd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{NEP}}''' – ശ്രിങ്കല ഖാടിവാഡ |- | '''3rd റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{flagicon|PUR}} [[പോർട്ടോ റിക്കോ]]''' – ടയനാറ മാർട്ടിനെസ് |- | '''4th റണ്ണർ അപ്പ്''' | *'''{{ENG}}''' – അലീഷാ കോവീ |} ==മത്സരാർത്ഥികൾ== 2018-ലെ മിസ്സ് വേൾഡിൽ 118 പ്രതിനിധികൾ മത്സരിച്ചു:<ref>{{cite web|url=https://missworld.com/#/contestants|title=മിസ്സ് വേൾഡ് 2018 മത്സരാർത്ഥികൾ|work=missworld.com}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |- ! രാജ്യം/പ്രദേശം !! മത്സരാർത്ഥി !! വയസ്സ് !! ജന്മനാട് |- |'''{{flagicon|Albania}} [[അൽബേനിയ]]''' || നികിത പ്രേക || 22 || [[ടിറാന]] |- |'''{{ALG}}''' || നിഹ്ദ് മാർക്രിയ || 22 || ഒറാൻ |- |'''{{flagicon|Angola}} [[അംഗോള]]''' || നെൽമ ഫെറയ്‌റ || 20 || [[ലുവാൻഡ]] |- |'''{{flagicon|ATG}} [[ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയും]]''' || ആഷ്‌ലി ബൂദു || 20 || സൈന്റ്റ് ജോൺസ് |- |'''{{ARG}}'''|| വിക്ടോറിയ സോട്ടോ<ref>{{cite web|url=https://www.globalbeauties.com/news/2018/4/30/miss-and-mr-argentina-2018-crowned|title=2018-ലെ മിസ്സ് & മിസ്റ്റർ അർജന്റീനയെ കിരീടമണിയിച്ചു|work=globalbeauties.com|access-date=2018-05-08|archive-date=2018-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180430183016/https://www.globalbeauties.com/news/2018/4/30/miss-and-mr-argentina-2018-crowned|url-status=dead}}</ref> || 25 || എന്റർ റയോസ് |- |'''{{ARM}}''' || അരേന സെയ്നല്യാൻ || 24 || [[യെറിവാൻ]] |- |'''{{flagicon|Aruba}} [[അരൂബ]]'''|| നൂറിയാൻ ആറിയാസ് || 20 || ഓറഞ്ചസ്റ്റഡ് |- |'''{{AUS}}'''|| എസ്മ വോളോഡർ || 23 || [[മെൽബൺ]] |- |'''{{flagicon|Austria}} [[ഓസ്ട്രിയ]]''' || ഇസബെല്ലാ അയോൺ || 19|| ബ്രെഗെൻസ് |- |'''{{flagicon|Bahamas}} [[ബഹാമാസ്]]''' || ബ്രിനിക് ഗിബ്സൺ<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/BjTg0AlH4hP/?igref=ogexp&utm_source=fb_www_attr|title=മിസ്സ് ബഹാമാസ് 2018|date= 28 മെയ് 2018}}</ref> || 22 || ന്യൂ പ്രൊവിഡൻസ് |- |'''{{flagicon|Bangladesh}} [[ബംഗ്ലാദേശ്]]'''|| ജന്നത്തുൽ ഫിർദൗസ് ഓയിശീ || 18 || പിറോജ്പുർ |- |'''{{flagicon|BAR}} [[ബാർബേഡോസ്]]''' || ഏശ്ലി ലേശ്ലി<ref>{{cite web|url=http://missosology.org/miss-world/49008-miss-world-barbados-2018-ashley-lashley/|title=ഏശ്ലി ലേശ്ലി-യാണ് മിസ്സ് വേൾഡ് ബാർബേഡോസ് 2018|date=7 ഏപ്രിൽ 2018|work=missosology.org|access-date=2018-04-10|archive-date=2018-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409233436/http://missosology.org/miss-world/49008-miss-world-barbados-2018-ashley-lashley/|url-status=dead}}</ref> || 18 || [[ബ്രിഡ്ജ്ടൗൺ]] |- |'''{{BLR}}'''|| മരിയ വാസിലേക്<ref>{{cite web|url=https://www.globalbeauties.com/news/2018/5/5/miss-belarus-2018-crowned|title=മിസ്സ് ബെലറൂസ് 2018 കിരീടമണിഞ്ഞു|publisher=''ഗ്ലോബൽ ബ്യൂട്ടീസ്''|date=5 മെയ് 2018|work=globalbeauties.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> || 20 || [[മിൻസ്ക്]] |- |'''{{BEL}}'''|| ഏഞ്ചലീന ഫ്ലോർ പുവ<ref>{{cite web|url=http://newsmonkey.be/article/85319|title=മിസ്സ് ബെൽജിയം 2018 ഏഞ്ചലീന ഫ്ലോർ പുവ, രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും ബംഗിയുള്ളവളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു|work=newsmonkey.be|access-date=2018-03-16|archive-date=2018-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180114073924/http://newsmonkey.be/article/85319|url-status=dead}}</ref> || 22 || ജെംപെപ്-സർ-സംബ്രേവ് |- |'''{{flagicon|Belize}} [[ബെലീസ്]]''' || ജെലീസ്സ ആര്തര്സ് || 18 || സാന്റാ എലീന |- |'''{{BOL}}'''|| വനേസ്സ വർഗാസ് || 22 || കൊച്ചബാംബ |- |'''{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]]'''|| ആൻഡേല പ്ളെക്സി || 20 || [[സരയാവോ]] |- |'''{{flagicon|Botswana}} [[ബോട്സ്വാന]]'''|| മൊയ്‌ഷെബി എലിയാസ് || 23 || [[ഗാബറോൺ]] |- |'''{{BRA}}''' || ജെസീക്ക കാർവാലോ || 22 || പർണയബ |- |'''{{flagicon|British Virgin Islands}} ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ'''|| യാദലി തോമസ് സാന്റോസ് || 22 || ടോർട്ടോല |- |'''{{BUL}}''' || കലീന മറ്റെവ || 20 || [[സോഫിയ]] |- |'''{{flagicon|CMR}} [[കാമറൂൺ]]'''|| ഐമി കരോളി നെസ്കെ<ref>{{cite web|url=http://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/aimee-caroline-nseke-crowned-miss-world-cameroon-2018/eventshow/62335302.cms|title=ഐമി കരോളി നെസ്കെ മിസ്സ് കാമറൂൺ 2018-ായി കിരീടമണിഞ്ഞു|work=indiatimes.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> || 20 || യൌൻഡെ |- |'''{{CAN}}'''|| ഹന്ന ബെഗോവിക് || 20 || [[ടോറോണ്ടോ]] |- |'''{{flagicon|Cayman Islands}} [[കേയ്മൻ ദ്വീപുകൾ]]'''|| കെൽസി വുഡ്‌മാൻ ബോഡ്‌ഡിന് || 20 || ഗ്രാൻഡ് കെയ്മാൻ |- |'''{{CHL}}''' || അനാഹി ഹോർമസെബാൾ || 19 || [[സാന്റിയാഗൊ]] |- |'''{{CHN}}''' || മാവോ പെറൂയി || 26 || [[യിഞ്ചുവാൻ]] |- |'''{{COL}}'''|| ലോറ ഒസാരിയോ || 22 || മെഡെലിന് |- |'''{{flagicon|Cook Islands}} [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]]''' || റെയ്ഹാന കൊട്ടക-വിക്കി || 26 || റാരൊറ്റങ്ങ |- |'''{{flagicon|Croatia}} [[ക്രൊയേഷ്യ]]''' || ഇവാന മുദ്‌നിക് ജുമിന || 17 || ടൂബ്രോണിക്‌ |- |'''{{flagicon|Curacao}} [[കുറകാവോ]]'''|| നസീറ കോളാസ്റ്റിക || 20 || വില്ലൻസ്റ്റഡ് |- |'''{{CYP}}'''|| ആൻഡ്രിയാന ഫൈയ്ക്ക<ref>{{cite web|url=http://www.timesofbeauty.com/2017/11/star-cyprus-2017.html|title=സ്റ്റാർ സൈപ്രസ് 2017}}</ref> || 18 || [[നിക്കോഷ്യ]] |- |'''{{flagicon|Czech Republic}} [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]'''|| ആൻഡ്രിയന്ന ഫിയാക || 19 || [[പ്രാഗ്]] |- |'''{{flagicon|Denmark}} [[ഡെന്മാർക്ക്]]''' || താര ജെൻസൺ || 23 || വിധോറെ |- |'''{{DOM}}''' || ഡെനിസ് റോമെറോ || 21 || ഹിഗ്‌വേ |- |'''{{flagicon|Ecuador}} [[ഇക്വഡോർ]]''' || നിക്കോൾ ഒഗിൾസ്‌ || 21 || പിമംപിരോ |- |'''{{EGY}}'''|| ഓമ്നിയ ഹെലാൽ || 22 || [[കെയ്റോ]] |- |'''{{ESA}}'''|| മെറ്സി സൊലേനോ || 27 || സാന്റാ അന |- |'''{{ENG}}'''|| അലീഷാ കോവീ || 19|| ന്യൂ കേസിൽ |- |'''{{flagicon|Ethiopia}} [[എത്യോപ്യ]]''' || സോലിയാന അബെനെ || 20 || [[അഡിസ് അബെബ]] |- |'''{{flagicon|Equatorial Guinea}} [[ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]]'''|| സിൽവിയ അജോമോ ഡോങ് || 20 || [[മലാബോ]] |- |'''{{FIN}}'''|| ജെന്നി ലപ്പാലയനേൻ || 23 || [[ഹെൽസിങ്കി]] |- |'''{{FRA}}'''|| ഏവ കോളാസ്<ref>{{cite web|url=https://www.angelopedia.com/news/Miss-World-France-2018-Winner-is-Eva-Colas/46078|title=ഏവ കോളാസ് നെസ്കെ മിസ്സ് ഫ്രാൻസ് 2018-ായി കിരീടമണിഞ്ഞു}}</ref> || 21 || ബാസ്റ്റ്യാ |- |'''{{flagicon|Georgia}} [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയ]]''' || നിയാ സിവ്ത്സെസേറ്റ<ref>{{cite web|url=http://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/nia-tsivtsivadze-crowned-miss-georgia-2017/eventshow/62052031.cms|title=നിയാ സിവ്ത്സെസേറ്റ മിസ്സ് ജോർജ്ജിയ 2018-ായി കിരീടമണിഞ്ഞു|access-date=2018-03-16|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223220334/http://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/nia-tsivtsivadze-crowned-miss-georgia-2017/eventshow/62052031.cms|url-status=dead}}</ref> || 23 || [[റ്റ്ബിലിസി]] |- |'''{{GER}}'''|| ക്രിസ്റ്റിൻ കെല്ലർ || 20 || [[ഡൂസൽഡോർഫ്]] |- |'''{{flagicon|GHA}} [[ഘാന]]'''|| മാർഗരറ്റ് ഡെറി മെവിന്റൂർ<ref>{{cite web|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-18th/afua-asieduwaa-akrofi-to-represent-ghana-at-miss-world.php|title=അഫുവ അസീഡുവ അക്രോഫി ഘാനയെ പ്രതിനീകരിച്ച് മിസ്സ് വേൾഡ് 2018-ൽ മത്സരിക്കും|access-date=2018-03-16|archive-date=2017-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20171111095036/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-18th/afua-asieduwaa-akrofi-to-represent-ghana-at-miss-world.php|url-status=dead}}</ref> || 23 || [[അക്ര]] |- |'''{{flagicon|Gibraltar}} [[ജിബ്രാൾട്ടർ]]'''|| സ്റ്റാർ ഫുരുജിയ || 22 || [[ജിബ്രാൾട്ടർ]] |- |'''{{GRE}}'''|| മരിയ ലെപിട || 20 || പാട്രസ് |- |'''{{flagicon|Guadeloupe|local}} [[ഗ്വാദെലൂപ്]]'''|| മോർഗൻ ത്രെസിന് || 22 || ലെ ഗോസിയർ |- |'''{{flagicon|Guam}} [[ഗുവാം]]''' || ജിയന്ന സമ്പല്ലൂരി || 18 || ഹഗേറ്റിന |- |'''{{flagicon|GUA}} [[ഗ്വാട്ടിമാല]]''' || എലിസബത്ത് ഗ്രമാജോ<ref>{{cite web|url=https://www.publinews.gt/gt/espectaculos/2017/09/24/elizabeth-gramajo-la-miss-guatemala-mundo-numero-38.html|title=എലിസബത്ത് ഗ്രമാജോ മിസ്സ് ഗ്വാട്ടിമാല മുണ്ടൊ 2018-ായി കിരീടമണിഞ്ഞു}}</ref> || 21 || ഗ്വാട്ടിമാല സിറ്റി |- |'''{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[ഗിനി-ബിസൗ]]''' || റുബിയാടോ നമാജോ || 23 || ബിഫാറ്റാ |- |'''{{flagicon|GUY}} [[ഗയാന]]''' || അംബിക റാംരാജ്<ref>{{cite web|title=മിസ്സ് ഗയാന 2018|url=https://www.globalbeauties.com/news/2018/5/26/miss-world-guyana-2018|access-date=2018-05-30|archive-date=2018-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180527023142/https://www.globalbeauties.com/news/2018/5/26/miss-world-guyana-2018|url-status=dead}}</ref>|| 19 || ജോർജ് ടൌൺ |- |'''{{HAI}}'''|| സ്‌റ്റെഫീ മോറെൻസി || 26 || [[പോർട്ട്-ഔ-പ്രിൻസ്]] |- |'''{{flagicon|Honduras}} [[ഹോണ്ടുറാസ്]]'''|| ഡയാന സാബിലോൺ || 20 || കോവിലൂൺ |- |'''{{flagicon|Hong Kong}} [[ഹോങ്കോങ്]]'''|| വിങ് വോങ് || 25 || [[പോർട്ട്-ഔ-പ്രിൻസ്]] |- |'''{{HUN}}'''|| ആൻഡ്രിയ സർവസ് || 20 || വെസ്റ്റോ |- |'''{{flagicon|Iceland}} [[ഐസ്‌ലാന്റ്]]'''|| എർല ഓലസോട്ടിർ || 24 || [[റെയ്ക്യവിക്]] |- |'''{{IND}}'''|| അനുകൃതി വാസ് || 20 || [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] |- |'''{{flagicon|INA}} [[ഇന്തോനേഷ്യ]]'''|| ആലിയ നൂർശബരിനാ<ref>{{cite web |url=https://www.cnnindonesia.com/gaya-hidup/20180223003823-277-278197/miss-jawa-barat-alya-nurshabrina-menang-miss-indonesia-2018 |title=മിസ്സ് വെസ്റ്റ് ജാവ, അലിയ നൂർഷാബ്രിന മിസ്സ് ഇന്തോനേഷ്യ 2018-ായി കിരീടമണിഞ്ഞു}}</ref> || 22 || ബന്ദൂംഗ |- |'''{{IRL}}'''|| ഓഫീ ഓ സുള്ളിവൻ || 23 || ബാന്ഡാൻ |- |'''{{ITA}}'''|| നുൻസിയ അമാറ്റോ || 21 || [[നാപ്പൊളി]] |- |'''{{JAM}}'''|| ഖദീജ റോബിൻസൺ || 23 || സൈന്റ്റ് എലിസബത്ത് |- |'''{{flagicon|Japan}} [[ജപ്പാൻ]]'''|| കനാകെ ഡാറ്റെ || 21 || [[ടോക്കിയോ]] |- |'''{{flagicon|Kazakhstan}} [[കസാഖ്സ്ഥാൻ]]''' || ഏകതറീന ഡോറിക്സ്കായ || 20 || അതിറാവ് |- |'''{{flagicon|Kenya}} [[കെനിയ]]'''|| ഫിനാലി കലയ്യ || 24 || [[നയ്റോബി]] |- |'''{{flagicon|South Korea}} [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]]'''|| ബോ അഹ് ചോ || 25 || [[സോൾ]] |- |'''{{flagicon|Laos}} [[ലാവോസ്]]'''|| കഡൂംഫെട് ക്സയാവോങ് || 21 || [[വിയന്റിയൻ]] |- |'''{{flagicon|Latvia}} [[ലാത്വിയ]]'''|| ഡാനിയേല ഗോഡ്സ്-റൊമാനോസ്ക || 21 || [[റിഗ]] |- |'''{{flagicon|Lebanon}} [[ലെബനാൻ]]'''|| മീറഹ് അൽ തൗഫെലി || 26 || [[ബെയ്‌റൂത്ത്]] |- |'''{{flagicon|LES}} [[ലെസോത്തോ]]'''|| റീത്തബൈൽ താത്ത <ref>{{cite web |url=https://www.angelopedia.com/news/Miss-World-Lesotho-2018-Rethabile-Thaathaa-Winner-Miss-World-2018/46065|title=റീത്തബൈൽ താത്ത മിസ്സ് വേൾഡ് ലെസോത്തോ 2018 ആയി കിരീടമണിഞ്ഞു}}</ref> || 19 || മസെരു |- |'''{{flagicon|Luxembourg}} [[ലക്സംബർഗ്]]'''|| കാസാൻഡ്ര ലോപ്പസ് മോന്റെയ്‌റോ || 18 || ലക്സംബർഗ് സിറ്റി |- |'''{{flagicon|MAD}} [[മഡഗാസ്കർ]]'''|| മിയാൻസ്ക രണ്ട്രാംബെൽനോറോ<ref>{{cite web|url=http://www.newsmada.com/2017/12/18/miss-madagascar-miantsa-sur-le-toit-national/|title=മിസ്സ് മഡഗാസ്കർ:മിയാൻസ്ക രാജ്യാന്തര പദവിയിൽ|access-date=2018-03-16|archive-date=2018-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180323205632/http://www.newsmada.com/2017/12/18/miss-madagascar-miantsa-sur-le-toit-national|url-status=dead}}</ref>|| 25 || [[ആന്റനാനറീവോ]] |- |'''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]'''|| ലാറിസ പിംഗ് ലീവ് || 19 || ളുടോങ് |- |'''{{flagicon|MLT}} [[മാൾട്ട]]''' || മരിയ എല്ലൂൽ<ref>{{cite web|url=http://netnews.com.mt/2018/05/20/jithabbru-miss-mr-world-malta-2018/|title=മിസ്സ് & മിസ്റ്റർ മാൾട്ട 2018 കിരീടമണിഞ്ഞു}}</ref>|| 24 || [[വലേറ്റ]] |- |'''{{flagicon|Martinique|local}} മാർട്ടിനിക്'''|| ലാരിസ്സ സെഗേൽ<ref>{{cite web|url=http://www.timesofbeauty.com/2017/10/miss-territorial-martinique-2017.html|title=മിസ്സ് ടെറിട്ടോറിയൽ മാർട്ടിനിക്}}</ref> || 20 || ഫോർട്ട്-ഡി-ഫ്രാൻസ് |- |'''{{flagicon|MRI}} [[മൗറീഷ്യസ്]]'''|| മുറിയൽ രവീണ<ref>{{cite web|url=http://defimedia.info/murielle-ravina-miss-mauritius-2017-mes-efforts-ont-ete-recompenses|title=മിസ്സ് മൗറീഷ്യസ് 2017}}</ref> || 22 || പോർട്ട് ലൂയിസ് |- |'''{{MEX}}'''|| വനേസ്സ പോൺസ്<ref>{{cite web|url=https://www.globalbeauties.com/news/2018/5/6/miss-mexico-2018-crowned|title=മിസ്സ് മെക്സിക്കോ 2018 കിരീടമണിഞ്ഞു|access-date=2018-05-30|archive-date=2018-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180506174108/https://www.globalbeauties.com/news/2018/5/6/miss-mexico-2018-crowned|url-status=dead}}</ref> || 25 || [[മെക്സിക്കോ സിറ്റി]] |- |'''{{flagicon|MDA}} [[മൊൾഡോവ]]'''|| താമര സാര്ട്സ് || 21 || കിസ്‌നൗ |- |'''{{MNG}}'''|| എർഡിനെബാറ്റർ ഇൻഖിറീമ || 21 || ഉലാൻബാറ്റർ |- |'''{{flagicon|Montenegro}} [[മൊണ്ടിനെഗ്രോ]]'''|| നടാലിജ ഗ്ലുസേവിക് || 17 || [[പൊദ്ഗോറിക്ക]] |- |'''{{flagicon|Myanmar}} [[മ്യാൻമാർ]]'''|| ഹാൻ തി || 21 || [[യംഗോൺ]] |- | '''{{NEP}}''' || ശ്രിങ്കല ഖാടിവാഡ<ref>{{cite web|url = http://www.myrepublica.com/news/39754/?categoryId=81|title = മിസ്സ് നേപ്പാൾ 2018}}</ref> || 22 || ഹെതൗവ്ഡ് |- |'''{{NED}}'''|| ലിയോണി ഹാസ്‌ലിങ്ക് || 26 || [[ആംസ്റ്റർഡാം]] |- |'''{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]]''' || ജെസീക്ക ടൈസൺ<ref>{{cite web|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12045914|title=മാവോരി ടിവിയുടെ ജെസീക്ക ടൈസൺ മിസ്സ് ന്യൂസീലൻഡ് 2018ായി കിരീടമണിഞ്ഞു|date=5 മെയ് 2018|access-date=2018-05-30|archive-date=2018-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180604070917/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12045914|url-status=dead}}</ref> || 25 || [[ഓക്‌ലൻഡ്]] |- |'''{{NIC}}''' || യോസ്‌ലിം ഗോമസ് റെയ്ൻ<ref>{{cite web|url=http://diariometro.com.ni/espectaculos/151309-fuerte-polemica-con-miss-mundo-nicaragua-2018/|title=മിസ്സ് മുണ്ടോ നികരാഗ്വ 2018|access-date=2018-03-16|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223234337/http://diariometro.com.ni/espectaculos/151309-fuerte-polemica-con-miss-mundo-nicaragua-2018/|url-status=dead}}</ref> || 21 || [[മനാഗ്വ]] |- |'''{{NGR}}'''|| അനിത ഉകാഹ് || 23 || ഓവറി |- |'''{{flagicon|NIR}} [[വടക്കൻ അയർലണ്ട്]]''' || കാതറിൻ വാക്കർ || 21 || [[ബെൽഫാസ്റ്റ്]] |- |'''{{NOR}}''' || മെഡലിന് മിഷേൽസൺ || 19 || [[ഓസ്ലൊ]] |- |'''{{flagicon|Panama}} [[പനാമ]]'''|| സോളാറിസ് ബാർബ || 19 || [[പനാമ സിറ്റി]] |- |'''{{PAR}}'''|| മഖീന ഗയാറിൻ || 22 || [[അസുൻസിയോൺ]] |- |'''{{PER}}''' || സ്റ്റെഫാനി മൗറിക് || 25 || ട്രുജില്ലോ |- |'''{{flagicon|PHI}} [[ഫിലിപ്പീൻസ്]]''' || കാറമൈൻ എലിമ<ref>{{cite web|url=https://normannorman.com/2017/07/18/missing-charmaine-elima/|title=മിസ്സ് വേൾഡ് ഫിലിപ്പീൻസ് 2018|access-date=2018-05-30|archive-date=2018-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529132930/https://normannorman.com/2017/07/18/missing-charmaine-elima/|url-status=dead}}</ref> || 26 || റിസൽ |- |'''{{POL}}'''|| കമീല സ്വിറ്സ്<ref>{{cite web|url=https://www.wprost.pl/kraj/10090198/miss-polski-2017-wybrana-tak-prezentowaly-sie-kandydatki.html|title=മിസ്സ് പോളിഷ് 2017}}</ref> || 19 || ജ്വൊലെന് |- |'''{{POR}}''' || കാര്ല റോഡ്രിഗുവേസ് || 25 || [[ലിസ്‌ബൺ]] |- |'''{{flagicon|PUR}} [[പോർട്ടോ റിക്കോ]]'''|| ടയനാറ മാർട്ടിനെസ്<ref>{{cite web|url=http://missosology.info/forum/viewtopic.php?f=1&t=1460920&sid=099aa7094114763c7cb1fa73c8fbe662|title=മിസ്സ് മുണ്ടോ പ്യൂർട്ടോ റിക്കോ 2018|access-date=2018-03-16|archive-date=2018-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180118181017/http://missosology.info/forum/viewtopic.php?f=1&t=1460920&sid=099aa7094114763c7cb1fa73c8fbe662|url-status=dead}}</ref> || 24 || കനോവനാസ് |- | '''{{flagicon|RUS}} [[റഷ്യ]]''' || യൂലിയ പൊളിയാചിഖീന<!-- Miss Russia is given the right to compete at Miss World AND Miss Universe, unless the dates conflict. We will only know if a runner-up will be sent to Miss Universe after the dates are revealed--><ref>{{cite web|url=https://www.kp.ru/daily/26819.5/3855913/|language=റഷ്യൻ|date=14 ഏപ്രിൽ 2018|title=ചുവാശിയായിൽ നിന്നുള്ള 18 വയസ്സ് പ്രായമുള്ള വിദ്യാർത്ഥിയാണ് മിസ്സ് റഷ്യ 2018}}</ref> || 18 || ഷെബോക്‌സാരി |- |'''{{flagicon|RWA}} [[റുവാണ്ട]]''' || ലിലിയെൻ ഇരടുകുന്ദ<ref>{{cite web|title=ലിലിയെൻ ഇരടുകുന്ദ മിസ്സ് റുവാണ്ട 2018-ായി കിരീടമണിഞ്ഞു|url=https://tkop.org/2018/02/25/liliane-iradukunda-crowned-miss-rwanda-2018/|access-date=2018-03-16|archive-date=2018-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180225145852/https://tkop.org/2018/02/25/liliane-iradukunda-crowned-miss-rwanda-2018/|url-status=dead}}</ref> || 19 || കിഗാലി |- |'''{{SCO}}'''|| ലിൻസി മാക് ലൈലാന്ഡ് || 24 || ഈസ്റ്റ് കിൽബ്രൈഡ് |- |'''{{flagicon|Senegal}} [[സെനെഗൽ]]'''|| ഇസ്സാതോ ഫില്ലി || 22 || [[ഡാക്കർ]] |- |'''{{flagicon|Serbia}} [[സെർബിയ]]''' || ഇവാന ട്രിസിക്<ref>{{Cite web|title=മിസ്സ് സെർബിയ 2017|url=https://indianandworldpageant.com/2017/10/12/Miss-Serbia-2017/}}</ref> || 21 || [[ബെൽഗ്രേഡ്]] |- |'''{{flagicon|Sierra Leone}} [[സീറാ ലിയോൺ]]'''|| സാറാ ലോറ ടക്കർ || 24 || ബോന്തേ |- |'''{{flagicon|Singapore}} [[സിംഗപ്പൂർ]]'''|| വനിസ്സ പെഹ്‌ || 23 || [[സിംഗപ്പൂർ]] |- |'''{{flagicon|SVK}} [[സ്ലോവാക്യ]]'''|| ഡൊമിനിക്ക ഗ്രെക്കോവ<ref>{{cite web|url=https://www.globalbeauties.com/news/2018/4/28/miss-slovakia-2018-crowned|title=മിസ്സ് സ്ലോവാക്യ 2018 കിരീടമണിഞ്ഞു|access-date=2018-05-30|archive-date=2018-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180429221924/https://www.globalbeauties.com/news/2018/4/28/miss-slovakia-2018-crowned|url-status=dead}}</ref> || 20 || [[ബ്രാട്ടിസ്‌ലാവ]] |- |'''{{flagicon|Slovenia}} [[സ്ലൊവീന്യ]]'''|| ലാറ കലഞ്ജ് || 18 || [[ലുബ്ലിയാന]] |- |'''{{RSA}}'''|| തുലീസ കേയി || 26 || ഈസ്റ്റ് ലണ്ടൻ |- |'''{{flagicon|South Sudan}} [[ദക്ഷിണ സുഡാൻ]]'''|| ഫ്ലോറെൻസ് ജോബ്‌സൺ || 19 || [[ജൂബ]] |- |'''{{ESP}}'''|| അമായ ഇസാർ || 21 || അഗോയ്റ്റസ് |- |'''{{SRI}}'''|| നാദിയ ഗി || 18 || [[കൊളംബോ]] |- |'''{{TAN}}'''|| ക്വീൻ എലിസബത്ത് മകൂനെ || 22 || [[ദാർ എസ് സലാം]] |- |'''{{flagicon|Thailand}} [[തായ്‌ലാന്റ്]]'''|| നിക്കോളിൻ പിചാപ ലിംനുകൻ || 20 || [[ബാങ്കോക്ക്]] |- |'''{{TTO}}'''|| ഇസബെൽ ബിസ്നത് || 26 || [[പോർട്ട് ഓഫ് സ്പെയിൻ]] |- |'''{{TUN}}'''|| ഹൈഫ ഘെദിർ<ref>{{cite web|url=http://www.huffpostmaghreb.com/2017/10/09/miss-tunisie_n_18222242.html|title=മിസ്സ് ടുണീഷ്യ 2017|access-date=2018-03-16|archive-date=2018-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180215052339/http://www.huffpostmaghreb.com/2017/10/09/miss-tunisie_n_18222242.html|url-status=dead}}</ref> || 23 || [[ടൂണിസ്സ്]] |- |'''{{flagicon|Turkey}} [[തുർക്കി]]'''|| സെവ്വൽ സെഹിൻ || 19 || [[ഇസ്താംബുൾ]] |- |'''{{flagicon|Uganda}} [[യുഗാണ്ട]]'''|| ക്യുൻ അബ്‌നാക്യോ || 22 || മയൂഗ് |- |'''{{flagicon|Ukraine}} [[ഉക്രൈൻ]]'''|| ലിയോണില ഗസ് || 19 || കേഴ്സൺ |- |'''{{flagicon|USA}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]'''|| മരീസ ബട്ലർ || 24 || സ്റ്റാൻഡിഷ് |- |'''{{VEN}}'''|| വെറസ്കാ ലൂബിയസ്വാൾജെവിക്<ref>{{cite web|url=https://tkop.org/2017/11/12/veruska-ljubisavljevic-is-miss-world-venezuela-2018/|title=വെറസ്കാ ലൂബിയസ്വാൾജെവിക് മിസ്സ് വെനിസ്വേല 2018-ായി കിരീടമണിഞ്ഞു|3=|access-date=2018-03-16|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827034310/https://tkop.org/2017/11/12/veruska-ljubisavljevic-is-miss-world-venezuela-2018/|url-status=dead}}</ref> || 27 || ലാ ഗുയിറ |- |'''{{flagicon|Vietnam}} [[വിയറ്റ്നാം]]'''|| ട്രാൻ ടി വി || 18 || കുവാങ് നാം |- |'''{{flagicon|WAL}} [[വേൽസ്]]'''|| ബെഥനി ഹാരിസ്<ref>{{cite web|url=https://www.globalbeauties.com/news/2018/4/28/miss-wales-2018|title=മിസ്സ് വേൽസ് 2018|access-date=2018-05-30|archive-date=2018-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180429160334/https://www.globalbeauties.com/news/2018/4/28/miss-wales-2018|url-status=dead}}</ref>|| 20 || ന്യൂപോർട് |- |'''{{flagicon|ZAM}} [[സാംബിയ]]'''|| മൂസാ കാലാളുക<ref>{{cite web|url=https://www.daily-mail.co.zm/musa-kalaluka-is-miss-zambia/|title=മിസ് സാംബിയ 2018|access-date=2018-03-16|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223220358/https://www.daily-mail.co.zm/musa-kalaluka-is-miss-zambia/|url-status=dead}}</ref> ||20|| ലുസാക്ക |- |'''{{flagicon|Zimbabwe}} [[സിംബാബ്‌വെ]]'''|| ബെലിൻഡാ പോറ്സ് || 21 || [[ഹരാരെ]] |- |} ==കുറിപ്പുകൾ== ===തിരിച്ചുവരവുകൾ=== {{div col|colwidth=}} '''2002'''-ൽ അവസാനമായി മത്സരിച്ചവർ * '''{{flagicon|Algeria}} [[അൾജീറിയ]]''' '''2014'''-ൽ അവസാനമായി മത്സരിച്ചവർ * '''{{flagicon|BAR}} [[ബാർബേഡോസ്]]''' * '''{{flagicon|Luxembourg}} [[ലക്സംബർഗ്]]''' * '''{{flagicon|Martinique|local}} മാർട്ടിനിക്''' '''2016'''-ൽ അവസാനമായി മത്സരിച്ചവർ * '''{{flagicon|ATG}} [[ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയും]]''' * '''{{flagicon|Belarus}} [[ബെലാറുസ്]]''' * '''{{flagicon|Czech Republic}} [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]''' * '''{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[ഗിനി-ബിസൗ]]''' * '''{{HAI}}''' * '''{{flagicon|Latvia}} [[ലാത്വിയ]]''' * '''{{flagicon|Malaysia}} [[മലേഷ്യ]]''' * '''{{flagicon|PUR}} [[പോർട്ടോ റിക്കോ]]''' * '''{{flagicon|Sierra Leone}} [[സീറാ ലിയോൺ]]''' * '''{{flagicon|Uganda}} [[യുഗാണ്ട]]''' {{div col end}} ==മറ്റു സൗന്ദര്യ മത്സരങ്ങളിലെ അംഗങ്ങൾ== മുമ്പ് അന്തർദേശീയ സൗന്ദര്യ മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത അല്ലെങ്കിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന മത്സരാർത്ഥികൾ: {{div col}} ;മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ * 2016: '''{{flagicon|NZL}} [[ന്യൂസീലൻഡ്]]''': ജെസീക്ക ടൈസൺ * 2017: '''{{flagicon|Hong Kong}} [[ഹോങ്കോങ്]]''': വിങ് വോങ് ;മിസ്സ് സുപ്രനാഷണൽ * 2013: '''{{flagicon|El Salvador}} [[എൽ സാൽവദോർ]]''': മേറ്സി സോളാണോ * 2014: '''{{flagicon|Myanmar}} [[മ്യാൻമാർ]]''': ഹാൻ തി ('''ടോപ് 10''') * 2016: '''{{CAN}}''': ഹന്ന ബെഗോവിക് ;മിസ്സ് ഇന്റർകോണ്ടിനെന്റൽ * 2017: '''{{flagicon|El Salvador}} [[എൽ സാൽവദോർ]]''': മേറ്സി സോളാണോ * 2017: '''{{flagicon|PHI}} [[ഫിലിപ്പീൻസ്]]''': കാറമൈൻ എലിമ ('''ഫസ്റ്റ് റണ്ണർ-അപ്പ്''') ;മിസ്സ് യുണൈറ്റഡ് കോണ്ടിനെന്റസ് * 2018: '''{{PER}}''': ക്ലാരിസ്സ് യൂറീബ് ;മിസ്സ് ഏകോ ഇന്റർനാഷണൽ * 2017: '''{{flagicon|MLT}} [[മാൾട്ട]]''': മരിയ എല്ലൂൽ ('''ടോപ് 21''') ;വേൾഡ് മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി * 2017: '''{{TAN}}''': ക്വീൻ എലിസബത്ത് മകൂനെ {{div col end}} ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://www.missworld.com/ മിസ്സ് വേൾഡ് ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225132239/http://missworld.com/ |date=2011-02-25 }} * [https://www.facebook.com/MissWorld/ മിസ്സ് വേൾഡ് ഫേസ്ബുക്ക് പേജ്] * [https://twitter.com/missworldltd മിസ്സ് വേൾഡ് ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ട്] * [https://www.instagram.com/missworld/ മിസ്സ് വേൾഡ് ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം അക്കൗണ്ട്] {{ഫലകം:മിസ്സ് വേൾഡ്}} [[Category:സൗന്ദര്യ മത്സരങ്ങൾ]] 8h5qzxux2tcma6yvdnuc9mudfzsfp4t 0 416850 4643559 4113686 2026-07-04T14:41:55Z Dostojewskij 61308 വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ 4643559 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = Tunney in 2013 | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1972|6|19}} | birth_place = [[Chicago]], [[Illinois]], United States | children = 1 | occupation = Actress | years_active = 1992–present | spouse = {{marriage|Bob Gosse|1997|2006}} | partner = Nicky Marmet }}'''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] അഭിനേത്രിയാണ്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും അതുപോലെതന്നെ [[എൻസിനോ മാൻ]] (1992), [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, [[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (2000)]] എന്നീ സിനിമകളിലെ കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും 2005 മുതൽ 2016 വരെ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലൂടെയുമാണ് അവർ കലാരംഗത്ത് അറിയപ്പെടുന്നത്. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ചിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഓർലാൻഡ് പാർക്കിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == 19 വയസു പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ടണ്ണി [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ആഞ്ചെലസിലേയ്ക്കു]] താമസം മാറ്റുകയും  ക്ലാസ് ഓഫ് ’96, ലാ ആൻറ് ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങി ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന നിരവധി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ വിവിധ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. എമ്പയിർ റിക്കോർഡ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ദ  ക്രാഫ്റ്റ്സിൽ ഒരു മന്ത്രവാദിനിയായി അഭിനയിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു. 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദ മെന്റലിസ്റ്റ് എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രമായി സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |Melvina 'Malka' Csizmadi | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |Christine York | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |Annie Garrett | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |Danika Lund | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |Laura | |- |''ചെറിഷ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |Herself (cameo) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |Angela Harris | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |Abby Laramie | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |Wynn French | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |Laura Parish | |- |''റൺഎവേ'' |Carly | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |[[:en:Leonore_Lemmon|Leonore Lemmon]] | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |Zoe | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |Izzy | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |Melanie Hanson | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |Laura | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |[[:en:Nancy_Kissel|Nancy Kissel]] | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |Theresa | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |Emmie | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |Gloria Steinmark | |- |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |Maggie |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] 851u83vnx0a9mhkggl81hn5ti5fwfzn 4643576 4643559 2026-07-04T15:27:16Z Malikaveedu 16584 4643576 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] അഭിനേത്രിയാണ്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും അതുപോലെതന്നെ [[എൻസിനോ മാൻ]] (1992), [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, [[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (2000)]] എന്നീ സിനിമകളിലെ കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും 2005 മുതൽ 2016 വരെ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലൂടെയുമാണ് അവർ കലാരംഗത്ത് അറിയപ്പെടുന്നത്. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ചിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഓർലാൻഡ് പാർക്കിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == 19 വയസു പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ടണ്ണി [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ആഞ്ചെലസിലേയ്ക്കു]] താമസം മാറ്റുകയും  ക്ലാസ് ഓഫ് ’96, ലാ ആൻറ് ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങി ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന നിരവധി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ വിവിധ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. എമ്പയിർ റിക്കോർഡ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ദ  ക്രാഫ്റ്റ്സിൽ ഒരു മന്ത്രവാദിനിയായി അഭിനയിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു. 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദ മെന്റലിസ്റ്റ് എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രമായി സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |Melvina 'Malka' Csizmadi | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |Christine York | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |Annie Garrett | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |Danika Lund | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |Laura | |- |''ചെറിഷ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |Herself (cameo) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |Angela Harris | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |Abby Laramie | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |Wynn French | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |Laura Parish | |- |''റൺഎവേ'' |Carly | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |[[:en:Leonore_Lemmon|Leonore Lemmon]] | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |Zoe | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |Izzy | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |Melanie Hanson | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |Laura | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |[[:en:Nancy_Kissel|Nancy Kissel]] | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |Theresa | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |Emmie | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |Gloria Steinmark | |- |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |Maggie |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] 8bbvajth5z1cwdi1dd6ls0xf2jak9lf 4643578 4643576 2026-07-04T15:35:13Z Malikaveedu 16584 4643578 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (രണ്ടും 2000), ചെറിഷ്, ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ് (രണ്ടും 2002), ദി ഇൻ-ലോസ് (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2005 മുതൽ 2016 വരെ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലൂടെയുമാണ് അവർ കലാരംഗത്ത് കൂടുതലായി അറിയപ്പെടുന്നു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ചിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഓർലാൻഡ് പാർക്കിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == 19 വയസു പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ടണ്ണി [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ആഞ്ചെലസിലേയ്ക്കു]] താമസം മാറ്റുകയും  ക്ലാസ് ഓഫ് ’96, ലാ ആൻറ് ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങി ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന നിരവധി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ വിവിധ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. എമ്പയിർ റിക്കോർഡ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ദ  ക്രാഫ്റ്റ്സിൽ ഒരു മന്ത്രവാദിനിയായി അഭിനയിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു. 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദ മെന്റലിസ്റ്റ് എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രമായി സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |Melvina 'Malka' Csizmadi | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |Christine York | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |Annie Garrett | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |Danika Lund | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |Laura | |- |''ചെറിഷ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |Herself (cameo) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |Angela Harris | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |Abby Laramie | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |Wynn French | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |Laura Parish | |- |''റൺഎവേ'' |Carly | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |[[:en:Leonore_Lemmon|Leonore Lemmon]] | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |Zoe | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |Izzy | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |Melanie Hanson | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |Laura | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |[[:en:Nancy_Kissel|Nancy Kissel]] | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |Theresa | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |Emmie | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |Gloria Steinmark | |- |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |Maggie |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] l3anx3bpl1uiaelsxfrux1vavprbwbe 4643582 4643578 2026-07-04T15:39:56Z Malikaveedu 16584 4643582 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (രണ്ടും 2000), ചെറിഷ്, ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ് (രണ്ടും 2002), ദി ഇൻ-ലോസ് (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷത്തിലൂടെ ടണ്ണിയുടെ അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ ലഭിച്ചു. ''ഹോളിവുഡ് ലാൻഡ്'' (2006), ''ഓഗസ്റ്റ്'', ''ദി ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' (രണ്ടും 2008), ''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' (2009), ''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'', ''മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി'' (രണ്ടും 2018) എന്നിവയാണ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് (2005–2006) എന്ന പരമ്പരയിൽ വെറോണിക്ക ഡൊനോവനായും ദി മെന്റലിസ്റ്റിൽ (2008–2015) തെരേസ ലിസ്ബണായും അവർ അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ ദി ഫിക്സ് (2019) എന്ന എബിസി പരമ്പരയിലം അഭിനയിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ചിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഓർലാൻഡ് പാർക്കിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == 19 വയസു പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ടണ്ണി [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ആഞ്ചെലസിലേയ്ക്കു]] താമസം മാറ്റുകയും  ക്ലാസ് ഓഫ് ’96, ലാ ആൻറ് ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങി ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന നിരവധി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ വിവിധ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. എമ്പയിർ റിക്കോർഡ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ദ  ക്രാഫ്റ്റ്സിൽ ഒരു മന്ത്രവാദിനിയായി അഭിനയിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു. 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദ മെന്റലിസ്റ്റ് എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രമായി സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |Melvina 'Malka' Csizmadi | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |Christine York | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |Annie Garrett | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |Danika Lund | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |Laura | |- |''ചെറിഷ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |Herself (cameo) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |Angela Harris | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |Abby Laramie | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |Wynn French | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |Laura Parish | |- |''റൺഎവേ'' |Carly | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |[[:en:Leonore_Lemmon|Leonore Lemmon]] | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |Zoe | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |Izzy | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |Melanie Hanson | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |Laura | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |[[:en:Nancy_Kissel|Nancy Kissel]] | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |Theresa | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |Emmie | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |Gloria Steinmark | |- |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |Maggie |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] 3qr7la9at3jty42jxg7ctcjuehyn0fr 4643584 4643582 2026-07-04T15:48:01Z Malikaveedu 16584 4643584 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972)<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/Top_News/2022/06/19/UPI-Almanac-for-Sunday-June-19-2022/3471655597563/|title=UPI Almanac for Sunday, June 19, 2022|accessdate=July 16, 2022|date=June 19, 2022|website=[[United Press International]]|author=United Press International}}</ref> ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (രണ്ടും 2000), ചെറിഷ്, ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ് (രണ്ടും 2002), ദി ഇൻ-ലോസ് (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷത്തിലൂടെ ടണ്ണിയുടെ അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jul-16-et-window16-story.html|title=An open window on a filmmaker's trauma|access-date=September 5, 2018|date=July 16, 2007|work=[[Los Angeles Times]]|author=John Horn}}</ref> ''ഹോളിവുഡ് ലാൻഡ്'' (2006), ''ഓഗസ്റ്റ്'', ''ദി ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' (രണ്ടും 2008), ''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' (2009), ''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'', ''മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി'' (രണ്ടും 2018) എന്നിവയാണ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് (2005–2006) എന്ന പരമ്പരയിൽ വെറോണിക്ക ഡൊനോവനായും ദി മെന്റലിസ്റ്റിൽ (2008–2015) തെരേസ ലിസ്ബണായും അവർ അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ ദി ഫിക്സ് (2019) എന്ന എബിസി പരമ്പരയിലം അഭിനയിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഷിക്കാഗോയിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് കോളേജ് പ്രെപ്പിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == 19 വയസു പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ടണ്ണി [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ആഞ്ചെലസിലേയ്ക്കു]] താമസം മാറ്റുകയും  ക്ലാസ് ഓഫ് ’96, ലാ ആൻറ് ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങി ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന നിരവധി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ വിവിധ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. എമ്പയിർ റിക്കോർഡ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ദ  ക്രാഫ്റ്റ്സിൽ ഒരു മന്ത്രവാദിനിയായി അഭിനയിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു. 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദ മെന്റലിസ്റ്റ് എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രമായി സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. == വ്യക്തിജീവിതം == 1997 ഒക്ടോബർ 4 ന്<ref>{{cite news|url=http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|title=Up and Coming: Robin Tunney; a young best actress takes the plunge in 'Niagara, Niagara{{'-}}|work=The New York Times|date=March 22, 1998|last=Weiner|first=Carey|access-date=December 28, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708112749/http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|archive-date=July 8, 2011}}</ref> നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായ ബോബ് ഗോസിനെ ടണ്ണി വിവാഹം കഴിച്ചു; 2006 ൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി. 2009 മുതൽ 2010 വരെ ഓസ്ട്രേലിയൻ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ആൻഡ്രൂ ഡൊമിനിക്കുമായി ടണ്ണി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|title=Actress Robin Tunney on How to Speak Your Mind|access-date=December 28, 2010|last=Zuckerman|first=Suzanne|date=May 2009|work=[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101005070917/http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|archive-date=October 5, 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|title=Robin's Green Shades|access-date=December 28, 2010|last=Morrison|first=Mark|date=August 2010|work=[[InStyle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101102163313/http://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|archive-date=November 2, 2010|url-status=live}}</ref> 2012 ഡിസംബർ 25 ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ടണ്ണി നിക്കി മാർമെറ്റുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയത്.<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|title=Exclusive: Robin Tunney, the Mentalist star, engaged to Nicky Marmet|access-date=February 18, 2013|last=Eggenberger|first=Nicole|date=February 5, 2013|work=[[Us Weekly]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209141145/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|archive-date=February 9, 2013|url-status=live}}</ref> അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്.<ref>{{cite magazine|url=http://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|title=Robin Tunney Welcomes Son Oscar Holly|date=July 27, 2016|magazine=[[People (magazine)|People]]|access-date=March 3, 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718022132/http://celebritybabies.people.com/2016/07/07/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|archive-date=July 18, 2017}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Pasquini|first=Maria|date=January 23, 2020|title=Robin Tunney Welcomes Daughter Colette Kathleen: She's 'Ready to Take Over the World'|url=https://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-daughter-colette-kathleen/|magazine=People|access-date=March 3, 2021}}</ref> === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |Melvina 'Malka' Csizmadi | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |Christine York | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |Annie Garrett | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |Danika Lund | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |Laura | |- |''ചെറിഷ്'' |Zoe | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |Herself (cameo) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |Angela Harris | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |Abby Laramie | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |Wynn French | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |Laura Parish | |- |''റൺഎവേ'' |Carly | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |[[:en:Leonore_Lemmon|Leonore Lemmon]] | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |Zoe | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |Izzy | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |Melanie Hanson | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |Laura | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |[[:en:Nancy_Kissel|Nancy Kissel]] | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |Theresa | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |Emmie | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |Gloria Steinmark | |- |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |Maggie |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] dlqfl05ox71codv7462tadq57o1dqhp 4643592 4643584 2026-07-04T16:01:51Z Malikaveedu 16584 4643592 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972)<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/Top_News/2022/06/19/UPI-Almanac-for-Sunday-June-19-2022/3471655597563/|title=UPI Almanac for Sunday, June 19, 2022|accessdate=July 16, 2022|date=June 19, 2022|website=[[United Press International]]|author=United Press International}}</ref> ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (രണ്ടും 2000), ചെറിഷ്, ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ് (രണ്ടും 2002), ദി ഇൻ-ലോസ് (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷത്തിലൂടെ ടണ്ണിയുടെ അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jul-16-et-window16-story.html|title=An open window on a filmmaker's trauma|access-date=September 5, 2018|date=July 16, 2007|work=[[Los Angeles Times]]|author=John Horn}}</ref> ''ഹോളിവുഡ് ലാൻഡ്'' (2006), ''ഓഗസ്റ്റ്'', ''ദി ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' (രണ്ടും 2008), ''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' (2009), ''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'', ''മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി'' (രണ്ടും 2018) എന്നിവയാണ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് (2005–2006) എന്ന പരമ്പരയിൽ വെറോണിക്ക ഡൊനോവനായും ദി മെന്റലിസ്റ്റിൽ (2008–2015) തെരേസ ലിസ്ബണായും അവർ അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ ദി ഫിക്സ് (2019) എന്ന എബിസി പരമ്പരയിലം അഭിനയിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഷിക്കാഗോയിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് കോളേജ് പ്രെപ്പിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == 19 വയസു പ്രായമുള്ളപ്പോൾ ടണ്ണി [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്|ലോസ് ആഞ്ചെലസിലേയ്ക്കു]] താമസം മാറ്റുകയും  ക്ലാസ് ഓഫ് ’96, ലാ ആൻറ് ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങി ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന നിരവധി ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ വിവിധ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. എമ്പയിർ റിക്കോർഡ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ദ  ക്രാഫ്റ്റ്സിൽ ഒരു മന്ത്രവാദിനിയായി അഭിനയിച്ച് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു. 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദ മെന്റലിസ്റ്റ് എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രമായി സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. == വ്യക്തിജീവിതം == 1997 ഒക്ടോബർ 4 ന്<ref>{{cite news|url=http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|title=Up and Coming: Robin Tunney; a young best actress takes the plunge in 'Niagara, Niagara{{'-}}|work=The New York Times|date=March 22, 1998|last=Weiner|first=Carey|access-date=December 28, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708112749/http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|archive-date=July 8, 2011}}</ref> നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായ ബോബ് ഗോസിനെ ടണ്ണി വിവാഹം കഴിച്ചു; 2006 ൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി. 2009 മുതൽ 2010 വരെ ഓസ്ട്രേലിയൻ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ആൻഡ്രൂ ഡൊമിനിക്കുമായി ടണ്ണി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|title=Actress Robin Tunney on How to Speak Your Mind|access-date=December 28, 2010|last=Zuckerman|first=Suzanne|date=May 2009|work=[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101005070917/http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|archive-date=October 5, 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|title=Robin's Green Shades|access-date=December 28, 2010|last=Morrison|first=Mark|date=August 2010|work=[[InStyle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101102163313/http://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|archive-date=November 2, 2010|url-status=live}}</ref> 2012 ഡിസംബർ 25 ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ടണ്ണി നിക്കി മാർമെറ്റുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയത്.<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|title=Exclusive: Robin Tunney, the Mentalist star, engaged to Nicky Marmet|access-date=February 18, 2013|last=Eggenberger|first=Nicole|date=February 5, 2013|work=[[Us Weekly]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209141145/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|archive-date=February 9, 2013|url-status=live}}</ref> അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്.<ref>{{cite magazine|url=http://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|title=Robin Tunney Welcomes Son Oscar Holly|date=July 27, 2016|magazine=[[People (magazine)|People]]|access-date=March 3, 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718022132/http://celebritybabies.people.com/2016/07/07/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|archive-date=July 18, 2017}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Pasquini|first=Maria|date=January 23, 2020|title=Robin Tunney Welcomes Daughter Colette Kathleen: She's 'Ready to Take Over the World'|url=https://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-daughter-colette-kathleen/|magazine=People|access-date=March 3, 2021}}</ref> === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |മെൽവിന 'മാൽക്ക' സിസ്മാഡി | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |ക്രിസ്റ്റീൻ യോർക്ക് | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |ആനി ഗാരറ്റ് | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |ഡാനിക്ക ലണ്ട് | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |ലോറ | |- |''ചെറിഷ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |അവൾ തന്നെ (അതിഥി വേഷം) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |ആഞ്ചല ഹാരിസ് | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |ആബി ലാറാമി | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |വിൻ ഫ്രഞ്ച് | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |ലോറ പാരിഷ് | |- |''റൺഎവേ'' |കാർലി | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |ലിയോനോർ ലെമ്മൺ | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |സോയി | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |ഇസ്സി | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |മെലാനി ഹാൻസൺ | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |ലോറ | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |നാൻസി കിസ്സൽ | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |തെരേസ | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |എമ്മി | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |ഗ്ലോറിയ സ്റ്റെയിൻമാർക്ക് | |- | rowspan="2" |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |മാഗി |- |മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി |റോക്സാൻ ഡോസൺ |- |2020 |ഹോർസ് ഗേൾ |അഗത കൈൻ |- |2025 |ബൈ ഡിസൈൻ |ഐറിൻ |- |2026 |അഗ്ലി ക്രൈ | |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |- |2018 |ഇൻസാറ്റബിൾ |ബ്രാൻഡിലിൻ ഹഗ്ഗൻസ് |Episode: "Miss Bareback Buckaroo" |- |2019 |ദ ഫിക്സ |മായ ട്രാവിസ് |10 episodes |- |2023 |ഡിയർ എഡ്വേർഡ് |ജെയ്ൻ അഡ്‌ലർ |4 episodes |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] mk8wpyaicv81mrmf93ypfqhl4v0m8n3 4643609 4643592 2026-07-04T16:20:08Z Malikaveedu 16584 4643609 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972)<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/Top_News/2022/06/19/UPI-Almanac-for-Sunday-June-19-2022/3471655597563/|title=UPI Almanac for Sunday, June 19, 2022|accessdate=July 16, 2022|date=June 19, 2022|website=[[United Press International]]|author=United Press International}}</ref> ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (രണ്ടും 2000), ചെറിഷ്, ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ് (രണ്ടും 2002), ദി ഇൻ-ലോസ് (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷത്തിലൂടെ ടണ്ണിയുടെ അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jul-16-et-window16-story.html|title=An open window on a filmmaker's trauma|access-date=September 5, 2018|date=July 16, 2007|work=[[Los Angeles Times]]|author=John Horn}}</ref> ''ഹോളിവുഡ് ലാൻഡ്'' (2006), ''ഓഗസ്റ്റ്'', ''ദി ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' (രണ്ടും 2008), ''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' (2009), ''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'', ''മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി'' (രണ്ടും 2018) എന്നിവയാണ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് (2005–2006) എന്ന പരമ്പരയിൽ വെറോണിക്ക ഡൊനോവനായും ദി മെന്റലിസ്റ്റിൽ (2008–2015) തെരേസ ലിസ്ബണായും അവർ അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ ദി ഫിക്സ് (2019) എന്ന എബിസി പരമ്പരയിലം അഭിനയിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഷിക്കാഗോയിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് കോളേജ് പ്രെപ്പിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലേക്ക് താമസം മാറിയ ടണ്ണി, ക്ലാസ് ഓഫ് '96, ലോ & ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 1995-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ എംപയർ റെക്കോർഡ്‌സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.buzzfeed.com/annehelenpetersen/how-empire-records-became-the-unlikely-film-of-a-generation|title=How "Empire Records" Became The Unlikely Film Of A Generation|access-date=2022-02-08|last=Petersen|first=Anne Helen|date=September 2014|website=[[BuzzFeed]]}}</ref> ഫെയറൂസ ബാൽക്ക്, നീവ് കാംബെൽ, റേച്ചൽ ട്രൂ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ച ദി ക്രാഫ്റ്റിലെ<ref>{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/the-craft-oral-history_n_5734f7c9e4b060aa7819d362|title=Relax, It's Only Magic: An Oral History Of 'The Craft'|access-date=2022-02-08|date=2016-05-20|website=[[HuffPost]]}}</ref> സാറാ ബെയ്‌ലി എന്ന ഹൊറർ-ഫാന്റസി ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ടണ്ണി പിന്നീട് വിജയം നേടിയത്. 15 മില്യൺ ഡോളർ ബജറ്റിൽ 55 മില്യൺ ഡോളർ സമ്പാദിച്ച ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വൻ വിജയം നട.<ref name="The Craft">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movies/1996/0THCR.php|title=The Craft|access-date=July 31, 2011|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]}}</ref><ref>{{cite news|title=The Craft Has the Knack for Scaring Up an Audience|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-06-ca-1108-story.html|access-date=June 3, 2012}}</ref>. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു..<ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/archive/1997/09/15/snipes-wins-best-actor-at-venice-film-festival/|title=Snipes wins best actor at Venice Film Festival|access-date=2022-02-08|work=[[Tampa Bay Times]]}}</ref><ref name="VOLPICUP">{{Cite web|url=http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|title=12th International Film Critics' Week {{!}} Venice International Film Critics' Week|access-date=2022-02-08|date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403051830/http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|archive-date=April 3, 2018}}</ref> 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/1998/film/news/beacon-drafts-hyams-to-helm-end-of-days-1117481608/|title=Beacon drafts Hyams to helm 'End of Days'|access-date=2022-02-08|last1=Petrikin|first1=Chris|last2=Cox|first2=Dan|date=1998-10-20|work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹൗസ് എന്ന മെഡിക്കൽ നാടക പരമ്പരയുടെ പൈലറ്റ് എപ്പിസോഡിൽ, അപസ്മാരം ബാധിച്ച ഒരു കിന്റർഗാർട്ടൻ ഇൻസ്ട്രക്ടറുടെ വേഷത്തിലാണ് ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ<ref>{{Cite news|last=Stanley|first=Alessandra|date=2005-08-29|title=Jailhouse Heroes Are Hard to Find|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2005/08/29/arts/television/jailhouse-heroes-are-hard-to-find.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref> ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2005/scene/markets-festivals/everyone-s-watching-post-katrina-coverage-1117928712/|title=Everyone's watching Post-Katrina coverage|access-date=2022-02-08|last=Kissell|first=Rick|date=2005-09-08|website=Variety}}</ref> 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ക്ലോസിംഗ് ദി റിംഗ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഏഴ് വർഷം നീണ്ടുനിന്ന.<ref>{{Cite web|url=https://redblog-thementalist.blogspot.com/2012/06/interview-bruno-heller-teresa-lisbon-is.html|title=(:RED BLOG:): {{!}}INTERVIEW{{!}} Bruno Heller: Teresa Lisbon is essential (2010)|access-date=2022-02-08|last=Chizuru-chibi|date=2012-06-27}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> ദ മെന്റലിസ്റ്റ്,<ref>{{Cite news|last=Bernhard|first=Lisa|date=2008-11-28|title='Mentalist' Is a Hit, but Who Can See Into Its Future?|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/11/30/arts/television/30bern.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/mentalist-series-finale-baker-robin-774705/|title='The Mentalist' Star, Creator on Series Finale: "It's a Smorgasbord of Emotions"|access-date=2022-05-15|date=2015-02-18|website=[[The Hollywood Reporter]]|author=T. H. R. Staff}}</ref> എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ വേഷങ്ങളിലൊന്ന് സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. 2018-ൽ, നിക്കോളാസ് കേജിനൊപ്പം ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ് എന്ന ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു,<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref> പക്ഷേ നെഗറ്റീവ് അവലോകനം നേടിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ പ്രകടനം പ്രശംസ നേടി..<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-mini-looking-glass-review-20180215-story.html|title=Review: A voyeur, a skeevy motel and Nicolas Cage: 'Looking Glass' aims for Lynchian suspense|access-date=2022-02-08|date=2018-02-15|website=Los Angeles Times}}</ref> 2019-ൽ, ഹ്രസ്വകാല നിയമ നാടക പരമ്പരയായ ദി ഫിക്സിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/ChannelGuideMagazine/photos/a.10156886087502488/10156966991502488/?type=1&theater|title=Channel Guide Magazine March 2019 cover featuring Robin Tunney of The Fix ABC.|access-date=June 15, 2020|date=February 28, 2019|website=[[Facebook]]|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/35554347487/10156966991502488|archive-date=2022-02-26|author=Channel Guide Magazine|url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1997 ഒക്ടോബർ 4 ന്<ref>{{cite news|url=http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|title=Up and Coming: Robin Tunney; a young best actress takes the plunge in 'Niagara, Niagara{{'-}}|work=The New York Times|date=March 22, 1998|last=Weiner|first=Carey|access-date=December 28, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708112749/http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|archive-date=July 8, 2011}}</ref> നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായ ബോബ് ഗോസിനെ ടണ്ണി വിവാഹം കഴിച്ചു; 2006 ൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി. 2009 മുതൽ 2010 വരെ ഓസ്ട്രേലിയൻ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ആൻഡ്രൂ ഡൊമിനിക്കുമായി ടണ്ണി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|title=Actress Robin Tunney on How to Speak Your Mind|access-date=December 28, 2010|last=Zuckerman|first=Suzanne|date=May 2009|work=[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101005070917/http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|archive-date=October 5, 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|title=Robin's Green Shades|access-date=December 28, 2010|last=Morrison|first=Mark|date=August 2010|work=[[InStyle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101102163313/http://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|archive-date=November 2, 2010|url-status=live}}</ref> 2012 ഡിസംബർ 25 ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ടണ്ണി നിക്കി മാർമെറ്റുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയത്.<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|title=Exclusive: Robin Tunney, the Mentalist star, engaged to Nicky Marmet|access-date=February 18, 2013|last=Eggenberger|first=Nicole|date=February 5, 2013|work=[[Us Weekly]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209141145/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|archive-date=February 9, 2013|url-status=live}}</ref> അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്.<ref>{{cite magazine|url=http://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|title=Robin Tunney Welcomes Son Oscar Holly|date=July 27, 2016|magazine=[[People (magazine)|People]]|access-date=March 3, 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718022132/http://celebritybabies.people.com/2016/07/07/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|archive-date=July 18, 2017}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Pasquini|first=Maria|date=January 23, 2020|title=Robin Tunney Welcomes Daughter Colette Kathleen: She's 'Ready to Take Over the World'|url=https://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-daughter-colette-kathleen/|magazine=People|access-date=March 3, 2021}}</ref> === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |മെൽവിന 'മാൽക്ക' സിസ്മാഡി | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |ക്രിസ്റ്റീൻ യോർക്ക് | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |ആനി ഗാരറ്റ് | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |ഡാനിക്ക ലണ്ട് | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |ലോറ | |- |''ചെറിഷ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |അവൾ തന്നെ (അതിഥി വേഷം) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |ആഞ്ചല ഹാരിസ് | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |ആബി ലാറാമി | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |വിൻ ഫ്രഞ്ച് | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |ലോറ പാരിഷ് | |- |''റൺഎവേ'' |കാർലി | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |ലിയോനോർ ലെമ്മൺ | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |സോയി | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |ഇസ്സി | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |മെലാനി ഹാൻസൺ | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |ലോറ | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |നാൻസി കിസ്സൽ | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |തെരേസ | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |എമ്മി | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |ഗ്ലോറിയ സ്റ്റെയിൻമാർക്ക് | |- | rowspan="2" |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |മാഗി |- |മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി |റോക്സാൻ ഡോസൺ |- |2020 |ഹോർസ് ഗേൾ |അഗത കൈൻ |- |2025 |ബൈ ഡിസൈൻ |ഐറിൻ |- |2026 |അഗ്ലി ക്രൈ | |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |- |2018 |ഇൻസാറ്റബിൾ |ബ്രാൻഡിലിൻ ഹഗ്ഗൻസ് |Episode: "Miss Bareback Buckaroo" |- |2019 |ദ ഫിക്സ |മായ ട്രാവിസ് |10 episodes |- |2023 |ഡിയർ എഡ്വേർഡ് |ജെയ്ൻ അഡ്‌ലർ |4 episodes |} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] mm67yb01ghgcphwkzkqpiicwfumuy72 4643612 4643609 2026-07-04T16:21:17Z Malikaveedu 16584 /* തൊഴിൽജീവിതം */ 4643612 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972)<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/Top_News/2022/06/19/UPI-Almanac-for-Sunday-June-19-2022/3471655597563/|title=UPI Almanac for Sunday, June 19, 2022|accessdate=July 16, 2022|date=June 19, 2022|website=[[United Press International]]|author=United Press International}}</ref> ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും [[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]] (1995), [[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]] (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് [[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]] (1999), സൂപ്പർനോവ, വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ് (രണ്ടും 2000), ചെറിഷ്, ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ് (രണ്ടും 2002), ദി ഇൻ-ലോസ് (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷത്തിലൂടെ ടണ്ണിയുടെ അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jul-16-et-window16-story.html|title=An open window on a filmmaker's trauma|access-date=September 5, 2018|date=July 16, 2007|work=[[Los Angeles Times]]|author=John Horn}}</ref> ''ഹോളിവുഡ് ലാൻഡ്'' (2006), ''ഓഗസ്റ്റ്'', ''ദി ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' (രണ്ടും 2008), ''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' (2009), ''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'', ''മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി'' (രണ്ടും 2018) എന്നിവയാണ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് (2005–2006) എന്ന പരമ്പരയിൽ വെറോണിക്ക ഡൊനോവനായും ദി മെന്റലിസ്റ്റിൽ (2008–2015) തെരേസ ലിസ്ബണായും അവർ അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ ദി ഫിക്സ് (2019) എന്ന എബിസി പരമ്പരയിലം അഭിനയിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഷിക്കാഗോയിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് കോളേജ് പ്രെപ്പിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലേക്ക് താമസം മാറിയ ടണ്ണി, ക്ലാസ് ഓഫ് '96, ലോ & ഓർഡർ, ഡ്രീം ഓൺ, ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 1995-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ എംപയർ റെക്കോർഡ്‌സ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് ഒരു  മുന്നേറ്റ പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.buzzfeed.com/annehelenpetersen/how-empire-records-became-the-unlikely-film-of-a-generation|title=How "Empire Records" Became The Unlikely Film Of A Generation|access-date=2022-02-08|last=Petersen|first=Anne Helen|date=September 2014|website=[[BuzzFeed]]}}</ref> ഫെയറൂസ ബാൽക്ക്, നീവ് കാംബെൽ, റേച്ചൽ ട്രൂ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ച ദി ക്രാഫ്റ്റിലെ<ref>{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/the-craft-oral-history_n_5734f7c9e4b060aa7819d362|title=Relax, It's Only Magic: An Oral History Of 'The Craft'|access-date=2022-02-08|date=2016-05-20|website=[[HuffPost]]}}</ref> സാറാ ബെയ്‌ലി എന്ന ഹൊറർ-ഫാന്റസി ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ടണ്ണി പിന്നീട് വിജയം നേടിയത്. 15 മില്യൺ ഡോളർ ബജറ്റിൽ 55 മില്യൺ ഡോളർ സമ്പാദിച്ച ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വൻ വിജയം നട.<ref name="The Craft">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movies/1996/0THCR.php|title=The Craft|access-date=July 31, 2011|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]}}</ref><ref>{{cite news|title=The Craft Has the Knack for Scaring Up an Audience|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-06-ca-1108-story.html|access-date=June 3, 2012}}</ref>. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു..<ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/archive/1997/09/15/snipes-wins-best-actor-at-venice-film-festival/|title=Snipes wins best actor at Venice Film Festival|access-date=2022-02-08|work=[[Tampa Bay Times]]}}</ref><ref name="VOLPICUP">{{Cite web|url=http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|title=12th International Film Critics' Week {{!}} Venice International Film Critics' Week|access-date=2022-02-08|date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403051830/http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|archive-date=April 3, 2018}}</ref> 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/1998/film/news/beacon-drafts-hyams-to-helm-end-of-days-1117481608/|title=Beacon drafts Hyams to helm 'End of Days'|access-date=2022-02-08|last1=Petrikin|first1=Chris|last2=Cox|first2=Dan|date=1998-10-20|work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹൗസ് എന്ന മെഡിക്കൽ നാടക പരമ്പരയുടെ പൈലറ്റ് എപ്പിസോഡിൽ, അപസ്മാരം ബാധിച്ച ഒരു കിന്റർഗാർട്ടൻ ഇൻസ്ട്രക്ടറുടെ വേഷത്തിലാണ് ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ<ref>{{Cite news|last=Stanley|first=Alessandra|date=2005-08-29|title=Jailhouse Heroes Are Hard to Find|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2005/08/29/arts/television/jailhouse-heroes-are-hard-to-find.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref> ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2005/scene/markets-festivals/everyone-s-watching-post-katrina-coverage-1117928712/|title=Everyone's watching Post-Katrina coverage|access-date=2022-02-08|last=Kissell|first=Rick|date=2005-09-08|website=Variety}}</ref> 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ക്ലോസിംഗ് ദി റിംഗ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഏഴ് വർഷം നീണ്ടുനിന്ന.<ref>{{Cite web|url=https://redblog-thementalist.blogspot.com/2012/06/interview-bruno-heller-teresa-lisbon-is.html|title=(:RED BLOG:): {{!}}INTERVIEW{{!}} Bruno Heller: Teresa Lisbon is essential (2010)|access-date=2022-02-08|last=Chizuru-chibi|date=2012-06-27}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> ദ മെന്റലിസ്റ്റ്,<ref>{{Cite news|last=Bernhard|first=Lisa|date=2008-11-28|title='Mentalist' Is a Hit, but Who Can See Into Its Future?|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/11/30/arts/television/30bern.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/mentalist-series-finale-baker-robin-774705/|title='The Mentalist' Star, Creator on Series Finale: "It's a Smorgasbord of Emotions"|access-date=2022-05-15|date=2015-02-18|website=[[The Hollywood Reporter]]|author=T. H. R. Staff}}</ref> എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ വേഷങ്ങളിലൊന്ന് സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. 2018-ൽ, നിക്കോളാസ് കേജിനൊപ്പം ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ് എന്ന ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു,<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref> പക്ഷേ നെഗറ്റീവ് അവലോകനം നേടിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ പ്രകടനം പ്രശംസ നേടി..<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-mini-looking-glass-review-20180215-story.html|title=Review: A voyeur, a skeevy motel and Nicolas Cage: 'Looking Glass' aims for Lynchian suspense|access-date=2022-02-08|date=2018-02-15|website=Los Angeles Times}}</ref> 2019-ൽ, ഹ്രസ്വകാല നിയമ നാടക പരമ്പരയായ ദി ഫിക്സിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/ChannelGuideMagazine/photos/a.10156886087502488/10156966991502488/?type=1&theater|title=Channel Guide Magazine March 2019 cover featuring Robin Tunney of The Fix ABC.|access-date=June 15, 2020|date=February 28, 2019|website=[[Facebook]]|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/35554347487/10156966991502488|archive-date=2022-02-26|author=Channel Guide Magazine|url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1997 ഒക്ടോബർ 4 ന്<ref>{{cite news|url=http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|title=Up and Coming: Robin Tunney; a young best actress takes the plunge in 'Niagara, Niagara{{'-}}|work=The New York Times|date=March 22, 1998|last=Weiner|first=Carey|access-date=December 28, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708112749/http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|archive-date=July 8, 2011}}</ref> നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായ ബോബ് ഗോസിനെ ടണ്ണി വിവാഹം കഴിച്ചു; 2006 ൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി. 2009 മുതൽ 2010 വരെ ഓസ്ട്രേലിയൻ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ആൻഡ്രൂ ഡൊമിനിക്കുമായി ടണ്ണി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|title=Actress Robin Tunney on How to Speak Your Mind|access-date=December 28, 2010|last=Zuckerman|first=Suzanne|date=May 2009|work=[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101005070917/http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|archive-date=October 5, 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|title=Robin's Green Shades|access-date=December 28, 2010|last=Morrison|first=Mark|date=August 2010|work=[[InStyle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101102163313/http://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|archive-date=November 2, 2010|url-status=live}}</ref> 2012 ഡിസംബർ 25 ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ടണ്ണി നിക്കി മാർമെറ്റുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയത്.<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|title=Exclusive: Robin Tunney, the Mentalist star, engaged to Nicky Marmet|access-date=February 18, 2013|last=Eggenberger|first=Nicole|date=February 5, 2013|work=[[Us Weekly]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209141145/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|archive-date=February 9, 2013|url-status=live}}</ref> അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്.<ref>{{cite magazine|url=http://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|title=Robin Tunney Welcomes Son Oscar Holly|date=July 27, 2016|magazine=[[People (magazine)|People]]|access-date=March 3, 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718022132/http://celebritybabies.people.com/2016/07/07/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|archive-date=July 18, 2017}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Pasquini|first=Maria|date=January 23, 2020|title=Robin Tunney Welcomes Daughter Colette Kathleen: She's 'Ready to Take Over the World'|url=https://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-daughter-colette-kathleen/|magazine=People|access-date=March 3, 2021}}</ref> === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |മെൽവിന 'മാൽക്ക' സിസ്മാഡി | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |ക്രിസ്റ്റീൻ യോർക്ക് | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |ആനി ഗാരറ്റ് | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |ഡാനിക്ക ലണ്ട് | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |ലോറ | |- |''ചെറിഷ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |അവൾ തന്നെ (അതിഥി വേഷം) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |ആഞ്ചല ഹാരിസ് | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |ആബി ലാറാമി | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |വിൻ ഫ്രഞ്ച് | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |ലോറ പാരിഷ് | |- |''റൺഎവേ'' |കാർലി | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |ലിയോനോർ ലെമ്മൺ | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |സോയി | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |ഇസ്സി | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |മെലാനി ഹാൻസൺ | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |ലോറ | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |നാൻസി കിസ്സൽ | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |തെരേസ | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |എമ്മി | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |ഗ്ലോറിയ സ്റ്റെയിൻമാർക്ക് | |- | rowspan="2" |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |മാഗി |- |മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി |റോക്സാൻ ഡോസൺ |- |2020 |ഹോർസ് ഗേൾ |അഗത കൈൻ |- |2025 |ബൈ ഡിസൈൻ |ഐറിൻ |- |2026 |അഗ്ലി ക്രൈ | |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |- |2018 |ഇൻസാറ്റബിൾ |ബ്രാൻഡിലിൻ ഹഗ്ഗൻസ് |Episode: "Miss Bareback Buckaroo" |- |2019 |ദ ഫിക്സ |മായ ട്രാവിസ് |10 episodes |- |2023 |ഡിയർ എഡ്വേർഡ് |ജെയ്ൻ അഡ്‌ലർ |4 episodes |} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] kemh78m1tk5j59u1p1vziortr8j3e2l 4643616 4643612 2026-07-04T16:27:59Z Malikaveedu 16584 4643616 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972)<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/Top_News/2022/06/19/UPI-Almanac-for-Sunday-June-19-2022/3471655597563/|title=UPI Almanac for Sunday, June 19, 2022|accessdate=July 16, 2022|date=June 19, 2022|website=[[United Press International]]|author=United Press International}}</ref> ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘''[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]''’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും ''[[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]]'' (1995), ''[[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]]'' (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് ''[[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]]'' (1999), ''സൂപ്പർനോവ'', ''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' (രണ്ടും 2000), ''ചെറിഷ്'', ''ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ്'' (രണ്ടും 2002), ''ദി ഇൻ-ലോസ്'' (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷത്തിലൂടെ ടണ്ണിയുടെ അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jul-16-et-window16-story.html|title=An open window on a filmmaker's trauma|access-date=September 5, 2018|date=July 16, 2007|work=[[Los Angeles Times]]|author=John Horn}}</ref> ''ഹോളിവുഡ് ലാൻഡ്'' (2006), ''ഓഗസ്റ്റ്'', ''ദി ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' (രണ്ടും 2008), ''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' (2009), ''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'', ''മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി'' (രണ്ടും 2018) എന്നിവയാണ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് (2005–2006) എന്ന പരമ്പരയിൽ വെറോണിക്ക ഡൊനോവനായും ദി മെന്റലിസ്റ്റിൽ (2008–2015) തെരേസ ലിസ്ബണായും അവർ അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ ദി ഫിക്സ് (2019) എന്ന എബിസി പരമ്പരയിലും അഭിനയിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഷിക്കാഗോയിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് കോളേജ് പ്രെപ്പിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ചിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലേക്ക് താമസം മാറിയ ടണ്ണി, ''ക്ലാസ് ഓഫ് '96'', ''ലോ & ഓർഡർ'', ''ഡ്രീം ഓൺ'', ''ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ'' തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 1995-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''എംപയർ റെക്കോർഡ്‌സ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് മികച്ച പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.buzzfeed.com/annehelenpetersen/how-empire-records-became-the-unlikely-film-of-a-generation|title=How "Empire Records" Became The Unlikely Film Of A Generation|access-date=2022-02-08|last=Petersen|first=Anne Helen|date=September 2014|website=[[BuzzFeed]]}}</ref> ഫെയറൂസ ബാൽക്ക്, നീവ് കാംബെൽ, റേച്ചൽ ട്രൂ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ച ''ദി ക്രാഫ്റ്റിലെ''<ref>{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/the-craft-oral-history_n_5734f7c9e4b060aa7819d362|title=Relax, It's Only Magic: An Oral History Of 'The Craft'|access-date=2022-02-08|date=2016-05-20|website=[[HuffPost]]}}</ref> സാറാ ബെയ്‌ലി എന്ന വേഷത്തിലൂടെയാണ് ടണ്ണി പിന്നീട് വിജയം നേടിയത്. 15 മില്യൺ ഡോളർ ബജറ്റിൽ 55 മില്യൺ ഡോളർ സമ്പാദിച്ച ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വൻ വിജയം നട.<ref name="The Craft">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movies/1996/0THCR.php|title=The Craft|access-date=July 31, 2011|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]}}</ref><ref>{{cite news|title=The Craft Has the Knack for Scaring Up an Audience|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-06-ca-1108-story.html|access-date=June 3, 2012}}</ref>. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു..<ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/archive/1997/09/15/snipes-wins-best-actor-at-venice-film-festival/|title=Snipes wins best actor at Venice Film Festival|access-date=2022-02-08|work=[[Tampa Bay Times]]}}</ref><ref name="VOLPICUP">{{Cite web|url=http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|title=12th International Film Critics' Week {{!}} Venice International Film Critics' Week|access-date=2022-02-08|date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403051830/http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|archive-date=April 3, 2018}}</ref> 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/1998/film/news/beacon-drafts-hyams-to-helm-end-of-days-1117481608/|title=Beacon drafts Hyams to helm 'End of Days'|access-date=2022-02-08|last1=Petrikin|first1=Chris|last2=Cox|first2=Dan|date=1998-10-20|work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹൗസ് എന്ന മെഡിക്കൽ നാടക പരമ്പരയുടെ പൈലറ്റ് എപ്പിസോഡിൽ, അപസ്മാരം ബാധിച്ച ഒരു കിന്റർഗാർട്ടൻ ഇൻസ്ട്രക്ടറുടെ വേഷത്തിലാണ് ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ<ref>{{Cite news|last=Stanley|first=Alessandra|date=2005-08-29|title=Jailhouse Heroes Are Hard to Find|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2005/08/29/arts/television/jailhouse-heroes-are-hard-to-find.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref> ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2005/scene/markets-festivals/everyone-s-watching-post-katrina-coverage-1117928712/|title=Everyone's watching Post-Katrina coverage|access-date=2022-02-08|last=Kissell|first=Rick|date=2005-09-08|website=Variety}}</ref> 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ക്ലോസിംഗ് ദി റിംഗ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഏഴ് വർഷം നീണ്ടുനിന്ന.<ref>{{Cite web|url=https://redblog-thementalist.blogspot.com/2012/06/interview-bruno-heller-teresa-lisbon-is.html|title=(:RED BLOG:): {{!}}INTERVIEW{{!}} Bruno Heller: Teresa Lisbon is essential (2010)|access-date=2022-02-08|last=Chizuru-chibi|date=2012-06-27}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> ദ മെന്റലിസ്റ്റ്,<ref>{{Cite news|last=Bernhard|first=Lisa|date=2008-11-28|title='Mentalist' Is a Hit, but Who Can See Into Its Future?|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/11/30/arts/television/30bern.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/mentalist-series-finale-baker-robin-774705/|title='The Mentalist' Star, Creator on Series Finale: "It's a Smorgasbord of Emotions"|access-date=2022-05-15|date=2015-02-18|website=[[The Hollywood Reporter]]|author=T. H. R. Staff}}</ref> എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ വേഷങ്ങളിലൊന്ന് സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. 2018-ൽ, നിക്കോളാസ് കേജിനൊപ്പം ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ് എന്ന ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു,<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref> പക്ഷേ നെഗറ്റീവ് അവലോകനം നേടിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ പ്രകടനം പ്രശംസ നേടി..<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-mini-looking-glass-review-20180215-story.html|title=Review: A voyeur, a skeevy motel and Nicolas Cage: 'Looking Glass' aims for Lynchian suspense|access-date=2022-02-08|date=2018-02-15|website=Los Angeles Times}}</ref> 2019-ൽ, ഹ്രസ്വകാല നിയമ നാടക പരമ്പരയായ ദി ഫിക്സിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/ChannelGuideMagazine/photos/a.10156886087502488/10156966991502488/?type=1&theater|title=Channel Guide Magazine March 2019 cover featuring Robin Tunney of The Fix ABC.|access-date=June 15, 2020|date=February 28, 2019|website=[[Facebook]]|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/35554347487/10156966991502488|archive-date=2022-02-26|author=Channel Guide Magazine|url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1997 ഒക്ടോബർ 4 ന്<ref>{{cite news|url=http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|title=Up and Coming: Robin Tunney; a young best actress takes the plunge in 'Niagara, Niagara{{'-}}|work=The New York Times|date=March 22, 1998|last=Weiner|first=Carey|access-date=December 28, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708112749/http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|archive-date=July 8, 2011}}</ref> നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായ ബോബ് ഗോസിനെ ടണ്ണി വിവാഹം കഴിച്ചു; 2006 ൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി. 2009 മുതൽ 2010 വരെ ഓസ്ട്രേലിയൻ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ആൻഡ്രൂ ഡൊമിനിക്കുമായി ടണ്ണി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|title=Actress Robin Tunney on How to Speak Your Mind|access-date=December 28, 2010|last=Zuckerman|first=Suzanne|date=May 2009|work=[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101005070917/http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|archive-date=October 5, 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|title=Robin's Green Shades|access-date=December 28, 2010|last=Morrison|first=Mark|date=August 2010|work=[[InStyle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101102163313/http://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|archive-date=November 2, 2010|url-status=live}}</ref> 2012 ഡിസംബർ 25 ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ടണ്ണി നിക്കി മാർമെറ്റുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയത്.<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|title=Exclusive: Robin Tunney, the Mentalist star, engaged to Nicky Marmet|access-date=February 18, 2013|last=Eggenberger|first=Nicole|date=February 5, 2013|work=[[Us Weekly]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209141145/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|archive-date=February 9, 2013|url-status=live}}</ref> അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്.<ref>{{cite magazine|url=http://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|title=Robin Tunney Welcomes Son Oscar Holly|date=July 27, 2016|magazine=[[People (magazine)|People]]|access-date=March 3, 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718022132/http://celebritybabies.people.com/2016/07/07/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|archive-date=July 18, 2017}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Pasquini|first=Maria|date=January 23, 2020|title=Robin Tunney Welcomes Daughter Colette Kathleen: She's 'Ready to Take Over the World'|url=https://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-daughter-colette-kathleen/|magazine=People|access-date=March 3, 2021}}</ref> === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |മെൽവിന 'മാൽക്ക' സിസ്മാഡി | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |ക്രിസ്റ്റീൻ യോർക്ക് | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |ആനി ഗാരറ്റ് | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |ഡാനിക്ക ലണ്ട് | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |ലോറ | |- |''ചെറിഷ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |അവൾ തന്നെ (അതിഥി വേഷം) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |ആഞ്ചല ഹാരിസ് | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |ആബി ലാറാമി | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |വിൻ ഫ്രഞ്ച് | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |ലോറ പാരിഷ് | |- |''റൺഎവേ'' |കാർലി | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |ലിയോനോർ ലെമ്മൺ | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |സോയി | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |ഇസ്സി | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |മെലാനി ഹാൻസൺ | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |ലോറ | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |നാൻസി കിസ്സൽ | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |തെരേസ | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |എമ്മി | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |ഗ്ലോറിയ സ്റ്റെയിൻമാർക്ക് | |- | rowspan="2" |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |മാഗി |- |മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി |റോക്സാൻ ഡോസൺ |- |2020 |ഹോർസ് ഗേൾ |അഗത കൈൻ |- |2025 |ബൈ ഡിസൈൻ |ഐറിൻ |- |2026 |അഗ്ലി ക്രൈ | |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |- |2018 |ഇൻസാറ്റബിൾ |ബ്രാൻഡിലിൻ ഹഗ്ഗൻസ് |Episode: "Miss Bareback Buckaroo" |- |2019 |ദ ഫിക്സ |മായ ട്രാവിസ് |10 episodes |- |2023 |ഡിയർ എഡ്വേർഡ് |ജെയ്ൻ അഡ്‌ലർ |4 episodes |} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] nm324gyqme8hnro0pcm2dp81794f64e 4643651 4643616 2026-07-04T17:02:44Z Malikaveedu 16584 4643651 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = RobinTunneyHWOFFeb2013.jpg | caption = 2013-ൽ ടണ്ണി | birth_date = {{birth date and age|1972|6|19}}<!-- Valid citation required for date of birth for BLP. (WP:BLPPRIVACY) --> | birth_place = [[ഷിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയി]], യു.എസ്. | years_active = 1991–തുടരുന്നു | occupation = നടി | spouse = {{marriage|[[ബോബ് ഗോസ്സെ]]|1997|2006|end=divorced}} | partner = നിക്കി മാർമെറ്റ് (2012–present)<ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/CoqBzWbSpEH/|title=And everybody said it wouldn't last. Happy Valentines Day Nicky!|author=Robin Tunney|date=February 14, 2023|work=[[Instagram]]|access-date=February 20, 2023}}</ref><!--Do NOT change this without citing a published reliable source--> | children = 2 | relatives = {{Ubl | [[ടോം ടണ്ണി]] (cousin) }} }} '''റോബിൻ ടണ്ണി''' (ജനനം: ജൂൺ 19, 1972)<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/Top_News/2022/06/19/UPI-Almanac-for-Sunday-June-19-2022/3471655597563/|title=UPI Almanac for Sunday, June 19, 2022|accessdate=July 16, 2022|date=June 19, 2022|website=[[United Press International]]|author=United Press International}}</ref> ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] നടിയാണ്. ''എൻസിനോ മാൻ'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ സിനിമാ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. 2008 മുതൽ 2015 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യപ്പെട്ട ‘''[[ദ മെന്റലിസ്റ്റ്]]''’ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ തെരേസ ലിസ്ബൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും ''[[എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്]]'' (1995), ''[[ദ ക്രാഫ്റ്റ്]]'' (1996) എന്നീ കൾട്ട് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലൂടെ അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു ''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപ്പി കപ്പ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് ''[[എൻറ് ഓഫ് ഡെയ്സ്]]'' (1999), ''സൂപ്പർനോവ'', ''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' (രണ്ടും 2000), ''ചെറിഷ്'', ''ദി സീക്രട്ട് ലൈവ്സ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്റ്റ്സ്'' (രണ്ടും 2002), ''ദി ഇൻ-ലോസ്'' (2003) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ലൈംഗികാതിക്രമത്തിന് ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷത്തിലൂടെ ടണ്ണിയുടെ അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jul-16-et-window16-story.html|title=An open window on a filmmaker's trauma|access-date=September 5, 2018|date=July 16, 2007|work=[[Los Angeles Times]]|author=John Horn}}</ref> ''ഹോളിവുഡ് ലാൻഡ്'' (2006), ''ഓഗസ്റ്റ്'', ''ദി ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' (രണ്ടും 2008), ''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' (2009), ''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'', ''മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി'' (രണ്ടും 2018) എന്നിവയാണ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. പ്രിസൺ ബ്രേക്ക് (2005–2006) എന്ന പരമ്പരയിൽ വെറോണിക്ക ഡൊനോവനായും ദി മെന്റലിസ്റ്റിൽ (2008–2015) തെരേസ ലിസ്ബണായും അവർ അഭിനയിച്ചു, കൂടാതെ ദി ഫിക്സ് (2019) എന്ന എബിസി പരമ്പരയിലും അഭിനയിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == റോബിൻ ടണ്ണി [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയിൽ]] ഒരു കാർ സെയിൽസ്മാനായ പിതാവിൻറേയും ബാറിലെ വിളമ്പുകാരിയായിരുന്ന മാതാവിൻറേയും മകളായി ജനിച്ചു.<ref name="fr4">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/89/Robin-Tunney.html|title=Robin Tunney Biography (1972?-)|work=Film Reference}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|title=It's All An Act|last=McGavin|first=Patrick Z|date=July 5, 1998|work=Chicago Tribune|access-date=2018-03-19|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812042552/http://articles.chicagotribune.com/1998-07-05/features/9807050046_1_niagara-auditions-robin-tunney|url-status=dead}}</ref> റോബിൻ ടണ്ണി ഒരു [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] വംശജയായ അമേരിക്കക്കാരിയാണ്.<ref name="int5">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|title=Fly, Robin Hood, flyperpa|last=Burgerstein|first=Jonathan|date=March 1998|work=Interview|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012122626/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n3_v28/ai_20468520|archivedate=2007-10-12|url-status=dead|df=}}</ref><ref name="g">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് [[അയർലന്റ്|അയർലാൻറിലെ]] കൌണ്ടി മായോയിലെ സ്ട്രെയിഡിൽ ജനിച്ചയാളും മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തശ്ശീമുത്തശ്ശന്മാർ അയർലാൻറിലെ ക്ലയർ ദ്വീപിൽനിന്നുള്ളവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/lifestyle/my-irish-dad-would-pretend-to-be-a-gay-hairdresser-26834260.html|title=My Irish dad would pretend to be a gay hairdresser!|date=March 19, 2012|newspaper=Independent|accessdate=June 15, 2013}}</ref> [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയുടെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഒർലാൻറ് പാർക്കിലാണ് റോബിൻ വളർന്നത്. ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കാത്തലിക്കാ]]<ref name="g2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/1999/dec/05/comment|title=Robin Tunney's angst-ridden roles|last=Hughes|first=Scott|date=1999-12-05|work=[[guardian.co.uk|The Guardian]]|location=London|quote=...her compulsion to tackle tough parts range from her Irish-Catholic background...|accessdate=2010-06-24}}</ref> വിശ്വാസിയായി വളർന്ന റോബിൻ, ഷിക്കാഗോയിലെ കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ഹൈസ്കൂളിലും സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് കോളേജ് പ്രെപ്പിലും ഷിക്കാഗോയിലെ ഷിക്കാഗോ അക്കാഡമി ഫോർ ആർട്സിലും<ref>{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|title=Robin Tunney:Biography|accessdate=2010-06-24|last=|first=|date=|work=[[MSN|Movies MSN]]|quote=|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125703/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/robin-tunney/|url-status=dead}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുകയും, ഷിക്കാഗോ പ്രദേശത്തുതന്നെയുള്ള പാലോസ് ഹൈറ്റ്സിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Palos smile">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> ഷിക്കാഗോ നഗരാധികാരിയായിരുന്ന ടോം ടണ്ണിയുടെ കസിനും കൂടിയായിരുന്നു റോബിൻ.<ref name="Palos smile2">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-live-0921-robin-tunney-tv-20100921,0,1336025.story|title=Palos Heights native wears a smile on CBS' 'Mentalist'|last=Crowder|first=Courtney|date=2010-09-21|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=2010-10-15}}</ref> == തൊഴിൽജീവിതം == ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലേക്ക് താമസം മാറിയ ടണ്ണി, ''ക്ലാസ് ഓഫ് '96'', ''ലോ & ഓർഡർ'', ''ഡ്രീം ഓൺ'', ''ലൈഫ് ഗോസ് ഓൺ'' തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 1995-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''എംപയർ റെക്കോർഡ്‌സ്'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആത്മഹത്യയിൽനിന്നു കരകയറിയ കൌമാരക്കാരിയായി തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു് അഭിനയിച്ച് മികച്ച പ്രകടനംതന്നെ കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.buzzfeed.com/annehelenpetersen/how-empire-records-became-the-unlikely-film-of-a-generation|title=How "Empire Records" Became The Unlikely Film Of A Generation|access-date=2022-02-08|last=Petersen|first=Anne Helen|date=September 2014|website=[[BuzzFeed]]}}</ref> ഫെയറൂസ ബാൽക്ക്, നീവ് കാംബെൽ, റേച്ചൽ ട്രൂ എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ച ''ദി ക്രാഫ്റ്റിലെ''<ref>{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/the-craft-oral-history_n_5734f7c9e4b060aa7819d362|title=Relax, It's Only Magic: An Oral History Of 'The Craft'|access-date=2022-02-08|date=2016-05-20|website=[[HuffPost]]}}</ref> സാറാ ബെയ്‌ലി എന്ന വേഷത്തിലൂടെയാണ് ടണ്ണി പിന്നീട് വിജയം നേടിയത്. 15 മില്യൺ ഡോളർ ബജറ്റിൽ 55 മില്യൺ ഡോളർ സമ്പാദിച്ച ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വൻ വിജയം നട.<ref name="The Craft">{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/movies/1996/0THCR.php|title=The Craft|access-date=July 31, 2011|website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]}}</ref><ref>{{cite news|title=The Craft Has the Knack for Scaring Up an Audience|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-06-ca-1108-story.html|access-date=June 3, 2012}}</ref>. 1997-ൽ ടണ്ണി, ഹെൻട്രി തോമസിനൊപ്പം ബോബ് ഗോസ്സെയുടെ നയാഗ്ര, നയാഗ്ര എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇതിലെ പ്രകടനത്തിന് 1997-ൽ വെനീസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ് നേടുകയും ചെയ്തു..<ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/archive/1997/09/15/snipes-wins-best-actor-at-venice-film-festival/|title=Snipes wins best actor at Venice Film Festival|access-date=2022-02-08|work=[[Tampa Bay Times]]}}</ref><ref name="VOLPICUP">{{Cite web|url=http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|title=12th International Film Critics' Week {{!}} Venice International Film Critics' Week|access-date=2022-02-08|date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403051830/http://www.sicvenezia.it/edizione/2337/?lang=en|archive-date=April 3, 2018}}</ref> 1999 അമാനുഷിക ആക്ഷൻ സിനിമയായ എൻഡ് ഓഫ് ഡേസിൽ അർനോൾഡ് ഷ്വാർസെനെഗറിന്റെ ജോഡിയായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/1998/film/news/beacon-drafts-hyams-to-helm-end-of-days-1117481608/|title=Beacon drafts Hyams to helm 'End of Days'|access-date=2022-02-08|last1=Petrikin|first1=Chris|last2=Cox|first2=Dan|date=1998-10-20|work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹൗസ് എന്ന മെഡിക്കൽ നാടക പരമ്പരയുടെ പൈലറ്റ് എപ്പിസോഡിൽ, അപസ്മാരം ബാധിച്ച ഒരു കിന്റർഗാർട്ടൻ ഇൻസ്ട്രക്ടറുടെ വേഷത്തിലാണ് ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഹൌസ് എന്ന പരമ്പരയുടെ പ്രാഥമിക എപ്പിസോഡിൽ<ref>{{Cite news|last=Stanley|first=Alessandra|date=2005-08-29|title=Jailhouse Heroes Are Hard to Find|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2005/08/29/arts/television/jailhouse-heroes-are-hard-to-find.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref> ഒരു നേഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യാപികയായി ശ്രദ്ധ നേടുകയും പ്രത്യേക അതിഥി താരമെന്ന  ബഹുമതി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിസൺ ബ്രേക്കിൻറെ ആദ്യ സീസണിൽ രണ്ട് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ വെറോണിക്ക ദൊനോവാൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും, രണ്ടാം സീസണിന്റെ പ്രാരംഭ എപ്പിസോഡിനു ശേഷം ഈ ഷോയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2005/scene/markets-festivals/everyone-s-watching-post-katrina-coverage-1117928712/|title=Everyone's watching Post-Katrina coverage|access-date=2022-02-08|last=Kissell|first=Rick|date=2005-09-08|website=Variety}}</ref> 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ക്ലോസിംഗ് ദി റിംഗ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ടണ്ണി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2008 ജൂലൈ 11 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഓഗസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു ചെറിയ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഏഴ് വർഷം നീണ്ടുനിന്ന.<ref>{{Cite web|url=https://redblog-thementalist.blogspot.com/2012/06/interview-bruno-heller-teresa-lisbon-is.html|title=(:RED BLOG:): {{!}}INTERVIEW{{!}} Bruno Heller: Teresa Lisbon is essential (2010)|access-date=2022-02-08|last=Chizuru-chibi|date=2012-06-27}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> ദ മെന്റലിസ്റ്റ്,<ref>{{Cite news|last=Bernhard|first=Lisa|date=2008-11-28|title='Mentalist' Is a Hit, but Who Can See Into Its Future?|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/11/30/arts/television/30bern.html|access-date=2022-02-08|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/mentalist-series-finale-baker-robin-774705/|title='The Mentalist' Star, Creator on Series Finale: "It's a Smorgasbord of Emotions"|access-date=2022-05-15|date=2015-02-18|website=[[The Hollywood Reporter]]|author=T. H. R. Staff}}</ref> എന്ന CBS നാടകപരമ്പരയിൽ തേരേസാ ലിസ്ബൺ എന്ന ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ വേഷങ്ങളിലൊന്ന് സൈമൺ ബേക്കറോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. 2018-ൽ, നിക്കോളാസ് കേജിനൊപ്പം ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ് എന്ന ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു,<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref> പക്ഷേ നെഗറ്റീവ് അവലോകനം നേടിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ പ്രകടനം പ്രശംസ നേടി..<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/looking-glass-1084865/|title='Looking Glass': Film Review|access-date=2022-02-08|last=Scheck|first=Frank|date=2018-02-14|work=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-mini-looking-glass-review-20180215-story.html|title=Review: A voyeur, a skeevy motel and Nicolas Cage: 'Looking Glass' aims for Lynchian suspense|access-date=2022-02-08|date=2018-02-15|website=Los Angeles Times}}</ref> 2019-ൽ, ഹ്രസ്വകാല നിയമ നാടക പരമ്പരയായ ദി ഫിക്സിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/ChannelGuideMagazine/photos/a.10156886087502488/10156966991502488/?type=1&theater|title=Channel Guide Magazine March 2019 cover featuring Robin Tunney of The Fix ABC.|access-date=June 15, 2020|date=February 28, 2019|website=[[Facebook]]|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/35554347487/10156966991502488|archive-date=2022-02-26|author=Channel Guide Magazine|url-access=limited}}{{cbignore}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/tv/ct-ent-robin-tunney-the-fix-0415-story.html|title=Robin Tunney talks starring on 'The Fix,' rebooting 'The Craft' and getting fired from Ann Sather|access-date=2022-05-15|date=April 15, 2019|website=Chicago Tribune}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1997 ഒക്ടോബർ 4 ന്<ref>{{cite news|url=http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|title=Up and Coming: Robin Tunney; a young best actress takes the plunge in 'Niagara, Niagara{{'-}}|work=The New York Times|date=March 22, 1998|last=Weiner|first=Carey|access-date=December 28, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708112749/http://caren.campbell-online.com/robintunney.html|archive-date=July 8, 2011}}</ref> നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായ ബോബ് ഗോസിനെ ടണ്ണി വിവാഹം കഴിച്ചു; 2006 ൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി. 2009 മുതൽ 2010 വരെ ഓസ്ട്രേലിയൻ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ആൻഡ്രൂ ഡൊമിനിക്കുമായി ടണ്ണി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{cite web|url=http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|title=Actress Robin Tunney on How to Speak Your Mind|access-date=December 28, 2010|last=Zuckerman|first=Suzanne|date=May 2009|work=[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101005070917/http://www.womenshealthmag.com/life/speak-your-mind|archive-date=October 5, 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|title=Robin's Green Shades|access-date=December 28, 2010|last=Morrison|first=Mark|date=August 2010|work=[[InStyle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101102163313/http://robingreenshades.blogspot.com/2010/07/in-style-article-transcription.html|archive-date=November 2, 2010|url-status=live}}</ref> 2012 ഡിസംബർ 25 ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ടണ്ണി നിക്കി മാർമെറ്റുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തിയത്.<ref>{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|title=Exclusive: Robin Tunney, the Mentalist star, engaged to Nicky Marmet|access-date=February 18, 2013|last=Eggenberger|first=Nicole|date=February 5, 2013|work=[[Us Weekly]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209141145/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/robin-tunney-the-mentalist-star-is-engaged-to-nicky-marmet-201352|archive-date=February 9, 2013|url-status=live}}</ref> അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്.<ref>{{cite magazine|url=http://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|title=Robin Tunney Welcomes Son Oscar Holly|date=July 27, 2016|magazine=[[People (magazine)|People]]|access-date=March 3, 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718022132/http://celebritybabies.people.com/2016/07/07/robin-tunney-welcomes-son-oscar-holly/|archive-date=July 18, 2017}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Pasquini|first=Maria|date=January 23, 2020|title=Robin Tunney Welcomes Daughter Colette Kathleen: She's 'Ready to Take Over the World'|url=https://people.com/parents/robin-tunney-welcomes-daughter-colette-kathleen/|magazine=People|access-date=March 3, 2021}}</ref> === സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |1992 |''എൻസിനോ മാൻ'' |എല്ല | |- |1995 |''എമ്പയർ റിക്കാർഡ്സ്'' |ഡെബ്ര | |- | rowspan="2" |1996 |''ദ ക്രാഫ്റ്റ്'' |സാറാ ബയ്ലി | |- |''റൈഡേർസ് ഓഫ് ദ പർപ്പിൾ സേജ്'' |എലിസബേത് 'ബെസ്' എർനെ | |- | rowspan="2" |1997 |''ജൂലിയൻ പോ'' |സാറാ | |- |''നയാഗ്ര, നയാഗ്ര'' |മെർസി | |- | rowspan="2" |1998 |''മൊണ്ടാന'' |കിറ്റി | |- |''റെസ്ക്യൂവേർസ്: സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് കറേജ്: റ്റു ഫാമിലീസ്'' |മെൽവിന 'മാൽക്ക' സിസ്മാഡി | |- |1999 |''എൻറ് ഓഫ് ഡേസ്'' |ക്രിസ്റ്റീൻ യോർക്ക് | |- | rowspan="2" |2000 |''[[വെർട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റ്]]'' |ആനി ഗാരറ്റ് | |- |''സൂപ്പർനോവ'' |ഡാനിക്ക ലണ്ട് | |- |2001 |''ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റിഗം സെക്സ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2002 |''ദ സീക്രട്ട് ലിവ്സ് ഓഫ് ഡെൻറിസ്റ്റ്സ്'' |ലോറ | |- |''ചെറിഷ്'' |സോയി | |- | rowspan="2" |2003 |''ആബ്ബി സിംഗർ'' |അവൾ തന്നെ (അതിഥി വേഷം) | |- |''ദ ഇൻ-ലാസ്'' |ആഞ്ചല ഹാരിസ് | |- | rowspan="2" |2004 |''പപ്പരാസി'' |ആബി ലാറാമി | |- |''ഷാഡോ ഓഫ് ഫിയർ'' |വിൻ ഫ്രഞ്ച് | |- | rowspan="2" |2005 |''ദ സോഡിയാക്'' |ലോറ പാരിഷ് | |- |''റൺഎവേ'' |കാർലി | |- | rowspan="3" |2006 |''ഹോളിവുഡ്ലാൻഡ്'' |ലിയോനോർ ലെമ്മൺ | |- |''ദ ഡാർവിൻ അവാർ‌ഡ്സ്'' |സോയി | |- |''ഓപ്പൺ വിൻഡോ'' |ഇസ്സി | |- | rowspan="3" |2008 |''ആഗസ്റ്റ്'' |മെലാനി ഹാൻസൺ | |- |''ദ ബേണിംഗ് പ്ലെയിൻ'' |ലോറ | |- |''ദ ടു മി. കിസ്സെൽസ്'' |നാൻസി കിസ്സൽ | |- |2009 |''പാസഞ്ചർ സൈഡ്'' |തെരേസ | |- |2012 |''സീ ഗേൾ റൺ'' |എമ്മി | |- |2015 |''മൈ ആൾ അമേരിക്കൻ'' |ഗ്ലോറിയ സ്റ്റെയിൻമാർക്ക് | |- | rowspan="2" |2018 |''ലുക്കിംഗ് ഗ്ലാസ്'' |മാഗി |- |മോൺസ്റ്റർ പാർട്ടി |റോക്സാൻ ഡോസൺ |- |2020 |ഹോർസ് ഗേൾ |അഗത കൈൻ |- |2025 |ബൈ ഡിസൈൻ |ഐറിൻ |- |2026 |അഗ്ലി ക്രൈ | |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role ! class="unsortable" |Notes |- |1992 |''പെറി മാസൻ: ദ കേസ് ഓഫ് റെക്ലസ് റോമിയോ'' |Sandra Turner | rowspan="2" |Television film |- | rowspan="2" |1993 |''JFK: റെക്ലസ് യൂത്ത്'' |Kathleen 'Kick' Kennedy |- |''കട്ടേർസ്'' |Deborah |5 episodes |- |1994 |''ലാ & ഓർഡർ'' |Jill Templeton |Episode: "[[:en:List_of_Law_&_Order_episodes_(season_4)|Mayhem]]" |- |2003 |''ദ ട്വലൈറ്റ് സോൺ'' |Edie Durant |Episode: "[[:en:Developing_(The_Twilight_Zone)|Developing]]" |- |2004 |''ഹൌസ്'' |Rebecca Adler |[[:en:Pilot_(House)|Pilot episode]] |- |2005–06 |''പ്രിസൺ ബ്രേക്ക്'' |[[:en:Veronica_Donovan|Veronica Donovan]] |(23 episodes) |- |2008–2015 |''ദ മെൻറലിസ്റ്റ്'' |[[:en:Teresa_Lisbon|Teresa Lisbon]] |151 episodes |- |2016 |''ലവ്'' |SLAA Woman |Episode: "The End of the Beginning" |- |2018 |ഇൻസാറ്റബിൾ |ബ്രാൻഡിലിൻ ഹഗ്ഗൻസ് |Episode: "Miss Bareback Buckaroo" |- |2019 |ദ ഫിക്സ |മായ ട്രാവിസ് |10 episodes |- |2023 |ഡിയർ എഡ്വേർഡ് |ജെയ്ൻ അഡ്‌ലർ |4 episodes |} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] dv2j6l4d1xc7tvnz6vha3hq4x0pzpsn 0 426221 4643687 4488797 2026-07-04T20:48:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643687 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Phalaenopsis}} {{taxobox | image = Phalaenopsis flower.JPG | image_caption = Closeup of a ''Phalaenopsis'' flower |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Monocots]] |ordo = [[Asparagales]] |familia = [[Orchidaceae]] |subfamilia = [[Epidendroideae]] |tribus = [[ Vandeae]] |subtribus = [[Aeridinae]] |genus = '''''[[Phalaenopsis]]''''' | display_parents = 3 | taxon = Phalaenopsis | authority = [[Carl Ludwig Blume|Blume]] 1825 | type_species = ''Phalaenopsis amabilis'' | type_species_authority = [[Carl Ludwig Blume|Blume]] (1825) | synonyms_ref = | synonyms = * ''Doritis'' <small>Lindl.</small> * ''Grafia'' <small>[[Alex Drum Hawkes|A.D. Hawkes]]</small> * ''Kingidium'' <small>P. F. Hunt</small> * ''Kingiella'' <small>Rolfe</small> * ''Polychilos'' <small>Breda</small> * ''Polystylus'' <small>Hasselt ex Hassk.</small> * ''Staurites'' <small>Rchb. f.</small> * ''Stauroglottis'' <small>Schauer</small> * ''Synadena'' <small>Raf.</small> *''Grussia'' <small>M.Wolff</small> *''Lesliea'' <small>Seidenf.</small> }} '''ഫലേനോപ്സിസ്''' /ˌfælɪˈnɒpsɪs/ Blume (1825) '''മോത് ഓർക്കിഡുകൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉദ്യാന [[Horticulture|ഹോർട്ടികൾച്ചറൽ]] വ്യാപാരത്തിൽ ചുരുക്കപ്പേരായ '''''ഫാൽ''''' ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref> http://www.orchidsplus.com/phalaenopsis-moth-orchids/</ref> ഏകദേശം 60 ഇനങ്ങളുള്ള [[ഓർക്കിഡേസീ]] കുടുംബത്തിലെ [[ഓർക്കിഡ്]] ജീനസാണിത്. == സ്പീഷീസുകൾ== [[File:Phalaenopsis-de.jpg|thumb|''Phalaenopsis'' cultivar, possibly 'Aphrodite']] [[Image:Sogo Yukidian.JPG|thumb|''Phalaenopsis'' cultivar<!-- Sogo Yukidian is white not pink! -->]] [[Image:Phalaenopsis Barbara Moler x Johanna 52-24x.jpg|thumb|right|''Phalaenopsis'' (Barbara Moler x Johanna)]] *''[[Phalaenopsis amabilis]]'' ('''മൂൺ ഓർക്കിഡ് '''; East Malaysia to [[Papuasia]]) **''Phalaenopsis amabilis'' subsp. ''amabilis'' (East Malaysia to Papuasia). **''Phalaenopsis amabilis'' subsp. ''amabilis'' forma ''Grandiflora'' (the Philippines - Palawan island). **''Phalaenopsis amabilis'' subsp. ''moluccana'' (Northeastern Borneo to the Moluccas). **''Phalaenopsis amabilis'' subsp. ''rosenstromii'' (New Guinea to Queensland). *''[[Phalaenopsis amboinensis]]'' (Sulawesi to the Moluccas). **''Phalaenopsis amboinensis'' var. ''amboinensis'' (the Moluccas). **''Phalaenopsis amboinensis'' var. ''flavida'' (Sulawesi) [[Image:Pink Phalaenopsis.jpg|thumb|right|Pink&nbsp;Phalaenopsis]] [[File:Orquídea mariposa (Phalaenopsis), Múnich, Alemania, 2014-03-29, DD 01.JPG|thumbnail|right|Detail of a ''phalaenopsis'' cultivar]] *''[[Phalaenopsis aphrodite]]'' (Southeastern Taiwan to the Philippines). **''Phalaenopsis aphrodite'' subsp. ''aphrodite'' (the Philippines). **''Phalaenopsis aphrodite'' subsp. ''formosana'' (Southeastern Taiwan). * ''Phalaenopsis luchantle'', white orchid ([[Pretoria]] and [[Rustenburg]], [[Republic of South Africa]]). *''[[Phalaenopsis appendiculata]]'' (Malaya to northeastern Borneo). *''[[Phalaenopsis bastianii]]'' (the Philippines - Luzon). *''[[Phalaenopsis bellina]]'' (Borneo). *''[[Phalaenopsis borneensis]]'' (Borneo). *''[[Phalaenopsis braceana]]'' (Eastern [[Himalaya]]s to China - [[Yunnan]]). *''[[Phalaenopsis buyssoniana]]'' (Indochina) *''[[Phalaenopsis celebensis]]'' (Sulawesi) *''[[Phalaenopsis chibae]]'' (Vietnam) [[Image:Phalaenopsis flower.JPG|thumb|right]] *''[[Phalaenopsis cochlearis]]'' (Malaya to Borneo) *''[[Phalaenopsis corningiana]]'' (Borneo) *''[[Phalaenopsis cornu-cervi]]'' (Indochina to southern Philippines) *''[[Phalaenopsis deliciosa]]'' (Indian subcontinent to Malesia) **''Phalaenopsis deliciosa'' subsp. ''deliciosa'' (Indian subcontinent to Malesia) **''Phalaenopsis deliciosa'' subsp. ''hookeriana'' (Eastern Himalayas to southwestern China) **''Phalaenopsis deliciosa'' subsp. ''philippinensis'' (the Philippines) *''[[Phalaenopsis doweryënsis]]'' (Northeastern Borneo). *''[[Phalaenopsis equestris]]'' (Taiwan - Hsiao Lan Yü to the Philippines) **''[[Phalaenopsis equestris var. alba]]'' **''[[Phalaenopsis equestris var. aurantiacum]]'' **''Phalaenopsis equestris f. aurea'' (synonym of the accepted name ''[[Phalaenopsis equestris]]'' <small> (Schauer) Rchb.f., 1850 </small>) **''[[Phalaenopsis equestris var. coerulea]]'' **''[[Phalaenopsis equestris f. cyanochila]]'' (synonym of the accepted name ''[[Phalaenopsis equestris]]'' <small> (Schauer) Rchb.f., 1850 </small>) **''[[Phalaenopsis equestris var. leucaspis]]'' **''[[Phalaenopsis equestris var. leucotanthe]]'' **''[[Phalaenopsis equestris var. rosea]]'' (synonym of the accepted name ''[[Phalaenopsis equestris]]'' <small> (Schauer) Rchb.f., 1850 </small>) *''[[Phalaenopsis fasciata]]'' (the Philippines). *''[[Phalaenopsis fimbriata]]'' (Sumatra, Java and Borneo). *''[[Phalaenopsis floresensis]]'' (Lesser Sunda Islands). *''[[Phalaenopsis fuscata]]'' (Borneo to Philippines - Palawan island) *''[[Phalaenopsis gibbosa]]'' (Vietnam). [[File:Phalaenopsiscultivars3600ppx.jpg|thumb|right|200px|''Phalaenopsis cultivars'']] *''[[Phalaenopsis gigantea]]'' (Borneo to Java). *''[[Phalaenopsis hainanensis]]'' (China - Hainan and Yunnan). *''[[Phalaenopsis hieroglyphica]]'' (the Philippines - Luzon, Leyte, Samar, Palawan, and Mindanao islands). **''[[Phalaenopsis hieroglyphica var. Alba]]'' *''[[Phalaenopsis honghenensis]]'' (China - Yunnan). *''[[Phalaenopsis inscriptiosinensis]]'' (Central Sumatra *''[[Phalaenopsis javanica]]'' (Western Java). *''[[Phalaenopsis kunstleri]]'' (Myanmar to Malaya). *''[[Phalaenopsis lamelligera]]'' (Northeastern Borneo). *''[[Phalaenopsis lindenii]]'' (the Philippines - Luzon island). **''[[Phalaenopsis lindenii var. alba]]'' *''[[Phalaenopsis lobbii]]'' (Eastern Himalayas to Myanmar). *''[[Phalaenopsis lowii]]'' (Southern Myanmar to western Thailand). *''[[Phalaenopsis lueddemanniana]]'' (the Philippines). [[Image:Phalaenopsis-Mambo.jpg|thumb|right|''Phalaenopsis'' Mambo (a hybrid cultivar)]] **''[[Phalaenopsis lueddemanniana var. delicata]]'' **''[[Phalaenopsis lueddemanniana var. ochracea]]'' *''[[Phalaenopsis luteola]]'' (Northwestern Borneo). *''[[Phalaenopsis maculata]]'' (Malaya to Borneo). *''[[Phalaenopsis malipoensis]]'' Z.J.Liu & S.C.Chen (China - Yunnan) *''[[Phalaenopsis mannii]]'' (Eastern Himalayas to China - Yunnan). *''[[Phalaenopsis mariae]]'' (Northeastern Borneo to the Philippines - Mindanao). *''[[Phalaenopsis micholitzii]]'' (the Philippines - Mindanao island). *''[[Phalaenopsis modesta]]'' (Borneo). *''[[Phalaenopsis mysorensis]]'' (Indian subcontinent). *''[[Phalaenopsis pallens]]'' (the Philippines - Luzon and Mindanao islands). *''[[Phalaenopsis pantherina]]'' (Borneo). *''[[Phalaenopsis parishii]]'' (Eastern Himalayas to Myanmar). *''[[Phalaenopsis petelotii]]'' (Vietnam) *''[[Phalaenopsis philippinensis]]'' (the Philippines - Luzon island). *''[[Phalaenopsis pulcherrima]]'' (Indochina to Borneo). Formerly classified as ''Doritis''. *''[[Phalaenopsis pulchra]]'' (the Philippines - Luzon island). **''[[Phalaenopsis pulchra var. Alba]]'' *''[[Phalaenopsis regnieriana]]'' (Indochina). *''[[Phalaenopsis reichenbachiana]]'' (the Philippines - Mindanao island). [[Image:Phalaenopsis-Nivacolor.jpg|thumb|right|''Phalaenopsis'' Nivacolor (a hybrid cultivar)]] *''[[Phalaenopsis robinsonii]]'' (the Moluccas). *''[[Phalaenopsis sanderiana]]'' (the Philippines - Mindanao island). **''[[Phalaenopsis sanderiana var. Alba]]'' **''[[Phalaenopsis sanderiana var. Marmorata]]'' *''[[Phalaenopsis schilleriana]]'' (the Philippines - Luzon, Mindoro, and Biliran islands). **''[[Phalaenopsis schilleriana var. immaculata]]'' *''[[Phalaenopsis speciosa]]'' (Andaman and Nicobar Islands). *''[[Phalaenopsis stobartiana]]'' (China - southeastern Tibet to Guangxi) *''[[Phalaenopsis stuartiana]]'' (the Philippines - Mindanao island). **''[[Phalaenopsis stuartiana var. nobilis]]'' **''[[Phalaenopsis stuartiana var. punctatissima]]'' *''[[Phalaenopsis sumatrana]]'' (Indochina, Borneo to Philippines - Palawan island). *''[[Phalaenopsis taenialis]]'' (Eastern Himalayas to China - Yunnan) *''[[Phalaenopsis tetraspis]]'' (Andaman and Nicobar Islands to northwestern Sumatra). *''[[Phalaenopsis venosa]]'' (Sulawesi). *''[[Phalaenopsis violacea]]'' (Malaya to Sumatra).). *''[[Phalaenopsis viridis]]'' (Sumatra). *''[[Phalaenopsis wilsonii]]'' (China - southeastern Tibet to Guangxi). *''[[Phalaenopsis zebrina]]'' (Borneo). == പ്രകൃതി സങ്കരയിനം == *''Phalaenopsis × amphitrita'' (''P. sanderiana'' × ''P. stuartiana''; Mindanao - Philippines) *''Phalaenopsis × gersenii'' (''P. sumatrana'' × ''P. violacea''; Borneo, Sumatra) *''Phalaenopsis hieroglyphica × lueddemanniana'' (''P. hieroglyphica x P. lueddemanniana''; Philippines) *''Phalaenopsis × intermedia'' (''P. aphrodite'' × ''P. equestris''; '''Star of Leyte'''; Leyte - Philippines) (First recognized Phalaenopsis hybrid) **''Phalaenopsis × intermedia var. Diezii'' (''P. aphrodite'' × ''P. equestris''; '''Star of Leyte'''; Leyte - Philippines) *''Phalaenopsis × leucorrhoda'' (''P. aphrodite'' × ''P. schilleriana''; Luzon - Philippines) *''Phalaenopsis × rothschildiana'' (''P. amabilis'' × ''P. schilleriana''; Luzon - Philippines) *''Phalaenopsis x schilleriano-stuartiana'' (''P. schilleriana'' × ''P. stuartiana''; Leyte - Philippines) *''Phalaenopsis × singuliflora'' (''P. bellina'' × ''P. sumatrana''; Borneo) *''Phalaenopsis × veitchiana'' (''P. equestris'' × ''P. schilleriana''; Luzon and Leyte - Philippines) [[File:Phalaenopsis Orchid Floral Arrangement.jpg|thumb|Phalaenopsis orchid floral arrangement]] == Intergeneric സങ്കരയിനം== The following [[Taxonomic rank#Names of botanical taxa|nothogenera]] have been established for intergeneric hybrids which include species of ''Phalaenopsis'' as ancestors. * ×''[[Aeridopsis]]'' (''[[Aerides]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Arachnopsis]]'' (''[[Arachnis (plant)|Arachnis]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Asconopsis]]'' (''[[Ascocentrum]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Beardara]]'' (''Ascocentrum'' × ''[[Doritis]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Bogardara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''[[Vanda]]'' × ''[[Vandopsis]]'') * ×''[[Bokchoonara]]'' (''Arachnis'' × ''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Cleisonopsis]]'' (''[[Cleisocentron]]'' × Phalaenopsis) * ×''[[Devereuxara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Diplonopsis]]'' (''[[Diploprora]]'' × ''Phalaenopsis'') [[File:Phalaenopsis Moth Pink Orchids.jpg|right|thumb|200px|Pink phalaenopsis (moth) orchids]] * ×''[[Doriellaopsis]]'' (''Doritis'' × ''[[Kingiella]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Doritaenopsis]]'' (''Doritis'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Dresslerara]]'' (''[[Ascoglossum]]'' × ''Phalaenopsis'' × ''[[Renanthera]]'' ) * ×''[[Edeara]]'' (''Arachnis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera '' × ''Vandopsis'') * ×''[[Ernestara]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Renanthera '' × ''Vandopsis'') * ×''[[Eurynopsis]]'' (''[[Eurychone]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Hagerara]]'' (''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Hausermannara]]'' (''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vandopsis'') * ×''[[Himoriara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''[[Rhynchostylis]]'' × ''Vanda'') * ×''[[Isaoara]]'' (''Aerangis'' × ''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Laycockara]]'' (''Arachnis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vandopsis'') * ×''[[Lichtara]]'' (''Doritis'' × ''[[Gastrochilus]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Luinopsis]]'' (''[[Luisia]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Lutherara]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Renanthera '' × ''Rhynchostylis'' ) * ×''[[Macekara]]'' (''Arachnis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera '' × ''Vanda'' × ''Vandopsis'') * ×''[[Meechaiara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Rhynchostylis'' × ''Vanda'') * ×''[[Moirara]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Renanthera '' × ''Vanda'') * ×''[[Nakagawaara]]'' (''Aerides'' × ''Doritis'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Owensara]]'' (''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'' ) * ×''[[Parnataara]]'' (''Aerides'' × ''Arachnis'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Paulara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera '' × ''Vanda'') * ×''[[Pepeara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'' ) * ×''[[Phalaerianda]]'' (''Aerides'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Phalandopsis]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Vandopsis'') * ×''[[Phalanetia]]'' (''[[Neofinetia]]'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Phaliella]]'' (''Kingiella'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Phalphalaenopsis]]'' (''Phalaenopsis'' × ''[[Paraphalaenopsis]]'' * ×''[[Pooleara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Ascoglossum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'' ) * ×''[[Renanthopsis]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'' ) * ×''[[Rhynchonopsis]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Rhynchostylis'') * ×''[[Rhyndoropsis]]'' (''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Rhynchostylis'') * ×''[[Richardmizutaara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vandopsis'') * ×''[[Roseara]]'' (''Doritis'' × ''Kingiella'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'' ) * ×''[[Sappanara]]'' (''Arachnis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'') * ×''[[Sarconopsis]]'' (''Phalaenopsis'' × ''[[Sarcochilus]]'') * ×''[[Sidranara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'') * ×''[[Sladeara]]'' (''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Sarcochilus'') * ×''[[Stamariaara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Renanthera'' × ''Vanda'') * ×''[[Sutingara]]'' (''Arachnis'' × ''Ascocentrum'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'' × ''Vandopsis'') * ×''[[Trautara]]'' (''Doritis'' × ''Luisia'' × ''Phalaenopsis'') * ×''[[Trevorara]]'' (''Arachnis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Trichonopsis]]'' (''Phalaenopsis'' × ''[[Trichoglottis]]'') * ×''[[Uptonara]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Rhynchostylis '' × ''Sarcochilus'') * ×''[[Vandaenopsis]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Vandewegheara]]'' (''Ascocentrum'' × ''Doritis'' × ''Phalaenopsis'' × ''Vanda'') * ×''[[Yapara]]'' (''Phalaenopsis'' × ''Rhynchostylis '' × ''Vanda'') * ×''[[Yeepengara]]'' (''Aerides'' × ''Phalaenopsis'' × ''Rhynchostylis'' × ''Vanda'') == അവലംബം== {{Reflist}} * [http://www.botanicus.org/title/b11963621 Original publication by Carl Blume in "Bijdragen tot de Flora van Nederlandsch Indië"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109101312/http://www.botanicus.org/title/b11963621 |date=2021-01-09 }} *{{cite journal |author1=Seon Kim |author2=Clifford W. Morden |author3=Yoneo Sagawa |author4=Jae -Young Kim |last-author-amp=yes | title = The Phylogeny of Phalaenopsis Species | journal = Proceedings of NIOC2003, Nagoya, Japan |year = 2003}} * Olaf Gruss & Manfred Wolf - Phalaenopsis ; Edition Ulmer, {{ISBN|3-8001-6551-1}} (in German) * Eric A. Christenson - Phalaenopsis: a Monograph ; {{ISBN|0-88192-494-6}} * Harper, Tom (February 2004). Phalaenopsis Culture: Advice for Growing 20 Species. ''Orchids Magazine'' 73 (2). Delray Beach, FL: American Orchid Society, 2004. * Leroy-Terquem, Gerald and Jean Parisot. 1991. ''Orchids: Care and Cultivation.'' London: Cassel Publishers Ltd. * Schoser, Gustav. 1993. ''Orchid Growing Basics.'' New York: Sterling Publishing Co., Inc. * White, Judy. 1996. ''Taylor’s Guide to Orchids.'' Frances Tenenbaum, Series Editor. New York: Houghton-Mifflin, {{ISBN|0395677262}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons|Phalaenopsis|''Phalaenopsis''}} {{Wikispecies|Phalaenopsis|''Phalaenopsis''}} * [http://www.phals.net/index_e.html ''Phalaenopsis'' orchids : species and primary hybrids] * [http://www.orchid-care-tips.com/phalaenopsis-orchid-care.html ''Phalaenopsis'' orchid care instructions] * [http://www.dmoz.org/Science/Biology/Flora_and_Fauna/Plantae/Magnoliophyta/Liliopsida/Orchidaceae/Phalaenopsis Open Directory Project ''Phalaenopsis'' Category] {{Taxonbar|from=Q133897}} [[വർഗ്ഗം:ഓർക്കിഡുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓർക്കിഡേസീ]] 94fhs1dcfdzq4two7lc91j0feest2fk 0 437313 4643620 2917415 2026-07-04T16:35:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643620 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pipipi}} {{Taxobox | name = പിപിപി | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22705400 |title=''Mohoua novaeseelandiae'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = Pipipi (Brown Creeper) - South Island - New Zealand .jpg | image_width = | image_caption = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Passeriformes]] | familia = [[Pachycephalidae]] | genus = ''[[Mohoua]]'' | species = '''''M. novaeseelandiae''''' | binomial = ''Mohoua novaeseelandiae'' | binomial_authority = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789) | synonyms = ''Finschia novaeseelandiae'' }} '''പിപിപി''' (Maori: pīpipi; <ref name="Gill">Gill, B. J. C., Bell, B. D., Chambers, G. K., Medway, D. G., Palma, R. L., Scofield, R. P., . . . Worthy, T. H. (2010). Checklist of the Birds of New Zealand, Norfolk and Macquarie Islands, and the Ross Dependency, Antarctica (Fourth ed.). Wellington, New Zealand: Te Papa Press.</ref>Mohoua novaeseelandiae)'''ബ്രൌൺ ക്രീപ്പർ''', '''ന്യൂസിലാന്റ് ക്രീപ്പർ,''' അല്ലെങ്കിൽ '''ന്യൂസിലാന്റ് ടിറ്റ്മൗസ്'''' <ref> Higgins, P. J., & Peter, J. M. (Eds.). (2002). Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds (Vol. 6). Melbourne: Oxford University Press. </ref>എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പിപിപി [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡിലെ]] തെക്കൻ ദ്വീപിലെ തദ്ദേശീയ [[പാസെറൈൻ]] (ചേക്കയിരിക്കുന്ന) പക്ഷിയാണ്. [[കീടഭോജി]]കളായ ഇവ വൃക്ഷങ്ങളിലെ ശാഖകളിൽ നിന്നും ഇലകളിൽ നിന്നും പ്രാണികൾ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ആഹാര സമയത്ത് തലകീഴായി തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ കാലുകളും പാദങ്ങളും ഇവയ്ക്കുണ്ട്. <ref name="Moa">Worthy, Trevor H., & Holdaway, Richard N. (2002) ''The Lost World of the Moa'', Indiana University Press:Bloomington, {{ISBN|0-253-34034-9}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist|2}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=11117594 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304070231/http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=11117594 |date=2016-03-04 }} {{Birds of New Zealand}} [[വർഗ്ഗം:പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ന്യൂസിലാൻഡിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാസെറിഫോമേസ്]] sg5aafuwux7uxj9ecf8x2t6i8wo5vie 0 440754 4643668 4546181 2026-07-04T17:27:48Z Malikaveedu 16584 4643668 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = രവികുമാർ | birth_date = {{Birth date|1954|3|1|df=yes}} | birth_place = [[Thrissur district|Thrissur]], [[Kerala]], India | death_date = {{Death date and age|2025|4|4|1954|3|1|df=yes}} | death_place = [[Chennai]], [[Tamil Nadu]], India | occupation = Actor | notable_works = അവളുടെ രാവുകൾ, അങ്ങാടി, ലിസ, ഈ മനോഹര തീരം, ശക്തി | spouse = സുമിത്ര | children = 2 | years_active = 1968–2024 }} '''രവികുമാർ''' '''(1954- 2025)''' [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] സ്വദേശിയായ ഒരു മലയാള സിനിമാ നടനാണ്. ഏകദേശം 100-ലധികം മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും നിരവധി തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിലും ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. 1970കളിലും 1980കളിലും മുൻനിര നായകനായിരുന്ന അദ്ദേഹം വില്ലൻ വേഷങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്ത് ജനശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/04/04/actor-ravi-kumar-passes-away.html നടൻ രവികുമാർ അന്തരിച്ചു]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/actor-ravikumar-malayalam-movies-1.10484855 എൻ സ്വരം പൂവിടും ഗാനമെ...]</ref><ref>[https://www.deshabhimani.com/cinema/news_67/actor-ravikumar-passes-away-in-chennai-42293 മലയാളത്തിലെ വില്ലനും പ്രണയനായകനും]</ref><ref>[https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1511457&u=news-1511457 രവികുമാർ വിടവാങ്ങി]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2025/04/05/k-madhu-remembering-ravikumar.html സിബിഐ 5 അവസാന സിനിമ]</ref><ref>[https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1511191&u=why-ravi-kumar-suddenly-disappeared-from-acting-in-eightees മലയാളസിനിമ മറന്ന്കളഞ്ഞ രവികുമാർ]</ref> == ജീവിതരേഖ== തൃശൂർ സ്വദേശികളായ കെ.എം.കെ.മേനോന്റെയും ആർ.ഭാരതിയുടെയും മകനായ രവികുമാർ 1954 ൽ ചെന്നൈയിൽ ആണ് ജനിച്ചത്. വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ സിനിമാ ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചു. മലയാളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ ഉദയാസ്റ്റുഡിയോയും , മെറിലാൻഡ്സ്റ്റുഡിയോയും  ഉദയം കൊള്ളുന്നതിനും മുമ്പേ മലയാള ചലച്ചിത്രലോകത്ത് സ്വന്തമായി സ്റ്റുഡിയോ സ്ഥാപിച്ച വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് കെ.എം.കെ മനോൻ. തിരുവനന്തപുരത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണ എന്ന പേരിൽ അദ്ദേഹം ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. നടിയും [[ദിവ്യദർശനം|ദിവ്യ ദർശനം]] ഉൾപ്പടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങളുടെ നിർമ്മാതാവുമായിരുന്നു അദേഹത്തിന്റെ അമ്മ ഭാരതി. [[മുറപ്പെണ്ണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ അമ്മ ഭാരതി ഒരു പ്രധാന വേഷവും ചെയ്തിരുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് [[പി. ഭാസ്കരൻ|പി.ഭാസ്‌കരന്റെ]] ലക്ഷപ്രഭു എന്ന സിനിമയിൽ ബാലതാരമായി. മധുവിനെ നായകനാക്കി [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1976-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'അമ്മ' എന്ന ചിത്രമാണ് രവികുമാറിനെ മലയാളത്തിൽ ശ്രദ്ധേയനാക്കിയത്. പ്രശസ്ത സംഗീത സംവിധായകനായ [[രവീന്ദ്രൻ|രവീന്ദ്രനാണ്]] മലയാളത്തിൽ രവികുമാറിനായി സ്ഥിരം ഡബ്ബ് ചെയ്തിരുന്നത്. ശ്രീനിവാസ കല്യാണം (1981), ദശാവതാരം (1976) തുടങ്ങിയ തമിഴ് ഭക്തിസിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചതിന്റെ പേരിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. 1974 ൽ [[സ്വാതി നാച്ചത്തിറം]] എന്ന തമിഴ് സിനിമയിൽ ഉദയ ചന്ദ്രികയോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. രവികുമാർ ഫിലിംസിന്റെ ബാനറിൽ പിതാവ് നിർമ്മിച്ച [[ഉല്ലാസയാത്ര (ചലച്ചിത്രം)|ഉല്ലാസയാത്ര]] എന്ന സിനിമയിലാണ് ആദ്യം നായകനായി അഭിനയിച്ചത്. [[ഐ.വി. ശശി|ഐ.വി. ശശിയുടെ]] സംവിധാനത്തിൽ 1980-ൽ പുറത്തിറങ്ങി [[ജയൻ]] നായകനായി അഭിനയിച്ച [[അങ്ങാടി (ചലച്ചിത്രം)|അങ്ങാടിയിലെ]] വില്ലൻ വളരെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[അലാവുദ്ദീനും അത്ഭുതവിളക്കും]], [[നീലത്താമര (1979 ലെ ചലച്ചിത്രം)|നീലത്താമര]], [[അവളുടെ രാവുകൾ]], അങ്ങാടി, സ്ഫോടനം, ടൈഗർ സലീം, അമർഷം , ലിസ, മദ്രാസിലെ മോൻ, കൊടുങ്കാറ്റ്, സൈന്യം, കള്ളനും പൊലീസും തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷമിട്ടു. അവസാനകാലത്ത് മോഹൻലാൽ നായകനായ ആറാട്ട് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. സിബിഐ 5 എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് അവസാനമായി വേഷമിട്ടത്. 1967-ൽ ഇന്ദുലേഖ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. എം. കൃഷ്ണൻ നായർആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത് 1976-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'അമ്മ' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മലയാളത്തിൽ ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടി ഐ. വി. ശശിയുമായി കൂട്ട് ചേർന്നതോടെയാണ് രവിയുടെ രാശി തെളിഞ്ഞത് . അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത അവളുടെ രാവുകൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ ശശി ഒരുക്കിയ പല ചിത്രങ്ങളിലും രവി ചെറു വേഷങ്ങള് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. രവികുമാറിൻ്റെ തമിഴിലെ അരങ്ങേറ്റ ചിത്രം കെ ബാലചന്ദർ സംവിധാനം ചെയ്ത അവർകൾ(1977) ആയിരുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[രജിനികാന്ത്|രജനികാന്ത്]], കമൽഹാസൻ, സുജാത എന്നിവരോടൊപ്പമാണ് അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചത്. നടി സുമിത്രയെ വിവാഹം കഴിച്ചെങ്കിലും ദാമ്പത്യ ജീവിതം അധികനാൾ നീണ്ടുനിന്നില്ല . അഭിനയ രംഗത്ത നിന്ന് കുറച്ച്‌ കാലം ഇടവേള എടുത്ത അദ്ദേഹം പിന്നീട് തമിഴ്‌ സീരിയലുകളിലുംലൂടെ അഭിനയ രംഗത്ത്‌ തിരിച്ചു വന്നു. കല്പനയാണ് ഭാര്യ. വസന്ത് എന്ന ഒരു മകനുണ്ട്. == മരണം == വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2025 ഏപ്രിൽ നാലിന് അന്തരിച്ചു. == സിനിമകൾ == === മലയാളം === {{Div col|colwidth=22em}} * അഗ്രഹാരം (2001) * [[നിശാസുരഭികൾ]] (1999) * [[സൈന്യം]] (1994) * [[കള്ളനും പോലീസും]] (1992) * [[ആറ്റിനക്കരെ]] (1989) * [[അജന്ത (1987 film)|അജന്ത]] (1987) * [[സുരഭീ യാമങ്ങൾ]] (1984) * [[ഉമാനിലയം]] (1984) * [[Thavalam (1983 film)|താവളം]] (1983)...മോഹൻ * [[കൊടുങ്കാറ്റ്]] (1983) * [[ചിലന്തിവല]] (1982) * [[കർത്തവ്യം]] (1982) .... കൃഷ്ണകുമാർ * [[നാഗമഠത്ത് തമ്പുരാട്ടി]] (1982) .... വീരഭദ്രൻ * [[ജംബുലിംഗം]] (1982) * [[Drohi (1982 film)|ദ്രോഹി]] (1982) * [[സൂര്യൻ]] (1982) * [[മാറ്റുവിൻ ചട്ടങ്ങളെ]] (1982)(ഹിന്ദിയിൽ അന്ധാ കാനൂൻ എന്ന പേരിൽ പുനഃർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു) * [[മദ്രാസിലെ മോൻ]] (1982) * [[രക്തസാക്ഷി]] (1982) * [[അങ്കച്ചമയം]] (1982) * [[വേലിയേറ്റം]] (1981) .... രവി * [[ഗർജ്ജനം]] (1981) * [[സ്ഫോടനം]] (1981) * [[ഒരിക്കൽക്കൂടി]] (1981) .... ദാസ് * [[ചൂതാട്ടം]] (1981) * [[നിഴൽ യുദ്ധം]] (1981) * [[Saahasam (1981 film)|സാഹസം]] (1981) * [[ആഗമനം]] (1980) * [[അശ്വരഥം]] (1980) ..... ഗോപി * [[കാന്തവലയം]] (1980) ..... ശ്യാം * [[പ്രകടനം]] (1980) .... ദേവൻ * [[അമ്മയും മകളും]] (1980) ..... രവി * [[സ്വത്ത്]] (1980) ..... സുന്ദരേശൻ * [[തീക്കടൽ]] (1980).... ഡോ. പ്രസന്നൻ * [[തീനാളങ്ങൾ]] (1980).... ബാബു * [[ചോര ചുവന്ന ചോര]] (1980) * [[ഹൃദയം പാടുന്നു]] (1980) * [[രജനീഗന്ധി]] (1980) * [[ഇവർ]] (1980) * [[Angadi (film)|അങ്ങാടി]] (1980) ...... ബിജു * [[ശിശിരത്തിൽ ഒരു വസന്തം]] (1980) * [[പപ്പു]] (1980) * [[തിരയും തീരവും]] (1980) * [[Sakthi (1980 film)|ശക്തി]] (1980) ..... വിനോദ് * [[Puzha (film)|പുഴ]] (1980) * [[സർപ്പം]] (1979) ..... ഷംസുദ്ദീൻ * [[ഏഴാം കടലിനക്കരെ]] (1979).... ചന്ദ്രൻ * [[പുഷ്യരാഗം]] (1979) * [[അനുപല്ലവി]] (1979) ..... രാജൻ * [[അലാവുദ്ദീനും അത്ഭുതവിളക്കും]] (1979) * [[Jimmy (1979 film)|ജിമ്മി]] (1979) .... ആന്റണി * [[കൌമാരപ്രായം]] (1979) * [[Neelathamara (1979 film)|നീലത്താമര]] (1979 film) * [[ഒറ്റപ്പട്ടവർ]] (1979) * [[അജ്ഞാത തീരങ്ങൾ]] (1979) * [[കതിർമണ്ഡപം]] (1979) * [[തിരനോട്ടം]] (1978) * [[Black Belt (1978 film)|ബ്ലാക്ക്ബൽറ്റ്]] (1978) * [[ടൈഗർ സലീം]] (1978) * [[അവൾ കണ്ട ലോകം]] (1978) * [[ആൾമാറാട്ടം]] (1978) * [[ഈ മനോഹരതീരം]] (1978).... വേണുഗോപാൽ * [[അമർഷം]] (1978) * [[Lisa (1978 film)|ലിസ]] (1978) * [[പടക്കുതിര]] (1978) * [[അവളുടെ രാവുകൾ]] (1978) ..... ബാബു * [[മറ്റൊരു കർണ്ണൻ]] (1978) * [[ഏതോ ഒരു സ്വപ്നം]] (1978) ..... കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ * [[പോക്കറ്റടിക്കാരി]] (1978) * [[മധുരിക്കുന്ന രാത്രി]] (1978) * [[അടവുകൾ പതിനെട്ട്]] (1978) * [[ആനയും അമ്പാരിയും]] (1978) * [[നിനക്കു ഞാനും എനിക്കു നീയും]] (1978) * [[തച്ചോളി അമ്പു]] (1978) ..... ബാപ്പുട്ടി * [[സമുദ്രം]] (1977) ..... മോഹൻ * [[അംഗീകാരം]] (1977)..... പ്രസാദ് * [[പട്ടാളം ജാനകി]] (1977) * [[മധുരസ്വപ്നം]] (1977) * [[ആ നിമിഷം]] (1977) * [[അഭിനിവേശം]] (1977).... ബാബു * [[ആനന്ദം പരമാനന്ദം]] (1977) * [[യത്തീം]] (1977) .... സിദ്ദീഖ് * [[ഇന്നലെ ഇന്ന്]] (1977) * [[ശ്രീമുരുകൻ]] (1977) * [[ആശീർവാദം]] (1977) * [[Amma(1976 film)|അമ്മ]] (1976) ..... രാജൻ * [[Abhinandanam (1976 film)|അഭിനന്ദനം]] (1976) .... രവി * [[അയൽക്കാരി]] (1976)..... മോഹനൻ * [[റോമിയോ]] (1976) * [[നീലസാരി]] (1976) * [[ഉല്ലാസയാത്ര]] (1975) * [[ലക്ഷപ്രഭു]] (1968) * [[ഇന്ദുലേഖ]] (1967){{div col end}} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] 9m52crky6uo5pqj297sxewj9qx33o0t 0 455458 4643688 4286421 2026-07-04T21:04:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643688 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Fan print with two bugaku dancers}} {{Infobox artwork | title = ''Fan Print with two Bugaku Dancers'' | image_file = Fan Print with two Bugaku Dancers (Utagawa Kunisada).jpg | image_size = 220px | caption = ''Fan Print with two Bugaku Dancers'', Utagawa Kunisada (Toyokuni III) | painting_alignment = right | other_language_1 = | artist = Utagawa Kunisada (Toyokuni III) | year = mid 1820s - 1844 | type = [[ukiyo-e]] woodblock print | height_metric = | width_metric = | height_imperial = | width_imperial = | dimensions = | condition = not on display | city = Toronto | museum = Royal Ontario Museum | accession = 926.18.1015 | owner = Royal Ontario Museum }} 1820-നും 1844-നും ഇടക്കുള്ള ഒരു ഉക്കിയോ-ഇ വുഡ്ബ്ലോക്ക് പ്രിന്റ് ആണ് '''ഫാൻ പ്രിൻറ് വിത്ത് റ്റു ബുഗാകോ ഡാൻസേഴ്സ്.''' ടോയ്ക്കോനി III എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന എഡോ കാലഘട്ടത്തിലെ കലാകാരൻ [[Utagawa Kunisada|ഉടാഗോവ കുനിസദ]]യുടേതാണ് ഈ കലാസൃഷ്ടി. ഈ അച്ചടി uchiwa-e (ഫാൻ പ്രിന്റ്), ഐസുരി-ഇ (മോണോക്രോമറ്റിക് നീല പ്രിന്റ്) എന്നിവയ്ക്ക് ഉദാഹരണമാണ്. ഈ കലാസൃഷ്ടി. [[കാനഡ]]യിലുള്ള [[Royal Ontario Museum|റോയൽ ഒന്റാറിയ മ്യൂസിയത്തിൽ]] ജപ്പാനിലെ [[Norihito, Prince Takamado|തകമോഡോ ഗാലറിയുടെ]] സ്ഥിരം ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. == ഉച്ചിവ-ഇ == ഉച്ചിവ (団 扇) നോൺ ഫോൾഡിംഗ്, ഫ്ലാറ്റ്, ഓവൽ ഫാനുകൾ ആണ്. സുഷി തയ്യാറാക്കാൻ അരിയുടെ തണുപ്പിനും നൃത്ത പരിപാടികളിലും ഒരു തണുപ്പിക്കൽ ഉപകരണമായും അവർ ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചരിത്രപരമായി, ഉച്ചിവ പ്രധാനമായും സ്ത്രീകൾക്കുവേണ്ടിയുള്ളതായി കരുതിയിരുന്നു. പുരുഷന്മാർ സാധാരണ വഹിക്കുന്ന ഫോൾഡിംഗ് ഫാനുകളെ ഒഗി(扇) suehiro (末 広) അല്ലെങ്കിൽ sensu (扇子) എന്നറിയപ്പെടുന്നു,<ref name="Salter 2006, 25">Salter 2006, 25</ref><ref>{{cite web|url=http://www.csse.monash.edu.au/~jwb/cgi-bin/wwwjdic.cgi?1F |accessdate=August 5, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728130955/http://www.csse.monash.edu.au/~jwb/cgi-bin/wwwjdic.cgi?1F |archivedate=July 28, 2013 }}</ref> വേനൽക്കാലവുമായി അവ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പരമ്പരാഗതമായി അവ വേനൽ മാസങ്ങളിൽ മാത്രം വിറ്റഴിച്ചു,<ref name="Salter 2006, 25"/> == ബൊക്കാഷി == മൊണാക്രൊമാറ്റിക് ഐസുരി-ഇയിലെ വർണ്ണ വ്യതിയാനത്തിന്റെ അഭാവം കാരണം, ചിത്രത്തിലെ ഗഹനത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് എഡോ കലാകാരന്മാർ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പരീക്ഷിച്ചുതുടങ്ങി.<ref> Marks 2010, 14 </ref>ഇത് ബോകാഷി വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ സഹായിച്ചു. ഒരു അച്ചടി സാങ്കേതികതയിൽ ഒരു ഇമേജിനുള്ളിൽ വ്യത്യസ്ത വർണ്ണ ടോണുകളുടെ ഉത്പാദനവും മിശ്രണവും നടത്തി.<ref> Harris 2010, 106 </ref> ഒരു Hak ബ്രഷ് ഉപയോഗിച്ച് വുഡ്ബ്ളോക്കിലേയ്ക്ക് പിഗ്മെന്റ് മിശ്രിതങ്ങൾ, ജലം, എന്നിവ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതികളിലൂടെയാണ് ഇത് സാധ്യമാകുന്നത്.<ref>Harris 2010, 31</ref>ഷേഡിംഗിൻറെയും, ടോണാലിറ്റിയുടെയും സവിശേഷത കൊണ്ട് ഒറ്റ നിറത്തിലുള്ള പ്രിന്റ് ലഭിക്കുന്നു. ആകാശത്തിൻറെയും ജലത്തിൻറെയും ചിത്രീകരണത്തിന് ഇത് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref>Faulkner 1991, 29</ref> == ഉടാഗോവ കുനിയാസദ == ഉടാഗോവ കൊനിയാസദ (歌 川 国 貞) 1786-ൽ [[എഡോ]]യിലെ ഇന്നത്തെ [[ടോകിയോ]]വിലെ ഹോണ്ടോ ജില്ലയിൽ ഒരു [[ഫെറി]] സർവീസ് ഉടമകളുടെ സമ്പന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. <ref name="Marks 2010, 120">Marks 2010, 120</ref>1807-ൽ പ്രശസ്തരായ ഉടാഗാവ സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്ടിസ്റ്റുകളുടെ തലവനായ [[Toyokuni I|ടോയോകുനി I]] ൻറെ അപ്രൻറീസായി അദ്ദേഹം പരിശീലനം തുടങ്ങി. ==അവലംബം== * Bell, David. ''Ukiyo-e Explained''. Kent, U.K.: Global Oriental, 2004. * Calza, Gian Carlo. ''Ukiyo-e''. New York: Phaidon Press Ltd., 2003. * Faulkner, Rupert. ''Masterpieces of Japanese Prints: Ukiyo-e from the Victoria and Albert Museum.'' Tokyo: Kodansha International Ltd., 1991. * Graebner, Horst. "Utagawa Kunisada (Toyokuni III) Signatures and Seals." ''The Utagawa Kunisada (Toyokuni III) Project''<ref>{{cite web |author= |url=http://www.kunisada.de/Liste/kunisada-signature-seal.html |title=Utagawa Kunisada (Toyokuni III) signatures and seals |publisher=Kunisada.de |date= |accessdate=2015-02-21 |archive-date=2015-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150301145807/http://www.kunisada.de/Liste/kunisada-signature-seal.html |url-status=dead }}</ref> * Harris, Frederick. ''Ukiyo-e: The Art of the Japanese Print''. Tokyo: Tuttle, 2010. * Hillier, J. ''Japanese Colour Prints''. New York: Phaidon Press, 1991. * Japan Arts Council. "人物履歴：[初代] 歌川 国貞. (Jinbutsu rireki: [sho dai] Utagawa Kunisada).<ref>{{cite web |url=http://www2.ntj.jac.go.jp/dglib/plays/view_person_rireki.do;jsessionid=B203454B9D8C64AAC1CFB6E294825883?rid=5000082&pid=2&division=search |title=人物履歴｜文化デジタルライブラリー |publisher=.ntj.jac.go.jp |date= |accessdate=2015-02-21 |archive-date=2015-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150221150159/http://www2.ntj.jac.go.jp/dglib/plays/view_person_rireki.do;jsessionid=B203454B9D8C64AAC1CFB6E294825883?rid=5000082&pid=2&division=search |url-status=dead }}</ref> * Japanese Architecture and Art Net Users System (JAANUS). "Aizuri　藍摺."<ref>{{cite web|author= |url=http://www.aisf.or.jp/~jaanus/deta/a/aizuri.htm |title=JAANUS / aizuri 藍摺 |publisher=Aisf.or.jp |date= |accessdate=2015-02-21|language=ja}}</ref> * Jesse, Bernd. "The Golden Age of the Utagawa School: Utagawa Kunisada and Utagawa Kuniyoshi." In ''Samurai Stars of the Stage and Beautiful Women: Kunisada and Kuniyoshi Masters of the Color Woodblock Print'', edited by Stiftung Museum Kunstpalat, Gunda Luyken and Beat Wismer, 93-101. Düsseldorf: Hatje Cantz Verlag, 2012. * Lane, Richard. ''Images from the Floating World: The Japanese Print''. New York: Konecky & Konecky, 1978. * The Lavenberg Collection of Japanese Prints. "Utagawa Kunisada I (1786–1865)."<ref>{{cite web|url=http://www.myjapanesehanga.com/home/artists/utagawa-kunisada-i-1786-1864 |title=Utagawa Kunisada I (1786–1865) - The Lavenberg Collection of Japanese Prints |publisher=Myjapanesehanga.com |date= |accessdate=2015-02-21}}</ref> * Marks, Andreas. ''Japanese Woodblock Prints: Artists, Publishers and Masterworks 1680-1900''. Tokyo: Tuttle, 2010. * Munsterberg, Hugo. ''The Japanese Print: A Historical Guide''. New York: Weatherhill, 1998. * Salter, Rebecca. ''Japanese Popular Prints: From Votive Strips to Playing Cards.'' London: A & C Black, 2006. * Waterhouse, David. ''Images of Eighteenth-century Japan: Ukiyoe Prints from the Sir Edmund Walker Collection''. Toronto: Royal Ontario Museum, 1975. ==കുറിപ്പുകൾ== {{Reflist|colwidth=30em}} {{Commons category|Utagawa Kunisada}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://www.rom.on.ca/en/exhibitions-galleries/galleries/world-cultures/prince-takamado-gallery-japan Webpage for the ROM's Price Takamado Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230116093007/https://www.rom.on.ca/en/exhibitions-galleries/galleries/world-cultures/prince-takamado-gallery-japan |date=2023-01-16 }} * [http://www.kunisada.de/ The Utagawa Kunisada Project Vast repository of information about Kunisada's works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020152625/https://kunisada.de/ |date=2022-10-20 }} dcpej8rhxid9ykbw8w6qcigpfqbk9v4 0 462685 4643748 4571647 2026-07-05T08:17:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643748 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = മാളവന | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[പറവൂർ താലൂക്ക്|നോർത്ത് പറവൂർ]] | image_caption = | image_skyline = | settlement_type = ഗ്രാമം | coordinates = {{coord|10.171157|76.25676|type:city_region:IN-KL|display=inline}} | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം]] | utc_offset = +5:30 | postal_code = 683594 | postal_code_type = [[പിൻകോഡ്]] | subdivision_type4 = [[പഞ്ചായത്ത്]] | subdivision_name4 = [[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുത്തൻവേലിക്കര]] | demographics_type2 = ഭാഷകൾ | demographics2_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics2_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics2_title2 = പ്രാദേശികം | demographics2_info2 = മലയാളം }} കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] പറവൂർ താലൂക്കിലെ [[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുത്തൻവേലിക്കര പഞ്ചായത്തിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രദേശമാണ് '''മാളവന'''. == പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ == * മാളവന പാറ * മാളവന ഫെറി <ref>{{Cite web|url=https://www.azhimukham.com/musiris-heritage-project-president-pranab-kumar-mukherjee-j-binduraj/|title=മുസിരിസ്; ചരിത്രത്തിന്റെ സ്മാരകശിലകൾ|access-date=2019-01-28|date=2016-03-02|website=Azhimukham|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ആരാധനാലയങ്ങൾ == * മാളവന ശിവക്ഷേത്രം * സെന്റ് ജോർജ്ജ് പള്ളി <ref>{{Cite web|url=http://keralasabha.net/?p=1353|title=എന്നും വിശ്വാസത്തിന്റെ ‘പുത്തൻവേലിക്കര’ - keralasabha.net|access-date=2019-01-28|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://irinjalakudadiocese.com/wp-content/uploads/2018/09/parpd120.pdf|title=സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇടവക|access-date=2019-01-28|last=|first=|date=|website=|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221153414/https://irinjalakudadiocese.com/wp-content/uploads/2018/09/parpd120.pdf|archive-date=2019-12-21|dead-url=|url-status=dead}}</ref> == വിദ്യാലയങ്ങൾ == * സർക്കാർ എൽ.പി.സ്കൂൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/ernakulam/malayalam-news/paravoor-1.1507317|title=മാളവന എൽ.പി. സ്‌കൂളിൽ കളിച്ചുരസിക്കാൻ പാർക്ക്|access-date=2019-01-28|last=|first=|date=|website=Mathrubhumi|publisher=|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221185939/https://www.mathrubhumi.com/ernakulam/malayalam-news/paravoor-1.1507317|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://keralanews.gov.in/index.php/erk/15814-2018-08-13-11-58-19|title=ജയസൂര്യ ദുരിതാശ്വാസ ക്യാമ്പുകൾ സന്ദർശിച്ചു|access-date=2019-01-28|last=|first=|date=|website=keralanews.gov.in|publisher=|language=en-gb}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ചാരിറ്റി കോൺവെന്റ് <ref>{{Cite web|url=https://localnews.manoramaonline.com/ernakulam/local-news/2017/11/14/ep-ee-thiruvathira-kali-15-11-2017.html|title=ഓർമകളിൽ ചാച്ചാജി; നാടെങ്ങും ശിശുദിനാഘോഷം|access-date=2019-01-28|last=|first=|date=|website=ManoramaOnline|publisher=}}</ref> * എളന്തിക്കര ഹൈസ്കൂൾ == റോ‌ഡുകൾ == എളന്തിക്കര റോഡ് == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] m56pahpjx3gilql4ktlkx2u8lu1hj9i 0 466674 4643675 4631940 2026-07-04T18:54:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643675 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = പൊന്നമ്മ ബാബു | image = | caption = | birth_date = {{birth-date and age|26 January 1964}} | birth_place = ഭരണങ്ങാനം<ref>{{Cite web |url=http://beta.mangalam.com/mangalam-varika/54674 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-01 |archive-date=2013-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130622021816/http://beta.mangalam.com/mangalam-varika/54674 |url-status=dead }}</ref> | death_date = | death_place = | children = ദീപ്തി നിർമ്മല (Poby), Mathew Damien(Bibin),Pinky Alphonsa | occupation = നടി | image_size = | parents = മത്തായി, അച്ഛാമ്മ | spouse(s) = ബാബു | years_active = 1996–present }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമ]]<nowiki/>യിലെ മികച്ച അഭിനയത്തിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ [[അഭിനേതാവ്|ചലച്ചിത്ര നടി]] ആണ് '''പൊന്നമ്മ ബാബു.''' 300-ലധികം ചലചിത്രങ്ങളിലും ടി.വി. സീരിയലുകളിലും കോമഡി ഷോകളിലും അഭിനയിച്ചു. ഹാസ്യ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ കചലചിത്ര ലോകത്ത് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയയായി. 1996 ൽ ''പടനായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് പൊന്നമ്മ ബാബു ചലചിത്ര ലോകത്ത്'' അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[പാലാ|പാലായി]]<nowiki/>ൽ [[ഭരണങ്ങാനം|ഭരണങ്ങാനത്ത്]] മത്തായിയുടെയും അച്ഛമ്മയുടെയും നാലു കുട്ടികളിൽ മൂത്ത മകളായിരുന്നു പൊന്നമ്മ. [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] സെന്റ് ജോർജ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. 1996ൽ പടനായകൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അവർ ചലചിത്ര ലോകത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. <ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/cinema/interviews/141744 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-01 |archive-date=2014-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140131202519/http://www.mangalam.com/cinema/interviews/141744 |url-status=dead }}</ref> സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ പൂഞ്ഞാർ, നൃത്താഭവൻ ബാലൈസംഘിൽ ചേർന്ന അവർ പിന്നീട് ഏറ്റുമാനൂർ സുരബില നാടക ട്രൂപ്പിലെ അംഗമായി. <ref> http://www.marunadanmalayali.com/cinema/celluloid/life-story-of-ponnamma-babu-5191 </ref> സുരഭില നാടക ട്രൂപ്പിന്റെ ഉടമയായ ബാബുവിനൊപ്പം പ്രണയത്തിലാവുകയും അവർ പിന്നീട് വിവാഹിതരാവുകയും ചെയ്തു. ഇവർക്ക് മൂന്ന് മക്കളുണ്ട്, ദീപ്തി നിർമ്മലയും പിങ്കിയുമാണ് അവരുടെ രണ്ട് പെൺമക്കൾ. മാത്യു ഡാമിയൻ (ബിബിൻ)ആണ് അവരുടെ മകൻ. പൊന്നമ്മയുടെ മകൾ ''പിങ്കി നക്ഷത്രങ്ങൾ'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഒരു പുതുമുഖ ''നായികയാകാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്.'' 2014ൽ പിങ്കി അഭിനയിച്ച മി. ''പവനായി 99.99'' ആദ്യചിത്രമായിരുന്നു എങ്കിലും അത് ഉതുവരെയും റിലീസ് ചെയ്തിട്ടില്ല. <ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/cinema/interviews/141744 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-01 |archive-date=2014-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140131202519/http://www.mangalam.com/cinema/interviews/141744 |url-status=dead }}</ref> == സിനിമകൾ == മുന്നൂറോളം സിനിമകളിൽ പൊന്നമ്മ അഭിനയിച്ചിണ്ടുണ്ട്{{Div col|colwidth=30em}} # ഫാൻസ് ഡ്രസ് # മ്യാവു മ്യാവു കരിമ്പൂച്ച # അയ്യർ ഇൻ പാകിസ്താൻ # അവർ ഇരുവരും # ബാഡ് ബോയ്സ് # സ്റ്റുുഡൻസ് # പാരിസ് പയ്യൻസ് # ചെറുക്കനും പെണ്ണും # മി. പവനായി 99.99 # ഒരവസരം # സ്നേഹപൂർവ്വം # നട്ടുച്ചനേരം എങ്ങും കുൂരിരുട്ട് # ഒരു കൊച്ചു ഗ്രമത്തിൽ ഒരു സുന്ദരി # [[ചാലക്കുടിക്കാരൻ ചങ്ങാതി]] (2018) .... ശാരദ # [[ഒരു കുട്ടനാടൻ ബ്ലോഗ്]] (2018) .... ശാരദ # [[ലാഫിങ് ഹൗസ് ഇൻ ഗാന്ധി നഗർ]] (2018) # [[എന്നാലും ശരത്ത്..?]] (2018) .... ശരത്തിൻെറ അമ്മ # [[ഒരു ബോംബ് കഥ]] (2018) .... ജോസഫിൻെറ ഭാര്യ # [[നാം (2018 film)| നാം]] (2018) .... മോളി ജോൺ # [[വിഗതകുമാരൻ]] (2018) # [[മാസ്റ്റർ പീസ് (2017 film)മാസ്റ്റർ പീസ്|മാസ്റ്റർ പീസ് (2017 film)മാസ്റ്റർ പീസ്]] (2017) .... സി. ജസീന്ത # [[ഹണ് ബീ 2.5]](2017) # [[ബഷീറിൻെറ പ്രമലേഖനം]] (2017) .... # [[പുണ്യളൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്]] (2017) .... ഉഷ തെങ്ങിൻചോട് # പ്രേതമുണ്ട് സൂക്ഷിക്കുക (2017) .... # [[അച്ചായൻസ്]] (2017) .... ടോണിയുടെ അമ്മ # [[ഹണി ബീ 2]] (2017) ... ഫെർണോയുടെ അമ്മ # ഹലോ ദുബായ്ക്കാരൻ (2017) # പോപ്കോൺ (2016) ... ജാനകി # [[പാ വ]] (2016) ... തെയ്യാമ്മ # [[ജാലം (film)| ജാലം]] (2016) ... # [[അന്യർക്കു പ്രവേശനമില്ല]] (2016) ... മറിയ # [[പുതിയ നിയമം]] (2016) ... അനുരാധ # [[അമർ അക്ബർ അന്തോണി (2015 film)| അമർ അക്ബർ അന്തോണി]] (2015) ... ഗൗരിയുടെ അമ്മ # വണ്ടർഫുൾ ജേർണി (2015) ... # 3 വിക്കറ്റ് 365 റൺസ് (2015) ... # [[Iഇവൻ മര്യദരാമൻ]] (2015) .... ജയഭാരതി # സിക്സ് (2015) ... # ജസ്റ്റ് മാരിഡ് (2015) # ഉത്തര ചെമ്മീൻ (2015) .... # [[കസിൻസ് (2014 film)| Cousins]] (2014) ... പോളിയുടെ അമ്മ # കുരുത്തംകെട്ടവൻ (2014) ... # നക്ഷര്രങ്ങൾ (2014) ... # [[അവതാരം (2014 Malayalam film)| അവതാരം]] (2014) ... മണിമേഘയുടെ അമ്മായി # ഞാനാണു പാർട്ടി (2014) ... # [[പോളിടെക്നിക് (film)| പോളിടെക്നിക്]] (2014) ... ആരോഗ്യ ജീവനക്കാരി # ഓൺ ദ വേ (2014) ... # [[സലാം കാശ്മീർ]] (2014) ... # [[പുണ്യാളൻ അഗർ ബഗ്ത്തീസ്]] (2013) ... ഉഷ # [[നാടോടിമന്നൻ]] (2013) ... മന്ത്രിയുടെ ഭാര്യ # മലയാളനാട് (2013) ... # [[കുട്ടൂം കോലും]] (2013) ... കൈമളുടെ ഭാര്യ # [[സക്കറിയയുടെ ഗർഭിണികൾ]] (2013) ... # [[ഹോട്ടൽ കാലിഫോർണിയ (2013 film)| ഹോട്ടൽ കാലിഫോർണിയ]] (2013) ... # [[ശ്രംഗാരവേലൻ]] (2013) ... ഐശ്വര്യ റാണി # [[പുള്ളിപുലികളും ആട്ടിൻകുട്ടിയും]](2013) ... ശോശാമ്മ # ഗുഡ് ഇന്ത്യ(2013) # ബ്ലാക്ക്ബെറി(2013) # [[ഇമ്മാനുവൽ (film)| ഇമ്മാനുവൽl]] (2013) ... ചണ്ടിയുടെ ഭാര്യ # [[റൊമാൻസ് (2013 film)| റൊമാൻസ് ]](2013) ... മാത്തുക്കുട്ടിയുടെ അമ്മ # [[ഹണി ബീ (film)| ഹണി ബീ]] (2013) ... ഫെർണോയുടെ അമ്മ # [[ഹൺഡ്രഡ് ആൻ‍്‍‍ഡ് വൺ വെഡിംങ്ങ്]] (2012) ... വധു # [[അജന്ത(2012 film)| അജന്ത]] (2012) # [[ചേട്ടായീസ്]](2012) ... ഫ്ലാറ്റിലെ താമസക്കാരി # [[റൺ ബേബി റൺ (2012 film)|റൺ ബേബി റൺ]] (2012) ... ബെന്നിയുടെ അമ്മ # [[നോട്ടി പ്രൊഫസർ] (2012) ... കാർത്തികയുടെ അമ്മ # [[ട്രിവാൻഡ്രം ലോഡ്ജ്]] (2012) ... സ്കൂൾ പ്രിൻസിപ്പാൾ # [[താപ്പാന]] (2012) ... അന്നമ്മ # [[ഗൃഹനാഥൻ]] (2012) ... # [[തനിച്ചല്ല ‍ഞാൻ]] (2012) ... # [[മി. മുരുകൻ‍]] (2012) ... ക്ലബ് മെമ്പർ # [[മായാമോഹിനി]] (2012) ... ഡോ. സൂസന്ന ആൻ്റണി # [[ഡോക്ടർ ഇന്നസെൻറാണ്]] (2012) ... കോമളവല്ലി # [[പത്മശ്രീ ഭരത് ഡോ. സരോജ് കുമാർ]] (2012) ... നീലിമയുടെ സുഹൃത്ത് # [[നവാഗതർക്ക് സ്വാഗതം]] (2012) ... നടി # [[വാദ്യാർ]] (2012) ... അധ്യാപിക # [[മനുഷ്യമൃഗം]] (2011) ... ലിസിയുടെ അമ്മ # [[ദ മെട്രോ(film)| ദ മെട്രോ]] (2011) ... Achayan's wife # [[ ബ്യൂട്ടിഫുൾ (2011 film)| ബ്യൂട്ടിഫുൾ]] (2011) ... അമ്മിണി # [[ കളക്ടർ (2011 film)| കളക്ടർ]] (2011) ... അവിനാഷിന്റെ സഹോദരി # [[ കാണാകൊമ്പത്ത്]] (2011) ... # [[ഞാൻ സഞ്ചാരി]] (2011) # [[കൊട്ടാരത്തിൽ കുട്ടി ഭൂതം]] (2011) # [[തേജാഭായ് ആന്റ് ഫാമിലി]] (2011) ... മണിക്കുട്ടി # [[സർക്കാർ കോളനി]] (2011) ... കോളനി നിവാസി # [[മേരിക്കുണ്ടൊരു കുഞ്ഞാട്]] (2010) ... ചന്തമറിയ # [[അഡ്വക്കേറ്റ് ലക്ഷ്മണൻ - ലേഡീസ് ഓൺലി]] (2010) ... സാറാമ്മ # [[പോക്കിരിരാജ (2010 film)| പോക്കിരിരാജ]] (2010) ... മേയറുടെ ഭാര്യ # [[നീലാംമ്പരി (2010 film)| നീലാംമ്പരി]] (2010) ... കണ്ണമ്മ # ചെറിയ കള്ളനും വലിയ പോലീസും (2009) # [[ഒരു ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് കുടുംബം]] (2009) # [[ബ്ലാക്ക് ഡാലിയ]] (2009) ... വിവേകിന്റെ അമ്മ # [[ ട്വന്റി:20 (film)| ട്വൻറി:20]] (2008) ... ശോഭ # [[ആണ്ടവൻ(2008 film) | ആണ്ടവൻ]] (2008) ... # [[ ബുള്ളറ്റ്(2008 film)| ബുള്ളറ്റ്]] (2008) ... # [[ഗോപാലപുരാണം]] (2008) ... കുഞ്ഞിബീവി # കബടി കമ്പടി(2008) ... # [[ഷേക്സ്പിയർ എം.എ മലയാളം]] (2008) ... ഓമന # ഡിക്റ്റന്റീവ് (2007) ... രശ്മിയുടെ അമ്മ # [[ ഇൻസ്പെക്ടർ ഗരുഡ് (film)| ഇൻസ്പെക്ടർ ഗരുഡ്]] (2007) .... വനിതാ കമ്മീഷൻ അംഗം # അനാമിക (2007) ... റെയ്ച്ചലിന്റെ അമ്മ # ബ്ലാക്ക് ക്യാറ്റ് (2007) ... സൂസിയുടെ അമ്മ # നന്മ(2007) ... കറുപ്പകം # [[ നസ്രാണി (film)| നസ്രാണി]] (2007) ... # അർപ്പുത തീവ് (2007) ... അരുന്ധതി # പന്തയക്കോഴി (2007) # ചങ്ങാതി പൂച്ച(2007) # കാക്കി (2007) ... പത്മിനി # ഭരതൻ ഇഫക്ട് (2007) # [[അതിശയൻ]] (2007) ... യുനൂസ് കുഞ്ഞിന്റെ ഭാര്യ # [[ബാബ കല്യാണി]] (2006) ... വനിതാ കമ്മീഷൻ അംഗം # പോത്തൻ വാവ (2006) ... അന്റോച്ചന്റെ ഭാര്യ # ബെൻജോൺസൺ (2006) ... # അമ്മതൊട്ടിൽ (2006) #[[ കിസാൻ (film)| കിസാൻ]] (2006)... മന്ത്രിയുടെ പി.എ # തുറുപ്പുഗുലാൻ (2006) ... ഡാൻസ് ടീച്ചർ # ലയൺ (2006) ... അഡ്വ. മേഴ്സി മാത്യു # ബൽറാം vs താരാദാസ് # രാഷ്ട്രം (2006) ... എം.എൽ.എ # [[യെസ് യുവർ ഓണർ]] (2006) # വിദേശി നായർ സ്വദേശി നായർ (2005) ... പത്മാവതി # അത്ഭുത ദ്വീപ് (2005) ... അരുന്ധതി # [[കൊച്ചി രാജാവ്]](2005) ... കുഞ്ഞമ്മ # അന്നൊരിക്കൽ (2005) ... മൈനയുടെ അമ്മ # [[ ലോകനാഥൻ ഐ.എ.എസ്]] (2005) ... ലോകനാഥന്റെ മൂത്ത സഹോദരി # [[ പൗരൻ]] (2005) ... ഡോ. പൊന്നമ്മ # ഫ്രീഡം (2004) ... # ചതിക്കാത്ത ചന്തു (2004) ... വസുമതിയുടെ ബന്ധു # കണ്ണിനും കണ്ണാടിക്കും (2004) ... നടി # കാക്ക കറുമ്പൻ (2004) ... # യൂത്ത് ഫെസ്റ്റിവൽ (2004) ... # സ്വർണമെഡൽ (2004) ... ജമീല # മയിലാട്ടം (2004) ... പൊന്നമ്മ # പറയാം(2004) # ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ് (2003) ... രമണി # പുലിവാൽ കല്യാണം (2003) ... # മേൽവിലാസം ശരിയാണ് (2003) # ഒന്നാമൻ(2002) ... സുഹറയുടെ അമ്മ # ഇന്ത്യാ ഗേറ്റ് (2002) # കുഞ്ഞിക്കൂനൻ (2002) # കന്മഷി(2002) ... ആനന്തവല്ലി # തീർത്ഥാടനം (2001) ... വിനോദിനിയുടെ അമ്മ # കരുമാടി കുട്ടൻ (2001) ... # നഗര വധു (2001) ... അക്കാമ്മ തരകൻ # ഭർത്താവുദ്യോഗം(2001) ... സുലോചന # പ്രജ(2001) .... മന്ത്രി # വക്കാലത്തു നാരായണൻകുട്ടി (2001) ... കുര്യന്റെ ഭാര്യ # നാറാണത്തു തമ്പുരാൻ (2001) ... ശ്രീദേവിയുടെ അമ്മ # ഭദ്ര (2001) ... ജയദേവന്റെ അമ്മ # പൈലറ്റ് (2000) ... സിസിലി # കവർ സ്റ്റോറി (2000) ... വക്കീൽ # ദൈവത്തിന്റെ മകൻ (2000) # എന്നു സ്വന്തം ജാനിക്കുട്ടി (2000) ... ജാനകികുട്ടിയുടെ അമ്മ # വല്യേട്ടൻ (2000) # ഡാർലിങ്ങ് ഡാർലിങ്ങ് (2000) ... പത്മജയുടെ അമ്മ # ലൈഫ് ഇസ് ബ്യൂട്ടിഫുൾ (2000) ... അനിലിന്റെ അമ്മ # സ്വയംവരപന്തൽ (2000) ... പ്രിയയുടെ അമ്മ # മേരാ നാം ജോക്കർ (2000) ... വിശാലാക്ഷി # വിനയപൂർവ്വം വിദ്യാദരൻ (2000) ... ലതയുടെ അമ്മ # വർണ്ണ കാഴ്ചകൾ (2000) ... സുഭദ്ര # സഹയാത്രികയ്ക്ക് സ്നേഹപൂർവ്വം (2000) # സ്പർശം (1999) ... മഹേഷിന്റെ അമ്മ # ചന്താമാമ(1999) ... ത്രേസ്യ # ഏഴുപുന്ന തരകൻ (1999) ... # പ്രേം പൂജാരി(1999) ... മുരളിയുടെ അമ്മ # വാഴുന്നോർ (1999) ... മേരി ചാന്ദിനി/ആലിസ് # [[നിറം]] (1999) ... പ്രകാശന്റെ അമ്മ # ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണ് (1999) ... വനിതാ കമ്മീഷൻ അംഗം # ഓർമ ചെപ്പ് (1998) # സിദ്ധാർഥ(1998) ... സിദ്ധാർത്ഥന്റെ അമ്മ # ഓരോ വിളിയും കാതോർത്ത് (1998) ... കാർത്ത്യായിനി # മന്ത്രി കൊച്ചമ്മ (1998) ... # മയിൽ പീലിക്കാവ് (1998) ... കാർത്തു # അടുക്കള രഹസ്യം അങ്ങാടിപാട്ട് (1997) ... ഇന്ദിര കൈമൾ # ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ അച്ഛൻ (1997) ... അനുപമയുടെ അമ്മ # മാനസം(1997) ... രാജലക്ഷ്മിയുടെ അമ്മ # നീ വരുവോളം (1997) ... രേവതിയുടെ അമ്മ #വംശം (1997) ... തെമ്മിച്ചന്റെ ഭാര്യ # [[കാരുണ്യം]] (1997) ... ഇന്ദുവിന്റെ അമ്മ #സ്നേഹസിന്ദൂരം'(1997) ... നിർമ്മല # അസുരവംശം(1997) # [[ കിരീടമില്ലാത്ത രാജാക്കന്മാർ]](1996) .... ഹോസ്റ്റൽ വാർഡൻ # കളിവീട് (1996) ... രമണി # എക്സ്ക്യൂസ് മി ഏത് കോളേജിലാ (1996) ... ഗായത്രിയുടെ അമ്മ # ഉദ്യാനപാലകൻ (1996) ... ശാന്ത # പടനായകൻ (1996) # ഇഷ്ടമാണ് നൂറുവട്ടം (1996) # ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേഴ്സ് (1993) # സൗഭാഗ്യം (1993) ... നാടകനടി {{Div col end}} == പരമ്പരകൾ == * അരയന്നങ്ങളുടെ വീട് (ഫ്ലവേഴ്സ് ടി വി) * പ്രേക്ഷകരെ ആവശ്യമുണ്ട് (മഴവിൽ മനോരമ) * കൊച്ചാപ്പി ടവർ കോട്ടയം 18 (കൗമുദി) * വല്ലർപാടത്തമ്മ (ഷാലോം) * നന്ദനം (സൂര്യ ടി വി) * പ്രയമാനസി (സൂര്യ ടി വി) * സ്ത്രീ (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * വെറുതേ ഒരു ഭർത്താവ് (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * സിനിമാല (ഏഷ്യാനെറ്റ്) == മറ്റുള്ളവ == * ഗൃഹസഖി (ജിവൻ ടിവി) * ഗുലുമാൽ (സുര്യ ടിവി) * റിഥം - ടിമി ടോമിയുമായി ഒരു സംഗീത സല്ലാപം (കൈരളി ടിവി) * നക്ഷത്രങ്ങളും കുടുംബവും (ജിവവൻ ടിവി) * ഒന്നും ഒന്നും മൂന്ന് (മഴവിൽ മനോരമ) * യൂത്ത് ക്ലബ് (ഏഷ്യാനെറ്റ് പ്ലസ്) * ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ ഷോ (സുര്യ ടിവി) * സുന്ദരി നീയും സുന്ദരൻ ഞാനും (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * ടേസ്റ്റ് ടൈം (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * കാൻഡിൽ ലൈറ്റ് (കൈരളി വീ) * നമ്മൾ തമ്മിൽ (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * ബഡായി ബംഗ്ലാവ് (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * ഫൈവ് മിനുട്ട് ഫൺ സ്റ്റാർ (കൗമുദി ടിവി) * മനസ്സിലൊരു മഴവില്ല് (കൈരളി ടി.വി) * ഏഷ്യാവിഷൻ മൂവി അവാർഡ് 2013 (മാഴവിൽ മനോരമ) * ചായക്കുട്ട് (ദൂരദർശൻ) * മലബാർ മസാല (ഫ്ലവേഴ്സ് ടിവി) * അമ്മ മാഴവില്ല് (മാഴവിൽ മനോരമ) * മലബാർ മസാല (ഫ്ലവേഴ്സ് ടിവി) == റെഫറൻസുകൾ == <references group="" responsive=""></references> * http://www.kerala.com/malayalamcinema/star-details.php?member_id=264 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191021104554/http://www.kerala.com/malayalamcinema/star-details.php?member_id=264 |date=2019-10-21 }} * http://www.malayalachalachithram.com/movieslist.php?tot=48&a=6364&p=1 * http://www.mallumovies.org/artist/ponnamma-babu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110305072820/http://www.mallumovies.org/artist/ponnamma-babu |date=2011-03-05 }} * http://www.alllightsmedia.in/index.php/filmosphere/exclusive-interviews/popular/333-pinky-babu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130818035134/http://alllightsmedia.in/index.php/filmosphere/exclusive-interviews/popular/333-pinky-babu |date=2013-08-18 }} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb name|1267637}} * [http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Ponnamma%20Babu&limit=52 Ponnamma Babu at MSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250222010552/https://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Ponnamma%20Babu&limit=52 |date=2025-02-22 }} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഹാസ്യ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടിമാ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] gfc6kkedu4z407mt8zc8w8yerdk54qt 0 470554 4643704 3126036 2026-07-05T00:43:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643704 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Binturong}} {{Speciesbox | name = Binturong<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft | pages = 549 | id=14000273}}</ref> | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn/> | image = Binturong in Overloon.jpg | display_parents = 2 | genus = Arctictis | parent_authority = [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1824 | species = binturong | authority = ([[Thomas Stamford Raffles|Raffles]], 1822) | range_map = Binturong area.png | range_map_caption = Binturong range }} '''ബീയർക്യാറ്റ്''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ബിൻഡുറോങ്''' (/bɪnˈtuːrɒŋ/ bin-TOO-rong) (Arctictis binturong) [[വെരുക്]] കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ദക്ഷിണ തെക്കൻ [[ഏഷ്യ]]ൻ സ്വദേശിയാണ്. വീക്ഷണപരിധിയിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയുന്ന ഇവ കഴിഞ്ഞ കുറേ ദശാബ്ദങ്ങളായി 30% ത്തിൽ താഴെയുള്ള ജനസംഖ്യാ പ്രവണത മൂലം ഐ.യു.സി.എൻ. റെഡ് ലിസ്റ്റിൽ ദുർബല സ്പീഷീസായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.<ref name=iucn>{{Cite iucn | author = Willcox, D.H.A. | author2 = Chutipong, W. | author3 = Gray, T.N.E. | author4 = Cheyne, S. | author5 = Semiadi, G. | author6 = Rahman, H. | author7 = Coudrat, C.N.Z. | author8 = Jennings, A. | author9 = Ghimirey, Y. | author10 = Ross, J. | display-authors = etal | title = ''Arctictis binturong'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T41690A45217088 | publisher = [[IUCN]] | date = 2016 | url =https://www.iucnredlist.org/species/41690/45217088 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T41690A45217088.en | access-date = 16 January 2018}}</ref>'ബീയർക്യാറ്റ്' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നെങ്കിലും, ഈ [[സസ്തനി]] [[കരടി]]യുമായോ [[പൂച്ച]]യുമായോ യാതൊരുവിധത്തിലും അടുത്തബന്ധം കാണിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ [[ഏഷ്യ]]യിലെ പാം സിവെറ്റുമായി സാമ്യപ്പെടുന്നു. ഇതൊരു മോണോടൈപിക് ജീനസാണ്.<ref name=Pocock1939>Pocock, R. I. (1939). [https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n519/mode/2up ''The fauna of British India, including Ceylon and Burma. Mammalia. – Volume 1'']. Taylor and Francis, London. Pp. 431–439.</ref> ==ഇതും കാണുക== * [[Feliformia]] ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Wikispecies|Arctictis binturong }} {{Commons category|Arctictis binturong}} * [http://www.pcsd.ph/photo_gallery/fauna/bearcat.htm Palawan Council] * [https://web.archive.org/web/20071223151818/http://www.wildlifewaystation.org/wws/animals/item.php?id=14 Wildlife Waystation] * [http://www.zooborns.typepad.com/zooborns/bearcat/ Bearcat Cubs at Cincinnati Zoo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090901161953/http://www.zooborns.typepad.com/zooborns/bearcat/ |date=2009-09-01 }} * {{cite EB1911|short=1|wstitle=Binturong}} {{Carnivora|V.}} [[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചൈനയിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തെക്കുകിഴക്കനേഷ്യയിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വെരുകുകൾ]] hn6omdjij3espdlrdjdknbclasp9vsq 0 474111 4643714 4642869 2026-07-05T02:22:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643714 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|British Virgin Islands}} {{Infobox country | conventional_long_name = ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ | common_name = British Virgin Islands | flag_type_article = Flag of the British Virgin Islands | image_flag = Flag of the British Virgin Islands.svg | image_coat = Coat of Arms of the British Virgin Islands.svg | symbol_width = 80px | symbol_type_article = Coat of arms of the British Virgin Islands | image_map = British Virgin Islands in United Kingdom.svg | map_caption = {{map caption|location_color=circled in red }} | image_map2 = British Virgin Islands - Location Map (2013) - VGB - UNOCHA.svg | map2_width = 250px | national_motto = {{native phrase|la|"Vigilate"|italics=off}}<br>{{small|"Be Vigilant"}} | national_anthem = {{nowrap|"[[God Save the Queen]]"<br>'''Territorial song:''' "[[Oh, Beautiful Virgin Islands]]"}} | official_languages = [[English language|English]] | ethnic_groups = {{vunblist | {{nowrap|76.5% Black}} | 7% White | 5% Hispanic | 5% [[Multiracial]] | 2% [[Indo-Caribbean|East Indian]] | 4.5% Other {{ref label|ethnic|a}} }} | capital = [[Road Town]] | coordinates = {{Coord|18|25.883|N|64|37.383|W|type:city}} | lats = | longs = | largest_city = capital | status = {{nowrap|[[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | demonym = Virgin Islander | sovereignty_type = Established | sovereignty_note = as a dependency of the [[United&nbsp;Kingdom]] | government_type = [[Parliamentary system|Parliamentary]] [[Dependent territory|dependency]] under [[constitutional monarchy]] | leader_title1 = [[Monarchy of the United Kingdom|Monarch]] | leader_name1 = [[Elizabeth II]] | leader_title2 = [[Governor of the Virgin Islands|Governor]] | leader_name2 = [[Augustus Jaspert]] | leader_title3 = [[Deputy Governor of the British Virgin Islands|Deputy Governor]] | leader_name3 = David Archer | leader_title4 = [[Premier of the British Virgin Islands|Premier]] | leader_name4 = [[Andrew Fahie]] | leader_title5 = [[Government of the United Kingdom|UK government]] minister {{ref label|minister|b}} | leader_name5 = [[Tariq Ahmad, Baron Ahmad of Wimbledon|Tariq Ahmad]] | legislature = [[House of Assembly of the British Virgin Islands|House of Assembly]] | established_event1 = Separate | established_date1 = 1960 | established_event2 = Autonomy | established_date2 = 1967 | area_rank = <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]](dash on list) --> | area_km2 = 153 | area_sq_mi = 59 | percent_water = 1.6 | population_estimate_rank = | population_estimate_year = 2012 | population_census = 31,758<ref name="ReferenceB">The BVI Beacon "Portrait of a population: 2018 Census published" p. 4, 20 November 2014</ref> | population_census_year = 2018 | population_census_rank = 212th | population_density_km2 = 260 | population_density_sq_mi = 673 | population_density_rank = 68th | GDP_PPP = $500 million<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/vi.html|title=The World Factbook|work=cia.gov|access-date=2019-05-27|archive-date=2016-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160213133504/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/vi.html|url-status=dead}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_year = 2017 | GDP_PPP_per_capita = $34,200 | GDP_PPP_per_capita_rank = | HDI_year = | HDI_change = <!--increase/decrease/steady--> | HDI = <!--number only--> | HDI_ref = | HDI_rank = | currency = [[United States dollar]] | currency_code = USD | country_code = | time_zone = [[Atlantic Standard Time|AST]] | utc_offset = –4 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = | drives_on = [[Right- and left-hand traffic|left]] | calling_code = [[+1-284]] | cctld = [[.vg]] | footnote_a = {{note|ethnic}} Source for all ethnic groups including labels is 2010 Census of Population. | footnote_b = {{note|minister}} Minister of State in the [[Foreign and Commonwealth Office]] with responsibility for the British Overseas Territories. }} [[File:GB_Virgin_Islands.png|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:GB_Virgin_Islands.png|ലഘുചിത്രം|Map of British Virgin Islands (Note: Anegada is farther away from the other islands than shown)]] [[പോർട്ടോ റിക്കോ|പോർട്ടോ റിക്കോയ്ക്ക്]] കിഴക്കായി [[കരീബിയൻ]] പ്രദേശത്തുള്ള [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടീഷ്]] വിദേശാധിപത്യ പ്രദേശമാണ് ഔദ്യോഗികമായി വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ<ref>According to the ''[http://www.legislation.gov.uk/uksi/2007/1678/pdfs/uksi_20071678_en.pdf Virgin Islands Constitution Order, 2007]'', the territory's official name is simply 'Virgin Islands'.</ref> എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ (BVI)'''. ഈ ദ്വീപുകൾ [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] [[വിർജിൻ ഐലന്റ് ദ്വീപസമൂഹം|വിർജിൻ ഐലന്റ് ദ്വീപസമൂഹത്തിന്റെ]] ഭാഗമായതും [[ലെസ്സെർ ആന്റില്ലെസ്|ലെസ്സെർ ആന്റില്ലെസിലെ]] [[ലീവാർഡ് ദ്വീപുകൾ|ലീവാർഡ് ദ്വീപുകളിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതുമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളിൽ പ്രധാന ദ്വീപുകളായ [[ടോർട്ടോള]], [[വിർജിൻ ഗോർഡ]], [[അനെഗാഡ]], [[ജോസ്റ്റ് വാൻ ഡൈക്]] എന്നിവയും മറ്റ് 50 ചെറിയ ദ്വീപുകളും കെയിസുകളും ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 15 ദ്വീപുകളിലെങ്കിലും മനുഷ്യവാസമുണ്ട്. തലസ്ഥാനമായ [[റോഡ് ടൌൺ]] 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) നീളവും 5 കിലോമീറ്റർ (3 മൈൽ) വീതിയുമുള്ള വലിയ ദ്വീപായ [[ടോർട്ടോള|ടോർട്ടോളയിലാണ്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 2010 ലെ [[കാനേഷുമാരി|കനേഷുമാരി]] കണക്കുകൾ പ്രകാരം ദ്വീപുകളിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ ഏകദേശം എണ്ണം 28,000 ആയിരുന്നു. ഇതിൽ ഏതാണ്ട് 23,500 പേർ ടെർട്ടോളയിലാണ് താമസിച്ചിക്കുന്നത്. ദ്വീപുകൾക്കായുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ യുനൈറ്റഡ് നേഷൻസ് കണക്കുകളിൽ (2016) ജനസംഖ്യ 30,661 ആയിരുന്നു.{{UN_Population|ref}} ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദീപു നിവാസികൾ ബ്രിട്ടീഷ് വിദേശ ഭൂവിഭാഗങ്ങളുടെ പൗരന്മാരും 2002 മുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് പൗരന്മാരുമാണ്. ഈ ഭൂവിഭാഗം [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ]] ഭാഗമല്ല എന്നതുപോലെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ നിയമത്തിന് നേരിട്ട് വിധേയമല്ല എന്നുവരികിലും ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപു നിവാസികൾ തങ്ങളുടെ ബ്രിട്ടീഷ് പൗരത്വം കാരണമായി [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെ]] പൗരന്മാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>Although under [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:405:0023:0034:EN:PDFEU Council Regulation No. 1932/2006]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} BOTCs "without the right of abode in the UK" were classified as non-EU nationals, the conferment of British citizenship in 2002 means most BOTCs acquired the [[Right of abode (United Kingdom)|right of abode in the United Kingdom]] along with British citizenship and hence are not considered by the EU as third-country nationals.</ref> == ദ്വീപുകളുടെ പേര് == പ്രദേശത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികനാമം ഇപ്പോഴും "വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ" എന്നാണ്, പക്ഷെ "ബ്രിട്ടീഷ്" എന്ന ഉപസർഗ്ഗം പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. 1917 ൽ സമീപത്തെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] പ്രദേശം "ഡാനിഷ് വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ്" എന്ന പേരിൽനിന്നും "[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ|വിർജിൻ ഐലന്റ്സ് ഓഫ് ദി യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]]" എന്നാക്കി മാറ്റിയതിനാൽ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രദേശത്തെ വേർതിരിച്ചറിയാനായിരിക്കാം ഇത് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നു പൊതുവേ കരുതുന്നു. എന്നിരുന്നാലും പ്രാദേശിക ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ വാദത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. 1857 ഫെബ്രുവരി 21 നും 1919 സെപ്റ്റംബർ 12 നും ഇടയിലുണ്ടായിരുന്ന പല പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും പൊതുരേഖകളും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട് ഈ പ്രദേശം ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ഐലന്റ്സ് എന്നു നേരത്തതന്നെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് അവർ സമർത്ഥിക്കുന്നു.<ref name="Moll">{{cite news|last=Moll|first=Peter|date=15 December 2016|title=Victorian news mined for VI history|url=|newspaper=[[BVI Beacon]]|location=|access-date=}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളിലെ സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ "ദ ടെറിറ്ററി ഓഫ് ദ വിർജിൻ ഐലന്റ്സ്" എന്നാരംഭിക്കുന്ന പേരിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതോടൊപ്പം പ്രദേശത്തിന്റെ പാസ്പോർട്ടുകളിൽ "വിർജിൻ ഐലന്റ്സ്" എന്നു മാത്രമായും എല്ലാ നിയമങ്ങളും "വെർജിൻ ദ്വീപുകൾ" എന്ന വാക്കുകളോടെയുമാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. അതു മാത്രമല്ല, "വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ" എന്ന പേരുപയോഗിക്കുന്നതിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് "എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും നടത്തണം" എന്ന് പ്രദേശത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ കമീഷനും അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|url=http://www.bvi.gov.vg/content/about-territory|title=About the Territory|accessdate=31 March 2015|publisher=Government of the Virgin Islands}}</ref> എന്നാൽ BVI ഫിനാൻസ്, BVI ഇലക്ട്രിസിറ്റി കോർപ്പറേഷൻ, BVI ടൂറിസ്റ്റ് ബോർഡ്, BVI അത്ലറ്റിക് അസോസിയേഷൻ, BVI ബാർ അസോസിയേഷൻ തുടങ്ങി വിവിധ പൊതുകാര്യവകുപ്പുകളും പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ "ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ" അല്ലെങ്കിൽ BVI എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കുന്നതു തുടരുന്നു. ഇന്നും പിന്തുടരുന്ന ഒരു രീതിയുടെ ഭാഗമെന്ന നിലയിൽ ഈ പ്രദേശത്തെ [[തപാൽ മുദ്ര|തപാൽ സ്റ്റാമ്പുകളിൽ]] "ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ" (മുമ്പ് ലളിതമായി "വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ" എന്നുപയോഗിച്ചിരുന്നു) എന്നു രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടതാണെന്നു നിഷ്കർഷിക്കുന്ന ഒരു മെമ്മോറാണ്ടം 1968 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഒരു പുറപ്പെടുവിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="Moll2">{{cite news|last=Moll|first=Peter|date=15 December 2016|title=Victorian news mined for VI history|url=|newspaper=[[BVI Beacon]]|location=|access-date=}}</ref> ഇത് 1959-ൽ പ്രദേശത്തെ അമേരിക്കൻ [[കറൻസി]]യുടെ സ്വീകാര്യത, പ്രദേശത്തെ തപാൽ സ്റ്റാമ്പുകൾക്കുള്ള യുഎസ് കറൻസി പരാമർശനം എന്നിവയിൽനിന്നുമുള്ള ആശയക്കുഴപ്പ സാധ്യത ഒഴിവാക്കുന്നതിനായിരിക്കാവുന്നതാണ്. == ചരിത്രം == ക്രി.മു. 100-നടുത്ത് [[തെക്കേ അമേരിക്ക|ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിൽ]] നിന്നും കുടിയേറിയ [[അരവാക്ക്|അരവാക്കുകളാണ്]] വിർജിൻ ദ്വീപുകളിലെ ആദ്യ അധിവാസികൾ (എന്നിരുന്നാലും 1500 ബി.സി.യ്ക്കു മുമ്പുള്ള ദ്വീപുകളിലെ അമേരിന്ത്യൻ സാന്നിദ്ധ്യത്തേക്കുറിച്ചുള്ള ചില തെളിവുകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്).<ref>Wilson, Samuel M. ed. ''The Indigenous People of the Caribbean''. Gainesville: University Press of Florida, 1997. {{ISBN|0-8130-1692-4}}</ref> 15 ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ലെസ്സർ ആന്റിലെസ് ദ്വീപുകളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ ആക്രമണാത്മകയുള്ളവരും കരീബിയൻ കടലിന്റെ നാമകരണത്തിനു കാരണക്കാരുമായ ഒരു ഗോത്രവർഗ്ഗമായ കാരിബുകളാൽ പുറത്താക്കപ്പെടുന്നതുവരെ വരെ അരവാക്കുകൾ ഈ ദ്വീപുകളിൽ അധിവസിച്ചിരുന്നു. തന്റെ സ്പാനിഷ് പര്യവേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായ 1493 ലെ അമേരിക്കകളിലേയ്ക്കുള്ള രണ്ടാം നാവികയാത്രയിൽ ഇതുവഴി സഞ്ചരിച്ച [[ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസ്]] ആയിരുന്നു വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ ആദ്യമായി ദർശിച്ച യൂറോപ്യൻ. കൊളംബസ് ദ്വീപുകൾക്ക് സെന്റ് ഉർസുലയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം മനോരഞ്‌ജകമായ സാന്ത ഉർസുല വൈ ലാസ് വൺസ് മിൽ വിർജെനെസ് എന്ന പേരു നൽകുകയും ഇതു ചുരുങ്ങി ലാസ് വെർജെസനെസ് (ദ വിർജിൻസ്) എന്നായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ട ഈ ദ്വീപുകളുടെമേൽ സ്പാനിഷ് സാമ്രാജ്യം അവകാശവാദമുന്നയിക്കുകയുണ്ടായെങ്കിലും അവർ ഒരിക്കലും ദ്വീപുകളിൽ താമസമാക്കിയിരുന്നില്ല. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ്, ഡച്ച്, ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ്, ഡാനിഷ് തുടങ്ങിയവർ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് തിരക്കുകൂട്ടുകയും ഇത് ദ്വീപുകൾ കടൽക്കൊള്ളക്കാരുടെ നിരന്തരമായ കുപ്രസിദ്ധ ഉപദ്രവങ്ങൾക്കിടയാക്കുയും ചെയ്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളിൽ ഏതെങ്കിലുമൊരു അമേരിന്ത്യൻ വർഗ്ഗങ്ങളുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തെക്കുറിച്ച് യാതൊരു രേഖകളുമില്ല എന്നിരുന്നാലും അടുത്തുള്ള സൈന്റ് ക്രോയിക്സിൽ വസിച്ചിരുന്ന തദ്ദേശവാസികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും കൊല്ലപ്പെടുകയോ അങ്ങിങ്ങായി ഒറ്റപ്പെട്ടുകിടക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നു. 1648 ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ഡച്ചുകാർ ടോർട്ടോള ദ്വീപിൽ ഒരു സ്ഥിരവാസകേന്ദ്രം പടുത്തുയർത്തി. 1672 ൽ ഇംഗ്ലീഷുകാർ ടോർട്ടോല ഡച്ചുകാരിൽ നിന്നും പിടിച്ചെടുക്കുകയും തുടർന്ന് 1680 ൽ [[അനെഗാഡ]], [[വിർജിൻ ഗോർഡ]] എന്നിവയിലും തങ്ങളുടെ അധിനിവേശ തുടരുകയും ചെയ്തു. അതേസമയം, 1672-1733 കാലഘട്ടത്തിൽ ഡാനിഷുകാർ സമീപ ദ്വീപുകളായ സെയിന്റ് തോമസ്, സെയിന്റ് ജോൺ, സെയിന്റ് ക്രോയിക്സ് ദ്വീപുകൾ തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കിയിരുന്നു. [[File:St_Phillips_Church,_Tortola.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St_Phillips_Church,_Tortola.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|The ruins of St. Phillip's Church, Tortola], one of the most important historical ruins in the territory.]] ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകൾ പ്രധാനമായും തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രദേശമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നതും ഇവയിലെ കോളനികൾ പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങൾ അനുകൂലമായിരുന്ന സമയത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇവിടെ കരിമ്പുകൃഷി അവതരിപ്പിക്കുകയും ഇത് ദ്വീപുകളിലെ വിദേശ വ്യാപാരത്തിന്റെ സ്രോതസ്സും പ്രധാന വിളയും ആയിത്തീരുകയും കരിമ്പിൻ തോട്ടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യാനായി അടിമകളെ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] നിന്ന് കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] മദ്ധ്യം വരെ ഈ ദ്വീപുകൾ സാമ്പത്തികമായി ഏറെ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഈ പ്രദേശത്തെ അടിമത്തനിരോധനം, വിനാശകാരിയായ ഒരു [[ചുഴലിക്കാറ്റ്]] പരമ്പര, [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെയും]] [[അമേരിക്കകൾ|അമേരിക്കയിലെയും]] പഞ്ചസാര വിളകളുടെ കൂടിയ ഉത്പാദനം എന്നീ കാരണങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്നുവന്നത് ദ്വീപുകളിലെ [[കരിമ്പ്|കരിമ്പിന്റെ]] ഉത്പാദനം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുകയു സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലേക്ക് ദ്വീപുകൾ നയിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1917-ൽ [[ഡെന്മാർക്ക്|ഡെൻമാർക്കിൽ]] നിന്ന് സെയിന്റ് ജോൺ, സെയിന്റ് തോമസ്, സെയിന്റ് ക്രോയിക്സ് എന്നീ ദ്വീപുകൾ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] 25 ദശലക്ഷം യു.എസ്. ഡോളറിനു വിലയ്ക്കു വാങ്ങുകയും അവയെ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ എന്നു പുനർനാമകരണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളുടെ ഭരണം ബ്രിട്ടീഷ് ലീവാർഡ് ദ്വീപുകളുടെ ഭാഗമായോ അല്ലെങ്കിൽ [[സെയ്ന്റ് കിറ്റ്സ് നീവസ്|സെൻറ് കിറ്റ്സ് ആന്റ് നെവിസിന്റെ]] ഭാഗമായോ പലവിധത്തിൽ ദ്വീപുകളിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു ഭരണാധികാരിയാണു കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. 1960 ൽ ദ്വീപുകൾക്ക് പ്രത്യേക കോളനി പദവി ലഭിക്കുകയും 1967 ൽ സ്വയംഭരണാവകാശള്ളതായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. 1960 മുതൽ ദ്വീപുകൾ തങ്ങളുടെ പാരമ്പരാഗതമായ കാർഷിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്നു വ്യതിചലിച്ച് വിനോദസഞ്ചാരത്തിലേക്കും സാമ്പത്തിക സേവനങ്ങളിലേക്കും നീങ്ങുകയും [[കരീബിയൻ]] രാജ്യങ്ങളിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നായി മാറുകയു ചെയ്തു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == {{wide image|British Virgin Islands WV banner.jpg|1000px}} ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളിൽ വിവിധ വലിപ്പങ്ങളിലുള്ള ഏകദേശം 60 ഉഷ്ണമേഖലാ കരീബിയൻ ദ്വീപുകളാണുള്ളത്. ഇവയിൽ [[ടോർട്ടോള]] 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) നീളവും 5 കിലോ മീറ്റർ (3 മൈൽ) വീതിയുള്ളതും മറ്റുള്ളവ ചെറിയ ജനവാസമില്ലാത്ത ദ്വീപുകളുൾപ്പെട്ടതുമാണ്. ഇവയെല്ലാംകൂടി ഏകദേശം 150 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (58 ചതുരശ്ര അടി മൈൽ) പ്രദേശത്തായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. അവ യു.എസ്. വെർജിൻ ദ്വീപുകളിൽ നിന്ന് ഏതാനും മൈൽ കിഴക്കായി വിർജിൻ ഐലന്റ് ദ്വീപസമൂഹങ്ങളുടെ ഭാഗമെന്ന നിലയിൽ [[പോർട്ടോ റിക്കോ]] പ്രധാന കരയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 95 കിലോമീറ്റർ (59 മൈൽ) അകലെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഏകദേശം 150 കിലോമീറ്റർ (93 മൈൽ) കിഴക്ക്, തെക്കു-കിഴക്കായി ആൻഗ്വില്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വടക്കൻ [[അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം|അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം]] ദ്വീപുകളുടെ കിഴക്കായും [[കരീബിയൻ കടൽ]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഭൂരിഭാഗം ദ്വീപുകളും അഗ്നിപർവതജന്യവും പർവ്വത പ്രകൃതിയുള്ളതും പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതിയുള്ളതുമാണ്. മറ്റു ദ്വീപുകളിൽനിന്ന് അനെഗാഡ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വ്യത്യസ്തമായതും ചുണ്ണാമ്പുകല്ലും [[പവിഴപ്പുറ്റ്|പവിഴപ്പുറ്റും]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു പരന്ന ദ്വീപുമാണ്. [[ടോർട്ടോള]], [[വിർജിൻ ഗോർഡ]], [[അനെഗാഡ]], [[ജോസ്റ്റ് വാൻ ഡൈക്]] എന്നീ നാലു പ്രധാന ദ്വീപുകൾക്ക് പുറമെ ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളിലുൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന മറ്റു ദ്വീപുകളും കാണുക:{{clear}}{{Div col|colwidth=22em}} *[[Beef Island|ബീഫ് ദ്വീപ്]] <small>(connected to Tortola)</small> *[[Cooper Island|കൂപ്പർ ദ്വീപ് (British Virgin Islands)]] *[[Ginger Island|ജിഞ്ചർ ദ്വീപ്]] *[[Great Camanoe|ഗ്രേറ്റ് കമെനോ]] *[[Great Thatch|ഗ്രേറ്റ് താച്ച്]] *[[Guana Island|ഗ്വാന ദ്വീപ്]] <small>(owned by [[Henry Jarecki]])</small> *[[Little Thatch|ലിറ്റിൽ താച്ച്]] <small>(owned by Curt and Nancy Richardson)</small> *[[Mosquito Island|മൊസ്കിറ്റോ ദ്വീപ്]] <small>(owned by Sir [[Richard Branson]])</small> *[[Necker Island|നെക്കർ ദ്വീപ് (British Virgin Islands)]] <small>(owned by Sir [[Richard Branson]])</small> *[[Norman Island|നോർമാൻ ദ്വീപ്]] <small>(owned by [[Henry Jarecki]])</small> *[[Peter Island|പീറ്റർ ദ്വീപ്]] <small>(owned by [[Jay Van Andel|Van Andel]] family)</small> *[[Salt Island, British Virgin Islands|സാൾട്ട് ദ്വീപ്]] *[[Prickly Pear|പ്രിക്ലി പിയർ (British Virgin Islands)]] *[[Eustatia Island|യൂസ്താഷ്യ]] *[[Saba Rock|സാബ റോക്ക്]] *[[Frenchman's Cay|ഫ്രഞ്ച്മാൻസ് കായ്]] <small>(connected to Tortola)</small> *[[Nanny Cay|നാന്നി കായ്]] <small>(connected to Tortola)</small> *[[Scrub Island|സ്ക്രബ് ദ്വീപ് (British Virgin Islands)]] *[[Sandy Cay|സാൻറി കായ്]] *[[Green Cay|ഗ്രീൻ കായ്]] *[[Sandy Spit|സാൻറി സ്പിറ്റ്]] *[[Little Jost Van Dyke|ലിറ്റിൽ ജോസ്റ്റ് വാൻ ഡൈക്]] *[[Great Tobago Island|ഗ്രേറ്റ് ടൊബാഗോ]] *[[Little Tobago, British Virgin Islands|ലിറ്റിൽ ടൊബാഗോ]] *[[Dog Islands|ഡോഗ് ദ്വീപ് a.k.a. "The Dogs"]] {{Div col end}} == കാലാവസ്ഥ == ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളിൽ വാണിജ്യവാതങ്ങളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു [[ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാട് കാലാവസ്ഥ|ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാട് കാലാവസ്ഥയാണ്]] അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. വർഷം മുഴുവനും നേരിയ വ്യത്യാസം മാത്രം കാണിക്കുന്ന താപനിലയാണുള്ളത്. തലസ്ഥാനമായ റോഡ് ടൌണിൽ പ്രതിദിന പരമാവധി താപനില 32 ° C (89.6 ° F) വേനൽ കാലത്തും ശൈത്യകാലത്ത് 29 ° C (84.2 ° F) ഉം ആണ് അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. വേനൽക്കാലത്തെ സാധാരണനിലയിലുള്ള ഏറ്റവു കുറഞ്ഞ ദൈനംദിന താപനില ഏകദേശം 24 ° C (75.2 °F) കുറഞ്ഞ താപനില 21 °C (69.8 °F)  ആയിരിക്കും. ഇവിടുത്തെ വർഷിക മഴ ശരാശരി 1,150 മില്ലീമീറ്ററാണ് (45.3 ഇഞ്ച്), ഇത് കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിൽ ഉയർന്നനിലയിലും തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ താഴ്ന്ന നിലയിലുമായിരിക്കും. വളരെ അസ്ഥിരമായ മഴക്കാലമാണെങ്കിലും സെപ്റ്റംബർ മുതൽ നവംബർ വരെയുള്ള മാസങ്ങൾ ശരാശരി ഈർപ്പമുള്ളതും ഫെബ്രുവരി മുതൽ നവംബർ വരെയുള്ള മാസങ്ങൾ ശരാശരി വരൾച്ചാ മാസങ്ങളുമായിരിക്കും.{{Weather box|location=Virgin Gorda, British Virgin Islands|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high F=91|Feb record high F=89|Mar record high F=89|Apr record high F=95|May record high F=93|Jun record high F=95|Jul record high F=95|Aug record high F=96|Sep record high F=95|Oct record high F=92|Nov record high F=91|Dec record high F=87|Jan high F=79|Feb high F=80|Mar high F=82|Apr high F=84|May high F=85|Jun high F=86|Jul high F=87|Aug high F=87|Sep high F=86|Oct high F=85|Nov high F=82|Dec high F=80|Jan low F=68|Feb low F=67|Mar low F=68|Apr low F=69|May low F=71|Jun low F=73|Jul low F=73|Aug low F=73|Sep low F=73|Oct low F=72|Nov low F=71|Dec low F=69|Jan record low F=62|Feb record low F=60|Mar record low F=60|Apr record low F=62|May record low F=64|Jun record low F=65|Jul record low F=66|Aug record low F=66|Sep record low F=61|Oct record low F=64|Nov record low F=63|Dec record low F=60|Jan precipitation inch=2.92|Feb precipitation inch=2.49|Mar precipitation inch=2.18|Apr precipitation inch=3.33|May precipitation inch=4.59|Jun precipitation inch=2.78|Jul precipitation inch=3.27|Aug precipitation inch=4.4|Sep precipitation inch=6.14|Oct precipitation inch=5.25|Nov precipitation inch=7.04|Dec precipitation inch=4.4|source 1=''Intellicast''<ref>{{cite web |url=http://www.intellicast.com/Local/History.aspx?location=VIXX0004 |title=Virgin Gorda historic weather averages in British Virgin Islands |accessdate= 4 July 2012 |publisher=Intellicast}}</ref>|date=July 2012}} == ഇർമ ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റ് == 2017 സെപ്തംബർ 6 ന് വീശിയടിച്ച് ഇർമ ചുഴലിക്കാറ്റ് ഈ ദ്വീപുകളിൽ കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ വിതച്ചതോടൊപ്പം BVI ൽ നാലു മരണങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. കരീബിയൻ ഡിസാസ്റ്റർ എമർജൻസി മാനേജ്മെന്റ് ഏജൻസി ദ്വീപുകളിലുടനീളം അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഏറ്റവും കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിച്ചത് ടോർട്ടോള ദ്വീപിലായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി ബോറിസ് ജോൺസൺ 2017 സെപ്തംബർ 13 ന് ടോർട്ടോല സന്ദർശിക്കുകയും ഇവിടുത്തെ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വിലയിരുത്തുകയും ഇത് തന്നെ ഹിരോഷിമയിലെ ആറ്റംബോബ് വർഷത്തിന്റെ ഫോട്ടോകളെ ഓർമപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സെപ്റ്റംബർ 8 ന് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ സൈനികരോടൊപ്പം മെഡിക്കൽ സാമഗ്രികളും മറ്റു സഹായങ്ങളും എത്തിച്ചിരുന്നു. ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസങ്ങൾക്കകം കൂടുതൽ സൈനികർ എത്തുമെന്നു പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും കൂടുതൽ വിപുലമായ സഹായം നൽകുന്നതിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട HMS ഓഷ്യൻ എന്ന കപ്പൽ  ഈ ദ്വീപുകളിൽ അടുത്ത രണ്ട് ആഴ്ചത്തേക്കുള്ളിൽ എത്തിച്ചേരുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെട്ടില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകളിൽ സംഭവിച്ച തകർച്ചയെ മറികടക്കുവാൻ വൻതോതിലുള്ള ഒരു ദുരന്തനിവാരണ പദ്ധതി നടപ്പാക്കാൻ നെക്കർ ദ്വീപിലെ (ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ഐലന്റ്സ്) താമസക്കാരനും വ്യവസായിയുമായ റിച്ചാർഡ് ബ്രാൻസൺ യുകെ ഗവൺമെന്റിന്റെ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിച്ചു. "ഹ്രസ്വകാല സഹായങ്ങളോടൊപ്പം ദീർഘകാല അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസന പദ്ധതികളും" ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിഷ്കർഷിച്ചിരുന്നു. ബിവിഐയെ പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിന് സമഗ്ര സഹായ പാക്കേജിനും പ്രീമിയർ ഒർലാൻഡോ സ്മിത്തും ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. സെപ്തംബർ 10 ന് കരീബിയൻ ദ്വീപുകൾക്കായി 32 ദശലക്ഷം പൗണ്ടിന്റെ ഒരു ചുഴലിക്കാറ്റ് ദുരിതാശ്വാസ ഫണ്ട് നൽകുമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി തെരേസ മെയ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഇതേസമയംതന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് റെഡ് ക്രോസ് അഭ്യർത്ഥന വഴി പൊതുജനങ്ങളുടെ സംഭാവനകളും സ്വരൂപിക്കപ്പെട്ടു. യു.കെ. വിർജിൻ ഐലൻഡിലേയ്ക്ക് നീക്കിവയ്ക്കുന്ന തുകയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് നൽകിയിരുന്നില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പ്രതിബദ്ധത സ്ഥിരീകരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യമായിരുന്നു 2017 സെപ്തംബർ 13 ലെ ബോറിസ് ജോൺസന്റെ കരീബിയൻ ടൂർ സമയത്തെ ടോർട്ടോളയിലേയ്ക്കുള്ള സന്ദർശനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ, സഹായ പാക്കേജിനേക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഒന്നും അദ്ദേഹത്തിൽനിന്നു ലഭിച്ചില്ല. തടികൾ, കുപ്പി വെള്ളം, ഭക്ഷണം, കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കുള്ള പാൽ, കിടക്കകൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, അതുപോലെതന്നെ പത്ത് പിക്കപ്പ് ട്രക്കുകൾ, നിർമ്മാണ വസ്തുക്കൾ, ഹാർഡ്വെയർ തുടങ്ങിയവയുമായി HMS Ocean (L12) എന്ന കപ്പൽ BVI ദ്വീപുകളിലേക്കുള്ള വഴിയിലാണ് എന്നദ്ദേഹം സ്ഥിരീകരിച്ചിരുന്നു. == രാഷ്ടീയം == ഈ പ്രദേശം പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യ സംവിധാനമാണ് പിന്തുടരുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ദ്വീപുകളിലെ പരമമായ എക്സിക്യുട്ടീവ് അതോറിറ്റിയെ ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്ഞി പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും ഈ മേൽക്കോയ്മ ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ഐലൻഡിലെ ഗവർണർ രാജ്ഞിക്കുവേണ്ടി പ്രാവർത്തികമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ ഉപദേശമനുസരിച്ച് ഗവർണറെ രാജ്ഞി നിയമിക്കുന്നു. പ്രതിരോധവും ഭൂരിഭാഗം വിദേശകാര്യങ്ങളും യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Sister project links|voy=British Virgin Islands|British Virgin Islands}} ; Directories *[https://web.archive.org/web/20080703234346/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/britishvirginisles.htm British Virgin Islands] from ''UCB Libraries GovPubs'' *{{dmoz|Regional/Caribbean/British_Virgin_Islands}} * [http://www.moorings.com/bvi-guide/ British Virgin Islands Guide] from ''The Moorings'' ; NGO sources {{refbegin}} *{{cite web |url=https://www.un.org/Depts/dpi/decolonization/trust3.htm |title=Non-Self-Governing Territories listed by General Assembly in 2002 |work=United Nations Special Committee of 24 on Decolonization |accessdate=10 March 2005 |archive-date=2008-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203105055/http://un.org/Depts/dpi/decolonization/trust3.htm |url-status=dead }} {{refend}} ; Official sites and overviews * [http://www.bvi.gov.vg The Government of the British Virgin Islands] (official government site)<!---Site was offline as of 25 Dec 2006; back online by 1 May 2007---> *[https://web.archive.org/web/20061216162159/http://www.bvi.org.uk/the_london_office.asp The Government of the BVI, London Office]—Official government site * [http://ukinbvi.fco.gov.uk/en/ HM Governor's Office in the British Virgin Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323051558/http://ukinbvi.fco.gov.uk/en/ |date=2013-03-23 }} * [http://www.oghm.org/ Old Government House Museum, British Virgin Islands]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.bvitourism.com/ British Virgin Islands Tourist Board] * [http://www.bviports.org/ The British Virgin Islands Ports Authority]—Official site *[http://www.bvinationalparkstrust.org/ National Parks Trust of the British Virgin Islands]—Official site * [http://www.bvifsc.vg/ British Virgin Islands Financial Services Commission]—Official site * {{CIA World Factbook link|vi|British Virgin Islands}} ; Wikimedia content * {{Wikiatlas|British Virgin Islands}} [[വർഗ്ഗം:വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ]] m480od2swi0ky3wrcqvvpqw7q49me8z 0 487231 4643736 4543474 2026-07-05T06:38:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643736 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} '''മലേഷ്യ ഹിന്ദു ധർമ്മ മമന്ദ്രം,''' {{Efn|The name appears on the organization's website both with "Hindudharma" (one word) and "Hindu Dharma" (two words).}} പുറമേ '''മമന്ദ്രം എന്ന'''റിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] [[ഹിന്ദു]] [[സർക്കാരിതര സംഘടന]] ആണ്. മലേഷ്യയിലെ ഹിന്ദു ധർമ്മ മമന്ദ്രം 1982 ൽ [[കോലാലമ്പൂർ|മലേഷ്യയിലെ ക്വാലാലംപൂരിലാണ്]] സ്ഥാപിതമായത്. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 35 ഓളം സജീവ ശാഖകളുണ്ട്. ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ മത വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെയും ആത്മീയവികസനത്തിലൂടെയും മലേഷ്യയിലെ ഹിന്ദുക്കളെ സേവിക്കുന്നതിനായി ഇത് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.mamandram.org/|title=Welcome to Mamandram.org|access-date=12 November 2014|website=Malaysia Hindudharma Mamandram|archive-date=2018-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20181121232557/https://www.mamandram.org/|url-status=dead}}</ref> മലേഷ്യയിലെ ഇന്ത്യക്കാരുടെ തെറ്റിദ്ധാരണകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് മലേഷ്യ സർക്കാരുമായുള്ള ചർച്ചകളുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് മലേഷ്യ ഹിന്ദുധർമ മന്ദ്രം, <ref>[http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/12/15/nation/19773592&sec=nation NGOs discuss Indian issues with PM in heart-to-heart chat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121005084914/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F12%2F15%2Fnation%2F19773592&sec=nation |date=2012-10-05 }} The Star – 15 December 2007</ref> 2007 നവംബർ 25 ന് തലസ്ഥാനമായ ക്വാലാലംപൂരിൽ നടന്ന [[ഹിന്ദ്രാഫ്|ഹിൻഡ്രാഫ്]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള റാലികളുമായി മുന്നോട്ടുവന്ന ഒരു പ്രശ്നം. <ref>[http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1687973,00.html Facing Malaysia's Racial Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130824182049/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1687973,00.html |date=2013-08-24 }} TIME – 26 November 2007</ref> == ഇതും കാണുക == * [[ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ പട്ടിക|ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ സർവേ]] == കുറിപ്പുകൾ == {{Notelist}} == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://www.mamandram.org മലേഷ്യയുടെ Website ദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് ഹിന്ദു ധർമ്മ മമന്ദ്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181121232557/https://www.mamandram.org/ |date=2018-11-21 }} [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു സംഘടനകൾ]] cjw3oiukdyyrz9xp1nmgxlt6prj2lau 0 487879 4643648 3231222 2026-07-04T16:55:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643648 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = '''പീറ്റർ ഹാൻഡ്‌കെ''' | image = Peter-handke.jpg | imagesize = | caption = Handke in 2006 | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1942|12|6|df=y}} | birth_place = [[Griffen, Austria|Griffen]], [[Austria under National Socialism|Austria]] | death_date = | death_place = | occupation = Novelist, playwright | nationality = Austrian | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''പെനാൽറ്റി കിക്ക് കാത്തുനിൽക്കുന്ന ഗോളിയുടെ ഏകാന്തത''', ''Slow Homecoming'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = Nobel Prize Literature (2019) | signature =Signature of Peter Handke.svg | website = | portaldisp = }} ഓസ്ട്രിയൻ നോവലിസ്റ്റും, നാടകകൃത്തും, വിവർത്തകനുമാണ് '''പീറ്റർ ഹാൻഡ്‌കെ''' (ജനനം: 6 ഡിസംബർ 1942). <ref>https://www.business-standard.com/article/current-affairs/peter-handke-gets-2019-nobel-prize-in-literature-olga-tokarczuk-for-2018-119101000913_1.html</ref> 2019 ലെ സാഹിത്യത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. <ref>https://www.indiatoday.in/world/story/2019-nobel-prize-literature-peter-handke-1607964-2019-10-10</ref> പഠനകാലത്ത് തന്നെ എഴുത്തുകാരനായി പേരെടുത്ത അദ്ദേഹം നിരവധി ചിത്രങ്ങൾക്കും തിരക്കഥയെഴുതിയിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == ഒരു ബാങ്ക് ഗുമസ്തന്റെ മകനായി 1942ൽ ഓസ്ട്രിയയിലെ ഗ്രിഫെനിലാണ് പീറ്റർ ഹാൻഡ്‌കെ ജനിച്ചത്. <ref>https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2019/handke/facts/</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിലെ തനത് ജർമ്മൻ ഭാഷാ എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. <ref>https://www.britannica.com/biography/Peter-Handke</ref> 1961 മുതൽ 1965 വരെ ഗ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ നിയമം പഠിക്കുകയും അവന്റ്-ഗാർഡ് എന്ന സാഹിത്യ മാസികയ്ക്ക് കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതികൾ എഴുതി നൽകുകയും ചെയ്തു. == രചനാ രീതി == പരമ്പരാഗത ഇതിവൃത്തവും സംഭാഷണവും കഥാപാത്രങ്ങളും ഇല്ലാത്ത നിരവധി നാടകങ്ങൾ പീറ്റർ ഹാൻഡ്‌കെ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന നാടകമായ 'പ്രേക്ഷകരെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു' എന്നതിലൂടെ ഒരു പാരമ്പര്യ നിരാകരണവാദിയായ നാടകകൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം പൊതുജനശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ഇതിൽ നാല് അഭിനേതാക്കൾ നാടകത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഒരു മണിക്കൂറോളം വിശകലനം ചെയ്യുകയും തുടർന്ന് പ്രേക്ഷകരെ അപമാനിക്കുകയും നാടകത്തിന്റെ “പ്രകടനത്തെ” പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ജനക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്‌ത പ്രതികരണങ്ങൾ ഉളവാക്കുന്ന തന്ത്രമായി ഇതിനെ കണക്കാക്കാം. ഹാൻഡ്‌കെയുടെ ആദ്യത്തെ മുഴുനീള നാടകമായ കാസ്പർ (1968) എന്നതിൽ ഹ്വസറിനെ സംസാരിക്കാൻ കഴിയാത്ത നിരപരാധിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ചെറുകഥകൾ, ഉപന്യാസങ്ങൾ, റേഡിയോ നാടകങ്ങൾ എന്നിവയും ഹാൻഡ്‌കെ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ ഭാഷയും ദൈനംദിന യാഥാർത്ഥ്യവും അവയ്‌ക്കൊപ്പമുള്ള യുക്തിസഹമായ ക്രമവും മനുഷ്യനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും മാരകവുമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുവെന്നും അടിവരയിടുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളുടെ പ്രധാന വിഷയം. <ref>{{Cite web |url=https://noggs.typepad.com/tre/peter-handke.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-10-10 |archive-date=2019-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010133728/https://noggs.typepad.com/tre/peter-handke.html |url-status=dead }}</ref> ഹാൻഡ്കെയുടെ "പെനാൽറ്റി കിക്ക് കാത്തുനിൽക്കുന്ന ഗോളിയുടെ ഏകാന്തത' എന്ന നോവൽ [[എൻ.എസ്‌. മാധവൻ|എൻ.എസ്‌. മാധവന്റെ]] [[ഹിഗ്വിറ്റ (ചെറുകഥ)‌|ഹിഗ്വിറ്റ]] എന്ന ചെറുകഥയിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} {{സാഹിത്യത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ 1951-1975}} {{Nobel Prize in Literature}} oabqmg2f6isqnk3n7bj1h3x83uomscq 0 493178 4643568 3797045 2026-07-04T15:08:01Z Malikaveedu 16584 4643568 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chu River}} {{Infobox river | name = ചു നദി | name_native = Чу, Чүй, Шу | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = E8115-Chu-Valley.jpg | image_size = 250 | image_caption = [[Tokmok|ടോക്മോക്കിന്]] താഴെയുള്ള ചുയി താഴ്വരയിൽ | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Kyrgyzstan|കിർഗിസ്ഥാൻ]], [[Kazakhstan|കസാക്കിസ്ഥാൻ]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{convert|1067|km|mi|abbr=on}} | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = [[ജൂൺ ആറിക്]], [[കൊച്ചോർ നദി]] എന്നിവയുടെ സംഗമം | source1_location = [[കൊച്ചോർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്]], [[നാരിൻ പ്രദേശം]], [[Kyrgyzstan|കിർഗിസ്ഥാൻ]] | source1_coordinates= {{coord|42|13|15.60|N|75|44|29|E|display=inline}} | source1_elevation = {{convert|1802|m|abbr=on}} | mouth = തടാകങ്ങളുടെ അക്ജയ്കിൻ സംവിധാനം | mouth_location = [[ദക്ഷിണ കസാക്കിസ്ഥാൻ പ്രദേശം]], [[കസാക്കിസ്ഥാൻ]] | mouth_coordinates = {{coord|44|59|N|67|43|E|display=inline,title}} | mouth_elevation = {{convert|135|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = {{convert|67500|km2|abbr=on}} | tributaries_left = [[Ala-Archa River| അല-ആർച്ച നദി]], [[ Kara-Balta River|കാരാ-ബാൾട്ട നദി]], [[Ysyk-Ata River|യിസൈക്-അത്ത നദി]], [[Alamudun River|അലമുദുൻ നദി]], [[Ak-Suu River (Chu)|അക്-സു നദി]] | tributaries_right = [[Chong-Kemin River| ചോങ്-കെമിൻ നദി]], [[Kichi-Kemin River|കിച്ചി-കെമിൻ നദി]] | custom_label = | custom_data = | extra = }} വടക്കൻ [[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ|കിർഗ്ഗിസ്ഥാനിലെയും]] തെക്കൻ [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|കസാഖ്സ്ഥാനിലെയും]] ഒരു നദിയാണ് '''ചു നദി.''' ഏകദേശം 1 067 കിലോമീറ്റർ <ref>[[Great Soviet Encyclopedia]]</ref> (663 മൈൽ) നീളത്തിൽ, ആദ്യത്തെ 115 കിലോമീറ്റർ കിർഗിസ്ഥാനിലും തുടർന്ന് 221 കിലോമീറ്റർ നദി കിർഗിസ്ഥാനും കസാക്കിസ്ഥാനും ഇടയിലുള്ള അതിർത്തിയിലും അവസാന 731 കിലോമീറ്റർ കസാക്കിസ്ഥാനിലും ആണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിർഗിസ്ഥാനിലെയും കസാക്കിസ്ഥാനിലെയും ഏറ്റവും നീളമേറിയ നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. കിർഗിസ്ഥാന്റെ വടക്കേയറ്റത്തും ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള ഭരണ പ്രദേശമായ [[Chuy Region|ചുയി മേഖല]]യ്ക്ക് നദിയുടെ പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ബിഷ്കെക്കിന്റെ പ്രധാന തെരുവായ ചുയി അവന്യൂ, കസാക്കിസ്ഥാനിലെ [[Jambyl Region|ജാംബിൽ മേഖല]]യിലെ [[Shu, Jambyl|ഷു]] നഗരം എന്നിവയ്ക്കും നദിയുടെ പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. == പ്രവാഹം == [[Naryn Region|നാരിൻ മേഖലയിലെ]] കൊച്ച്കോർ ജില്ലയിലെ [[Joon Aryk|ജൂൺ ആറിക്]], [[Kochkor River|കൊച്ച്കോർ നദി]]കളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ചു നദി രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇസിക് കുൽ തടാകത്തിന്റെ ([[Balykchy|ബാലിചി]]ക്കടുത്തുള്ള) ഏതാനും കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ എത്തിയ ശേഷം നദി വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിയുന്നു. 1950 കളിൽ കെറ്റ്മാൽഡി (അതുകൂടാതെ ബ്യൂഗാനും) എന്ന പഴയ നദീതീരത്തെ ചു നദിയെയും ഇസിക് കുലിനെയും ബന്ധിപ്പിച്ചു. വെള്ളപ്പൊക്ക സമയത്ത് ചു വെള്ളത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തടാകത്തിൽ എത്തുമെങ്കിലും ഓർട്ടോ-ടോക്കോയ് റിസർവോയർ നിർമ്മിച്ചതിനുശേഷം അത്തരം ഒഴുക്കുണ്ടായില്ല. ഇടുങ്ങിയ [[Boom Gorge|ബൂം മലയിടുക്കിലൂടെ]] (റഷ്യൻ: Боомское Bo, ബൂംസ്കോയ് ഉഷ്ചേലി) കടന്നുപോയ ശേഷം, നദി താരതമ്യേന പരന്ന ചുയി താഴ്വരയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അതിൽ കിർഗിസ് തലസ്ഥാനമായ [[ബിഷ്കെക്ക്|ബിഷ്കെക്കും]] കസാഖ് നഗരമായ ഷുവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[Chuy Valley|ചുയി താഴ്വര]]യിലെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കറുത്ത മണ്ണിനെ കൃഷിക്കായി നനയ്ക്കുന്നതിന്, നദിയുടെ കിർഗിസ്, കസാക്ക് ഭാഗങ്ങളിൽ ചുയിയുടെ ജലത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും [[Great Chüy Canal|ഗ്രേറ്റ് ചുയ് കനാൽ]] പോലുള്ള കനാലുകളുടെ ഒരു ശൃംഖലയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു. ചു ചുയി താഴ്‌വരയിലൂടെ ഒഴുകുമ്പോൾ, അത് കിർഗിസ്ഥാനും കസാക്കിസ്ഥാനും ഇടയിലുള്ള നൂറു കിലോമീറ്ററിലധികം അതിർത്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് കിർഗിസ്ഥാൻ വിട്ട് കസാക്കിസ്ഥാനിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. അവിടെ മറ്റ് പല നദികളെയും അരുവികളെയും പോലെ വടക്കൻ കിർഗിസ്ഥാനിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. [[സിർ ദര്യ|സിർ ദര്യ]]യിൽ എത്തുന്നതിനിടയിൽ ഒടുവിൽ നദി [[സ്റ്റെപ്|സ്റ്റെപ്പിൽ]] ശൂന്യമാകുന്നു. == ചരിത്രം == [[File:Syrdaryamap.png|thumb|right|സിർ ദര്യ തടത്തിലെ ചു നദി]] കിഴക്കൻ [[ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ|ഇറാനിയൻ ഭാഷയായ]] [[Sogdian language|സോഗ്ഡിയൻ]] സംസാരിക്കുന്ന ഇറാനിയൻ [[Sughd Region|സുഗ്‌ഡു]]കളാണ് ഈ നദിയുടെ തീരത്ത് പാർക്കുന്നത്.<ref name="barthold">{{cite book |last = Barthold |first = W. |title = "Balāsāg̲h̲ūn or Balāsaḳūn." Encyclopaedia of Islam. |edition = |year = |month = |publisher = Brill Academic Publishers |location = Brill Online. Universiteitsbibliotheek Leiden |url = http://www.brillonline.nl/subscriber/entry?entry=islam_SIM-1131 |pages = |accessdate = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ഈ പ്രദേശം തന്ത്രപരമായി പ്രധാനമായിരുന്നു. [[Western Turkic Khaganate|പടിഞ്ഞാറൻ തുർക്കിക് ഖഗാനേറ്റിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[Suyab|സായൂബിന്റെയും]] [[Qara Khitai|കാര-ഖിതാനുകളുടെ]] തലസ്ഥാനമായ [[Balasagun|ബാലസാഗുന്റെയും]] പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു അത്. ചു താഴ്വരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ ചു നദി വെള്ളപ്പൊക്ക ഭീഷണി ഉയർത്തി. 1878-ലെ ശൈത്യകാലത്ത്, സെമിറെചെ പ്രവിശ്യയുടെ ഭരണ കേന്ദ്രമായ [[ടൊക്മോക്|ടോക്മോക്കിൽ]] നിന്ന് ചു നദിയിൽ ഒരു ഹിമപാതമുണ്ടായി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കടുത്ത വെള്ളപ്പൊക്കം പട്ടണത്തെ തകർത്തു. പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനം പിഷ്പെക്കിലേക്ക് (ബിഷ്കെക്ക്) മാറ്റി.<ref name="flooding">{{cite web| url = http://www.citykr.kg/tokmok.php#ser1| title = Profile of town Tokmok (in Russian)| accessdate = 2010-03-10| archive-date = 2010-04-19| archive-url = https://web.archive.org/web/20100419153716/http://www.citykr.kg/tokmok.php#ser1| url-status = dead}}</ref> == അണക്കെട്ടുകൾ == 1957-ൽ നിർമ്മിച്ച കിർഗിസ്ഥാനിലെ ഓർട്ടോ-ടോക്കോയ് റിസർവോയറിലെ ഡാമും 1974-ൽ നിർമ്മിച്ച കസാക്കിസ്ഥാനിലെ ടാസോടെൽ റിസർവോയറിലെ ഡാമും നദിയുടെ ഒഴുക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നു. == പരിതഃസ്ഥിതവിജ്ഞാനം == ===പാരിസ്ഥിതിക നിരീക്ഷണം=== കിർഗിസ് സ്റ്റേറ്റ് ഏജൻസി ഫോർ ഹൈഡ്രോമെറ്റീരിയോളജി, കസാക്കിസ്ഥാൻ ഹൈഡ്രോമെറ്റീരിയോളജിക്കൽ സർവീസ് (കാസൈഡ്രോമെറ്റ്) എന്നിവ ചു നദിയിലും അതിന്റെ പോഷകനദികളിലും നിരവധി ജല ഗുണനിലവാര നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="envmonitoring">{{cite web |url = http://www.meteo.ktnet.kg/unzps/unzps_voda_arch.php |title = Kyrgyz State Agency for Hydrometeorology: water quality |accessdate = 2010-03-10 |url-status = dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110722132012/http://www.meteo.ktnet.kg/unzps/unzps_voda_arch.php |archivedate = 2011-07-22 }}</ref> == ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം == കിർഗിസ് സ്റ്റേറ്റ് ഏജൻസി ഫോർ ഹൈഡ്രോമെറ്റീരിയോളജി പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 2004-08-ൽ ചു താഴ്വരയിലെ ചു നദിയുടെ ജല മലിനീകരണ സൂചിക 0.25 മുതൽ 0.7 യൂണിറ്റ് വരെയാണ്. ഇത് ക്ലാസ് II ("ശുദ്ധജലം") എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. ജല മലിനീകരണ സൂചിക 0.4 മുതൽ 1.2 യൂണിറ്റ് വരെയും ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ക്ലാസ് II (ക്ലീൻ) / ക്ലാസ് III ("മിതമായ മലിനീകരണം") എന്നും കണക്കാക്കിയ വാസിലിയേവ്ക ഗ്രാമത്തിന്റെ താഴെയുള്ള ഒരു മോണിറ്ററിംഗ് പോയിന്റ് മാത്രമാണ് ഇതിനൊരപവാദം.<ref name="envmonitoring" /> കസാക്കിസ്ഥാൻ ഹൈഡ്രോമെറ്റീരിയോളജിക്കൽ സർവീസ് (കാസൈഡ്രോമെറ്റ്) പ്രകാരം, കസാക്കിസ്ഥാനിലെ [[Jambyl Region|ജാംബിൽ മേഖലയിലെ]] ഷു (ചു) നദിയുടെ ജല മലിനീകരണ സൂചിക 2008-ൽ 2.01 (ക്ലാസ് III, "മിതമായ മലിനീകരണം"), 2009 ൽ 1.83 (ക്ലാസ് III, "മിതമായ മലിനീകരണം") ആയിരുന്നു. ബയോകെമിക്കൽ ഓക്സിജൻ ഡിമാൻഡ്, നൈട്രൈറ്റുകൾ, ചെമ്പ്, ഫിനോൾസ് എന്നിവ പോലുള്ളവയുടെ ജല ഗുണനിലവാര പാരാമീറ്ററുകളിലെ അനുവദനീയമായ പരമാവധി സാന്ദ്രത കവിഞ്ഞിരുന്നു.<ref name="waterpollution">{{Cite report |title=Information Bulletin on Status of the Environment in the Republic of Kazakhstan in 2009 |url=http://www.eco.gov.kz/ekolog/buleten/bul_2009.rar |author=Department of Ecological Monitoring |last= |first= |coauthors= |year=2010 |publisher=Ministry of Environment Protection of the Republic of Kazakhstan |accessdate= |docket= }}{{Dead link|date=July 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> Image:E8145-Chu-River.jpg|[[Boom Gorge|ബൂം മലയിടുക്കിൽ ]] Image:balbal.jpg|ചുയി താഴ്‌വരയിലെ [[Burana Tower|ബുറാന ടവറി]]നടുത്തുള്ള ഒരു മധ്യകാല [[Balbal (kurgan stelae)|ബാൽബാൽ]] Image:E8046-Chuy-Valley-Milyanfan-east.jpg|[[Milyanfan|മില്യാൻഫാന്]] സമീപമുള്ള ചുയി താഴ്വരയിൽ Image:E7858-Korday-Chu.jpg|[[Korday|കോർഡെ]] അതിർത്തി കടക്കുന്നതിന് സമീപം Image:E7840-Shu-city-river-crossing.jpg|കസാക്കിസ്ഥാനിലെ [[Shu, Jambyl|ഷുവിന്]] സമീപം </gallery> ==അവലംബം== <references/> {{commons category|Chu River}} {{Rivers of Kazakhstan}} {{Rivers of Kyrgyzstan}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:കസാഖ്സ്ഥാനിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ അന്താരാഷ്ട്രനദികൾ]] nfiwbsics1onxb2aodcsg1dnofgy1m0 0 499502 4643678 4602857 2026-07-04T19:33:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643678 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Portrait of Elizabeth Kerr}} {{infobox artwork |title= പോർട്രെയ്റ്റ് ഓഫ് എലിസബത്ത് കെർ |image= Elizabeth Kerr of Lothian (1745-1780) by Joshua Reynolds.jpg |artist = Joshua Reynolds |year= c.[[1769]] |medium = oil on canvas |height_metric= 97.7 |width_metric= 74.4 cm |museum= Museo Soumaya |city= Mexico City }} 1769-ൽ [[ജോഷ്വാ റെയ്നോൾഡ്സ്|ജോഷ്വാ റെയ്നോൾഡ്സ്]] ചിത്രീകരിച്ച ഒരു എണ്ണച്ചായാചിത്രമാണ് '''പോർട്രെയ്റ്റ് ഓഫ് എലിസബത്ത് കെർ.''' ഈ ചിത്രം ഇപ്പോൾ മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിലെ [[Museo Soumaya|മ്യൂസിയോ സൗമ്യയിലാണ്]] സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. <ref>{{in lang|es}} ''Museo Soumaya''. México: Fundación Carlos Slim. 2015. p. 234. {{ISBN|9786077805120}}.</ref> ഈ ചിത്രത്തിൽ വടക്കൻ അയർലണ്ടിലെ കൗണ്ടി ഡൗണിലെ [[High Sheriff of Down|ഹൈ ഷെരീഫ്]], [[Chichester Fortescue (1718–1757)|ചിച്ചസ്റ്റർ ഫോർട്ടസ്‌ക്യൂവിന്റെ]] (1718–1757) മകളായ [[Elizabeth Fortescue|എലിസബത്ത് കെറിനെ]] (നീ. ഫോർട്ടസ്‌ക്യൂ) ചിത്രീകരിക്കുന്നു. 1762-ലെ വിവാഹത്തിനും 1775-ൽ ഭർത്താവിന്റെ മാർക്വിസേറ്റിലെ സ്ഥാനാരോഹണത്തിനും ഇടയിൽ റെയ്നോൾഡ്സ് അവളെ രണ്ടുതവണയെങ്കിലും വരച്ചു. - ഈ പകുതി വലിപ്പത്തിലുള്ള ചിത്രം [[Blickling Hall|ബ്ലിക്കിംഗ് ഹാളിലും]] <ref>{{cite web|url=http://www.nationaltrustcollections.org.uk/object/355524|title=Elizabeth Fortescue, Countess of Ancram, later Marchioness of Lothian (1745–1780)|access-date=2018-04-17}}</ref> [[Fyvie Castle|ഫൈവി കൊട്ടാരത്തിലും]] <ref>{{cite web|title=Elizabeth Kerr (1745–1780)|url=http://artuk.org/discover/artworks/elizabeth-kerr-17451780-countess-of-ancrum-later-marchioness-of-lothian-196627|publisher=artuk.org|access-date=2018-04-17|archive-date=2018-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418161341/https://artuk.org/discover/artworks/elizabeth-kerr-17451780-countess-of-ancrum-later-marchioness-of-lothian-196627|url-status=dead}}</ref>പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. വസ്ത്രത്തിന്റെ ചില വിശദാംശങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തിയെങ്കിലും [[John Spilsbury (cartographer)|ജോൺ സ്പിൽസ്ബറി]] 1769-ലെ ചിത്രത്തിൽ 1770-ൽ കൊത്തുവേല ചെയ്തിരിക്കുന്നു<ref>{{cite web|title=Elizabeth Lothian|url=http://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000180364|publisher=Biblioteca Digital Hipánica|language=es|access-date=2020-02-11|archive-date=2019-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191021011838/http://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000180364|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Elizabeth Kerr (née Fortescue), Marchioness of Lothian|url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp65603/elizabeth-kerr-nee-fortescue-marchioness-of-lothian|publisher=National Portrait Gallery|access-date=2018-04-17}}</ref>. ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Joshua Reynolds}} [[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ]] s6tawm6dp123xczt1wlqh07g7l2coyr 0 508871 4643619 4630811 2026-07-04T16:34:29Z Irvin calicut 23253 4643619 wikitext text/x-wiki {{pu|Uromastyx}} {{Automatic Taxobox | name = ''Uromastyx''<ref name="ITIS">{{ITIS|id=209040|taxon=''Uromastyx ''}}</ref> | image = Uromastyx aegyptia 2.jpg | image_caption = Egyptian spiny-tailed lizard (''[[Uromastyx aegyptia]]'') | taxon = Uromastyx | authority = [[Blasius Merrem|Merrem]], 1820 | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = See text }} അഗാമ കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ഒരു [[ഉരഗം|ഉരഗ]] വർഗ്ഗമാണ് '''യൂറോമാസ്ററ്ക്സ്'''. [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിലും]] [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലും]] ആണ് ഇവയെ കണ്ടുവരുന്നത്. മുഖ്യമായും സസ്യഭോജികൾ ആണെങ്കിലും പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നത് വരെ ചെറു കീടങ്ങളേയും ചെറു ഇനം [[പല്ലി]]കളെയും ഇവ ഭക്ഷണമാക്കാറുണ്ട് . രാവിലെ സമയം മുഴുവനും സൂര്യസ്നാനം ചെയ്യാൻ ഇഷ്ടപെടുന്ന ഇവ , എന്തെങ്കിലും അപകടം തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തങ്ങളുടെ മാളത്തിൽ ഒളിക്കുന്നു . സസ്യങ്ങൾ അടുത്തുള്ള ചെറു കുന്നുകളിലും പാറകൾ നിറഞ്ഞ പ്രദേശത്തതും ആണ് ഇവ മുഖ്യമായും വാസമുറപ്പിക്കുന്നത് . ==ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ == [[File:Isats arantzatsuko muskerra.jpg|thumb|Bell's dabb lizard (''[[Uromastyx acanthinura]]'')]] ചുവടെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നവയാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന അംഗീകൃത ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ.<ref name=RDB>{{EMBL genus|genus=Uromastyx}}. www.reptile-database.org.</ref> മൂന്ന് ഉപഗവർഗ്ഗങ്ങൾ കൂടെ ഈ ജനുസിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ അവ മറ്റൊരു ജനുസായ ''[[Saara (genus)|സാറാ]] എന്നതിലാണ് .''.<ref name=RDB/><ref name=Saara>Wilms TM, [[:de:Wolfgang Böhme (Zoologe)|Böhme W]], [[:de:Philipp Wagner (Biologe)|Wagner P]], Lutzmann N, [[:fr:Andreas Schmitz|Schmitz A]] (2009). "On the Phylogeny and Taxonomy of the Genus Uromastyx Merrem, 1820 (Reptilia: Squamata: Agamidae: Uromastycinae) – Resurrection of the Genus Saara Gray, 1845". ''Bonner zoologische Beiträge'' '''56''' (1/2): 55–99.</ref> *''[[Uromastyx acanthinura]]'' {{small|[[Thomas Bell (zoologist)|Bell]], 1825}} – Bell's dabb lizard *''[[Uromastyx aegyptia]]'' {{small|([[Peter Forsskål|Forskål]], 1775)}} – Egyptian mastigure, Leptien's mastigure <!-- BiodiversConserv17:2037. --> *''[[Uromastyx alfredschmidti]]'' {{small|Wilms & [[:de:Wolfgang Böhme (Zoologe)|Böhme]], 2001}} – Schmidt's mastigure *''[[Uromastyx benti]]'' {{small|([[John Anderson (zoologist)|Anderson]], 1894)}} – Bent's mastigure *''[[Uromastyx dispar]]'' {{small|[[Carl von Heyden|Heyden]], 1827}} – Sudan mastigure<!-- BiodiversConserv17:2037. --> **''[[Uromastyx flavifasciata|Uromastyx (dispar) flavifasciata]]'' {{small|[[Robert Mertens|Mertens]], 1962}} **''[[Uromastyx dispar maliensis|Uromastyx (dispar) maliensis]]'' {{small|[[:de:Ulrich Joger|Joger]] & Lambert, 1996}} – Mali uromastyx *''[[Uromastyx geyri]]'' {{small|([[Lorenz Müller|L. Müller]], 1922)}} – Saharan spiny-tailed lizard *''[[Uromastyx macfadyeni]]'' {{small|[[Hampton Wildman Parker|Parker]], 1932}} – [[William Archibald Macfadyen|Macfadyen's]] mastigure<ref>Beolens, Bo; Watkins, Michael; Grayson, Michael (2011). ''The Eponym Dictionary of Reptiles''. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. {{ISBN|978-1-4214-0135-5}}. (''Uromastyx macfdyeni'', p. 164).</ref> *''[[Uromastyx nigriventris]]'' Rothschild & Hartert, 1912 *''[[Uromastyx occidentalis]]'' {{small|Mateo, Geniez, Lopez-Jurado & Bons, 1999}} – giant spiny-tailed lizard *''[[Uromastyx ocellata]]'' {{small|[[Martin Lichtenstein|Lichtenstein]], 1823}} – eyed dabb lizard *''[[Uromastyx ornata]]'' {{small|Heyden, 1827}} – ornate mastigure *''[[Uromastyx princeps]]'' {{small|[[Arthur O'Shaughnessy|O’Shaughnessy]], 1880}} – princely mastigure *''[[Uromastyx thomasi]]'' {{small|Parker, 1930}} – Oman spiny-tailed lizard *''[[Uromastyx yemenensis]]'' {{small|Wilms & [[:fr:Andreas Schmitz|Schmitz]], 2007}} – Yemen spiny-tailed lizard ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category}} {{Wikispecies}} * [http://www.exotic-pets.eu/lizards/ Information on some Uromastyx species] * [http://www.digimorph.org/specimens/Uromastyx_hardwickii/ A digital library source from the University of Texas at Austin] * [https://web.archive.org/web/20090224011037/http://www.herphouse.org/index.php?option=com_content&view=article&id=51&Itemid=58 Detailed Uromastyx Care Sheet] * [http://www.uromastyx.eu Uromastyx.eu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191211174723/https://uromastyx.eu/ |date=2019-12-11 }} * [http://deerfernfarms.com Dr. Doug Dix Uromastyx Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190504063947/http://deerfernfarms.com/ |date=2019-05-04 }} * [https://web.archive.org/web/20110117212154/http://urowiki.filecore.net/Main_Page The UroWiki] {{Taxonbar|from=Q739847}} [[വർഗ്ഗം:ഉരഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ ഉരഗങ്ങൾ]] k5i8o5deylrpkwmvylzw8qiufnnx7mg 0 523136 4643610 4599218 2026-07-04T16:20:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643610 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = പി.ജെ. തോമസ് | image = | caption = | birth_date = 17/04/1925 | birth_place = വാകയാർ, കോന്നി | death_date = {{death date and age|2022|03|20|1925|04|17|mf=y}} | death_place = കോന്നി, പത്തനംതിട്ട ജില്ല | office = നിയമസഭാംഗം | constituency = കോന്നി | term = 1965, 1970, 1977 | predecessor = പി.ആർ.മാധവൻ പിള്ള | successor = വി.എസ്.ചന്ദ്രശേഖരൻ പിള്ള | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | spouse = കോമളം | children = 1 son and 2 daughters | date = 21 മാർച്ച് | year = 2022 | source = http://www.niyamasabha.org/codes/members/m704.htm കേരള നിയമസഭ }} നാല്(1970), അഞ്ച്(1977) [[നിയമസഭ|നിയമസഭകളിൽ]] [[കോന്നി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്നു ''' പി.ജെ. തോമസ് (1925-2022) '''2022 മാർച്ച് 20ന് നിര്യാതനായി.<ref>"വിടപറഞ്ഞത് ഹൃദയത്തിൽ കൃഷിയെ വേരുപിടിപ്പിച്ച രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ" https://www.manoramaonline.com/district-news/pathanamthitta/2022/03/21/pathanamthitta-konni-p-j-thomas.amp.html</ref><ref>"മുൻ എം.എൽ.എ പി.ജെ.തോമസ് അന്തരിച്ചു" https://keralakaumudi.com/news/mobile/news-amp.php?id=776181&u=p.j-thomas{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"മുൻ എം.എൽ.എ പി.ജെ. തോമസ് അന്തരിച്ചു | Madhyamam" https://www.madhyamam.com/amp/kerala/former-konni-mla-pj-thomas-died-961293</ref> == ജീവിതരേഖ == പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ കോന്നിയിലുള്ള വാകയാറിൽ 1925 ഏപ്രിൽ 17ന് പി.സി.ജേക്കബ്ബിൻ്റെയും മറിയാമ്മയുടേയും മകനായി ജനിച്ചു. ബിരുദ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു. 1942-ലെ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ മൂവ്മെൻറിലൂടെ രാഷ്ട്രീയത്തിലെത്തി. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * നിയമസഭാംഗം, കോന്നി : 1965, 1970, 1977 * പ്രസിഡൻ്റ് : കോന്നി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് 1958-1978 * ചെയർമാൻ : റബ്ബർ ബോർഡ് 1983-1985 * പ്രസിഡൻ്റ് : കർഷക കോൺഗ്രസ് * കെ.പി.സി.സി അംഗം * പത്തനംതിട്ട ഡി.സി.സി അംഗം ''' മരണം ''' 2022 മാർച്ച് 20ന് നിര്യാതനായി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-28 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-28 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 1982 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.എസ്. ചന്ദ്രശേഖരൻ പിള്ള]] || [[ സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || എം.എം. വാസുദേവൻ നായർ || [[ബി.ജെ.പി.]] |- | 1977 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ് ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[ആർ.സി. ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] || || |- | 1970 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[ആർ.സി. ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] || || |- | 1967 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ആർ. മാധവൻ പിള്ള]] || [[സി.പി.ഐ.]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || || |- | 1965 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[കെ.എം. ജോർജ്]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] || [[പി.ആർ. മാധവൻ പിള്ള]] || [[സി.പി.ഐ.]] |- |} == അവലംബം == <references/> {{DEFAULTSORT:തോമസ്, പി.ജെ.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]] syxiwkzstfjjg0rzwcmxncbvokwcjjl 4643611 4643610 2026-07-04T16:20:42Z KiranBOT 205977 URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v2.2.9s 4643611 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = പി.ജെ. തോമസ് | image = | caption = | birth_date = 17/04/1925 | birth_place = വാകയാർ, കോന്നി | death_date = {{death date and age|2022|03|20|1925|04|17|mf=y}} | death_place = കോന്നി, പത്തനംതിട്ട ജില്ല | office = നിയമസഭാംഗം | constituency = കോന്നി | term = 1965, 1970, 1977 | predecessor = പി.ആർ.മാധവൻ പിള്ള | successor = വി.എസ്.ചന്ദ്രശേഖരൻ പിള്ള | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | spouse = കോമളം | children = 1 son and 2 daughters | date = 21 മാർച്ച് | year = 2022 | source = http://www.niyamasabha.org/codes/members/m704.htm കേരള നിയമസഭ }} നാല്(1970), അഞ്ച്(1977) [[നിയമസഭ|നിയമസഭകളിൽ]] [[കോന്നി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്നു ''' പി.ജെ. തോമസ് (1925-2022) '''2022 മാർച്ച് 20ന് നിര്യാതനായി.<ref>"വിടപറഞ്ഞത് ഹൃദയത്തിൽ കൃഷിയെ വേരുപിടിപ്പിച്ച രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ" https://www.manoramaonline.com/district-news/pathanamthitta/2022/03/21/pathanamthitta-konni-p-j-thomas.html</ref><ref>"മുൻ എം.എൽ.എ പി.ജെ.തോമസ് അന്തരിച്ചു" https://keralakaumudi.com/news/mobile/news-amp.php?id=776181&u=p.j-thomas{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"മുൻ എം.എൽ.എ പി.ജെ. തോമസ് അന്തരിച്ചു | Madhyamam" https://www.madhyamam.com/kerala/former-konni-mla-pj-thomas-died-961293</ref> == ജീവിതരേഖ == പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ കോന്നിയിലുള്ള വാകയാറിൽ 1925 ഏപ്രിൽ 17ന് പി.സി.ജേക്കബ്ബിൻ്റെയും മറിയാമ്മയുടേയും മകനായി ജനിച്ചു. ബിരുദ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു. 1942-ലെ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ മൂവ്മെൻറിലൂടെ രാഷ്ട്രീയത്തിലെത്തി. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * നിയമസഭാംഗം, കോന്നി : 1965, 1970, 1977 * പ്രസിഡൻ്റ് : കോന്നി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് 1958-1978 * ചെയർമാൻ : റബ്ബർ ബോർഡ് 1983-1985 * പ്രസിഡൻ്റ് : കർഷക കോൺഗ്രസ് * കെ.പി.സി.സി അംഗം * പത്തനംതിട്ട ഡി.സി.സി അംഗം ''' മരണം ''' 2022 മാർച്ച് 20ന് നിര്യാതനായി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-28 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-09-28 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 1982 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.എസ്. ചന്ദ്രശേഖരൻ പിള്ള]] || [[ സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || എം.എം. വാസുദേവൻ നായർ || [[ബി.ജെ.പി.]] |- | 1977 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ് ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[ആർ.സി. ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] || || |- | 1970 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[ആർ.സി. ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] || || |- | 1967 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ആർ. മാധവൻ പിള്ള]] || [[സി.പി.ഐ.]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || || |- | 1965 || [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. തോമസ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|പി.ജെ. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[കെ.എം. ജോർജ്]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] || [[പി.ആർ. മാധവൻ പിള്ള]] || [[സി.പി.ഐ.]] |- |} == അവലംബം == <references/> {{DEFAULTSORT:തോമസ്, പി.ജെ.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]] 2n0pp9iv60u094ejivr4y4hh3md2r86 0 533284 4643679 4551442 2026-07-04T19:57:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643679 wikitext text/x-wiki [[File:Umbrella falls bhandardara.jpg|thumb|300px|right| പ്രവര നദിയിലെ അംബ്രല്ല വെള്ളച്ചാട്ടം]] [[File:Wilson Dam- Bhandardara Dam.JPG|thumb|300px|right| വിത്സൺ ഡാം (ഭണ്ഡാർദര അണക്കെട്ട്)]] [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[അഹമ്മദ്നഗർ ജില്ല|അഹമ്മദ്നഗർ ജില്ലയിലൂടെ]] ഒഴുകുന്ന ഒരു ചെറിയ നദിയാണ് പ്രവര നദി. [[ഗോദാവരി|ഗോദാവരിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയാണ് പ്രവര.<ref> https://www.researchgate.net/publication/339602592_A_Geographical_Study_of_Nilwande_Canal_in_Ahmednagar_District_Pravara_River_MS_India</ref> ==പ്രത്യേകതകൾ== ഗോദാവരി നദിയുടെ പ്രധാന പോഷകനദികളിൽ ഏറ്റവും ചെറുതാണ് പ്രവര. 7 പ്രധാന പോഷകനദികളിൽ, ഗോദാവരിക്ക് സമാനമായി പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഒരേയൊരു പോഷകനദിയാണിത്. ഉറവിടവും സംഗമവും ഒരേ ജില്ലയ്ക്കുള്ളിൽ(അഹമ്മദ്നഗർ) സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗോദാവരിയുടെ ഒരേയൊരു പ്രധാന പോഷകനദി കൂടിയാണിത്. ==ഉദ്ഭവവും ഗതിയും== മഹാരാഷ്ട്രയിലെ അഹമ്മദ്നഗർ ജില്ലയിലെ കുലാങ്ങിനും രത്തൻഗഡ് മലകൾക്കും ഇടയിലുള്ള സഹയാദ്രികളുടെ കിഴക്കൻ ചരിവുകളിലാണ് പ്രവര ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അതിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തിനടുത്തു തന്നെ നദി ഒരു പ്രമുഖ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ [[ഭണ്ഡാർദര]] പട്ടണത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ഇവിടെ ഷെണ്ടി ഗ്രാമത്തിനരികിലാണ് പ്രവര നദിക്കു കുറുകെയുള്ള ഭണ്ഡാർദര അണക്കെട്ട് അഥവാ വിത്സൺ അണക്കെട്ട്. ഇതിനോട് ചേർന്ന് ആർതർ തടാകവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അണക്കെട്ടിന്റെ കവാടങ്ങൾ മഴക്കാലത്ത് തുറക്കുമ്പോളാണ് താഴ്ഭാഗത്തായി അംബ്രല്ല വെള്ളച്ചാട്ടം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ നിന്ന് നദി ഒരു കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് ഒഴുകുന്നു. തുടർന്ന് അകോലെ നഗരത്തിനടുത്താണ് പ്രവര നദിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കെട്ടായ [[നിൾവണ്ഡേ അണക്കെട്ട്]]. ഇതിനു ശേഷം ഈ നദി സംഗംനേർ നഗരത്തിലെത്തുന്നു. അഹമ്മദ്നഗർ ജില്ലയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമാണിത്. അവിടെ വച്ച് മഹാലുങ്കി നദി പ്രവരയുമായി കൂടിച്ചേരുന്നു. അഹമ്മദ്നഗർ ജില്ലയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമാണിത്. കിഴക്കോട്ട് വീണ്ടുമൊഴുകുമ്പോൾ മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ മുല നദിയും ഇതിനോടുചേരുന്നു. പിന്നീട് ഈ നദി നെവാസ പട്ടണത്തിലെത്തി കിഴക്കോട്ട് 12 കിലോമീറ്റർ ഒഴുകുന്നു, ഒടുവിൽ അത് ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തു നിന്നും 208 കിലോമീറ്റർ (129 മൈൽ) അകലെയുള്ള പ്രവര സംഗം എന്ന സ്ഥലത്ത് ഗോദാവരി നദിയിലേക്ക് ലയിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://punetopune.com/pravara-godavari-sangam-maharashtra/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-16 |archive-date=2021-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928193804/https://punetopune.com/pravara-godavari-sangam-maharashtra/ |url-status=dead }}</ref> ==ഐതിഹ്യം== ഈ നദിയുടെ ഉദ്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് [[അഗസ്ത്യൻ|അഗസ്ത്യമുനിയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു ഐതിഹ്യം നിലവിലുണ്ട്. അഗസ്ത്യ മുനി ഒരിക്കൽ ദേവപ്രീതിക്കായി കഠിനതപസ്സിലേർപ്പെട്ടു. വെള്ളവും വായുവും മാത്രം ആഹരിച്ച് കാലങ്ങളോളം നീണ്ട തപസ്സിനൊടുവിൽ [[ശിവൻ]] പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഗംഗയുടെ ഒരു ചാലാണ് പ്രവര നദിയായി ഇതിലൂടെ ഒഴുകുന്നത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഈ നദിക്കരയിലെ അഗസ്ത്യ ഋഷി ആശ്രമം വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. <ref>[ http://www.mumbaiorbit.in/dams-in-maharashtra/pravara-dam/pravara-dam.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മുംബൈ ഓർബിറ്റ്.ഇൻ</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നദികൾ]] 4bex583uw3kcpr3zdwnmmjf79s7i4yx 0 535696 4643752 4629762 2026-07-05T08:43:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643752 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Martina Bergman-Österberg}} [[File:Martina Bergman Österberg IDUN 1890, nr 10.png|thumb|right|[[Xylograph]] of Martina Bergman-Österberg published in [[Idun (magazine)|''Idun'']] in 1890.]] [[Sweden|സ്വീഡിഷ്]] വംശജയായ ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസ ഇൻസ്ട്രക്ടറും സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശ അഭിഭാഷകയുമായിരുന്നു '''മാർട്ടിന സോഫിയ ഹെലീന ബെർഗ്മാൻ-ഓസ്റ്റർബർഗ്''' (നീ ബെർഗ്മാൻ; 7 ഒക്ടോബർ 1849 - 29 ജൂലൈ 1915)<ref name=Westrin194>Westrin, p. 194</ref> . സ്റ്റോക്ക്ഹോമിൽ ജിംനാസ്റ്റിക്സ് പഠിച്ച ശേഷം അവർ ലണ്ടനിലേക്ക് മാറി. അവിടെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ആദ്യത്തെ ഫിസിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ഇൻസ്ട്രക്ടർ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചു. അതിൽ സ്ത്രീകളെ മാത്രം പ്രവേശിപ്പിച്ചു. ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂൾ പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ഒരു മുഴുവൻ വിഷയമായി ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസം പഠിപ്പിക്കുന്നതിന് ബെർഗ്മാൻ-ഓസ്റ്റർബർഗ് തുടക്കമിട്ടു. സ്വീഡിഷ് ശൈലിയിലുള്ള ജിംനാസ്റ്റിക്സ് (ജർമ്മൻ മോഡലിന് വിരുദ്ധമായി) അതിന്റെ കാതൽ ആയിരുന്നു. സ്‌പോർട്‌സ് കളിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ [[Gymslip|ജിംസ്‌ലിപ്സ്]] ധരിക്കണമെന്നും അവർ വാദിച്ചു. കൂടാതെ [[Netball|നെറ്റ്ബോളിന്റെ]] ആദ്യകാല വികസനത്തിൽ അവർ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. സ്ത്രീ വിമോചനത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നു ബെർഗ്മാൻ-ഓസ്റ്റർബർഗ്. കായികരംഗത്തും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും സജീവമായിരിക്കാൻ സ്ത്രീകളെ നേരിട്ട് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും അവരുടെ സ്വദേശമായ സ്വീഡനിലെ വനിതാ വിമോചന സംഘടനകൾക്ക് പണം സംഭാവന ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾ ലിംഗ് അസോസിയേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നീട് ഇത് യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ ഫിസിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ അസോസിയേഷനായി. == ആദ്യകാല ജീവിതവും കരിയറും == മാർട്ടിന ബെർഗ്മാൻ-ഓസ്റ്റർബെർഗ് 1849 ഒക്ടോബർ 7 ന് സ്വീഡനിലെ മാൽമഹസ് കൗണ്ടിയിലെ (ഇപ്പോൾ സ്കീൻ കൗണ്ടിയുടെ ഭാഗമായ) ഒരു കാർഷിക സമൂഹത്തിൽ ഹമ്മർലുണ്ടയിൽ ജനിച്ചു. ഒരു കർഷകനായ കാൾ ബെർഗ്മാൻ, ബെറ്റി ലണ്ട്ഗ്രെൻ എന്നിവരായിരുന്നു അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ. അവർക്ക് രണ്ട് സഹോദരന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ രണ്ടുപേരും ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ മരിച്ചു. മൂന്ന് സഹോദരിമാർ ഒടുവിൽ വിദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കി. <ref>Fehn, p. 128</ref> വീട്ടിൽ നിന്ന് സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ശേഷം, 1870 മുതൽ 1873 വരെ ഗൃഹാദ്ധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്തു. 1874 മുതൽ 1877 വരെ നോർഡിസ്ക് ഫാമിലിജെബോക്ക് ലൈബ്രേറിയനായി ജോലി ചെയ്തു. അവിടെ തന്റെ ഭാവി ഭർത്താവിനെ കണ്ടുമുട്ടി. <ref>Aldrich and Gordon, p. 24; Fehn, p. 128; Westrin, p. 194</ref> 1879-ൽ, സ്റ്റോക്ക്ഹോമിലെ റോയൽ സെൻട്രൽ ജിംനാസ്റ്റിക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ പെഡഗോഗിക്കൽ, മെഡിക്കൽ ജിംനാസ്റ്റിക്സ് പഠിച്ചുകൊണ്ട് അവർ രണ്ടുവർഷത്തെ കോഴ്സ് ആരംഭിച്ചു. പെഹർ ഹെൻറിക് ലിംഗ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സ്വീഡിഷ് ജിംനാസ്റ്റിക് സമ്പ്രദായത്തിലാണ് അവർ പരിശീലനം നേടിയത്.<ref name=AG24>Aldrich and Gordon, p. 24</ref> അവരുടെ ജിംനാസ്റ്റിക്സ് പഠനം അവളെ ഇംഗ്ലണ്ട്, ഫ്രാൻസ്, ജർമ്മനി, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കൊണ്ടുപോയി.<ref name=Westrin194 /> അവർ 1881-ൽ ബിരുദം നേടി പിന്നീട് ആ വർഷം ലണ്ടനിലേക്ക് മാറി. == ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ബോർഡ് == 1881-ൽ ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ബോർഡിൽ പെൺകുട്ടികളുടെയും ശിശുക്കളുടെയും സ്കൂളുകളിൽ ലേഡി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് ഫിസിക്കൽ എക്സർസൈസായി ബെർഗ്മാൻ-ഓസ്റ്റർബർഗ് നിയമിതനായി. പതിനൊന്ന് വർഷം മുമ്പ്, എലിമെന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ ആക്റ്റ് 1870 ഇംഗ്ലണ്ടിൽ സാർവത്രിക പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുകയും കായിക പരിശീലനം നൽകുന്നതിന് സർക്കാർ ഗ്രാന്റുകൾ സ്വീകരിക്കാൻ സ്കൂളുകളെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ അക്കാലത്ത്, മിക്ക സ്കൂളുകളുടെയും പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസം (അല്ലെങ്കിൽ "ശാരീരിക പരിശീലനം") ഒരു വിഷയമായി പഠിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. <ref>McCrone (1991), p. 161; Donovan ''et al''., p. 18</ref>പബ്ലിക് സ്കൂളുകളിൽ ആൺകുട്ടികളെ മിലിട്ടറി ഡ്രിൽ പഠിപ്പിച്ചു. അതേസമയം സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ജർമ്മൻ ശൈലിയിലുള്ള ജിംനാസ്റ്റിക്സ് പഠിപ്പിച്ചു. അത് ഉപകരണ അധിഷ്ഠിതവും താളാത്മകവുമായ വ്യായാമങ്ങൾക്ക് ഊന്നൽ നൽകി. അല്ലെങ്കിൽ അനാട്ടമി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള റെജിമെന്റഡ് ഡ്രില്ലുകളും ചികിത്സാ വ്യായാമങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്വീഡിഷ് ശൈലിയിലുള്ള ജിംനാസ്റ്റിക്സും.<ref>McCrone (1988), pp 101–104. For a comparison of the two styles, see [[Battle of the Systems]].</ref> 1873-ൽ ഗ്ലാഡ്‌സ്റ്റോൺ ഗവൺമെന്റ് പെൺകുട്ടികൾക്ക് ശാരീരിക പരിശീലനം അനുവദിച്ചു. മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ലണ്ടൻ സ്‌കൂൾ ബോർഡിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാലയങ്ങളിലെ പെൺകുട്ടികൾക്ക് ഇത് നിർബന്ധമാക്കി.<ref name=McCrone91p161>McCrone (1991), p. 161</ref> ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ബോർഡിലെ സൂപ്രണ്ട് സ്ഥാനം ആദ്യമായി സ്ഥാപിതമായത് 1878-ലാണ്. അക്കാലത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് അധ്യാപകർക്ക് മതിയായ യോഗ്യതകൾ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ, ബർഗ്മാൻ-ഓസ്റ്റർബെർഗിനെപ്പോലെ സ്റ്റോക്ക്ഹോമിലെ റോയൽ സെൻട്രൽ ജിംനാസ്റ്റിക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ പരിശീലനം നേടിയ കോൺകോർഡിയ ലോഫ്വിംഗ് എന്ന സ്വീഡൻ സ്വദേശിയാണ് ആദ്യമായി നിയമിതനായത്. <ref>McCrone (1988), p. 104</ref> അവർ സ്വീഡിഷ് ജിംനാസ്റ്റിക്സിനെ വാദിക്കുകയും പെൺകുട്ടികളുടെ സ്കൂളുകളിൽ അത് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൾക്ക് 600 അപേക്ഷകൾ ലഭിച്ചു.<ref name=Hargreaves97p69>Hargreaves (1997), p. 69</ref> 1881-ൽ ലോഫ്വിംഗ് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ,<ref name=McCrone91p161 />അവളുടെ പിൻഗാമിയായി ബെർഗ്മാൻ-ഓസ്റ്റർബർഗിനെ നിയമിച്ചു. == അവലംബം== {{reflist}} == ഗ്രന്ഥസൂചിക== {{refbegin}} * {{citation |last=Aldrich |first=Richard |contribution=Teacher training in London |editor1-last=Floud |editor1-first=Roderick |editor2-last=Glynn |editor2-first=Sean |title=London Higher: The Establishment of Higher Education in London |edition=3rd |publisher=Continuum International Publishing Group |year=1998 |isbn=0-485-11524-7}} * {{cite book |last1=Aldrich |first1=Richard |last2=Gordon |first2=Peter |title=Dictionary of British Educationists |publisher=Routledge |year=1989 |isbn=978-0-7130-0177-8}} * {{cite journal |last=Bloomfield |first=Anne |title=Martina Bergman-Osterberg (1849–1915): Creating a Professional Role for Women in Physical Training |journal=History of Education |volume=34 |issue=5 |pages=517–34 |date=September 2005 |issn=0046-760X |doi=10.1080/00467600500220762|s2cid=145192894 }} * {{cite book |last1=Costa |first1=D. Margaret |last2=Guthrie |first2=Sharon Ruth |title=Women and sport: Interdisciplinary perspectives |url=https://archive.org/details/womensportinterd0000unse |publisher=Human Kinetics |year=1994 |isbn=0-87322-686-0 }} * {{cite journal |last1=Donovan |first1=Mick |last2=Jones |first2=Gareth |last3=Hardman |first3=Ken |title=Physical Education and Sport: Dualism, Partnership and Delivery Provision |journal=Kinesiology |volume=38 |issue=1 |pages=16–27 |year=2006}} * {{cite journal |last=Fehn |first=Inger |title=Madame Bergman-Österberg 1849–1915, en bortglömd pionjär? |journal=Idrott, historia och samhälle: Svenska idrottshistoriska föreningens årsskrift |volume=5 |pages=128–33 |year=2000 |url=http://www.ub.gu.se/kvinn/portaler/kunskap/folkbildning/mbergman.pdf |language=Swedish |archive-date=2019-11-20 |access-date=2021-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120152709/http://www2.ub.gu.se/kvinn/portaler/kunskap/folkbildning/mbergman.pdf |url-status=dead }} * {{cite book |last1=Galligan |first1=Frank |last2=Maskery |first2=Colin |last3=Spence |first3=Jon |last4=Howe |first4=David |last5=Barry |first5=Tim |last6=Ruston |first6=Andy |last7=Crawford |first7=Dee |title=Advanced PE for Edexcel |url=https://archive.org/details/advancedpeforede0000unse |publisher=Heinemann |date=24 October 2000 |isbn=0-435-50643-9 }} * {{cite book |last=Giulianotti |first=Richard |title=Sport: A Critical Sociology |publisher=Polity |year=2005 |isbn=0-7456-2545-2 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/sportcriticalsoc0000giul }} * {{cite book |last1=Gordon |first1=Peter |last2=Doughan |first2=David |title=Dictionary of British Women's Organisations, 1825–1960 |location=London and Portland, OR |publisher=Woburn Press |year=2002 |isbn=0-7130-4045-9}} * {{cite book |last=Hargreaves |first=Jennifer |title=Sporting Females: Critical Issues in the History and Sociology of Women's Sports |url=https://archive.org/details/sportingfemalesc0000harg |edition=3rd |publisher=Taylor & Francis |year=1997 |isbn=0-415-07027-9 }} * {{citation |last=Hargreaves |first=Jennifer |contribution=The Victorian cult of family and the early years of female sport |editor1-last=Scraton |editor1-first=Sheila |editor2-last=Flintoff |editor2-first=Anne |title=Gender and Sport: A Reader |location=Abingdon and New York |publisher=Routledge |year=2002 |isbn=0-415-25953-3}} * {{cite journal |last1=Jobling |first1=Ian |last2=Barham |first2=Pamela |title=The Development of Netball and the All-Australia Women's Basketball Association (AAWBBA): 1891–1939 |journal=Sporting Traditions, Journal of the Australian Society for Sports History |volume=8 |issue=1 |date=November 1991 |pages=29–48 |url=http://www.la84foundation.org/SportsLibrary/SportingTraditions/1991/st0801/st0801e.pdf |access-date=2021-03-19 |archive-date=2019-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190408152155/http://library.la84.org/SportsLibrary/SportingTraditions/1991/st0801/st0801e.pdf |url-status=dead }} * {{cite book |last=McCrone |first=Kathleen E. |title=Playing the Game: Sport and the Physical Emancipation of English Women |location=London |publisher=Routledge |year=1988 |isbn=0-415-00358-X}} * {{cite journal |last=McCrone |first=Kathleen E. |title=Class, Gender, and English Women's Sport, c. 1890–1914 |journal=Journal of Sport History |volume=18 |issue=1 |year=1991 |pages=159–182}} * {{cite book |last=Smart |first=Richard |chapter=At the Heart of a New Profession: Margaret Stanfield, a Radical English educationist |editor1-last=Mangan |editor1-first=J. A. |editor2-last=Hong |editor2-first=Fan |title=Freeing the Female Body |publisher=Routledge |year=2001 |isbn=0-7146-5088-9}} * {{cite journal |last=Treagus |first=Mandy |title=Playing Like Ladies: Basketball, Netball and Feminine Restraint |url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-the-history-of-sport_2005-01_22_1/page/88 |journal=International Journal of the History of Sport |volume=22 |issue=1 |date=January 2005 |pages=88–105 |doi=10.1080/0952336052000314593 |s2cid=145103289 }} * {{cite journal |last=Wallace |first=Wendy |title=The woman who made girls jump |publisher=TES Magazine |date=26 April 2002 |url=http://www.tes.co.uk/article.aspx?storycode=362829 |access-date=2021-03-19 |archive-date=2012-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320032307/http://www.tes.co.uk/article.aspx?storycode=362829 |url-status=dead }} * {{cite book |last=Webb |first=Ida M. |title=The Challenge of Change in Physical Education: Chelsea College of Physical Education – Chelsea School, University of Brighton 1898–1998 |url=https://archive.org/details/challengeofchang0000webb |publisher=Routledge |year=1999 |isbn=0-7507-0976-6 }} * {{cite encyclopedia |editor=Th Westrin |encyclopedia=Nordisk familjebok |title=Österberg |url=http://runeberg.org/nfcn/0119.html |accessdate=2009-02-10 |edition=2nd |year=1922 |publisher=Nordic Family Book |volume=34 |location=Stockholm |language=Swedish }} * {{cite journal |last=Wicksell |first=Anna |title=En bortgången märkeskvinna: Martina Bergman-Österberg |journal=Rösträtt för Kvinnor |publisher=Landsföreningen för kvinnans politiska rösträtt |language=Swedish |url=http://www.ub.gu.se/kvinn/digtid/04/1915/15/rfkv1915_15_01_06.pdf |date=15 August 1915 |volume=4 |issue=15–16 |page=2 |access-date=2021-03-19 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303172543/http://www.ub.gu.se/kvinn/digtid/04/1915/15/rfkv1915_15_01_06.pdf |url-status=dead }} {{refend}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == <!--If other editors can access these sources, please add any relevant information to this article.--> * {{cite book |last=Fletcher |first=Sheila |title=Women First: The Female Tradition in English Physical Education, 1880–1980 |publisher=Athlone Press |year=1984 |isbn=978-0-485-11248-1 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/womenfirstfemale0000flet }} * {{cite book |last=May |first=Jonathan |title=Madame Bergman-Österberg: Pioneer of Physical Education and Games for Girls and Women |location=London |publisher=University of London |year=1963}} * Ottosson, Anders. {{SKBL}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://web.archive.org/web/20111003005545/http://alumni.gre.ac.uk/NetCommunity/Page.aspx?pid=792 The Bergman Österberg Union Archive] at the [[University of Greenwich]] {{Netball}} [[വർഗ്ഗം:1849-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ മരിച്ചവർ]] ic2s6433wpjisx1qve3ahlrmd2ydi63 0 538371 4643776 4613636 2026-07-05T11:53:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643776 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=ശൈലിയും ഘടനയും മറ്റും മാറ്റം വരുത്തണം.ആശയം വായനക്കാരന് വ്യക്തമാകുന്ന വിധം ലേഖനഭാഗം മെച്ചപ്പെടുത്തണം.|date=2023 മേയ്}} {{prettyurl|Marilyn Waring}} {{Infobox officeholder |honorific-prefix = |name = ഡേം മെർലിൻ ജോയ് വേരിംഗ് |honorific-suffix = {{post-nominals|country=NZL|DNZM|size=100%}} |image = Marilyn Waring CNZM (cropped).jpg |alt = |caption = മെർലിൻ വേരിംഗ് |constituency_MP = [[Raglan (New Zealand electorate)|Raglan]] |parliament = ന്യൂസിലാന്റ് |majority = |term_start = [[1975 New Zealand general election|1975]] |term_end = [[1978 New Zealand general election|1978]] |predecessor = [[Douglas Carter|ഡഗ്ലസ് കാർട്ടർ]] |successor = Electorate abolished |constituency_MP2 = {{NZ electorate link|Waipa}} |parliament2 = ന്യൂസിലാന്റ് |majority2 = |term_start2 = [[1978 New Zealand general election|1978]] |term_end2 = [[1984 New Zealand general election|1984]] |predecessor2=Electorate re-established |successor2 = [[Katherine O'Regan|കാതറിൻ ഓ റീഗൻ]] |office3 = Chair of the [[Public Expenditure Committee]] |term_start3 = 1978 |term_end3 = 1984 |office4 = Board member of the [[Reserve Bank of New Zealand]] |term_start4 = 2005 |term_end4 = 2009 |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1952|10|7}} |birth_place = [[Ngāruawāhia]], ന്യൂസിലാന്റ് |death_date = |death_place = |restingplace = |restingplacecoordinates = |birthname = |nationality = |party = [[New Zealand National Party|National]] (1974–1984) |otherparty = <!--For additional political affiliations--> |spouse = |partner = <!--For those with a domestic partner and not married--> |relations = |children = |residence = |alma_mater = |occupation = |profession = |cabinet = |committees = {{plainlist| * [[Public Expenditure Committee]] (Chair) * Senior Government Member of the Foreign Affairs Committee * Disarmament and Arms Control Committee}} |portfolio = |religion = |signature = |signature_alt = |website = {{URL|http://www.marilynwaring.com/}} |footnotes = |blank1 = |data1 = |blank2 = |data2 = |blank3 = |data3 = |blank4 = |data4 = |blank5 = |data5 = }} [[ന്യൂസിലാന്റ്]] പൊതുനയ പണ്ഡിതയും അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിലുള്ള വികസന ഉപദേഷ്ടാവും മുൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയും ഫെമിനിസ്റ്റും ഫെമിനിസ്റ്റ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രമുഖ പ്രാരംഭകയുമാണ് '''ഡേം മെർലിൻ ജോയ് വേരിംഗ്''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 7, 1952). 1975 ൽ 23 വയസ്സുള്ള അവർ ന്യൂസിലാന്റിലെ ന്യൂസിലാന്റ് നാഷണൽ പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പാർലമെന്റ് അംഗമായി. പാർലമെന്റ് അംഗമെന്ന നിലയിൽ പൊതുചെലവ് സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. പ്രതിപക്ഷ ലേബർ പാർട്ടിയുടെ ആണവ വിമുക്ത ന്യൂസിലാന്റ് നയത്തെ പിന്തുണച്ചത് 1984 ലെ ന്യൂസിലാന്റ് പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിന് കാരണമാകുകയും 1984 ൽ അവർ പാർലമെന്റ് വിടുകയും ചെയ്തു. പാർലമെന്റ് വിട്ടശേഷം അവർ അക്കാദമിയിലേക്ക് മാറി. 1988-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഇഫ് വിമൻ കൗണ്ടഡ് എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെയാണ് അവർ കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1989-ൽ അവർ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി.<ref>{{Cite book|url=https://hdl.handle.net/10289/10188|title=A woman's reckoning: a feminist analysis of the power of the internationally accepted conception and implementation of the United Nations System of National Accounts (Doctoral thesis).|last=Waring|first=Marilyn|publisher=Waikato Research Commons, University of Waikato.|year=1989}}</ref> ഗവേഷണത്തിലൂടെയും എഴുത്തിലൂടെയും ഫെമിനിസ്റ്റ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന സ്ഥാപകയായി അവർ അറിയപ്പെടുന്നു. 2006 മുതൽ ന്യൂസിലാന്റിലെ ഓക്ക്‌ലാൻഡിലെ എ‌യു‌ടിയിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് പബ്ലിക് പോളിസിയിൽ പബ്ലിക് പോളിസി പ്രൊഫസറായ വേരിംഗ് ഭരണം, പൊതുനയം, രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ലിംഗ വിശകലനം, മനുഷ്യാവകാശം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര സഹായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും യുഎൻ‌ഡി‌പിയുടെയും മറ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളുടെയും ഉപദേഷ്ടാവായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ദേശീയ അക്കൗണ്ടുകളുടെ (യുഎൻ‌എസ്‌എൻ‌എ) അടിസ്ഥാനമായി മാറിയ സാമ്പത്തിക നടപടിയായ [[മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം]] എന്ന ആശയത്തെ അവർ പരസ്യമായി വിമർശിച്ചു. 'എണ്ണ ചോർച്ചയെയും യുദ്ധങ്ങളെയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്നതായി കണക്കാക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനത്തെ അവർ വിമർശിക്കുന്നു. അതേസമയം കുട്ടികളെ വളർത്തുന്നതും വീട്ടുജോലിയും മൂല്യമില്ലാത്തതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു'.<ref name="EncyclopediaOfMotherhood">{{cite encyclopedia|last=Bjørnholt|first=Margunn|editor=[[Andrea O'Reilly]]|encyclopedia=[[Encyclopedia of Motherhood]]|title=Waring, Marilyn|year=2010|publisher=[[SAGE Publications]]|location=Thousand Oaks, CA|isbn=978-1-4129-6846-1|pages=1260–1261}}</ref><ref>{{cite book|title=The Concise Guide to Global Human Rights|last1=Fischlin|first1=Daniel|last2=Nandorfy|first2=Martha|publisher=Black Rose Books|year=2007|isbn=978-1-55164-294-9|url-access=registration|url=https://archive.org/details/conciseguidetogl0000fisc}}</ref> അവരുടെ പ്രവർത്തനം അക്കാദമിക് വിദഗ്ധരെയും , നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലെ സർക്കാർ അക്കൗണ്ടിംഗിനെയും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ നയങ്ങളെയും സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. == മുൻകാലജീവിതം == മെർലിൻ വേരിംഗ് വളർന്നത് തൗപിരിയിലാണ്. അവിടെ അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഒരു കശാപ്പുശാല ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ മുത്തച്ഛൻ ഹാരി (ആർതർ ഹെൻ‌റി) വേരിംഗ് 1881 ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഹെർ‌ഫോഡ്ഷയറിലെ ഹോപ്സെയിൽ നിന്ന് ന്യൂസിലൻഡിലേക്ക് കുടിയേറി തൗപിരിയിൽ കുടുംബ കശാപ്പ് ബിസിനസ്സ് ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.number8network.co.nz/2012/03/12/memories-of-the-meat-trade/|title=Memories of the meat trade|date=11 March 2012|website=Number 8 Network}}</ref>1927-ൽ ദേശീയ പാർട്ടിയുടെ മുൻ‌ഗാമിയായ റിഫോം പാർട്ടിയുടെ റാഗ്ലാൻ സീറ്റിൽ പാർലമെന്റിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഹാരി വേരിംഗ് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref name=":1">{{Cite book|title=1 Way 2 C the World: Writings 1984–2006|url=https://archive.org/details/1way2cworldwriti0000wari|last=Waring|first=Marilyn|publisher=University of Toronto Press|year=2009|pages=[https://archive.org/details/1way2cworldwriti0000wari/page/10 10]}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NZH19420126.2.6|title=DEATHS (New Zealand Herald, 1942-01-26)|website=paperspast.natlib.govt.nz National Library of New Zealand|language=en|access-date=11 May 2017}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NZH19420126.2.110|title=OBITUARY (New Zealand Herald, 1942-01-26)|website=paperspast.natlib.govt.nz National Library of New Zealand|language=en|access-date=11 May 2017}}</ref> ചെറുപ്പത്തിൽ സോപ്രാനോയിൽ കഴിവുള്ള അവർ ഒരു ക്ലാസിക്കൽ ഗായികയാകുമെന്ന് മാതാപിതാക്കൾ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.themonthly.com.au/issue/2018/may/1525096800/anne-manne/making-women-s-unpaid-work-count|title=Making women's unpaid work count|date=1 May 2018|website=The Monthly}}</ref>1973 ൽ [[Victoria University of Wellington|വെല്ലിംഗ്ടൺ വിക്ടോറിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]യിൽ നിന്ന് പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസ്, ഇന്റർനാഷണൽ പൊളിറ്റിക്സ് എന്നിവയിൽ ഹോണേഴ്സ് ബിഎ നേടി. == കരിയർ == === രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം === {{NZ parlbox header|nolist=true|align=left}} {{NZ parlbox|party=New Zealand National Party|electorate=[[Raglan (New Zealand electorate)|Raglan]]|start={{NZ election link year|1975}}|end=1978|term=38th}} {{NZ parlbox|party=New Zealand National Party|electorate={{NZ electorate link|Waipa}}|start={{NZ election link year|1978}}|end=1981|term=39th}} {{NZ parlbox|party=New Zealand National Party|electorate=Waipa|start={{NZ election link year|1981}}|end=1984|term=40th}} {{End}} വിക്ടോറിയ സർവകലാശാലയിൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ വാറിംഗ് നാഷണൽ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു. സ്വവർഗരതി നിയമ പരിഷ്കരണത്തിനായി പാർലമെന്റിൽ ഒരു സ്വകാര്യ ബിൽ അവതരിപ്പിച്ച പ്രതിപക്ഷ ദേശീയ എംപി വെൻ യങ്ങിനെ പിന്തുണയ്ക്കാനാണ് അവർ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നത്. ലേബർ പാർട്ടിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി നോർമൻ കിർക്ക് ഇതിനെ എതിർത്തിരുന്നു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.noted.co.nz/archive/listener-nz-2012/interview-marilyn-waring/|title=Interview: Marilyn Waring|last=Espiner|first=Guyon|date=3 December 2012|website=Noted|language=en|access-date=8 July 2019|archive-date=2019-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190708234909/https://www.noted.co.nz/archive/listener-nz-2012/interview-marilyn-waring/|url-status=dead}}</ref> 1975-ലെ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, അവർ റാഗ്ലാൻ ഇലക്‌ട്രേറ്റിന്റെ ന്യൂസിലാൻഡ് നാഷണൽ പാർട്ടി പാർലമെന്റിൽ അംഗമായി.<ref>{{cite book |last1= McCallum |first1= Janet |title= Women in the House – Members of Parliament in New Zealand |url= https://archive.org/details/womeninhousememb0000mcca |year= 1993 |publisher= [[Cape Catley]] |location= Wellington |isbn= 0-908561-41-5 }}</ref>22-ആം വയസ്സിൽ, അവളുടെ ജന്മനാടായ ഹണ്ട്ലി ഉൾപ്പെട്ട വളരെ സുരക്ഷിതമായ ദേശീയ സീറ്റായ റാഗ്ലന്റെ സീറ്റിൽ പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി നിൽക്കാൻ വാറിംഗ് ഗെയ്റിനോട് ചില താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി കീത്ത് ഹോളിയോക്കിനെ വിളിച്ച് ഗെയ്ർ ആകാംക്ഷയോടെ വാറിംഗിന്റെ താൽപ്പര്യത്തെക്കുറിച്ചും പ്രദേശത്തെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചും പറഞ്ഞു. ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ആഹ്ലാദഭരിതനായ ഹോളിയോക്ക് പാർലമെന്റ് ഹൗസിലെത്തി. ഔദ്യോഗികമായി സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തുകപോലും ചെയ്യാതെ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള വാഗ്ദാനവും നൽകി.{{sfn|Waring|2019}} വാറിംഗ് 1974 സെപ്റ്റംബറിൽ "ഭവനം, മത്സ്യബന്ധനം, സ്ത്രീകൾ" എന്നിവയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന (ദേശീയ) പ്രതിപക്ഷ ഗവേഷണ യൂണിറ്റിൽ ഒരു പാർട്ട് ടൈം സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു. 1975-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജോർജ് ഗൈർ നാഷണലിന്റെ ഭവന വക്താവും കീത്ത് ഹോളിയോക്കും ദേശീയ കോക്കസിൽ സ്ത്രീകളില്ലാത്തത് "നല്ല സാഹചര്യമല്ല" എന്ന് മനസ്സിലാക്കി. സുരക്ഷിതമായ ദേശീയ സീറ്റിലേക്ക് ഒരു വനിതാ സ്ഥാനാർത്ഥിയെയും തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടില്ല; ഒരു സ്ത്രീയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസാന അവസരം മന്ത്രി ഡഗ് കാർട്ടർ വിരമിക്കുന്ന റാഗ്ലാൻ ആയിരുന്നു. അതിനാൽ ഗെയ്‌റിനോട് ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചതിന് ശേഷം അവൾ നിൽക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മുതിർന്ന രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ ഹോളിയോക്ക് അവളുടെ റിസർച്ച് യൂണിറ്റ് ഡെസ്കിൽ എത്തി, "ജോർജ് എന്നോട് നിങ്ങൾക്ക് നിൽക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പറയുന്നു? നിങ്ങൾ അവിടെ നിന്ന് വരുന്നുണ്ടോ? നിങ്ങൾക്ക് ഒരു നോമിനേഷൻ ഫോം ഉണ്ടോ? (ഇല്ല) ഇതാ ഒന്ന് - ദയവായി ഇത് പൂരിപ്പിക്കുക. നിങ്ങളുടെ പക്കൽ ഉണ്ടോ? പാർട്ടി അംഗങ്ങൾ ആരൊക്കെ ഒപ്പിടും? (എനിക്കറിയില്ല. അച്ഛന് അറിയാമായിരിക്കും) നിങ്ങളുടെ അച്ഛന്റെ ടെലിഫോൺ നമ്പർ എന്താണ്." യുദ്ധസേവനം, പ്രാദേശിക ഭരണപരിചയം, അവാർഡുകൾ, ബഹുമതികൾ എന്നിങ്ങനെ ഫോമിൽ ചില ഭാഗങ്ങൾ അവൾ ശൂന്യമാക്കി. അവരുടെ പ്രവൃത്തിപരിചയത്തിൽ കശാപ്പ് അസിസ്റ്റന്റ്, ക്ലീനർ, ബാർമെയ്ഡ് കൂടാതെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ സ്റ്റുഡന്റ് വെക്കേഷൻ വർക്കർ, ഒരു ടെലിഫോൺ ടെക്നീഷ്യൻ, ഒരു സംഗീതജ്ഞൻ, "വിദ്യാർത്ഥി" എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. {{sfn|Waring|2019|pp=11-12}} അവരുടെ സ്വന്തം പട്ടണമായ ഹണ്ട്‌ലിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച സെലക്ഷൻ മീറ്റിംഗിനായി പാർട്ടി പ്രതിനിധികളെ അവർ ചില വീട്ടുവിളികൾ നടത്തി. അവരുടെ അമ്മയുടെ കാർ (അവരുടെ ചില വസ്ത്രങ്ങളും) കടം വാങ്ങി. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]യുമായുള്ള കായിക ബന്ധത്തോടുള്ള തന്റെ എതിർപ്പിനെ അവർ പരാമർശിച്ചു. 130 വോട്ടിംഗ് പ്രതിനിധികളിൽ 26 പേർ സ്ത്രീകളാണ്. എട്ട് വർഷത്തേക്ക് അവരുടെ ഇലക്ടറൽ ഏജന്റായി മാറിയ കാതറിൻ ഒ റീഗൻ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് പുരുഷന്മാരായിരുന്ന സ്ഥാനാർത്ഥികൾ : ഒരു കൗണ്ടി കൗൺസിൽ ചെയർ, ഫെഡറേറ്റഡ് ഫാർമേഴ്‌സിന്റെ മീറ്റ് ആൻഡ് വുൾ സെക്ഷൻ ചെയർ, ഒരു നാഷണൽ പാർട്ടി ഡിവിഷണൽ കൗൺസിലർ, 1972 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്രനായി നിന്ന ജനകീയ പ്രാദേശിക കർഷകൻ എന്നിവരായിരുന്നു. എൻഗരുവാഹിയ ഹൈസ്‌കൂൾ അസംബ്ലി ഹാളിൽ സെലക്ഷൻ മീറ്റിംഗ് നടന്നു. അവളായിരുന്നു അവസാനമായി സംസാരിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി. ഓരോരുത്തർക്കും സംസാരിക്കാൻ ഒരേ വിഷയമുള്ള രണ്ട് സീൽ ചെയ്ത കവറുകൾ നൽകി. പാർട്ടി പ്രസിഡന്റ് ജോർജ്ജ് ചാപ്മാന്റെ വിഷയം കാർഷിക വരുമാനമായിരുന്നു. "അവരുടെ ശക്തമായ സ്യൂട്ട് അല്ല", പാർട്ടി നേതാവ് റോബർട്ട് മൾഡൂണിന്റെത് ഭവന നയമായിരുന്നു. ഒരു പാറ്റ്‌സി ചോദ്യം അവൾ ഗെയ്‌റുമായി ഹൗസിംഗ് പോളിസിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അയാൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നു (അവൾ മീറ്റിംഗിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതുപോലെ). {{sfn|Waring|2019|pp=11-19}} 1975-ൽ അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അവരുടെ "വ്യക്തമായ കഴിവും ... നന്നായി വ്യക്തമാക്കിയ ബോധ്യങ്ങളും" പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ രണ്ട് അറിയപ്പെടുന്ന പ്രാദേശിക സ്ഥാനാർത്ഥികൾ പരസ്പരം ഇഷ്ടപ്പെടാത്തതിനാൽ സഹായിച്ചു. ഒരാളെ ഒഴിവാക്കിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്തുണ വാറിംഗിലേക്ക് പോയി. <ref>{{cite book |last= [[Barry Gustafson|Gustafson]] |first= Barry |title= The First 50 Years: A History of the New Zealand National Party |year= 1986 |publisher= Reed Methuen |location= Auckland |isbn= 0-474-00177-6 |page= 286 }}</ref> ഒരു ഫാമിലി ബ്ലോക്ക് അവർക്ക് വോട്ട് ചെയ്തത് മറ്റൊരു സ്ഥാനാർത്ഥി ഒരു ജീനിൽ പുതപ്പ് കൊണ്ട് മറച്ച വ്രണമുള്ള കുതിരയെ വിറ്റതിനാലാണ്. അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, "ഭയങ്കരമായ ഒരു തെറ്റ്" സംഭവിച്ചുവെന്ന് വാറിംഗ് കരുതി. പക്ഷേ ഒരു റൗണ്ട് സ്റ്റാൻഡ്-അപ്പ് ആഹ്ലാദത്തോടെ അയൽരാജ്യമായ കിംഗ് കൺട്രി വോട്ടർമാരിൽ നിന്നുള്ള ജിം ബോൾഗർ ഓടിയെത്തി അവളെ സ്റ്റേജിൽ ആലിംഗനം ചെയ്തു. ആദ്യ ബാലറ്റിൽ നിന്ന് അവൾ മുന്നിലാണെന്നും പതുക്കെ 50% ലേക്ക് ഉയർന്നുവെന്നും പിന്നീട് ഒരു സൂക്ഷ്മപരിശോധന വിദഗ്ധൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Waring|2019|pp=18,19}} വെല്ലിംഗ്ടണിൽ നടന്ന പാർട്ടി കോക്കസ് മീറ്റിംഗിൽ മൾഡൂൺ പറഞ്ഞു, "ഞങ്ങൾ വിജയിക്കാൻ പോകുന്നു. എനിക്ക് ഒരു സ്ത്രീയെ വേണം, എനിക്ക് കഴിയുന്നവിധം ഞാൻ സഹായിക്കും". "40 വർഷമായി ഞാൻ അങ്ങനെയൊന്നും കണ്ടിട്ടില്ല" എന്ന മൾഡൂണിനോട് ഹോളിയോക്ക് സമ്മതിച്ചു. {{sfn|Waring|2019|pp=11-19}} 23 വയസ്സുള്ള അവർ, തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സമയത്ത് പാർലമെന്റിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ അംഗമായിരുന്നു.<ref name="Bloomberg1">{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-06-18/women-unaccounted-for-in-global-economy-proves-waring-influence.html|title=Women Unaccounted for in Global Economy Proves Waring Influence|last1=Langeland|first1=Terje|date=18 June 2013|publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|archive-url=https://www.webcitation.org/6HU4a0KMl?url=http://www.bloomberg.com/news/2013-06-18/women-unaccounted-for-in-global-economy-proves-waring-influence.html|archive-date=19 June 2013|url-status=dead|access-date=18 June 2013}}</ref> കോളിൻ ഡ്യൂയ്‌ക്കൊപ്പം (അന്ന് ലേബർ കൈവശം വച്ചിരുന്ന ലിറ്റെൽട്ടൺ "സ്വിംഗ്" സീറ്റിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു), അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത്, ന്യൂസിലാന്റിലെ പാർലമെന്റ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പതിനാലാമത്തെയും പതിനഞ്ചാമത്തെയും വനിതകൾ മാത്രമായിരുന്നു അവർ. സർക്കാർ കോക്കസിലെ രണ്ട് സ്ത്രീകളിൽ ഒരാൾ മാത്രമായിരുന്നു അവർ 1975 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നാല് സ്ത്രീകളിലും ഒരാളായിരുന്നു. 1978-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം, 1981-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റൂത്ത് റിച്ചാർഡ്‌സൺ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതുവരെ അവർ ഏക വനിതാ ഗവൺമെന്റ് എംപിയായിരുന്നു.<ref>{{cite book|title=The First 50 Years : A History of the New Zealand National Party|last=Gustafson|first=Barry|publisher=Reed Methuen|year=1986|isbn=0-474-00177-6|location=Auckland|page=286|author-link=Barry Gustafson}}</ref> വാറിംഗും റിച്ചാർഡ്‌സണും വനിതാ ഇലക്ടറൽ ലോബിയിലെ അംഗങ്ങളായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://nzhistory.govt.nz/women-together/womens-electoral-lobby-new-zealand|title=Women's Electoral Lobby of New Zealand 1975–2003|last=Julian|first=Rae|date=2018|website=New Zealand history online|access-date=30 January 2019}}</ref> അവർ പ്രധാനമന്ത്രി റോബർട്ട് മുൾദൂണുമായി ഉടനടി പിണങ്ങി. അവിവാഹിതരായ അമ്മമാർക്കുള്ള ക്ഷേമ നിധികൾ പോലുള്ള ചില വിഷയങ്ങളിൽ അവർ വീക്ഷണങ്ങൾ പങ്കിട്ടെങ്കിലും, അവിടെ നിരവധി സംഘട്ടനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ മുൾദൂൺ ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. പാർലമെന്റിലെ കാലയളവിൽ, പബ്ലിക് എക്‌സ്‌പെൻഡിച്ചർ കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർ, വിദേശകാര്യ സമിതിയിലെ മുതിർന്ന ഗവൺമെന്റ് അംഗം, നിരായുധീകരണം, ആയുധ നിയന്ത്രണ സമിതി എന്നിവയിൽ അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1978ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനുശേഷം പൊതുചെലവ് കമ്മിറ്റിയിലേക്കുള്ള നിയമനം മൂന്നുവർഷത്തെ അംഗത്വത്തിന് ഗണ്യമായ നേട്ടമായിരുന്നു. ബാരി ഗുസ്താഫ്സൺ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, :മുൻകൂർ കൂടിയാലോചനകളൊന്നും കൂടാതെ തന്നെ വളരെ സ്വാധീനമുള്ള പബ്ലിക് എക്‌സ്‌പെൻഡിച്ചർ കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർപേഴ്‌സണായിരിക്കുമെന്ന് മൾഡൂൺ കോക്കസിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ അവൾ 'എന്റെ കസേരയിൽ നിന്ന് വീണുപോയി' എന്ന് വാറിംഗ് അനുസ്മരിച്ചു. മൂന്ന് വർഷത്തെ പരിചയമുള്ള ഒരു എംപിക്ക് ഇത് ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനമായിരുന്നു, അതിലുപരിയായി വാറിംഗിന്റെ യുവത്വത്തിന്റെയും വിവാദപരമായ ആദ്യ ടേമിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ. എന്നിരുന്നാലും, വാറിങ്ങിന് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് സമാനമായ വീക്ഷണങ്ങളും മൂല്യങ്ങളും ഉണ്ടെന്നും സങ്കീർണ്ണമായ അന്വേഷണത്തെയും വിശകലനത്തെയും നേരിടാനുള്ള ബൗദ്ധിക ശേഷിയും പ്രേരണയും അവൾക്ക് ഉണ്ടെന്നും മൾഡൂണിന് അറിയാമായിരുന്നു. മന്ത്രിമാരിൽ നിന്നോ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്നോ അവളെ ഭയപ്പെടുത്തില്ലെന്നും അയാൾക്ക് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു.<ref>{{cite book |last1= Gustafson |first1= Barry |author-link1=Barry Gustafson |title= His Way: A Biography of Robert Muldoon |year= 2000 |publisher= [[Auckland University Press]] |location= Auckland |isbn= 978-1-86940-243-3 |page= 264 }}</ref> ബ്ലാക്ക് പവർ വനിതകൾ രൂപീകരിച്ച അരോഹ ട്രസ്റ്റിൽ പ്രത്യേക താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അക്രമാസക്തമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കായുള്ള സെലക്ട് കമ്മിറ്റിയിലും അവർ പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>{{Cite book|last=Desmond|first=Pip|url=https://www.worldcat.org/title/trust-a-true-story-of-women-gangs/oclc/980285105|title=Trust: a true story of women & gangs|date=2012|publisher=Read How You Want|isbn=978-1-4596-3656-9|location=Auckland, NZ|page=241|language=en|oclc=980285105}}</ref>ഒരു പാർലമെന്റ് അംഗമെന്ന നിലയിൽ, യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് കമ്മീഷൻ ഓൺ ദി സ്റ്റാറ്റസ് ഓഫ് വുമണിൽ ന്യൂസിലൻഡ് നിരീക്ഷകയും കൂടിയായിരുന്നു. കൂടാതെ 1978-ൽ സാമ്പത്തികരംഗത്ത് സ്ത്രീകളുടെ പങ്ക് സംബന്ധിച്ച ഒഇസിഡി കോൺഫറൻസിലെ ന്യൂസിലാൻഡ് പ്രതിനിധി സംഘത്തിന്റെ അധ്യക്ഷയായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.iop.harvard.edu/marilyn-waring |title=Marilyn Waring &#124; The Institute of Politics at Harvard University |publisher=Iop.harvard.edu |access-date=29 August 2015}}</ref> ആണവ രഹിത ന്യൂസിലാൻഡ് എന്ന വിഷയത്തിൽ നാഷണൽ പാർട്ടി നയത്തോട് വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ച വാറിംഗ് 1984 ജൂൺ 14 ന് ആണവ പ്രശ്‌നങ്ങൾ, നിരായുധീകരണ പ്രശ്നങ്ങൾ, ബലാത്സംഗം എന്നിവയിൽ സ്വതന്ത്രമായി വോട്ട് ചെയ്യുമെന്നും എന്നാൽ അത് തുടരുമെന്നും അവർ നേതൃത്വത്തെ അറിയിച്ചു. വിശ്വാസത്തിൽ സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുക. ദേശീയ പാർട്ടിക്ക് ഒരു സീറ്റിന്റെ ഭൂരിപക്ഷമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ എന്നതിനാൽ, ദേശീയ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒന്നായി മൾദൂൺ കണക്കാക്കുന്ന ഒരു വിഷയത്തിൽ ഗവൺമെന്റ് പരാജയപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട് (നിശ്ചയമില്ലെങ്കിലും). ജൂലൈ 14-ന് അന്നു വൈകുന്നേരം, (വർഷാവസാനം ഒരു പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കെ) ഒരു സ്‌നാപ്പ് ഇലക്ഷൻ വിളിക്കാൻ മൾദൂൺ തീരുമാനിച്ചു. ദേശീയ പാർട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരു ദുരന്തമായിരുന്നു. മുൾദൂണിനെ ഈ നടപടിയിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കാൻ താൻ മനഃപൂർവം ശ്രമിച്ചതാണെന്ന് വാറിംഗ് മൾദൂണിന്റെ ജീവചരിത്രകാരനോട് പറഞ്ഞു.<ref>Waring interviewed by Gustafson, 24 February 1993, cited Gustafson, ''His Way'' p. 370 n. 33 and n. 38.</ref>ന്യൂക്ലിയർ രഹിത ന്യൂസിലൻഡ് നിയമനിർമ്മാണം പിന്നീട് പുതിയ ലേബർ ഗവൺമെന്റ് നടപ്പിലാക്കി. അവരുടെ ആത്മകഥയായ ദി പൊളിറ്റിക്കൽ ഇയേഴ്‌സിൽ, ഒരു പാർലമെന്ററി ഓഫീസിൽ വെച്ച് മുൾദൂൺ തന്നെ ശകാരിച്ചതായും, മുൾദൂൺ കുടിച്ച് ദേഷ്യം വന്നപ്പോൾ അവനെ പരിഹസിക്കാൻ ഒരു ആപ്പിൾ കഴിച്ചതായും അവൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് വിവരിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12297326|title=New Year Honours: Dame Marilyn Waring's ground-breaking career honoured|first=Boris Jancic Political reporter, NZ Herald|last=boris.jancic@nzme.co.nz|date=30 December 2019|via=www.nzherald.co.nz|newspaper=NZ Herald|access-date=2022-05-05|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928061313/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12297326|url-status=dead}}</ref>{{sfn|Waring|2019|pp=341-344}} അലക്‌സാണ്ടർ ടേൺബുൾ ലൈബ്രറിയിലെ ജിം ട്രൗ അവരുടെ പേപ്പറുകൾ ആർക്കൈവ് ചെയ്യാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിച്ചു; അവർ സാധാരണയായി എംപിയുടെ പേപ്പറുകൾ ആർക്കൈവ് ചെയ്യാറില്ല (മന്ത്രിമാർ മാത്രം) "എന്നാൽ അവരുടെ ശേഖരം വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും"; ഏകദേശം 400 കാർട്ടണുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Waring|2019|p=7}} === അക്കാദമിക് ജോലി === 1984-ൽ വാറിംഗ് രാഷ്ട്രീയം ഉപേക്ഷിച്ച് അക്കാദമിയയിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ അവരുടെ ഗവേഷണം ഫെമിനിസ്റ്റ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം, ക്ഷേമം, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ, നിയമനിർമ്മാണത്തെയും സഹായത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ==അവലംബം== {{reflist|colwidth=30em}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * {{Official website}} * [http://www.aut.ac.nz/research/professors-at-aut/marilyn-waring Marilyn Waring, Professor of Public Policy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180216133752/http://www.aut.ac.nz/research/professors-at-aut/marilyn-waring |date=2018-02-16 }} at AUT * {{IMDb name|id=0912262|name=Marilyn Waring}} * [http://www.iaffe.org International Association for Feminist Economics (IAFFE)] * [http://www.feministeconomics.org Journal of Feminist Economics] * [https://web.archive.org/web/20081014155809/http://www.listener.co.nz/issue/3335/features/1737/marilyn_waring.html Marilyn Waring, Listener Interview 2004] * [http://www.nfb.ca/film/whos_counting/ Watch ''Who's Counting? Marilyn Waring on Sex, Lies and Global Economics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806112219/http://www.nfb.ca/film/whos_counting/ |date=2011-08-06 }} {{S-start}} {{S-par|nz}} {{S-bef|before=[[Douglas Carter]]}} {{S-ttl|title=[[Raglan (New Zealand electorate)|Member of Parliament for Raglan]]|years=1975–1978}} {{s-vac|reason=Constituency abolished, recreated in 1984|next=[[Simon Upton]]}} |- {{s-vac|reason=Constituency recreated after abolition in 1969|last=[[Leslie Munro|Sir Leslie Munro]]}} {{S-ttl|title=[[Waipa (New Zealand electorate)|Member of Parliament for Waipa]]|years=1978–1984}} {{S-aft|after=[[Katherine O'Regan]]}} |- {{S-bef|before=}} {{S-ttl|title=[[Public Expenditure Committee|Chair of the Public Expenditure Committee]]|years=1978–1984}} {{S-aft|after=}} {{end}} <!--Categorization--> {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ന്യൂസിലാന്റ് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] ryhuzj3ys1vlmbzeoaf5ldqhwi7mwqz 0 554051 4643708 4619699 2026-07-05T01:56:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643708 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 ജൂലൈ}} {{prettyurl|Bobbi Brown}} {{Infobox person | name = Bobbi Brown | image = Bobbi Brown at Pre-White House Correspondents' Dinner Reception Pre-Party.jpg | caption = | birth_date = April 14, 1957 | birth_place = [[Chicago]], [[Illinois]], U.S. | spouse = Steven Plofker | children = 3 | occupation = [[Make-up artist]], businesswoman, entrepreneur | known_for = Founder of Bobbi Brown Cosmetics | net_worth = $50 million{{cn|date=July 2021}} | nationality = American }} ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രൊഫഷണൽ മേക്കപ്പ് ആർട്ടിസ്റ്റും എഴുത്തുകാരിയും ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് സ്ഥാപകനുമാണ് '''ബോബി ബ്രൗൺ''' (ജനനം 1957) <ref name=timeout>{{cite web|url=http://www.timeout.com/newyork/things-to-do/bobbi-brown|title=Bobbi Brown|last=Donelson|first=Sophie|magazine=TimeOut New York|date= February 26, 2009|access-date= February 15, 2014|archive-date=1 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801125821/https://www.timeout.com/newyork/things-to-do/bobbi-brown|url-status=dead}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=https://www.elcompanies.com/en/news-and-media/newsroom/company-features/2016/bobbi-brown-to-step-down-from-bobbi-brown-cosmetics|title=Bobbi Brown to Step Down from Bobbi Brown Cosmetics|website=www.elcompanies.com|date=December 19, 2016|access-date=September 1, 2019|archive-date=2025-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250605131051/https://www.elcompanies.com/en/news-and-media/newsroom/company-features/2016/bobbi-brown-to-step-down-from-bobbi-brown-cosmetics|url-status=dead}}</ref><ref name=inc>{{cite web|url=http://www.inc.com/magazine/20071101/how-i-did-it-bobbi-brown-founder-and-ceo-bobbi-brown.html|title=How I Did It: Bobbi Brown, Founder and CEO, Bobbi Brown Cosmetics|last=Brown|first=Bobbi|date=November 2007|publisher=www.inc.com|access-date=August 2, 2008}}</ref><ref name=nytimes>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CEFDD143DF937A35751C0A966958260|title=Style Makers; Bobbi Brown, Makeup Artist|last=Welles|first=Linda|date=February 4, 1990|newspaper=[[The New York Times]]|access-date=August 2, 2008}}</ref><ref name=entertainment>{{cite news|url=http://www.nj.com/entertainment/index.ssf/2014/01/new_jersey_hall_of_fame_class_of_2013_inducted.html|title=New Jersey Hall of Fame inducts Grover Cleveland, Whitney Houston|last=Hindash|first=Saed|work=NJ.com|access-date= February 15, 2014}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.elle.com/beauty/makeup-skin-care/bobbi-brown-makeup-advice|title=The Pretty Powerful Bobbi Brown|last=Dougherty|first=Emily|magazine=Elle|date=September 21, 2012|access-date= February 15, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://premierespeakers.com/bobbi-brown/bio|title=Bobbi Brown Bio|website=www.premierespeakers.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> ബ്രൗൺ പത്ത് പ്രകൃതിദത്ത നിറങ്ങളുള്ള ലിപ്സ്റ്റിക്കുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. അത് സംരംഭകന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ "സൗന്ദര്യ വ്യവസായത്തിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു". <ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneur.com/article/325396|title=Bobbi Brown Started a Beauty Empire with Just One Revolutionary Lipstick|website=www.entrepreneur.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> സൗന്ദര്യത്തെയും ആരോഗ്യത്തെയും കുറിച്ച് അവർ ഒൻപത് പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. <ref name=boston>{{cite news|url=http://www.boston.com/lifestyle/fashion/articles/2011/06/23/cosmetics_guru_bobbi_brown_got_a_boost_from_her_emerson_college_education_now_shes_one_of_its_biggest_boosters/|title=Makeup class|last=Muther|first=Christopher|newspaper=The Boston Globe|access-date= February 15, 2014}}</ref><ref name=Glamour>{{cite web|url=https://www.glamourmagazine.co.uk/article/bobbi-brown-interview/|title=Bobbi Brown talks life after brand Bobbi & her exciting new project|last=Fearn|first=Rebecca|magazine=Glamour|date=April 25, 2017|access-date= March 4, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/video/today-show-fashion/21755395#21755395|title=Bobbi Brown's winter beauty tips|work=The Today Show|access-date= February 15, 2014}}</ref> 2016 ൽ ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം അവർ ബ്യൂട്ടി എവലൂഷൻ, എൽഎൽസി ആരംഭിച്ചു. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്റഗ്രേറ്റീവ് ന്യൂട്രീഷൻ വഴി ആരോഗ്യ പരിശീലകയായി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/sarabliss/2019/01/22/bobbi-brown-2-0-reinventing-her-life-and-career-at-61/|title=Bobbi Brown 2.0: Reinventing Her Life and Career at 61|last=Bliss|first=Sara|website=www.forbes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/03/31/style/bobbi-brown-just-bobbi.html|title=Bobbi Brown is Ready to Slay the Wellness Industry. Nicely.|last=Gurley|first=George|website=www.nytimes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thecut.com/2018/04/bobbi-brown-evolution-18-interview.html|title=With Evolution_18, Bobbi Brown is Now a Health Guru.|last=Weatherford|first=Ashley|website=www.thecut.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> ബ്രൗൺ സൗന്ദര്യാത്മക ആരോഗ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഒരു നിരയും ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/pamdanziger/2019/04/01/bobbi-brown-is-coming-to-walmart-its-no-april-fools-joke/#48a98c444afa|title=Why Bobbi Brown Chose Walmart For Her New Line|last=Danziger|first=Pamela|website=www.forbes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/02/15/beauty-icon-bobbi-browns-makeover-and-formula-for-success.html|title=Beauty Icon Bobbi Brown Reinvents Herself as a Wellness Guru|last=Ioannou|first=Lori|website=www.cnbc.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> അവർ ഒരു എഡിറ്റോറിയൽ വെബ്സൈറ്റ് ക്യൂറേറ്റ് ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/bobbi-brown-launches-wellness-lifestyle-brand-1098888|title=Bobbi Brown Launches Wellness, Lifestyle Brand|last=Reed|first=Sam|website=www.hollywoodreporter.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.yahoo.com/news/justbobbi-com-lifestyle-platform-bobbi-192943698.html|title=justBOBBI.com: A New Lifestyle Platform From Bobbi Brown|last=Shahid|first=Maisha|website=www.yahoo.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> അവരും ഭർത്താവ് സ്റ്റീവൻ പ്ലോഫ്കറും ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ മോണ്ട്ക്ലെയറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 32-മുറികളുള്ള ബോട്ടിക് ഹോട്ടലായ ദി ജോർജ് പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/09/22/travel/bobbi-brown-hotel-review.html|title=From Bobbi Brown, a Boutique Hotel in New Jersey|website=www.nytimes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.architecturaldigest.com/story/see-inside-bobbi-browns-newest-business-venture-the-george-inn|title=See Inside Bobbi Brown's Newest Business Venture: The George|last=Minton|first=Melissa|website=www.architecturaldigest.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> == ജീവചരിത്രം == [[File:Bobbi Brown logo 2013.gif|thumb|right|250px|Logo of Bobbi Brown Cosmetics]] [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ചിക്കാഗോ]]യിൽ ജനിച്ച ബ്രൗൺ, [[ബോസ്റ്റൺ (മാസച്ച്യൂസെറ്റ്സ്)|ബോസ്റ്റണിലെ]] എമേഴ്സൺ കോളേജിൽ നിന്ന് നാടക മേക്കപ്പിലും ഫോട്ടോഗ്രഫിയിലും ബിരുദം നേടി. <ref name=inc/><ref name=nytimes/><ref name=jewish>{{cite web|url=http://www.jwi.org/Page.aspx?pid=756|publisher=Jewish Women's International, Jewish Woman Magazine|title=Bobbi Brown|author=Danielle Cantor|access-date=January 20, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731183437/http://www.jwi.org/Page.aspx?pid=756|archive-date=July 31, 2013}}</ref> 1980 ൽ, അവർ ഒരു പ്രൊഫഷണൽ മേക്കപ്പ് ആർട്ടിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്യാൻ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേയ്ക്ക്]] മാറി. <ref name=inc/><ref name=boston/> മിതമായതും സ്വാഭാവികവുമായ ടോണുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു മേക്കപ്പ് ശൈലിക്ക് ബ്രൗൺ പ്രശസ്തനായി. അത് അക്കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തിളക്കമുള്ള നിറങ്ങളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. <ref name=inc/><ref>{{cite magazine|url=http://www.elle.com/beauty/makeup-skin-care/beauty-insider-bobbi-brown-507724|title=Beauty Insider: Bobbi Brown|last=Long|first=April|magazine=Elle|access-date=February 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thewindow.barneys.com/bruce-weber-bobbi-brown-video/|title=Bruce Weber Shoots Beauty Queen Bobbi Brown as Her Brand Turns 20|publisher=Barney's New York|access-date= February 15, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221170328/http://thewindow.barneys.com/bruce-weber-bobbi-brown-video/|archive-date= February 21, 2014}}</ref> അവരും ഒരു മരുന്ന് സ്റ്റോർ രസതന്ത്രജ്ഞനും ഇളം തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള പത്ത് ലിപ്സ്റ്റിക്കുകളുടെ ഒരു നിര സൃഷ്ടിച്ചു. 1991 ൽ, ബ്രൗണും ഭർത്താവും മറ്റൊരു ദമ്പതിയുമായി സഹകരിച്ച് ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് എന്ന ബ്രാൻഡ് ആരംഭിച്ചു. ഇത് ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ ബെർഗ്ഡോർഫ് ഗുഡ്മാനിൽ അരങ്ങേറി. <ref name="jewish"/>ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് ജീവനക്കാരനായി ബ്രൗണിനെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് 1995 ൽ എസ്റ്റീ ലോഡർ കമ്പനി വാങ്ങി. <ref name="inc"/><ref name="nytimes"/><ref name="amny">{{cite web|url=http://www.amny.com/urbanite-1.812039/kkb-talk-what-beauty-means-to-an-industry-icon-1.6865217|title=What beauty means to an industry icon|publisher=AM New York|access-date= February 15, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140127003701/http://www.amny.com/urbanite-1.812039/kkb-talk-what-beauty-means-to-an-industry-icon-1.6865217|archive-date= January 27, 2014}}</ref>2016 ഒക്ടോബറിൽ ബ്രൗൺ കമ്പനിയിൽ നിന്ന് പടിയിറങ്ങി. <ref>{{cite magazine|url=https://www.refinery29.com/en-us/2017/01/135913/bobbi-brown-leaving-meaning-makeup-revolution?utm_source=allure&utm_medium=syndication|title=Bobbi Brown: I'm Ready to Start Another Revolution|last=Brown|first=Bobbi|magazine=Refinery29|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2017/06/12/smallbusiness/bobbi-brown/index.html|title=Maekup mogul Bobbi Brown on her new venture: 'I am a start-up'|last=Draznin|first=Haley|publisher=CNN|access-date=August 13, 2020|archive-date=2021-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912121021/https://money.cnn.com/2017/06/12/smallbusiness/bobbi-brown/index.html|url-status=dead}}</ref> എല്ലെ, വോഗ്, സെൽഫ്, ടൗൺ & കൺട്രി തുടങ്ങിയ മാസികകളുടെ കവറുകളിൽ അവരുടെ ബ്രാൻഡുകൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="nytimes" /><ref>{{cite magazine|url=http://www.vogue.com/voguepedia/Bobbi_Brown|title=Voguepedia: Bobbi Brown|magazine=Vogue|access-date=February 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140109001407/http://www.vogue.com/voguepedia/Bobbi_Brown#|archive-date=January 9, 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1997/02/16/style/bobbi-brown-puts-best-faces-forward.html|title=Bobbi Brown Puts Best Faces Forward|last=Lawson|first=Carol|newspaper=The New York Times|access-date= February 15, 2014}}</ref><ref name="entertainment" /> ഗ്ലാമർ വുമൺ ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡ്, ദി ഫാഷൻ ഗ്രൂപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ നൈറ്റ് ഓഫ് സ്റ്റാർസ് ബ്യൂട്ടി അവാർഡ്, ജാക്കി റോബിൻസൺ ഫൗണ്ടേഷന്റെ റോബി ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ അവാർഡ് എന്നിവ ബ്രൗണിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=https://www.glamour.com/gallery/women-of-the-year-turns-20-a-look-back-at-the-honorees|title=Women of the Year Turns 20: A Look Back at the Honorees|last=Solomon|first=Akiba|publisher=Glamour|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://wwd.com/eye/people/fgis-night-of-stars-1843375/|title=FGI's Night of Stars|last=Staff|first=WWD|publisher=WWD|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.jackierobinson.org/press/jackie-robinson-foundation-to-honor-cosmetics-mogul-bobbi-brown-pittsburgh-steelers-chairman-dan-rooney-and-vista-equity-partners-founder-robert-f-smith/|title=JRF to Honor Cosmetics Mogul Bobbi Brown, Pittsburgh Steelers Chairman Dan Rooney, and Vista Equity Partners Founder Robert F. Smith|last=Foundation|first=Jackie Robinson|publisher=Jackie Robinson Foundation|access-date=August 13, 2020|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926145448/https://www.jackierobinson.org/press/jackie-robinson-foundation-to-honor-cosmetics-mogul-bobbi-brown-pittsburgh-steelers-chairman-dan-rooney-and-vista-equity-partners-founder-robert-f-smith/|url-status=dead}}</ref> അവരെ പ്രസിഡന്റ് ഒബാമ ട്രേഡ് പോളിസി ആൻഡ് നെഗോഷ്യേഷനുള്ള ഉപദേശക സമിതിയിലേക്ക് നിയമിക്കുകയും ന്യൂജേഴ്സി ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2010/09/15/president-obama-announces-more-key-administration-posts-0|title=President Obama Announces More Key Administration Posts|last=White House|first=Press Secretary|publisher=The White House, President Barack Obama|access-date=August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://njhalloffame.org/hall-of-famers/2013-inductees/bobbi-brown/|title=New Jersey Hall of Fame Bobbi Brown|publisher=New Jersey Hall of Fame|access-date=August 13, 2020}}</ref> മോണ്ട്ക്ലെയർ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ഫാഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, മോൺമൗത്ത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, എമേഴ്സൺ കോളേജ് എന്നിവയിൽ നിന്ന് അവർ ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി. <ref>{{cite web|url=https://www.montclair.edu/entrepreneur/womens-entrepreneurship-week/past-wews/wew-2015/speakers/bobbi-brown/|title=Founder and Chief Creative Officer: Bobbi Brown|publisher=Montclair State University|access-date=August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fitnyc.edu/commencement/speakers/honorary-degrees.php|title=SUNY Honorary Degrees Awarded Through FIT|publisher=Fashion Institute of Technology|access-date=August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.monmouth.edu/news/cosmetics-pioneer-bobbi-brown-and-energy-industry-leader-joseph-rigby-to-address-may-2017-graduates/|title=Cosmetics Pioneer Bobbi Brown and Energy Industry Leader Joseph Rigby to Address May 2017 Graduates|publisher=Monmouth University|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www2.emerson.edu/news-events/emerson-college-today/emerson-announces-four-honorary-degree-recipients#.XzWcgi2ZPBI|title=Emerson announce four honorary degree recipients|publisher=Emerson College|access-date=August 13, 2020|archive-date=2021-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912124028/https://www2.emerson.edu/news-events/emerson-college-today/emerson-announces-four-honorary-degree-recipients#.XzWcgi2ZPBI|url-status=dead}}</ref> 2020 ൽ അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ മേക്കപ്പ് കമ്പനി പുറത്തിറങ്ങിയതിനുശേഷം, അലൂർ മാഗസിൻ ബ്രൗണിനെ "പ്രകൃതിയുടെ മേക്കപ്പിന്റെ ലോക രക്ഷാധികാരി" എന്ന് ലേബൽ ചെയ്തു. <ref>https://www.allure.com/story/bobbi-brown-jones-road-beauty</ref> == കോസ്മെറ്റിക് ലൈൻസ് == === ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് === 1990 ൽ, ബ്രൗൺ ഒരു രസതന്ത്രജ്ഞനുമായി ചേർന്ന് പത്ത് സ്വാഭാവിക ലിപ്സ്റ്റിക്ക് ഷേഡുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. <ref name=boston/><ref name=mogul>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/02/19/t-magazine/bobbi-brown-the-mogul-next-door.html?pagewanted=3|title=The Mogul Next Door|last=Buck|first=Joan Juliet|newspaper=The New York Times|access-date=February 15, 2014}}</ref> 1991 ൽ, ബെർഗ്ഡോർഫ് ഗുഡ്മാനിൽ ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് എന്ന പേരിൽ പത്ത് ഷേഡുകൾ അരങ്ങേറി. <ref name=style>{{cite web|url=http://www.style.com/beauty/beautycounter/2011/09/the-411-bobbi-brown/|title=The 411: Bobbi Brown|website=Style|access-date=February 15, 2014}}</ref> ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ 100 എണ്ണം വിൽക്കുമെന്ന് അവർ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. പകരം ഒരു ദിവസം 100 എണ്ണം വിറ്റു. [41] അടുത്ത വർഷം അവർ മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള ഫൗണ്ടേഷൻ സ്റ്റിക്കുകൾ പുറത്തിറക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://premierespeakers.com/bobbi-brown/bio|title=Bobbi Brown {{!}} Bio {{!}} Premiere Speakers Bureau|website=premierespeakers.com|access-date=2020-03-24}}</ref> എസ്റ്റീ ലോഡർ കമ്പനീസ് Inc. 1995 ൽ ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് വാങ്ങി. പക്ഷേ ബ്രൗൺ മേക്കപ്പ് ലൈനിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തി. <ref name=style/>2007 -ൽ, ന്യൂസിലാന്റിലെ ഓക്ക്‌ലാൻഡിൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് ഒരു മേക്കപ്പ് സ്കൂളുമായി ആദ്യത്തെ ഫ്രീസ്റ്റാൻഡിംഗ് ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് റീട്ടെയിൽ സ്റ്റോർ ആരംഭിച്ചു. <ref name=inc/><ref name=timeout/>2012 ൽ, ബോബി ബ്രൗണിന്റെ സൗന്ദര്യവർദ്ധക വസ്തുക്കൾ എസ്റ്റീ ലോഡർ കമ്പനികളുടെ മൊത്തം വിൽപ്പനയുടെ ഏകദേശം പത്ത് ശതമാനം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. <ref name=mogul/> 2014 ജനുവരി വരെ ഏകദേശം മുപ്പത് സ്വതന്ത്ര ബോബി ബ്രൗൺ സൗന്ദര്യവർദ്ധക സ്റ്റോറുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref name=amny/> ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Commons category|Bobbi Brown}} * {{URL|JustBOBBI.com}} * [https://www.bobbibrown.com.au/ Bobbi Brown Cosmetics Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190118142215/https://www.bobbibrown.com.au/ |date=2019-01-18 }} *{{IMDb name|1807090}} * [https://morazecosmetics.com/blogs/make-up-tips/28-beauty-tips-and-tricks-every-woman-needs-to-know / beauty tips] {{Cosmetics}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബി.ബി.സി. 100 സ്ത്രീകൾ]] rbc75zfsxhnsv7tkuogm7z2p5lxc2py 0 555610 4643695 3850870 2026-07-04T22:26:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643695 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Freda Bedi}} {{Infobox religious biography |image = Freda Bedi and Baba Pyare Lal Bedi, at Nishat Bagh, Srinagar, 1948.jpg |caption = Freda Bedi and Baba Pyare Lal Bedi, at [[Nishat Bagh]], [[Srinagar]], 1948 |birth_name = Freda Marie Houlston |alias = Sister Palmo |dharma name = Karma Kechog Palmo |birth_date = {{Birth date|df=yes|1911|2|5}} |birth_place = [[Derby]], England |death_date = {{Death date and age|df=yes|1977|3|26|1911|2|5}} |death_place = New Delhi, India |nationality = British |religion = [[Tibetan Buddhism]] |school = [[Kagyu]] |lineage = [[Karma Kagyu]] |title = [[Gelongma]] |location = |education = [[Derby College|Parkfield Cedars School]]<br>[[St Hugh's College, Oxford]] |occupation = Social worker, writer, translator |teacher = [[16th Karmapa]] |reincarnation of = |predecessor = |successor = |students = |spouse = Baba Pyare Lal Bedi |partner = |children = Gulhima Bedi, [[Kabir Bedi]], Ranga Bedi |website = }} ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ പിന്തുണക്കാരിയായി ഇന്ത്യയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് സ്ത്രീയാണ് '''ഫ്രെഡാ ബേദി''' (ജനനം ഫ്രെഡാ മേരി ഹൗൾസ്റ്റൺ; 5 ഫെബ്രുവരി 1911 - 26 മാർച്ച് 1977), '''സിസ്റ്റർ പാമോ''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഗെലോങ്മ കർമ്മ കെചോഗ് പാമോ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ പിന്തുണക്കാരിയായി ഇന്ത്യയിൽ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെട്ട അവർ ടിബറ്റൻ ബുദ്ധമതത്തിൽ പൂർണ്ണമായി സ്ഥാനമേറ്റെടുത്ത ആദ്യ പാശ്ചാത്യ വനിതയായിരുന്നു. <ref>{{cite web|url=http://www.bhiksuniordination.org/issue.html|title=About The Issue: The Present Status of the Bhiksuni Ordination|last=Chodron|first=Thubten|website=Committee for Bhiksuni Ordination|accessdate=2018-06-04|archive-date=2017-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170703194135/http://bhiksuniordination.org/issue.html|url-status=dead}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == ഡെർബിയിലെ മോങ്ക് സ്ട്രീറ്റിലെ പിതാവിന്റെ ആഭരണങ്ങൾക്കും വാച്ച് റിപ്പയർ ബിസിനസിനും മുകളിലുള്ള ഒരു ഫ്ലാറ്റിലാണ് ഫ്രെഡ മേരി ഹോൾസ്റ്റൺ ജനിച്ചത്. <ref name="bbc.com">{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46943612|title=The British woman who fought for India's freedom|date=7 March 2019|publisher=|via=www.bbc.co.uk}}</ref> അവർ ഒരു കുഞ്ഞായിരുന്നപ്പോൾ, കുടുംബം ഡെർബിയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ ലിറ്റിൽഓവറിലേക്ക് മാറി. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഫ്രെഡയുടെ പിതാവ് മെഷീൻ ഗൺസ് കോർപ്സിൽ ചേർന്നു. 1918 ഏപ്രിൽ 14 -ന് അദ്ദേഹം വടക്കൻ ഫ്രാൻസിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അവരുടെ അമ്മ നെല്ലി 1920 -ൽ ഫ്രാങ്ക് നോർമൻ സ്വാനുമായി പുനർവിവാഹം ചെയ്തു. ഫ്രെഡ ഹാർഗ്രേവ് ഹൗസിലും തുടർന്ന് ഡെർബിയിലെ പാർക്ക്ഫീൽഡ്സ് സീഡേഴ്സ് സ്കൂളിലും ഫ്രെഡ പഠിച്ചു. വടക്കൻ ഫ്രാൻസിലെ റീംസിലെ ഒരു സ്കൂളിലും അവർ മാസങ്ങളോളം പഠിച്ചു. <ref>Hanna Havnevik, ''Tibetan Buddhist nuns: history, cultural norms, and social reality'', 1989, p. 87</ref> ഫ്രഞ്ച് പഠിക്കാൻ ഓക്സ്ഫോർഡിലെ സെന്റ് ഹ്യൂസ് കോളേജിൽ പ്രവേശനം നേടുന്നതിൽ അവർ വിജയിച്ചു. <ref>Andrew Whitehead, ''The Lives of Freda: the political, spiritual and personal journeys of Freda Bedi'', 2019, pp. 15-16</ref> == ഓക്സ്ഫോർഡിലെ ജീവിതം == ഓക്സ്ഫോർഡിൽ, ഫ്രെഡ ഹൗൾസ്റ്റൺ തന്റെ വിഷയം ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിൽ നിന്ന് തത്ത്വചിന്ത, രാഷ്ട്രീയം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം (PPE) എന്നിവ ആയി മാറ്റി. ലാഹോറിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യക്കാരനായ ഭർത്താവ് ബാബ പ്യാരെ ലാൽ "ബിപിഎൽ" ബേദിയെ അവരുടെ പിപിഇ കോഴ്സിനിടയിൽ കണ്ടുമുട്ടി. അദ്ദേഹം ബേദി കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗുരു നാനാക് ദേവ് ജിയുമായി ബന്ധമുള്ള സിഖ് വംശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സിഖുകാരനായിരുന്നു. അവരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ സംവരണവും അവരുടെ കോളേജിന്റെ അച്ചടക്ക നടപടികളും വകവയ്ക്കാതെ, പ്രണയം പൂത്തു. അവർ 1933 ജൂണിൽ ഓക്സ്ഫോർഡ് രജിസ്ട്രി ഓഫീസിൽ വിവാഹിതരായി. ഓക്സ്ഫോർഡിൽ വച്ച് ഫ്രെഡ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ദേശീയ ചിന്താഗതിക്കാരായ ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഒത്തുചേർന്ന ഓക്സ്ഫോർഡ് മജ്ലിസിന്റെയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഒക്ടോബർ ക്ലബ്ബിന്റെയും ലേബർ ക്ലബ്ബിന്റെയും യോഗങ്ങളിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കടുത്ത കമ്യൂണിസ്റ്റും എതിരാളിയുമായി മാറിയ ബിപിഎൽ ബേദിയുമായുള്ള മറ്റൊരു ബന്ധമായിരുന്നു ഇത്. <ref>Andrew Whitehead, ''The lives of Freda'', pp. 19-41,</ref> ദമ്പതികൾ ഒരുമിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നാല് പുസ്തകങ്ങൾ എഡിറ്റ് ചെയ്തു. <ref>{{cite web|title=United colours of Freda Bedi|url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/united-colours-of-freda-bedi/article26280964.ece|website=The Hindu|date=16 Feb 2019|access-date=22 July 2020}}</ref> സെന്റ് ഹ്യൂസിൽ അവരുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളിൽ [[Barbara Castle|ബാർബറ കാസ്റ്റിൽ]], <ref name="bbc.com"/> പിന്നീട് ഒരു പ്രമുഖ ലേബർ കാബിനറ്റ് മന്ത്രി, ബ്രോഡ്കാസ്റ്റർ [[Olive Shapley|ഒലിവ് ഷാപ്ലി]] എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. മൂന്ന് സ്ത്രീകളും മൂന്നാം ക്ലാസ് ബിരുദം നേടി. ഫ്രെഡയുടെ ഭർത്താവിന് നാലാം ക്ലാസ് ബിരുദം ലഭിച്ചു. <ref>{{cite web|title=From Oxford to Lahore — the anti-imperialist Briton who became a Tibetan Buddhist nun|url=http://www.oxfordtoday.ox.ac.uk/interviews/oxford-lahore-%E2%80%94-anti-imperialist-briton-who-became-tibetan-buddhist-nun|website=Oxford Today|date=31 May 2017|access-date=19 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190415105049/http://www.oxfordtoday.ox.ac.uk/interviews/oxford-lahore-%E2%80%94-anti-imperialist-briton-who-became-tibetan-buddhist-nun|archive-date=15 April 2019|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== <references /> *{{cite book | last = Havnevik | first = Hanna | authorlink = | title = Tibetan Buddhist Nuns: History, Cultural Norms and Social Reality | publisher = [[Oxford University Press]] | year = 1989 | location = | page = 251 | url = https://books.google.com/books?id=I6sKAAAAYAAJ | doi = | id = | isbn = 978-82-00-02846-8}} *{{cite book | last = Wangmo | first = Jamyang | authorlink = | title = Lawudo Lama, Stories of Reincarnation from the Mount Everest Region | publisher = [[Wisdom Publications]] | year = 2005 | location = | page = 434 | url = https://books.google.com/books?id=G_yGJOU-CikC | doi = | id = | isbn = 978-0-86171-183-3 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Sheila Meiring Fugard]] ''[http://www.luxlapis.co.za/lady.html "Lady of Realisation]''. 1st ed. Cape Town: Maitri Publications, 1984. Copyright © [[The Library of Congress]], No. Txu 140-945. Cape Town: Electronic Ed., luxlapis.tripod.com. 19 April 1999. Accessed 30 September 2008. (In 3 parts.) [A "spiritual biography" of Buddhist Sister Palmo.] == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.fredabedi.com/ Website devoted to the life of Freda Bedi and her political, spiritual and personal journeys] * [http://www.luxlapis.co.za/tibet.html In Memory of The Venerable Gelongma Karma Kechog Palmo] * [http://www.andrewwhitehead.net/kashmir-47-images.html Photographs of Freda Bedi from Kashmir in the 1940s] * [http://www.andrewwhitehead.net/1/post/2012/07/freda-bedi-and-the-bengal-famine.html Freda Bedi's 'Bengal Lamenting', with its striking cover designed by Sobha Singh] * [http://www.saritaarmstrong.co.uk/tapestry-extract-pdf/4594949443 Cherry Armstrong's ebook 'Tibetan Tapestry' about working with Freda Bedi and her tulku pupils in India in the early 1960s] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211003183428/http://www.saritaarmstrong.co.uk/tapestry-extract-pdf/4594949443 |date=2021-10-03 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=7UQNYAdvCRQ&t=46s Freda Bedi in her own voice talking about her time as a student at Oxford] {{Bengal famine of 1943}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1977-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗാന്ധിയർ]] 5gblxuocl88za6wydjb1qe6lv6b6r57 0 565944 4643593 4628136 2026-07-04T16:01:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643593 wikitext text/x-wiki അധ്യാപകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, മലയാള ഐക്യവേദിയുടെ പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ് പി. പ്രേമചന്ദ്രൻ. === ജീവിതരേഖ === കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പയ്യന്നൂരിൽ 07-05-1967 ൽ ജനനം. ഹയർസെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അധ്യാപകനായി ജോലിചെയ്യുന്ന ഇദ്ദേഹം നിലവിൽ പയ്യന്നൂർ ഗവ. ഗേൾസ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളിൽ മലയാളം അധ്യാപകനാണ്. 2004 മുതൽ കേരളത്തിലെ പാഠ്യപദ്ധതി, പാഠപുസ്തക സമിതി ഇവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2006, 2007 വർഷങ്ങളിൽ പുറത്തിറക്കിയ ഹയർസെക്കന്ററി മേഖലയിലെ ആദ്യ ഭാഷാപാഠപുസ്തക നിർമ്മിതിയിൽ പങ്കുവഹിച്ചു. 2007 ലെ കേരളാകരിക്കുലം ഫ്രെയിം വർക്കിലെ (കെ സി എഫ്) ഫോക്കസ് ഗ്രൂപ്പ് അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. കെ സി എഫിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രൈമറി, ഹൈസ്ക്കൂൾ, ഹയർസെക്കന്ററി പാഠപുസ്തകങ്ങൾ, അധ്യാപക സഹായികൾ, അനുബന്ധ പഠനസാമഗ്രികൾ എന്നിവ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. എസ് സി ഇ ആർ ടി യുടെ സംസ്ഥാന റിസോർസ് ഗ്രൂപ്പ് അംഗം എന്ന നിലയിൽ നിരവധി പരിശീലന മൊഡ്യൂളുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിലും അധ്യാപകപരിശീലനം നൽകുന്നതിലും നേതൃതം വഹിച്ചു. പ്രത്യേക പരിഗണന അർഹിക്കുന്ന വിഭാഗക്കാർക്ക് വേണ്ടി ഐ ടി അധിഷ്ഠിത പഠന സാമഗ്രികൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. എസ് സി ഇ ആർ ടി , സീമാറ്റ് തുടങ്ങിയ അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങൾ നടത്തുന്ന പല പഠനങ്ങൾക്കും സർവ്വേകൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ ഹയർസെക്കന്ററി പ്രവേശനത്തിനായി ഏകജാലക പ്രവേശനം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ ഗുണദോഷങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി കേരളത്തിലെ പതിനാല് ജില്ലകളിലും സീമാറ്റ് സംഘടിപ്പിച്ച പഠനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി. സീമാറ്റ് കേരളത്തിലെ പ്രിൻസിപ്പൽമാർക്കായി സംഘടിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ സമഗ്രപരിശീലനത്തിന്റെ മൊഡ്യൂൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിനും അതിലെ റിസോഴ്സ് ഗ്രൂപ്പ് അംഗങ്ങളെ പരിശീലിക്കുന്നതിലും മുഖ്യ പങ്കു വഹിച്ചു. മാതൃഭൂമി, ദേശാഭിമാനി, സമകാലിക മലയാളം, മാധ്യമം, അധ്യാപകലോകം തുടങ്ങിയ വാരികകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസ സംബന്ധമായ നിരവധി ലേഖനങ്ങളും പ്രബന്ധങ്ങളും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന എതിർദിശ മാസികയിൽ വൈറ്റ് ബോർഡ് എന്ന പേരിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വിഷയങ്ങളെ ആധാരമാക്കി അമ്പതിൽ അധികം ലക്കങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി. 2005 മുതൽ പയ്യന്നൂർ കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഓപ്പൺ ഫ്രെയിം ഫിലിം സൊസൈറ്റിയുടെ മുഖ്യസംഘാടകനാണ്. ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഫിലിം സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ കേരളാ ഘടകത്തിന്റെ റീജിയണൽ മെമ്പറായി 2018 മുതൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചലച്ചിത്ര സമീക്ഷ, ദൃശ്യതാളം തുടങ്ങിയ ചലച്ചിത്ര മാസികകളിൽ സിനിമാനിരൂപണങ്ങൾ എഴുതി വരുന്നു. പയ്യന്നൂരിലെ നെറ്റ് വർക്ക് ചാനലിൽ ക്ലാസിക് സിനിമകളെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന 'ക്ലാസിക് ഫ്രെയിംസ് ' എന്ന പ്രതിവാര പരിപാടിയിൽ പി പ്രേമചന്ദ്രൻ നിരവധി എപ്പിസോഡുകൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. === പുരസ്കാരങ്ങൾ === * സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ മാധ്യമപുരസ്കാരം (2010) * അധ്യാപകലോകം അവാർഡ് (2011) === ലേഖനങ്ങൾ === * [http://truecopythink.media/p-premachandran-article-on-order-related https://truecopythink.media/p-premachandran-article-on-order-related]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - സ്റ്റേറ്റ് സിലബസ് കുട്ടികളെ തോൽപ്പിക്കാൻ സി.ബി.എസ്.ഇ ലോബിയുടെ വൻ അട്ടിമറി * https://truecopythink.media/new-evalution-issue-p-premachandran{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/> - ബി ഗ്രേഡിൽ കേരളത്തിലെ കുട്ടികൾ സി.ബി.എസ്.ഇ യുടെ മുന്നിൽ മുട്ടിലിഴയട്ടെ;ഇതാ മറ്റൊരു അട്ടിമറിക്കഥ * https://truecopythink.media/p-premachandran-on-sslc-students-crisis<nowiki/> - കൊറോണ ജയിച്ചാലും സി.ബി.എസ്.ഇ.യോട് തോൽക്കുമോ എസ്.എസ്.എൽ.സി.? * https://truecopythink.media/PremaChandranP-face-book-post-about-online-education<nowiki/> - ടി.വി ചല‍‍ഞ്ച് കൊണ്ട് കാര്യമില്ല,കൊടുക്കേണ്ടത് ടാബ്ലറ്റുകളും ലാപ്ടോപ്പുകളും * https://truecopythink.media/p-premachandran-on-digital-divide-and-online-education<nowiki/> - ജൂൺ ഒന്നിന് തുറന്നില്ലെങ്കിലും നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ഒന്നും സംഭവിക്കുമായിരുന്നില്ല! *https://truecopythink.media/p-premachandran-on-sslc-exam-kerala - ഇതായിരിക്കും നിങ്ങൾ എഴുതാൻ പോകുന്ന ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള പരീക്ഷ === അവലംബം === *https://www.thenewsminute.com/article/kerala-govt-issues-memo-teacher-article-critical-question-papers-160882 *https://truecopythink.media/removal-of-malayalam-from-psc-written-exam *http://truecopythink.media/p-premachandran-about-lakshadweep-crisis *http://truecopythink.media/index.php/focus-area-discussion-show-cause-notice-issue-to-teacher c7j1bue79xbbfww0oojqv716876tolf 0 570683 4643533 4614803 2026-07-04T12:53:38Z Saul0fTarsus 6737 /* യാത്ര സേവനങ്ങൾ */ 4643533 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport |name=ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ </br> അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം |nativename={{small|''Uwanja wa ndege wa Kimataifa </br> wa Julius Nyerere''}} |image=2014-12-10 11-31-32 47.2 Tanzania Dar es Salaam - Banana.jpg |caption= |image-width=260px |IATA=DAR |ICAO=HTDA |FAA= |TC= |LID= |GPS= |WMO=63894 |type=Public |owner-oper= |owner=[[Tanzanian Government]] |operator=[[ടാൻസാനിയ </BR> വിമാനത്താവള അതോറിറ്റി]] |city-served=[[Dar es Salaam]], [[Tanzania]] |location=Julius K. Nyerere Road </BR>[[Terminal II]], </BR> Dar es Salaam, Tanzania |hub= <div> *[[എയർ ടാൻസാനിയ]] *[[Precision Air]] </div> |focus_city= |built=<!--military airports--> |used=<!--military airports--> |commander=<!--military airports--> |occupants=<!--military airports--> |metric-elev= |elevation-f=182 |elevation-m= |website={{URL|https://www.daressalaamairport.com/|Airport Website}} |coordinates={{coord|06|52|41|S|39|12|10|E|region:TZ|display=inline,title}} |image_map= |image_mapsize= |image_map_alt= |image_map_caption= |pushpin_mapsize= |pushpin_map_alt= |pushpin_image= |pushpin_label=DAR |pushpin_label_position= |pushpin_mark= |pushpin_marksize= |pushpin_map=Tanzania#Africa#World |pushpin_map_caption=Location of Julius Nyerere International Airport |pushpin_relief=yes |metric-rwy=yes |r1-number=05/23 |r1-length-f= |r1-length-m=4,600 |r1-surface=[[Asphalt]] |r2-number=14/32 |r2-length-f= |r2-length-m=1,000 |r2-surface= [[Asphalt]] |h1-number= |h1-length-f= |h1-length-m= |h1-surface=<!-- up to h12 --> |stat-year=2020 <!-- --> |stat1-header=Passengers |stat1-data={{increase}} 2,488,282 |stat2-header=Aircraft movements |stat2-data={{increase}} 72,564 |stat3-header=Cargo (tonne) |stat3-data={{decrease}} 15,625 |footnotes=Source: [[Tanzania Airports Authority|TAA]]<ref name="Consolidated Traffic Statistics">{{cite web | url= https://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/67-taa-annual-statistics-report-2018/file | title= Consolidated Traffic Statistics 2018| format= [[XLSX]] | publisher= [[Tanzania Airports Authority]] | access-date= 11 July 2020}}</ref> }} [[ടാൻസാനിയ|ടാൻസാനിയയിലെ]] ദാർ എസ് സലാമിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് '''ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം''' {{airport codes|DAR|HTDA}}. രാജ്യത്തെ പ്രഥമ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്ന [[ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ|ജൂലിയസ് ന്യെരേരെയോടുള്ള]] ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് വിമാനത്താവളത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകിയത്. ==സ്ഥലങ്ങളും വിമാനക്കമ്പനികളും== ===യാത്ര സേവനങ്ങൾ=== {{Airport-dest-list | [[എയർ ടാൻസാനിയ]] | [[Accra International Airport|അക്ര]],<ref name ="accra">{{cite web |last=Tinana |first=Desmond |date=30 January 2026 |title=Air Tanzania Launches Dar es Salaam–Lagos–Accra Route to Strengthen East–West African Connectivity |url=https://www.modernghana.com/news/1467549/air-tanzania-launches-dar-es-salaamlagosaccra.html |website= |location= |publisher=[[ModernGhana]] |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Arusha Airport|അരുഷ]],<ref name="ATCL">{{cite web |last=Lameck |first=Dotto |date=22 March 2026 |title=ATCL eyes to receive eight more aircraft to reach a 24-aircraft fleet by 2030 |url=https://dailynews.co.tz/atcl-eyes-to-receive-eight-more-aircraft-to-reach-a-24-aircraft-fleet-by-2030/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Melchior Ndadaye International Airport|ബുജുംബുറ]],<ref name="ATCL"/> [[Bukoba Airport|ബുക്കോബ]],<ref name="ATCL"/> [[Cape Town International Airport|കേപ് ടൗൺ]],<ref name="ATCL"/> [[Dodoma Airport|ദൊദോമ]],<ref name="ATCL"/> [[Entebbe International Airport|എന്റബെ]],<ref name="ATCL"/> [[Guangzhou Baiyun International Airport|ഗ്വാങ്ഷൂ]],<ref name="ATCL"/> [[Robert Gabriel Mugabe International Airport|ഹരാരെ]],<ref name="ATCL"/> [[Iringa Airport|ഇറിംഗ]],<ref name="ATCL"/> [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]],<ref name="ATCL"/> [[Kigoma Airport|കിഗോമ]],<ref name="ATCL"/> [[Kilimanjaro International Airport|കിളിമഞ്ചാരോ]],<ref name="ATCL"/> [[N'djili Airport|കിൻഷാസ-എൻഡ്ജിലി]],<ref>{{cite web |last=Kisamfu |first=Mohamed |date=26 April 2025 |title=Strengthening Regional Air Connectivity: Air Tanzania Launches Direct Flights to Kinshasa, DRC. |url=https://centralcorridor-ttfa.org/strengthening-regional-air-connectivity-air-tanzania-launches-direct-flights-to-kinshasa-drc/ |website= |location= |publisher= Central Corridor Transit Transport Facilitation Agency |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Murtala Muhammed International Airport|ലാഗോസ്]],<ref name ="accra"/> [[Lubumbashi International Airport|ലുബുംബാഷി]],<ref name="ATCL"/> [[Kenneth Kaunda International Airport|ലുസാക്ക]],<ref name="ATCL"/> [[Songwe Airport|ംബേയ]],<ref name="ATCL"/> [[Seychelles International Airport|മാഹെ]],<ref>{{cite web |last=Bonnelame |first=Betymie |date=4 May 2026 |title=Air Tanzania opens new commercial opportunities between Seychelles and Africa |url=https://www.seychellesnewsagency.com/articles/21964/air-tanzania-opens-new-commercial-opportunities-between-seychelles-and-africa |website= |location= |publisher=Seychelles News Agency |access-date=10 May 2026}}</ref> [[Prince Said Ibrahim International Airport|മൊറോണി]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=9 September 2020 |title=Air Tanzania resume flights to The Comoros |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/air-tanzania-resume-flights-to-the-comoros-2715958 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Vnukovo International Airport|മോസ്കോ-വ്നുകൂവോ]],<ref>{{cite news |last1=Birns |first1=Hilka |title=Gov't allocates $109mn for Air Tanzania boost |url=https://www.ch-aviation.com/news/167261-govt-allocates-109mn-for-air-tanzania-boost |access-date=28 May 2026 |work=ch-aviation.com |publisher=ch-aviation GmbH |date=18 May 2026}}</ref> [[Mpanda Airport|ംപാൻഡ]],<ref name="ATCL"/> [[Mtwara Airport|മ്ത്വാര]],<ref name="ATCL"/> [[Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport|മുംബൈ-ശിവാജി]],<ref name="ATCL"/> [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],<ref name="ATCL"/> [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]],<ref name="ATCL"/> [[Simon Mwansa Kapwepwe International Airport|ന്ദോള]],<ref>{{cite web |last=Malanga |first=Alex |date=18 November 2021 |title=Air Tanzania launches direct flights to Lubumbashi |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/air-tanzania-launches-direct-flights-to-lubumbashi-3623318 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],<ref name="ATCL"/> [[Songea Airport|സോംഗിയ]],<ref name="ATCL"/> [[Tabora Airport|തബോറ]],<ref name="ATCL"/> [[Victoria Falls Airport|വിക്ടോറിയ ഫാൾസ്]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=9 December 2025 |title=Air Tanzania to launch Vic Falls route |url=https://www.heraldonline.co.zw/air-tanzania-to-launch-vic-falls-route/ |website= |location= |publisher=The Herald |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]<ref name="ATCL"/> | [[Air Zimbabwe]] | [[Robert Gabriel Mugabe International Airport|ഹരാരെ]]<ref>{{cite web |last1=Casey |first1=David |title=Air Zimbabwe Plots London Return Through ACMI Deal |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/air-zimbabwe-plots-london-return-through-acmi-deal |publisher=[[Aviation Week]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614224112/https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/air-zimbabwe-plots-london-return-through-acmi-deal |archive-date=14 June 2026 |date=9 June 2026}}</ref> | [[Airlink]] | [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=18 November 2020 |title=Airlink to launch new SA-Tanzania route from December 1 |url=https://capetimes.co.za/travel/africa/2020-11-18-airlink-to-launch-new-sa-tanzania-route-from-december-1/ |website= |location= |publisher=Cape Times |access-date=7 April 2026}}</ref> | [[Auric Air]] | [[Iringa Airport|ഇറിംഗ]],{{cn|date=April 2026}} [[Mafia Airport|മാഫിയ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],{{cn|date=April 2026}} [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Tanga Airport|തങ്ക]],<ref name ="tanga">{{cite web |last=Ayemba |first=Dennis |date=21 August 2017 |title=Tanga Airport runway in Tanzania to undergo expansion |url=https://constructionreviewonline.com/tanga-airport-runway-tanzania-undergo-expansion/|website= |location= |publisher= Construction Review |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Coastal Air (Tanzania)|Coastal Air]] | [[Mafia Airport|മാഫിയ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Tanga Airport|തങ്ക]]<ref name ="tanga"/> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Egyptair]] | [[Cairo International Airport|കെയ്റോ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Cairo, Egypt CAI|pages=198-201}}</ref> <!-- --> | [[Emirates (airline)|Emirates]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്-ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025">{{OAGWorldMay2025Ref|title=Dubai, United Arab Emirates DXB|pages=337-343}}</ref> <!-- --> | [[Ethiopian Airlines]] | [[Addis Ababa Bole International Airport|അഡിസ് അബാബ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Addis Ababa, Ethiopia ADD|pages=17-19}}</ref> <!-- --> | [[Ewa Air]] | [[Dzaoudzi–Pamandzi International Airport|മയോട്ടി]]<ref>{{cite web |last=Nadalet |first=Ivan |date=16 September 2013 |title=New Air Austral subsidiary Ewa Air comes to life |url=https://www.ch-aviation.com/news/21842-new-air-austral-subsidiary-ewa-air-comes-to-life |website= |location= |publisher=Ewa Air |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Flightlink]] | [[Arusha Airport|അരുഷ]],{{cn|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],<ref>{{cite web |title=Rickshaw Travel Group &#124; Flightlink launches new daily flights to Mwanza and Kilimanjaro |url=https://www.rickshawtravels.com/about/newsdetails/Flightlink-launches-new-daily-flights-to-Mwanza-and-Kilimanjaro/2830 }}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} <!-- --> | [[flydubai]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്-ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025">{{OAGWorldMay2025Ref|title=Dubai, United Arab Emirates DXB|pages=337-343}}</ref> <!-- --> | [[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Nairobi, Kenya NBO|pages=776-778}}</ref> <!-- --> | [[KLM]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|ആംസ്റ്റർഡാം]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=4 July 2019 |title=KLM’s 787-10 makes inaugural flight to Tanzania |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/supplement/-klm-s-787-10-makes-inaugural-flight-to-tanzania-2686000 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> | {{nowrap|[[LAM Mozambique Airlines]]}} | [[Maputo International Airport|മാപുട്ടോ]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=December 2025 |title=Mozambique flag carrier acquires two new aircraft, sets eyes on Europe, Asia and South American destinations |url=https://spikedmedia.co.zw/mozambique-flag-carrier-acquires-two-new-aircraft-sets-eyes-on-europe-asia-and-south-american-destinations/ |website= |location= |publisher=Spiked |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Pemba Airport (Mozambique)|പെംബ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Malawi Airlines]] | [[Chileka International Airport|ബ്ലാൻ്റയർ]],<ref name="malawi">{{cite web |last=Philipot |first=Lorne |date=11 April 2025 |title=Malawi Airlines Boosts Domestic Schedule |url=https://airlinegeeks.com/2025/04/11/malawi-airlines-boosts-domestic-schedule/ |website=AirlineGeeks.com |location= |publisher= |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Kamuzu International Airport|ലിലോങ്‌വെ]]<ref name="malawi"/> | [[Oman Air]] | [[Muscat International Airport|മസ്കറ്റ്]]<ref>{{cite web |last=Jamax |first=Florian |date=17 July 2024 |title=Tanzania, Oman sign deal to review BASA |url=https://dailynews.co.tz/tanzania-oman-sign-deal-to-review-basa/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=8 April 2026}}</ref> |[[Precision Air]] | [[Arusha Airport|അരുഷ]]<ref name="precisonair">{{cite web |last= |first= |date=30 July 2025 |title=Tanzania’s Precision Air expands fleet with two new aircraft to meet rising demand |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/tanzania-s-precision-air-expands-fleet-with-two-new-aircraft-to-meet-rising-demand-5135544 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref>, [[Kahama Airstrip|കഹാമ]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=19 July 2017 |title=Precision Air announces start of scheduled Kahama flights Sept 5 |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/precision-air-announces-start-of-scheduled-kahama-flights-sept-5-2597046 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Kilimanjaro International Airport|കിളിമഞ്ചാരോ]],<ref name="precisonair"/> [[Mtwara Airport|മ്ത്വാര]],{{Citation needed|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],{{Citation needed|date=April 2026}} [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]],<ref name="precisonair"/> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]<ref name="precisonair"/> | [[Qatar Airways]] | [[Hamad International Airport|ദോഹ]]<ref>{{cite web |work= TTR Weekly |url= https://www.ttrweekly.com/site/2025/09/qatar-tweaks-china-southern-codeshares/ |title= Qatar tweaks China Southern codeshares |date= 9 September 2025 |access-date= 30 January 2026}}</ref> | [[RwandAir]] | [[Kigali International Airport|കിഗാലി]]<ref>{{cite web |last=Yussuf |first=Issa |date= |title=RwandAir launches weekly Zanzibar flights as aviation sector grows |url=https://dailynews.co.tz/rwandair-launches-weekly-zanzibar-flights-as-aviation-sector-grows/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Skyward Airlines]] | [[Moi International Airport|മൊംബാസ]],<ref name="skyward">{{cite web |last=Owere |first=Paul |date=10 June 2025 |title=Skyward launches Dar-Nairobi route to boost trade and tourism |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/skyward-launches-dar-nairobi-route-to-boost-trade-and-tourism-5076078 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref name="skyward"/> <!-- --> | {{nowrap|[[South African Airways]]}} | [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=16 January 2025 |title=SAA Resumes Daily Johannesburg-Dar es Salaam Flights |url=https://atta.travel/resource/saa-resumes-daily-johannesburg-dar-es-salaam-flights.html |website= |location= |publisher=The African Travel & Tourism Association |access-date=8 April 2026}}</ref> <!-- --> | [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul Airport|ഇസ്താംബുൾ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=2 December 2024 |title=Çelebi Aviation to provide ground handling services for Turkish Airlines in Tanzania |url=https://www.airport-technology.com/news/turkish-airlines-in-tanzania/|website= |location= |publisher=Airport Technology |access-date=8 April 2026}}</ref> <!-- --> | [[Uganda Airlines]] | [[Entebbe International Airport|എന്റബെ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=22 October 2020 |title=Uganda Airlines resumes flights to Dar es Salaam |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/uganda-airlines-resumes-flights-to-dar-es-salaam-2717308 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Zambia Airways]] | [[Kenneth Kaunda International Airport|ലുസാക്ക]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=8 June 2024 |title=Zambia Airways resumes flights to Tanzania, boosting trade and tourism |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/zambia-airways-resumes-flights-to-tanzania-boosting-trade-and-tourism-4672838 |website= |location= |publisher= The Citizen|access-date=8 April 2026}}</ref> }} ===കാർഗോ=== {{Airport-dest-list |[[Astral Aviation]]| [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] |[[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] |[[Lion Air Cargo]] | [[Brussels Airport|Brussels]]<ref>{{cite web | url=http://info.flightmapper.net/flight/Lion_Air_Cargo_LE_3720 | title=Lion Air Cargo flight LE 3720: Multiple routes | publisher=FlightMapper.net | access-date=1 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171201132446/http://info.flightmapper.net/flight/Lion_Air_Cargo_LE_3720 | archive-date=1 December 2017 | url-status=live }}</ref> |[[Martinair]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|Amsterdam]] }} ==അവലംബം== {{reflist}} =പുറം കണ്ണികൾ= {{Sister project links | wikt=no | b=no | q=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q1411192 | display=JNIA}} *{{ASN|DAR}} *{{GCM|HTDA}} *{{NWS-current|HTDA}} *{{youtube|6cunbskyZIs|JNIA approach}} {{Portalbar|Africa|Tanzania|Aviation}} {{Dar es Salaam}} {{Airports in Tanzania}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ടാൻസാനിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] ebhyf6c70s23ri0dmr839qq373aa064 4643534 4643533 2026-07-04T12:54:40Z Saul0fTarsus 6737 /* കാർഗോ */ 4643534 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport |name=ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ </br> അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം |nativename={{small|''Uwanja wa ndege wa Kimataifa </br> wa Julius Nyerere''}} |image=2014-12-10 11-31-32 47.2 Tanzania Dar es Salaam - Banana.jpg |caption= |image-width=260px |IATA=DAR |ICAO=HTDA |FAA= |TC= |LID= |GPS= |WMO=63894 |type=Public |owner-oper= |owner=[[Tanzanian Government]] |operator=[[ടാൻസാനിയ </BR> വിമാനത്താവള അതോറിറ്റി]] |city-served=[[Dar es Salaam]], [[Tanzania]] |location=Julius K. Nyerere Road </BR>[[Terminal II]], </BR> Dar es Salaam, Tanzania |hub= <div> *[[എയർ ടാൻസാനിയ]] *[[Precision Air]] </div> |focus_city= |built=<!--military airports--> |used=<!--military airports--> |commander=<!--military airports--> |occupants=<!--military airports--> |metric-elev= |elevation-f=182 |elevation-m= |website={{URL|https://www.daressalaamairport.com/|Airport Website}} |coordinates={{coord|06|52|41|S|39|12|10|E|region:TZ|display=inline,title}} |image_map= |image_mapsize= |image_map_alt= |image_map_caption= |pushpin_mapsize= |pushpin_map_alt= |pushpin_image= |pushpin_label=DAR |pushpin_label_position= |pushpin_mark= |pushpin_marksize= |pushpin_map=Tanzania#Africa#World |pushpin_map_caption=Location of Julius Nyerere International Airport |pushpin_relief=yes |metric-rwy=yes |r1-number=05/23 |r1-length-f= |r1-length-m=4,600 |r1-surface=[[Asphalt]] |r2-number=14/32 |r2-length-f= |r2-length-m=1,000 |r2-surface= [[Asphalt]] |h1-number= |h1-length-f= |h1-length-m= |h1-surface=<!-- up to h12 --> |stat-year=2020 <!-- --> |stat1-header=Passengers |stat1-data={{increase}} 2,488,282 |stat2-header=Aircraft movements |stat2-data={{increase}} 72,564 |stat3-header=Cargo (tonne) |stat3-data={{decrease}} 15,625 |footnotes=Source: [[Tanzania Airports Authority|TAA]]<ref name="Consolidated Traffic Statistics">{{cite web | url= https://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/67-taa-annual-statistics-report-2018/file | title= Consolidated Traffic Statistics 2018| format= [[XLSX]] | publisher= [[Tanzania Airports Authority]] | access-date= 11 July 2020}}</ref> }} [[ടാൻസാനിയ|ടാൻസാനിയയിലെ]] ദാർ എസ് സലാമിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് '''ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം''' {{airport codes|DAR|HTDA}}. രാജ്യത്തെ പ്രഥമ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്ന [[ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ|ജൂലിയസ് ന്യെരേരെയോടുള്ള]] ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് വിമാനത്താവളത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകിയത്. ==സ്ഥലങ്ങളും വിമാനക്കമ്പനികളും== ===യാത്ര സേവനങ്ങൾ=== {{Airport-dest-list | [[എയർ ടാൻസാനിയ]] | [[Accra International Airport|അക്ര]],<ref name ="accra">{{cite web |last=Tinana |first=Desmond |date=30 January 2026 |title=Air Tanzania Launches Dar es Salaam–Lagos–Accra Route to Strengthen East–West African Connectivity |url=https://www.modernghana.com/news/1467549/air-tanzania-launches-dar-es-salaamlagosaccra.html |website= |location= |publisher=[[ModernGhana]] |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Arusha Airport|അരുഷ]],<ref name="ATCL">{{cite web |last=Lameck |first=Dotto |date=22 March 2026 |title=ATCL eyes to receive eight more aircraft to reach a 24-aircraft fleet by 2030 |url=https://dailynews.co.tz/atcl-eyes-to-receive-eight-more-aircraft-to-reach-a-24-aircraft-fleet-by-2030/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Melchior Ndadaye International Airport|ബുജുംബുറ]],<ref name="ATCL"/> [[Bukoba Airport|ബുക്കോബ]],<ref name="ATCL"/> [[Cape Town International Airport|കേപ് ടൗൺ]],<ref name="ATCL"/> [[Dodoma Airport|ദൊദോമ]],<ref name="ATCL"/> [[Entebbe International Airport|എന്റബെ]],<ref name="ATCL"/> [[Guangzhou Baiyun International Airport|ഗ്വാങ്ഷൂ]],<ref name="ATCL"/> [[Robert Gabriel Mugabe International Airport|ഹരാരെ]],<ref name="ATCL"/> [[Iringa Airport|ഇറിംഗ]],<ref name="ATCL"/> [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]],<ref name="ATCL"/> [[Kigoma Airport|കിഗോമ]],<ref name="ATCL"/> [[Kilimanjaro International Airport|കിളിമഞ്ചാരോ]],<ref name="ATCL"/> [[N'djili Airport|കിൻഷാസ-എൻഡ്ജിലി]],<ref>{{cite web |last=Kisamfu |first=Mohamed |date=26 April 2025 |title=Strengthening Regional Air Connectivity: Air Tanzania Launches Direct Flights to Kinshasa, DRC. |url=https://centralcorridor-ttfa.org/strengthening-regional-air-connectivity-air-tanzania-launches-direct-flights-to-kinshasa-drc/ |website= |location= |publisher= Central Corridor Transit Transport Facilitation Agency |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Murtala Muhammed International Airport|ലാഗോസ്]],<ref name ="accra"/> [[Lubumbashi International Airport|ലുബുംബാഷി]],<ref name="ATCL"/> [[Kenneth Kaunda International Airport|ലുസാക്ക]],<ref name="ATCL"/> [[Songwe Airport|ംബേയ]],<ref name="ATCL"/> [[Seychelles International Airport|മാഹെ]],<ref>{{cite web |last=Bonnelame |first=Betymie |date=4 May 2026 |title=Air Tanzania opens new commercial opportunities between Seychelles and Africa |url=https://www.seychellesnewsagency.com/articles/21964/air-tanzania-opens-new-commercial-opportunities-between-seychelles-and-africa |website= |location= |publisher=Seychelles News Agency |access-date=10 May 2026}}</ref> [[Prince Said Ibrahim International Airport|മൊറോണി]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=9 September 2020 |title=Air Tanzania resume flights to The Comoros |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/air-tanzania-resume-flights-to-the-comoros-2715958 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Vnukovo International Airport|മോസ്കോ-വ്നുകൂവോ]],<ref>{{cite news |last1=Birns |first1=Hilka |title=Gov't allocates $109mn for Air Tanzania boost |url=https://www.ch-aviation.com/news/167261-govt-allocates-109mn-for-air-tanzania-boost |access-date=28 May 2026 |work=ch-aviation.com |publisher=ch-aviation GmbH |date=18 May 2026}}</ref> [[Mpanda Airport|ംപാൻഡ]],<ref name="ATCL"/> [[Mtwara Airport|മ്ത്വാര]],<ref name="ATCL"/> [[Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport|മുംബൈ-ശിവാജി]],<ref name="ATCL"/> [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],<ref name="ATCL"/> [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]],<ref name="ATCL"/> [[Simon Mwansa Kapwepwe International Airport|ന്ദോള]],<ref>{{cite web |last=Malanga |first=Alex |date=18 November 2021 |title=Air Tanzania launches direct flights to Lubumbashi |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/air-tanzania-launches-direct-flights-to-lubumbashi-3623318 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],<ref name="ATCL"/> [[Songea Airport|സോംഗിയ]],<ref name="ATCL"/> [[Tabora Airport|തബോറ]],<ref name="ATCL"/> [[Victoria Falls Airport|വിക്ടോറിയ ഫാൾസ്]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=9 December 2025 |title=Air Tanzania to launch Vic Falls route |url=https://www.heraldonline.co.zw/air-tanzania-to-launch-vic-falls-route/ |website= |location= |publisher=The Herald |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]<ref name="ATCL"/> | [[Air Zimbabwe]] | [[Robert Gabriel Mugabe International Airport|ഹരാരെ]]<ref>{{cite web |last1=Casey |first1=David |title=Air Zimbabwe Plots London Return Through ACMI Deal |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/air-zimbabwe-plots-london-return-through-acmi-deal |publisher=[[Aviation Week]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614224112/https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/air-zimbabwe-plots-london-return-through-acmi-deal |archive-date=14 June 2026 |date=9 June 2026}}</ref> | [[Airlink]] | [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=18 November 2020 |title=Airlink to launch new SA-Tanzania route from December 1 |url=https://capetimes.co.za/travel/africa/2020-11-18-airlink-to-launch-new-sa-tanzania-route-from-december-1/ |website= |location= |publisher=Cape Times |access-date=7 April 2026}}</ref> | [[Auric Air]] | [[Iringa Airport|ഇറിംഗ]],{{cn|date=April 2026}} [[Mafia Airport|മാഫിയ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],{{cn|date=April 2026}} [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Tanga Airport|തങ്ക]],<ref name ="tanga">{{cite web |last=Ayemba |first=Dennis |date=21 August 2017 |title=Tanga Airport runway in Tanzania to undergo expansion |url=https://constructionreviewonline.com/tanga-airport-runway-tanzania-undergo-expansion/|website= |location= |publisher= Construction Review |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Coastal Air (Tanzania)|Coastal Air]] | [[Mafia Airport|മാഫിയ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Pemba Airport (Tanzania)|പെംബ ദ്വീപ്]],{{cn|date=April 2026}} [[Tanga Airport|തങ്ക]]<ref name ="tanga"/> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Egyptair]] | [[Cairo International Airport|കെയ്റോ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Cairo, Egypt CAI|pages=198-201}}</ref> <!-- --> | [[Emirates (airline)|Emirates]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്-ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025">{{OAGWorldMay2025Ref|title=Dubai, United Arab Emirates DXB|pages=337-343}}</ref> <!-- --> | [[Ethiopian Airlines]] | [[Addis Ababa Bole International Airport|അഡിസ് അബാബ]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Addis Ababa, Ethiopia ADD|pages=17-19}}</ref> <!-- --> | [[Ewa Air]] | [[Dzaoudzi–Pamandzi International Airport|മയോട്ടി]]<ref>{{cite web |last=Nadalet |first=Ivan |date=16 September 2013 |title=New Air Austral subsidiary Ewa Air comes to life |url=https://www.ch-aviation.com/news/21842-new-air-austral-subsidiary-ewa-air-comes-to-life |website= |location= |publisher=Ewa Air |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Flightlink]] | [[Arusha Airport|അരുഷ]],{{cn|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],<ref>{{cite web |title=Rickshaw Travel Group &#124; Flightlink launches new daily flights to Mwanza and Kilimanjaro |url=https://www.rickshawtravels.com/about/newsdetails/Flightlink-launches-new-daily-flights-to-Mwanza-and-Kilimanjaro/2830 }}</ref> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]{{cn|date=April 2026}} <!-- --> | [[flydubai]] | [[Dubai International Airport|ദുബായ്-ഇന്റർനാഷണൽ]]<ref name="OAG Flight Guide Worldwide-2025">{{OAGWorldMay2025Ref|title=Dubai, United Arab Emirates DXB|pages=337-343}}</ref> <!-- --> | [[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref>{{OAGWorldMay2025Ref|title=Nairobi, Kenya NBO|pages=776-778}}</ref> <!-- --> | [[KLM]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|ആംസ്റ്റർഡാം]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=4 July 2019 |title=KLM’s 787-10 makes inaugural flight to Tanzania |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/supplement/-klm-s-787-10-makes-inaugural-flight-to-tanzania-2686000 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> | {{nowrap|[[LAM Mozambique Airlines]]}} | [[Maputo International Airport|മാപുട്ടോ]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=December 2025 |title=Mozambique flag carrier acquires two new aircraft, sets eyes on Europe, Asia and South American destinations |url=https://spikedmedia.co.zw/mozambique-flag-carrier-acquires-two-new-aircraft-sets-eyes-on-europe-asia-and-south-american-destinations/ |website= |location= |publisher=Spiked |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Pemba Airport (Mozambique)|പെംബ]]{{cn|date=April 2026}} | [[Malawi Airlines]] | [[Chileka International Airport|ബ്ലാൻ്റയർ]],<ref name="malawi">{{cite web |last=Philipot |first=Lorne |date=11 April 2025 |title=Malawi Airlines Boosts Domestic Schedule |url=https://airlinegeeks.com/2025/04/11/malawi-airlines-boosts-domestic-schedule/ |website=AirlineGeeks.com |location= |publisher= |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Kamuzu International Airport|ലിലോങ്‌വെ]]<ref name="malawi"/> | [[Oman Air]] | [[Muscat International Airport|മസ്കറ്റ്]]<ref>{{cite web |last=Jamax |first=Florian |date=17 July 2024 |title=Tanzania, Oman sign deal to review BASA |url=https://dailynews.co.tz/tanzania-oman-sign-deal-to-review-basa/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=8 April 2026}}</ref> |[[Precision Air]] | [[Arusha Airport|അരുഷ]]<ref name="precisonair">{{cite web |last= |first= |date=30 July 2025 |title=Tanzania’s Precision Air expands fleet with two new aircraft to meet rising demand |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/tanzania-s-precision-air-expands-fleet-with-two-new-aircraft-to-meet-rising-demand-5135544 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref>, [[Kahama Airstrip|കഹാമ]],<ref>{{cite web |last= |first= |date=19 July 2017 |title=Precision Air announces start of scheduled Kahama flights Sept 5 |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/precision-air-announces-start-of-scheduled-kahama-flights-sept-5-2597046 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=7 April 2026}}</ref> [[Kilimanjaro International Airport|കിളിമഞ്ചാരോ]],<ref name="precisonair"/> [[Mtwara Airport|മ്ത്വാര]],{{Citation needed|date=April 2026}} [[Mwanza Airport|മ്വാൻസ]],{{Citation needed|date=April 2026}} [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]],<ref name="precisonair"/> [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]]<ref name="precisonair"/> | [[Qatar Airways]] | [[Hamad International Airport|ദോഹ]]<ref>{{cite web |work= TTR Weekly |url= https://www.ttrweekly.com/site/2025/09/qatar-tweaks-china-southern-codeshares/ |title= Qatar tweaks China Southern codeshares |date= 9 September 2025 |access-date= 30 January 2026}}</ref> | [[RwandAir]] | [[Kigali International Airport|കിഗാലി]]<ref>{{cite web |last=Yussuf |first=Issa |date= |title=RwandAir launches weekly Zanzibar flights as aviation sector grows |url=https://dailynews.co.tz/rwandair-launches-weekly-zanzibar-flights-as-aviation-sector-grows/ |website= |location= |publisher=Daily News |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Skyward Airlines]] | [[Moi International Airport|മൊംബാസ]],<ref name="skyward">{{cite web |last=Owere |first=Paul |date=10 June 2025 |title=Skyward launches Dar-Nairobi route to boost trade and tourism |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/skyward-launches-dar-nairobi-route-to-boost-trade-and-tourism-5076078 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=8 April 2026}}</ref> [[Jomo Kenyatta International Airport|നെയ്‌റോബി-ജോമോ കെനിയാട്ട]]<ref name="skyward"/> <!-- --> | {{nowrap|[[South African Airways]]}} | [[O. R. Tambo International Airport|ജോഹന്നാസ്ബർഗ്-ഒ.ആർ. ടാംബോ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=16 January 2025 |title=SAA Resumes Daily Johannesburg-Dar es Salaam Flights |url=https://atta.travel/resource/saa-resumes-daily-johannesburg-dar-es-salaam-flights.html |website= |location= |publisher=The African Travel & Tourism Association |access-date=8 April 2026}}</ref> <!-- --> | [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul Airport|ഇസ്താംബുൾ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=2 December 2024 |title=Çelebi Aviation to provide ground handling services for Turkish Airlines in Tanzania |url=https://www.airport-technology.com/news/turkish-airlines-in-tanzania/|website= |location= |publisher=Airport Technology |access-date=8 April 2026}}</ref> <!-- --> | [[Uganda Airlines]] | [[Entebbe International Airport|എന്റബെ]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=22 October 2020 |title=Uganda Airlines resumes flights to Dar es Salaam |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/uganda-airlines-resumes-flights-to-dar-es-salaam-2717308 |website= |location= |publisher=The Citizen |access-date=8 April 2026}}</ref> | [[Zambia Airways]] | [[Kenneth Kaunda International Airport|ലുസാക്ക]]<ref>{{cite web |last= |first= |date=8 June 2024 |title=Zambia Airways resumes flights to Tanzania, boosting trade and tourism |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/business/zambia-airways-resumes-flights-to-tanzania-boosting-trade-and-tourism-4672838 |website= |location= |publisher= The Citizen|access-date=8 April 2026}}</ref> }} ===കാർഗോ=== {{Airport-dest-list <!-- --> | [[Air Tanzania]]<ref>{{cite news |last1=Cross |first1=Lee |title=Air Tanzania First 767-300F Cargo Routes Revealed |url=https://airwaysmag.com/air-tanzania-767-300f-routes/ |access-date=14 June 2023 |work=Airways |date=13 June 2023}}</ref> | [[Dubai International Airport|Dubai–International]], [[N'djili Airport|Kinshasa–N'djili]], [[Lubumbashi International Airport|Lubumbashi]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]] <!-- --> | [[Astral Aviation]]<ref>[https://astral-aviation.com/schedule/ex-nairobi-schedule/astral-aviation.com - Ex-Nairobi schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230409061312/https://astral-aviation.com/schedule/ex-nairobi-schedule/astral-aviation.com |date=9 April 2023 }} retrieved 13 November 2022</ref> | [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] <!-- --> | [[Kenya Airways Cargo]]<ref>[https://www.kqcargo.com/en/contact-us/global-offices/ kqcargo.com - Freighter Route Map] retrieved 13 November 2022</ref> | [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] <!-- --> }} ==അവലംബം== {{reflist}} =പുറം കണ്ണികൾ= {{Sister project links | wikt=no | b=no | q=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q1411192 | display=JNIA}} *{{ASN|DAR}} *{{GCM|HTDA}} *{{NWS-current|HTDA}} *{{youtube|6cunbskyZIs|JNIA approach}} {{Portalbar|Africa|Tanzania|Aviation}} {{Dar es Salaam}} {{Airports in Tanzania}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ടാൻസാനിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] nei3r7fzwns0eqtbun8qyf1s6ca4tux 0 581185 4643538 3923454 2026-07-04T13:22:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643538 wikitext text/x-wiki {{Infobox river|name=നർമ്മദ പ്രധാന കനാൽ|name_native=|name_native_lang=|name_other=സർദാർ സരോവർ കനാൽ|name_etymology=<!---------------------- IMAGE & MAP -->|image=File:Sardar Sarovar Canal with flow.jpg|image_size=|image_caption=View of the Kutch Branch Canal of Narmada Main Canal paved with concrete lining, meandering through northwestern India.|map=|map_size=|map_caption=|pushpin_map=|pushpin_map_size=|pushpin_map_caption=<!---------------------- LOCATION -->|subdivision_type1=Country|subdivision_name1=[[India]]|subdivision_type2=State|subdivision_name2=[[Gujarat]], [[Rajasthan]]|subdivision_type3=|subdivision_name3=|subdivision_type4=|subdivision_name4=|subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length={{convert|532|km|m|abbr=on}}|width_min={{convert|10.3|m|ft|abbr=on}} Width at tail|width_avg=|width_max={{convert|76|m|ft|abbr=on}} Base Width at source|depth_min=|depth_avg=|depth_max={{convert|7.6|m|ft|abbr=on}} depth at source|discharge1_location=|discharge1_max=1132.66 cumec (40000 cusec) at source|discharge1_min=70.79 cumec at tail (Gujarat-Rajasthan Border)|discharge1_avg=<!---------------------- BASIN FEATURES -->|source1=[[Sardar Sarovar Dam]]|source1_location=[[Kevadia]], [[Narmada district]], [[Gujarat]], [[India]]|source1_coordinates={{coord|21|49|49|N|73|44|50|E|display=inline}}|source1_elevation=|mouth=|mouth_location=|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|progression=|river_system=[[Narmada]]|basin_size=|tributaries_left=|tributaries_right=|custom_label=|custom_data=|extra=Aforementioned information retrieved from the Narmada Control Authority<ref name="ncaSsp">{{cite web|title=Salient Features of Sardar Sarovar Project: Narmada Main Canal System|url=http://nca.gov.in/ssp_salient2.htm|website=Narmada Control Authority (NCA)|accessdate=12 March 2015}}</ref>}} [[പശ്ചിമേന്ത്യ|പശ്ചിമ ഇന്ത്യയിൽ]] [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ സർദാർ സരോവർ അണക്കെട്ടിൽ]] നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു കൃത്രിമ ജലസേചന കനാൽ ആണ് '''നർമ്മദ കനാൽ.''' സർദാർ സരോവർ ജലസംഭരണിയിൽ നിന്നും [[ഗുജറാത്ത്]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്തരഭാഗങ്ങളിലേക്കും പിന്നീട് [[രാജസ്ഥാൻ]] സംസ്ഥാനത്തിലേക്കും വെള്ളം എത്തിക്കുന്ന ഒരു കോണ്ടൂർ കനാൽ ആണിത് . പ്രധാന കനാലിന് {{Convert|532|km||abbr=}} ) നീളമുണ്ട് ( {{Convert|458|km||abbr=}} ഗുജറാത്തിലും പിന്നീട് {{Convert|74|km}} രാജസ്ഥാനിൽ). ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ രണ്ടാമത്തെ കനാൽ ( [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ|ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാലിന്]] ശേഷം) കൂടാതെ ജലം വഹിക്കാനുള്ള ശേഷിയുള്ള ഏറ്റവും വലിയ കനാൽ (ഉറവിടത്തിൽ 40,000 ക്യുസെക്സ്). പ്രധാന കനാൽ {{Convert|21,29,000|ha}} കൃഷിയിടങ്ങളിൽ ( [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിൽ]] 18 ലക്ഷം ഹെക്ടറും [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിൽ]] 2.5 ലക്ഷം ഹെക്ടറും) ജലസേചനം നൽകുന്ന 42 ബ്രാഞ്ച് കനാലുകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. [[നർമദ|നർമ്മദാ തടത്തിൽ]] നിന്ന് ഗുജറാത്തിലെയും രാജസ്ഥാനിലെയും മറ്റ് നദീതടങ്ങൾക്ക് കീഴിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പ്രതിവർഷം 9.5 ദശലക്ഷം ഏക്കർ അടി (എംഎഎഫ്) (ഏകദേശം 11.7 ബില്യൺ ക്യുബിക് മീറ്റർ (ബിസിഎം) ) വെള്ളം കൈമാറുന്നതിനാണ് കനാൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. (ഗുജറാത്തിന് 9 MAF ഉം രാജസ്ഥാനിൽ 0.5 MAF ഉം). <ref>{{Cite web|url=http://nca.gov.in/aboutus_nwdt.htm|title=Salient Features of NWDT Award|access-date=28 November 2021|website=Narmada Control Authority (NCA)}}</ref> നിർമ്മാണ പദ്ധതി പൂർത്തിയായ ഉടൻ, 2008 <ref>{{Cite web|url=http://nca.gov.in/field-visit-env/field-visit-dir-env-rajsthan.pdf|title=Field Visit Report: Narmada Command Project Area in Rajasthan|access-date=12 March 2015|date=9 May 2013|website=Narmada Control Authority (NCA)|publisher=Govt. of India|location=Indore}}</ref> 24 ന് നർമ്മദ കനാൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. നവഗമിൽ അതിന്റെ തലയിൽ സെക്കൻഡിൽ 40,000 ക്യുബിക് അടി (cfs അല്ലെങ്കിൽ ക്യൂസെക്) വഹിക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്, സഞ്ചോറിൽ 2,600 ക്യുസെക്‌സ് ആയി കുറഞ്ഞു. വഴിയിൽ നർമ്മദ മെയിൻ കനാൽ നിരവധി നദികളും ജലാശയങ്ങളും കടന്നുപോകുന്നു. പ്രധാന കനാലിന് തന്നെ 220 എംസിഎം (മില്യൺ ക്യുബിക് മീറ്റർ ) വെള്ളം മുഴുവൻ വിതരണ ആഴത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയും. ജലവിതരണത്തിന് മാത്രമല്ല, സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രതികരണ സമയം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ജലത്തിന്റെ സംഭരണത്തിനും ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sardarsarovardam.org/document/pagecontent/engineering-marvel.pdf#page=6|title=Sardar Sarovar Project – The Engineering Marvel|access-date=2020-07-12|last=|first=|date=|website=Sardar Sarovar Narmada Nigam Ltd|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231055802/http://www.sardarsarovardam.org/document/pagecontent/engineering-marvel.pdf|archive-date=2019-12-31}}</ref> == ഗുജറാത്തിലെ ജലസേചനം == പ്രധാന കനാലിന് ഗുജറാത്തിൽ 38 ശാഖകളുണ്ട്. === സൗരാഷ്ട്ര ബ്രാഞ്ച് കനാൽ === 104.46 കിലോമീറ്റർ നീളവും {{Convert|15002|cuft/s|m3/s}} എന്ന അളവിൽ വെള്ളം പുറംതള്ളുന്നതുമായ [[സൗരാഷ്ട്ര]] ശാഖ ഈ ശാഖകളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് . സൗരാഷ്ട്ര ബ്രാഞ്ച് കനാലിൽ {{Convert|52|m|ft|abbr=}} ) ജലത്തിൽ നിന്നുള്ള ഊർജം ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ 3 മിനി [[ജലവൈദ്യുതി|ജലവൈദ്യുത]] നിലയങ്ങളുണ്ട്. ആദ്യ 59 കി.മീ. തുടർന്ന്, 59 മുതൽ 104.46 കിലോമീറ്റർ വരെ {{Convert|66|m|ft|abbr=}} ) വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുന്നതിന് ഭോഗാവോ - II റിസർവോയറിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മുകളിലേക്ക്. അഞ്ച് പമ്പിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്. <ref name=":0"/> == രാജസ്ഥാനിലെ ജലസേചനം == [[നർമദ|നർമ്മദാ നദി]] രാജസ്ഥാനിലൂടെ ഒഴുകുന്നില്ലെങ്കിലും രാജസ്ഥാനിലെ ഒരു പ്രദേശവും [[നർമദ|നർമ്മദാ തടത്തിൽ]] വരുന്നില്ലെങ്കിലും, അയൽ സംസ്ഥാനമായ ഗുജറാത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന [[നർമദ|നർമ്മദാ നദിയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് അതിന്റെ ഭൂമി നനയ്ക്കാനും കർഷകരെ പ്രേരിപ്പിക്കാനും പരിഗണിക്കപ്പെട്ടു. പാകിസ്ഥാനുമായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര അതിർത്തിയോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ. {{Convert|458|km||abbr=}} ഗുജറാത്തിലെ ജലോറിലെ സഞ്ചോർ [[താലൂക്ക്|തഹസിൽ]] ഷിലുവിന് സമീപം നർമ്മദ കനാൽ രാജസ്ഥാനിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. {{Convert|74|km}} 9 പ്രധാന ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടറികളുള്ള പ്രധാന കനാൽ {{Convert|1477|km2}} ) വിസ്തൃതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, 124 ഗ്രാമങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ. <ref>{{Cite web|url=http://waterresources.rajasthan.gov.in/4narmada.htm|title=Narmada Canal Project|access-date=12 March 2015|website=Water Resources Department|publisher=Govt. of Rajasthan|archive-date=2015-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150218054013/http://waterresources.rajasthan.gov.in/4narmada.htm|url-status=dead}}</ref> മൊത്തത്തിൽ, ജലോറിലെയും ബാർമറിലെയും 233 വില്ലേജുകളിലായി {{Convert|246000|ha}} ജലസേചനം നടത്താനും 1,336 ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് കുടിവെള്ളം നൽകാനും ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://waterresources.rajasthan.gov.in/4narmada.htm|title=Narmada Canal Project|access-date=12 March 2015|website=Water Resources Department|publisher=Govt. of Rajasthan|archive-date=2015-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150218054013/http://waterresources.rajasthan.gov.in/4narmada.htm|url-status=dead}}</ref> മറ്റ് പദ്ധതികളെ അപേക്ഷിച്ച് നർമ്മദ കനാലിന് ചില പ്രത്യേകതകളുണ്ട്: <ref>{{Cite web|url=http://www.sardarsarovardam.org/components-of-project.aspx|title=Components of Project|access-date=13 March 2015|website=Sardar Sarovar Narmada Nigam Ltd.|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402100047/http://www.sardarsarovardam.org/components-of-project.aspx|url-status=dead}}</ref> # വ്യക്തിഗത കർഷകർക്കല്ല, വാട്ടർ യൂസേഴ്സ് അസോസിയേഷനുകൾ (WUA) വഴി കർഷക ഗ്രൂപ്പുകൾക്കാണ് ജലസേചന വെള്ളം വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. ഫീൽഡ് വാട്ടർ കനാലുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിനും പരിപാലനത്തിനും WUA-കൾ ഉത്തരവാദികളാണ്. # കാര്യക്ഷമമായ ജല ഉപയോഗത്തിനായി [[തുള്ളിനന|ഡ്രിപ്പ്]], സ്പ്രിംഗ്ളറുകൾ തുടങ്ങിയ സൂക്ഷ്മ ജലസേചന സംവിധാനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്. == സൌരോര്ജ പാനലുകൾ == ഒരു {{Convert|1|km}} സോളാർ കനാലുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു {{Convert|1|MW}} ) ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി ചന്ദ്രസൻ ഗ്രാമത്തിന് സമീപമുള്ള സാനന്ദ് ബ്രാഞ്ച് കനാലിന്റെ പൈലറ്റ് പ്രോജക്ട് വിഭാഗം വൈദ്യുതി. സോളാർ പാനലുകൾ കനാലിലെ ജലത്തിന്റെ ബാഷ്പീകരണം പ്രതിവർഷം. {{Convert|9000000|litres}} ) കുറയ്ക്കുമെന്ന് പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.narendramodi.in/gujarat-dedicates-india%E2%80%99s-first-canal-top-solar-power-project-to-the-nation/|title=Gujarat dedicates India's first canal-top Solar Power Project to the nation!|access-date=13 March 2015|date=23 April 2012|website=Narendra Modi}}</ref> == ഇതും കാണുക == * ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ കനാൽ ആണ് [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ]] * ലോവർ ഭവാനി പദ്ധതി കനാൽ * ഗംഗാ കനാൽ (രാജസ്ഥാൻ) * ഇന്ത്യയിലെ കനാലുകളുടെ പട്ടിക == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * [https://www.sardarsarovardam.org/document/pagecontent/engineering-marvel.pdf#page=6 സർദാർ സരോവർ പദ്ധതി - എഞ്ചിനീയറിംഗ് മാർവൽ - നർമ്മദ മെയിൻ കനാൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221118075123/https://www.sardarsarovardam.org/document/pagecontent/engineering-marvel.pdf#page=6 |date=2022-11-18 }} == അവലംബം == {{Reflist}}{{Narmada basin}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജലസേചനകനാലുകൾ]] 1qnddwy9uk4ku2z1g75fn7l99m2wbgo 0 583937 4643690 4141503 2026-07-04T21:27:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643690 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോ | honorific_suffix = [[Order of Lakandula|OLD]] [[National Scientist of the Philippines|ONS]] [[Order of the Golden Heart|GCGH]] | image = | other_names = | birth_name = Fé Primitiva del Mundo y Villanueva | birth_date = {{birth date|1911|11|27|df=yes}}<ref name="birth">{{cite web|url=http://rmaward.asia/awardees/del-mundo-fe|title=Del Mundo, Fe – The Ramon Magsaysay Award Foundation|access-date=March 4, 2018|archive-date=2023-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230105130252/https://rmaward.asia/awardees/del-mundo-fe|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[ഇൻട്രാമുറോസ്]], [[മനില]], [[Insular Government of the Philippine Islands|Philippine Islands]] | death_date = {{death date and age|2011|8|6|1911|11|27|df=yes}} | death_place = [[ക്യൂസൺ സിറ്റി]], [[ഫിലിപ്പൈൻസ്]] | nationality = [[ഫിലിപ്പിനോകൾ|ഫിലിപ്പിനോ]] | alma_mater = [[ഫിലിപ്പീൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി മനില]]<br/>[[ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] | occupation = ശിശുരോഗവിദഗ്ദ്ധ | known_for = ഫിലിപ്പൈൻസിലെ ദേശീയ ശാസ്ത്രജ്ഞ }} [[Category:Articles with hCards]] '''Fe Villanueva del Mundo''', OLD ONS GCGH , (ജനനം '''Fé Primitiva del Mundo y Villanueva''' ; 27 നവംബർ 1911 - 6 ഓഗസ്റ്റ് 2011) ഒരു [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പൈൻ]] [[പീഡിയാട്രിക്സ്|ശിശുരോഗവിദഗ്ദ്ധ]] ആയിരുന്നു. [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പൈൻസിലെ]] ആദ്യത്തെ പീഡിയാട്രിക് ഹോസ്പിറ്റൽ സ്ഥാപിച്ച അവർ ഫിലിപ്പൈൻസിലെ ആധുനിക ശിശു ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ സംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്തിയതിന്റെ പേരിലും പ്രശസ്തയാണ്. <ref>{{Cite journal|last=Kutzsche|first=S.|title=The humanitarian legacy of Fe del Mundo (1911–2011) who shaped the modern child healthcare system in the Philippines|journal=[[Acta Paediatrica]]|date=2019|volume=108|issue=8|pages=1382–1384|doi=10.1111/apa.14842|pmid=31077455}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.pcij.org/i-report/2007/fe-del-mundo3.html|title=Woman of Many Firsts|access-date=2007-12-26|last=Lim|first=Fides|date=2007-08-09|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism|archive-url=https://web.archive.org/web/20081120102303/http://www.pcij.org/i-report/2007/fe-del-mundo3.html|archive-date=November 20, 2008}}</ref> സജീവമായ മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീസിലിരിക്കെ ഫിലിപ്പൈൻസിലെ [[പീഡിയാട്രിക്സ്|പീഡിയാട്രിക്സിൽ]] അവരുടെ പയനിയറിംഗ് പ്രവർത്തനം എട്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളായി നീണ്ടുനിന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view_article.php?article_id=102943|title=Fe del Mundo: Her children's hospital is 50 as she turns 96|access-date=26 December 2007|last=Contreras|first=Volt|date=25 November 2007|publisher=[[Philippine Daily Inquirer]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1977- [[മാഗ്സസെ അവാർഡ്|ൽ പൊതുസേവനത്തിനുള്ള രമൺ മഗ്‌സസെ അവാർഡ്]] ഉൾപ്പെടെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം അവർ നേടി. 1980- ൽ ഫിലിപ്പീൻസിന്റെ നാഷണൽ സയന്റിസ്റ്റ് പദവിയും പദവിയും അവർക്ക് ലഭിച്ചു, 2010-ൽ അവർക്ക് ഓർഡർ ഓഫ് ലകണ്ടുലയും ലഭിച്ചു. ഫിലിപ്പൈൻ പീഡിയാട്രിക് സൊസൈറ്റിയുടെ ആദ്യ വനിതാ പ്രസിഡന്റും 1980-ൽ ഫിലിപ്പൈൻസിന്റെ ദേശീയ ശാസ്ത്രജ്ഞയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ വനിതയുമായിരുന്നു അവർ. ഫിലിപ്പൈൻ പീഡിയാട്രിക് സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപകയും ആദ്യത്തെ പ്രസിഡന്റും കൂടിയായിരുന്നു അവർ. ഫിലിപ്പൈൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ 65 വർഷത്തെ അതിന്റെ അസ്തിത്വത്തിൽ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഏഷ്യക്കാരി അവർ ആയിരുന്നു. മെഡിക്കൽ വുമൺസ് ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഏഷ്യക്കാരിയും അവർ ആയിരുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1911 നവംബർ 27 ന് [[മനില|മനിലയിലെ]] [[ഇൻട്രാമ്യൂറോസ്|ഇൻട്രാമുറോസ്]] ജില്ലയിലെ 120 കാബിൽഡോ സ്ട്രീറ്റിലാണ് ഡെൽ മുണ്ടോ ജനിച്ചത്. ബെർണാഡോ ഡെൽ മുണ്ടോയുടെയും പാസ്സിന്റെയും (നീ വില്ലാനുവേവ; ഡി. 1925) എട്ട് മക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവൾ. <ref name="ActaPaediatrica">{{Cite journal|last=Kutzsche|first=S.|title=The humanitarian legacy of Fe del Mundo (1911–2011) who shaped the modern child healthcare system in the Philippines|journal=[[Acta Paediatrica]]|date=2019|volume=108|issue=8|pages=1382–1384|doi=10.1111/apa.14842|pmid=31077455}}</ref> മനില കത്തീഡ്രലിന് എതിർവശത്തായിരുന്നു അവരുടെ കുടുംബ വീട്. തയാബാസ് പ്രവിശ്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ഫിലിപ്പീൻസ് അസംബ്ലിയിൽ ഒരു ടേം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച [[മാറിൻദ്യൂഖ്|മാരിൻഡ്യൂക്കിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു പ്രമുഖ അഭിഭാഷകനായിരുന്നു ബെർണാഡോ. അവരുടെ എട്ട് സഹോദരങ്ങളിൽ മൂന്ന് പേർ ശൈശവാവസ്ഥയിൽ തന്നെ മരിച്ചു. <ref name="contreras">{{Cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view_article.php?article_id=102943|title=Fe del Mundo: Her children's hospital is 50 as she turns 96|access-date=26 December 2007|last=Contreras|first=Volt|date=25 November 2007|publisher=[[Philippine Daily Inquirer]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> മൂത്ത സഹോദരി 11-ാം വയസ്സിൽ [[അപ്പെൻഡിസൈറ്റിസ്|അപ്പൻഡിസൈറ്റിസ് ബാധിച്ച്]] മരിച്ചു. ദരിദ്രർക്കായി ഒരു ഡോക്ടറാകാനുള്ള തന്റെ ആഗ്രഹം വെളിപ്പെടുത്തിയ ഇളയ സഹോദരി എലിസയുടെ മരണം, വൈദ്യശാസ്ത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ഡെൽ മുണ്ടോയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1926-ൽ, ഡെൽ മുണ്ടോ [[മനില|മനിലയിലെ]] ഫിലിപ്പീൻസ് സർവകലാശാലയുടെ ആദ്യ കാമ്പസിലെ യുപി കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിനിൽ ചേർന്നു. അവർ 1933-ൽ മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി. ക്ലാസ്സ് വാലെഡിക്റ്റോറിയനായി അവർ ബിരുദം നേടി. ആ വർഷം തന്നെ മെഡിക്കൽ ബോർഡ് പരീക്ഷ പാസായി, പരീക്ഷാർത്ഥികളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ പ്രവിശ്യകളിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് [[മാറിൻദ്യൂഖ്|മാരിൻഡുക്കിലെ]] കുട്ടികളെ ബാധിക്കുന്ന വിവിധ ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങളോടുള്ള അവളുടെ സമ്പർക്കം, പീഡിയാട്രിക്‌സ് തന്റെ സ്പെഷ്യലൈസേഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അവളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.  === ബിരുദാനന്തരബിരുദ പഠനങ്ങൾ === ഡെൽ മുണ്ടോ യുപിഎമ്മിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ ഏത് സ്‌കൂളിലും അവൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത മെഡിക്കൽ ഫീൽഡിൽ അവളുടെ തുടർ പരിശീലനത്തിനായി പണം നൽകാമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മാനുവൽ ക്യൂസൺ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഡെൽ മുണ്ടോ ചിലപ്പോഴൊക്കെ [[ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ|ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ]] ആദ്യ വനിതാ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, <ref name="chua">{{Cite web|url=http://www.feu-alumni.com/announcements/fdm.htm|title=Fe del Mundo, M.D.: At 94, still in the practice of Pediatrics|access-date=26 December 2007|last=Chua|first=Philip S.|date=27 April 2003|publisher=[[Manila Times|The Sunday Times Magazine]]|archive-date=2019-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190304054332/http://www.feu-alumni.com/announcements/fdm.htm|url-status=dead}}</ref> <ref name="contreras"/> സ്കൂളിൽ പീഡിയാട്രിക്സിൽ ചേർന്ന ആദ്യത്തെ സ്ത്രീ, അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ആദ്യത്തെ ഏഷ്യൻ വിദ്യാർത്ഥി. <ref name="pcij">{{Cite web|url=http://www.pcij.org/i-report/2007/fe-del-mundo3.html|title=Woman of Many Firsts|access-date=2007-12-26|last=Lim|first=Fides|date=2007-08-09|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism|archive-url=https://web.archive.org/web/20081120102303/http://www.pcij.org/i-report/2007/fe-del-mundo3.html|archive-date=November 20, 2008}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, ഹാർവാർഡ്‌സ് സെന്റർ ഫോർ ദി ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് മെഡിസിനിലെ ഒരു ആർക്കൈവിസ്റ്റിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, {{Quotation|ഡോ. ഡെൽ മുണ്ടോ പല തരത്തിൽ ശ്രദ്ധേയനാണെങ്കിലും, അവർ ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിലെ ഒരു മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവുകൾ ഏറെക്കുറെ അനുമാനവും ശരിയായ ഉറവിടവുമല്ല. ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ കാറ്റലോഗുകളും റെക്കോർഡുകളും ഉപയോഗിച്ചുള്ള എന്റെ ഗവേഷണം കാണിക്കുന്നത് പോലെ, അവൾ 1933-ൽ ഫിലിപ്പീൻസ് മനില സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി, 1936-ൽ പീഡിയാട്രിക്സിൽ തുടർ പഠനത്തിനായി ബോസ്റ്റണിലെത്തി. ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂൾ വനിതാ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാത്തതും ഡോ. ഡെൽ മുണ്ടോ ഇതിനകം മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടിയിരുന്നു എന്നതും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, തെറ്റുപറ്റിപ്പോലും അവളെ വിദ്യാർത്ഥിയായി പ്രവേശിപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ്, മാത്രമല്ല അവൾ ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയതെന്നതിന് എനിക്ക് തെളിവ് കണ്ടെത്താനാകുന്നില്ല{{nbsp }}... പകരം, ബോസ്റ്റൺ ചിൽഡ്രൻസ് ഹോസ്പിറ്റലിലെ ഒരു അപ്പോയിന്റ്മെന്റ് വഴി അവൾ ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിലെ ബിരുദ ജോലി പൂർത്തിയാക്കിയതാകാനാണ് സാധ്യത. 1940-ൽ പീഡിയാട്രിക്സിൽ റിസർച്ച് ഫെലോ. അവൾ ഒരു ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നെന്നും മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയല്ലെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട് വുമൺ ഫിസിഷ്യൻസ് ഓഫ് ദി വേൾഡ് (1977) എന്ന തന്റെ ആത്മകഥാപരമായ പ്രസ്താവനയിൽ ഡോ. ഡെൽ മുണ്ടോ വിശദീകരിക്കുന്നു "ഞാൻ എന്റെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പഠനത്തിന്റെ മൂന്ന് വർഷം ചെലവഴിച്ചു ബോസ്റ്റണിലെ ചിൽഡ്രൻസ് ഹോസ്പിറ്റലിലും ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലും, ഷിക്കാഗോ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ഒരു വർഷം, ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ ആറുമാസം, വിവിധ പീഡിയാട്രിക് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഹ്രസ്വ കാലയളവ്, എല്ലാം എന്റെ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കാൻ."{{refn|{{cite web|author=Joan Ilacqua|title=Dr. Fe del Mundo|website=Center for the History of Medicine at Countway Library|url=https://cms.www.countway.harvard.edu/wp/?p=15381|date=November 27, 2018|access-date=2023-01-05|archive-date=2023-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230105130244/https://cms.www.countway.harvard.edu/wp/?p=15381|url-status=dead}}}}}} ഡെൽ മുണ്ടോ അവിടെ എത്തുമ്പോഴേക്കും ഹാർവാർഡിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഏഷ്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഡെൽ മുണ്ടോ 1939-ൽ ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിന്റെ ചിൽഡ്രൻസ് ഹോസ്പിറ്റലിലേക്ക് രണ്ട് വർഷത്തെ ഗവേഷണ ഫെലോഷിപ്പിനായി മടങ്ങി. <ref>{{Cite web|url=http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|title=The 1977 Ramon Magsaysay Award for Public Service: Fe del Mundo|access-date=2007-12-26|publisher=[[Ramon Magsaysay Award|Ramon Magsaysay Award Foundation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20071223082110/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|archive-date=December 23, 2007}}</ref> 1940 ൽ [[സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്രം|ബാക്ടീരിയോളജിയിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം|ബിരുദാനന്തര ബിരുദം]] നേടിയ അവർ ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ ചേർന്നു. == മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീസ് == ജപ്പാന്റെ അധിനിവേശത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഡെൽ മുണ്ടോ 1941-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലേക്ക് മടങ്ങി . അവർ ഇന്റർനാഷണൽ റെഡ് ക്രോസിൽ ചേരുകയും കുട്ടികളെ പരിചരിക്കാൻ സന്നദ്ധത കാണിക്കുകയും തുടർന്ന് വിദേശ പൗരന്മാർക്കായുള്ള സാന്റോ തോമസ് സർവകലാശാലയിൽ തടവിലാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തടങ്കൽപ്പാളയത്തിനുള്ളിൽ അവൾ ഒരു താൽക്കാലിക ഹോസ്പിസ് സ്ഥാപിച്ചു, അവളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവളെ "ദ എയ്ഞ്ചൽ ഓഫ് സാന്റോ തോമാസ്" എന്ന് വിളിക്കാൻ കാരണമായി. <ref>{{Cite web|url=http://www.gmanews.tv/story/58031/PCIJ-Dr-Fe-del-Mundo-Frail-but-feisty-still-at-95|title=Dr Fe del Mundo: Frail but feisty still at 95|access-date=26 December 2007|last=Lim|first=Fides|date=28 August 2007|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}}</ref> 1943-ൽ ജാപ്പനീസ് അധികാരികൾ ഹോസ്പിസ് അടച്ചുപൂട്ടിയ ശേഷം, സിറ്റി ഗവൺമെന്റിന്റെ കീഴിലുള്ള കുട്ടികളുടെ ആശുപത്രിയുടെ തലപ്പത്തേക്ക് മനില മേയർ ലിയോൺ ഗിന്റോ ഡെൽ മുണ്ടോയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മനില യുദ്ധത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങളെ നേരിടാൻ ആശുപത്രി പിന്നീട് ഒരു ഫുൾ കെയർ മെഡിക്കൽ സെന്ററാക്കി മാറ്റി, നോർത്ത് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ പിന്നീട്, ജോസ് ആർ. റെയ്സ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1948 വരെ ഡെൽ ആശുപത്രിയുടെ ഡയറക്ടറായി തുടർന്നു. ഡെൽ മുണ്ടോ 1954-ൽ ഫാർ ഈസ്റ്റേൺ സർവ്വകലാശാലയായ സാന്റോ തോമാസ് സർവകലാശാലയിലെ ഫാക്കൽറ്റിയിൽ ചേർന്നു. ഫാർ ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ നിക്കനോർ റെയ്‌സ് മെഡിക്കൽ ഫൗണ്ടേഷൻ പീഡിയാട്രിക്‌സ് വിഭാഗത്തിന്റെ മേധാവി ആയി രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സേവനം അനുഷ്ടിച്ചു . ഈ സമയത്ത്, അവർ 1957 ൽ ചിൽഡ്രൻസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു സ്വകാര്യ പ്രാക്ടീസ് പിന്തുടരുന്നതിനായി അവർ ഒരു ചെറിയ മെഡിക്കൽ പീഡിയാട്രിക് ക്ലിനിക്കും സ്ഥാപിക്കുകയും ഡോക്ടർമാരെയും നഴ്സുമാരെയും പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെറ്റേണൽ ആൻഡ് ചൈൽഡ് ഹെൽത്ത് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.  === കുട്ടികളുടെ മെഡിക്കൽ സെന്റർ സ്ഥാപിക്കൽ === [[പ്രമാണം:1957_CMC.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| 1957-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലെ കുട്ടികളുടെ മെഡിക്കൽ സെന്റർ]] ഒരു സർക്കാർ ആശുപത്രിയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതിലെ ബ്യൂറോക്രാറ്റിക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ മൂലം നിരാശനായ ഡെൽ മുണ്ടോ സ്വന്തം പീഡിയാട്രിക് ആശുപത്രി സ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനായി, അവൾ അവളുടെ വീടും അവളുടെ മിക്ക വ്യക്തിഗത സ്വത്തുക്കളും വിറ്റു.<ref>{{Cite web|url=http://www.gmanews.tv/story/58031/PCIJ-Dr-Fe-del-Mundo-Frail-but-feisty-still-at-95|title=Dr Fe del Mundo: Frail but feisty still at 95|access-date=26 December 2007|last=Lim|first=Fides|date=28 August 2007|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}}</ref> അവളുടെ സ്വന്തം ആശുപത്രിയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ധനസഹായം നൽകുന്നതിനായി GSIS (ഗവൺമെന്റ് സർവീസ് ഇൻഷുറൻസ് സിസ്റ്റം) യിൽ നിന്ന് ഗണ്യമായ തുക വായ്പ നേടി. [[കിസോൺ സിറ്റി|ക്യൂസോൺ സിറ്റിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 107 കിടക്കകളുള്ള കുട്ടികളുടെ മെഡിക്കൽ സെന്റർ 1957-ൽ ഫിലിപ്പൈൻസിലെ ആദ്യത്തെ പീഡിയാട്രിക് ആശുപത്രിയായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 1966-ൽ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ സ്ഥാപനമായ മാതൃശിശു ആരോഗ്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് സ്ഥാപിച്ച് ആശുപത്രി വിപുലീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|title=The 1977 Ramon Magsaysay Award for Public Service: Fe del Mundo|access-date=2007-12-26|publisher=[[Ramon Magsaysay Award|Ramon Magsaysay Award Foundation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20071223082110/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|archive-date=December 23, 2007}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.fedelmundo.com.ph/history-legacy/|title=Legacy & History|access-date=2023-01-05|archive-date=2023-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230105130245/https://www.fedelmundo.com.ph/history-legacy/|url-status=dead}}</ref> [[പ്രമാണം:FDMMC.JPG|ലഘുചിത്രം| ഡോ. ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോ മെഡിക്കൽ സെന്റർ (ഫിലിപ്പൈൻസിലെ കുട്ടികളുടെ മെഡിക്കൽ സെന്റർ, 1957-ൽ സ്ഥാപിതമായത്)]] 1958-ൽ ഡെൽ മുണ്ടോ ആശുപത്രിയുടെ തന്റെ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥാവകാശം ട്രസ്റ്റി ബോർഡിനെ ഏൽപ്പിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.gmanews.tv/story/58031/PCIJ-Dr-Fe-del-Mundo-Frail-but-feisty-still-at-95|title=Dr Fe del Mundo: Frail but feisty still at 95|access-date=26 December 2007|last=Lim|first=Fides|date=28 August 2007|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}}</ref> ഡോ. ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോ ക്യൂസോൺ സിറ്റിയിലെ ചിൽഡ്രൻസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിന്റെ രണ്ടാം നിലയിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്, അവർ 99 വയസ്സ് വരെ അതിരാവിലെ റൗണ്ട്സ് തുടർന്നു.  === കുട്ടികളുടെ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപനം === 1957-ൽ ചിൽഡ്രൻസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, ഫിലിപ്പീൻസിലെ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ ആരോഗ്യപരിരക്ഷയ്‌ക്ക് യാതൊരു സൗകര്യവുമില്ലാത്ത ഫിലിപ്പീനോകൾക്ക് വൈദ്യസഹായം എത്തിക്കാൻ അവൾക്ക് കഴിഞ്ഞു. കുടുംബാസൂത്രണ ക്ലിനിക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെയും പോഷകാഹാരക്കുറവ്, [[നിർജ്ജലീകരണം]] തുടങ്ങിയ തടയാവുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുടെ ചികിത്സയിലൂടെയും ഈ ഫൗണ്ടേഷൻ ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികളെ രക്ഷിച്ചു.  == പിന്നീടുള്ള ജീവിതവും മരണവും == ഡെൽ മുണ്ടോ തന്റെ 90-കളിലും [[പീഡിയാട്രിക്സ്|പീഡിയാട്രിക്‌സിൽ]] സജീവമായിരുന്നു. 2011 ഓഗസ്റ്റ് 6-ന് [[ഹൃദയസ്തംഭനം]] മൂലം അവർ മരിച്ചു, ലിബിംഗൻ ബയാനിയിൽ അവരെ അടക്കം ചെയ്തു. ഫിലിപ്പീൻസിലെ വൈദ്യശാസ്ത്ര രംഗത്ത് വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചത് ഡോ. ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോയാണ്. പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ്, മഞ്ഞപ്പിത്ത ചികിത്സ, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുന്ന എണ്ണമറ്റ കുടുംബങ്ങൾക്ക് പ്രാപ്യമായ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവയിലൂടെ പീഡിയാട്രിക്സ് മേഖലയിൽ അവർ നിരവധി മുന്നേറ്റങ്ങൾ നടത്തി.  == ഗവേഷണവും കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളും == ഫിലിപ്പൈൻ കമ്മ്യൂണിറ്റികളിലെ [[അണുബാധ|സാംക്രമിക രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള]] അവരുടെ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ഡെൽ മുണ്ടോ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. യുദ്ധാനന്തര ഫിലിപ്പൈൻസിൽ സുസജ്ജമായ ലബോറട്ടറികളുടെ അഭാവം മൂലം മടികൂടാതെ, അവൾ വിദേശത്തേക്ക് വിശകലനത്തിനായി സാമ്പിളുകളോ രക്ത സാമ്പിളുകളോ അയച്ചു. 1950-കളിൽ, ഫിലിപ്പൈൻസിലെ ഒരു സാധാരണ രോഗമായ [[ഡെങ്കിപ്പനി|ഡെങ്കിപ്പനിയെക്കുറിച്ച്]] അവൾ പഠനം തുടർന്നു, അക്കാലത്ത് അത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. ഡെങ്കിപ്പനിയെക്കുറിച്ചുള്ള അവളുടെ ക്ലിനിക്കൽ നിരീക്ഷണങ്ങളും രോഗത്തെക്കുറിച്ച് അവൾ പിന്നീട് നടത്തിയ ഗവേഷണത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകളും "കുട്ടികളെ ബാധിക്കുന്നതിനാൽ ഡെങ്കിപ്പനിയെക്കുറിച്ച് പൂർണ്ണമായ ധാരണയിലേക്ക് നയിച്ചു" എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|title=The 1977 Ramon Magsaysay Award for Public Service: Fe del Mundo|access-date=2007-12-26|publisher=[[Ramon Magsaysay Award|Ramon Magsaysay Award Foundation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20071223082110/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|archive-date=December 23, 2007}}</ref> ഡെങ്കിപ്പനി, [[പോളിയോ]], [[അഞ്ചാംപനി]] തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് [[മെഡിക്കൽ ജേണൽ|മെഡിക്കൽ ജേണലുകളിൽ]] നൂറിലധികം ലേഖനങ്ങളും അവലോകനങ്ങളും റിപ്പോർട്ടുകളും അവർ രചിച്ചു. {{Sfn|Navarro|2000|pp=139–40}} ഫിലിപ്പൈൻ മെഡിക്കൽ സ്കൂളുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന മെഡിക്കൽ ഗ്രന്ഥമായ ''ടെക്സ്റ്റ്ബുക്ക് ഓഫ് പീഡിയാട്രിക്സും'' അവർ രചിച്ചു. പൊതുജനാരോഗ്യ മേഖലയിൽ സജീവമായിരുന്ന ഡെൽ മുണ്ടോയ്ക്ക്, ഗ്രാമീണ സമൂഹങ്ങളോട് പ്രത്യേക കരുതൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. മുലയൂട്ടുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ശിശു സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചും അമ്മമാരെ ഉപദേശിക്കാൻ അവർ ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ വിപുലീകരണ ടീമുകളെ സംഘടിപ്പിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.gmanews.tv/story/58031/PCIJ-Dr-Fe-del-Mundo-Frail-but-feisty-still-at-95|title=Dr Fe del Mundo: Frail but feisty still at 95|access-date=26 December 2007|last=Lim|first=Fides|date=28 August 2007|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}}</ref> കൂടാതെ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ്, പോഷകാഹാരം തുടങ്ങിയ പൊതു ആരോഗ്യ പരിപാടികൾക്കായി ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർക്കും പൊതുജനങ്ങൾക്കുമിടയിൽ കൂടുതൽ ഏകോപനം സാധ്യമാക്കുന്നതിന് ഫിസിഷ്യൻമാരുടെയും മറ്റ് മെഡിക്കൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും പൊതു നിമജ്ജനത്തിലൂടെ ആശുപത്രികളെ സമൂഹവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക എന്ന ആശയത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രാമീണ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കുള്ളിൽ അവരുടെ കൂടുതൽ ദൃശ്യമായ സാന്നിധ്യം കണക്കിലെടുത്ത് മെഡിക്കൽ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലേക്ക് [[മിഡ്‌വൈഫ്|മിഡ്‌വൈഫുകളെ]] കൂടുതൽ സമന്വയിപ്പിക്കണമെന്ന് അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അവർക്ക് സ്വന്തം [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ മത]] വിശ്വാസം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, <ref name="contreras"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|title=The 1977 Ramon Magsaysay Award for Public Service: Fe del Mundo|access-date=2007-12-26|publisher=[[Ramon Magsaysay Award|Ramon Magsaysay Award Foundation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20071223082110/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm|archive-date=December 23, 2007}}</ref> അവർ [[കുടുംബാസൂത്രണം|കുടുംബാസൂത്രണത്തിന്റെയും]] ജനസംഖ്യാ നിയന്ത്രണത്തിന്റെയും വക്താവായിരുന്നു. വൈദ്യുതോർജ്ജമില്ലാത്ത ഗ്രാമീണ സമൂഹങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത [[മുള]] കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇൻകുബേറ്റർ വികസിപ്പിച്ചതിൻറെ പേരിലും ഡെൽ മുണ്ടോ അറിയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.gmanews.tv/story/58031/PCIJ-Dr-Fe-del-Mundo-Frail-but-feisty-still-at-95|title=Dr Fe del Mundo: Frail but feisty still at 95|access-date=26 December 2007|last=Lim|first=Fides|date=28 August 2007|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}}</ref> == അവാർഡുകളും അംഗീകാരവും == 1980-ൽ, ഡെൽ മുണ്ടോയെ ഫിലിപ്പൈൻസിന്റെ ദേശീയ ശാസ്ത്രജ്ഞയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു, അങ്ങനെ പേരെടുത്ത ആദ്യത്തെ ഫിലിപ്പിനോ വനിതയായി അവർ. <ref>{{Cite web|url=https://members.nast.ph/index.php/list-of-national-scientist/details/3/14|title=National Scientist|access-date=2023-01-05|archive-date=2024-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203215557/https://members.nast.ph/index.php/list-of-national-scientist/details/3/14|url-status=dead}}</ref> 1966-ൽ ഹോബാർട്ട്, വില്യം സ്മിത്ത് കോളേജുകൾ കൈമാറിയ മനുഷ്യരാശിക്കുള്ള മികച്ച സേവനത്തിനുള്ള എലിസബത്ത് ബ്ലാക്ക്‌വെൽ അവാർഡും 1977-ൽ ഇന്റർനാഷണൽ പീഡിയാട്രിക് അസോസിയേഷൻ നൽകിയ മികച്ച ശിശുരോഗവിദഗ്ദ്ധനും മാനുഷികവുമായ ഉദ്ധരണിയും ഡെൽ മുണ്ടോയ്ക്ക് ലഭിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ബഹുമതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1977-ൽ ഡെൽ മുണ്ടോയ്ക്ക് പൊതുസേവനത്തിനുള്ള രമൺ മഗ്‌സസെ അവാർഡും ലഭിച്ചു.  ഡോ. ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോ അമേരിക്കൻ പീഡിയാട്രിക് സൊസൈറ്റിയുടെ ഓണററി അംഗവും ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ കൺസൾട്ടന്റുമായിരുന്നു.  2008-ൽ, AY ഫൗണ്ടേഷന്റെ ബ്ലെസ്ഡ് തെരേസ ഓഫ് കൽക്കട്ട അവാർഡ് അവർക്ക് ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.ayfoundation.com.ph/blessed-theresa-award|title=Blessed Teresa of Calcutta Award|access-date=2 July 2017|publisher=AY Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502063223/http://www.ayfoundation.com.ph/blessed-theresa-award|archive-date=May 2, 2018}}</ref> 2010 ഏപ്രിൽ 22-ന്, പ്രസിഡന്റ് ഗ്ലോറിയ മകാപഗൽ-അറോയോ, മലകാനൻ കൊട്ടാരത്തിൽ വെച്ച് ഡെൽ മുണ്ടോയ്ക്ക് ഓർഡർ ഓഫ് ലകണ്ടുല ''എന്ന'' പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://balita.ph/2010/04/23/pgma-confers-the-lakandula-award-with-the-rank-of-bayani-to-dr-fe-del-mundo-renowned-pediatrician/|title=PGMA confers the Lakandula award with the rank of Bayani to Dr. Fe Del Mundo, national scientist|access-date=24 April 2010|archive-date=2018-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001142257/http://balita.ph/2010/04/23/pgma-confers-the-lakandula-award-with-the-rank-of-bayani-to-dr-fe-del-mundo-renowned-pediatrician/|url-status=dead}}</ref> മരണാനന്തരം, 2011 <ref>{{Cite web|url=http://www.dost.gov.ph/knowledge-resources/news/36-2011-news/260-pnoy-confers-order-of-the-golden-heart-to-del-mundo-national-scientist|title=PNoy confers Order of the Golden Heart to del Mundo, National Scientist|access-date=2 July 2017|date=13 August 2011|publisher=News, Department of Science and Technology|archive-url=https://web.archive.org/web/20190726045246/http://www.dost.gov.ph/knowledge-resources/news/36-2011-news/260-pnoy-confers-order-of-the-golden-heart-to-del-mundo-national-scientist|archive-date=July 26, 2019}}</ref> ൽ പ്രസിഡന്റ് ബെനിഗ്നോ അക്വിനോ മൂന്നാമൻ അവർക്ക് ഗ്രാൻഡ് കോളർ ഓഫ് ഓർഡർ ഓഫ് ദി ഗോൾഡൻ ഹാർട്ട് അവാർഡ് നൽകി ആദരിച്ചു. 2018 നവംബർ 27-ന്, ഡെൽ മുണ്ടോയുടെ 107-ാം ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ഒരു [[ഗൂഗിൾ ഡൂഡിൽ|Google ഡൂഡിൽ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref name="google.com 2018">{{Cite web|url=https://www.google.com/doodles/fe-del-mundos-107th-birthday|title=Fe del Mundo's 107th Birthday|access-date=2018-11-27|date=2018-11-27|website=google.com}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == ഉറവിടങ്ങൾ == *   * {{Cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view_article.php?article_id=102943|title=Fe del Mundo: Her children's hospital is 50 as she turns 96|access-date=2007-12-26|last=Contreras|first=Volt|date=2007-11-25|website=[[Philippine Daily Inquirer]]|location=Metro Manila|pages=1, A19}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=November 2017}} * {{Cite web|url=https://amazingwomeninhistory.com/fe-del-mundo/|title=Fe del Mundo, first female student at Harvard Medical School|access-date=2020-06-20|last=Engel|first=Keri|date=2013-08-09|website=Amazing Women In History}} * Fe Del Mundo Medical Center. Legacy & History https://www.fedelmundo.com.ph/history-legacy/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105130245/https://www.fedelmundo.com.ph/history-legacy/ |date=2023-01-05 }} * {{Cite journal|last=Harvard Medical School|title=Announcement of Courses : Roentgenology : Pediatrics|journal=Announcement of the Harvard Medical School|location=Boston|publisher=Harvard University|date=1940|url=https://archive.org/details/announcementofme3940harv/page/66/mode/2up?q=Fe+del+Mundo|page=66}} * {{Cite web|url=https://www.hws.edu/about/blackwell/del_mundo.aspx|title=HWS: Fe del Mundo|access-date=2020-06-20|date=2015-01-22|website=Hobart and William Smith Colleges|ref={{sfnref |Hobart and William Smith Colleges |2015}}|archive-date=2020-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811131625/https://www.hws.edu/about/blackwell/del_mundo.aspx|url-status=dead}} * {{Cite web|url=http://www.gmanews.tv/story/58031/PCIJ-Dr-Fe-del-Mundo-Frail-but-feisty-still-at-95|title=Dr Fe del Mundo: Frail But Feisty Still at 95|access-date=2007-12-26|last=Lim|first=Fides|date=2007-08-28|publisher=Philippine Center for Investigative Journalism}} * {{Cite book|title=National Scientists of the Philippines (1978–1998)|last=Navarro|first=Mariechel J.|publisher=Anvil Publishing|year=2000|isbn=9712709329|location=Pasig, Philippines|pages=131–140|oclc=46475493}} * {{Cite web|url=https://www.ajc.com/news/world/who-was-del-mundo-google-honors-filipino-doctor-first-woman-admitted-harvard-medical-school/oStEMNmKc5KEz27R9X4etN/|title=Who was Fe del Mundo? Google honors Filipina doctor, first woman admitted to Harvard Medical School|access-date=2020-06-20|last=Pirani|first=Fiza|date=2018-11-27|website=The Atlanta Journal-Constitution}} * {{Cite journal|last=The Children's Hospital|title=Annual report of the Children's Hospital|year=1940|url=https://archive.org/details/annualreport3640chil/page/n285/mode/2up?q=Fe+del+Mundo|location=Boston|oclc=787862264|page=5}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20120426164527/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationDelMundoFe.htm ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോയ്‌ക്കുള്ള അവലംബം, 1977-ലെ പൊതുസേവനത്തിനുള്ള രമൺ മഗ്‌സസെ അവാർഡ്] * [https://web.archive.org/web/20071223082110/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Biography/BiographyDelMundoFe.htm ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോയുടെ ജീവചരിത്രം, 1977-ലെ പൊതുസേവനത്തിനുള്ള രമൺ മഗ്‌സസെ അവാർഡ്] * [https://web.archive.org/web/20080118172404/http://www.nast.dost.gov.ph/pro_delmundo.htm DOST - നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി: ഫെ ഡെൽ മുണ്ടോ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:വനിതാ കണ്ടുപിടുത്തക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:മാഗ്സസെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2011-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] 8hko0ny7zbxqvqpjzfqjl8c9qzbje6t 0 585626 4643685 3999080 2026-07-04T20:24:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643685 wikitext text/x-wiki {{Infobox gene}} കോശങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രോട്ടീനാണ് '''പ്രോജസ്സ്റ്റീറോൺ റിസപ്റ്റർ''' ( '''പിആർ''' ), '''NR3C3''' അല്ലെങ്കിൽ [[ന്യൂക്ലിയർ റിസപ്റ്റർ]] സബ്ഫാമിലി 3 എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഗ്രൂപ്പ് സി, അംഗം 3. [[പ്രൊജസ്റ്റിറോൺ|പ്രോജസ്റ്ററോൺ]] എന്ന സ്റ്റിറോയിഡ് ഹോർമോണാണ് ഇത് സജീവമാക്കുന്നത്. മനുഷ്യരിൽ, [[ക്രോമസോം 11|11q 22 ക്രോമസോമിൽ]] വസിക്കുന്ന ഒരൊറ്റ ''PGR'' [[ജീൻ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ റിസപ്റ്ററുകൾ എൻകോഡ് ചെയ്യുന്നത്, <ref name="pmid3551956">{{Cite journal|title=Complete amino acid sequence of the human progesterone receptor deduced from cloned cDNA|journal=Biochemical and Biophysical Research Communications|volume=143|issue=2|pages=740–8|date=March 1987|pmid=3551956|doi=10.1016/0006-291X(87)91416-1}}</ref> <ref name="pmid3472240">{{Cite journal|title=The progesterone receptor gene maps to human chromosome band 11q13, the site of the mammary oncogene int-2|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=84|issue=9|pages=2877–81|date=May 1987|pmid=3472240|pmc=304763|doi=10.1073/pnas.84.9.2877|bibcode=1987PNAS...84.2877L}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://may2009.archive.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?g=ENSG00000082175 |title=ensembl.org, Gene: ESR1 (ENSG00000091831) |access-date=2023-01-11 |archive-date=2022-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105075227/http://may2009.archive.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?g=ENSG00000082175 |url-status=dead }}</ref> ഇതിന് [[പ്രോജസ്റ്ററോൺ റിസപ്റ്റർ എ|PR-A]], [[പ്രോജസ്റ്ററോൺ റിസപ്റ്റർ ബി|PR-B]] എന്നീ രണ്ട് ഐസോഫോമുകൾ ഉണ്ട്, അത് അവയുടെ തന്മാത്രാ ഭാരത്തിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. <ref name="pmid15970482">{{Cite journal|title=Progesterone receptors: various forms and functions in reproductive tissues|journal=Frontiers in Bioscience|volume=10|issue=1–3|pages=2118–30|year=2005|pmid=15970482|doi=10.2741/1685}}</ref> <ref name="isbn0-683-30379-1">{{Cite book|title=Clinical gynecologic endocrinology and infertility|url=https://archive.org/details/clinicalgynecolo0000sper|last=Kase|first=Nathan G.|last2=Speroff|first2=Leon|last3=Glass|first3=Robert L.|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|year=1999|isbn=978-0-683-30379-7|location=Hagerstown, MD}}</ref> <ref name="isbn0-7817-4795-3">{{Cite book|title=Clinical gynecologic endocrinology and infertility|url=https://archive.org/details/clinicalgynecolo0000sper_07ed|last=Fritz|first=Marc A.|last2=Speroff|first2=Leon|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|year=2005|isbn=978-0-7817-4795-0|location=Hagerstown, MD}}</ref> PR-B പ്രോജസ്റ്ററോണിന്റെ ഫലങ്ങളുടെ പോസിറ്റീവ് റെഗുലേറ്ററാണ്, അതേസമയം PR-A റിസപ്റ്ററുകൾ PR-B യുടെ ഫലങ്ങളെ എതിർക്കുന്നു. <ref name="FalconeHurd2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TAYnR1b8jRkC&pg=PA39|title=Clinical Reproductive Medicine and Surgery: A Practical Guide|last=Falcone|first=Tommaso|last2=Hurd|first2=William W.|date=22 May 2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4614-6837-0|pages=39–}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{MeshName|Progesterone+Receptors}} {{PDB Gallery|geneid=5241}} {{Transcription factors|g2}} {{Progestogenics}} {{InterPro content|IPR000342}} [[വർഗ്ഗം:കോശങ്ങൾ]] l61lrp365brqdkdk9qljy02lgo6nous 0 594799 4643750 4598056 2026-07-05T08:25:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643750 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox mythical creature |name = {{PAGENAME}} |AKA = {{lang-uk|Нявка}} |image = Mavka.jpg |image_size = 250 |image_upright = <!-- Image size scale factor; do not use with image_size --> |caption = Illustration of Nyavka |Folklore = [[Slavic paganism]] |Grouping = Female legendary creatures |Sub_Grouping = <!-- A broader generic category, if applicable --> |Family = <!-- Attested family members, if applicable --> |Country = {{UKR}} |Region = [[Ukrainian Carpathians]] |Details = <!-- Any additional details --> |First_Attested = <!-- First attestation (in other words, source) --> |Similar_entities = <!-- Entities described as similar --> }}ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകളിലെയും പുരാണങ്ങളിലെയും ഒരു തരം സ്ത്രീ ആത്മാവാണ് '''മാവ്ക''' (ഉക്രേനിയൻ: Мавка) . മാവ്ക നീണ്ട മുടിയുള്ള ഒരു രൂപമാണ്, ചിലപ്പോൾ നഗ്നരാണ്, സാധാരണയായി പുരുഷന്മാരെ അവരുടെ മരണത്തിലേക്ക് വശീകരിക്കുന്ന പ്രലോഭന രൂപങ്ങളായി സാധാരണയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Bilodid|1973|p=587|loc=volume 4}}{{sfnp|Kushnir|2014}}{{efn|{{harvp|Kushnir|2014}}, quote: "Mavka is different from other types of female spirits in that her evil is not intentional. At the sight of a young man, she falls into a trance and realizes her actions too late to change anything. Mavka is a very beautiful young maiden with very long hair ..."}} == ടെർമിനോളജി == ഉക്രേനിയൻ ഉൾപ്പെടെ പേരുകളിലും അക്ഷരവിന്യാസത്തിലും വ്യത്യാസമുണ്ട്: Мавка, mavka,{{sfnp|Hrinchenko|1958|loc=volume 2, article 395}} навка, navka,{{sfnp|Hrinchenko|1958|loc=volume 2, article 471}} нявка, nyavka.{{sfnp|Hrinchenko|1958|loc=volume 2, article 573}} എന്നിരുന്നാലും, പറയുന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച്, മാവ്കയും ന്യാവ്കയും തമ്മിൽ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ഈ പദങ്ങളെല്ലാം പ്രോട്ടോ-സ്ലാവിക് *നാവ് 'ദ ഡെഡ്' എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, അവ ബൾഗേറിയൻ ഭാഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: == നാടോടിക്കഥകൾ == ഈ പദത്താൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആത്മാക്കൾ, അസ്വാഭാവികമായ ദാരുണമായ അല്ലെങ്കിൽ അകാലമരണങ്ങൾ സംഭവിച്ച പെൺകുട്ടികളുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെടാത്ത കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ആത്മാക്കളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.{{sfnp|Hrinchenko|1958|loc=volume 2, article 395}}യുവാക്കളെ കാടിനുള്ളിലേക്ക് വശീകരിക്കുന്ന സുന്ദരികളായ പെൺകുട്ടികളുടെ രൂപത്തിലാണ് മാവ്കകൾ പലപ്പോഴും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. അവിടെ അവർ അവരെ "അതിയായി വിനോദിപ്പിച്ച്" കൊന്നൊടുക്കുന്നു.{{sfnp|Halaychyk|2016|pp=181–183}}മാവ്കകൾക്ക് വെള്ളത്തിൽ പ്രതിഫലനമില്ല, നിഴൽ വീഴ്ത്തുന്നില്ല. ചില വിവരണത്തിൽ, കന്നുകാലികളെ പരിപാലിക്കുന്നതിലൂടെയും വന്യമൃഗങ്ങളെ തുരത്തുന്നതിലൂടെയും അവർ കർഷകരെ സഹായിക്കുമെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ന്യാവ്‌കയ്ക്ക് "തിരിച്ചുമില്ല", അതായത് അവരുടെ ഉള്ളം കാണാൻ കഴിയും.{{efn|Those were more often called "Nyavka" and they were believed to live in [[Western Ukraine]], which has more dangerous mountain rivers than [[Central Ukraine]], while Mavkas, who were believed to live in Central Ukraine, had their backs.}} ഇത് മവ്കയും ന്യാവ്കയും തമ്മിലുള്ള പ്രാഥമിക വ്യത്യാസങ്ങളിലൊന്നാണ്. == Notes == {{Notelist}} == References == === Citations === {{Reflist|30em}} === Works cited === {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Buynova |first=Tatyana Yuryevna |url=http://www.e-reading.mobi/bookreader.php/1020825/Buynova_-_Deti_Svaroga._Mify_vostochnyh_slavyan.html |publisher=Akvilegia |year=2008 |isbn=9785901942611 |ol=33980381M |language=ru |script-title=ru:Дети Сварога: Мифы восточных славян |trans-title=Children of Svarog: Myths of East Slavs |access-date=2023-03-19 |archive-date=2021-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108021557/https://www.e-reading.mobi/bookreader.php/1020825/Buynova_-_Deti_Svaroga._Mify_vostochnyh_slavyan.html |url-status=dead }} * {{Cite encyclopedia |year=1973 |url=http://sum.in.ua/s/mavka |editor-last=Bilodid |editor-first=Ivan Kostyovych |language=uk |trans-title=Dictionary of the Ukrainian Language: in 11 volumes |script-title=uk:Словник української мови: в 11 томах |access-date=2023-03-19 |archive-date=2019-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517021557/http://sum.in.ua/s/Mavka |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Halaichuk |first=V. |url=https://archive.org/details/miff2016 |publisher=Клуб Сімейного Дозвілля |year=2016 |language=uk |script-title=uk:Українська міфологія |trans-title=Ukrainian Mythology}} * {{Cite encyclopedia |year=1958 |publisher=Академії наук Української РСР |url=http://hrinchenko.com/slovar/znachenie-slova/29878-navskyj.html |last=Hrinchenko |first=B. |language=uk |trans-title=Dictionary of the Ukrainian language / Ref. with addn. own material by B. Hrinchenko: in 4 volumes — K. |script-title=uk:Словарь української мови / Упор. з дод. влас. матеріалу Б. Грінченко: в 4-х т.}} * {{Cite book |last=Kushnir |first=Dmitriy |title=Creatures of Slavic myth |year=2014 |isbn=978-1-5056-2802-9 |location=USA |oclc=1003859523}} {{Refend}} == External links == * [http://encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CM%5CA%5CMavkaIT.htm "Mavka"] — Internet Encyclopedia of Ukraine * [http://godsbay.ru/slavs/kostroma.html "Kostroma"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230319134544/https://godsbay.ru/slavs/kostroma.html |date=2023-03-19 }} — Encyclopedia of Mythology {{in lang|ru}} {{Slavic mythology}} 1740fxrn7p47f3939bmwmvu6kotcfq2 0 597663 4643683 4628211 2026-07-04T20:12:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643683 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = Priyani Jayasinghe | image = | native_name = ප්‍රියානි ජයසිංහ | native_name_lang = | birth_name = Priyani Jayasinghe | birth_date = {{Birth date|1967|06|10|df=y}} | birth_place = [[Panadura]], Sri Lanka | death_date = {{death date and age|2018|07|8|1967|06|10|df=y}} | death_place = [[Colombo]], Sri Lanka | education = Walana Mahanama Maha Vidyalaya, Panadura | occupation = | spouse = Prabath Rasika Eaton | children = 2 | mother = | father = | relatives = [[Rohana Weerasinghe]] (uncle) | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = Vocals<!--If you think an instrument should be listed, a discussion to reach consensus is needed first--> | genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Soul music|soul]]|{{nowrap|[[rhythm and blues]]}}|[[Indian classical music]]}} | years_active = 1990–2018 | label = {{hlist|Nilwala|Ransilu|Evoke|}} | associated_acts = }} }} [[Category:Articles with hCards]] '''പ്രിയാനി ജയസിംഹെ''' ( {{Lang-si|ප්‍රියානි ජයසිංහ}} ; 10 ജൂൺ 1967 - 8 ജൂലൈ 2018) [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കൻ]] ഗായകിയും സംഗീതസംവിധായികയുമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.srilankasingers.com/index.php/artists/205-priyani-jayasinghe|title=Priyani Jayasinghe|access-date=2020-12-04|website=Sri Lanka Singers Association (SLASA)|archive-date=2020-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204112615/http://srilankasingers.com/index.php/artists/205-priyani-jayasinghe|url-status=dead}}</ref> ശ്രീലങ്കയിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രീതിയുള്ള കലാകാരന്മാരിൽ ഒരാളായ പ്രിയാനി, <ref>{{Cite web|url=https://www.dailyxing.com/lajm/16319/music-in-black-the-famous-singer-is-killed/eng|title=Music in black, the famous singer is killed|access-date=2020-12-04|website=dailyxing|archive-date=2020-12-04}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സിംഹള സംഗീത ലോകത്ത് ''കണ്ടുല നിവണ്ണം'', ''സുന്ദര ഹഡകത ഡീ'', ''ആലുത് സന്ദ അവിത്'' തുടങ്ങിയ നിരവധി ജനപ്രിയ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/07/12/?fn=sa18071113|title=කඳුල නිවන්නම් - සිත නොරිදනවා නම්|access-date=2020-12-04|website=Sarasaviya|archive-date=2021-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112131723/http://archives.sarasaviya.lk/2018/07/12/?fn=sa18071113|url-status=dead}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1967 ജൂൺ 10 ന് ശ്രീലങ്കയിലെ പനദുരയിൽ ജനിച്ചു. <ref name="amarasara">{{Cite web|url=http://www.amarasara.info/wp1/?p=7134|title=Singer Priyani Jayasinghe murdered|access-date=2020-12-04|website=Amarasara|archive-date=2020-12-04}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പനദുരയിലെ വാലന മഹാനാമ മഹാ വിദ്യാലയത്തിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. ശ്രീലങ്കയിലെ ഒരു സംഗീതജ്ഞനും സംഗീതസംവിധായകനുമായ രോഹണ വീരസിംഗയാണ് അവരുടെ അമ്മാവൻ . <ref>{{Cite web|url=http://webgossip.lk/මගේ-බලාපොරොත්තුවක්-තිබු/|title=Dreams of Priyani (television show)|access-date=2020-12-04|website=webgossip|archive-date=2020-12-04}}</ref> പ്രബാത് രസിക ഈറ്റനെയാണ് പ്രിയാനി വിവാഹം കഴിച്ചത്. പ്രബാത് വർഷങ്ങളോളം കുഷൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് അസിസ്റ്റന്റായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.adaderana.lk/news/48561/priyani-jayasinghes-husband-arrested-over-her-murder|title=Priyani Jayasinghe’s husband arrested over her murder|access-date=2020-12-04|website=Ada Derana|archive-date=2020-12-04}}</ref> ഈ ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ടായിരുന്നു. പ്രിയാനിയുടെ ഭർത്താവും പ്രിയാനിയും തമ്മിൽ പലപ്പോഴും തർക്കമുണ്ടാകായിരുന്നു. അവരുടെ മരണസമയത്ത്, ഇളയ മകൻ ലോചന നിമുൻ, ഭാര്യ രഷിനി തക്ഷില ഫൊൻസേക, അവരുടെ കുഞ്ഞ് എന്നിവരോടൊപ്പമാണ് പ്രിയാനി താമസിച്ചിരുന്നത്, മൂത്ത മകൻ ലോഷിത ഹസരേൽ ജപ്പാനിലാണ് പഠിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.divaina.com/2016/06/24/cineart05.html|title='Do something and try to be popular The new generation is in turmoil ' - Veteran Singer Priyani Jayasinghe|access-date=2020-12-04|website=Divaina|archive-date=2016-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160628231122/http://www.divaina.com/2016/06/24/cineart05.html|url-status=dead}}</ref> ജനപ്രിയ ഗായിക എന്ന നിലയിൽ ഈ രംഗത്ത് തന്റേതായ സ്ഥാനം നേടിയെങ്കിലും, അവരുടെ കഴിവുകൾക്കോ കലാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കോ ഭർത്താവിൽ നിന്ന് ഒരു പിന്തുണയും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. തൽഫലമായി, സംഗീത കച്ചേരികളിലും മറ്റ് കലാപരിപാടികളിലും മുഴുകിയിരുന്ന അവർക്ക് അതോടൊപ്പംതന്നെ തന്റെ രണ്ട് മക്കളുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുകയും മക്കളോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്ക് തന്നെ നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നു. <ref name="deshaya">{{Cite web|url=http://www.deshaya.lk/article/43/features/7696/%E0%B6%9A%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B8-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9C%E0%B7%9A-%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B6%BA|title=The life of singer Priyani who ended in tears|access-date=2020-12-04|website=Deshaya|archive-date=2020-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200730070217/http://www.deshaya.lk/article/43/features/7696/%E0%B6%9A%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B8-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9C%E0%B7%9A-%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B6%BA|url-status=dead}}</ref> ശ്രീലങ്കൻ ദ്വീപ് തലത്തിൽ ഗാനാലാപനത്തിനുള്ള അവാർഡുകൾ നേടിയ അവർ സ്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ ഒരു ജനപ്രിയ വ്യക്തിയായി മാറുകയുണ്ടായി. തുടർന്ന് ഡി.ഡബ്ല്യു മെഡഗോഡയുടെ കീഴിൽ സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു. എഡ്വേർഡ് ജയക്കൊടി, വിജസേന കൊടിപ്പിള്ളി എന്നിവരുടെ സംഗീത ക്ലാസുകളിൽ പോയി. 1990 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ അവർ സംഗീത ആലാപനം ഒരു ജീവിത മാർഗം എന്ന നിലയിൽ ആരംഭിച്ചു. <ref name="divaina">{{Cite web|url=https://www.divaina.com/2015/12/25/cineart07.html|title=This song is for sweet hearts - Veteran Singer Priyani Jayasinghe|access-date=2020-12-04|website=Divaina|archive-date=2020-12-04}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> റേഡിയോയിൽ പാടുവാനാരംഭിച്ച് പ്രിയാനി എസ്എൽബിസിയിൽ എ ഗ്രേഡ് ഗായികയായി. ഈ കാലയളവിൽ അവർ സംഗീതജ്ഞനായ അശോക കോവിലഗെയെ കണ്ടുമുട്ടി. 1987-ൽ കോവിലഗെ രചിച്ച ''<nowiki/>'കണ്ടൂല'' ''നിവണ്ണം'<nowiki/>'', ''<nowiki/>'സേനാഹാസ ഇല്ല ലിയതാംബര''' എന്നീ രണ്ട് ഗാനങ്ങൾക്ക് ഉചിതമായി പാടുന്ന ഒരാളെ കാത്തിരിക്കയായിരുന്നു.കോവിലഗെ ഈ ഗാനം പ്രിയാനി ജയസിംഗെയ്ക്ക് നൽകി, അത് വളരെ ജനപ്രിയമാകുകയും സിംഹള സംഗീതത്തിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിക്കുകയുമുണ്ടായി. സംഗീത മേളകളിലും ഉത്സവങ്ങളിലും ''കണ്ടൂല'' ''നിവണ്ണം' എന്ന'' ഗാനം ആലപിച്ചപ്പോൾ പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് അത്യാധികമായ പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്. ബോറലസ്ഗാമുവ എന്ന സ്ഥലത്ത് വെച്ചു നടന്ന ഒരു പാർട്ടിയിൽ, ഒരു ദിവസം മൂന്ന് തവണ ഈ പാട്ട് തന്നെ പാടുവാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. <ref name="amarasara"/> ഈ ഗാനത്തിന്റെ വിജയത്തിന് ശേഷം, അവർ ''<nowiki/>'സുന്ദര ഹഡകത''' എന്ന ഗാനമാണ് റെക്കോർഡുചെയ്‌തത്. ഈ ഗാനം വളരെ ജനപ്രിയമായി. ഈ ഗാനങ്ങൾ ചേർത്ത് പിന്നീട് 1996-ൽ തന്റെ ആദ്യ സംഗീത സിഡിയായ "കണ്ടുല നിവണ്ണം" പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനുശേഷം രണ്ടാമത്തെ കാസറ്റ് ടേപ്പ് "സുന്ദര ഹഡകത" പുറത്തിറക്കി. പ്രയാനിയുടെ ആദ്യ ഗാനമേള 1992 ലും രണ്ടാമത്തേത് <ref name="divaina"/> 2011ലും നടന്നു. 2016 ജനുവരി 2 ന്, വൈകുന്നേരം 6.00 മണിക്ക് "സുന്ദര ഹഡകത" എന്ന തലക്കെട്ടോടെ അവർ തന്റെ മൂത്ത മകനോടൊപ്പം തന്റെ മൂന്നാമത്തെ സംഗീതമേള പനദൂര ടൗൺ ഹാളിൽ വെച്ച് അവതരിപ്പിച്ചു. <ref name="amarasara"/> അതിനിടയിൽ, അവർ മൂത്ത മകനോടൊപ്പം ഒരു യുഗ്മഗാനമായ ''ഡ്യൂറിൻ ഉവാത്ത് ഒബ'' പാടി. <ref>{{Cite web|url=https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/14176-2018-07-12-13-17-42|title=Priyani Jayasinghe sang with her eldest son Loshitha|access-date=2020-12-04|website=Divaina|archive-date=2020-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200225110544/http://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/14176-2018-07-12-13-17-42|url-status=dead}}</ref> == മരണം == 2018 ജൂലൈ 8 ന് 51-ാം വയസ്സിൽ പ്രിയാനി മരിച്ചു. അന്ന് വൈകിട്ട് 8:45 ഓടെ കുത്തേറ്റ് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ നിലയിൽ പനദുര പോലീസ് അവരെ വീട്ടിൽ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.&nbsp;പോലീസ് അവരെ കലുബോവിള ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.colombopage.com/archive_18B/Jul09_1531117619CH.php|title=Husband arrested for stabbing death of popular Sri Lankan singer Priyani Jayasinghe|access-date=2020-12-04|website=colombopage|archive-date=2018-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180709083423/http://www.colombopage.com/archive_18B/Jul09_1531117619CH.php|url-status=dead}}</ref> എന്നാൽ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച അവൾ മരണമടഞ്ഞു. അവരുടെ ഭർത്താവ് പ്രഭാതാണ് ഒരു കത്രിക ഉപയോഗിച്ച് വീട്ടിൽ വച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.adaderana.lk/news/48553/female-singer-priyani-jayasinghe-hacked-to-death|title=Female Singer Priyani Jayasinghe hacked to death|access-date=2020-12-04|website=Ada Derana|archive-date=2020-12-04}}</ref> പനദൂര ആശുപത്രിയിൽ പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം നടത്തി. ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ ജൂലൈ 10 ന് രാവിലെ 10 മണിക്ക് പനദൂരയിലെ ആലുബോഗഹലന്ദവട്ട കുട അറുക്കോട എന്ന സ്ഥലത്ത് വെച്ച് നടന്ന അന്ത്യകർമങ്ങളെ തുടർന്ന് <ref>{{Cite web|url=http://sinhala.newsslbc.lk/?p=3208|title=Veteran singer Priyani Jayasinghe will be laid to rest on July 12|access-date=2020-12-04|website=SLBC News|archive-date=2023-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520175132/https://sinhala.newsslbc.lk/?p=3208|url-status=dead}}</ref> പ്രിയാനിയെ 2018 ജൂലൈ 12 ന് പനദൂരയിലെ മിനുവൻപിടിയ ശ്മശാനത്തിൽ സംസ്കരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.itnnews.lk/en/2018/07/10/12735/|title=Priyani's funeral will be day after tomorrow|access-date=2020-12-04|website=ITN News|archive-date=2020-12-04}}</ref> പ്രിയാനി ജയസിംഹെയും ഭർത്താവും തമ്മിൽ നാളുകളായി തർക്കം നിലനിന്നിരുന്നതായും നിരവധി പരാതികൾ ലഭിച്ചിരുന്നതായും പോലീസ് പറഞ്ഞു. കുടുംബ വഴക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി പരാതികൾ പാണദൂര സൗത്ത് പൊലീസിൽ നൽകിയെങ്കിലും സ്റ്റേഷനിലെ മൈനർ കംപ്ലെയ്ന്റ് ഡിവിഷൻ രണ്ടുപേരെയും വിളിച്ചുവരുത്തി പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിച്ച് തിരിച്ചയക്കുകയായിരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ പത്തോളം പരാതികൾ പോലീസിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു, ഒന്നര വർഷം മുമ്പാണ് ഭർത്താവ് തന്നെ ആക്രമിച്ചുവെന്ന് കാണിച്ച് പ്രിയാനി അവസാനമായി പരാതി നല്കിയത്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പോലീസ് നടപടിയെടുക്കുകയും ഭർത്താവിനെതിരെ ഗാർഹിക പീഡനം ആരോപിച്ച് കോടതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി. വിചാരണക്കോടതി ഭർത്താവിനെ ഒരു വർഷത്തേക്ക് അവരുടെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതിനും താമസിക്കുന്നതിനും വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. <ref name="deshaya"/> 2018 ജൂലായ് 7, രാത്രി 8.30 ഓടെ പ്രിയാനി മരുമകൾ രാഷിനിക്കും രണ്ട് മാസം പ്രായമുള്ള പേരക്കുട്ടിയോടുമൊപ്പം വസതിയിലെ അവരുടെ മുറിയിലായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://gossip.hirufm.lk/24481/2018/07/priyani-jayasinghe.html|title=What happened on that day?|access-date=2020-12-04|website=Hiru FM|archive-date=2020-12-04}}</ref> ഇളയ മകൻ കടയിൽ പോയിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഭർത്താവ് മുറിയിൽ കയറിവരുകയും അവരെ കത്രിക ഉപയോഗിച്ച് കുത്തുകയുമായിരുന്നു. കുത്തിയശേഷം ഇയാൾ സംഭവസ്ഥലത്ത് നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=http://www.dailymirror.lk/article/Songstress-Priyani-hacked-to-death-152403.html|title=Songstress Priyani hacked to death|access-date=2020-12-04|website=Daily Mirror|archive-date=2020-12-04}}</ref> പ്രിയാനിയുടെ നിലവിളി കേട്ട് മരുമകൾ ഓടിയെത്തി. സഹായത്തിനായി അയൽവാസികളെ വിളിച്ചു. അവർ എത്തിയപ്പോൾ അവളുടെ ശരീരം കട്ടിലിൽ നിരവധി കുത്തുകളോടെ രക്തത്തിൽ കുളിച്ചു കിടക്കുന്നതാണ് കണ്ടത്. ജയസിംഹയെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.dailynews.lk/2018/07/10/local/156377/singer-priyani’s-husband-was-abusive|title=Singer Priyani’s husband was abusive|access-date=2020-12-04|website=Daily News|archive-date=2020-12-04}}</ref> കഴുത്ത്, നെഞ്ച്, വയറ്, താടി, തല, ശ്വാസകോശം തുടങ്ങി എട്ടിടങ്ങളിലായി എട്ട് ഗുരുതരമായ പരിക്കുകളും മറ്റ് അഞ്ച് വെട്ടുകളും അവരുടെ ശരീരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. <ref name="deshaya"/> തുടർന്ന് നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിനൊടുവിൽ പാണദുര റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് സമീപത്ത് വെച്ച് പാണദൂര സൗത്ത് പോലീസ് ഭർത്താവിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hirunews.lk/english/194909/singer-priyani-jayasinghes-husband-remanded|title=SInger Priyani Jayasinghe's husband remanded|access-date=2020-12-04|website=Hiru News|archive-date=2020-12-04}}</ref> അയാളെ ജൂലൈ 10 ന് പനദൂര മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കി, പിന്നീട് 2018 ജൂലൈ 13 വരെ റിമാൻഡ് ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://www.dailynews.lk/2018/07/10/local/156451/killed-singer-priyani-jayasinghe’s-husband-remanded-till-july-23|title=Killed singer Priyani Jayasinghe’s husband remanded till July 23|access-date=2020-12-04|website=Daily News|archive-date=2020-12-04}}</ref> പിന്നീട് കൊലപാതകം ഇയാൾ സമ്മതിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://gossip.hirufm.lk/24520/2018/07/priyani-jayasinghe.html|title=Confession of Priyani's husband|access-date=2020-12-04|website=Hiru FM|archive-date=2020-12-04}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == <references responsive="1"></references> == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://metro.co.uk/2018/07/08/priyani-jayasinghes-husband-wanted-police-sri-lankan-singer-found-dead-home-7693235/ ശ്രീലങ്കൻ ഗായിക പ്രിയാനി ജയസിംഗയെ വീട്ടിൽ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് പൊലീസ് തിരയുന്ന ഭർത്താവ്] * [https://gossip.hirufm.lk/english/4912/2018/07/singer-priyani-jayasinghe-murdered.html ഗായിക പ്രിയാനി ജയസിംഗ് കൊല്ലപ്പെട്ടു] * [https://gossip.hirufm.lk/english/4913/2018/07/husband-arrested-for-killing-popular-female-singer-priyani-jayasinghe-video.html പ്രശസ്ത ഗായിക പ്രിയാനി ജയസിംഗിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിൽ ഭർത്താവ് അറസ്റ്റിൽ] * [https://english.gossiplankanews.com/2018/07/priyani-jayasingha-goes-on-her-last.html സഹ കലാകാരന്മാരെ കണ്ണീരിലാഴ്ത്തി പ്രിയാനി ജയസിംഹ അവസാന യാത്ര പോകുന്നു] [[വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] [[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:Articles with short description]] mkyktrz2krznh1xym08euqub4wdaacz 0 608012 4643530 4097263 2026-07-04T12:41:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643530 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് | flag = Nepali Congress flag.svg{{!}}border | logo = Nepali Congress alt flag.svg | colorcode = Green | president = [[ഷേർ ബഹാദൂർ ദ്യൂബ]] | presidium = കേന്ദ്ര പ്രവർത്തക സമിതി | affiliation1_title = സഖ്യം | affiliation1 = ഇടത് സഖ്യം | leader1_title = വൈസ് പ്രസിഡൻറ് | leader1_name = [[പൂർണ ബഹദൂർ ഖഡ്ക]]<br />[[ധൻരാജ് ഗുരുങ്]] | leader2_title = ജനറൽ സെക്രട്ടറി }} '''നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ്''' [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളി]]<nowiki/>ലെ ഒരു ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പാർട്ടിയുമാണ്. 2021 ഡിസംബറിൽ നടന്ന പാർട്ടിയുടെ 14-ാമത് ജനറൽ കൺവെൻഷൻ പ്രകാരം പാർട്ടിക്ക് 870,106 അംഗങ്ങളുണ്ട്. പാർട്ടിയുടെ  2016 ലെ പതിമൂന്നാം ജനറൽ കൺവെൻഷൻ മുതൽ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഷേർ ബഹാദൂർ ഡ്യൂബ|ഷേർ ബഹാദൂർ ദ്യൂബ]]<nowiki/>യാണ് പാർട്ടിയെ നയിക്കുന്നത്. 2022 ലെ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാർട്ടി 89 സീറ്റുകൾ നേടി. നിലവിൽ ജനപ്രതിനിധി സഭയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാർലമെന്ററി ഗ്രൂപ്പാണ് നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി. <ref>{{cite news |title=നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷി |url=https://keralakaumudi.com/news/news-amp.php?id=960627&u=world-960627 |work=കേരള കൗമുദി |access-date=2023-11-14 |archive-date=2023-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114162843/https://keralakaumudi.com/news/news-amp.php?id=960627&u=world-960627 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് അംഗത്വം |url=https://ekantipur.com/news/2022/03/30/16486284874622145.html |access-date=2 April 2022 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref><ref name="members">{{Cite news |last=Adhikari |first=Ashok |date=8 December 2021 |title=നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് അടിത്തറ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു |trans-title=Parties strengthening base |pages=1 |work=Gorkhapatra |location=Nepal |type= |url=https://beta.gorkhapatraonline.com/viewer?file=https://beta.gorkhapatraonline.com/ArchiveNewsFile/61aff9d050832_gopa_pdf.pdf |access-date=11 December 2022 |archive-date=2023-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031200659/https://beta.gorkhapatraonline.com/viewer?file=https://beta.gorkhapatraonline.com/ArchiveNewsFile/61aff9d050832_gopa_pdf.pdf |url-status=dead }}</ref> == ഭരണചരിത്രം == നേപ്പാളി കോൺഗ്രസിന് ഇതുവരെ ഏഴു പ്രധാനമന്ത്രിമാർ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്, നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പതിനാല് തവണ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെ നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=21 October 2008 |title=Previous Election Facts and Figures |url=http://www.election.gov.np/EN/prevelection.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021001831/http://www.election.gov.np/EN/prevelection.html |archive-date=21 October 2008 |access-date=15 August 2021}}</ref> 1951-ൽ റാണ ഭരണത്തിന്റെ അവസാനത്തെത്തുടർന്ന് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക അംഗമായ മാതൃകാ പ്രസാദ് കൊയ്‌രാളയെ ആദ്യത്തെ  പ്രധാനമന്ത്രിയായി നിയമിച്ചു. പാർട്ടിയുടെ മറ്റൊരു സ്ഥാപക അംഗമായ സുബർണ ഷുംഷെർ റാണയും 1958-ൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായി. ഗിരിജാ പ്രസാദ് കൊയ്‌രാളയുടെയും ഷേർബഹദൂർ ദ്യൂബയുടെയും കീഴിൽ 1995ലും 1998ലും പാർട്ടി സഖ്യസർക്കാരുകൾ രൂപീകരിച്ചു. 2013 ലെ ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെത്തുടർന്ന് പാർട്ടി ഏറ്റവും വലിയ കക്ഷിയായി ഉയർന്നു. സുശീൽ കൊയ്‌രാളയുടെ കീഴിൽ ഒരു കൂട്ടുകക്ഷി സർക്കാരിന് നേതൃത്വം നൽകി. 2015 ലെ ഭരണഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം, 2017 ലും 2021 ലും ദ്യൂബയുടെ കീഴിൽ പാർട്ടി സഖ്യ സർക്കാരുകളെ നയിച്ചു. 1950 ൽ നേപ്പാളി നാഷണൽ കോൺഗ്രസും നേപ്പാൾ ഡെമോക്രാറ്റിക് കോൺഗ്രസും ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ലൈനുകളിൽ ലയിപ്പിച്ചാണ് പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചത്. റാണ രാജവംശത്തിന്റെ പതനത്തിനും പഞ്ചായത്ത് യുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനുമിടയിൽ നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ്  പ്രധാനമന്ത്രിമാർ നാല് സർക്കാരുകളെ നയിച്ചു, == പ്രത്യയശാസ്ത്രം == ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും സോഷ്യലിസത്തിന്റെയും തത്വത്തിലാണ് നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി സ്ഥാപിതമായത്. 1956-ൽ, സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനത്തിനുള്ള പ്രത്യയശാസ്ത്രമായി പാർട്ടി ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസത്തെ സ്വീകരിച്ചു. ചേരിചേരാ നയത്തിലും ഇന്ത്യയുമായുള്ള നല്ല ബന്ധത്തിലുമായിരുന്നു അതിന്റെ വിദേശനയം. നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് തുടക്കത്തിൽ മുഖ്യധാരാ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് നയങ്ങളെ അനുകൂലിച്ചു, എന്നാൽ 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ മുൻകാല സാമൂഹിക ജനാധിപത്യ നയങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് സെൻട്രിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ പക്ഷത്തോട് അടുക്കാൻ തുടങ്ങി. == അവലംബം == deuos6xy9yb60jeewb5byh9hplaqber 4643531 4643530 2026-07-04T12:41:25Z KiranBOT 205977 URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v2.2.9s 4643531 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് | flag = Nepali Congress flag.svg{{!}}border | logo = Nepali Congress alt flag.svg | colorcode = Green | president = [[ഷേർ ബഹാദൂർ ദ്യൂബ]] | presidium = കേന്ദ്ര പ്രവർത്തക സമിതി | affiliation1_title = സഖ്യം | affiliation1 = ഇടത് സഖ്യം | leader1_title = വൈസ് പ്രസിഡൻറ് | leader1_name = [[പൂർണ ബഹദൂർ ഖഡ്ക]]<br />[[ധൻരാജ് ഗുരുങ്]] | leader2_title = ജനറൽ സെക്രട്ടറി }} '''നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ്''' [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളി]]<nowiki/>ലെ ഒരു ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പാർട്ടിയുമാണ്. 2021 ഡിസംബറിൽ നടന്ന പാർട്ടിയുടെ 14-ാമത് ജനറൽ കൺവെൻഷൻ പ്രകാരം പാർട്ടിക്ക് 870,106 അംഗങ്ങളുണ്ട്. പാർട്ടിയുടെ  2016 ലെ പതിമൂന്നാം ജനറൽ കൺവെൻഷൻ മുതൽ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഷേർ ബഹാദൂർ ഡ്യൂബ|ഷേർ ബഹാദൂർ ദ്യൂബ]]<nowiki/>യാണ് പാർട്ടിയെ നയിക്കുന്നത്. 2022 ലെ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാർട്ടി 89 സീറ്റുകൾ നേടി. നിലവിൽ ജനപ്രതിനിധി സഭയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാർലമെന്ററി ഗ്രൂപ്പാണ് നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി. <ref>{{cite news |title=നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷി |url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=960627&u=world-960627 |work=കേരള കൗമുദി |access-date=2023-11-14 |archive-date=2023-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114162843/https://keralakaumudi.com/news/news-amp.php?id=960627&u=world-960627 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് അംഗത്വം |url=https://ekantipur.com/news/2022/03/30/16486284874622145.html |access-date=2 April 2022 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref><ref name="members">{{Cite news |last=Adhikari |first=Ashok |date=8 December 2021 |title=നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് അടിത്തറ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു |trans-title=Parties strengthening base |pages=1 |work=Gorkhapatra |location=Nepal |type= |url=https://beta.gorkhapatraonline.com/viewer?file=https://beta.gorkhapatraonline.com/ArchiveNewsFile/61aff9d050832_gopa_pdf.pdf |access-date=11 December 2022 |archive-date=2023-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031200659/https://beta.gorkhapatraonline.com/viewer?file=https://beta.gorkhapatraonline.com/ArchiveNewsFile/61aff9d050832_gopa_pdf.pdf |url-status=dead }}</ref> == ഭരണചരിത്രം == നേപ്പാളി കോൺഗ്രസിന് ഇതുവരെ ഏഴു പ്രധാനമന്ത്രിമാർ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്, നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പതിനാല് തവണ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെ നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=21 October 2008 |title=Previous Election Facts and Figures |url=http://www.election.gov.np/EN/prevelection.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081021001831/http://www.election.gov.np/EN/prevelection.html |archive-date=21 October 2008 |access-date=15 August 2021}}</ref> 1951-ൽ റാണ ഭരണത്തിന്റെ അവസാനത്തെത്തുടർന്ന് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക അംഗമായ മാതൃകാ പ്രസാദ് കൊയ്‌രാളയെ ആദ്യത്തെ  പ്രധാനമന്ത്രിയായി നിയമിച്ചു. പാർട്ടിയുടെ മറ്റൊരു സ്ഥാപക അംഗമായ സുബർണ ഷുംഷെർ റാണയും 1958-ൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായി. ഗിരിജാ പ്രസാദ് കൊയ്‌രാളയുടെയും ഷേർബഹദൂർ ദ്യൂബയുടെയും കീഴിൽ 1995ലും 1998ലും പാർട്ടി സഖ്യസർക്കാരുകൾ രൂപീകരിച്ചു. 2013 ലെ ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെത്തുടർന്ന് പാർട്ടി ഏറ്റവും വലിയ കക്ഷിയായി ഉയർന്നു. സുശീൽ കൊയ്‌രാളയുടെ കീഴിൽ ഒരു കൂട്ടുകക്ഷി സർക്കാരിന് നേതൃത്വം നൽകി. 2015 ലെ ഭരണഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം, 2017 ലും 2021 ലും ദ്യൂബയുടെ കീഴിൽ പാർട്ടി സഖ്യ സർക്കാരുകളെ നയിച്ചു. 1950 ൽ നേപ്പാളി നാഷണൽ കോൺഗ്രസും നേപ്പാൾ ഡെമോക്രാറ്റിക് കോൺഗ്രസും ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ലൈനുകളിൽ ലയിപ്പിച്ചാണ് പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചത്. റാണ രാജവംശത്തിന്റെ പതനത്തിനും പഞ്ചായത്ത് യുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനുമിടയിൽ നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ്  പ്രധാനമന്ത്രിമാർ നാല് സർക്കാരുകളെ നയിച്ചു, == പ്രത്യയശാസ്ത്രം == ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും സോഷ്യലിസത്തിന്റെയും തത്വത്തിലാണ് നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി സ്ഥാപിതമായത്. 1956-ൽ, സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനത്തിനുള്ള പ്രത്യയശാസ്ത്രമായി പാർട്ടി ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസത്തെ സ്വീകരിച്ചു. ചേരിചേരാ നയത്തിലും ഇന്ത്യയുമായുള്ള നല്ല ബന്ധത്തിലുമായിരുന്നു അതിന്റെ വിദേശനയം. നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് തുടക്കത്തിൽ മുഖ്യധാരാ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് നയങ്ങളെ അനുകൂലിച്ചു, എന്നാൽ 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ മുൻകാല സാമൂഹിക ജനാധിപത്യ നയങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് സെൻട്രിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ പക്ഷത്തോട് അടുക്കാൻ തുടങ്ങി. == അവലംബം == p151rrorqhqks2exncek62l01s2f0w7 0 618879 4643760 4545929 2026-07-05T10:07:59Z ~2026-38139-74 219942 /* */ 4643760 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox film | name = Varisu | image = Varisu poster.jpeg | caption = റിലീസ് പോസ്റ്റർ | director = വംശി പൈടിപ്പള്ളി | writer = {{ubl|വംശി പൈടിപ്പള്ളി|ഹരി|ആഷിഷോർ സോളമൻ|വിവേക് ​​വേൽമുരുകൻ}} | screenplay = | story = | producer = {{ubl|ദിൽ രാജു|സിരീഷ്}} | starring = {{ubl||[[വിജയ്]]|[[രശ്മിക മന്ദണ്ണ]]|[[ആർ. ശരത്കുമാർ]]|ശ്രീകാന്ത്|ഷാം}} | cinematography = കാർത്തിക് പളനി | editing = പ്രവീൺ കെ.എൽ | music = തമൻ എസ് | studio = {{ubl|ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വര ക്രിയേഷൻസ്|പിവിപി സിനിമ}} | distributor = സെവൻ സ്‌ക്രീൻ സ്റ്റുഡിയോ <!-- only include domestic distributors --> | released = {{Film date|df=y|2023|1|11}} | runtime = 175 മിനിറ്റ്<ref>{{Cite web |title=Varisu |url=https://www.bbfc.co.uk/release/varisu-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdewmzkx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106174647/https://www.bbfc.co.uk/release/varisu-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdewmzkx |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 January 2023 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ഇന്ത്യ | language = തമിഴ് | budget = {{INR|200–280}} കോടി{{efn|The film was made on a budget of {{INR}}200 crore according to ''[[News18]]'',<ref name="news18">{{Cite web |date=13 September 2022 |title=Thalapathy Vijay's Varisu Predicted To Make Big Money At The Box Office; Here's Why |url=https://www.news18.com/news/movies/thalapathy-vijays-varisu-predicted-to-make-big-money-at-the-box-office-heres-why-5951401.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114123649/https://www.news18.com/news/movies/thalapathy-vijays-varisu-predicted-to-make-big-money-at-the-box-office-heres-why-5951401.html |archive-date=14 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[News18]]}}</ref> whereas ''[[The Times of India]]'' stated that the film cost {{INR}}280 crore to make.<ref>{{Cite web |date=11 January 2023 |title='Thunivu' and Varisu' leaked online within hours of their releases |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thunivu-and-varisu-leaked-online-within-hours-of-their-releases/articleshow/96905034.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111141443/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thunivu-and-varisu-leaked-online-within-hours-of-their-releases/articleshow/96905034.cms |archive-date=11 January 2023 |access-date=12 January 2022 |website=[[The Times of India]] |quote='Thunivu' is reportedly made on a budget of Rs 200 crores, while Vijay's 'Varisu' is estimated to be around Rs 280 crores.}}</ref> The budget also includes actor Vijay's remuneration of ₹120–150 crore.<ref name="news18" /><ref>{{Cite web |last=Ratda |first=Khushboo |date=10 January 2023 |title=EXCLUSIVE: Thalapathy Vijay charged a whopping Rs 150 crore for Varisu; Emerges as highest-paid Indian actor |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/exclusive-thalapathy-vijay-charged-a-whopping-rs-150-crore-for-varisu-emerges-as-highest-paid-indian-actor-1206014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111141443/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/exclusive-thalapathy-vijay-charged-a-whopping-rs-150-crore-for-varisu-emerges-as-highest-paid-indian-actor-1206014 |archive-date=11 January 2023 |access-date=11 January 2022 |website=[[Pinkvilla]]}}</ref>}} | gross = {{INR|300–310}} കോടി{{Efn|''[[The New Indian Express]]'' stated that ''Varisu'' grossed {{INR}}300 crore worldwide.<ref>{{cite web | title=Varisu box office collection: Vijay’s Pongal release enters Rs 300 crore club | website=The Indian Express | date=2023-02-06 | url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/varisu-box-office-collection-vijays-pongal-release-enters-rs-300-crore-club-8427703/ | access-date=2024-05-30}}</ref> wheares ''[[The Times of India]]'' stated that the film made {{INR}}310 crore.<ref>{{Cite web |date=14 February 2023 |title='Varisu' is now Vijay's highest-grossing film; it breaks the worldwide collections of 'Bigil' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/varisu-is-now-vijays-highest-grossing-film-it-breaks-the-worldwide-collections-of-bigil/articleshow/97910638.cms |access-date=14 February 2023 |website=The Times Of India |archive-date=21 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421141459/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/varisu-is-now-vijays-highest-grossing-film-it-breaks-the-worldwide-collections-of-bigil/articleshow/97910638.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref>|name="BO"}} }} ഹരി, ആശിഷോർ സോളമൻ, വിവേക് ​​വേൽമുരുകൻ എന്നിവർക്കൊപ്പം ചിത്രത്തിൻ്റെ സഹ-രചന നിർവ്വഹിച്ച വംശി പൈഡിപ്പള്ളി സംവിധാനം ചെയ്ത് 2023 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ [[തമിഴ്]] - ഭാഷാ ആക്ഷൻ ഡ്രാമ ചിത്രമാണ് '''വാരിസ്'''. ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വര ക്രിയേഷൻസിൻ്റെയും പിവിപി സിനിമയുടെയും ബാനറിൽ ദിൽ രാജുവും സിരീഷും ചേർന്നാണ് നിർമ്മാണം.[[വിജയ്]], [[രശ്മിക മന്ദണ്ണ]] , [[ആർ. ശരത്കുമാർ]] , ശ്രീകാന്ത് , ഷാം , [[പ്രഭു]] , [[പ്രകാശ് രാജ്]] , ജയസുധ , സംഗീത ,സംയുക്ത ഷൺമുഖനാഥൻ, നന്ദിനി റായ് , യോഗി ബാബു , ഗണേഷ് വെങ്കിട്ടരാമൻ , [[എസ്.ജെ. സൂര്യ]] , സുമൻ തുടങ്ങിയവരാണ് ചിത്രത്തിലെ അഭിനേതാക്കൾ . ഒരു സംരംഭകൻ്റെ ഇളയ മകനെ അവൻ്റെ പിതാവിൻ്റെ ബിസിനസ്സിൻ്റെ ചെയർമാനായി തിരഞ്ഞെടുത്തതിൽ ഇത് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, ഇത് അവൻ്റെ രണ്ട് സഹോദരന്മാരെ നിരാശപ്പെടുത്തുന്നു. വിജയ് ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന 66-ാമത്തെ ചിത്രമായതിനാൽ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ ദളപതി 66 എന്ന താൽക്കാലിക തലക്കെട്ടിലാണ് ചിത്രം പ്രഖ്യാപിച്ചത് . പ്രിൻസിപ്പൽ ഫോട്ടോഗ്രഫി 2022 ഏപ്രിലിൽ തുടങ്ങി ഡിസംബറിൽ സമാപിച്ചു. വിശാഖപട്ടണം , ബല്ലാരി , ലഡാക്ക് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇടയ്ക്കിടെ ഷെഡ്യൂളുകളുള്ള ചിത്രത്തിൻ്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചെന്നൈയിലും ഹൈദരാബാദിലുമാണ് ചിത്രീകരിച്ചത് . സംഗീതം തമൻ എസ് , ഛായാഗ്രഹണം കാർത്തിക് പളനി , എഡിറ്റിംഗ് പ്രവീൺ കെ എൽ . നിർമ്മാതാക്കൾ അവയെ പിടിച്ചുനിർത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും നിർമ്മാണ സമയത്ത് നിരവധി ചോർച്ചകൾക്ക് വിധേയമായിരുന്നു ചിത്രം. 2023 ജനുവരി 11-ന് പൊങ്കൽ വാരത്തിലാണ് വാരിസു ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തത് . ഇത് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്ര അവലോകനങ്ങൾ നേടുകയും ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ഏകദേശം ₹ 300-310 കോടി നേടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web | title=Varisu was screened in UAE Dubai International Film Festival | website=VOX | date=2023-01-12 | url=https://uae.voxcinemas.com/movies/varisu-tamil | archive-url=https://web.archive.org/web/20240530143755/https://uae.voxcinemas.com/movies/varisu-tamil | archive-date=2024-05-30 | url-status=live | access-date=2024-05-30}}</ref> ഈ ചിത്രം യുഎഇയിലെ ദുബായ് ഇൻ്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. == കാസ്റ്റ് == * [[വിജയ്]] - വിജയ് രാജേന്ദ്രൻ * [[രശ്മിക മന്ദണ്ണ]] - ദിവ്യ (ശബ്ദം - ഐശ്വര്യ ബാസ്കർ) * [[ആർ. ശരത്കുമാർ]] - രാജേന്ദ്രൻ പളനിസാമി * ശ്രീകാന്ത് - ജയ് രാജേന്ദ്രൻ * ഷാം - അജയ് രാജേന്ദ്രൻ * ജയസുധ - സുധ രാജേന്ദ്രൻ * സംഗീത കൃഷ് - ആരതി ജയ് * [[പ്രകാശ് രാജ്]] - ജയപ്രകാശ് അമരേന്ദ്രൻ "ജെ.പി" * [[പ്രഭു (നടൻ)|പ്രഭു]] - ഡോ. ആനന്ദ് പത്മനാഭൻ * യോഗി ബാബു - കിച്ച * ഗണേഷ് വെങ്കിട്ടരാമൻ - മുകേഷ് കൃഷ്ണൻ * സംയുക്ത ഷൺമുഖനാഥൻ - ശ്വേത അജയ് * സഞ്ജന തിവാരി - റിയ ജയ് * അദ്വൈത് വിനോദ് - പ്രശാന്ത് അജയ് * ഹർഷിത കാർത്തിക് - ഹർഷിത "ഹർഷു" അജയ് * സുമൻ - ഗൗതം * മൈം ഗോപി - രാജു * പോണ്ടി രവി - ഈശ്വർ * നന്ദിനി റായ് - സ്മിത * മാത്യു വർഗീസ് - മാത്യു * നിമിഷ നമ്പ്യാർ - ഗൗതമിൻ്റെ ഭാര്യ * ശ്രീമാൻ - തമ്പി ദുരൈ * വി.ടി.വി ഗണേഷ് - വേൽരാജ് * ഭരത് റെഡ്ഡി - പോലീസ് ഓഫീസർ *ഡി. ആർ.കെ.കിരൺ - ആൻ്റണി * ബോയ്സ് രാജൻ - ബിഡ് മാനേജർ * കികി വിജയ് - സ്വയം ===അതിഥി വേഷം=== * എസ്.ജെ. സൂര്യ - ആദിത്യ മിത്തൽ * ജാനി മാസ്റ്റർ - "തീ തലപതി" എന്ന ഗാനത്തിൽ * സതീഷ് - വിജയുടെ സുഹൃത്ത് ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] malhqu9z0qn769chuyhzddzu7zu8y1u 0 659105 4643701 4572895 2026-07-05T00:09:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643701 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Dark_Mentis_camoflage.jpg|ലഘുചിത്രം|Dark Mentis camoflage]] ബാർക്ക് മാൻറിസ് (Bark mantis) [[Mantodea|മാൻറിസുകളുടെ]] ഒരു വിഭാഗമാണ്. (ഇംഗ്ലീഷ്: Bark Mantis) മാന്റോഡിയ (Mantodea) ഓർഡറിൽ പെട്ട, വൃക്ഷത്തൊലിക്ക് (bark) സമാനമായ രൂപവേഷമുള്ള ഒരു പ്രാണിയാണ്. ഇവ മറ്റ് പ്രാണികളെ തിന്നുന്ന സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. ഇവയുടെ ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം വ്യക്തമല്ല, എന്നാൽ ഇത് സാധാരണയായി ടാറകോഡെറിഡേ (Tarachodidae) കുടുംബത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ ജീനസ് ''ഗൈയാൻഡ്രോപ്സിസ്'' (Gyandropsis) ലോ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് മരത്തൊലി പോലെയുള്ള വർണ്ണവും രൂപവും ഉള്ളതിനാൽ അസ വസിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രകൃതിയുമായി ചേർന്ന് അവയെ ഭക്ഷിക്കുന്ന പക്ഷികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള രൂപഭാവം കൈവന്നിട്ടുണ്ട്. (Camouflage) സാധാരണയായി Humbertiella, Tarachodes പോലുള്ള ജനുസ്സുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഇനങ്ങളെ ബാർക്ക് മാൻറിസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. <ref>{{cite book |last=Preston-Mafham |first=Ken |url=https://books.google.co.in/books?id=IrlEQgAACAAJ |title=The Book of Mantises |date=1990 |publisher=Facts on File |isbn=978-0816023331 |page=78-82}}</ref> == ശാരീരിക ഘടന == * <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.32614/cran.package.gde|title=gde: GBIF Dataset Explorer|access-date=2025-09-08|last=Villanueva|first=Luis J|date=2020-09-17}}</ref>രൂപവേഷം (Camouflage): ബാർക്ക് മാന്തിസിന് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷതയാണ് വൃക്ഷത്തൊലിയുടെ രൂപം അനുകരിക്കാനുള്ള കഴിവ്. ഇവയുടെ ശരീരം തവിട്ട്, ചാരം, കറുപ്പ് എന്നീ നിറങ്ങളിലായിരിക്കും. ശരീരം ഷട്ടർ ചെയ്ത തൊലി പോലെ അസമമായ രൂപത്തിലും ടെക്സ്ചറിലുമാണ്.<ref>{{cite journal |last=O'Hanlon |first=James C. |date=2013 |title=Predator perception of camouflage |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0003347213003177 |journal=Animal Behaviour |volume=86 |issue=6 |pages=1095-1097 |access-date=2024-09-08}}</ref> * വലിപ്പം: ഇനം അനുസരിച്ച് വലിപ്പം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ സാധാരണയായി 2-4 ഇഞ്ച് (5-10 സെ.മീ) നീളമുണ്ടാകും. * മുൻകാലുകൾ: മറ്റെല്ലാ മന്തിസുകളെപ്പോലെ, ഇര പിടിക്കാനുതകുന്ന രീതിയിൽ മുൻകാലുകൾ മാംസളവും മുനച്ചതുമാണ്. ഇരയെ ഇടിച്ചുപിടിക്കാൻ ഈ കാലുകളിൽ മുള്ളുകൾ കാണാം. * തല: ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള തലയും വലിയ, വിശാലമായ കണ്ണുകളും ഇവയുടെ ലക്ഷണമാണ്. തല ശരീരത്തിൽനിന്ന് വളയുന്നതിനാൽ ചുറ്റുപാടും നോക്കാനും ഇരയുടെ ചലനം കണ്ടുപിടിക്കാനും സാധിക്കും. == പെരുമാറ്റം, ആഹാര ശൈലി (Behaviour & Diet) == * ആഹാരം: ഇവ ഒരു കൂട്ടുതീനിക്കാരനാണ് (predator). തത്ത, ഈച്ച, ശലഭം, മറ്റ് ചെറിയ പ്രാണികൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഇര. ഇരയെ കാത്തിരിക്കുന്ന രീതിയിൽ (ambush predator) ആഹാരം സംപാദിക്കുന്നു. * വേട്ടയാടൽ രീതി: തൊലിയുടെ രൂപം അനുകരിച്ച് നിശ്ചലമായി കാത്തിരിക്കുകയും, ഇര അരികെ വരുമ്പോൾ വേഗത്തിലുള്ള ചലനത്തോടെ മുൻകാലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പിടിക്കുകയുമാണ് ഇവയുടെ സവിശേഷത. * ആവാസവ്യവസ്ഥ: വനങ്ങൾ, കാടുകൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ വൃക്ഷങ്ങളിലാണ് ഇവ കൂടുതലും കാണപ്പെടുന്നത്. <ref>{{Cite journal |last=ROSS |first=Andrew J. |date=2019-02-01 |title=The Blattodea (cockroaches), Mantodea (praying mantises) and Dermaptera (earwigs) of the Insect Limestone (late Eocene), Isle of Wight, including the first record of Mantodea from the UK |url=https://doi.org/10.1017/s1755691018000440 |journal=Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh |volume=110 |issue=3-4 |pages=301–311 |doi=10.1017/s1755691018000440 |issn=1755-6910}}</ref> == ആവാസവ്യവസ്ഥ (Habitat) == ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ, ദക്ഷിണ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉഷ്ണമേഖല, ഉപോഷ്ണമേഖല പ്രദേശങ്ങളിലെ വനാന്തരങ്ങളിലാണ് ബാർക്ക് മാന്തിസ് സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നത്. വൃക്ഷങ്ങളുടെ തൊലിയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നതിനാലാണ് ഇവയെ കാണാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.gbif.org/species/1229|title=Zoraptera|access-date=2025-09-08|language=en|archive-date=2025-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20250908154547/https://www.gbif.org/species/1229|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.32614/cran.package.gde|title=gde: GBIF Dataset Explorer|access-date=2025-09-08|last=Villanueva|first=Luis J|date=2020-09-17}}</ref> == ജീവിതചക്രം (Life Cycle) == മറ്റ് മന്തിസുകളെപ്പോലെ, ബാർക്ക് മാന്തിസും അപൂർണ്ണമായ കീടരൂപാന്തരണം (incomplete metamorphosis) നടത്തുന്നു. മുട്ട, നിംഫ്, പ്രായപൂർത്തിയായ പ്രാണി എന്നീ ഘട്ടങ്ങളാണുള്ളത്. പ്രായപൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ഇണചേരലിന് ശേഷം പെൺപ്രാണി മുട്ടയിടുകയും ചെയ്യുന്നു<ref>{{Cite journal |date=1999-01 |url=https://doi.org/10.1111/bij.1999.66.issue-1 |journal=Biological Journal of the Linnean Society |volume=66 |issue=1 |doi=10.1111/bij.1999.66.issue-1 |issn=0024-4066}}</ref> മറ്റ് മന്തിസുകളെപ്പോലെ, ബാർക്ക് മാന്തിസും അപൂർണ്ണമായ കീടരൂപാന്തരണം (incomplete metamorphosis) നടത്തുന്നു. മുട്ട, നിംഫ്, പ്രായപൂർത്തിയായ പ്രാണി എന്നീ ഘട്ടങ്ങളാണുള്ളത്. പ്രായപൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ഇണചേരലിന് ശേഷം പെൺപ്രാണി മുട്ടയിടുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.3897/bdj.11.e102637.suppl2|title=Supplementary material 2 from: Greyvenstein B, van den Berg J, du Plessis H (2023) Documenting Mantodea species in South African museum collections and an updated species list. Biodiversity Data Journal 11: e102637. https://doi.org/10.3897/BDJ.11.e102637|access-date=2025-09-08|last=Greyvenstein|first=Bianca|last2=van den Berg|first2=Johnnie|date=2023-12-12|last3=du Plessis|first3=Hannalene}}</ref> == ഇരകൾ (Prey) == ബാർക്ക് മാന്തിസ് ഒരു കൂട്ടുതീനിക്കാരനാണ് (predator). ഇവയുടെ ആഹാരം പ്രധാനമായും മറ്റ് ചെറിയ പ്രാണികളാണ്. തൊലിയുടെ രൂപം അനുകരിച്ച് നിശ്ചലമായി കാത്തിരിക്കുകയും, ഇര അരികെ വരുമ്പോൾ വേഗത്തിലുള്ള ചലനത്തോടെ മുൻകാലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പിടിക്കുകയുമാണ് ഇവയുടെ സവിശേഷത. <ref>{{cite journal |last=O'Hanlon |first=James C. |date=2013 |title=Predator perception of camouflage |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0003347213003177 |journal=Animal Behaviour |volume=86 |issue=6 |pages=1095-1097 |access-date=2024-09-08}}</ref> പ്രധാന ഇരകൾ: * വിവിധതരം പറക്കുന്ന പ്രാണികൾ: ഈച്ചകൾ, ശലഭങ്ങൾ, മിന്നാൻകീടങ്ങൾ, ചിള്ളുകൾ തുടങ്ങിയവ. * ചെറു കീടങ്ങൾ: എറ്റികൾ, ചെള്ളുകൾ, ആൾറ്റിഡ് കീടങ്ങൾ, മറ്റു ചെറു കീടങ്ങൾ. * മറ്റു അകശേരുക്കൾ: ചിലപ്പോൾ ചെറു ചിലന്തികൾ, പുഴുക്കൾ എന്നിവയും ഇവയുടെ ഇരയാകാറുണ്ട്. === വേട്ടയാടൽ രീതി: === ബാർക്ക് മാന്തിസിന്റെ വേട്ടയാടൽ രീതി അതിന്റെ രൂപവേഷത്തെ (camouflage) ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. വൃക്ഷത്തൊലിയുടെ രൂപം അനുകരിച്ച് ഒളിച്ചിരിക്കുകയും, ഇര അരികെ വരുമ്പോൾ അതിവേഗത്തിൽ (മില്ലിസെക്കൻഡുകൾക്കുള്ളിൽ) മുൻകാലുകൾ ചാച്ച് ഇരയെ പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite journal |last=Palmer |first=Christopher M. |last2=Yeates |first2=David K. |date=2005-03 |title=Diet and Feeding Behavior in Adults of the Apteropanorpidae (Mecoptera) |url=https://doi.org/10.1007/s10905-005-0476-9 |journal=Journal of Insect Behavior |volume=18 |issue=2 |pages=209–231 |doi=10.1007/s10905-005-0476-9 |issn=0892-7553}}</ref> ==പരിസ്ഥിതിയിലെ പങ്ക്== കേരളത്തിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിൽ ബാർക്ക് മാന്തിസ് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. കൃഷിശേഖരങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമായ പ്രാണികളെ ഭക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ പ്രകൃതിദത്തമായ ഒരു കീടനിയന്ത്രണക്കാരനായി (natural pest controller) ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == കേരളത്തിലെ സാന്നിധ്യം (Presence in Kerala) == കേരളത്തിലെ ഉഷ്ണമേഖലാ നിത്യഹരിത വനങ്ങൾ <ref>{{Cite journal |date=1898-01 |title=Date of Issue of Last Number of Psyche |url=https://doi.org/10.1155/1898/64303 |journal=Psyche: A Journal of Entomology |volume=8 |issue=265 |pages=210–210 |doi=10.1155/1898/64303 |issn=0033-2615}}</ref>, തേയില, കാപ്പി തോട്ടങ്ങൾ, മറ്റു കാർഷിക പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ബാർക്ക് മാന്തിസ് സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നു. വൃക്ഷങ്ങളുടെ തൊലിയുടെ രൂപവും നിറവും അനുകരിച്ച് ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഇവയെ കാണാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പ്രധാനമായും രാത്രി സമയങ്ങളിലാണ് ഇവയുടെ പ്രവർത്തനം കൂടുതലായി കാണുന്നത്. <ref>{{Cite journal |last=G. Menon |first=Athira |last2=Bhaskar |first2=Haseena |date=2022-06 |title=Diversity of silk production in insects |url=https://doi.org/10.55278/iuos6719 |journal=Insect Environment |volume=25 |issue=2 |doi=10.55278/iuos6719 |issn=0975-1963}}</ref> പ്രധാന ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ: * പശ്ചിമഘട്ട പ്രദേശങ്ങൾ: വയനാട്, ഇടുക്കി, പാലക്കാട്, മലപ്പുറം ജില്ലകളിലെ വനപ്രദേശങ്ങൾ. * കാർഷിക തോട്ടങ്ങൾ: തേയില, കാപ്പി, മറ്റു മസാല സസ്യ തോട്ടങ്ങൾ. <ref>{{Cite journal |last=G. Menon |first=Athira |last2=Bhaskar |first2=Haseena |date=2022-06 |title=Diversity of silk production in insects |url=https://doi.org/10.55278/iuos6719 |journal=Insect Environment |volume=25 |issue=2 |doi=10.55278/iuos6719 |issn=0975-1963}}</ref> * നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ പുൽത്തകിടികളും ഉദ്യാനങ്ങളും: ചിലപ്പോൾ കേരളത്തിലെ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ ഉദ്യാനങ്ങളിലും ഇവയെ കാണാറുണ്ട്. <ref>{{Cite journal |date=1898-01 |title=Date of Issue of Last Number of Psyche |url=https://doi.org/10.1155/1898/64303 |journal=Psyche: A Journal of Entomology |volume=8 |issue=265 |pages=210–210 |doi=10.1155/1898/64303 |issn=0033-2615}}</ref> കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന സാധ്യതയുള്ള ഇനങ്ങൾ: * ''ഗൈയാൻഡ്രോപ്സിസ്'' (Gyandropsis) ജീനസിൽ പെട്ട ഇനങ്ങൾ. * ''ടാറകോഡെറ ഓറിഫോളിയ'' (Tarachodera aurifolia) പോലുള്ള ഇനങ്ങൾ. പരിസ്ഥിതി പങ്കാളിത്തം: കേരളത്തിലെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിൽ ബാർക്ക് മാന്തിസ് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. കൃഷിശേഖരങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമായ പ്രാണികളെ ഭക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ പ്രകൃതിദത്തമായ ഒരു കീടനിയന്ത്രണക്കാരനായി (natural pest controller) ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == കാണുക == [[മാൻറിസ്]] [[കാമഫ്ലാജ്|കാമഫ്ലാഷ്]] ==റഫറൻസുകൾ== 5z8cn7nu1gqex0imql81m04kp3chdy6 0 660254 4643712 4571502 2026-07-05T02:19:25Z ~2026-38340-72 219981 /* കഥകളി ജീവിതം */ 4643712 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = സദനം ഭാസി | image = Kalyanasougandhikam day 2 during Kathakali festival at Mridangasyleshwari Temple 2025 (446).jpg | caption = കല്യാണസൗഗന്ധികം കഥകളിയിൽ ഹനുമാൻ വേഷത്തിൽ ഭാസി. മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന കളിയിൽ നിന്നും. | birth_date = 1963 | birth_place = കാറൽമണ്ണ, പാലക്കാട്, കേരളം | death_date = | death_place = | occupation = കഥകളി കലാകാരൻ | known_for = കഥകളിയിലെ വിവിധ വേഷങ്ങൾ | spouse = അനിത (മരണമടഞ്ഞു) | children = ശ്രീകാന്ത്, ഹരികൃഷ്ണൻ }} പ്രമുഖനായ ഒരു കഥകളി കലാകാരനാണ് '''സദനം ഭാസി''' (ജനനം 1963). കഥകളിയിലെ വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ് ഭാസി. പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[കാറൽമണ്ണ]]യാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. == ജീവിതരേഖ == 1963-ൽ കാറൽമണ്ണയിൽ പുത്തുൻപുരയിൽ ഗോവിന്ദൻകുട്ടി നായരുടെയും പുളിങ്കര ദേവകിയമ്മയുടെയും മകനായി സദനം ഭാസി ജനിച്ചു. പ്രസിദ്ധമായ കഥകളി ഗ്രാമമാണ് കാറൽമണ്ണ. [[ഗാന്ധി സേവാ സദനം|ഗാന്ധി സേവാ സദനം]] കഥകളി അക്കാദമിയിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം കഥകളി അഭ്യസിച്ചത്. == കഥകളി ജീവിതം == കഥകളിയിലെ എല്ലാ വേഷങ്ങളും മികച്ച രീതിയിൽ രംഗത്തവതരിപ്പിച്ച് ശ്രദ്ധ നേടിയ കലാകാരനാണ് സദനം ഭാസി. കീഴ്പ്പാടം കുമാരൻ നായർ ശൈലിയുടെ പ്രയോക്താവ് എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. കളരിയിലെ ഗുരുക്കന്മാരുടെ സ്വാധീനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളിയിലെ വിവിധ വേഷങ്ങളിൽ കാണാം. * '''വേഷങ്ങൾ:''' വെള്ളത്താടി, ചുവന്ന താടി, കരിവേഷം തുടങ്ങി വിവിധ തരം കഥാപാത്രങ്ങളെ ഭാസി രംഗത്തവതരിപ്പിച്ചു. ദക്ഷയാഗത്തിലെ ദക്ഷൻ, ലവണാസുരവധത്തിലെയും തോരണയുദ്ധത്തിലെയും കല്യാണസൗഗന്ധികത്തിലെയും ഹനുമാൻ തുടങ്ങിയ വേഷങ്ങൾ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്ന വേഷങ്ങളിൽ പ്രമുഖമാണ്. * '''പ്രത്യേകതകൾ:''' അരയന്നങ്ങളുടെ ചലനങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി പഠിച്ച് ഹംസത്തിന്റെ വേഷം കൂടുതൽ മികവുറ്റതാക്കിയതിനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റേജിൽ കയറി നിന്ന് സമുദ്രവർണ്ണന ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു. മത്സ്യങ്ങളുടെയും മുതലയുടെയും മറ്റും ചലനങ്ങൾ അനുകരിക്കാൻ ഇത് തടസ്സമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. == വ്യക്തിജീവിതം == സഹധർമ്മിണി അനിതയുടെ അകാല മരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു വലിയ വേദനയായിരുന്നു. രണ്ട് മക്കളുണ്ട്: ശ്രീകാന്ത്, ഹരികൃഷ്ണൻ. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == സദനം ഭാസിയുടെ കലാജീവിതത്തിന് നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. * **ഷഷ്ടിപൂർത്തി ആഘോഷം:** 2023-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ 60-ാം പിറന്നാൾ 'ഭാസിതം' എന്ന പേരിൽ കാറൽമണ്ണയിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചടങ്ങിൽ [[കലാമണ്ഡലം ഗോപി ഉപഹാരം]] നൽകി ആദരിച്ചു. == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/sadanam-bhasi-excelled-in-a-performace-of-dakshayagam-kathakali-at-palakkad/article25442886.ece *https://www.manoramaonline.com/district-news/palakkad/2023/01/09/kathakali-artist-sadanam-bhasi-60-th-birthday-celebration-palakkad.html *https://janmabhumi.in/2023/01/08/3067677/vicharam/main-article/shashtipurthi-niravil-sadanam-bhasi/ *https://www.manoramaonline.com/style/arts-and-culture/2022/11/21/kathakali-artist-sadanam-bhasi-60-th-birthday.html *https://www.facebook.com/p/Sadanam-Bhasi-100069592061409/ [[Category:കഥകളി കലാകാരന്മാർ]] [[Category:കാറൽമണ്ണക്കാർ]] po5nr882bknrzyeirse0bux6lx4jcus 4643713 4643712 2026-07-05T02:20:28Z ~2026-38340-72 219981 /* കഥകളി ജീവിതം */ 4643713 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = സദനം ഭാസി | image = Kalyanasougandhikam day 2 during Kathakali festival at Mridangasyleshwari Temple 2025 (446).jpg | caption = കല്യാണസൗഗന്ധികം കഥകളിയിൽ ഹനുമാൻ വേഷത്തിൽ ഭാസി. മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന കളിയിൽ നിന്നും. | birth_date = 1963 | birth_place = കാറൽമണ്ണ, പാലക്കാട്, കേരളം | death_date = | death_place = | occupation = കഥകളി കലാകാരൻ | known_for = കഥകളിയിലെ വിവിധ വേഷങ്ങൾ | spouse = അനിത (മരണമടഞ്ഞു) | children = ശ്രീകാന്ത്, ഹരികൃഷ്ണൻ }} പ്രമുഖനായ ഒരു കഥകളി കലാകാരനാണ് '''സദനം ഭാസി''' (ജനനം 1963). കഥകളിയിലെ വിവിധ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ് ഭാസി. പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[കാറൽമണ്ണ]]യാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. == ജീവിതരേഖ == 1963-ൽ കാറൽമണ്ണയിൽ പുത്തുൻപുരയിൽ ഗോവിന്ദൻകുട്ടി നായരുടെയും പുളിങ്കര ദേവകിയമ്മയുടെയും മകനായി സദനം ഭാസി ജനിച്ചു. പ്രസിദ്ധമായ കഥകളി ഗ്രാമമാണ് കാറൽമണ്ണ. [[ഗാന്ധി സേവാ സദനം|ഗാന്ധി സേവാ സദനം]] കഥകളി അക്കാദമിയിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം കഥകളി അഭ്യസിച്ചത്. == കഥകളി ജീവിതം == കഥകളിയിലെ എല്ലാ വേഷങ്ങളും മികച്ച രീതിയിൽ രംഗത്തവതരിപ്പിച്ച് ശ്രദ്ധ നേടിയ കലാകാരനാണ് സദനം ഭാസി. കീഴ്പ്പാടം കുമാരൻ നായർ ശൈലിയുടെ പ്രയോക്താവ് എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. കളരിയിലെ ഗുരുക്കന്മാരുടെ സ്വാധീനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളിയിലെ വിവിധ വേഷങ്ങളിൽ കാണാം. * '''വേഷങ്ങൾ:''' വെള്ളത്താടി, ചുവന്ന താടി, കരിവേഷം തുടങ്ങി വിവിധ തരം കഥാപാത്രങ്ങളെ ഭാസി രംഗത്തവതരിപ്പിച്ചു. ദക്ഷയാഗത്തിലെ ദക്ഷൻ, ലവണാസുരവധത്തിലെയും തോരണയുദ്ധത്തിലെയും ഹനുമാൻ, കല്യാണസൗഗന്ധികത്തിലെ ഹനുമാൻ തുടങ്ങിയ വേഷങ്ങൾ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്ന വേഷങ്ങളിൽ പ്രമുഖമാണ്. * '''പ്രത്യേകതകൾ:''' അരയന്നങ്ങളുടെ ചലനങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി പഠിച്ച് ഹംസത്തിന്റെ വേഷം കൂടുതൽ മികവുറ്റതാക്കിയതിനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റേജിൽ കയറി നിന്ന് സമുദ്രവർണ്ണന ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു. മത്സ്യങ്ങളുടെയും മുതലയുടെയും മറ്റും ചലനങ്ങൾ അനുകരിക്കാൻ ഇത് തടസ്സമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. == വ്യക്തിജീവിതം == സഹധർമ്മിണി അനിതയുടെ അകാല മരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു വലിയ വേദനയായിരുന്നു. രണ്ട് മക്കളുണ്ട്: ശ്രീകാന്ത്, ഹരികൃഷ്ണൻ. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == സദനം ഭാസിയുടെ കലാജീവിതത്തിന് നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. * **ഷഷ്ടിപൂർത്തി ആഘോഷം:** 2023-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ 60-ാം പിറന്നാൾ 'ഭാസിതം' എന്ന പേരിൽ കാറൽമണ്ണയിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചടങ്ങിൽ [[കലാമണ്ഡലം ഗോപി ഉപഹാരം]] നൽകി ആദരിച്ചു. == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/sadanam-bhasi-excelled-in-a-performace-of-dakshayagam-kathakali-at-palakkad/article25442886.ece *https://www.manoramaonline.com/district-news/palakkad/2023/01/09/kathakali-artist-sadanam-bhasi-60-th-birthday-celebration-palakkad.html *https://janmabhumi.in/2023/01/08/3067677/vicharam/main-article/shashtipurthi-niravil-sadanam-bhasi/ *https://www.manoramaonline.com/style/arts-and-culture/2022/11/21/kathakali-artist-sadanam-bhasi-60-th-birthday.html *https://www.facebook.com/p/Sadanam-Bhasi-100069592061409/ [[Category:കഥകളി കലാകാരന്മാർ]] [[Category:കാറൽമണ്ണക്കാർ]] apjnnzyebdrw9l2x1cyj58zkhk8r29f 3 660664 4643575 4620335 2026-07-04T15:25:00Z ~2026-38139-74 219942 /* യാന്ത്രിക വിവർത്തനം */ മറുപടി 4643575 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sreehari lijinas | Sreehari lijinas | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:37, 26 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) == യാന്ത്രിക വിവർത്തനം == ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ ലേഖനങ്ങളുടെ ചില വരികൾ മാത്രം വിവർത്തനം ചെയ്ത് ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാതിരിക്കുക. അവ വേഗത്തിൽ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടും. കൂടുതൽ പ്രാവശ്യം ഇത്തരം പ്രവർത്തി ചെയ്യുന്നത് തടയുന്നതിന് കാരണമാവും. [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] എന്ന താൾ കാണുക. ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 19 മേയ് 2026 (UTC) :ശരി സാർ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-38139-74|&#126;2026-38139-74]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-38139-74|talk]]) 15:25, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) 3c872vv9bni6xemnxd89c27jhqyk1hl 0 662385 4643734 4603392 2026-07-05T06:14:43Z ~2026-38255-98 219988 വസ്തുതകൾ തിരുത്തി 4643734 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = പറമ്പുശ്ശേരി | other_name = | settlement_type = എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമം | image_skyline = Parambussery Junction IMG 20251218 134857690.jpg | image_caption = പറമ്പുശ്ശേരി | pushpin_map = | pushpin_label_position = left | coordinates = | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = സംസ്ഥാനം | subdivision_name1 = കേരളം | subdivision_type2 = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | subdivision_name2 = | established_title = <!-- Established --> | established_date = | governing_body = നെടുമ്പാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | unit_pref = Metric | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 26 | population_footnotes = | population_total = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[മലയാളം]]{{,}} [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | demographics1_title2 = സംസാരഭാഷകൾ | demographics1_info2 = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | timezone1 = [[ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാന്റേഡ് സമയം]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 683589 | area_code_type = Telephone code | area_code = 91 (0)471 XXX XXXX | registration_plate = KL 63 | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = Civic agency | blank5_info_sec1 = ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | website = }} കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[പാറക്കടവ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ബ്ലോക്കിലെ]] [[നെടുമ്പാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നെടുമ്പാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''പറമ്പുശ്ശേരി'''. [[കുറുമശ്ശേരി|കുറുമശ്ശേരിയിൽ]] നിന്ന് 2 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് പറമ്പുശ്ശേരി ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിരിലൂടെ മാഞ്ഞാലി തോട് കടന്നുപോകുന്നു. മാഞ്ഞാലിത്തോടിനു കുറുകെയുള്ള ആലുങ്ങൽ കടവ് പാലം ഈ ഗ്രാമത്തിൽനിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നത്. ==ആരാധനാലയങ്ങൾ== ഇവിടെയുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്രങ്ങളാണ് ശ്രീ വല്ലഭപുരം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, പറമ്പുശ്ശേരി ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം എന്നിവ. ==പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ== * ബദരിനാഥ് ആയുർവേദ ഹോസ്പിറ്റൽ ==റോഡുകൾ== ചെങ്ങമനാട് എളവൂർ റോഡ്, കുറുമശ്ശേരി - മേക്കാട് റോഡ് എന്നീ റോഡുകൾ ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. [[നെടുമ്പാശ്ശേരി|നെടുമ്പാശ്ശേരിയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കൊച്ചിൻ ഇന്റർനാഷണൽ വിമാനത്താവളത്തിലേക്കുള്ള ഒരു എളുപ്പവഴിയാണ് കുറുമശ്ശേരി - മേക്കാട് റോഡ്. ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Sree Vallabhapuram Sreekrishna Temple Parambussery IMG 20251218 134543850.jpg|ശ്രീ വല്ലഭപുരം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:Paddy field at Parambussery IMG 20251218 134133358.jpg|നെൽകൃഷി പ്രമാണം:Alungal Kadavu Bridge IMG 20251218 134657351.jpg|ആലുങ്ങൽകടവ് പാലം </gallery> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] qr6djsr0ggdyc05fh59nh9em5hlqxol 0 665202 4643573 4642592 2026-07-04T15:23:08Z Sneha Forestry 184179 /* വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും */ 4643573 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസ് നാമം ഉണ്ടായത്. ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത്. ഈർപ്പമുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നീണ്ട കാലുകൾ നിലനിൽക്കുന്ന തീറ്റകൾ, അതിന്റെ കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് നിലം പരിശോധിക്കുന്നു. മോളസ്ക്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ എന്നിവയെ ഇത് ഭക്ഷിക്കുന്നു. മൃദുവായ ചെളിയിലോ അതിന്റെ തീറ്റ പ്രദേശത്തിന്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള താഴ്ന്ന സസ്യജാലങ്ങളിലോ ഇത് പൊള്ളയായ അവസ്ഥയിൽ വസിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> റഷ്യയിലെ അതിന്റെ പ്രജനന ശ്രേണിയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ചതുപ്പുകൾ എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ. കൂടുണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥലം മോസുകൾ, സെഡ്ജുകൾ, കുള്ളൻ വില്ലോസ് എന്നിവയുള്ള ഒരു പ്രദേശത്താണ്, സാധാരണയായി സെഡ്ജ് അല്ലെങ്കിൽ ഉണങ്ങിയ പുല്ല് കുന്നുകളിൽ നന്നായി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആഴമില്ലാത്ത ഒരു താഴ്ചയാണ് ഇത്. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} * ജോൺസൺ, ലാർസ് & പീറ്റർ ജെ. ഗ്രാന്റ് (1984). ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളുടെ തിരിച്ചറിവും തുഴച്ചിലും 77 * അൽസ്ട്രോം, പെർ & അർബൻ ഓൾസൺ (1989) പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ചുവന്ന കഴുത്തും നീളമുള്ള കാലുകളും ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു 82 (8) * റൌണ്ട്, ഫിലിപ്പ് ഡി. (1996) ലോംഗ്-ടോഡ് സ്റ്റിന്റ് ഇൻ കോൺവാൾഃ ദി ഫസ്റ്റ് റെക്കോർഡ് ഫോർ ദി വെസ്റ്റേൺ പാലിയാർട്ടിക് ബ്രിട്ടീഷ് ബേർഡ്സ് 89 (1) == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * ഒയ്സൌക്സ് ഫോട്ടോകൾ {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] 8ideethgxrpnke7zqi3qwshfiu2ubj7 4643574 4643573 2026-07-04T15:24:18Z Sneha Forestry 184179 4643574 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസ് നാമം ഉണ്ടായത്. ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>. ഈർപ്പമുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നീണ്ട കാലുകൾ നിലനിൽക്കുന്ന തീറ്റകൾ, അതിന്റെ കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് നിലം പരിശോധിക്കുന്നു. മോളസ്ക്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ എന്നിവയെ ഇത് ഭക്ഷിക്കുന്നു. മൃദുവായ ചെളിയിലോ അതിന്റെ തീറ്റ പ്രദേശത്തിന്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള താഴ്ന്ന സസ്യജാലങ്ങളിലോ ഇത് പൊള്ളയായ അവസ്ഥയിൽ വസിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> റഷ്യയിലെ അതിന്റെ പ്രജനന ശ്രേണിയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ചതുപ്പുകൾ എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ. കൂടുണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥലം മോസുകൾ, സെഡ്ജുകൾ, കുള്ളൻ വില്ലോസ് എന്നിവയുള്ള ഒരു പ്രദേശത്താണ്, സാധാരണയായി സെഡ്ജ് അല്ലെങ്കിൽ ഉണങ്ങിയ പുല്ല് കുന്നുകളിൽ നന്നായി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആഴമില്ലാത്ത ഒരു താഴ്ചയാണ് ഇത്. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} * ജോൺസൺ, ലാർസ് & പീറ്റർ ജെ. ഗ്രാന്റ് (1984). ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളുടെ തിരിച്ചറിവും തുഴച്ചിലും 77 * അൽസ്ട്രോം, പെർ & അർബൻ ഓൾസൺ (1989) പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ചുവന്ന കഴുത്തും നീളമുള്ള കാലുകളും ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു 82 (8) * റൌണ്ട്, ഫിലിപ്പ് ഡി. (1996) ലോംഗ്-ടോഡ് സ്റ്റിന്റ് ഇൻ കോൺവാൾഃ ദി ഫസ്റ്റ് റെക്കോർഡ് ഫോർ ദി വെസ്റ്റേൺ പാലിയാർട്ടിക് ബ്രിട്ടീഷ് ബേർഡ്സ് 89 (1) == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * ഒയ്സൌക്സ് ഫോട്ടോകൾ {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] 7vtnam0xd40smnztu0wtwn9zs96a7aq 4643577 4643574 2026-07-04T15:33:28Z Sneha Forestry 184179 4643577 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസ് നാമം ഉണ്ടായത്. ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>.റഷ്യയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ എന്നിവ കൂടി അടങ്ങുന്നു.പായലുകൾ, പുല്ലുകൾ, ചെറു ചെടികൾ എന്നിവയാൽ നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ട, പുല്ലു വിരിച്ച ചെറു കുഴികളിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി മുട്ടയിടുന്നത് <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en|title=Calidris subminuta: BirdLife International|access-date=2026-07-04|date=2016-10-01}}</ref>. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} * ജോൺസൺ, ലാർസ് & പീറ്റർ ജെ. ഗ്രാന്റ് (1984). ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളുടെ തിരിച്ചറിവും തുഴച്ചിലും 77 * അൽസ്ട്രോം, പെർ & അർബൻ ഓൾസൺ (1989) പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ചുവന്ന കഴുത്തും നീളമുള്ള കാലുകളും ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു 82 (8) * റൌണ്ട്, ഫിലിപ്പ് ഡി. (1996) ലോംഗ്-ടോഡ് സ്റ്റിന്റ് ഇൻ കോൺവാൾഃ ദി ഫസ്റ്റ് റെക്കോർഡ് ഫോർ ദി വെസ്റ്റേൺ പാലിയാർട്ടിക് ബ്രിട്ടീഷ് ബേർഡ്സ് 89 (1) == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * ഒയ്സൌക്സ് ഫോട്ടോകൾ {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] gqrj26e0xodkkjuw8mg9y9n28oodfto 4643579 4643577 2026-07-04T15:36:56Z Sneha Forestry 184179 4643579 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസ് നാമം ഉണ്ടായത്. ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> ===ജീവിത രീതി=== നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>.റഷ്യയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ എന്നിവ കൂടി അടങ്ങുന്നു.പായലുകൾ, പുല്ലുകൾ, ചെറു ചെടികൾ എന്നിവയാൽ നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ട, പുല്ലു വിരിച്ച ചെറു കുഴികളിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി മുട്ടയിടുന്നത് <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en|title=Calidris subminuta: BirdLife International|access-date=2026-07-04|date=2016-10-01}}</ref>. ===സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ=== വിരലൻ മണലൂതിക്ക് വളരെ വിപുലമായ ആവാസമേഖലയാണുള്ളത്; ആഗോളതലത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 10,000-ത്തിനും 1,00,000-ത്തിനും ഇടയിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 25,000 പ്രജനന ജോഡികൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവയുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, IUCN ഇവയെ 'ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശങ്കയുള്ളവ' (Least Concern) എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല [[BirdLife International (2016). "Calidris subminuta". IUCN Red List of Threatened Species. 2016 e.T22693392A93402557. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en. Retrieved 11 November 2021.]]. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} * ജോൺസൺ, ലാർസ് & പീറ്റർ ജെ. ഗ്രാന്റ് (1984). ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളുടെ തിരിച്ചറിവും തുഴച്ചിലും 77 * അൽസ്ട്രോം, പെർ & അർബൻ ഓൾസൺ (1989) പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ചുവന്ന കഴുത്തും നീളമുള്ള കാലുകളും ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു 82 (8) * റൌണ്ട്, ഫിലിപ്പ് ഡി. (1996) ലോംഗ്-ടോഡ് സ്റ്റിന്റ് ഇൻ കോൺവാൾഃ ദി ഫസ്റ്റ് റെക്കോർഡ് ഫോർ ദി വെസ്റ്റേൺ പാലിയാർട്ടിക് ബ്രിട്ടീഷ് ബേർഡ്സ് 89 (1) == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * ഒയ്സൌക്സ് ഫോട്ടോകൾ {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] lu782sc9v9goe82hgc9utbenck1fcvp 4643580 4643579 2026-07-04T15:38:13Z Sneha Forestry 184179 4643580 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസ് നാമം ഉണ്ടായത്. ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> ===ജീവിത രീതി=== നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>.റഷ്യയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ എന്നിവ കൂടി അടങ്ങുന്നു.പായലുകൾ, പുല്ലുകൾ, ചെറു ചെടികൾ എന്നിവയാൽ നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ട, പുല്ലു വിരിച്ച ചെറു കുഴികളിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി മുട്ടയിടുന്നത് <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en|title=Calidris subminuta: BirdLife International|access-date=2026-07-04|date=2016-10-01}}</ref>. ===സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ=== വിരലൻ മണലൂതിക്ക് വളരെ വിപുലമായ ആവാസമേഖലയാണുള്ളത്; ആഗോളതലത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 10,000-ത്തിനും 1,00,000-ത്തിനും ഇടയിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 25,000 പ്രജനന ജോഡികൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവയുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, IUCN ഇവയെ 'ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശങ്കയുള്ളവ' (Least Concern) എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല <ref>{{Cite journal |last=IUCN |date=2016-10-01 |title=Calidris subminuta: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22693392A93402557 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22693392/93402557 |language=en |doi=<nowiki>10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en. retrieved 11 november 2021.]].</nowiki>}}</ref>. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * ഒയ്സൌക്സ് ഫോട്ടോകൾ {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] 564udqntgos6gp6aruphabiit7ms641 4643583 4643580 2026-07-04T15:40:06Z Sneha Forestry 184179 /* ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ */ 4643583 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസ് നാമം ഉണ്ടായത്. ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> ===ജീവിത രീതി=== നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>.റഷ്യയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ എന്നിവ കൂടി അടങ്ങുന്നു.പായലുകൾ, പുല്ലുകൾ, ചെറു ചെടികൾ എന്നിവയാൽ നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ട, പുല്ലു വിരിച്ച ചെറു കുഴികളിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി മുട്ടയിടുന്നത് <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en|title=Calidris subminuta: BirdLife International|access-date=2026-07-04|date=2016-10-01}}</ref>. ===സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ=== വിരലൻ മണലൂതിക്ക് വളരെ വിപുലമായ ആവാസമേഖലയാണുള്ളത്; ആഗോളതലത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 10,000-ത്തിനും 1,00,000-ത്തിനും ഇടയിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 25,000 പ്രജനന ജോഡികൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവയുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, IUCN ഇവയെ 'ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശങ്കയുള്ളവ' (Least Concern) എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല <ref>{{Cite journal |last=IUCN |date=2016-10-01 |title=Calidris subminuta: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22693392A93402557 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22693392/93402557 |language=en |doi=<nowiki>10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en. retrieved 11 november 2021.]].</nowiki>}}</ref>. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == തുടർവായനക്ക് == * [[Lars Jonsson (bird artist)|Jonsson, Lars]] & [[Peter J. Grant]] (1984) Identification of stints and peeps ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 77(7):293-315 * Alström, Per & Urban Olsson (1989) The identification of juvenile Red-necked and Long-toed Stints ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 82(8):360-372 * Round, Philip D. (1996) Long-toed Stint in Cornwall: the first record for the Western Palearctic ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 89(1):12-24 == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Wikispecies|Calidris subminuta}} * [http://www.oiseaux.net/birds/photos/long-toed.stint.html Oiseaux] Photos {{Scolopacidae|1}} {{Taxonbar|from=Q845969}} [[Category:Calidris|long-toed stint]] [[Category:Wading birds]] [[Category:Birds of North Asia]] [[Category:Wintering birds of Indomalaya]] [[Category:Wintering birds of Oceania]] [[Category:Birds described in 1853|long-toed stint]] [[Category:Taxa named by Alexander von Middendorff]] {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] bg9xdwmjsnzr2k9gniv4j7dvwcb4hb6 4643661 4643583 2026-07-04T17:19:03Z Irvin calicut 23253 4643661 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് '''വിരലൻ മണലൂതി''' (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസിന്റെ നാമം ഉണ്ടായതു . ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> ===ജീവിത രീതി=== നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>.റഷ്യയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ എന്നിവ കൂടി അടങ്ങുന്നു.പായലുകൾ, പുല്ലുകൾ, ചെറു ചെടികൾ എന്നിവയാൽ നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ട, പുല്ലു വിരിച്ച ചെറു കുഴികളിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി മുട്ടയിടുന്നത് <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en|title=Calidris subminuta: BirdLife International|access-date=2026-07-04|date=2016-10-01}}</ref>. ===സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ=== വിരലൻ മണലൂതിക്ക് വളരെ വിപുലമായ ആവാസമേഖലയാണുള്ളത്; ആഗോളതലത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 10,000-ത്തിനും 1,00,000-ത്തിനും ഇടയിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 25,000 പ്രജനന ജോഡികൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവയുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, IUCN ഇവയെ 'ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശങ്കയുള്ളവ' (Least Concern) എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല <ref>{{Cite journal |last=IUCN |date=2016-10-01 |title=Calidris subminuta: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22693392A93402557 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22693392/93402557 |language=en |doi=<nowiki>10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en. retrieved 11 november 2021.]].</nowiki>}}</ref>. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == തുടർവായനക്ക് == * [[Lars Jonsson (bird artist)|Jonsson, Lars]] & [[Peter J. Grant]] (1984) Identification of stints and peeps ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 77(7):293-315 * Alström, Per & Urban Olsson (1989) The identification of juvenile Red-necked and Long-toed Stints ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 82(8):360-372 * Round, Philip D. (1996) Long-toed Stint in Cornwall: the first record for the Western Palearctic ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 89(1):12-24 == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Wikispecies|Calidris subminuta}} * [http://www.oiseaux.net/birds/photos/long-toed.stint.html Oiseaux] Photos {{Scolopacidae|1}} {{Taxonbar|from=Q845969}} [[Category:Calidris|long-toed stint]] [[Category:Wading birds]] [[Category:Birds of North Asia]] [[Category:Wintering birds of Indomalaya]] [[Category:Wintering birds of Oceania]] [[Category:Birds described in 1853|long-toed stint]] [[Category:Taxa named by Alexander von Middendorff]] {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] ohi1ou95s2tihgsgmwbivu00y2g1lq5 4643663 4643661 2026-07-04T17:20:24Z Irvin calicut 23253 4643663 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് '''വിരലൻ മണലൂതി''' (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസിന്റെ നാമം ഉണ്ടായതു . ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള [[ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി]] (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> ===ജീവിത രീതി=== നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>.റഷ്യയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ എന്നിവ കൂടി അടങ്ങുന്നു.പായലുകൾ, പുല്ലുകൾ, ചെറു ചെടികൾ എന്നിവയാൽ നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ട, പുല്ലു വിരിച്ച ചെറു കുഴികളിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി മുട്ടയിടുന്നത് <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en|title=Calidris subminuta: BirdLife International|access-date=2026-07-04|date=2016-10-01}}</ref>. ===സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ=== വിരലൻ മണലൂതിക്ക് വളരെ വിപുലമായ ആവാസമേഖലയാണുള്ളത്; ആഗോളതലത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 10,000-ത്തിനും 1,00,000-ത്തിനും ഇടയിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 25,000 പ്രജനന ജോഡികൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവയുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, IUCN ഇവയെ 'ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശങ്കയുള്ളവ' (Least Concern) എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല <ref>{{Cite journal |last=IUCN |date=2016-10-01 |title=Calidris subminuta: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22693392A93402557 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22693392/93402557 |language=en |doi=<nowiki>10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en. retrieved 11 november 2021.]].</nowiki>}}</ref>. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == തുടർവായനക്ക് == * [[Lars Jonsson (bird artist)|Jonsson, Lars]] & [[Peter J. Grant]] (1984) Identification of stints and peeps ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 77(7):293-315 * Alström, Per & Urban Olsson (1989) The identification of juvenile Red-necked and Long-toed Stints ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 82(8):360-372 * Round, Philip D. (1996) Long-toed Stint in Cornwall: the first record for the Western Palearctic ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 89(1):12-24 == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Wikispecies|Calidris subminuta}} * [http://www.oiseaux.net/birds/photos/long-toed.stint.html Oiseaux] Photos {{Scolopacidae|1}} {{Taxonbar|from=Q845969}} [[Category:Calidris|long-toed stint]] [[Category:Wading birds]] [[Category:Birds of North Asia]] [[Category:Wintering birds of Indomalaya]] [[Category:Wintering birds of Oceania]] [[Category:Birds described in 1853|long-toed stint]] [[Category:Taxa named by Alexander von Middendorff]] {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] 5jnoaq4hiuk6xz9xhci0m0ddunhyap4 4643667 4643663 2026-07-04T17:23:00Z Irvin calicut 23253 4643667 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calidris subminuta - Pak Thale.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris subminuta'' |volume=2016 |article-number=e.T22693392A93402557 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693392A93402557.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subminuta | authority = ([[Alexander von Middendorff|Middendorff]], 1853) | synonyms = ''Erolia subminuta'' }} ജലാശയങ്ങൾക്കടുത്തും തീരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഒരിനം നീർപ്പക്ഷിയാണ് '''വിരലൻ മണലൂതി''' (long-toed stint ''Calidris subminuta''). പുരാതന ഗ്രീക്ക് പദമായ കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസിൽ നിന്നാണ് ഈ ജനുസിന്റെ നാമം ഉണ്ടായതു . ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. സബ് മൈന്യൂട്ട എന്ന സ്പീഷീസ് നാമമാകട്ടെ - സബ് (അർത്ഥം - സാമ്യമുള്ള), മൈന്യൂട്ട (അർത്ഥം - ചെറിയത്) - കുരുവി മണലൂതി (little stint - ''Calidris minuta'') യുമായുള്ള ഇതിന്റെ സാമ്യം കാരണം വന്നതാണ് <ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. എന്നാൽ കാലിഡ്രസ് ജനുസ്സിൽ തന്നെയുള്ള [[ടെമ്മിങ്കി മണലൂതി]] (Temminck's stint) യാണ് വിരലൻ മണലൂതിയുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു <ref>{{Cite journal |last=Černý |first=David |last2=Natale |first2=Rossy |date=2022-12 |title=Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes) |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790322002330 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=177 |pages=107620 |doi=10.1016/j.ympev.2022.107620}}</ref>. ദേശാടനക്കാരായ ഇവ [[പാലിയാർട്ടിക് മേഖല|വടക്കൻ ഏഷ്യ]]യിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-24}}</ref>. ശൈത്യകാലത്ത് ഭൂമിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തേക്കു നീങ്ങി, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്‌ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ വിരലൻ മണലൂതിയെ കാണാറുള്ളൂ. മഞ്ഞ നിറമുള്ള കാലുകളും നേർത്തു കുറുകിയ കറുത്ത കൊക്കുകളുമുള്ള ഈ പക്ഷി പ്രായപൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൂവലുകൾക്ക് തവിട്ടു നിറവും ഉള്ളിൽ കറുത്ത പൊട്ടുകളുമുണ്ടാകും.അടിഭാഗത്തെ തൂവലുകൾക്ക് വെളുത്ത നിറമാണ്. തലയുടെ മുകൾഭാഗം തവിട്ടു നിറം. കണ്ണിന് മുകളിൽ നേരിയ പുരിക അടയാളമുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്ത് വിരലൻ മണലൂതിയുടെ നിറം മാറി ദേഹത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം ചാരനിറമാകുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ നിറം മുതിർന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. മറ്റു മണലൂതികളിൽ നിന്നും വിരലൻമണലൂതികളെ വേർതിരിച്ചറിയുക പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന least sandpiper (''Calidris minutilla'')യുമായും വിരലൻമണലൂതിക്ക് വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ട്‍.നേർത്തു നീണ്ട കഴുത്ത്, നീണ്ട വിരലുകൾ, കൂടുതൽ തിളക്കമാർന്ന നിറം, കട്ടി കുറഞ്ഞ ചിറകുപട്ട എന്നിവ വിരലൻ മണലൂതിയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇരതേടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ചെറിയ ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, പ്രാണികൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നീണ്ട കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് മണ്ണ് തുരന്ന് ഇരയെ പുറത്തെടുക്കുന്നു. പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ചു പരിമിതമായ അറിവ് മാത്രമേ ഉള്ളു എങ്കിലും തറയിലാണ് ഇവ കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് എന്നും ആൺ പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇണയെ ആകർഷിക്കാൻ പലതരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നതായും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. == വിവരണം == 13 മുതൽ 16 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (5 മുതൽ 6.3 ഇഞ്ച്) മാത്രം നീളവും, 26.5 മുതൽ 30.5 സെന്റിമീറ്റർ (10.4 മുതൽ 12.0 ഇഞ്ച്) വരെ ചിറകളവുകളുമുള്ള വളരെ ചെറിയ പക്ഷിയാണ് വിരലൻ മണലൂതി. ഭാരം ഏകദേശം 25 ഗ്രാം വരും. തല ചെറുത്, കുറുകിയ, അറ്റം കൂർത്ത നേരെയുള്ള കൊക്കുകൾ, നേർത്ത കഴുത്ത്, ഉരുണ്ട വയറും നീണ്ട കാലുകളും, വിരലുകൾ - വിശിഷ്യാ നടുവിരലുകൾ നീണ്ടതും നേർത്തതുമായിരിക്കും .ചിറകിലെ മേൽത്തൂവലുകൾക്ക് ഏകദേശം വാലിനോളം തന്നെ നീളമുണ്ടാകും <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. നിലത്തുവെച്ചു കണ്ടാൽ [https://en.wikipedia.org/wiki/Red-necked_stint Red-necked stint] - ''Calidris ruficollis'' മായി തെറ്റിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും ചെറുതും ആകർഷകവുമായ ശരീരം കൊണ്ട് വിരലൻ മണലൂതിയെ നമുക്ക് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഇവ പറക്കുമ്പോൾ കേൾപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദവും മറ്റു സാൻഡ് പൈപ്പറുകളിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-06-26}}</ref>. === വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും === ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളത്തിലെ സൈബീരിയയിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. വേനൽക്കാലമാണ് പ്രജനന കാലം. ഇവയുടെ പ്രജനന രീതികളെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അറിവുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. പ്രജനന സ്ഥലങ്ങൾ [[ചുക്ചി ഉപദ്വീപ്]], കൊര്യാക് പീഠഭൂമി, കമാണ്ടർ ദ്വീപുകൾ, കുറിൽ ദ്വീപുകൾ, ഒഖോറ്റ്സ്ക് കടലിനു സമീപത്തെ കര, വെർഖോയാൻസ്കി ജില്ലയുടെ വടക്കു ഭാഗം, [[ഒബി നദി]]ക്കും [[ഇർട്ടൈഷ് നദി|ഇർത്തിഷ് നദി]]ക്കും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ്. പ്രജനന കാലത്തിനുശേഷം ഇത് ചൈന, ഇന്തോചൈന, മലേഷ്യ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ബർമ്മ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മാൽദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. ന്യു ഗിനിയ, ആസ്‌ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ഉത്തരാർദ്ധ ഗോളം) ഇവ ശീതകാല അതിഥികളും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, സ്വീഡൻ, സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക, മെലനേഷ്യ, ഹവായി, യു എസ് എയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങൾ, ബെറിങ്ങ് കടലിനു പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നാടോടികളുമാണ്. തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനായി ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, കായലുകൾ, ചതുപ്പുകളും, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യാതാപ്രദേശങ്ങൾ, മൺതിട്ടകൾ, അഴുക്കുജല കുഴികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിരലൻ മണലൂതി താമസിക്കുന്നു. ശൈത്യകാല പരിധിയിൽ ആഴമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലം അല്ലെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ലഗൂണുകൾ, ചെളി തീരങ്ങൾ, മലിനജല കുളങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ തണ്ണീർത്തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇത് സന്ദർശിക്കുന്നു.<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861|title=''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint|access-date=2014-02-18|website=Species Profile and Threats Database|publisher=Australian Government: Department of the Environment}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.environment.gov.au/cgi-bin/sprat/public/publicspecies.pl?taxon_id=861 "''Calidris subminuta'' — Long-toed Stint"]. </cite></ref> ===ജീവിത രീതി=== നീണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇവ നനഞ്ഞ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഭക്ഷണം തേടുകയും കൊക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഇര പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.മോളസ്കുകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ, ഉഭയജീവികൾ, പ്രാണികൾ, മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ മുതലായവയാണ് ആഹാരം. മൃദുവായ ചെളിയിലെ മാളങ്ങളിലോ ജലാശയങ്ങൾക്കു സമീപം വളരുന്ന ചെറു ചെടികൾക്കിടയിലോ ആണ് കൂടു കൂട്ടുന്നത് <ref>{{Citation|title=Calidris subminuta (Middendorf). Long-toed Stint. Bécasseau à longs doigts.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0167|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-07-04}}</ref>.റഷ്യയിൽ തുന്ദ്ര, ടൈഗ, തുറന്ന പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ എന്നിവ കൂടി അടങ്ങുന്നു.പായലുകൾ, പുല്ലുകൾ, ചെറു ചെടികൾ എന്നിവയാൽ നന്നായി മറയ്ക്കപ്പെട്ട, പുല്ലു വിരിച്ച ചെറു കുഴികളിലാണ് വിരലൻ മണലൂതി മുട്ടയിടുന്നത് <ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en|title=Calidris subminuta: BirdLife International|access-date=2026-07-04|date=2016-10-01}}</ref>. ===സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ=== വിരലൻ മണലൂതിക്ക് വളരെ വിപുലമായ ആവാസമേഖലയാണുള്ളത്; ആഗോളതലത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം 10,000-ത്തിനും 1,00,000-ത്തിനും ഇടയിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 25,000 പ്രജനന ജോഡികൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവയുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, IUCN ഇവയെ 'ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശങ്കയുള്ളവ' (Least Concern) എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. നീളമുള്ള കാലുകൾക്ക് വളരെ വിശാലമായ ശ്രേണിയുണ്ട്, ആഗോളതലത്തിൽ 10,000 മുതൽ 100,000 വരെ വ്യക്തികൾ ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 25, 000 പ്രജനന ജോഡികളുടെ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ടാകാം. ജനസംഖ്യയുടെ പ്രവണത അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും ഐയുസിഎൻ ഈ പക്ഷിയെ ഏറ്റവും ആശങ്കയില്ലാത്തതായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ഭീഷണികളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല <ref>{{Cite journal |last=IUCN |date=2016-10-01 |title=Calidris subminuta: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T22693392A93402557 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22693392/93402557 |language=en |doi=<nowiki>10.2305/iucn.uk.2016-3.rlts.t22693392a93402557.en. retrieved 11 november 2021.]].</nowiki>}}</ref>. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == തുടർവായനക്ക് == * [[Lars Jonsson (bird artist)|Jonsson, Lars]] & [[Peter J. Grant]] (1984) Identification of stints and peeps ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 77(7):293-315 * Alström, Per & Urban Olsson (1989) The identification of juvenile Red-necked and Long-toed Stints ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 82(8):360-372 * Round, Philip D. (1996) Long-toed Stint in Cornwall: the first record for the Western Palearctic ''[[British Birds (magazine)|British Birds]]'' 89(1):12-24 == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Wikispecies|Calidris subminuta}} * [http://www.oiseaux.net/birds/photos/long-toed.stint.html Oiseaux] Photos {{Scolopacidae|1}} {{Taxonbar|from=Q845969}} [[Category:Calidris|long-toed stint]] [[Category:Wading birds]] [[Category:Birds of North Asia]] [[Category:Wintering birds of Indomalaya]] [[Category:Wintering birds of Oceania]] [[Category:Birds described in 1853|long-toed stint]] [[Category:Taxa named by Alexander von Middendorff]] {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:നീർപ്പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] 0ix60i0bbfg0l2srq8ht9y2dcm44rtd 0 665219 4643630 4608042 2026-07-04T16:45:40Z Sneha Forestry 184179 4643630 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Tryngites subruficollis -USA-8.jpg | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Calidris subruficollis'' |volume=2017 |article-number=e.T22693447A111804064 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22693447A111804064.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subruficollis | authority = ([[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1819) | range_map = Calidris subruficollis map.svg | range_map_caption = {{leftlegend|#FF7F2A|Breeding}}{{leftlegend|#5F8DD3|Nonbreeding}}{{leftlegend|#ffdd55|Passage}} | synonyms = ''Tryngites subruficollis'' }} '''ഉണ്ടക്കണ്ണൻ മണലൂതി''' (കാലിഡ്രിസ് സബ്രുഫി''കോലിസ്'') തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയാണ്. [[ലാറ്റിൻ]] ''സബ്രുഫസ്'', " ഇളം ചുവപ്പും, കോളിഷും, "- "കഴുത്ത്/- തൊണ്ട" എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് സബ്രുഫിക്കോളിസ് എന്ന പേര്.<ref name="job">{{Cite book |last=Jobling |first=James A |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names |publisher=Christopher Helm |year=2010 |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n372 372], 391}}</ref> == വിവരണം == വളർച്ചയുടെ എല്ലാ കാലത്തും തവിട്ടു നിറമുള്ള മുകൾഭാഗവും മിനുസമാർന്ന മുഖവും ഉള്ള പക്ഷിയാണ് ഇത്. കുറുകിയ കൊക്കും മഞ്ഞ കാലുകളും ഉള്ള ഇവരുടെ ആൺ പക്ഷികൾ പെൺ പക്ഷികളെക്കാൾ വലുതായിരിക്കും. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പക്ഷികൾ മുതിർന്നവയോട് സാമ്യം പുലർത്തുമെങ്കിലും അവയുടെ പിൻഭാഗത്ത് കുറച്ചുകൂടി മങ്ങിയ തൂവലുകളായിരിക്കും {| class="wikitable" style="font-size: 87%;" ! colspan="2" |സാധാരണ അളവുകൾ |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |നീളം | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|7.5|-|8.9|in|mm|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ഭാരം | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|63|g|oz|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ചിറകുകൾ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|18|in|mm|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ചിറകുകൾ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|128.2|-|138.7|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |വാൽ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|56.8|-|61.4|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |കുൽമാൻ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|19.9|-|21.3|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ടാർസസ് | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|31.8|-|34|mm|in|abbr=on}} |} == ആവാസവ്യവസ്ഥയും വിതരണവും == [[പ്രമാണം:Grasläufer.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] ''സി. സബ്രുഫിക്കോളിസ്'' [[വടക്കേ അമേരിക്ക]] ഓപ്പൺ ആർട്ടിക് തുന്ദ്രയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു, ദീർഘദൂര ദേശാടനക്കാരായ ഇവയുടെ പ്രജനനേതര കാലം പ്രധാനമായും [[വടക്കേ അമേരിക്ക]], പ്രത്യേകിച്ച് [[അർജന്റീന]] സാംബോറോംബോൺ ഉൾക്കടലിൽ ആയിരിക്കും. ഇത് പ്രധാനമായും മധ്യ വടക്കേ അമേരിക്കയിലൂടെ കുടിയേറുകയും തീരങ്ങളിൽ അപൂർവവുമാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ ഒരു സാധാരണ സഞ്ചാരിയായി ഇത് കാണപ്പെടുന്നു, ചെറിയ ആട്ടിൻകൂട്ടം ഉണ്ടായിട്ടുള്ള ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടനിലോ [[അയർലന്റ്|അയർലൻഡ്]] ഇത് അപൂർവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല. പെക്ടോറൽ സാൻഡ്പൈപ്പർ മാത്രമാണ് യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള അമേരിക്കൻ തീരദേശ പക്ഷി സന്ദർശകർ. നാല് മുട്ടകൾ ഇടുന്ന ഈ ഇനം അലാസ്ക ഉൾപ്പെടെ വടക്ക് കാനഡ വരെ നിലത്ത് കൂടുകൾ വെക്കുന്നു. വെളുത്ത അടിഭാഗങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനായി ചിറകുകൾ ഉയർത്തുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രദർശനം പുരുഷനുണ്ട്, ഇത് മൈഗ്രേഷനിൽ നൽകുന്നു, ചിലപ്പോൾ മറ്റ് ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ. പ്രജനന സീസണിന് പുറത്ത്, ഈ പക്ഷി സാധാരണയായി വെള്ളത്തിനടുത്തുള്ളതിനേക്കാൾ എയർഫീൽഡുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഗോൾഫ് കോഴ്സുകൾ പോലുള്ള ഹ്രസ്വ-പുല്ല് [[വാസസ്ഥലം|ആവാസവ്യവസ്ഥ]] കാണപ്പെടുന്നു. ഈ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും പ്രാണികളെയും മറ്റ് അകശേരുക്കളെയും ഭക്ഷിക്കുന്ന ഭക്ഷണം കാണുമ്പോൾ തന്നെ എടുക്കുന്നു. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ ആർട്ടിക് സർക്കിളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഇനം ബംബിൾബീ ആയ ബോംബസ് പോളറിസിനെ ഇരയാക്കുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു. അവർ ഒന്നുകിൽ തേനീച്ചകളെ ഭക്ഷിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുകയോ ചെയ്യും. അവർ പലപ്പോഴും വളരെ ശാന്തരാണ്. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ വൈറ്റ്-റംപ്ഡ് അല്ലെങ്കിൽ ബെയർഡിന്റെ സാൻഡ്പൈപ്പറുമായി സങ്കരവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതായി സംശയിക്കുന്നു. === ദക്ഷിണേഷ്യയിലും ഓസ്ട്രേലിയയിലും === ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് തവണയെങ്കിലും ഈ ഇനത്തെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അർജന്റീനയിലേക്ക് പോകുന്നതിനുപകരം, ഈ പക്ഷി വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഗ്രേറ്റ് പ്ലെയിൻസ് ഫ്ലൈവേയിൽ നിന്ന് കാറ്റിൽ പറന്ന് ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഇറങ്ങിയതാകാമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 2011 നവംബറിൽ [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]] കേരളത്തിലെ കണ്ണൂരിന് സമീപം ഈ ഇനത്തെ കണ്ടു. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ [[ഓസ്ട്രേലിയ]] കുറഞ്ഞത് എട്ട് തവണയെങ്കിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2023ൽ കണ്ണൂരിലെ മടയിപ്പാറയിൽ നിന്ന് ഇത് വീണ്ടും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു. 1978-ൽ ഫിലിപ്സ് [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] നിന്ന് ഈ ഇനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും അതിനുശേഷം വളരെ കുറച്ച് കാഴ്ചകൾ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. 2001ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ മാരിവാലെയിൽ ഒരൊറ്റ പക്ഷിയെ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ.<ref>{{Cite web|url=http://indianbirds.in/pdfs/IB7.5_Rajeevan_Thomas_BuffbreastedSandpiper.pdf|title=Buff-breasted Sandpiper Tryngites subruficollis from northern Kerala: a third record for India|last=Rajeevan|first=P. C.|last2=Thomas|first2=Jayan|website=Indian Birds}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist|refs=<ref name=BOC>{{cite book |last=Godfrey |first=W. Earl |date=1966 |title=The Birds of Canada |location=Ottawa |publisher=National Museum of Canada |page=161}}</ref> <ref name=fs>{{Cite web |first1=Zoe |last1=Statman-Weil |first2=Vicki |last2=Wojcik |title=The Arctic Bumblebee |url=http://www.fs.fed.us/wildflowers/pollinators/pollinator-of-the-month/bombus_polaris.shtml |website=www.fs.fed.us |publisher=USDA |access-date=6 November 2015}}</ref> <ref name=migrantwatch>{{cite web |first=Jayan |last=Thomas |title=North American Sandpiper in Kerala |website=migrantwatch.in |url=http://www.migrantwatch.in/blog/2011/11/26/north-american-sandpiper-in-kerala/ |date=26 November 2011 |access-date=2026-03-09 |archive-date=2016-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160828081810/http://www.migrantwatch.in/blog/2011/11/26/north-american-sandpiper-in-kerala/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=Sibley>{{cite book |last=Sibley |first=David Allen |author-link=David Allen Sibley |date=2000 |title=The Sibley Guide to Birds |location=New York |publisher=Knopf |page=[https://archive.org/details/sibleyguidetobir00sibl_0/page/192 192] |isbn=0-679-45122-6 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir00sibl_0/page/192 }}</ref> <ref name=tonypalliser>{{cite web |url=http://www.tonypalliser.com/barc/vol1.htm |title=Decisions reached by BARC (The BirdLife Australia Rarities Committee) |access-date=2013-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305072425/http://www.tonypalliser.com/barc/vol1.htm |archive-date=2016-03-05 }}</ref>}} * {{BirdLife|22693447|Calidris subruficollis}} * {{InternetBirdCollection|buff-breasted-sandpiper-tryngites-subruficollis}} * {{VIREO|buff-breasted+sandpiper}} * [https://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Buff-breasted_Sandpiper.html ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്]-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ-ട്രിൻജൈറ്റ്സ് സബ്രുഫിക്കോളിസ്-USGS പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെൻറ്റർ * {{Xeno-canto species|Tryngites|subruficollis|Buff-breasted sandpiper}} * {{Field guide birds of the world|Tryngites subruficollis}} {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം നാശോന്മുഖമായേക്കാവുന്ന അവസ്ഥയിലുള്ള ജീവികൾ]] iqxtbdjtshh2yzyq3v6h6ezv1lzrr5t 4643638 4643630 2026-07-04T16:51:27Z Sneha Forestry 184179 /* ആവാസവ്യവസ്ഥയും വിതരണവും */ 4643638 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Tryngites subruficollis -USA-8.jpg | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Calidris subruficollis'' |volume=2017 |article-number=e.T22693447A111804064 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22693447A111804064.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subruficollis | authority = ([[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1819) | range_map = Calidris subruficollis map.svg | range_map_caption = {{leftlegend|#FF7F2A|Breeding}}{{leftlegend|#5F8DD3|Nonbreeding}}{{leftlegend|#ffdd55|Passage}} | synonyms = ''Tryngites subruficollis'' }} '''ഉണ്ടക്കണ്ണൻ മണലൂതി''' (കാലിഡ്രിസ് സബ്രുഫി''കോലിസ്'') തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയാണ്. [[ലാറ്റിൻ]] ''സബ്രുഫസ്'', " ഇളം ചുവപ്പും, കോളിഷും, "- "കഴുത്ത്/- തൊണ്ട" എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് സബ്രുഫിക്കോളിസ് എന്ന പേര്.<ref name="job">{{Cite book |last=Jobling |first=James A |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names |publisher=Christopher Helm |year=2010 |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n372 372], 391}}</ref> == വിവരണം == വളർച്ചയുടെ എല്ലാ കാലത്തും തവിട്ടു നിറമുള്ള മുകൾഭാഗവും മിനുസമാർന്ന മുഖവും ഉള്ള പക്ഷിയാണ് ഇത്. കുറുകിയ കൊക്കും മഞ്ഞ കാലുകളും ഉള്ള ഇവരുടെ ആൺ പക്ഷികൾ പെൺ പക്ഷികളെക്കാൾ വലുതായിരിക്കും. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പക്ഷികൾ മുതിർന്നവയോട് സാമ്യം പുലർത്തുമെങ്കിലും അവയുടെ പിൻഭാഗത്ത് കുറച്ചുകൂടി മങ്ങിയ തൂവലുകളായിരിക്കും {| class="wikitable" style="font-size: 87%;" ! colspan="2" |സാധാരണ അളവുകൾ |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |നീളം | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|7.5|-|8.9|in|mm|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ഭാരം | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|63|g|oz|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ചിറകുകൾ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|18|in|mm|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ചിറകുകൾ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|128.2|-|138.7|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |വാൽ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|56.8|-|61.4|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |കുൽമാൻ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|19.9|-|21.3|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ടാർസസ് | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|31.8|-|34|mm|in|abbr=on}} |} == ആവാസവ്യവസ്ഥയും വിതരണവും == [[പ്രമാണം:Grasläufer.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] ''സി. സബ്രുഫിക്കോളിസ്'' [[വടക്കേ അമേരിക്ക]] ഓപ്പൺ ആർട്ടിക് തുന്ദ്രയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു, ദീർഘദൂര ദേശാടനക്കാരായ ഇവയുടെ പ്രജനനേതര കാലം പ്രധാനമായും [[വടക്കേ അമേരിക്ക]], പ്രത്യേകിച്ച് [[അർജന്റീന]] യിലെ സാംബോറോംബോൺ ഉൾക്കടലിൽ ആയിരിക്കും. വടക്കേ അമേരിക്കയിലൂടെ ദേശാടനം നടത്തുന്ന ഉണ്ടക്കണ്ണൻ മണലൂതികൾ അവിടുത്തെ തീരങ്ങളിൽ അത്ര സാധാരണമല്ല. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ ഇവയെ സാധാരണമായി കാണാറുണ്ട്. അതുപോലെ ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ, അയർലൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലൊക്കെ ചെറുകൂട്ടങ്ങളായി കാണുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ അത്ര വിരളവും അല്ല. പെക്ടോറൽ സാൻഡ്പൈപ്പർ മാത്രമാണ് യൂറോപ്പിലെത്തുന്ന ഏക അമേരിക്കൻ തീരദേശ പക്ഷി. നാല് മുട്ടകൾ ഇടുന്ന ഈ ഇനം അലാസ്ക ഉൾപ്പെടെ വടക്ക് കാനഡ വരെ നിലത്ത് കൂടുകൾ വെക്കുന്നു. വെളുത്ത അടിഭാഗങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനായി ചിറകുകൾ ഉയർത്തുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രദർശനം പുരുഷനുണ്ട്, ഇത് മൈഗ്രേഷനിൽ നൽകുന്നു, ചിലപ്പോൾ മറ്റ് ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ. പ്രജനന സീസണിന് പുറത്ത്, ഈ പക്ഷി സാധാരണയായി വെള്ളത്തിനടുത്തുള്ളതിനേക്കാൾ എയർഫീൽഡുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഗോൾഫ് കോഴ്സുകൾ പോലുള്ള ഹ്രസ്വ-പുല്ല് [[വാസസ്ഥലം|ആവാസവ്യവസ്ഥ]] കാണപ്പെടുന്നു. ഈ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും പ്രാണികളെയും മറ്റ് അകശേരുക്കളെയും ഭക്ഷിക്കുന്ന ഭക്ഷണം കാണുമ്പോൾ തന്നെ എടുക്കുന്നു. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ ആർട്ടിക് സർക്കിളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഇനം ബംബിൾബീ ആയ ബോംബസ് പോളറിസിനെ ഇരയാക്കുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു. അവർ ഒന്നുകിൽ തേനീച്ചകളെ ഭക്ഷിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുകയോ ചെയ്യും. അവർ പലപ്പോഴും വളരെ ശാന്തരാണ്. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ വൈറ്റ്-റംപ്ഡ് അല്ലെങ്കിൽ ബെയർഡിന്റെ സാൻഡ്പൈപ്പറുമായി സങ്കരവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതായി സംശയിക്കുന്നു. === ദക്ഷിണേഷ്യയിലും ഓസ്ട്രേലിയയിലും === ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് തവണയെങ്കിലും ഈ ഇനത്തെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അർജന്റീനയിലേക്ക് പോകുന്നതിനുപകരം, ഈ പക്ഷി വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഗ്രേറ്റ് പ്ലെയിൻസ് ഫ്ലൈവേയിൽ നിന്ന് കാറ്റിൽ പറന്ന് ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഇറങ്ങിയതാകാമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 2011 നവംബറിൽ [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]] കേരളത്തിലെ കണ്ണൂരിന് സമീപം ഈ ഇനത്തെ കണ്ടു. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ [[ഓസ്ട്രേലിയ]] കുറഞ്ഞത് എട്ട് തവണയെങ്കിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2023ൽ കണ്ണൂരിലെ മടയിപ്പാറയിൽ നിന്ന് ഇത് വീണ്ടും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു. 1978-ൽ ഫിലിപ്സ് [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] നിന്ന് ഈ ഇനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും അതിനുശേഷം വളരെ കുറച്ച് കാഴ്ചകൾ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. 2001ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ മാരിവാലെയിൽ ഒരൊറ്റ പക്ഷിയെ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ.<ref>{{Cite web|url=http://indianbirds.in/pdfs/IB7.5_Rajeevan_Thomas_BuffbreastedSandpiper.pdf|title=Buff-breasted Sandpiper Tryngites subruficollis from northern Kerala: a third record for India|last=Rajeevan|first=P. C.|last2=Thomas|first2=Jayan|website=Indian Birds}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist|refs=<ref name=BOC>{{cite book |last=Godfrey |first=W. Earl |date=1966 |title=The Birds of Canada |location=Ottawa |publisher=National Museum of Canada |page=161}}</ref> <ref name=fs>{{Cite web |first1=Zoe |last1=Statman-Weil |first2=Vicki |last2=Wojcik |title=The Arctic Bumblebee |url=http://www.fs.fed.us/wildflowers/pollinators/pollinator-of-the-month/bombus_polaris.shtml |website=www.fs.fed.us |publisher=USDA |access-date=6 November 2015}}</ref> <ref name=migrantwatch>{{cite web |first=Jayan |last=Thomas |title=North American Sandpiper in Kerala |website=migrantwatch.in |url=http://www.migrantwatch.in/blog/2011/11/26/north-american-sandpiper-in-kerala/ |date=26 November 2011 |access-date=2026-03-09 |archive-date=2016-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160828081810/http://www.migrantwatch.in/blog/2011/11/26/north-american-sandpiper-in-kerala/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=Sibley>{{cite book |last=Sibley |first=David Allen |author-link=David Allen Sibley |date=2000 |title=The Sibley Guide to Birds |location=New York |publisher=Knopf |page=[https://archive.org/details/sibleyguidetobir00sibl_0/page/192 192] |isbn=0-679-45122-6 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir00sibl_0/page/192 }}</ref> <ref name=tonypalliser>{{cite web |url=http://www.tonypalliser.com/barc/vol1.htm |title=Decisions reached by BARC (The BirdLife Australia Rarities Committee) |access-date=2013-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305072425/http://www.tonypalliser.com/barc/vol1.htm |archive-date=2016-03-05 }}</ref>}} * {{BirdLife|22693447|Calidris subruficollis}} * {{InternetBirdCollection|buff-breasted-sandpiper-tryngites-subruficollis}} * {{VIREO|buff-breasted+sandpiper}} * [https://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Buff-breasted_Sandpiper.html ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്]-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ-ട്രിൻജൈറ്റ്സ് സബ്രുഫിക്കോളിസ്-USGS പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെൻറ്റർ * {{Xeno-canto species|Tryngites|subruficollis|Buff-breasted sandpiper}} * {{Field guide birds of the world|Tryngites subruficollis}} {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം നാശോന്മുഖമായേക്കാവുന്ന അവസ്ഥയിലുള്ള ജീവികൾ]] emwhz4enpjlo9h24wnhzuanjnpa7or7 4643640 4643638 2026-07-04T16:52:07Z Sneha Forestry 184179 /* ആവാസവ്യവസ്ഥയും വിതരണവും */ 4643640 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Tryngites subruficollis -USA-8.jpg | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Calidris subruficollis'' |volume=2017 |article-number=e.T22693447A111804064 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22693447A111804064.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris subruficollis | authority = ([[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1819) | range_map = Calidris subruficollis map.svg | range_map_caption = {{leftlegend|#FF7F2A|Breeding}}{{leftlegend|#5F8DD3|Nonbreeding}}{{leftlegend|#ffdd55|Passage}} | synonyms = ''Tryngites subruficollis'' }} '''ഉണ്ടക്കണ്ണൻ മണലൂതി''' (കാലിഡ്രിസ് സബ്രുഫി''കോലിസ്'') തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയാണ്. [[ലാറ്റിൻ]] ''സബ്രുഫസ്'', " ഇളം ചുവപ്പും, കോളിഷും, "- "കഴുത്ത്/- തൊണ്ട" എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് സബ്രുഫിക്കോളിസ് എന്ന പേര്.<ref name="job">{{Cite book |last=Jobling |first=James A |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names |publisher=Christopher Helm |year=2010 |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n372 372], 391}}</ref> == വിവരണം == വളർച്ചയുടെ എല്ലാ കാലത്തും തവിട്ടു നിറമുള്ള മുകൾഭാഗവും മിനുസമാർന്ന മുഖവും ഉള്ള പക്ഷിയാണ് ഇത്. കുറുകിയ കൊക്കും മഞ്ഞ കാലുകളും ഉള്ള ഇവരുടെ ആൺ പക്ഷികൾ പെൺ പക്ഷികളെക്കാൾ വലുതായിരിക്കും. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പക്ഷികൾ മുതിർന്നവയോട് സാമ്യം പുലർത്തുമെങ്കിലും അവയുടെ പിൻഭാഗത്ത് കുറച്ചുകൂടി മങ്ങിയ തൂവലുകളായിരിക്കും {| class="wikitable" style="font-size: 87%;" ! colspan="2" |സാധാരണ അളവുകൾ |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |നീളം | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|7.5|-|8.9|in|mm|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ഭാരം | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|63|g|oz|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ചിറകുകൾ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|18|in|mm|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ചിറകുകൾ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|128.2|-|138.7|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |വാൽ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|56.8|-|61.4|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |കുൽമാൻ | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|19.9|-|21.3|mm|in|abbr=on}} |- | style="padding-right: 1em;padding-left:0.35em;" |ടാർസസ് | style="padding-right: 0.5em;padding-left:0.5em;" |{{Convert|31.8|-|34|mm|in|abbr=on}} |} == ആവാസവ്യവസ്ഥയും വിതരണവും == [[പ്രമാണം:Grasläufer.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] ''സി. സബ്രുഫിക്കോളിസ്'' [[വടക്കേ അമേരിക്ക]] ഓപ്പൺ ആർട്ടിക് തുന്ദ്രയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു, ദീർഘദൂര ദേശാടനക്കാരായ ഇവയുടെ പ്രജനനേതര കാലം പ്രധാനമായും [[വടക്കേ അമേരിക്ക]], പ്രത്യേകിച്ച് [[അർജന്റീന]] യിലെ സാംബോറോംബോൺ ഉൾക്കടലിൽ ആയിരിക്കും. വടക്കേ അമേരിക്കയിലൂടെ ദേശാടനം നടത്തുന്ന ഉണ്ടക്കണ്ണൻ മണലൂതികൾ അവിടുത്തെ തീരങ്ങളിൽ അത്ര സാധാരണമല്ല. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ ഇവയെ സാധാരണമായി കാണാറുണ്ട്. അതുപോലെ [[ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ]], [[അയർലൻഡ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലൊക്കെ ചെറുകൂട്ടങ്ങളായി കാണുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ അത്ര വിരളവും അല്ല. പെക്ടോറൽ സാൻഡ്പൈപ്പർ മാത്രമാണ് യൂറോപ്പിലെത്തുന്ന ഏക അമേരിക്കൻ തീരദേശ പക്ഷി. നാല് മുട്ടകൾ ഇടുന്ന ഈ ഇനം അലാസ്ക ഉൾപ്പെടെ വടക്ക് കാനഡ വരെ നിലത്ത് കൂടുകൾ വെക്കുന്നു. വെളുത്ത അടിഭാഗങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനായി ചിറകുകൾ ഉയർത്തുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രദർശനം പുരുഷനുണ്ട്, ഇത് മൈഗ്രേഷനിൽ നൽകുന്നു, ചിലപ്പോൾ മറ്റ് ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ. പ്രജനന സീസണിന് പുറത്ത്, ഈ പക്ഷി സാധാരണയായി വെള്ളത്തിനടുത്തുള്ളതിനേക്കാൾ എയർഫീൽഡുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഗോൾഫ് കോഴ്സുകൾ പോലുള്ള ഹ്രസ്വ-പുല്ല് [[വാസസ്ഥലം|ആവാസവ്യവസ്ഥ]] കാണപ്പെടുന്നു. ഈ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും പ്രാണികളെയും മറ്റ് അകശേരുക്കളെയും ഭക്ഷിക്കുന്ന ഭക്ഷണം കാണുമ്പോൾ തന്നെ എടുക്കുന്നു. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ ആർട്ടിക് സർക്കിളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഇനം ബംബിൾബീ ആയ ബോംബസ് പോളറിസിനെ ഇരയാക്കുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു. അവർ ഒന്നുകിൽ തേനീച്ചകളെ ഭക്ഷിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുകയോ ചെയ്യും. അവർ പലപ്പോഴും വളരെ ശാന്തരാണ്. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ വൈറ്റ്-റംപ്ഡ് അല്ലെങ്കിൽ ബെയർഡിന്റെ സാൻഡ്പൈപ്പറുമായി സങ്കരവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതായി സംശയിക്കുന്നു. === ദക്ഷിണേഷ്യയിലും ഓസ്ട്രേലിയയിലും === ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് തവണയെങ്കിലും ഈ ഇനത്തെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അർജന്റീനയിലേക്ക് പോകുന്നതിനുപകരം, ഈ പക്ഷി വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഗ്രേറ്റ് പ്ലെയിൻസ് ഫ്ലൈവേയിൽ നിന്ന് കാറ്റിൽ പറന്ന് ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഇറങ്ങിയതാകാമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 2011 നവംബറിൽ [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]] കേരളത്തിലെ കണ്ണൂരിന് സമീപം ഈ ഇനത്തെ കണ്ടു. ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ [[ഓസ്ട്രേലിയ]] കുറഞ്ഞത് എട്ട് തവണയെങ്കിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2023ൽ കണ്ണൂരിലെ മടയിപ്പാറയിൽ നിന്ന് ഇത് വീണ്ടും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു. 1978-ൽ ഫിലിപ്സ് [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] നിന്ന് ഈ ഇനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും അതിനുശേഷം വളരെ കുറച്ച് കാഴ്ചകൾ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. 2001ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ മാരിവാലെയിൽ ഒരൊറ്റ പക്ഷിയെ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ.<ref>{{Cite web|url=http://indianbirds.in/pdfs/IB7.5_Rajeevan_Thomas_BuffbreastedSandpiper.pdf|title=Buff-breasted Sandpiper Tryngites subruficollis from northern Kerala: a third record for India|last=Rajeevan|first=P. C.|last2=Thomas|first2=Jayan|website=Indian Birds}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist|refs=<ref name=BOC>{{cite book |last=Godfrey |first=W. Earl |date=1966 |title=The Birds of Canada |location=Ottawa |publisher=National Museum of Canada |page=161}}</ref> <ref name=fs>{{Cite web |first1=Zoe |last1=Statman-Weil |first2=Vicki |last2=Wojcik |title=The Arctic Bumblebee |url=http://www.fs.fed.us/wildflowers/pollinators/pollinator-of-the-month/bombus_polaris.shtml |website=www.fs.fed.us |publisher=USDA |access-date=6 November 2015}}</ref> <ref name=migrantwatch>{{cite web |first=Jayan |last=Thomas |title=North American Sandpiper in Kerala |website=migrantwatch.in |url=http://www.migrantwatch.in/blog/2011/11/26/north-american-sandpiper-in-kerala/ |date=26 November 2011 |access-date=2026-03-09 |archive-date=2016-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160828081810/http://www.migrantwatch.in/blog/2011/11/26/north-american-sandpiper-in-kerala/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=Sibley>{{cite book |last=Sibley |first=David Allen |author-link=David Allen Sibley |date=2000 |title=The Sibley Guide to Birds |location=New York |publisher=Knopf |page=[https://archive.org/details/sibleyguidetobir00sibl_0/page/192 192] |isbn=0-679-45122-6 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/sibleyguidetobir00sibl_0/page/192 }}</ref> <ref name=tonypalliser>{{cite web |url=http://www.tonypalliser.com/barc/vol1.htm |title=Decisions reached by BARC (The BirdLife Australia Rarities Committee) |access-date=2013-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305072425/http://www.tonypalliser.com/barc/vol1.htm |archive-date=2016-03-05 }}</ref>}} * {{BirdLife|22693447|Calidris subruficollis}} * {{InternetBirdCollection|buff-breasted-sandpiper-tryngites-subruficollis}} * {{VIREO|buff-breasted+sandpiper}} * [https://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Buff-breasted_Sandpiper.html ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ സ്പീഷീസ് അക്കൌണ്ട്]-കോർണൽ ലാബ് ഓഫ് ഓർണിതോളജി * ബഫ്-ബ്രെസ്റ്റഡ് സാൻഡ്പൈപ്പർ-ട്രിൻജൈറ്റ്സ് സബ്രുഫിക്കോളിസ്-USGS പാറ്റക്സെന്റ് ബേർഡ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ ഇൻഫോസെൻറ്റർ * {{Xeno-canto species|Tryngites|subruficollis|Buff-breasted sandpiper}} * {{Field guide birds of the world|Tryngites subruficollis}} {{Scolopacidae|1}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം നാശോന്മുഖമായേക്കാവുന്ന അവസ്ഥയിലുള്ള ജീവികൾ]] so3j2qvi3pndhwrnv4ftslpgsfuktnp 0 665295 4643657 4633037 2026-07-04T17:08:04Z Malikaveedu 16584 [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643657 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Pectoral Sandpiper3.jpg | image_caption = Adult in breeding plumage | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 13 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Calidris melanotos'' |volume=2016 |article-number=e.T22693408A93404396 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22693408A93404396.en |access-date=13 November 2021}}</ref> | taxon = Calidris melanotos | authority = ([[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1819) | synonyms = ''Actodromas maculata''<ref>{{cite journal | last=Nelson | first=E. W. | title=The Breeding Habits of the Pectoral Sandpiper (''Actodromas maculata'') |journal=The Auk | publisher=American Ornithologists&#39; Union, etc | volume=1 |pages=218–221 | date=1884 | doi=10.2307/4066833 | jstor=4066833 | issn=0004-8038 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/27446101 | access-date=2025-10-23}}</ref><br /> ''Erolia melanotos'' | range_map = Calidris melanotos map.svg }} '''വരമാറൻ മണലൂതി''' (കാലിഡ്രിസ് മെലനോട്ടോസ്), പലപ്പോഴും പെക് എന്ന് ചുരുക്കി വിളിക്കപ്പെടുന്നു,[3][4][5] [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലെയും]] [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെയും]] ആർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രജനനം നടത്തുകയും തെക്കേ അമേരിക്കയിലും ഓഷ്യാനിയയിലും ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ, ദേശാടന വേഡർ ആണ്. ഇത് ചെറിയ അകശേരുക്കളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. നിലത്ത് ചുരണ്ടിയ ഒരു ദ്വാരവും കട്ടിയുള്ള ആവരണവുമുള്ള അതിൻ്റെ കൂട്, അതിൻ്റെ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളിലെ തണുത്ത കാറ്റിൽ നിന്ന് അതിൻ്റെ നാല് മുട്ടകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ തക്ക ആഴമുള്ളതാണ്. വരമാറൻ മണലൂതി 19–23 സെന്റീമീറ്റർ (7.5–9.1 ഇഞ്ച്) നീളമുണ്ട്, ചിറകുകളുടെ വിസ്താരം 38–46 സെന്റീമീറ്റർ (15–18 ഇഞ്ച്) ആണ്. മുൻ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഷാർപ്പ്-ടെയിൽഡ് സാൻഡ്‌പൈപ്പറുമായി ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതായി വ്യാപകമായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നു,[6] കാലിഡ്രിസിന്റെ സ്പീഷീസുകൾക്കിടയിൽ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ബന്ധങ്ങൾ കാണിക്കുന്ന പുതിയ ജനിതക തെളിവുകൾ ഉണ്ട്, അതിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത ജനിതക ബന്ധുക്കൾ ഒരുപക്ഷേ സെമിപാമേറ്റഡ് സാൻഡ്‌പൈപ്പറും വെസ്റ്റേൺ സാൻഡ്‌പൈപ്പർ സ്പീഷീസ് ജോഡിയും ആയിരിക്കും.[7] കാലിഡ്രിസ് പാരാമലനോട്ടോസ് എന്ന പുതിയ ഇനം എന്ന് ആദ്യം വിശേഷിപ്പിച്ച കോക്‌സിന്റെ സാൻഡ്‌പൈപ്പർ, ഈ ഇനത്തിനും ചുരുളൻ സാൻഡ്‌പൈപ്പറിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു സ്റ്റീരിയോടൈപ്പ്ഡ് ഹൈബ്രിഡ് ആണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.[8] ഈ രണ്ട് സ്പീഷീസുകളും തമ്മിൽ പ്രത്യേകിച്ച് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നില്ല, കാരണം വളരെ ദൂരെയുള്ള ബന്ധമുള്ള വേഡറുകൾ സങ്കരയിനങ്ങളെ ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പുരാതന ഗ്രീക്കിൽ നിന്നാണ് ശാസ്ത്രീയ നാമം ഉണ്ടായത്. കാലിഡ്രിസ് അല്ലെങ്കിൽ സ്കാലിഡ്രിസ് എന്ന ജനുസ് നാമം അരിസ്റ്റോട്ടിൽ ചാരനിറത്തിലുള്ള ചില ജലാശയ പക്ഷികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഒരു പദമാണ്. മെലനോട്ടോകൾ "കറുത്ത" മാലകളിൽ നിന്നും നോട്ടോസ്, "പിൻബലമുള്ള" മാലകളിൽ നിന്നുമാണ്. [9] == വിവരണം == ഈ പക്ഷി വൈഡ് സിംപാട്രിക് ഷാർപ്പ്-ടെയിൽഡ് സാൻഡ്‌പൈപ്പറിനോട് (സി. അക്യുമിനാറ്റ) സാമ്യമുള്ളതായി കാണപ്പെടുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഇത് ഈ ജനുസ്സിലെ അതേ ക്ലേഡിൽ അംഗമല്ല. പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്‌പൈപ്പർ ഒരു വലിയ കാലിഡ്രിഡ് ആണ് (19–23 സെ.മീ (7.5–9.1 ഇഞ്ച്) നീളവും 37–46 സെ.മീ (15–18 ഇഞ്ച്) ചിറകുകളുമുണ്ട്)[10][11] ചാര-തവിട്ട് നിറമുള്ള പുറം, വേനൽക്കാലത്ത് ആൺ പക്ഷികളിൽ ഏറ്റവും തവിട്ടുനിറമുള്ളതും ശൈത്യകാലത്ത് ഏറ്റവും ചാരനിറമുള്ളതുമാണ്. പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്‌പൈപ്പറിന് ചാരനിറത്തിലുള്ള ഒരു മാറിടവുമുണ്ട്, അതിന്റെ താഴത്തെ അരികിൽ കുത്തനെ വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇത് ഈ ഇനത്തിന് അതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പേര് നൽകുന്നു; പക്ഷികളെ നിരീക്ഷകന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞാൽ ഈ വ്യക്തമായ വിഭജന രേഖ പ്രത്യേകിച്ചും ശ്രദ്ധേയമാണ്. കാലുകൾ മഞ്ഞനിറമാണ്, കൊക്ക് ഇരുണ്ട അഗ്രത്തോടുകൂടിയ ഒലിവ് നിറമാണ്. ആൺ പക്ഷികൾ പെൺ പക്ഷികളേക്കാൾ ശരാശരി ഭാരം കൂടിയവയാണെങ്കിലും പലപ്പോഴും ഇവരുടെ ഭാരം തമ്മിൽ വളരെ അടുത്തായിരിക്കും;[11] പ്രജനന സമയത്ത് തൂവലുകളിൽ, ആൺ പക്ഷികൾക്ക് കറുത്തതും വെളുത്തതുമായ ഒരു പുള്ളികളുള്ള ഒരു കറുത്ത മാറിടവും ഉണ്ട്.[6] കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ കൂടുതൽ തിളക്കമുള്ള പാറ്റേണുകൾ റൂഫസ് നിറവും വെളുത്ത ആവരണ വരകളുമുണ്ട്. ഈ ഇനം മൂർച്ചയുള്ള വാലുള്ള സാൻഡ്പൈപ്പറിൽ നിന്ന് അതിൻ്റെ ശക്തമായ ബ്രെസ്റ്റ് ബാൻഡ് പാറ്റേൺ, ദുർബലമായ സൂപ്പർസിലിയം, തവിട്ടുനിറം, കുറഞ്ഞ റൂഫസ് കിരീടം എന്നിവയിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. == വിതരണം == ഇത് വളരെ ദൂരെയുള്ള ഒരു ദേശാടന പക്ഷിയാണ്, ഇതിൽ പകുതിയോളം സ്പീഷീസുകൾ വടക്കേ ഏഷ്യയിലെ ചതുപ്പു നിലങ്ങളിലാണ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത്, ബാക്കിയുള്ളവ അലാസ്ക മുതൽ മധ്യ കാനഡ വരെയുള്ള ശ്രേണിയിൽ കൂടുണ്ടാക്കുന്നു. [13] അമേരിക്കൻ പക്ഷികളും മിക്ക ഏഷ്യൻ പക്ഷികളും തെക്കേ അമേരിക്കയിലാണ് ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ചില ഏഷ്യൻ പക്ഷികൾ തെക്കൻ, ഓസ്‌ട്രേലിയ, ന്യൂസിലൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. കുടിയേറ്റ സമയത്തും ശൈത്യകാലത്തും, പെക്ടറൽ സാൻഡ്‌പൈപ്പർ സാധാരണയായി ശുദ്ധജല ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലേക്ക് സ്ഥിരമായി ദേശാടനം നടത്തുന്ന ഒരു പക്ഷിയായും ഈ ഇനം കാണപ്പെടുന്നു, അയർലൻഡിലും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടനിലും വർഷം തോറും ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. [14] പെക്ടറൽ സാൻഡ്പൈപ്പർ യൂറോപ്പിൽ യൂറോപ്യൻ റഷ്യയുടെ വടക്കൻ ഭാഗത്തും നോർവേയുടെ വടക്കൻ ഭാഗത്തും വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ പ്രജനനം നടത്താറുള്ളൂ; [15] വേനൽക്കാലത്ത് അനുയോജ്യമായ പ്രജനന ആവാസ വ്യവസ്ഥയിൽ സ്കോട്ട്ലൻഡിലും അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന പക്ഷികളെ കണ്ടെത്തി. [16] പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ കാണപ്പെടുന്ന പല പക്ഷികളും ഏഷ്യൻ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ശൈത്യകാലത്തേക്ക് പതിവായി ദേശാടനം നടത്തുന്നുണ്ടാകാം. [17] 2003 സെപ്റ്റംബറിൽ ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിലേക്കും റെക്കോർഡ് കുടിയേറ്റം ഉണ്ടായി, അയർലണ്ടിൽ 40 ഉം ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടനിൽ 150 ഉം കണ്ടെത്തി. യുഎസ് പസഫിക് തീരത്ത്, കുടിയേറ്റ കൂട്ടങ്ങളുടെ ഇത്തരം അരങ്ങേറ്റങ്ങൾ അപൂർവമായി കാണപ്പെടുന്നു.[18] മരിയാനകൾ, മാർഷൽ ദ്വീപുകൾ, മൈക്രോനേഷ്യയിലെ പലാവു തുടങ്ങിയ സാധാരണ ദേശാടന പാതകളിൽ നിന്ന് മറ്റിടങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന വ്യക്തികളെ കാണപ്പെടുന്നു; ഹവായിയൻ ദ്വീപുകളിൽ ഇവ കുറച്ചുകൂടി പതിവായി കാണപ്പെടുന്നു.[19][20][21] വരമാറൻ മണലൂതിയുടെ കുടിയേറ്റത്തെ ആഗോളതാപനം ബാധിച്ചേക്കാം, ആർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലെ പല പക്ഷികളെയും ഇത് ബാധിച്ചേക്കാം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു; 100 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, മെയ് ആദ്യ പകുതിയിലും മധ്യത്തിലും വീണ്ടും ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തിലും വടക്കൻ ഒഹായോയിലൂടെ ദേശാടന പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറുകൾ കടന്നുപോകുന്നതായി നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ഇന്ന്, വടക്കോട്ടുള്ള കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഏപ്രിലിലാണ് നടക്കുന്നത്, മിക്ക പക്ഷികളും സെപ്റ്റംബർ പകുതി വരെ മാത്രമേ തിരിച്ചെത്തൂ. പുൽമേടുകളിലും ചെളി നിറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളിലും ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുന്ന ഈ പക്ഷികൾ കാഴ്ചയിലൂടെയും ചിലപ്പോൾ പരിശോധനയിലൂടെയും ഭക്ഷണം ശേഖരിക്കുന്നു. ഇവ പ്രധാനമായും ആർത്രോപോഡുകൾ (ഈച്ചകൾ, അവയുടെ ലാർവകൾ, ചിലന്തികൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ എന്നിവ) [24], മറ്റ് അകശേരുക്കൾ, വിത്തുകൾ എന്നിവ ഭക്ഷിക്കുന്നു. [24] പ്രജനനകാലത്ത്, പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, ആൺ പക്ഷിക്ക് നെഞ്ച് വീർപ്പിച്ച് ഒരു പ്രണയ പ്രദർശനം നടത്തുന്നു. വരമാറൻ മണലൂതി ഗണ്യമായ അളവിൽ ലൈനിംഗ് മെറ്റീരിയൽ ഉപയോഗിച്ച് കുത്തനെയുള്ള വശങ്ങളുള്ള ഒരു കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നു. മുട്ടകൾ തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3 സെന്റീമീറ്റർ (1.2 ഇഞ്ച്) താഴെയായി ഇരിക്കാൻ കഴിയുന്നത്ര ആഴമുള്ളതാണ് കൂട്, ഇത് സ്പീഷീസ് കൂടുകൂട്ടുന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിൽ സംഭവിക്കുന്ന തണുത്ത കാറ്റിൽ നിന്നുള്ള താപനഷ്ടം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.[25] പെൺ പക്ഷി നാല് മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. 1974 മുതൽ പെക്റ്ററൽ സാൻഡ്പൈപ്പറുകളുടെ എണ്ണം 50% കുറഞ്ഞു.[26] [[വർഗ്ഗം:മണലൂതികൾ]] tnvot7xmplvzy0mi10g82jc4d16nx78 0 666385 4643541 4627053 2026-07-04T13:59:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643541 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|കാസർഗോഡ്]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]] | |- ! 3 | [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉദുമ]] | [[കെ. നീലകണ്ഠൻ]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[കാഞ്ഞങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞങ്ങാട്]] |[[ഗോവിന്ദൻ പള്ളിക്കാപ്പിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] | [[സന്ദീപ് വാര്യർ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|കണ്ണൂർ]] ! 6 | [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]] | [[വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[കല്ല്യാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കല്യാശ്ശേരി]] | [[എം. വിജിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]] | [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] | [[സജീവ് ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[അഴീക്കോട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|അഴീക്കോട്]] | [[കെ.വി. സുമേഷ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | [[ടി.ഒ. മോഹനൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] | [[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] |- ! 13 | [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] | [[കാരായി രാജൻ]] | |- ! 14 | [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]] | [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[മട്ടന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മട്ടന്നൂർ]] | [[വി.കെ. സനോജ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |വൈദ്യുതിയും, പരിസ്ഥിതിയും, പാർലമെൻ്ററി കാര്യവും വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|വയനാട്]] ! 17 | [[മാനന്തവാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാനന്തവാടി]] (ST) | ഉഷ വിജയൻ |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] (ST) | [[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 19 | [[കല്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] | [[T. Siddique|ടി. സിദ്ദിഖ്]] |കൃഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|കോഴിക്കോട്]] ! 20 | [[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]] | [[കെ.കെ. രമ]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]] | [[Parakkal Abdulla|പാറയ്ക്കൽ അബ്ദുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]] | [[കെ.എം. അഭിജിത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]] | [[കെ. പ്രവീൺ കുമാർ]] | |- ! 24 | [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]] | [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] (SC) | [[വി.ടി. സൂരജ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]] | [[വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 27 | [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]] | [[കെ. ജയന്ത്]] | |- ! 28 | [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]] | [[ഫൈസൽ ബാബു]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]] | [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]] | [[എം.എ. റസാഖ്|എം.എ. റസാക്ക്]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]] | [[പി.കെ. ഫിറോസ്]] | |- ! 32 | [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] | [[സി.കെ. കാസിം]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|മലപ്പുറം]] ! 33 | [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]] | [[ടി.പി. അഷ്റഫലി]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] | [[പി.കെ. ബഷീർ]] |പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 35 | [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]] | [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] (SC) | [[എ.പി. അനിൽകുമാർ]] |റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 37 | [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]] | [[എം. റഹ്മത്തുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിന്തൽമണ്ണ]] | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | |- ! 39 | [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]] | [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | |- ! 40 | [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] | [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 41 | [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] | [[കെ.എം. ഷാജി]] |തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 42 | [[വള്ളിക്കുന്ന് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വള്ളിക്കുന്ന്]] | [[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]] | |- ! 43 | [[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] | [[പി.എം.എ. സമീർ]] | |- ! 44 | [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]] | [[പി.കെ. നവാസ്]] | |- ! 45 | [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[കോട്ടക്കൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടക്കൽ]] | [[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]] | |- ! 47 | [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] | [[വി.എസ്. ജോയ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]] | [[കെ.പി. നൗഷാദ് അലി]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|പാലക്കാട്]] ! 49 | [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]] |[[വി.ടി. ബൽറാം]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] | [[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.|മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[ഷൊർണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഷൊർണൂർ]] | [[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒറ്റപ്പാലം]] | [[കെ. പ്രേംകുമാർ]] | |- ! 53 | [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]] (SC) | [[കെ.എ. തുളസി]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമ മന്ത്രി |- ! 54 | [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] | [[N. Samsudheen|എൻ. ഷംസുദീൻ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 55 | [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] | [[എ. പ്രഭാകരൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[പാലക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]] | [[രമേഷ് പിഷാരടി]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[തരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തരൂർ]] (SC) | [[സുമോദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]] | [[സുമേഷ് അച്യുതൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[നെന്മാറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെന്മാറ]] | [[കെ. പ്രേമൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[ആലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] | [[ടി.എം. ശശി]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|തൃശൂർ]] ! 61 | [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]] (SC) | [[യു.ആർ. പ്രദീപ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[കുന്നംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നംകുളം]] | [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]] | |- ! 63 | [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]] | [[എൻ.കെ. അക്ബർ]] | |- ! 64 | [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ]] | [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]] | |- ! 65 | [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]] | [[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]] | |- ! 66 | [[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]] | [[കെ. രാജൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃശ്ശൂർ]] | [[രാജൻ പള്ളൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[നാട്ടിക നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാട്ടിക]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[കയ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[പുതുക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുക്കാട്]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[ചാലക്കുടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |കായിക, യുവജനക്ഷേമ, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|എറണാകുളം]] ! 74 | [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 76 | [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |ഫിഷറീസ്, സാമൂഹ്യ നീതി വകുപ്പ് |- ! 78 | [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |- ! 79 | [[വൈപ്പിൻ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈപ്പിൻ]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊച്ചി]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തുനാട്]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[മൂവാറ്റുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മൂവാറ്റുപുഴ]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|ഇടുക്കി]] ! 88 | [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ദേവികുളം]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[ഉടുമ്പഞ്ചോല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉടുമ്പൻചോല]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |[[ചീഫ് വിപ്പ്]] |- ! 91 | [[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[പീരുമേട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പീരുമേട്]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|കോട്ടയം]] ! 93 | [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]] ! 102 | [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട്]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി |- ! 108 | [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] | [[എം. ലിജു]] |എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 109 | [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര (SC)]] | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] ! 111 | [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[റാന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|റാന്നി]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോന്നി]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]] (SC) |[[സി.വി. ശാന്തകുമാർ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|കൊല്ലം]] ! 116 | [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |വനം - വന്യജീവി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 118 | [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |ടൂറിസം, സാംസ്കാരികം, സിനിമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 124 | [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |വനിതാ - ശിശുക്ഷേമ, തൊഴിൽ, ക്ഷീരവികസന, മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 125 | [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|തിരുവനന്തപുരം]] ! 127 | [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |ആരോഗ്യ & ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 134 | [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 135 | [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] jjc0uotzaw7zj4r32i4rigzoxkvooih 0 667462 4643546 4632876 2026-07-04T14:13:50Z Malikaveedu 16584 4643546 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder | name = അഡ്വ.സെബാസ്റ്റ്യൻ എം ജെ | image = | caption = | office = കേരള നിയമസഭാ അംഗം | termstart = മെയ് 2026 | termend = | constituency = പൂഞ്ഞാർ നിയോജക മണ്ഡലം | predecessor = [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]] | successor = | birth_name = സെബാസ്റ്റ്യൻ എം. ജെ. | birth_date = {{Birth year and age|1969}} | birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷനൽ കോൺഗ്രസ്സ് ]] | occupation = അഭിഭാഷകൻ, രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, വ്യവസായി | education = BA, LLB, MBA }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും നിയമജ്ഞനുമാണ് '''സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026-ൽ നടന്ന [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് വിജയിച്ച അംഗമാണ്. ഈ മണ്ഡലത്തിലെ മുൻ അംഗമായിരുന്ന [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ|അഡ്വക്കറ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തിങ്കലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് അദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് . == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] ജോസഫിന്റെ പുത്രനായി സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ. ജനിച്ചു. 1989-ൽ [[പാലാ|പാലായിലെ]] സെന്റ് തോമസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്സ് (ബി. എ.) ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം 1993ൽ സിംബയോസിസ് ലോ സ്കൂളിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി. നേടിയ അദ്ദേഹം തന്റെ നിയമ വിദ്യാഭ്യാസം തുടർന്നു. 1995ൽ സിംബിയോസിസ് ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം.ബി.എ. നേടി. പ്രൊഫഷണലായി, നിയമ രംഗത്ത് പ്രവർത്തുക്കുന്ന അദ്ദേഹം കൃഷി, വ്യവസായം എന്നിവയിലും ഏർപ്പെടുന്നു. കോട്ടയത്തെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ പ്രാദേശിക സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് സെബാസ്റ്റ്യൻ രാഷ്ടീയ രംഗത്ത് ചുവടുറപ്പിച്ചത്. മധ്യതിരുവിതാംകൂർ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു പ്രധാന മാറ്റമായി മാധ്യമങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിച്ച തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിൽ സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ 56,900 വോട്ടുകൾ നേടി. കേരള കോൺഗ്രസിലെ (എം) [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ|സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കലിനെയാണ്]] അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി ! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി ! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ ! scope="col" style="width:50px" |% ! scope="col" style="width:50px" |±% |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]''' | style="text-align:left" |'''അഡ്വ. സെബാസ്റ്റ്യൻ എം. ജെ.''' |'''56,900''' |'''39.43''' |'''+16.32''' |- | style="background-color: #008000" | | scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]] | style="text-align:left" |[[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]] |50,207 |34.79 | -14.12 |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | | scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] | style="text-align:left" |[[പി.സി. ജോർജ്ജ്|പി. സി. ജോർജ്]] |36,172 |25.07 | - |- | style="background-color: #0000FF" | | scope="row" style="text-align:left" |[[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി|ബിഎസ്പി]] | style="text-align:left" |ഷൈനി എ. സി. |603 |0.42 | - |- ! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ !6,693 !4.64 ! |- ! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ !1,44,302 ! ! |- | colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]] |'''സ്വിംഗ്''' | +15.22 | |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|refs=<ref name="ECI_Result">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Poonjar (S11101) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S11101.htm |publisher=Election Commission of India |access-date=5 May 2026}}</ref> <ref name="NDTV_Win">{{cite news |title=Live: Poonjar Election Results 2026 - Adv. Sebastian M. J. Won |url=https://www.ndtv.com/elections/kerala-assembly-election-results-2026/poonjar |work=[[NDTV]] |date=5 May 2026}}</ref> <ref name="TOI_Poonjar">{{cite news |title=Poonjar Assembly Election Results 2026 Live Updates: Congress candidate Adv. Sebastian M. J. wins the seat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/kerala/poonjar-assembly-election-results-2026-live-updates/liveblog/130695158.cms |work=[[The Times of India]] |date=4 May 2026}}</ref> <ref name="MyNeta">{{cite web |title=Adv. Sebastian M. J. (Indian National Congress): Constituency - Poonjar (Kottayam) - Affidavit Information |url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=846 |publisher=Association for Democratic Reforms |access-date=5 May 2026}}</ref> <ref name="Hindu_Profile">{{cite news |title=Adv. Sebastian M. J., POONJAR constituency, INC, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit |url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-sebastian-m-j-846/ |work=[[The Hindu]] |date=5 May 2026}}</ref> <ref name="HT_Analysis">{{cite news |title=After 2021 setback, P. C. George fails once again, finishes behind Kerala Congress (M) and INC in Poonjar |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/after-2021-setback-p-c-george-seeks-fresh-mandate-from-poonjar-in-2026-assembly-election-results-101777627504591.html |work=[[Hindustan Times]] |date=4 May 2026}}</ref> <ref name="Affidavit_ECI">{{cite web |title=Candidate Details - Adv. Sebastian M. J. |url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/Adv_Sebastian_MJ_2026 |publisher=Election Commission of India |date=23 March 2026}}</ref>}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] age6nmvv92k76x2ercd2c71j6apmeer 4643572 4643546 2026-07-04T15:16:30Z Malikaveedu 16584 4643572 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder | name = അഡ്വ.സെബാസ്റ്റ്യൻ എം ജെ | image = | caption = | office = കേരള നിയമസഭാ അംഗം | termstart = മെയ് 2026 | termend = | constituency = പൂഞ്ഞാർ നിയോജക മണ്ഡലം | predecessor = [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]] | successor = | birth_name = സെബാസ്റ്റ്യൻ എം. ജെ. | birth_date = {{Birth year and age|1969}} | birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷനൽ കോൺഗ്രസ്സ് ]] | occupation = അഭിഭാഷകൻ, രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, വ്യവസായി | education = BA, LLB, MBA }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും നിയമജ്ഞനുമാണ് '''സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026-ൽ നടന്ന [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് വിജയിച്ച അംഗമാണ്. ഈ മണ്ഡലത്തിലെ മുൻ അംഗമായിരുന്ന [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ|അഡ്വക്കറ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തിങ്കലിനെ]] 6,693 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് അദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് . == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] ജോസഫിന്റെ പുത്രനായി സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ. ജനിച്ചു. 1989-ൽ [[പാലാ|പാലായിലെ]] സെന്റ് തോമസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്സ് (ബി. എ.) ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം 1993ൽ സിംബയോസിസ് ലോ സ്കൂളിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി. നേടിയ അദ്ദേഹം തന്റെ നിയമ വിദ്യാഭ്യാസം തുടർന്നു. 1995ൽ സിംബിയോസിസ് ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം.ബി.എ. നേടി. പ്രൊഫഷണലായി, നിയമ രംഗത്ത് പ്രവർത്തുക്കുന്ന അദ്ദേഹം കൃഷി, വ്യവസായം എന്നിവയിലും ഏർപ്പെടുന്നു. കോട്ടയത്തെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ പ്രാദേശിക സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് സെബാസ്റ്റ്യൻ രാഷ്ടീയ രംഗത്ത് ചുവടുറപ്പിച്ചത്. മധ്യതിരുവിതാംകൂർ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു പ്രധാന മാറ്റമായി മാധ്യമങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിച്ച തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിൽ സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ 56,900 വോട്ടുകൾ നേടി. കേരള കോൺഗ്രസിലെ (എം) [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ|സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കലിനെയാണ്]] അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി ! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി ! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ ! scope="col" style="width:50px" |% ! scope="col" style="width:50px" |±% |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]''' | style="text-align:left" |'''അഡ്വ. സെബാസ്റ്റ്യൻ എം. ജെ.''' |'''56,900''' |'''39.43''' |'''+16.32''' |- | style="background-color: #008000" | | scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]] | style="text-align:left" |[[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]] |50,207 |34.79 | -14.12 |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | | scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] | style="text-align:left" |[[പി.സി. ജോർജ്ജ്|പി. സി. ജോർജ്]] |36,172 |25.07 | - |- | style="background-color: #0000FF" | | scope="row" style="text-align:left" |[[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി|ബിഎസ്പി]] | style="text-align:left" |ഷൈനി എ. സി. |603 |0.42 | - |- ! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ !6,693 !4.64 ! |- ! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ !1,44,302 ! ! |- | colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]] |'''സ്വിംഗ്''' | +15.22 | |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|refs=<ref name="ECI_Result">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Poonjar (S11101) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S11101.htm |publisher=Election Commission of India |access-date=5 May 2026}}</ref> <ref name="NDTV_Win">{{cite news |title=Live: Poonjar Election Results 2026 - Adv. Sebastian M. J. Won |url=https://www.ndtv.com/elections/kerala-assembly-election-results-2026/poonjar |work=[[NDTV]] |date=5 May 2026}}</ref> <ref name="TOI_Poonjar">{{cite news |title=Poonjar Assembly Election Results 2026 Live Updates: Congress candidate Adv. Sebastian M. J. wins the seat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/kerala/poonjar-assembly-election-results-2026-live-updates/liveblog/130695158.cms |work=[[The Times of India]] |date=4 May 2026}}</ref> <ref name="MyNeta">{{cite web |title=Adv. Sebastian M. J. (Indian National Congress): Constituency - Poonjar (Kottayam) - Affidavit Information |url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=846 |publisher=Association for Democratic Reforms |access-date=5 May 2026}}</ref> <ref name="Hindu_Profile">{{cite news |title=Adv. Sebastian M. J., POONJAR constituency, INC, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit |url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-sebastian-m-j-846/ |work=[[The Hindu]] |date=5 May 2026}}</ref> <ref name="HT_Analysis">{{cite news |title=After 2021 setback, P. C. George fails once again, finishes behind Kerala Congress (M) and INC in Poonjar |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/after-2021-setback-p-c-george-seeks-fresh-mandate-from-poonjar-in-2026-assembly-election-results-101777627504591.html |work=[[Hindustan Times]] |date=4 May 2026}}</ref> <ref name="Affidavit_ECI">{{cite web |title=Candidate Details - Adv. Sebastian M. J. |url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/Adv_Sebastian_MJ_2026 |publisher=Election Commission of India |date=23 March 2026}}</ref>}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 9iuy538zool7yuwfwef3u9onvn4pf6c 4 668769 4643613 4630011 2026-07-04T16:23:24Z Irvin calicut 23253 /* ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം */ 4643613 wikitext text/x-wiki ===[[:ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|B}} :{{la|ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%87%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%AA%E0%B5%86%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%82 Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയത പാലിക്കുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 05:48, 15 ജൂൺ 2026 (UTC) :I have given accurate information [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-34982-93|&#126;2026-34982-93]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-34982-93|talk]]) 06:37, 15 ജൂൺ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന അവലംബങ്ങൾ ഒന്നും ചേർത്ത്കാണുന്നില്ല , മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:23, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) 6an3wrjaivhwzbatciugf3dotcga6jg 4 668796 4643615 4630685 2026-07-04T16:26:17Z Irvin calicut 23253 /* ലാവണ്യ നായർ */ 4643615 wikitext text/x-wiki ===[[:ലാവണ്യ നായർ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|B}} :{{la|ലാവണ്യ നായർ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:ലാവണ്യ നായർ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%AF_%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%BC Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തി. മായ്ക്കണം. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ചർച്ചകളും കാണുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:37, 16 ജൂൺ 2026 (UTC) :മലയാളം ടെലിവിഷനിലെ അറിയപെടുന്ന താരമാണ് ലാവണ്യ നായർ.. മലയാളിക്ക് സുപരിചിതയാണ് . അവലംബം നോക്കുക താങ്കൾക്ക് അറിയാത്തത് ഒരു പൊതു കാരണമല്ല [[ഉപയോക്താവ്:Manjushpiyush|Manjushpiyush]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manjushpiyush|സംവാദം]]) 09:04, 16 ജൂൺ 2026 (UTC) :ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:26, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) jdi8t66zga7kauxn1e45xw0aefgwzxr 4 668797 4643614 4630688 2026-07-04T16:24:20Z Irvin calicut 23253 /* സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ */ 4643614 wikitext text/x-wiki ===[[:സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|B}} :{{la|സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%A4_%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B5%BB Stats]</span>) നീക്കം ചെയ്യണം. ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത വ്യക്തി. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ചർച്ചയും കാണുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:39, 16 ജൂൺ 2026 (UTC) :ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ ചർച്ച has no role here രണ്ടും രണ്ടാണ്.. ദയവായി കൂട്ടി കലർത്തരുത്. [[ഉപയോക്താവ്:Manjushpiyush|Manjushpiyush]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manjushpiyush|സംവാദം]]) 09:08, 16 ജൂൺ 2026 (UTC) :ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:24, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) nwsppf5zkmrag4jpx90i107p9cgj1o5 0 668839 4643673 4632747 2026-07-04T18:11:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4643673 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = പെരുവഞ്ഞി | native_name = Peruvanji | settlement_type = മുനിസിപ്പൽ വാർഡ് | image_skyline = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala | pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | coordinates = | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = [[ഇന്ത്യ]] | subdivision_type1 = സംസ്ഥാനം | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = ജില്ല | subdivision_name2 = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | subdivision_type3 = താലൂക്ക് | subdivision_name3 = [[തളിപ്പറമ്പ്]] | subdivision_type4 = തദ്ദേശസ്ഥാപനം | subdivision_name4 = [[ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റി]] (വാർഡ് 30) | leader_title = വാർഡ് കൗൺസിലർ | leader_name = മിനി സജീവൻ (2020 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകാരം) | postal_code_type = പിൻകോഡ് | postal_code = 670631 | area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ് | area_code = 0460 | registration_plate = KL-59 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ശ്രീകണ്ഠാപുരം നഗരസഭ|ശ്രീകണ്ഠപുരം നഗരസഭയിലെ]] വാർഡാണ് '''പെരുവഞ്ഞി'''. ഇത് [[തളിപ്പറമ്പ്]] താലൂക്കിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതും [[ഇരിക്കൂർ (വിധാൻ സഭാ മണ്ഡലം)|ഇരിക്കൂർ]] നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിന്റെയും [[കണ്ണൂർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|കണ്ണൂർ]] ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിന്റെയും ഭാഗമാണ്. == സ്ഥാനം == [[കണ്ണൂർ]] നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 33 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായും [[തളിപ്പറമ്പ്]] നഗരത്തിൽ നിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ശ്രീകണ്ഠപുരം]] പട്ടണത്തിലാണ് പെരുവഞ്ഞി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പ്രദേശം വിശാലമായ ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. [[വളപട്ടണം നദി|വളപട്ടണം നദിയുടെ]] കൈവഴിയായ ശ്രീകണ്ഠപുരം നദിയുടെ തീരത്താണ് ഈ പ്രദേശം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. == ഭരണനിർവ്വഹണം == 2015 നവംബർ 1 ന് സർക്കാർ ഉത്തരവ് (G.O.P. No. 152/2015/LSGD dated 30 April 2015) പ്രകാരം സ്ഥാപിതമായ ശ്രീകണ്ഠാപുരം നഗരസഭയിലെ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാർഡാണ് പെരുവഞ്ഞി. === വോട്ടർ ജനസംഖ്യ === നിലവിലെ പരിധി നിർണ്ണയപ്രകാരം വാർഡ് നമ്പർ 30 (പെരുവഞ്ഞി) ലെ വോട്ടർമാരുടെ വിവരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നപ്രകാരമാണ്: {| class="wikitable" !വിഭാഗം !എണ്ണം |- |പുരുഷ വോട്ടർമാർ |425 |- |സ്ത്രീ വോട്ടർമാർ |457 |- |മറ്റുള്ളവർ |0 |- |'''ആകെ''' |'''882''' |} == സൗകര്യങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും == === അങ്കണവാടി === പെരുവഞ്ഞിയിൽ വാർഡിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു [[അങ്കണവാടി]] കേന്ദ്രമുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ [[സംയോജിത ശിശു വികസന സേവനങ്ങൾ|സംയോജിത ശിശു വികസന സേവന (ഐ.സി.ഡി.എസ്.)]] പ്രോഗ്രാമിന് കീഴിൽ സ്ഥാപിതമായ സർക്കാർ നടത്തുന്ന ശിശുസംരക്ഷണ, മാതൃസംരക്ഷണ കേന്ദ്രമാണിത്. ആറ് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്കും ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും സപ്ലിമെന്ററി പോഷകാഹാരം, പ്രീ-സ്കൂൾ അനൗപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം, രോഗപ്രതിരോധം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സേവനങ്ങൾ ഈ കേന്ദ്രം നൽകുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം == === 2020 കേരള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === 2020 ലെ കേരള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ വാർഡ് നമ്പർ 29 ആയിട്ടാണ് പെരുവഞ്ഞി മത്സരിച്ചത്. ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വനിതാ സംവരണ വിഭാഗത്തിലാണ് വാർഡ് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്. {| class="wikitable" !വാർഡ് നമ്പർ (2020) !വാർഡ് നാമം !തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗം !പാർട്ടി !സംവരണം |- |29 |പെരുവഞ്ഞി |മിനി സജീവൻ |സി.പി.ഐ (എം) |വനിത |} ''ഉറവിടം: തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, കേരളം'' == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == പ്രദേശത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ [[മലയാളം]] ആണ്. ശ്രീകണ്ഠപുരം പ്രദേശത്തിന്റെ പിൻ കോഡ് 670631 ഉം ടെലിഫോൺ ഏരിയ കോഡ് 0460 ഉം ആണ്. വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ കോഡ് KL-59 ആണ്. == രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം == * '''നിയമസഭാ മണ്ഡലം:''' [[ഇരിക്കൂർ (വിധാൻ സഭാ മണ്ഡലം)|ഇരിക്കൂർ]] * '''പാർലമെന്റ് മണ്ഡലം:''' [[കണ്ണൂർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|കണ്ണൂർ]] * '''തദ്ദേശ സ്ഥാപനം:''' ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റി (നിലവിൽ വാർഡ് നമ്പർ 30) == ഇതും കാണുക == * [[ശ്രീകണ്ഠപുരം]] * [[കണ്ണൂർ ജില്ല]] * [[തളിപ്പറമ്പ്]] * [[വളപട്ടണം നദി]] * [[അങ്കണവാടി]] == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://www.sreekandapurammunicipality.lsgkerala.gov.in/ ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251218132825/http://sreekandapurammunicipality.lsgkerala.gov.in/ |date=2025-12-18 }} * [https://sec.kerala.gov.in/ സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ, കേരളം] * [https://lsgkerala.gov.in/ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, കേരളം] ah8wbek4lr1tnip4rkqwce80mhajetl 4 668946 4643608 4633737 2026-07-04T16:18:14Z Irvin calicut 23253 4643608 wikitext text/x-wiki ===[[:ലാലി വിൻസന്റ്]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ലാലി വിൻസന്റ്}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാലി വിൻസന്റ്|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:ലാലി വിൻസന്റ്}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%BF_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B5%BB%E0%B4%B8%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:23, 26 ജൂൺ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയതയില്ല മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:18, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) 7ldnsa529ig1oxdxmio0w1l5bgzb2wq 4 668947 4643607 4633742 2026-07-04T16:17:36Z Irvin calicut 23253 4643607 wikitext text/x-wiki ===[[:പി.എ. പൗരൻ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|പി.എ. പൗരൻ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.എ. പൗരൻ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:പി.എ. പൗരൻ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%BF.%E0%B4%8E._%E0%B4%AA%E0%B5%97%E0%B4%B0%E0%B5%BB Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:27, 26 ജൂൺ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന ഒന്നും ചേർത്ത്കാണുന്നില്ല , മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:17, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) 3qg2250f1b0q962wlma70gpoqw747aj 4 668948 4643606 4633746 2026-07-04T16:16:23Z Irvin calicut 23253 /* പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി */ 4643606 wikitext text/x-wiki ===[[:പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:പ്രവാസി നിവാസി പാർട്ടി}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%BF_%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%BF_%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B5%BC%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:29, 26 ജൂൺ 2026 (UTC) :എവിടെയും പരാമർശിച്ചു കാണുന്നില്ല, ശ്രദ്ധേയതയില്ല ഒഴിവാക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:16, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) ahqxzntxx05hbnq114qpeiz2sj8183x 4 668949 4643605 4633749 2026-07-04T16:12:59Z Irvin calicut 23253 /* ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി */ 4643605 wikitext text/x-wiki ===[[:ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:ധമ്മാനന്ദ ഭിഖുനി}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%A7%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6_%E0%B4%AD%E0%B4%BF%E0%B4%96%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B4%BF Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:30, 26 ജൂൺ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഉള്ള വ്യക്തിയാണ് നിലനിർത്താം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:12, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) qlnlk21486qfa33qradr0jmzx02amsq 4 668950 4643604 4633754 2026-07-04T16:12:03Z Irvin calicut 23253 /* അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ */ 4643604 wikitext text/x-wiki ===[[:അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:അംഗനമാർമൗലേ, ബാലേ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%85%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B5%BC%E0%B4%AE%E0%B5%97%E0%B4%B2%E0%B5%87,_%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B5%87 Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല. നിഘണ്ടു സ്വഭാവം [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:32, 26 ജൂൺ 2026 (UTC) :മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:12, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) lc0pslogwngn6fqjcik277ctj4e1pjr 100 669052 4643550 4643012 2026-07-04T14:17:01Z Aby john vannilam 586 ചെറിയ തിരുത്ത് 4643550 wikitext text/x-wiki === 2026 ജൂലൈ 2 വ്യാഴാഴ്ച === '''1201 മിഥുനം 18''' ലോകം *1950 കൾക്കും 1970 കൾക്കും ഇടയിൽ അവിവാഹിതരായ അമ്മമാർക്ക് ജനിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികളെ നിർബന്ധിതമായി ദത്തെടുത്തതിന് [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടീഷ്]] ഭരണകൂടത്തിനുവേണ്ടി പ്രധാനമന്ത്രി [[കെയർ സ്റ്റാർമർ]] ക്ഷമാപണം നടത്തി. [[ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസ് ഓഫ് ദി യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം|ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസിൽ]] നടത്തിയ പ്രസ്താവനയിൽ, ഈ ആചാരം പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ബ്രിട്ടീഷ് ചരിത്രത്തിലെ ഒരു ഇരുണ്ട അധ്യായമായിട്ടാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചതെന്നും സ്റ്റാർമർ പറഞ്ഞു. *2026 ജൂലൈ 2-ന്, [[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ|ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ]] (DRC) ആകെ 1460 സ്ഥിരീകരിച്ച കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു (ഡാറ്റ പ്രകാരം ജൂൺ 30 വരെ), ഇതിൽ 641 പേർ നിലവിൽ ഐസൊലേഷനിൽ കഴിയുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതുവരെ ആകെ 452 മരണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>യൂറോപ്യൻ സെന്റർ ഫോർ ഡിസീസ് പ്രിവൻഷൻ ആൻഡ് കൺട്രോൾ. യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ഒരു ഏജൻസി.[https://www.ecdc.europa.eu/en/ebola-outbreak-democratic-republic-congo-and-uganda European Centre for Disease Prevention and Control. An agency of the European Union] </ref> *[[ദോഹ|ദോഹയിലെ]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]]-ഇറാൻ ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതി; അടുത്ത യോഗം ചേരാൻ ധാരണ. *ജൂലൈ 3 മുതൽ 6 വരെ ടെഹ്‌റാനിൽ നടക്കുന്ന കൊല്ലപ്പെട്ട [[ഇറാൻ]] പരമോന്നത നേതാവ് [[ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇ|ആയത്തുള്ള സെയ്ദ് അലി ഖമേനിയുടെ]] ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്ത് അന്തിമോപചാരം അർപ്പിക്കുമെന്ന് [[പീപ്പിൾസ് ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി (ജമ്മു കശ്മീർ)|പീപ്പിൾസ് ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] പ്രസിഡന്റും മുൻ [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കാശ്മീർ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ [[മെഹ്ബൂബ മുഫ്തി|മെഹബൂബ മുഫ്തി]] അറിയിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ വിശിഷ്ടാതിഥിയായി ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ [[ഇസ്ലാമിക്‌ റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ്‌ ഇറാൻ|ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഇറാന്റെ]] പരമോന്നത നേതാവിന്റെ ഓഫീസിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധ വകുപ്പിന്റെ ഡയറക്ടർ മൊഹ്‌സീൻ കുമ്മി തന്നെ ഔദ്യോഗികമായി കത്തുനല്കി ക്ഷണിച്ചുവെന്ന് മെഹബൂബ പറഞ്ഞു. <ref>2026 ഫെബ്രുവരി 28 ന് ഇറാൻ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള സെയ്ദ് അലിഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നും ദേശീയ ദുഃഖാചരണ കാലയളവിനും ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പ്രോട്ടോക്കോളുകൾക്കും അനുസൃതമായി ജൂലൈ 3 മുതൽ 6 വരെ ടെഹ്‌റാനിൽ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങ് നടത്തുമെന്നും പറഞ്ഞാണു കത്ത്. "ഇറാൻ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിനെയും ഇന്ത്യ റിപ്പബ്ലിക്കിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള ചരിത്രപരവും തന്ത്രപരവുമായ ബന്ധങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ, ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ വിശിഷ്ടാതിഥി എന്ന നിലയിൽ താങ്കളെ ഈ ഗംഭീര ചടങ്ങിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നത് ഒരു വലിയ ബഹുമതിയായി ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളുടെ സാന്നിധ്യം നമ്മുടെ രണ്ട് മഹത്തായ പുരാതന നാഗരികതകൾ തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള വേരൂന്നിയ സൗഹൃദത്തിന്റെയും പരസ്പര ബഹുമാനത്തിന്റെയും തെളിവായിരിക്കും," മെഹബൂബ മുഫ്തിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത കത്തിൽ പഞ്ഞു. പരിപാടി പ്രകാരം, നേതാവിനുള്ള വിടവാങ്ങൽ ജൂലൈ 3 ന് ടെഹ്‌റാനിലെ ഇമാം ഖൊമേനി ഗ്രാൻഡ് മൊസല്ല കോംപ്ലക്‌സിൽ നടക്കും, തുടർന്ന് അടുത്ത ദിവസം അനുസ്മരണവും ജൂലൈ 6 ന് ശവസംസ്കാര ഘോഷയാത്രയും നടക്കും. - ഇന്ത്യാ ടുഡെ [https://malayalam.indiatoday.in/national/story/mehbooba-mufti-iran-visit-ayatollah-khamenei-funeral-state-ceremony-tehran-updates-vkr-1417526-2026-07-02 2026 ജൂലൈ 02, ഉച്ചയ്ക്ക് 12:02]</ref> * വെനിസ്വേലയിൽ ജൂൺ 24-നുണ്ടായ ഭൂകമ്പദുരന്തത്തിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെ ആദരിക്കുന്നതിനായി ആക്ടിംഗ് പ്രസിഡന്റ് [[ഡെൽസി റോഡ്രിഗസ്]] 2026 ജൂലൈ 2 വ്യാഴാഴ്ച ഏഴ് ദിവസത്തെ ദേശീയ ദുഃഖാചരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇന്ത്യ * ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാറിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ "പാരിസ്ഥിതിക ദുരന്തത്തിലേക്കുള്ള മുന്നേറ്റം" നടത്തുകയാണെന്ന് കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[ജയറാം രമേശ്]] ആരോപിച്ചു, കൂടാതെ "രാജ്യത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക മനസ്സാക്ഷി വിചാരണയിലാണ്" എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. [[ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ് പദ്ധതിക്കെതിരായ]] തന്റെ എതിർപ്പ് തുടർന്നും ഉന്നയിക്കുമെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂലൈ 2}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 7sn9ayfae2twnpixvjp8p53a1mfb3ug 4 669062 4643602 4642788 2026-07-04T16:10:15Z Irvin calicut 23253 /* ബി. ഭദ്ര */ 4643602 wikitext text/x-wiki ===[[:ബി. ഭദ്ര]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ബി. ഭദ്ര}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബി. ഭദ്ര|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:ബി. ഭദ്ര}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AC%E0%B4%BF._%E0%B4%AD%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0 Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:30, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:10, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) 0idjrxzniywv7pzcy614sy845v5ujas 4 669063 4643601 4642793 2026-07-04T16:09:39Z Irvin calicut 23253 /* ബിനോയ് ഡൊമിനിക് */ 4643601 wikitext text/x-wiki ===[[:ബിനോയ് ഡൊമിനിക്]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ബിനോയ് ഡൊമിനിക്}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനോയ് ഡൊമിനിക്|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:ബിനോയ് ഡൊമിനിക്}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AC%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8B%E0%B4%AF%E0%B5%8D_%E0%B4%A1%E0%B5%8A%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:31, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:09, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) enw34k9ob5xmbwa5d10qektj6fdz1kl 4 669065 4643599 4642797 2026-07-04T16:08:58Z Irvin calicut 23253 /* ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ */ 4643599 wikitext text/x-wiki ===[[:ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:ബാലകൃഷ്ണൻ ചെറൂപ്പ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B5%83%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%BB_%E0%B4%9A%E0%B5%86%E0%B4%B1%E0%B5%82%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:32, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:08, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) s0t7hryt65icl2lne9y7sgtm70635nq 4 669066 4643598 4642802 2026-07-04T16:08:04Z Irvin calicut 23253 /* പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ */ 4643598 wikitext text/x-wiki ===[[:പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:പള്ളിക്കൽ മൊയ്ദീൻ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%BD_%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%80%E0%B5%BB Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:36, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഉള്ള വ്യക്തിയാണ് അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കുകയാണെകിൽ നിലനിർത്താം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:08, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) boubtfa4o7t8dp2iflttwb0iut2xkzj 4 669067 4643594 4642807 2026-07-04T16:05:08Z Irvin calicut 23253 /* പഴനി ബാബ */ 4643594 wikitext text/x-wiki ===[[:പഴനി ബാബ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|പഴനി ബാബ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പഴനി ബാബ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:പഴനി ബാബ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%B4%E0%B4%A8%E0%B4%BF_%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%AC Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:37, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന ഒന്നും ചേർത്ത്കാണുന്നില്ല , മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:05, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) s56x942b2nf6vugpy8m11g1ltd1fxfj 4 669070 4643591 4642821 2026-07-04T16:01:13Z Irvin calicut 23253 /* നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ */ 4643591 wikitext text/x-wiki ===[[:നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:നന്ദകുമാർ കളരിക്കൽ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%A8%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B5%BC_%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%BD Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:43, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:01, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) j9l7rs33nxdgx8hv2or6jvuhw0dg4yn 4 669071 4643590 4642827 2026-07-04T16:00:25Z Irvin calicut 23253 /* നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക് */ 4643590 wikitext text/x-wiki ===[[:നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക്}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%A8%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%82_%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B4%B2%E0%B5%81%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:44, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന ഒന്നും കാണുന്നില്ല , മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:00, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) p5adaepzx80i02tumm9ctcgl1aujnla 4 669072 4643588 4642831 2026-07-04T15:59:12Z Irvin calicut 23253 /* ഡി.ബി. ബിനു */ 4643588 wikitext text/x-wiki ===[[:ഡി.ബി. ബിനു]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ഡി.ബി. ബിനു}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡി.ബി. ബിനു|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:ഡി.ബി. ബിനു}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%A1%E0%B4%BF.%E0%B4%AC%E0%B4%BF._%E0%B4%AC%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%81 Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:47, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം--<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:59, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) bjzv3y97rii02qm6d9i1i877zr6d6ne 4 669073 4643587 4642841 2026-07-04T15:58:04Z Irvin calicut 23253 /* ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി */ 4643587 wikitext text/x-wiki ===[[:ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:ജോസഫ് ചാലിശ്ശേരി}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%9C%E0%B5%8B%E0%B4%B8%E0%B4%AB%E0%B5%8D_%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B6%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 06:03, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന ഒന്നും കാണുന്നില്ല , മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:58, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) gsp3zu1op9s6zr6eg581zn00c7h77vv 4 669075 4643586 4642849 2026-07-04T15:54:48Z Irvin calicut 23253 /* ജോയ് കൂത്തൂർ */ 4643586 wikitext text/x-wiki ===[[:ജോയ് കൂത്തൂർ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ജോയ് കൂത്തൂർ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോയ് കൂത്തൂർ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:ജോയ് കൂത്തൂർ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%9C%E0%B5%8B%E0%B4%AF%E0%B5%8D_%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%82%E0%B5%BC Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 06:05, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഇപ്പോൾ ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:54, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) bxjv556zmcu743qhl0sm9xfzlk7fp60 4 669079 4643585 4642865 2026-07-04T15:53:22Z Irvin calicut 23253 /* ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് */ 4643585 wikitext text/x-wiki ===[[:ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:ജനശക്തി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%9C%E0%B4%A8%E0%B4%B6%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%86%E0%B4%B4%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:08, 3 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാ നീക്കം ചെയ്യാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:52, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) hp92rtwebgm0faqt5i83t9hcsc3pei1 0 669088 4643739 4643318 2026-07-05T07:06:28Z Ajeeshkumar4u 108239 ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; കാണുക [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643739 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} 2003 മുതൽ 2013 വരെ കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ആയിരുന്നു പി കെ എസ് രാജ.(പി.കെ. ശ്രീ മാനവേദൻ രാജാ എന്ന "കുഞ്ഞിയനുജൻ രാജ". {{Infobox royalty |title = | image= |succession = കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി രാജാവ് |reign= 2003 ഓഗസ്റ്റ് 16 -2013 മാർച്ച് 27 |predecessor= [[പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]] |successor= [[പി.കെ. ശ്രീമാനവിക്രമൻ രാജ]] }} ==ജനനം, വിദ്യാഭ്യാസം== 1913 മാർച്ച് 22 ന് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ [[സാമൂതിരി]] സ്വരൂപത്തിലെ തിരുവണ്ണൂർ പുതിയ കോവിലകത്ത് തെക്കേക്കെട്ട് താവഴിയിൽ കുഞ്ഞിത്തമ്പാടി തമ്പുരാട്ടിയുടെയും എ.കെ.ടി.കെ.എം. അഷ്ടമൂർത്തി നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെയും മൂത്ത മകനായി മാനവേദൻ രാജ എന്ന കുഞ്ഞനുജൻ രാജ ജനിച്ചു . കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ മാനവേദൻ രാജ ലയോള കോളേജിൽ നിന്ന് ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി . ==ജീവിതം== രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജാപ്പനീസ് വ്യോമസേന ചിറ്റഗോങ്ങിൽ ബോംബെറിഞ്ഞപ്പോൾ , പോസ്റ്റ് ആൻഡ് ടെലിഗ്രാഫ് വകുപ്പിൽ ജോലിക്കാരനായിരുന്നു മാനവേദൻ രാജ . അവിടെ ഒരു ഓഫീസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ==സാമൂതിരി== 2003 ഓഗസ്റ്റ് 16 ന് തന്റെ സാമൂതിരി ആയിരുന്ന തിരുവണ്ണൂർ പുതിയ കോവിലകത്ത് പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ തീപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് മാനവേദൻ രാജ സാമൂതിരിയായി കിരീടധാരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അവരുടെ അധികാരം ഇല്ലാതായതിനാൽ ഈ പദവി പ്രധാനമായും ആചാരപരമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 80-ലധികം ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ട്രസ്റ്റിയായിരുന്നു മാനവേദൻ രാജ, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭരണസമിതിയിൽ സ്ഥിരം സ്ഥാനം വഹിച്ചു . ==മരണം== 100 വയസ്സ് തികഞ്ഞ് അഞ്ച് ദിവസത്തിന് ശേഷം 2013 മാർച്ച് 27 ന്, മലയാളം കലണ്ടർ പ്രകാരം മീനമാസത്തിലെ അത്തം ( ഹസ്ത ) നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചതിന്റെ തലേന്ന് രാജ അന്തരിച്ചു . അതേ ദിവസം തന്നെ കുടുംബ ശ്മശാനത്തിൽ പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തെ സംസ്കരിച്ചു. ==കുടുംബജീവിതം== നിലമ്പൂർ കോവിലകത്തെ ഭാരതി തമ്പുരാട്ടി ആയിരുന്നു ഭാര്യ. . ==References== * Janmabhumi https://janmabhumi.in സാമൂതിരി പി.കെ.എസ്‌. രാജ തീപ്പെട്ടു. tb71fod2tsk61jpxg096pv81jyyq2yq 0 669089 4643618 4643006 2026-07-04T16:34:25Z Drsanthoshnair 45452 4643618 wikitext text/x-wiki '''ജെൻസി''' 1997 മുതൽ 2012 വരെ ജനിച്ചവരാണ് ജനറേഷൻ ഇസഡ് അഥവാ ജെൻ സീ. അക്ഷരമാലയിൽ Y നയ്ക്കു ശേഷം Z എന്ന അക്ഷരത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത്.<ref name= "അപ്പോൾആരാണ് ജൻസി", എൻ.പി സജീഷ്, മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 2026 ജൂൺ 28, ലക്കം 15</ref> ==ചരിത്രം== ഇന്ന് ലോകത്തിലെ സജീവവും ചടുലവുമായ തലമുറ. സ്‌മാർട് ഫോൺ, സോഷ്യൽ മീഡിയ, യുറ്റ്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, ടിക് ടോക് , നിർമിത ബുദ്ധി എന്നിവ ഇവരുടെ ജീവിതത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്. ==അടിസ്ഥാന സവിശേഷതകൾ== സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെയാണ് ജെൻസി ജനിച്ചു വളർന്നത് . അവരുടെ ഭാഷയും രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹിക ഇടപെടലും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==അവലംബം== 01dknpbmanzhdikhn233orz60y50si0 4643625 4643618 2026-07-04T16:39:21Z Drsanthoshnair 45452 4643625 wikitext text/x-wiki '''ജെൻസി''' 1997 മുതൽ 2012 വരെ ജനിച്ചവരാണ് ജനറേഷൻ ഇസഡ് അഥവാ ജെൻ സീ. അക്ഷരമാലയിൽ Y നയ്ക്കു ശേഷം Z എന്ന അക്ഷരത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത്.<ref name="ജൻസി">{{cite book |last= സജീഷ് |first= എൻ.പി.|title= അപ്പോൾ ആരാണ് ജൻസി|date=2026|publisher=മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|url=|language=മലയാളം|</ref> ==ചരിത്രം== ഇന്ന് ലോകത്തിലെ സജീവവും ചടുലവുമായ തലമുറ. സ്‌മാർട് ഫോൺ, സോഷ്യൽ മീഡിയ, യുറ്റ്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, ടിക് ടോക് , നിർമിത ബുദ്ധി എന്നിവ ഇവരുടെ ജീവിതത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്. ==അടിസ്ഥാന സവിശേഷതകൾ== സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെയാണ് ജെൻസി ജനിച്ചു വളർന്നത് . അവരുടെ ഭാഷയും രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹിക ഇടപെടലും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==അവലംബം== 0tuxh4xwx4sd1cbke5uvmb953twxvs6 4643626 4643625 2026-07-04T16:40:16Z Drsanthoshnair 45452 /* ചരിത്രം */ 4643626 wikitext text/x-wiki '''ജെൻസി''' 1997 മുതൽ 2012 വരെ ജനിച്ചവരാണ് ജനറേഷൻ ഇസഡ് അഥവാ ജെൻ സീ. അക്ഷരമാലയിൽ Y നയ്ക്കു ശേഷം Z എന്ന അക്ഷരത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് രൂപപ്പെട്ടത്.<ref name="ജൻസി">{{cite book |last= സജീഷ് |first= എൻ.പി.|title= അപ്പോൾ ആരാണ് ജൻസി|date=2026|publisher=മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|url=|language=മലയാളം|</ref> ==ചരിത്രം== ഇന്ന് ലോകത്തിലെ സജീവവും ചടുലവുമായ തലമുറ. സ്‌മാർട് ഫോൺ, സോഷ്യൽ മീഡിയ, യുറ്റ്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, ടിക് ടോക് , നിർമിത ബുദ്ധി എന്നിവ ഇവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്. ==അടിസ്ഥാന സവിശേഷതകൾ== സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെയാണ് ജെൻസി ജനിച്ചു വളർന്നത് . അവരുടെ ഭാഷയും രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹിക ഇടപെടലും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==അവലംബം== frfvo4h3pxd0vof7qg26ccrlceztnri 100 669090 4643548 4643011 2026-07-04T14:14:34Z Aby john vannilam 586 ചെറിയ തിരുത്ത് 4643548 wikitext text/x-wiki === 2026 ജൂലൈ 3 വെള്ളിയാഴ്ച === '''1201 മിഥുനം 19''' ലോകം *ജൂൺ 24 ന് വെനിസ്വേലയിൽ ഉണ്ടായ ഇരട്ട ഭൂകമ്പങ്ങളിൽ മരിച്ചവരുടെ എണ്ണം 2,645 ആയി ഉയർന്നതായി രാജ്യത്തെ വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയം വെള്ളിയാഴ്ച അറിയിച്ചു. ദുരന്തത്തിൽ 12,000-ത്തിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു, 15,000-ത്തിലധികം പേർ ഭവനരഹിതരായി, മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. അടിയന്തര സംഘങ്ങൾ രാജ്യത്തുടനീളം രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളും ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങളും തുടരുന്നു. *2026 ജൂലൈ 6 മുതൽ 11 വരെ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] വിദേശ സന്ദർശനം നടത്തും. ജൂലൈ 6 മുതൽ 8 വരെ [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയും]] ജൂലൈ 8 മുതൽ 10 വരെ [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയും]] ജൂലൈ 10 മുതൽ 11 വരെ [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസിലൻഡും]] ആണു സന്ദർശിയ്ക്കുന്നത്. ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിലെയും നേതാക്കളുമായി ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ നടത്തും, സഹകരണത്തിന്റെ പ്രധാന മേഖലകൾ അവലോകനം ചെയ്യും, ബിസിനസ്സ് നേതാക്കളുമായി ഇടപഴകും, ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യും. *[[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്ഥാനിലെ]] [[ബലൂചിസ്ഥാൻ, പാകിസ്താൻ|ബലൂചിസ്ഥാനിൽ]] ബസ് കൊക്കയിലേക്ക് മറിഞ്ഞ് 40 പേർ മരിച്ചു. *ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളിലൊരാളായ [[മെഹ്ബൂബ മുഫ്തി|മെഹബൂബ മുഫ്തി]] ടെഹ്‌റാനിൽ എത്തി, [[ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇ|ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇയുടെ]] വിയോഗത്തിൽ അഗാധമായ അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി. *വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകളിലെ ഉന്നതരെ വധിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ ഗൂഢാലോചന; ഇറാന് യുഎസ് മുന്നറിയിപ്പ് *അസംസ്കൃത എണ്ണവില കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞു: യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ആദ്യമായി 71 ഡോളറിൽ താഴെ. *മൂന്ന് ദിവസത്തെ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യാ]] സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം [[ജപ്പാൻ]] പ്രധാനമന്ത്രി [[സനേ തകായിച്ചി]] [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിലേക്ക്]] പോയി. ഇന്ത്യ *[[ധ്രുവ് റാഠി|ധ്രുവ് റാഠിയുടെ]] [[യൂട്യൂബ്]] വീഡിയോ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ തീരുമാനമെടുക്കാൻ ജിഎസിയോട് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. *[[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ]] കാലവർഷക്കെടുതികളിൽ ഇതുവരെ 9 പേർ മരിച്ചു. കേരളം *സംസ്ഥാനത്ത് 6 പേർക്ക് കൂടി [[ഷിഗെല്ല]] സ്ഥിരീകരിച്ചു {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂലൈ 3}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 5j3r20xhgfwpno9en8btczia8kk11ul 0 669098 4643628 4643296 2026-07-04T16:45:08Z Fotokannan 14472 4643628 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bobby jose Kattikad}} {{Infobox person | name = ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | image = Fr Boby jose Kattikad4.jpg | alt = | caption = ഫാ. ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | birth_name = | birth_date = | birth_place = തുമ്പോളി, ആലപ്പുഴ | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = വൈദികനും എഴുത്തുകാരനും | years_active = | known_for = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | notable_works = ഓർഡിനറി }} കപ്പൂച്ചിൻ സന്ന്യാസസഭയിൽ വൈദികനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''ഫാദർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്'''. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മലയാള ഉപന്യാസ സമാഹാരമായ ഓർഡിനറി എന്ന കൃതിക്ക് 2019 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://ia601509.us.archive.org/1/items/kerala-sahitya-academy-awards-2019/Kerala%20sahitya%20academy%20awards%202019.pdf|title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Kerala Sahitya Academy}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തുമ്പോളിയിൽ ജനനം. ആത്മീയപ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. നിരവധി തത്വചിന്താ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' മാസികയുടെ എഡിറ്ററാണ്. == കൃതികൾ == * വെറുമോരോർമ്മ തൻ കുരുന്നു തൂവലാൽ * അവൾ * ചില്ല് * ഓർഡിനറി * രമണീയം ഈ ജീവിതം * കൂട്ട് * സഞ്ചാരിയുടെ ദൈവം * ഹൃദയവയൽ * നിലത്തെഴുത്ത് * അകം == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019 == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 35vg7ak38nyv13nuvaeekfuaw178q8w 4643631 4643628 2026-07-04T16:45:57Z Fotokannan 14472 [[വർഗ്ഗം:വൈദികർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643631 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bobby jose Kattikad}} {{Infobox person | name = ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | image = Fr Boby jose Kattikad4.jpg | alt = | caption = ഫാ. ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | birth_name = | birth_date = | birth_place = തുമ്പോളി, ആലപ്പുഴ | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = വൈദികനും എഴുത്തുകാരനും | years_active = | known_for = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | notable_works = ഓർഡിനറി }} കപ്പൂച്ചിൻ സന്ന്യാസസഭയിൽ വൈദികനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''ഫാദർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്'''. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മലയാള ഉപന്യാസ സമാഹാരമായ ഓർഡിനറി എന്ന കൃതിക്ക് 2019 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://ia601509.us.archive.org/1/items/kerala-sahitya-academy-awards-2019/Kerala%20sahitya%20academy%20awards%202019.pdf|title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Kerala Sahitya Academy}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തുമ്പോളിയിൽ ജനനം. ആത്മീയപ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. നിരവധി തത്വചിന്താ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' മാസികയുടെ എഡിറ്ററാണ്. == കൃതികൾ == * വെറുമോരോർമ്മ തൻ കുരുന്നു തൂവലാൽ * അവൾ * ചില്ല് * ഓർഡിനറി * രമണീയം ഈ ജീവിതം * കൂട്ട് * സഞ്ചാരിയുടെ ദൈവം * ഹൃദയവയൽ * നിലത്തെഴുത്ത് * അകം == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019 == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വൈദികർ]] q75vuyjizufsbz7auijzjpa2j515u8z 4643634 4643631 2026-07-04T16:48:29Z Fotokannan 14472 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4643634 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bobby jose Kattikad}} {{Infobox person | name = ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | image = Fr Boby jose Kattikad4.jpg | alt = | caption = ഫാ. ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | birth_name = | birth_date = | birth_place = തുമ്പോളി, ആലപ്പുഴ | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = വൈദികനും എഴുത്തുകാരനും | years_active = | known_for = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | notable_works = ഓർഡിനറി }} കപ്പൂച്ചിൻ സന്ന്യാസസഭയിൽ വൈദികനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''ഫാദർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്'''. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മലയാള ഉപന്യാസ സമാഹാരമായ ഓർഡിനറി എന്ന കൃതിക്ക് 2019 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://ia601509.us.archive.org/1/items/kerala-sahitya-academy-awards-2019/Kerala%20sahitya%20academy%20awards%202019.pdf|title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Kerala Sahitya Academy}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തുമ്പോളിയിൽ ജനനം. ആത്മീയപ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. നിരവധി തത്വചിന്താ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' മാസികയുടെ എഡിറ്ററാണ്. == കൃതികൾ == * വെറുമോരോർമ്മ തൻ കുരുന്നു തൂവലാൽ * അവൾ * ചില്ല് * ഓർഡിനറി * രമണീയം ഈ ജീവിതം * കൂട്ട് * സഞ്ചാരിയുടെ ദൈവം * ഹൃദയവയൽ * നിലത്തെഴുത്ത് * അകം == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019 == ചിത്രശാല == <gallery> Fr Boby jose Kattikad3.jpg|കുറിപ്പ്1 Fr Boby jose Kattikad1jpg|കുറിപ്പ്2 Fr Boby jose Kattikad2.jpg|കുറിപ്പ്1 Fr Boby jose Kattikad5.jpg|കുറിപ്പ്2 </gallery> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വൈദികർ]] e7gxrtxju7n158vnt3rddpmwvw3w5yn 4643635 4643634 2026-07-04T16:49:50Z Fotokannan 14472 /* ചിത്രശാല */ 4643635 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bobby jose Kattikad}} {{Infobox person | name = ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | image = Fr Boby jose Kattikad4.jpg | alt = | caption = ഫാ. ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | birth_name = | birth_date = | birth_place = തുമ്പോളി, ആലപ്പുഴ | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = വൈദികനും എഴുത്തുകാരനും | years_active = | known_for = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | notable_works = ഓർഡിനറി }} കപ്പൂച്ചിൻ സന്ന്യാസസഭയിൽ വൈദികനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''ഫാദർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്'''. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മലയാള ഉപന്യാസ സമാഹാരമായ ഓർഡിനറി എന്ന കൃതിക്ക് 2019 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://ia601509.us.archive.org/1/items/kerala-sahitya-academy-awards-2019/Kerala%20sahitya%20academy%20awards%202019.pdf|title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Kerala Sahitya Academy}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തുമ്പോളിയിൽ ജനനം. ആത്മീയപ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. നിരവധി തത്വചിന്താ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' മാസികയുടെ എഡിറ്ററാണ്. == കൃതികൾ == * വെറുമോരോർമ്മ തൻ കുരുന്നു തൂവലാൽ * അവൾ * ചില്ല് * ഓർഡിനറി * രമണീയം ഈ ജീവിതം * കൂട്ട് * സഞ്ചാരിയുടെ ദൈവം * ഹൃദയവയൽ * നിലത്തെഴുത്ത് * അകം == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019 == ചിത്രശാല == <gallery> Fr Boby jose Kattikad3.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് Fr Boby jose Kattikad1.jpg|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്ത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ Fr Boby jose Kattikad2.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് Fr Boby jose Kattikad5.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് </gallery> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വൈദികർ]] 7nh4q827f1mlcqyf0cf5s63szjhcagp 4643649 4643635 2026-07-04T16:56:57Z Fotokannan 14472 /* ചിത്രശാല */ 4643649 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bobby jose Kattikad}} {{Infobox person | name = ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | image = Fr Boby jose Kattikad4.jpg | alt = | caption = ഫാ. ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | birth_name = | birth_date = | birth_place = തുമ്പോളി, ആലപ്പുഴ | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = വൈദികനും എഴുത്തുകാരനും | years_active = | known_for = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | notable_works = ഓർഡിനറി }} കപ്പൂച്ചിൻ സന്ന്യാസസഭയിൽ വൈദികനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''ഫാദർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്'''. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മലയാള ഉപന്യാസ സമാഹാരമായ ഓർഡിനറി എന്ന കൃതിക്ക് 2019 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://ia601509.us.archive.org/1/items/kerala-sahitya-academy-awards-2019/Kerala%20sahitya%20academy%20awards%202019.pdf|title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Kerala Sahitya Academy}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തുമ്പോളിയിൽ ജനനം. ആത്മീയപ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. നിരവധി തത്വചിന്താ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' മാസികയുടെ എഡിറ്ററാണ്. == കൃതികൾ == * വെറുമോരോർമ്മ തൻ കുരുന്നു തൂവലാൽ * അവൾ * ചില്ല് * ഓർഡിനറി * രമണീയം ഈ ജീവിതം * കൂട്ട് * സഞ്ചാരിയുടെ ദൈവം * ഹൃദയവയൽ * നിലത്തെഴുത്ത് * അകം == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019 == ചിത്രശാല == <gallery> Fr Boby jose Kattikad3.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് Fr Boby jose Kattikad1.jpg|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്ത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ Fr Boby jose Kattikad2.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് Fr Boby jose Kattikad5.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് 3.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്, കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് 2.jpg|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്ത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് 1.jpg|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്ത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ </gallery> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വൈദികർ]] es5oeprpvctwtwx1c1qtcmu63gwg4pj 4643655 4643649 2026-07-04T17:06:58Z Fotokannan 14472 /* കൃതികൾ */ 4643655 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bobby jose Kattikad}} {{Infobox person | name = ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | image = Fr Boby jose Kattikad4.jpg | alt = | caption = ഫാ. ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് | birth_name = | birth_date = | birth_place = തുമ്പോളി, ആലപ്പുഴ | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = വൈദികനും എഴുത്തുകാരനും | years_active = | known_for = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | notable_works = ഓർഡിനറി }} കപ്പൂച്ചിൻ സന്ന്യാസസഭയിൽ വൈദികനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''ഫാദർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്'''. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മലയാള ഉപന്യാസ സമാഹാരമായ ഓർഡിനറി എന്ന കൃതിക്ക് 2019 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://ia601509.us.archive.org/1/items/kerala-sahitya-academy-awards-2019/Kerala%20sahitya%20academy%20awards%202019.pdf|title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=Kerala Sahitya Academy}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തുമ്പോളിയിൽ ജനനം. ആത്മീയപ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. നിരവധി തത്വചിന്താ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'മനുഷ്യസ്‌നേഹി' മാസികയുടെ എഡിറ്ററാണ്. == കൃതികൾ == [[പ്രമാണം:Fr Boby jose Kattikad.ogg|ലഘുചിത്രം|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്തെ ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ]] * വെറുമോരോർമ്മ തൻ കുരുന്നു തൂവലാൽ * അവൾ * ചില്ല് * ഓർഡിനറി * രമണീയം ഈ ജീവിതം * കൂട്ട് * സഞ്ചാരിയുടെ ദൈവം * ഹൃദയവയൽ * നിലത്തെഴുത്ത് * അകം == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019 == ചിത്രശാല == <gallery> Fr Boby jose Kattikad3.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് Fr Boby jose Kattikad1.jpg|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്ത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ Fr Boby jose Kattikad2.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് Fr Boby jose Kattikad5.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് 3.jpg|ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്, കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് 2.jpg|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്ത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട് 1.jpg|ബോബി അച്ചൻ കൊല്ലത്ത് ഒരു പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ </gallery> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വൈദികർ]] bnng025acr874z06wakxyt9otfqtpyq 0 669099 4643743 4643316 2026-07-05T07:07:00Z Ajeeshkumar4u 108239 ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; കാണുക [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643743 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} 1998 ജനുവരി മുതൽ 2003 ഓഗസ്റ്റ് 16 വരെ കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ആയിരുന്നു ഏട്ടനുണ്ണി രാജ. {{Infobox royalty |succession= കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി രാജാവ് |reign= 1998 ജനുവരി മുതൽ 2003 ഓഗസ്റ്റ് 16 വരെ |predecessor= [[പി.കെ. കുട്ടിയനുജൻ രാജ]] |successor=[[പി.കെ.എസ്. രാജ]] }} 77moe3vqvqhji78xrfnn4wa99vbzy8l 0 669100 4643726 4643376 2026-07-05T05:39:58Z Chathirathan 144209 4643726 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = നിർമ്മല കോളേജ് ഫോർ വിമൻ | native_name = | image = Nirmala College for Women.JPG | image_size = | image_alt = | caption = പ്രവേശനകവാടം | latin_name = | motto =അറിവ് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ദാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. | motto_eng = | established = {{Start date|1948|07|01|df=yes}} | closed = | type = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice_president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | free_label = | free = | principal = റവ. സിസ്റ്റർ ഡോ. മേരി ഫാബിയോള | dean = | director = | head_label = സെക്രട്ടറി | head = റവ. സിസ്റ്റർ ഡോ. കുളന്തൈ തെരേസ് | academic_staff = | administrative_staff = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other_students = | city = [[കോയമ്പത്തൂർ, തമിഴ്‌നാട്]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{coord|10|59|59.87|N|76|59|5.3|E|type:edu_region:IN|display=inline,title}} | campus = | former_names = | colors = | colours = | sporting_affiliations = | sports_nickname = | mascot = | affiliations = [[ ഭാരതിയാർ സർവകലാശാല]] | logo = | website = {{URL|https://nirmalacollegeonline.ac.in/}} | footnotes = | pushpin_map = ഇന്ത്യ കോയമ്പത്തൂർ ഇന്ത്യ തമിഴ്‌നാട് }} '''നിർമ്മല കോളേജ് ഫോർ വിമൻ'''(Nirmala College for Women) [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലുള്ള]] ഒരു സ്വയംഭരണാധികാര സ്ഥാപനമാണ് നിർമ്മല കോളേജ് ഫോർ വിമൻ. NAAC-ന്റെ നാലാം ഘട്ട വിലയിരുത്തലിൽ 3.78 CGPA-യോടെ "A++" ഗ്രേഡ് ഈ കോളേജിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര കോഴ്സുകൾ നടത്തുന്ന ഈ കോളേജ് ലിബറൽ ആർട്സ്, സയൻസ്, കൊമേഴ്സ് എന്നീ മേഖലകളിൽ ബിരുദങ്ങൾ നൽകുന്നു. 1981<ref name="history">{{cite web | url=http://www.nirmalacollegeonline.ac.in/college_history.html | title=History of the college | access-date=15 May 2012 | archive-date=29 June 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130629195602/http://nirmalacollegeonline.ac.in/college_history.html | url-status=dead }}</ref> വരെ [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാലയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരുന്ന ഈ സ്ഥാപനം, പിന്നീട് [[ഭാരതിയാർ സർവ്വകലാശാല|ഭാരതിയാർ സർവകലാശാലയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web | url=http://b-u.ac.in/colleges/affiliatedcolleges.asp?cCode=24 | title=Affiliated Colleges | access-date=15 May 2012}}</ref> ==മറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ== *സൗകര്യ കേന്ദ്രം *കാന്റീന് *സെൻട്രൽ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് സൗകര്യം ==അക്കാദമിക്സ്== കോളേജ് ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര തലങ്ങളിൽ കോഴ്സുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. നിരവധി ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര കോഴ്സുകൾ ഈ കോളേജിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ==അവലംബം== {{reflist}} 4y312wnj297duiiz7mycsv8629e7847 0 669110 4643523 2026-07-04T12:23:26Z Saul0fTarsus 6737 Saul0fTarsus എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ടാബർനാകിൾ]] എന്ന താൾ [[സമാഗമനകൂടാരം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: ടാബർനാകിൾ - എന്നത് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉള്ളതാണ്. സമാഗമനകൂടാരം എന്നാണ് മലയാളം പതിപ്പിൽ. 4643523 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[സമാഗമനകൂടാരം]] pntjvvlwoas7gmyjcr3275lopwauftc 0 669111 4643535 2026-07-04T12:56:46Z Saul0fTarsus 6737 #REDIRECT [[ഒ.ആർ. ടാംബോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] 4643535 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ഒ.ആർ. ടാംബോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] d1rsomebofgltb21lqr5ewhiws6xg64 3 669112 4643542 2026-07-04T14:00:05Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4643542 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Manojmanoharan81 | Manojmanoharan81 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:00, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) 6c3ylst5mosar70wqcdf7s0hbr25nau 3 669113 4643543 2026-07-04T14:00:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4643543 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: DILDAR DILU513 | DILDAR DILU513 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:00, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) bhk3s7rgzhfsct9yexdxz2jmdqqejsw 0 669114 4643595 2026-07-04T16:05:22Z Meenakshi nandhini 99060 '{{prettyurl|Madeira cake}}{{Infobox food | name = Madeira cake | image = Cherry madeira cake.jpg | image_size = 300px | caption = Cherry Madeira cake with [[whipped cream]] and [[tea]] | alternate_name = | place_of_origin = [[England]] | region = | creator = | course = Tea or breakfast | type = [[Sponge cake]] | served = | main_...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4643595 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Madeira cake}}{{Infobox food | name = Madeira cake | image = Cherry madeira cake.jpg | image_size = 300px | caption = Cherry Madeira cake with [[whipped cream]] and [[tea]] | alternate_name = | place_of_origin = [[England]] | region = | creator = | course = Tea or breakfast | type = [[Sponge cake]] | served = | main_ingredient = | variations = | calories = | other = }} പരമ്പരാഗത ഇംഗ്ലീഷ് പാചകരീതിയിലെ ഒരു സ്പോഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ബട്ടർ കേക്കാണ് '''മദീര കേക്ക്'''. == ഉത്ഭവം == [[Madeira|മദീര ദ്വീപുകളിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് ചിലപ്പോൾ തെറ്റായി കരുതപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ വാസ്തവത്തിൽ 1800 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നതും പലപ്പോഴും കേക്കിനൊപ്പം വിളമ്പുന്നതുമായ ദ്വീപുകളിൽ നിന്നുള്ള [[Madeira wine|മദീര വീഞ്ഞിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name=chef>{{cite book|title=The Pastry Chef's Companion: A Comprehensive Resource Guide for the Baking and Pastry Professional|first1=Glenn|last1=Rinsky|first2=Laura|last2=Halpin Rinsky|publisher=John Wiley and Sons|year=2008|isbn=978-0-470-00955-0|page=170}}</ref><ref>{{cite book|title=The Essential Baking Cookbook|publisher=Murdoch Books|year=2005|isbn=978-1-74045-542-8|page=59}}</ref><ref>{{cite news|title=A slice and a sip|work=[[The Record (Bergen County)|The Record]]|location=Woodland Park|date=5 March 1997|first=Patricia|last=Mack}}</ref><ref>{{cite news|title=Paradise island|work=[[Chester Chronicle]]|location=Chester|date=10 March 2011|first=Debbie|last=Murray}}</ref> മദീരക്കാർ സ്വന്തമായി പരമ്പരാഗത കേക്ക് [[Bolo de mel|ബൊളോ ഡി മെൽ]] നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുണ്ട, എരിവുള്ള, തേൻ രുചിയുള്ള ഈ കേക്ക് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്.<ref>{{cite news|title=Island Fling: Class of Madeira and a Touch of lemon Scotland in the Tropics|work=[[Daily Record (Scotland)|Daily Record]]|date=22 June 1996|last=Nouillan|first=Mark}}</ref><ref>{{cite news|title=Strolling through a Corner of Paradise|work=[[North Wales Daily Post|Daily Post]]|location=Liverpool|date=27 January 2007|first=Laura|last=Wurzal}}</ref> == കേക്ക് == ഉറച്ചതും എന്നാൽ തവിട്ടുനിറമുള്ള കേക്ക് ചായയോടൊപ്പമോ (ചിലപ്പോൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിനോ കഴിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി നാരങ്ങയുടെ രുചിയും ഇതിന് ചേർക്കുന്നു.<ref name=simple>{{cite web|title=English Madeira Cake|url=http://www.cookitsimply.com/recipe-0010-0o12363.html|year=2010|access-date=17 April 2015|work=cookitsimply}}</ref> ഇപ്പോൾ, ഇംഗ്ലീഷുകാർ മദീര കേക്ക് പലപ്പോഴും ചായയോ മദ്യമോ ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളമ്പുന്നത്.<ref name=cake />18 അല്ലെങ്കിൽ 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ തദ്ദേശീയമായ ഒരു പാചകക്കുറിപ്പിൽ നിന്നാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്<ref name=chef /><ref name=cake>{{cite web|url=http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|work=The Mediadrome|title=The Peerless Cake Baker: The Surprising History of The Cake|first=Helen |last=Stringer|access-date=17 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629001714/http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|archive-date=29 June 2009|date=10 July 2001}}</ref> . മദീര കേക്ക് ഒരു [[Pound cake|പൗണ്ട് കേക്കിനോ]] മഞ്ഞ കേക്കിനോ സമാനമാണ്.<ref>{{cite news|title=Pound for Pound, a Dessert Heavyweight|work=[[Winnipeg Free Press]]|location=Winnipeg|date=29 March 2014|last=Muller|first=Keith}}</ref><ref>{{cite news|title=Microwave cake baking offers improved textural properties|work=Emerging Food R&D Report|date=1 April 2007}}</ref> എലിസ ആക്ടൺ തന്റെ [[]Modern Cookery for Private Families|മോഡേൺ കുക്കറി ഫോർ പ്രൈവറ്റ് ഫാമിലീസിൽ]] (1845) പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആദ്യകാല പാചകക്കുറിപ്പുകളിൽ ഒന്ന് :ആണിത്<ref>{{cite news|title=Cake which raised the spirits|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]|location=Glasgow|date=16 November 2002|first=Catherine|last=Brown}}</ref> {{quote|ഒരു നല്ല മദീര കേക്ക്: നാല് പുതിയ മുട്ടകൾ കഴിയുന്നത്ര കട്ടി കുറയുന്നതുവരെ അടിക്കുക, തുടർന്ന്, അവ അടിക്കുന്നത് തുടരുക, ഇനിപ്പറയുന്ന ചേരുവകൾ അവ എഴുതിയ ക്രമത്തിൽ സാവധാനത്തിൽ ഇടുക: ആറ് ഔൺസ് ഉണങ്ങിയതും അരിച്ചെടുത്തതുമായ പഞ്ചസാര; മാവ്, ഉണക്കി അരിച്ചെടുത്തതും; ലയിപ്പിച്ച നാല് ഔൺസ് വെണ്ണയും; പുതിയ ഒരു നാരങ്ങയുടെ തൊലി; ഇവയെല്ലാം കൂടി കേക്ക് വാർത്തെടുക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഒരു ടീസ്പൂൺ കാർബണേറ്റ് സോഡയിൽ നന്നായി അടിക്കുക: തുടർന്ന് ഒരു മണിക്കൂർ മിതമായ അടുപ്പിൽ ചുടേണം.}} == അവലംബം== {{reflist|2}} {{Cakes}} {{English cuisine}} 493y3xuq2gn6ocl05bg3tw6s98pjz1y 4643597 4643595 2026-07-04T16:07:46Z Meenakshi nandhini 99060 [[വർഗ്ഗം:കേക്കുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643597 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Madeira cake}}{{Infobox food | name = Madeira cake | image = Cherry madeira cake.jpg | image_size = 300px | caption = Cherry Madeira cake with [[whipped cream]] and [[tea]] | alternate_name = | place_of_origin = [[England]] | region = | creator = | course = Tea or breakfast | type = [[Sponge cake]] | served = | main_ingredient = | variations = | calories = | other = }} പരമ്പരാഗത ഇംഗ്ലീഷ് പാചകരീതിയിലെ ഒരു സ്പോഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ബട്ടർ കേക്കാണ് '''മദീര കേക്ക്'''. == ഉത്ഭവം == [[Madeira|മദീര ദ്വീപുകളിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് ചിലപ്പോൾ തെറ്റായി കരുതപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ വാസ്തവത്തിൽ 1800 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നതും പലപ്പോഴും കേക്കിനൊപ്പം വിളമ്പുന്നതുമായ ദ്വീപുകളിൽ നിന്നുള്ള [[Madeira wine|മദീര വീഞ്ഞിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name=chef>{{cite book|title=The Pastry Chef's Companion: A Comprehensive Resource Guide for the Baking and Pastry Professional|first1=Glenn|last1=Rinsky|first2=Laura|last2=Halpin Rinsky|publisher=John Wiley and Sons|year=2008|isbn=978-0-470-00955-0|page=170}}</ref><ref>{{cite book|title=The Essential Baking Cookbook|publisher=Murdoch Books|year=2005|isbn=978-1-74045-542-8|page=59}}</ref><ref>{{cite news|title=A slice and a sip|work=[[The Record (Bergen County)|The Record]]|location=Woodland Park|date=5 March 1997|first=Patricia|last=Mack}}</ref><ref>{{cite news|title=Paradise island|work=[[Chester Chronicle]]|location=Chester|date=10 March 2011|first=Debbie|last=Murray}}</ref> മദീരക്കാർ സ്വന്തമായി പരമ്പരാഗത കേക്ക് [[Bolo de mel|ബൊളോ ഡി മെൽ]] നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുണ്ട, എരിവുള്ള, തേൻ രുചിയുള്ള ഈ കേക്ക് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്.<ref>{{cite news|title=Island Fling: Class of Madeira and a Touch of lemon Scotland in the Tropics|work=[[Daily Record (Scotland)|Daily Record]]|date=22 June 1996|last=Nouillan|first=Mark}}</ref><ref>{{cite news|title=Strolling through a Corner of Paradise|work=[[North Wales Daily Post|Daily Post]]|location=Liverpool|date=27 January 2007|first=Laura|last=Wurzal}}</ref> == കേക്ക് == ഉറച്ചതും എന്നാൽ തവിട്ടുനിറമുള്ള കേക്ക് ചായയോടൊപ്പമോ (ചിലപ്പോൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിനോ കഴിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി നാരങ്ങയുടെ രുചിയും ഇതിന് ചേർക്കുന്നു.<ref name=simple>{{cite web|title=English Madeira Cake|url=http://www.cookitsimply.com/recipe-0010-0o12363.html|year=2010|access-date=17 April 2015|work=cookitsimply}}</ref> ഇപ്പോൾ, ഇംഗ്ലീഷുകാർ മദീര കേക്ക് പലപ്പോഴും ചായയോ മദ്യമോ ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളമ്പുന്നത്.<ref name=cake />18 അല്ലെങ്കിൽ 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ തദ്ദേശീയമായ ഒരു പാചകക്കുറിപ്പിൽ നിന്നാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്<ref name=chef /><ref name=cake>{{cite web|url=http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|work=The Mediadrome|title=The Peerless Cake Baker: The Surprising History of The Cake|first=Helen |last=Stringer|access-date=17 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629001714/http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|archive-date=29 June 2009|date=10 July 2001}}</ref> . മദീര കേക്ക് ഒരു [[Pound cake|പൗണ്ട് കേക്കിനോ]] മഞ്ഞ കേക്കിനോ സമാനമാണ്.<ref>{{cite news|title=Pound for Pound, a Dessert Heavyweight|work=[[Winnipeg Free Press]]|location=Winnipeg|date=29 March 2014|last=Muller|first=Keith}}</ref><ref>{{cite news|title=Microwave cake baking offers improved textural properties|work=Emerging Food R&D Report|date=1 April 2007}}</ref> എലിസ ആക്ടൺ തന്റെ [[]Modern Cookery for Private Families|മോഡേൺ കുക്കറി ഫോർ പ്രൈവറ്റ് ഫാമിലീസിൽ]] (1845) പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആദ്യകാല പാചകക്കുറിപ്പുകളിൽ ഒന്ന് :ആണിത്<ref>{{cite news|title=Cake which raised the spirits|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]|location=Glasgow|date=16 November 2002|first=Catherine|last=Brown}}</ref> {{quote|ഒരു നല്ല മദീര കേക്ക്: നാല് പുതിയ മുട്ടകൾ കഴിയുന്നത്ര കട്ടി കുറയുന്നതുവരെ അടിക്കുക, തുടർന്ന്, അവ അടിക്കുന്നത് തുടരുക, ഇനിപ്പറയുന്ന ചേരുവകൾ അവ എഴുതിയ ക്രമത്തിൽ സാവധാനത്തിൽ ഇടുക: ആറ് ഔൺസ് ഉണങ്ങിയതും അരിച്ചെടുത്തതുമായ പഞ്ചസാര; മാവ്, ഉണക്കി അരിച്ചെടുത്തതും; ലയിപ്പിച്ച നാല് ഔൺസ് വെണ്ണയും; പുതിയ ഒരു നാരങ്ങയുടെ തൊലി; ഇവയെല്ലാം കൂടി കേക്ക് വാർത്തെടുക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഒരു ടീസ്പൂൺ കാർബണേറ്റ് സോഡയിൽ നന്നായി അടിക്കുക: തുടർന്ന് ഒരു മണിക്കൂർ മിതമായ അടുപ്പിൽ ചുടേണം.}} == അവലംബം== {{reflist|2}} {{Cakes}} {{English cuisine}} [[വർഗ്ഗം:കേക്കുകൾ]] eqrw9yrpraqsvedo7l61v56h2s7m53t 4643600 4643597 2026-07-04T16:09:34Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേക്ക് */ 4643600 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Madeira cake}}{{Infobox food | name = Madeira cake | image = Cherry madeira cake.jpg | image_size = 300px | caption = Cherry Madeira cake with [[whipped cream]] and [[tea]] | alternate_name = | place_of_origin = [[England]] | region = | creator = | course = Tea or breakfast | type = [[Sponge cake]] | served = | main_ingredient = | variations = | calories = | other = }} പരമ്പരാഗത ഇംഗ്ലീഷ് പാചകരീതിയിലെ ഒരു സ്പോഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ബട്ടർ കേക്കാണ് '''മദീര കേക്ക്'''. == ഉത്ഭവം == [[Madeira|മദീര ദ്വീപുകളിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് ചിലപ്പോൾ തെറ്റായി കരുതപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ വാസ്തവത്തിൽ 1800 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നതും പലപ്പോഴും കേക്കിനൊപ്പം വിളമ്പുന്നതുമായ ദ്വീപുകളിൽ നിന്നുള്ള [[Madeira wine|മദീര വീഞ്ഞിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name=chef>{{cite book|title=The Pastry Chef's Companion: A Comprehensive Resource Guide for the Baking and Pastry Professional|first1=Glenn|last1=Rinsky|first2=Laura|last2=Halpin Rinsky|publisher=John Wiley and Sons|year=2008|isbn=978-0-470-00955-0|page=170}}</ref><ref>{{cite book|title=The Essential Baking Cookbook|publisher=Murdoch Books|year=2005|isbn=978-1-74045-542-8|page=59}}</ref><ref>{{cite news|title=A slice and a sip|work=[[The Record (Bergen County)|The Record]]|location=Woodland Park|date=5 March 1997|first=Patricia|last=Mack}}</ref><ref>{{cite news|title=Paradise island|work=[[Chester Chronicle]]|location=Chester|date=10 March 2011|first=Debbie|last=Murray}}</ref> മദീരക്കാർ സ്വന്തമായി പരമ്പരാഗത കേക്ക് [[Bolo de mel|ബൊളോ ഡി മെൽ]] നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുണ്ട, എരിവുള്ള, തേൻ രുചിയുള്ള ഈ കേക്ക് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്.<ref>{{cite news|title=Island Fling: Class of Madeira and a Touch of lemon Scotland in the Tropics|work=[[Daily Record (Scotland)|Daily Record]]|date=22 June 1996|last=Nouillan|first=Mark}}</ref><ref>{{cite news|title=Strolling through a Corner of Paradise|work=[[North Wales Daily Post|Daily Post]]|location=Liverpool|date=27 January 2007|first=Laura|last=Wurzal}}</ref> == കേക്ക് == ഉറച്ചതും എന്നാൽ തവിട്ടുനിറമുള്ള കേക്ക് ചായയോടൊപ്പമോ (ചിലപ്പോൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിനോ കഴിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി നാരങ്ങയുടെ രുചിയും ഇതിന് ചേർക്കുന്നു.<ref name=simple>{{cite web|title=English Madeira Cake|url=http://www.cookitsimply.com/recipe-0010-0o12363.html|year=2010|access-date=17 April 2015|work=cookitsimply}}</ref> ഇപ്പോൾ, ഇംഗ്ലീഷുകാർ മദീര കേക്ക് പലപ്പോഴും ചായയോ മദ്യമോ ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളമ്പുന്നത്.<ref name=cake />18 അല്ലെങ്കിൽ 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ തദ്ദേശീയമായ ഒരു പാചകക്കുറിപ്പിൽ നിന്നാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്<ref name=chef /><ref name=cake>{{cite web|url=http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|work=The Mediadrome|title=The Peerless Cake Baker: The Surprising History of The Cake|first=Helen |last=Stringer|access-date=17 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629001714/http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|archive-date=29 June 2009|date=10 July 2001}}</ref> . മദീര കേക്ക് ഒരു [[Pound cake|പൗണ്ട് കേക്കിനോ]] മഞ്ഞ കേക്കിനോ സമാനമാണ്.<ref>{{cite news|title=Pound for Pound, a Dessert Heavyweight|work=[[Winnipeg Free Press]]|location=Winnipeg|date=29 March 2014|last=Muller|first=Keith}}</ref><ref>{{cite news|title=Microwave cake baking offers improved textural properties|work=Emerging Food R&D Report|date=1 April 2007}}</ref> എലിസ ആക്ടൺ തന്റെ [[Modern Cookery for Private Families|മോഡേൺ കുക്കറി ഫോർ പ്രൈവറ്റ് ഫാമിലീസിൽ]] (1845) പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആദ്യകാല പാചകക്കുറിപ്പുകളിൽ ഒന്ന് :ആണിത്<ref>{{cite news|title=Cake which raised the spirits|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]|location=Glasgow|date=16 November 2002|first=Catherine|last=Brown}}</ref> {{quote|ഒരു നല്ല മദീര കേക്ക്: നാല് പുതിയ മുട്ടകൾ കഴിയുന്നത്ര കട്ടി കുറയുന്നതുവരെ അടിക്കുക, തുടർന്ന്, അവ അടിക്കുന്നത് തുടരുക, ഇനിപ്പറയുന്ന ചേരുവകൾ അവ എഴുതിയ ക്രമത്തിൽ സാവധാനത്തിൽ ഇടുക: ആറ് ഔൺസ് ഉണങ്ങിയതും അരിച്ചെടുത്തതുമായ പഞ്ചസാര; മാവ്, ഉണക്കി അരിച്ചെടുത്തതും; ലയിപ്പിച്ച നാല് ഔൺസ് വെണ്ണയും; പുതിയ ഒരു നാരങ്ങയുടെ തൊലി; ഇവയെല്ലാം കൂടി കേക്ക് വാർത്തെടുക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഒരു ടീസ്പൂൺ കാർബണേറ്റ് സോഡയിൽ നന്നായി അടിക്കുക: തുടർന്ന് ഒരു മണിക്കൂർ മിതമായ അടുപ്പിൽ ചുടേണം.}} == അവലംബം== {{reflist|2}} {{Cakes}} {{English cuisine}} [[വർഗ്ഗം:കേക്കുകൾ]] 7urn214gm2n7p1q9l6p44wvv9z4jo32 4643603 4643600 2026-07-04T16:10:18Z Meenakshi nandhini 99060 /* കേക്ക് */ 4643603 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Madeira cake}}{{Infobox food | name = Madeira cake | image = Cherry madeira cake.jpg | image_size = 300px | caption = Cherry Madeira cake with [[whipped cream]] and [[tea]] | alternate_name = | place_of_origin = [[England]] | region = | creator = | course = Tea or breakfast | type = [[Sponge cake]] | served = | main_ingredient = | variations = | calories = | other = }} പരമ്പരാഗത ഇംഗ്ലീഷ് പാചകരീതിയിലെ ഒരു സ്പോഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ബട്ടർ കേക്കാണ് '''മദീര കേക്ക്'''. == ഉത്ഭവം == [[Madeira|മദീര ദ്വീപുകളിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് ചിലപ്പോൾ തെറ്റായി കരുതപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ വാസ്തവത്തിൽ 1800 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നതും പലപ്പോഴും കേക്കിനൊപ്പം വിളമ്പുന്നതുമായ ദ്വീപുകളിൽ നിന്നുള്ള [[Madeira wine|മദീര വീഞ്ഞിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name=chef>{{cite book|title=The Pastry Chef's Companion: A Comprehensive Resource Guide for the Baking and Pastry Professional|first1=Glenn|last1=Rinsky|first2=Laura|last2=Halpin Rinsky|publisher=John Wiley and Sons|year=2008|isbn=978-0-470-00955-0|page=170}}</ref><ref>{{cite book|title=The Essential Baking Cookbook|publisher=Murdoch Books|year=2005|isbn=978-1-74045-542-8|page=59}}</ref><ref>{{cite news|title=A slice and a sip|work=[[The Record (Bergen County)|The Record]]|location=Woodland Park|date=5 March 1997|first=Patricia|last=Mack}}</ref><ref>{{cite news|title=Paradise island|work=[[Chester Chronicle]]|location=Chester|date=10 March 2011|first=Debbie|last=Murray}}</ref> മദീരക്കാർ സ്വന്തമായി പരമ്പരാഗത കേക്ക് [[Bolo de mel|ബൊളോ ഡി മെൽ]] നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുണ്ട, എരിവുള്ള, തേൻ രുചിയുള്ള ഈ കേക്ക് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്.<ref>{{cite news|title=Island Fling: Class of Madeira and a Touch of lemon Scotland in the Tropics|work=[[Daily Record (Scotland)|Daily Record]]|date=22 June 1996|last=Nouillan|first=Mark}}</ref><ref>{{cite news|title=Strolling through a Corner of Paradise|work=[[North Wales Daily Post|Daily Post]]|location=Liverpool|date=27 January 2007|first=Laura|last=Wurzal}}</ref> == കേക്ക് == ഉറച്ചതും എന്നാൽ തവിട്ടുനിറമുള്ള കേക്ക് ചായയോടൊപ്പമോ (ചിലപ്പോൾ) പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിനോ കഴിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി നാരങ്ങയുടെ രുചിയും ഇതിന് ചേർക്കുന്നു.<ref name=simple>{{cite web|title=English Madeira Cake|url=http://www.cookitsimply.com/recipe-0010-0o12363.html|year=2010|access-date=17 April 2015|work=cookitsimply}}</ref> ഇപ്പോൾ, ഇംഗ്ലീഷുകാർ മദീര കേക്ക് പലപ്പോഴും ചായയോ മദ്യമോ ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളമ്പുന്നത്.<ref name=cake />18 അല്ലെങ്കിൽ 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ തദ്ദേശീയമായ ഒരു പാചകക്കുറിപ്പിൽ നിന്നാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്<ref name=chef /><ref name=cake>{{cite web|url=http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|work=The Mediadrome|title=The Peerless Cake Baker: The Surprising History of The Cake|first=Helen |last=Stringer|access-date=17 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629001714/http://www.themediadrome.com/content/articles/food_articles/cake_history.htm|archive-date=29 June 2009|date=10 July 2001}}</ref> . മദീര കേക്ക് ഒരു [[Pound cake|പൗണ്ട് കേക്കിനോ]] മഞ്ഞ കേക്കിനോ സമാനമാണ്.<ref>{{cite news|title=Pound for Pound, a Dessert Heavyweight|work=[[Winnipeg Free Press]]|location=Winnipeg|date=29 March 2014|last=Muller|first=Keith}}</ref><ref>{{cite news|title=Microwave cake baking offers improved textural properties|work=Emerging Food R&D Report|date=1 April 2007}}</ref> എലിസ ആക്ടൺ തന്റെ [[Modern Cookery for Private Families|മോഡേൺ കുക്കറി ഫോർ പ്രൈവറ്റ് ഫാമിലീസിൽ]] (1845) പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആദ്യകാല പാചകക്കുറിപ്പുകളിൽ ഒന്ന് :ആണിത്<ref>{{cite news|title=Cake which raised the spirits|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]|location=Glasgow|date=16 November 2002|first=Catherine|last=Brown}}</ref> {{quote|ഒരു നല്ല മദീര കേക്ക്: നാല് പുതിയ മുട്ടകൾ കഴിയുന്നത്ര കട്ടി കുറയുന്നതുവരെ അടിക്കുക, തുടർന്ന്, അവ അടിക്കുന്നത് തുടരുക, ഇനിപ്പറയുന്ന ചേരുവകൾ അവ എഴുതിയ ക്രമത്തിൽ സാവധാനത്തിൽ ഇടുക: ആറ് ഔൺസ് ഉണങ്ങിയതും അരിച്ചെടുത്തതുമായ പഞ്ചസാര; മാവ്, ഉണക്കി അരിച്ചെടുത്തതും; ലയിപ്പിച്ച നാല് ഔൺസ് വെണ്ണയും; പുതിയ ഒരു നാരങ്ങയുടെ തൊലി; ഇവയെല്ലാം കൂടി കേക്ക് വാർത്തെടുക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഒരു ടീസ്പൂൺ കാർബണേറ്റ് സോഡയിൽ നന്നായി അടിക്കുക: തുടർന്ന് ഒരു മണിക്കൂർ മിതമായ ചൂടുള്ള അടുപ്പിൽ ചുടേണം.}} == അവലംബം== {{reflist|2}} {{Cakes}} {{English cuisine}} [[വർഗ്ഗം:കേക്കുകൾ]] g7miwvgmm4gj3efd78a75bi2blhtn0f 0 669115 4643596 2026-07-04T16:06:33Z Meenakshi nandhini 99060 [[മദീര കേക്ക്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4643596 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക[[മദീര കേക്ക്]] r9dghcehuviypudx7ctbe76o4aj7gwv 10 669116 4643623 2025-12-04T13:36:13Z en>Junsik1223 0 4643623 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Bashanosaurus |parent=Huayangosauridae |extinct=yes <!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs={{cite journal|last1=Sánchez-Fenollosa |first1=Sergio |last2=Cobos |first2=Alberto |year=2025 |title=New insights into the phylogeny and skull evolution of stegosaurian dinosaurs: An extraordinary cranium from the European Late Jurassic (Dinosauria: Stegosauria) |journal=Vertebrate Zoology |volume=75 |pages=147–171 |doi=10.3897/vz.75.e146618 |doi-access=free}} }} qj86gmb4oa1o1hgeu0dqybtrhd77a45 4643624 4643623 2026-07-04T16:38:38Z Irvin calicut 23253 [[:en:Template:Taxonomy/Bashanosaurus]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു 4643623 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Bashanosaurus |parent=Huayangosauridae |extinct=yes <!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs={{cite journal|last1=Sánchez-Fenollosa |first1=Sergio |last2=Cobos |first2=Alberto |year=2025 |title=New insights into the phylogeny and skull evolution of stegosaurian dinosaurs: An extraordinary cranium from the European Late Jurassic (Dinosauria: Stegosauria) |journal=Vertebrate Zoology |volume=75 |pages=147–171 |doi=10.3897/vz.75.e146618 |doi-access=free}} }} qj86gmb4oa1o1hgeu0dqybtrhd77a45 0 669117 4643629 2026-07-04T16:45:32Z Fotokannan 14472 [[ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4643629 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ബോബി ജോസ് കട്ടിക്കാട്]] a88wejh4rvbecjefwqddv6grm3l90go 0 669118 4643636 2026-07-04T16:50:51Z Irvin calicut 23253 "[[:en:Special:Redirect/revision/1350949374|Bashanosaurus]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4643636 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിനോസർ ആണ് .  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == {{Location map|China|width=225px|float=left|caption=''Bashanosaurus'' [[Type locality (biology)|type locality]] in Yunyang County, China}}[[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Stegosauria|S.}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] dl9kdnpzw1teip1yscr3wm16jo92awd 4643637 4643636 2026-07-04T16:51:11Z Irvin calicut 23253 /* കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും */ 4643637 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിനോസർ ആണ് .  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Stegosauria|S.}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] 8xfj4bt65pcxxu4crlw7gjpi3s6q44l 4643639 4643637 2026-07-04T16:51:34Z Irvin calicut 23253 4643639 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിനോസർ ആണ് '''ബാഷനോസോറസ്'''.  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Stegosauria|S.}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] 3wbl9qb7wtyykc7c2jyfgymfmehvh8u 4643641 4643639 2026-07-04T16:52:26Z Irvin calicut 23253 [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643641 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിനോസർ ആണ് '''ബാഷനോസോറസ്'''.  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Stegosauria|S.}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] jmi8l8iwtio45hc1qlh7v1wg9g98aa6 4643643 4643641 2026-07-04T16:52:39Z Irvin calicut 23253 [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643643 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിനോസർ ആണ് '''ബാഷനോസോറസ്'''.  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Stegosauria|S.}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] cirffrxc58mcxg5byixc1b2ydmn2iyg 4643644 4643643 2026-07-04T16:53:20Z Irvin calicut 23253 4643644 wikitext text/x-wiki {{pu|Bashanosaurus}} {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിനോസർ ആണ് '''ബാഷനോസോറസ്'''.  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Stegosauria|S.}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] 7mgc9pgaiv3vz35wdsgmuml3i3nhnz0 4643646 4643644 2026-07-04T16:54:39Z Irvin calicut 23253 4643646 wikitext text/x-wiki {{pu|Bashanosaurus}} {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ദിനോസർ]] ആണ് '''ബാഷനോസോറസ്'''.  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Stegosauria|S.}}{{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] klbty82dq5virkan0u4pjh100wnp955 4643647 4643646 2026-07-04T16:55:22Z Irvin calicut 23253 /* പരാമർശങ്ങൾ */ 4643647 wikitext text/x-wiki {{pu|Bashanosaurus}} {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} ചൈനയിലെ യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ദിനോസർ]] ആണ് '''ബാഷനോസോറസ്'''.  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് , അതിൽ  ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] 5a8jnafxbz6jl5qc4vibn83wq8ixpa7 4643652 4643647 2026-07-04T17:04:13Z Malikaveedu 16584 4643652 wikitext text/x-wiki {{pu|Bashanosaurus}} {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Middle Jurassic]] ([[Bathonian]]), {{fossil range|167.5|164.5}} | image = Bashanosaurus Skeletal.svg | image_caption = Skeletal reconstruction | taxon = Bashanosaurus | authority = Dai et al., [[2022 in archosaur paleontology|2022]] | type_species = {{extinct}}'''''Bashanosaurus primitivus''''' | type_species_authority = Dai et al., 2022 }} [[ചൈന|ചൈനയിലെ]] യുനാങ് കൌണ്ടിയിൽ  മധ്യ ജുറാസ്സിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ദിനോസർ]] ആണ് '''ബാഷനോസോറസ്'''.  ഈ ജനുസ്സിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അഡ്രാറ്റിക്ലിറ്റ്, ''[[Isaberrysaura|ഇസബെറിസോറ]]'', ''[[Thyreosaurus|തൈറിയോസോറസ്]]''  തുടങ്ങിയ  ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സ്റ്റെഗോസോറുകളിൽ ഒന്നായ ഇത്, അതിൽ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന സ്റ്റെഗോസറുകളിൽ ഒന്നാണ്.   == കണ്ടെത്തലും നാമകരണവും == [[ഹോളോടൈപ്പ്]] മാതൃകയായ [[Chongqing Laboratory of Geoheritage Protection and Research|സിഎൽജിപിആർ]] വി <ഐഡി1], ഒരു [[Dorsal vertebra|ഡോർസൽ]], രണ്ട് [[Caudal vertebrae|കാഡൽ കശേരുക്കൾ]], വലത് [[Scapulocoracoid|സ്കാപുലോകോറാകോയിഡ്]], ഒരു ഭാഗിക ഇടത് ഹിൻഡ്ലിമ്പ് (ഫെമർ, [[Tibia|ടിബിയ]], [[Fibula|ഫൈബുല]], ഒരു [[Metatarsal|മെറ്റാറ്റാർസൽ]]) നിരവധി ശകല വാരിയെല്ലുകൾ, മൂന്ന് ഡെർമൽ കവചങ്ങൾ (രണ്ട് പ്ലേറ്റുകളും ഒരു നട്ടെല്ലും) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മാതൃക, സിഎൽജിപിആർ വി 00006-2, അഞ്ച് ഡോർസൽ കശേരുക്കൾ, വലത് ടിബിയ, ഫൈബുല, ഭാഗിക വാരിയെല്ലുകൾ, അപൂർണ്ണമായ ഡെർമൽ പ്ലേറ്റ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാതൃകയായ CLGPR V 00006-3, ഒരൊറ്റ ഡോർസൽ കശേരുക്കളാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}</ref>   2022-ൽ, ഹുയി ഡൈയും സഹപ്രവർത്തകരും ''ബാഷനോസോറസ്'' പ്രിമിറ്റിവസിന്റെ  ഈ ഫോസിൽ അവശിഷ്ടങ്ങളെ [[Basal (phylogenetics)|അടിസ്ഥാന]] ഒരു പുതിയ ജനുസ്സായും ബേസൽ സ്റ്റെഗോസോറിയൻ ഇനമായും വർഗീകരിച്ചു . ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമായ ചോങ്കിംഗിന്റെ പുരാതന നാമമായ ബാഷൻ, പല്ലിയെന്നു അർത്ഥം വരുന്ന [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] "സൌറോസ്" എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് '''ബാഷനോസോറസ്''<nowiki/>' എന്ന പേരിട്ടത് .  .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref> [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_primitivus.png|ലഘുചിത്രം|ജീവിതത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം]]   ഒരു സ്റ്റെഗോസോർ എന്ന നിലയിൽ, ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചതുപ്പു നില വാസിയായ  സസ്യഭുക്കായിരിക്കാം, കഴുത്തിൽ നിന്ന് വാൽ അറ്റം വരെ ഇവയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് വലിയ പ്ലേറ്റുകളും മുള്ളുകളും ചേർന്ന ഒരു ജോഡി വരിയുണ്ടാകും. ഈ കവചങ്ങൾ-പ്രത്യേകിച്ച് വാലിൻറെ അറ്റത്തുള്ളവ- മാംസഭോജികളായ  ദിനോസറുകളിൽ നിന്നും  പ്രതിരോധ ഘടനകളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം . .<ref name="Bashanosaurus">{{Cite journal |last=Dai |first=Hui |last2=Li |first2=Ning |last3=Maidment |first3=Susannah C. R. |last4=Wei |first4=Guangbiao |last5=Zhou |first5=Yuxuan |last6=Hu |first6=Xufeng |last7=Ma |first7=Qingyu |last8=Wang |first8=Xunqian |last9=Hu |first9=Haiqian |last10=Peng |first10=Guangzhao |year=2022 |title=New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=41 |issue=5 |doi=10.1080/02724634.2021.1995737 |s2cid=247267743 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDaiLiMaidmentWei2022">Dai, Hui; Li, Ning; Maidment, Susannah C. R.; Wei, Guangbiao; Zhou, Yuxuan; Hu, Xufeng; Ma, Qingyu; Wang, Xunqian; Hu, Haiqian; Peng, Guangzhao (2022). [[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|"New Stegosaurs from the Middle Jurassic Lower Member of the Shaximiao Formation of Chongqing, China"]]. ''Journal of Vertebrate Paleontology''. '''41''' (5) e1995737. [[ഡിജിറ്റൽ ഓബ്ജക്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1080/02724634.2021.1995737|10.1080/02724634.2021.1995737]]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:247267743 247267743].</cite></ref><ref name="BashanosaurusPress">{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2022/march/new-stegosaur-dinosaur-species-could-be-oldest-ever-discovered.html|title=New stegosaur dinosaur species could be the oldest ever discovered|access-date=2024-03-04|last=Ashworth|first=James|date=2022-03-04|website=Natural History Museum|language=en}}</ref> === വലിപ്പം. === [[പ്രമാണം:Bashanosaurus_Size_Comparison.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യനെ അപേക്ഷിച്ച് ബാഷനോസോറസിന്റെ വലിപ്പം]] ''ബാഷനോസോറസ്'' ഒരു ചെറിയ സ്റ്റെഗോസോറാസ് ആയിരുന്നു .  ബാഷനോസോറസിന് ഏകദേശം 3 മീറ്റർ (9.8 ) നീളമുണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.  താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുങ്കിംഗോസോറസിന് ശരാശരി വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു, ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്.^[3] ഏകദേശം 4 മീറ്റർ (13 ) നീളവും 500 കിലോഗ്രാം (1,100 പൌണ്ട്) ശരീരഭാരവുമുള്ള ഇവയ്ക്കു ഹുയാങ്കോസോറസിന് സമാനമായ വലിപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു .  <ref name="G.S.Paul2016">{{Cite book |last=Paul |first=Gregory S. |title=The Princeton Field Guide to Dinosaurs |publisher=Princeton University Press |year=2016 |isbn=978-0-691-16766-4 |edition=2nd |location=Princeton, New Jersey |pages=243}}</ref>   == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[വർഗ്ഗം:Articles with 'species' microformats]] [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] emewqrrfkx2b4hb8iui7rn2hnkaipkd 0 669119 4643645 2026-07-04T16:53:49Z Irvin calicut 23253 [[ബാഷനോസോറസ്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4643645 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ബാഷനോസോറസ്]] 49k3ycoikwui5pqrdw4i7bgfnuxbyr9 100 669120 4643672 2026-07-04T18:09:03Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4643672 wikitext text/x-wiki === 2026 ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച === '''1201 ഇടവം 20''' ലോകം *കുവൈത്തിലെയും ബഹ്‌റൈനിലെയും അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാന്റെ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണം. ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെ യുഎസ് അഞ്ചാം കപ്പൽപ്പടയെയും (US Fifth Fleet) മേഖലയിലെ ഒരു യുഎസ് വ്യോമതാവളത്തെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തി. ജൂൺ 2 ചൊവ്വാഴ്ച ഇറാന്റെ ഖേഷ്ം ദ്വീപിലെ സൈനിക ഗ്രൗണ്ട് കൺട്രോൾ സ്റ്റേഷന് നേരെയും, ഇറാന്റെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആന്റിന, എണ്ണ ടാങ്കർ എന്നിവയ്ക്ക് നേരെയും യുഎസ് ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇതിനുള്ള തിരിച്ചടിയായാണ് ഇപ്പോഴത്തെ മിസൈൽ ആക്രമണമെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലുടനീളം യുഎസിനെതിരെ വിക്ഷേപിച്ച ഇറാന്റെ ഡ്രോണുകളും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും തടയുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് തങ്ങൾ ഖേഷ്ം ദ്വീപിൽ ആക്രമണം നടത്തിയതെന്ന് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (CENTCOM) അറിയിച്ചു. അതേസമയം, തങ്ങളുടെ സൈനിക താവളങ്ങളിൽ ഇറാൻ ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നു എന്ന വാദം അമേരിക്ക നിഷേധിച്ചു. *താനില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രയേലെന്ന]] രാജ്യമുണ്ടാകുമായിരുന്നില്ലെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]]. പോഡ് ഫോഴ്സ് വൺ എന്ന പോഡ്കാസ്റ്റിലാണ് ട്രംപിന്റെ പരാമർശം. ഇറാനെതിരായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബെന്യമിൻ നെതന്യാഹുവാണെന്ന]] വാദവും ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യ *എട്ട് തവണ നിയമസഭാംഗവും [[കർണാടക പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] പ്രസിഡന്റുമായ [[ഡി.കെ. ശിവകുമാർ]] [[കർണാടക|കർണാടകത്തിന്റെ]] 34-ാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ലോക് ഭവനിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു. ഇതോടെ കഴിഞ്ഞയാഴ്ച ആരംഭിച്ച മുഖ്യമന്ത്രി [[സിദ്ധരാമയ്യ|സിദ്ധരാമയ്യയിൽ]] നിന്നുള്ള നേതൃമാറ്റം പൂർത്തിയായി. *[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ കലാപം: ഋതബ്രത ബാനർജിയെ പുതിയ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി നിയമിക്കാൻ വിമത നീക്കം. *ആഭ്യന്തര കലാപത്തിനിടെ [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്|തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ]] സംഘടനാപരമായ അഴിച്ചുപണി. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പാർട്ടിയുടെ എല്ലാ കമ്മിറ്റികളും എല്ലാ മുന്നണി സംഘടനകളും ഉടനടി പ്രാബല്യത്തിൽ പിരിച്ചുവിട്ടതായിതൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് എക്‌സിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്ത പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. *പരിസ്ഥിതി മന്ത്രി [[ഭൂപേന്ദർ യാദവ്|ഭൂപേന്ദർ യാദവിന്റെ]] മെയ് 27 ലെ പ്രതികരണത്തിന് ജൂൺ 3 ലെ മറുപടിയായി കോൺഗ്രസ് എംപി [[ജയറാം രമേശ്]] [[ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ് പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള]] തന്റെ എതിർപ്പുകൾ ആവർത്തിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക അനുമതി സമഗ്രമായ, മൂന്ന് സീസണുകളിലായി തയ്യാറാക്കിയ പ്രാഥമിക ഡാറ്റയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ല, മറിച്ച് "ഒറ്റ സീസണൽ സൈക്കിളിനെ" അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് യാദവിന്റെ മറുപടി വ്യക്തമായി സമ്മതിക്കുന്നുവെന്ന് ജയറാം രമേശ് പറഞ്ഞു. *[[അരാവലി പർവതനിര|ആരവല്ലി കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളുടെ]] നിർവചനവും അതിർത്തി നിർണ്ണയവും സംബന്ധിച്ച കേന്ദ്രസർക്കാർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ സ്വതന്ത്ര പുനരവലോകനം നടത്താൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] ഒരു ഉന്നതാധികാര സമിതി രൂപീകരിച്ചു. കണ്ടെത്തലുകളിലെ "നിർണ്ണായകമായ അവ്യക്തതകൾ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പാനലിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫോറസ്ട്രി റിസർച്ച് ആൻഡ് എഡ്യൂക്കേഷന്റെ (ഐസിഎഫ്ആർഇ) ഡയറക്ടർ ജനറൽ കാഞ്ചൻ ദേവിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സമിതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31-നകം സമഗ്രമായ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. *[[കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി]]ക്ക് [[സോനം വാങ്ചുക്ക്|സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ]] പിന്തുണ *രാജ്യത്താകെ അഞ്ച് ദിവസത്തെ [[ഉഷ്ണതരംഗം|ഉഷ്ണതരംഗത്തിൽ]] 30,000 മരണങ്ങൾ പ്രവചിച്ച് പഠനം. കേരളം *വിവാഹ വിവാദം: മൊണാലിസയുടെ ഭർത്താവ് മുഹമ്മദ് ഫർമാന്റെ അറസ്റ്റ് ഒരു മാസത്തക്ക് തടഞ്ഞ് ഹൈക്കോടതി. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 3}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> ijt5ecy2r9ko67b97tiqsjpr1t6noh8 4643674 4643672 2026-07-04T18:46:45Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4643674 wikitext text/x-wiki === 2026 ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച === '''1201 ഇടവം 20''' ലോകം *കുവൈത്തിലെയും ബഹ്‌റൈനിലെയും അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാന്റെ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണം. ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെ യുഎസ് അഞ്ചാം കപ്പൽപ്പടയെയും (US Fifth Fleet) മേഖലയിലെ ഒരു യുഎസ് വ്യോമതാവളത്തെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തി. ജൂൺ 2 ചൊവ്വാഴ്ച ഇറാന്റെ ഖേഷ്ം ദ്വീപിലെ സൈനിക ഗ്രൗണ്ട് കൺട്രോൾ സ്റ്റേഷന് നേരെയും, ഇറാന്റെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആന്റിന, എണ്ണ ടാങ്കർ എന്നിവയ്ക്ക് നേരെയും യുഎസ് ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇതിനുള്ള തിരിച്ചടിയായാണ് ഇപ്പോഴത്തെ മിസൈൽ ആക്രമണമെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലുടനീളം യുഎസിനെതിരെ വിക്ഷേപിച്ച ഇറാന്റെ ഡ്രോണുകളും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും തടയുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് തങ്ങൾ ഖേഷ്ം ദ്വീപിൽ ആക്രമണം നടത്തിയതെന്ന് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (CENTCOM) അറിയിച്ചു. അതേസമയം, തങ്ങളുടെ സൈനിക താവളങ്ങളിൽ ഇറാൻ ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നു എന്ന വാദം അമേരിക്ക നിഷേധിച്ചു. *താനില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രയേലെന്ന]] രാജ്യമുണ്ടാകുമായിരുന്നില്ലെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]]. പോഡ് ഫോഴ്സ് വൺ എന്ന പോഡ്കാസ്റ്റിലാണ് ട്രംപിന്റെ പരാമർശം. ഇറാനെതിരായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബെന്യമിൻ നെതന്യാഹുവാണെന്ന]] വാദവും ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യ *എട്ട് തവണ നിയമസഭാംഗവും [[കർണാടക പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] പ്രസിഡന്റുമായ [[ഡി.കെ. ശിവകുമാർ]] [[കർണാടക|കർണാടകത്തിന്റെ]] 34-ാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ലോക് ഭവനിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു. ഇതോടെ കഴിഞ്ഞയാഴ്ച ആരംഭിച്ച മുഖ്യമന്ത്രി [[സിദ്ധരാമയ്യ|സിദ്ധരാമയ്യയിൽ]] നിന്നുള്ള നേതൃമാറ്റം പൂർത്തിയായി. *ആഭ്യന്തര കലാപത്തിനിടെ [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്|തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ]] സംഘടനാപരമായ അഴിച്ചുപണി. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പാർട്ടിയുടെ എല്ലാ കമ്മിറ്റികളും എല്ലാ പോഷക സംഘടനകളും ഉടനടി പ്രാബല്യത്തിൽ പിരിച്ചുവിട്ടതായിതൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വംഎക്‌സിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്ത പ്രസ്താവനയിൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. *പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പാർടിയുടെ എല്ലാ കമ്മിറ്റികളും പിരിച്ചുവിട്ടതായി ടിഎംസി നേതൃത്വം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് പിന്നാലെ ഋതബ്രത ബാനർജിയും സന്ദീപൻ സാഹയും ഋതബ്രതയെ നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായും പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് 58 എംഎൽഎമാർ ഒപ്പിട്ട കത്ത് സ്പീക്കർക്ക് കൈമാറി. തുടർന്ന് സ്പീക്കർ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് പാർടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട എംഎൽഎ ഋതബ്രത ബാനർജിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.ഇതോടെ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് പിളർപ്പ് സമ്പൂർണമായി. 59 എംഎൽഎമാരുടെ പിന്തുണയാണ് ഋതബ്രതയ്ക്കുള്ളത്. *പരിസ്ഥിതി മന്ത്രി [[ഭൂപേന്ദർ യാദവ്|ഭൂപേന്ദർ യാദവിന്റെ]] മെയ് 27 ലെ പ്രതികരണത്തിന് ജൂൺ 3 ലെ മറുപടിയായി കോൺഗ്രസ് എംപി [[ജയറാം രമേശ്]] [[ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ് പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള]] തന്റെ എതിർപ്പുകൾ ആവർത്തിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക അനുമതി സമഗ്രമായ, മൂന്ന് സീസണുകളിലായി തയ്യാറാക്കിയ പ്രാഥമിക ഡാറ്റയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ല, മറിച്ച് "ഒറ്റ സീസണൽ സൈക്കിളിനെ" അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് യാദവിന്റെ മറുപടി വ്യക്തമായി സമ്മതിക്കുന്നുവെന്ന് ജയറാം രമേശ് പറഞ്ഞു. *[[അരാവലി പർവതനിര|ആരവല്ലി കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളുടെ]] നിർവചനവും അതിർത്തി നിർണ്ണയവും സംബന്ധിച്ച കേന്ദ്രസർക്കാർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ സ്വതന്ത്ര പുനരവലോകനം നടത്താൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] ഒരു ഉന്നതാധികാര സമിതി രൂപീകരിച്ചു. കണ്ടെത്തലുകളിലെ "നിർണ്ണായകമായ അവ്യക്തതകൾ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പാനലിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫോറസ്ട്രി റിസർച്ച് ആൻഡ് എഡ്യൂക്കേഷന്റെ (ഐസിഎഫ്ആർഇ) ഡയറക്ടർ ജനറൽ കാഞ്ചൻ ദേവിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സമിതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31-നകം സമഗ്രമായ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. *[[കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി]]ക്ക് [[സോനം വാങ്ചുക്ക്|സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ]] പിന്തുണ *രാജ്യത്താകെ അഞ്ച് ദിവസത്തെ [[ഉഷ്ണതരംഗം|ഉഷ്ണതരംഗത്തിൽ]] 30,000 മരണങ്ങൾ പ്രവചിച്ച് പഠനം. *ഫുഡ്‌ കോർപറേഷൻ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യയുടെ (എഫ്‌സിഐ) സൈലോ (അത്യാധുനിക ധാന്യപ്പുര) കരാറുകൾ അദാനി അഗ്രി ലോജിസ്റ്റിക്‌സ് ലിമിറ്റഡിനെയും ലീപ് ഇന്ത്യ ഫുഡ് ആൻഡ്‌ ലോജിസ്റ്റിക്‌സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിനെയും നേടിയെടുത്തത് ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്ന് സിപിഐ എം പൊളിറ്റ്ബ്യൂറോ പ്രസ്താവിച്ചു. ഇതോടെ രാജ്യത്തിന്റെ ധാന്യ സംഭരണ ശൃംഖലയുടെ വലിയൊരു പങ്കും ഈ രണ്ട് കമ്പനികളുടെ കൈകളിലായിരിക്കും. <ref>[https://www.deshabhimani.com/News/national/cpim-hits-out-at-centre-over-adani-duopoly-in-fci-silo-scheme-demands-jpc-probe-into-corporate-takeover-90766 ദേശാഭിമാനി]</ref>. കേരളം *വിവാഹ വിവാദം: മൊണാലിസയുടെ ഭർത്താവ് മുഹമ്മദ് ഫർമാന്റെ അറസ്റ്റ് ഒരു മാസത്തക്ക് തടഞ്ഞ് ഹൈക്കോടതി. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 3}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> fozq2plbk6yah2wqqw0kr7hojiwyw9m 4643676 4643674 2026-07-04T19:01:50Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4643676 wikitext text/x-wiki === 2026 ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച === '''1201 ഇടവം 20''' ലോകം *[[കുവൈറ്റ്|കുവൈത്തിലെയും]] [[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്‌റൈനിലെയും]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് [[ഇറാൻ|ഇറാന്റെ]] മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണം. ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെ യുഎസ് അഞ്ചാം കപ്പൽപ്പടയെയും (US Fifth Fleet) മേഖലയിലെ ഒരു യുഎസ് വ്യോമതാവളത്തെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തി. ജൂൺ 2 ചൊവ്വാഴ്ച ഇറാന്റെ ഖേഷ്ം ദ്വീപിലെ സൈനിക ഗ്രൗണ്ട് കൺട്രോൾ സ്റ്റേഷന് നേരെയും, ഇറാന്റെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആന്റിന, എണ്ണ ടാങ്കർ എന്നിവയ്ക്ക് നേരെയും യുഎസ് ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇതിനുള്ള തിരിച്ചടിയായാണ് ഇപ്പോഴത്തെ മിസൈൽ ആക്രമണമെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലുടനീളം യുഎസിനെതിരെ വിക്ഷേപിച്ച ഇറാന്റെ ഡ്രോണുകളും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും തടയുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് തങ്ങൾ ഖേഷ്ം ദ്വീപിൽ ആക്രമണം നടത്തിയതെന്ന് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (CENTCOM) അറിയിച്ചു. അതേസമയം, തങ്ങളുടെ സൈനിക താവളങ്ങളിൽ ഇറാൻ ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നു എന്ന വാദം അമേരിക്ക നിഷേധിച്ചു. *താനില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രയേലെന്ന]] രാജ്യമുണ്ടാകുമായിരുന്നില്ലെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]]. പോഡ് ഫോഴ്സ് വൺ എന്ന പോഡ്കാസ്റ്റിലാണ് ട്രംപിന്റെ പരാമർശം. ഇറാനെതിരായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബെന്യമിൻ നെതന്യാഹുവാണെന്ന]] വാദവും ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യ *എട്ട് തവണ നിയമസഭാംഗവും [[കർണാടക പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] പ്രസിഡന്റുമായ [[ഡി.കെ. ശിവകുമാർ]] [[കർണാടക|കർണാടകത്തിന്റെ]] 34-ാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ലോക് ഭവനിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു. ഇതോടെ കഴിഞ്ഞയാഴ്ച ആരംഭിച്ച മുഖ്യമന്ത്രി [[സിദ്ധരാമയ്യ|സിദ്ധരാമയ്യയിൽ]] നിന്നുള്ള നേതൃമാറ്റം പൂർത്തിയായി. *ആഭ്യന്തര കലാപത്തിനിടെ [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്|തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ]] സംഘടനാപരമായ അഴിച്ചുപണി. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പാർട്ടിയുടെ എല്ലാ കമ്മിറ്റികളും എല്ലാ പോഷക സംഘടനകളും ഉടനടി പ്രാബല്യത്തിൽ പിരിച്ചുവിട്ടതായിതൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വംഎക്‌സിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്ത പ്രസ്താവനയിൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. *[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] പാർടിയുടെ എല്ലാ കമ്മിറ്റികളും പിരിച്ചുവിട്ടതായി തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് പിന്നാലെ പാർടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട എംഎൽഎ [[ഋതബ്രത ബാനർജി|ഋതബ്രത ബാനർജിയെ]] തങ്ങളുടെ നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായും പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് 58 എംഎൽഎമാർ ഒപ്പിട്ട കത്ത് ഋതബ്രത ബാനർജി സ്പീക്കർക്ക് കൈമാറി. തുടർന്ന് സ്പീക്കർ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് പാർടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട എംഎൽഎ ഋതബ്രത ബാനർജിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.ഇതോടെ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് പിളർപ്പ് സമ്പൂർണമായി. പാർടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട എംഎൽഎമാരായ ഋതബ്രത ബാനർജിയും സന്ദീപൻ സാഹയും തങ്ങൾക്ക് 60 എംഎൽഎമാരുടെ പിന്തുണയുണ്ടെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് കത്ത് സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് മണിക്കൂറുകൾക്കകമാണ് ഈ നിർണ്ണായക നീക്കം. ഋതബ്രത ബാനർജിയെ തങ്ങളുടെ നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായും പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് 58 എംഎൽഎമാർ ഒപ്പിട്ട കത്ത് വിമതർ ബുധനാഴ്ച സ്പീക്കർക്ക് കൈമാറി. *പരിസ്ഥിതി മന്ത്രി [[ഭൂപേന്ദർ യാദവ്|ഭൂപേന്ദർ യാദവിന്റെ]] മെയ് 27 ലെ പ്രതികരണത്തിന് ജൂൺ 3 ലെ മറുപടിയായി കോൺഗ്രസ് എംപി [[ജയറാം രമേശ്]] [[ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ് പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള]] തന്റെ എതിർപ്പുകൾ ആവർത്തിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക അനുമതി സമഗ്രമായ, മൂന്ന് സീസണുകളിലായി തയ്യാറാക്കിയ പ്രാഥമിക ഡാറ്റയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ല, മറിച്ച് "ഒറ്റ സീസണൽ സൈക്കിളിനെ" അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് യാദവിന്റെ മറുപടി വ്യക്തമായി സമ്മതിക്കുന്നുവെന്ന് ജയറാം രമേശ് പറഞ്ഞു. *[[അരാവലി പർവതനിര|ആരവല്ലി കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളുടെ]] നിർവചനവും അതിർത്തി നിർണ്ണയവും സംബന്ധിച്ച കേന്ദ്രസർക്കാർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ സ്വതന്ത്ര പുനരവലോകനം നടത്താൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] ഒരു ഉന്നതാധികാര സമിതി രൂപീകരിച്ചു. കണ്ടെത്തലുകളിലെ "നിർണ്ണായകമായ അവ്യക്തതകൾ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പാനലിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫോറസ്ട്രി റിസർച്ച് ആൻഡ് എഡ്യൂക്കേഷന്റെ (ഐസിഎഫ്ആർഇ) ഡയറക്ടർ ജനറൽ കാഞ്ചൻ ദേവിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സമിതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31-നകം സമഗ്രമായ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. *[[കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി]]ക്ക് [[സോനം വാങ്ചുക്ക്|സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ]] പിന്തുണ *രാജ്യത്താകെ അഞ്ച് ദിവസത്തെ [[ഉഷ്ണതരംഗം|ഉഷ്ണതരംഗത്തിൽ]] 30,000 മരണങ്ങൾ പ്രവചിച്ച് പഠനം. *ഫുഡ്‌ കോർപറേഷൻ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യയുടെ (എഫ്‌സിഐ) സൈലോ (അത്യാധുനിക ധാന്യപ്പുര) കരാറുകൾ അദാനി അഗ്രി ലോജിസ്റ്റിക്‌സ് ലിമിറ്റഡിനെയും ലീപ് ഇന്ത്യ ഫുഡ് ആൻഡ്‌ ലോജിസ്റ്റിക്‌സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിനെയും നേടിയെടുത്തത് ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്ന് സിപിഐ എം പൊളിറ്റ്ബ്യൂറോ പ്രസ്താവിച്ചു. ഇതോടെ രാജ്യത്തിന്റെ ധാന്യ സംഭരണ ശൃംഖലയുടെ വലിയൊരു പങ്കും ഈ രണ്ട് കമ്പനികളുടെ കൈകളിലായിരിക്കും. <ref>[https://www.deshabhimani.com/News/national/cpim-hits-out-at-centre-over-adani-duopoly-in-fci-silo-scheme-demands-jpc-probe-into-corporate-takeover-90766 ദേശാഭിമാനി]</ref>. കേരളം *വിവാഹ വിവാദം: മൊണാലിസയുടെ ഭർത്താവ് മുഹമ്മദ് ഫർമാന്റെ അറസ്റ്റ് ഒരു മാസത്തക്ക് തടഞ്ഞ് ഹൈക്കോടതി. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 3}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 74ye8tn81jye0w1oqu7yt1lb60lp625 4643677 4643676 2026-07-04T19:33:24Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4643677 wikitext text/x-wiki === 2026 ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച === '''1201 ഇടവം 20''' ലോകം *[[കുവൈറ്റ്|കുവൈത്തിലെയും]] [[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്‌റൈനിലെയും]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് [[ഇറാൻ|ഇറാന്റെ]] മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണം. ജൂൺ 3 ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെ യുഎസ് അഞ്ചാം കപ്പൽപ്പടയെയും (US Fifth Fleet) മേഖലയിലെ ഒരു യുഎസ് വ്യോമതാവളത്തെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തി. ജൂൺ 2 ചൊവ്വാഴ്ച ഇറാന്റെ ഖേഷ്ം ദ്വീപിലെ സൈനിക ഗ്രൗണ്ട് കൺട്രോൾ സ്റ്റേഷന് നേരെയും, ഇറാന്റെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആന്റിന, എണ്ണ ടാങ്കർ എന്നിവയ്ക്ക് നേരെയും യുഎസ് ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇതിനുള്ള തിരിച്ചടിയായാണ് ഇപ്പോഴത്തെ മിസൈൽ ആക്രമണമെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലുടനീളം യുഎസിനെതിരെ വിക്ഷേപിച്ച ഇറാന്റെ ഡ്രോണുകളും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും തടയുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് തങ്ങൾ ഖേഷ്ം ദ്വീപിൽ ആക്രമണം നടത്തിയതെന്ന് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (CENTCOM) അറിയിച്ചു. അതേസമയം, തങ്ങളുടെ സൈനിക താവളങ്ങളിൽ ഇറാൻ ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നു എന്ന വാദം അമേരിക്ക നിഷേധിച്ചു. *താനില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രയേലെന്ന]] രാജ്യമുണ്ടാകുമായിരുന്നില്ലെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]]. പോഡ് ഫോഴ്സ് വൺ എന്ന പോഡ്കാസ്റ്റിലാണ് ട്രംപിന്റെ പരാമർശം. ഇറാനെതിരായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബെന്യമിൻ നെതന്യാഹുവാണെന്ന]] വാദവും ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യ *എട്ട് തവണ നിയമസഭാംഗവും [[കർണാടക പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] പ്രസിഡന്റുമായ [[ഡി.കെ. ശിവകുമാർ]] [[കർണാടക|കർണാടകത്തിന്റെ]] 34-ാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ലോക് ഭവനിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു. ഇതോടെ കഴിഞ്ഞയാഴ്ച ആരംഭിച്ച മുഖ്യമന്ത്രി [[സിദ്ധരാമയ്യ|സിദ്ധരാമയ്യയിൽ]] നിന്നുള്ള നേതൃമാറ്റം പൂർത്തിയായി. *പാർടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട എംഎൽഎമാരായ ഋതബ്രത ബാനർജിയും സന്ദീപൻ സാഹയും തങ്ങൾക്ക് 60 എംഎൽഎമാരുടെ പിന്തുണയുണ്ടെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് കത്ത് സമർപ്പിച്ചതിനെ തുടർന്നു [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്|തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ]] സംഘടനാപരമായ അഴിച്ചുപണി. പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പാർട്ടിയുടെ എല്ലാ കമ്മിറ്റികളും എല്ലാ പോഷക സംഘടനകളും ഉടനടി പ്രാബല്യത്തിൽ പിരിച്ചുവിട്ടതായിതൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വംഎക്‌സിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്ത പ്രസ്താവനയിൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. *[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവായ മമത ബാനർജി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ച ശോഭന്ദേബ് ചട്ടോപാധ്യായയെ അംഗീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചും [[ഋതബ്രത ബാനർജി|ഋതബ്രത ബാനർജിയെ]] തങ്ങളുടെ നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായിനിർദ്ദേശിച്ചും 58 എംഎൽഎമാർ ഒപ്പിട്ട കത്ത് ഋതബ്രത ബാനർജി സ്പീക്കർക്ക് കൈമാറി. തുടർന്ന് നിയമസഭാ സ്പീക്കർ രവീന്ദ്ര നാഥ് ബോസ് ഋതബ്രത ബാനർജിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി അംഗീകരിച്ചു. തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് പിളർപ്പ് സമ്പൂർണമായി. *പരിസ്ഥിതി മന്ത്രി [[ഭൂപേന്ദർ യാദവ്|ഭൂപേന്ദർ യാദവിന്റെ]] മെയ് 27 ലെ പ്രതികരണത്തിന് ജൂൺ 3 ലെ മറുപടിയായി കോൺഗ്രസ് എംപി [[ജയറാം രമേശ്]] [[ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ് പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള]] തന്റെ എതിർപ്പുകൾ ആവർത്തിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക അനുമതി സമഗ്രമായ, മൂന്ന് സീസണുകളിലായി തയ്യാറാക്കിയ പ്രാഥമിക ഡാറ്റയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ല, മറിച്ച് "ഒറ്റ സീസണൽ സൈക്കിളിനെ" അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് യാദവിന്റെ മറുപടി വ്യക്തമായി സമ്മതിക്കുന്നുവെന്ന് ജയറാം രമേശ് പറഞ്ഞു. *[[അരാവലി പർവതനിര|ആരവല്ലി കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളുടെ]] നിർവചനവും അതിർത്തി നിർണ്ണയവും സംബന്ധിച്ച കേന്ദ്രസർക്കാർ റിപ്പോർട്ടിന്റെ സ്വതന്ത്ര പുനരവലോകനം നടത്താൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] ഒരു ഉന്നതാധികാര സമിതി രൂപീകരിച്ചു. കണ്ടെത്തലുകളിലെ "നിർണ്ണായകമായ അവ്യക്തതകൾ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പാനലിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫോറസ്ട്രി റിസർച്ച് ആൻഡ് എഡ്യൂക്കേഷന്റെ (ഐസിഎഫ്ആർഇ) ഡയറക്ടർ ജനറൽ കാഞ്ചൻ ദേവിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സമിതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31-നകം സമഗ്രമായ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. *[[കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി]]ക്ക് [[സോനം വാങ്ചുക്ക്|സോനം വാങ്ചുക്കിന്റെ]] പിന്തുണ *രാജ്യത്താകെ അഞ്ച് ദിവസത്തെ [[ഉഷ്ണതരംഗം|ഉഷ്ണതരംഗത്തിൽ]] 30,000 മരണങ്ങൾ പ്രവചിച്ച് പഠനം. *ഫുഡ്‌ കോർപറേഷൻ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യയുടെ (എഫ്‌സിഐ) സൈലോ (അത്യാധുനിക ധാന്യപ്പുര) കരാറുകൾ അദാനി അഗ്രി ലോജിസ്റ്റിക്‌സ് ലിമിറ്റഡിനെയും ലീപ് ഇന്ത്യ ഫുഡ് ആൻഡ്‌ ലോജിസ്റ്റിക്‌സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിനെയും നേടിയെടുത്തത് ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്ന് സിപിഐ എം പൊളിറ്റ്ബ്യൂറോ പ്രസ്താവിച്ചു. ഇതോടെ രാജ്യത്തിന്റെ ധാന്യ സംഭരണ ശൃംഖലയുടെ വലിയൊരു പങ്കും ഈ രണ്ട് കമ്പനികളുടെ കൈകളിലായിരിക്കും. <ref>[https://www.deshabhimani.com/News/national/cpim-hits-out-at-centre-over-adani-duopoly-in-fci-silo-scheme-demands-jpc-probe-into-corporate-takeover-90766 ദേശാഭിമാനി]</ref>. കേരളം *വിവാഹ വിവാദം: മൊണാലിസയുടെ ഭർത്താവ് മുഹമ്മദ് ഫർമാന്റെ അറസ്റ്റ് ഒരു മാസത്തക്ക് തടഞ്ഞ് ഹൈക്കോടതി. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 3}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 4z3jpbbz415n4ql9bzgrkfmtqrf4j8o 3 669121 4643681 2026-07-04T19:59:20Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4643681 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: BeeboMan | BeeboMan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:59, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) 7oisihh67f7c7wuz3567hh98ciaaupu 3 669122 4643684 2026-07-04T20:17:13Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4643684 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Anvish1234 | Anvish1234 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 20:17, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) rzu5yh49tezhgjb3i899ov7dwn5mazh 3 669123 4643694 2026-07-04T22:07:45Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4643694 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: വേണു മാധവൻ | വേണു മാധവൻ | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 22:07, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) lw7fnqdra1e9613f4swjkv2pepgh2aw 3 669124 4643727 2026-07-05T05:50:10Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4643727 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sixtusprince1973 | Sixtusprince1973 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:50, 5 ജൂലൈ 2026 (UTC) 0qnuwh7galgkofh4ralchvlhvxy0fsa 3 669125 4643740 2026-07-05T07:06:28Z Ajeeshkumar4u 108239 അറിയിപ്പ്: [[പി.കെ.എസ്. രാജ]] [[WP:AFD|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളിലേക്ക്]] ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643740 wikitext text/x-wiki == [[:പി.കെ.എസ്. രാജ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:പി.കെ.എസ്. രാജ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:06, 5 ജൂലൈ 2026 (UTC) d5zf6tw62f94pim63kgzwik2h9097yr 4643745 4643740 2026-07-05T07:07:00Z Ajeeshkumar4u 108239 അറിയിപ്പ്: [[പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]] [[WP:AFD|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളിലേക്ക്]] ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643745 wikitext text/x-wiki == [[:പി.കെ.എസ്. രാജ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:പി.കെ.എസ്. രാജ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:06, 5 ജൂലൈ 2026 (UTC) == [[:പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:07, 5 ജൂലൈ 2026 (UTC) 5cfbbjbjlq1ijv9hwx7ohb93vvqhl5u 4 669126 4643741 2026-07-05T07:06:28Z Ajeeshkumar4u 108239 പുതിയ ഒഴിവാക്കൽ നിർദ്ദേശ താൾ [[പി.കെ.എസ്. രാജ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643741 wikitext text/x-wiki ===[[:പി.കെ.എസ്. രാജ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|പി.കെ.എസ്. രാജ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ.എസ്. രാജ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:പി.കെ.എസ്. രാജ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%BF.%E0%B4%95%E0%B5%86.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:06, 5 ജൂലൈ 2026 (UTC) f1e80fwz1b01v4f0o3tn0qacc8upkkk 4 669127 4643744 2026-07-05T07:07:00Z Ajeeshkumar4u 108239 പുതിയ ഒഴിവാക്കൽ നിർദ്ദേശ താൾ [[പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4643744 wikitext text/x-wiki ===[[:പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}} :{{la|പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂലൈ 2026#{{anchorencode:പി.കെ. ഏട്ടനുണ്ണി രാജ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%AA%E0%B4%BF.%E0%B4%95%E0%B5%86._%E0%B4%8F%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B4%BF_%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയതയില്ല [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:07, 5 ജൂലൈ 2026 (UTC) 4rqwpbwie0lraoqxno8t83kv9r1z81g 0 669128 4643764 2026-07-05T10:50:52Z Ranjithsiji 22471 "[[:en:Special:Redirect/revision/1362645164|St. Thomas Institute for Science and Technology]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4643764 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic division|motto=|type=private|name=St. Thomas Institute for Science and Technology|established=2010|location=|principal=Prof.Dr.A.G Mathew|dean=|image=St. Thomas Institute for Science and Technology IMG 20260705 143845329.jpg|city=[[Trivandrum]]|state=[[Kerala]]|country=[[India]]|coordinates={{coord|8.59325|76.89135|type:edu|display=inline,title}}|undergrad=|postgrad=|doctoral=|faculty=|website={{URL|https://www.stisttvm.edu.in/}}}}തിരുവനന്തപുരത്തെ കാട്ടയ്കോണത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എഞ്ചിനീയറിങ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''സെന്റ് തോമസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി'''. എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണവും സംബന്ധിച്ച കോഴ്സുകളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നടത്തുന്നത്. 2010ൽ മാർത്തോമാ ചർച്ച് എഡ്യൂക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയാണ് (എം. ടി. സി. ഇ. എസ്.) ഈ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തതാണ് ഈ കോളേജ്. == അക്കാദമിക വിവരങ്ങൾ == [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൌൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ]] (എ. ഐ. സി. ടി. ഇ.) അംഗീകരിക്കുകയും [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ബിടെക് കോഴ്സുകൾക്ക് 240 സീറ്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. * സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്ഃ 60 സീറ്റുകൾ * കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്-60 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്-60 സീറ്റുകൾ സെന്റ് തോമസ് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ എം ടെക് പ്രോഗ്രാമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.stisttvm.edu.in/|title=Welcome To Stist|access-date=2016-05-21|date=1966-05-11|website=Stisttvm.edu.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/downloads/List_of_Approved_Institutes_2015-2016.pdf|title=List of AICTE approved institutions (A.Y. 2015-16) as on 30th April 2015|access-date=2016-05-21|website=Aicte-india.org}}</ref> == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143358877.jpg|Lab complex പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143507742.jpg|Canteen പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143431224.jpg|College building പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143438253.jpg| Workshop </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using infobox university with unknown parameters]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] sw1c2d6clw0pd7lo6h1v5kics59mvyl 4643765 4643764 2026-07-05T10:51:41Z Ranjithsiji 22471 /* ചിത്രങ്ങൾ */ 4643765 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic division|motto=|type=private|name=St. Thomas Institute for Science and Technology|established=2010|location=|principal=Prof.Dr.A.G Mathew|dean=|image=St. Thomas Institute for Science and Technology IMG 20260705 143845329.jpg|city=[[Trivandrum]]|state=[[Kerala]]|country=[[India]]|coordinates={{coord|8.59325|76.89135|type:edu|display=inline,title}}|undergrad=|postgrad=|doctoral=|faculty=|website={{URL|https://www.stisttvm.edu.in/}}}}തിരുവനന്തപുരത്തെ കാട്ടയ്കോണത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എഞ്ചിനീയറിങ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''സെന്റ് തോമസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി'''. എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണവും സംബന്ധിച്ച കോഴ്സുകളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നടത്തുന്നത്. 2010ൽ മാർത്തോമാ ചർച്ച് എഡ്യൂക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയാണ് (എം. ടി. സി. ഇ. എസ്.) ഈ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തതാണ് ഈ കോളേജ്. == അക്കാദമിക വിവരങ്ങൾ == [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൌൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ]] (എ. ഐ. സി. ടി. ഇ.) അംഗീകരിക്കുകയും [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ബിടെക് കോഴ്സുകൾക്ക് 240 സീറ്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. * സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്ഃ 60 സീറ്റുകൾ * കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്-60 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്-60 സീറ്റുകൾ സെന്റ് തോമസ് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ എം ടെക് പ്രോഗ്രാമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.stisttvm.edu.in/|title=Welcome To Stist|access-date=2016-05-21|date=1966-05-11|website=Stisttvm.edu.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/downloads/List_of_Approved_Institutes_2015-2016.pdf|title=List of AICTE approved institutions (A.Y. 2015-16) as on 30th April 2015|access-date=2016-05-21|website=Aicte-india.org}}</ref> == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143358877.jpg|ലാബ് കോംപ്ലക്സ് പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143507742.jpg|കാന്റീൻ പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143431224.jpg|കോളേജ് കെട്ടിടം പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143438253.jpg| വർക്ക്ഷോപ്പ് </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using infobox university with unknown parameters]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] lk5kqmipjckm87wzst8e3boj0eqsk74 4643766 4643765 2026-07-05T10:51:57Z Ranjithsiji 22471 /* ചിത്രങ്ങൾ */ 4643766 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic division|motto=|type=private|name=St. Thomas Institute for Science and Technology|established=2010|location=|principal=Prof.Dr.A.G Mathew|dean=|image=St. Thomas Institute for Science and Technology IMG 20260705 143845329.jpg|city=[[Trivandrum]]|state=[[Kerala]]|country=[[India]]|coordinates={{coord|8.59325|76.89135|type:edu|display=inline,title}}|undergrad=|postgrad=|doctoral=|faculty=|website={{URL|https://www.stisttvm.edu.in/}}}}തിരുവനന്തപുരത്തെ കാട്ടയ്കോണത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എഞ്ചിനീയറിങ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''സെന്റ് തോമസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി'''. എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണവും സംബന്ധിച്ച കോഴ്സുകളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നടത്തുന്നത്. 2010ൽ മാർത്തോമാ ചർച്ച് എഡ്യൂക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയാണ് (എം. ടി. സി. ഇ. എസ്.) ഈ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തതാണ് ഈ കോളേജ്. == അക്കാദമിക വിവരങ്ങൾ == [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൌൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ]] (എ. ഐ. സി. ടി. ഇ.) അംഗീകരിക്കുകയും [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ബിടെക് കോഴ്സുകൾക്ക് 240 സീറ്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. * സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്ഃ 60 സീറ്റുകൾ * കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്-60 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്-60 സീറ്റുകൾ സെന്റ് തോമസ് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ എം ടെക് പ്രോഗ്രാമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.stisttvm.edu.in/|title=Welcome To Stist|access-date=2016-05-21|date=1966-05-11|website=Stisttvm.edu.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/downloads/List_of_Approved_Institutes_2015-2016.pdf|title=List of AICTE approved institutions (A.Y. 2015-16) as on 30th April 2015|access-date=2016-05-21|website=Aicte-india.org}}</ref> == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143358877.jpg|ലാബ് കോംപ്ലക്സ് പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143507742.jpg|കാന്റീൻ പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143431224.jpg|കോളേജ് കെട്ടിടം പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143438253.jpg| വർക്ക്ഷോപ്പ് </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using infobox university with unknown parameters]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] tj4qi9i725q50d7xchogpc5lvn0a11i 4643767 4643766 2026-07-05T10:52:17Z Ranjithsiji 22471 /* പരാമർശങ്ങൾ */ 4643767 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic division|motto=|type=private|name=St. Thomas Institute for Science and Technology|established=2010|location=|principal=Prof.Dr.A.G Mathew|dean=|image=St. Thomas Institute for Science and Technology IMG 20260705 143845329.jpg|city=[[Trivandrum]]|state=[[Kerala]]|country=[[India]]|coordinates={{coord|8.59325|76.89135|type:edu|display=inline,title}}|undergrad=|postgrad=|doctoral=|faculty=|website={{URL|https://www.stisttvm.edu.in/}}}}തിരുവനന്തപുരത്തെ കാട്ടയ്കോണത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എഞ്ചിനീയറിങ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''സെന്റ് തോമസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി'''. എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണവും സംബന്ധിച്ച കോഴ്സുകളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നടത്തുന്നത്. 2010ൽ മാർത്തോമാ ചർച്ച് എഡ്യൂക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയാണ് (എം. ടി. സി. ഇ. എസ്.) ഈ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തതാണ് ഈ കോളേജ്. == അക്കാദമിക വിവരങ്ങൾ == [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൌൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ]] (എ. ഐ. സി. ടി. ഇ.) അംഗീകരിക്കുകയും [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ബിടെക് കോഴ്സുകൾക്ക് 240 സീറ്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. * സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്ഃ 60 സീറ്റുകൾ * കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്-60 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്-60 സീറ്റുകൾ സെന്റ് തോമസ് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ എം ടെക് പ്രോഗ്രാമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.stisttvm.edu.in/|title=Welcome To Stist|access-date=2016-05-21|date=1966-05-11|website=Stisttvm.edu.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/downloads/List_of_Approved_Institutes_2015-2016.pdf|title=List of AICTE approved institutions (A.Y. 2015-16) as on 30th April 2015|access-date=2016-05-21|website=Aicte-india.org}}</ref> == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143358877.jpg|ലാബ് കോംപ്ലക്സ് പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143507742.jpg|കാന്റീൻ പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143431224.jpg|കോളേജ് കെട്ടിടം പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143438253.jpg| വർക്ക്ഷോപ്പ് </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using infobox university with unknown parameters]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] 1n8xb45yohhjo665q5nr1f17oxuarh8 4643768 4643767 2026-07-05T10:53:22Z Ranjithsiji 22471 ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ 4643768 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic division|motto=|type=private|name=St. Thomas Institute for Science and Technology|established=2010|location=|principal=Prof.Dr.A.G Mathew|dean=|image=St. Thomas Institute for Science and Technology IMG 20260705 143845329.jpg|city=[[Trivandrum]]|state=[[Kerala]]|country=[[India]]|coordinates={{coord|8.59325|76.89135|type:edu|display=inline,title}}|undergrad=|postgrad=|doctoral=|faculty=|website={{URL|https://www.stisttvm.edu.in/}}}}[[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[കാട്ടായിക്കോണം|കാട്ടായിക്കോണത്ത്]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എഞ്ചിനീയറിങ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''സെന്റ് തോമസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി'''. എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണവും സംബന്ധിച്ച കോഴ്സുകളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നടത്തുന്നത്. 2010ൽ മാർത്തോമാ ചർച്ച് എഡ്യൂക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയാണ് (എം. ടി. സി. ഇ. എസ്.) ഈ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തതാണ് ഈ കോളേജ്. == അക്കാദമിക വിവരങ്ങൾ == [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൌൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ]] (എ. ഐ. സി. ടി. ഇ.) അംഗീകരിക്കുകയും [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ബിടെക് കോഴ്സുകൾക്ക് 240 സീറ്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. * സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്ഃ 60 സീറ്റുകൾ * കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്-60 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്-60 സീറ്റുകൾ സെന്റ് തോമസ് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ എം ടെക് പ്രോഗ്രാമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.stisttvm.edu.in/|title=Welcome To Stist|access-date=2016-05-21|date=1966-05-11|website=Stisttvm.edu.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/downloads/List_of_Approved_Institutes_2015-2016.pdf|title=List of AICTE approved institutions (A.Y. 2015-16) as on 30th April 2015|access-date=2016-05-21|website=Aicte-india.org}}</ref> == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143358877.jpg|ലാബ് കോംപ്ലക്സ് പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143507742.jpg|കാന്റീൻ പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143431224.jpg|കോളേജ് കെട്ടിടം പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143438253.jpg| വർക്ക്ഷോപ്പ് </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using infobox university with unknown parameters]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] d3ke9fs6jzgwxqtrubyltvfq1v2n6up 4643770 4643768 2026-07-05T10:54:21Z Ranjithsiji 22471 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഞ്ചിനീയറിങ് കോളേജുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4643770 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic division|motto=|type=private|name=St. Thomas Institute for Science and Technology|established=2010|location=|principal=Prof.Dr.A.G Mathew|dean=|image=St. Thomas Institute for Science and Technology IMG 20260705 143845329.jpg|city=[[Trivandrum]]|state=[[Kerala]]|country=[[India]]|coordinates={{coord|8.59325|76.89135|type:edu|display=inline,title}}|undergrad=|postgrad=|doctoral=|faculty=|website={{URL|https://www.stisttvm.edu.in/}}}}[[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[കാട്ടായിക്കോണം|കാട്ടായിക്കോണത്ത്]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു എഞ്ചിനീയറിങ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''സെന്റ് തോമസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി'''. എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണവും സംബന്ധിച്ച കോഴ്സുകളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നടത്തുന്നത്. 2010ൽ മാർത്തോമാ ചർച്ച് എഡ്യൂക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയാണ് (എം. ടി. സി. ഇ. എസ്.) ഈ കോളേജ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തതാണ് ഈ കോളേജ്. == അക്കാദമിക വിവരങ്ങൾ == [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൌൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ]] (എ. ഐ. സി. ടി. ഇ.) അംഗീകരിക്കുകയും [[കേരള സാങ്കേതിക സർവ്വകലാശാല|കേരള സാങ്കേതിക സർവകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ബിടെക് കോഴ്സുകൾക്ക് 240 സീറ്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. * സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്ഃ 60 സീറ്റുകൾ * കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്-60 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് എൻജിനീയറിങ്-30 സീറ്റുകൾ * മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്-60 സീറ്റുകൾ സെന്റ് തോമസ് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ എം ടെക് പ്രോഗ്രാമുകളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.stisttvm.edu.in/|title=Welcome To Stist|access-date=2016-05-21|date=1966-05-11|website=Stisttvm.edu.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/downloads/List_of_Approved_Institutes_2015-2016.pdf|title=List of AICTE approved institutions (A.Y. 2015-16) as on 30th April 2015|access-date=2016-05-21|website=Aicte-india.org}}</ref> == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143358877.jpg|ലാബ് കോംപ്ലക്സ് പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143507742.jpg|കാന്റീൻ പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143431224.jpg|കോളേജ് കെട്ടിടം പ്രമാണം:St._Thomas_Institute_for_Science_and_Technology_IMG_20260705_143438253.jpg| വർക്ക്ഷോപ്പ് </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Pages using infobox university with unknown parameters]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഞ്ചിനീയറിങ് കോളേജുകൾ]] 9yonkx78hkhtta8qe70xt6yig8tru3g